Source: Bahá'í Library Online (bahai-library.com), curated by Jonah Winters. Used by permission of the curator. Original citation: Iraj Ayman, سفينة عرفان: دفتر سیزدهم, bahai-library.com.
──────────────────────────────────────────────────────────────────────

‫ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﺔ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬

‫ﺩدﻓﺘﺮ ﺳﯿﺰﺩدﻫﻢ‬

‫‪ 167‬ﺑﺪﯾﻊ – ‪ 1389‬ﺷﻤﺴﯽ – ‪ 2010‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی‬
‫ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ١۱٩۹٩۹٣۳‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﺑﺎ ﻣﺴﺎﻋﺪﺕت ﺻﻨﺪﻭوﻕق ﯾﺎﺩدﺑﻮﺩد‬
‫ﺣﺎﺝج ﻣﻬﺪﯼی ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﻫﺪﻑف ﺁآﻥن ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻭو ﺗﺮﻭوﯾﺞ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻭو ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﻭوﺭرﻩه​ﻫﺎﯼی ﺳﺎﻻﻧﺔ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن​ﻫﺎﯼی ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺩدﺭر ﻣﺪﺭرﺳﺔ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻟﻮﻫﻠﻦ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻟﺖ ﻣﯿﺸﯿﮕﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﺪﺭرﺳﺔ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻮﺵش ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻟﺖ ﮐﺎﻟﯿﻔﺮﻧﯿﺎ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺁآ ﮐﻮﺗﻮ‬
‫)ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ( ﻭو ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﺁآﻟﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺗﺎﻣﺒﺎﺥخ )ﺁآﻟﻤﺎﻥن( ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻣﻘﺎﻻﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﺩدﺭر ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﺮﮔﺰﺍاﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻡمﻁطﺍاﻝلﺏب ﻭو ﻉعﻕقﺍاﻱﯼیيﺩد ﻡمﻥنﺩدﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻡمﻕقﺍاﻝلﻩه‌ﻩهﺍا ﻡمﻉعﺭرّﻑف ﺁآﺭرﺍاء ﻥنﻭوﻱﯼیيﺱسﻥنﺩدﮒگﺍاﻥن ﺁآﻥنﻩهﺍا‬ ‫‪‬‬
‫ﺍاﺱسﺕت‪.‬‬
‫ﻥنﻕقﻝل ﻡمﻁطﺍاﻝلﺏب ﺍاﻱﯼیيﻥن ﻡمﺝجﻡمﻭوﻉعﻩه ﺏبﺍا ﺫذﻙﮎکكﺭر ﻡمﺃأﺥخﺩد ﺁآﺯزﺍاﺩد ﺍاﺱسﺕت‪.‬‬ ‫‪‬‬
‫ﻥنﺵشﺍاﻥنﻱﯼیي ﻡمﺝجﻡمﻉع ﻉعﺭرﻑفﺍاﻥن‪:‬‬
‫‪`Irfán Colloquium‬‬
‫‪c/o Bahá'í National Center‬‬
‫‪1233 Central Street‬‬
‫‪Evanston, IL 60201-1611‬‬
‫‪USA‬‬
‫‪Phone: 1(847) 733-3501‬‬
‫‪Fax: 1(847) 733-3527‬‬
‫‪E-mail: contact@irfancolloquium.org‬‬

‫ﺹصﻥنﺩدﻭوﻕق ﻱﯼیيﺍاﺩدﺏبﻭوﺩد ﺡحﺍاﺝج ﻡمﻩهﺩدﻱﯼیي ﺍاﺭرﺝجﻡمﻥنﺩد‬
‫ﺍاﻥنﺕتﺵشﺍاﺭرﺍاﺕت ﻡمﺝجﻡمﻉع ﻉعﺭرﻑفﺍاﻥن‬
‫سفینة عرفان‬
‫ﺩدﻑفﺕتﺭر ﺱسﻱﯼیيﺯزﺩدﻩهﻡم‪ ،‬ﭺچﺍاﭖپ ﺩدﻭوﻡم ﺏبﺍا ﺍاﺹصﻝلﺍاﺡحﺍاﺕت‬
‫‪ 167‬ﺏبﺩدﻱﯼیيﻉع – ‪ 1389‬ﺵشﻡمﺱسﻱﯼیي – ‪ 2010‬ﻡمﻱﯼیيﻝلﺍاﺩدﻱﯼیي‬
‫‪ISBN 978-3-942426-02-2‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪ :‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺳﯿﺰﺩدﻫﻢ‬

‫ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت‬

‫‪5‬‬ ‫ﺣﻼﻭوﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ‬

‫‪6‬‬ ‫ﭘﯿﺸﮕﻔﺘﺎﺭر‬

‫ﻟﺌﺎﻟﯽ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫‪13‬‬ ‫ﺁآﺛﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬

‫ﮔﻠﭽﯿﻦ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫‪43‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﻟﻮﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼیﻧﯿﺎ ‪50‬‬
‫‌‬ ‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﺧﻄﺎﺏب ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻻﺭرﺑﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ‬
‫‪76‬‬ ‫ﻣﻬﺮﯼی ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﻭو ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﻩه ﮐﻮﺛﺮ‬
‫ﻣﺤﻤﺪﻗﺎﺳﻢ ﺑﯿﺎﺕت ‪91‬‬
‫‌‬ ‫‌‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬

‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻮﺳﻮﻡم ﺑﻪ ﻫﺰﺍاﺭرﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪:‬‬
‫‪119‬‬ ‫‪ .1‬ﯾﮏ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺯز ﻫﺰﺍاﺭرﺍاﻥن‪:‬ﺩدﻓﺎﻉع ﺍاﺯز ﻣﺮﮐﺰ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩد‌ﻣﻬﺮ‬
‫ﻋﻼﺀءﺍاﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪﺱس ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ ‪177‬‬ ‫‪ .2‬ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻣﺴﯿﺮ ﺗﺎﺭرﯾﺦ‬

‫‪236‬‬ ‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫‪263‬‬ ‫ﻧﺎﺻﺮ ﻧﺒﯿﻠﯽ‬ ‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫‪293‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬
‫‪305‬‬ ‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮ ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫‪340‬‬ ‫ﺍاﯾﺮﺝج ﺍاﯾﻤﻦ‬ ‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬

‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق ﺍاﯾﺰﺩدﯼی ﻧﯿﺎ ﻭو‬ ‫ﺗﮑﻤﻠﻪ ﺑﺮ "ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﻩه ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع"‬
‫ﻋﻼﺀء ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪﺱس ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ ‪371‬‬

‫ﺭرﺷﺤﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫ﭘﯿﺎﻣﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﻣﺮﮐﺰ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪:‬‬
‫‪379‬‬ ‫ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫‪391‬‬ ‫ﻣﺼﻮﻧﯿﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫‪394‬‬ ‫ﻣﺮﺟﻌﯿﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬

‫ﺷﺎﺧﺴﺎﺭر ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت‬
‫ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪،‬ﺑﺨﺶ ﭘﻨﺠﻢ‪:‬‬
‫ﺳﯿﺎﻣﮏ ﺻﻬﺒﺎ ‪400‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻻﺕت ﻣﺠﻠﻪ ﭘﯿﺎﻡم ﺑﻬﺎﺋﯽ )ﺷﻤﺎﺭرﻩه ‪ 1‬ﺗﺎ ‪(145‬‬

‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬

‫‪402‬‬ ‫ﻋﻨﻮﺍاﻥنﻫﺎﯼی ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭرﯼی‬
‫‌‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب‌ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯼی‬
‫‪408‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪ :‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺍاﻭوﻝل ﺗﺎ ﺩدﻓﺘﺮ ﺗﺎ ﺩدﻭوﺍاﺭرﺩدﻫﻢ‬
‫‪420‬‬ ‫ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼیﻧﯿﺎ ‪421‬‬
‫‌‬ ‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﻏﻠﻄﻨﺎﻣﮥ ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬

‫ﺣﻼﻭوﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﮔﻮﯾﺎ ﺫذﺍاﺋﻘﻪ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻗﻄﻊ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻗﻮﮤۀ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻣﻔﻘﻮﺩد ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﮐﺜﺮﯼی ﺍاﺯز ﻋﺒﺎﺩد ﺣﻼﻭوﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺣﻤﻦ ﺭرﺍا ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻗﺪﺭرﺕت ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ‪ ،‬ﺑﻪ‬
‫ﻧﻌﺎﻕق ﻣﺸﻐﻮﻟﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻧﯿﺮ ﺁآﻓﺎﻕق ﻣﺤﺠﻮﺏب ‪ .‬ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯽ​ﻃﻠﺒﯿﻢ‬
‫ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺑﺤﺮ ﺣ‪‬ﯿﻮﺍاﻥن ﺁآﺷﺎﻣﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم‬
‫ﻓﺎﺋﺰ ﮔﺸﺘﻪ ﺍاﻧﺪ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﺷﻮﻧﺪ ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻣﺮﺩدﮔﺎﻥن ﺍاﺭرﺽض ﺭرﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﺑﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺯزﻧﺪﻩه ﮐﻨﻨﺪ ‪ .‬ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺩدﻭوﻡم ‪،‬‬ ‫ﻧﻔﺤﺎﺕت ﺁآﻥن‬
‫ﺻﻔﺤﮥ ‪224‬‬

‫ﺑﻪ ﺑﺼﺮ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﺑﻪ ﮔﻮﺵش ﺧﻮﺩد‬
‫ﺁآﯾﺎﺗﺶ ﺭرﺍا ﺑﺸﻨﻮﯾﺪ ‪ .‬ﻗﺴﻢ ﺑﻪ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﻟﯿﻮﻡم‬
‫ﺣﻼﻭوﺕت ﯾﮏ ﺁآﯾﻪ ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﻣ‪‬ﻨﺰﻟﻪ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﺑﺪ ﻭو ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک‬
‫ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﻣ‪‬ﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕتﹺِ ﻭو ﺍاﻻﺭرﺽض ﺑﮕﺬﺭرﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺷﻄﺮ‬
‫ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺩدﻭوﻡم ‪ ،‬ﺻﻔﺤﮥ ‪81‬‬ ‫ﺩدﻭوﺳﺖ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯽ ﻃﻠﺒﯿﻢ ﻋﺒﺎﺩد ﺭرﺍا ﻣﺆﯾﺪ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺑﺮ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک‬
‫ﺣﻼﻭوﺕت ﺑﯿﺎﻧﺶ ‪ ،‬ﭼﻪ ﺍاﮔﺮ ﺣﻼﻭوﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﯾﺎﺕت‬ ‫ﻣﺎ ﻋ‪‬ﻨﺪﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﺎ ﻋ‪‬ﻨﺪﻩه ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ‪.‬‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺩدﻭوﻡم ‪ ،‬ﺻﻔﺤﮥ ‪42‬‬

‫ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯽ ﻃﻠﺒﯿﻢ ﻧﻔﻮﺳﯽ ﻣﺒﻌﻮﺙث ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻼﻭوﺕت ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻭو ﺣﻼﻭوﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﻋﻈﻤﺖ ﯾﻮﻡم ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﻭو‬
‫ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻓﺎﺭرﻍغ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩد ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺩدﻭوﻡم ‪ ،‬ﺻﻔﺤﮥ ‪119‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭘﯿﺸﮕﻔﺘﺎﺭر‬
‫»ﺣﻤﺪ ﺳﺎﺣﺖ ﺍاﻣﻨﻊ ﺍاﻗﺪﺱس ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻘﺼﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﻻﯾﻖ ﻭو ﺳﺰﺍاﺳﺖ‬
‫‪1‬‬
‫ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﻮﺭر ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﺰﯾﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩد«‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺍاﮔﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﻓﯽ​ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﻧﺎﺯزﻝل‬
‫ﺷﺪﻩه ﺗﻔﮑﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺣﻼﻭوﺕت ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﺑﺪ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺍاﺯز ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺧﻮﺩد ﻓﺎﺭرﻍغ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩد‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﺎﺭرﺍاﺩدﺓةﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﻃﻮﺑﲐ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻓﻀﻞ ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻧﻤﺎﻧﺪ"‪ 2‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻡم ﺟﺪﹼّ ﻭو ﺍاﺟﺘﻬﺎﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪﻩه ﺗﻔﮑﺮ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﻭو ﻋﺎﻣﻞ ﺷﻮﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻧﹼّﻪ ﺍاﺭرﺷﺪﮐﻢ ﺳﻮﺍاﺀء‬
‫ﺍاﻟﺼﺮﺍاﻁط ﻭو ﺍاﻇﻬﺮ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ ﻭوﻋﺪﺗﻢ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب”‪ 3‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر‬
‫ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺗﻔﮑﺮ ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺣﺴﺎﺱس ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﻣﻮﺟﺐ‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻭو ﻓﺮﺍاﻏﺖ ﻧﻔﺲ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺭرﺍاﻩه ﺭرﺍاﺳﺖ ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﺋﯽ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﻭو ﺳﺒﺐ‬
‫ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻤﺎ ﻭوﻋﺪﻩه ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺑﺮ ﻣﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ "ﮐﻠﯿ‪‬ﮥ ﺑﺮﮐﺎﺕت ﻣﻨﺸﺄ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﯿﺎﺱس ﺑﺎ ﻗﺪﺭرﺕت ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺪﹼّﺑﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻣﻮﻫﺒﺘﯽ ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر‬
‫ﻧﺘﻮﺍاﻥن ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺛﻤﺮﺍاﺕت ﺟﻨﯿ‪‬ﻪ‌ﺍاﺵش ﺭرﺍا ﺍاﻧﺘﻬﺎﺋﯽ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ 4 ".‬ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺖ‬
‫ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﺻﯿﻪ​ﻫﺎ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫"ﺍاﯼی ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺪﺱس ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺘﻢ ﻣﺜ‪‬ﻞ ﺑﺤﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﻌﺮ ﻭو ﻋﻤﻖ ﺁآﻥن ﻟﺌﺎﻟﯽ‬
‫ﻟﻄﯿﻔﮥ ﻣﻨﯿﺮﻩه ﺍاﺯزﯾﺪ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺼﺎﺀء ﻣﺴﺘﻮﺭر ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﻫﺮ ﻃﺎﻟﺒﯽ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻤﺮ ﺟﻬﺪ ﻭو ﻃﻠﺐ‬
‫ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻃﯽ ﺁآﻥن ﺑﺤﺮ ﺩدﺭر ﺁآﯾﺪ ﺗﺎ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻘﺪﹼّﺭرﻩه ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺤﺘﻮﻣﮥ ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﺭرﺍا ﻋﻠﲐ‬

‫‪1‬‬
‫)ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪(95‬‬
‫‪2‬‬
‫)ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(220‬‬
‫‪3‬‬
‫)ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺝج ‪،2‬ﺹص ‪(213‬‬
‫‪4‬‬
‫)ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺹص ‪38‬؛ ﺟﺰﻭوﮤۀ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺘﺒﻊ‪ ،‬ﻓﻮﺭرﯾﻪ ‪ ،1995‬ﺹص ‪( 6‬‬

‫‪6‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻗﺪﺭر ﻃﻠﺒﻪ ﻭو ﺟﻬﺪﻩه ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﺎﯾﺪ"‪ 5‬ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ "ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻭو ﺳﻌﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﺍاﻫﻤﯿﺖ ﻭو ﻋﻈﻤﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﻭوﻇﯿﻔﻪ​ﺍاﯾﺴﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋﻬﺪﮤۀ ﻫﺮ ﻓﺮﺩد ﺍاﺯز ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻧﺶ ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﻋﻤﻮﻡم ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﻣﻮﻇﻔﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺤﺮ ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮐﺶ ﻏﻮﻃﻪ​ﻭوﺭر ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺑﻘﺪﺭر ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﻭو ﺗﻮﺍاﻧﺎﺋﯽ ﻭو ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺫذﻭوﻕق ﻭو ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺍاﺯز ﮔﻮﻫﺮﻫﺎﯼی ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺑﺤﺮ ﺑﻬﺮﻩه ﮔﯿﺮﻧﺪ‪".‬‬
‫‪6‬‬

‫ﻫﺪﻑف ﻭو ﻣﻘﺼﻮﺩد ﮐﻠﹼّﯽ ﺍاﺯز ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﺗﻬﯿ‪‬ﮥ ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﻋﻪ ﻭو ﺗﺴﻬﯿﻞ‬
‫ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺗﻮﺻﯿﻪ​ﻫﺎ ﻭو ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺮﺡح ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺩدﻭوﺭرﻩه​ﻫﺎﯼی‬
‫ﺳﺎﻻﻧﮥ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن​ﻫﺎﯼی ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻭو ﺁآﻟﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﻭو ﺁآﻟﻤﺎﻥن ﻭو‬
‫ﻣﯿﺸﯿﮕﺎﻥن ﻭو ﮐﺎﻟﯿﻔﺮﻧﯿﺎﯼی ﺷﻤﺎﻟﯽ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﺠﺎﻣﻊ‬
‫ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ ﺍاﺯز ﭘﮋﻭوﻫﺸﮕﺮﺍاﻥن ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﻧﺸﺮﯾﺎﺕت ﺳﺎﻻﻧﮥ ﻣﺠﻤﻊ‬
‫ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن​ﻫﺎﯼی ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻧﺎﺷﺮ ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺎﻻﺕت ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﮐﺜﺮ ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺭر ﺟﻠﺴﺎﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‬
‫ﺑﺮﮔﺰﺍاﺭر ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻣﻄﺮﺡح ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬

‫ﺍاﺯز ﺳﺎﻝل ‪٢۲٠۰٠۰٨۸‬ﻡم ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺑﺰﺭرﮔﺪﺍاﺷﺖ ﯾﮑﺼﺪﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮﺩد ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺭرﺍاﺋﮥ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻭو ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭو ﻣﺴﺎﺋﻞ‬
‫ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺩدﺭر ﺑﺮﻧﺎﻣﮥ ﺟﻠﺴﺎﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺗﺎ ﮐﻨﻮﻥن ﻣﺘﺠﺎﻭوﺯز‬
‫ﺍاﺯز ﻫﻔﺘﺎﺩد ﭘﮋﻭوﻫﺶ ﺩدﺭر ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺩدﺭر ﺟﻠﺴﺎﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺍاﯾﻦ ﭘﮋﻭوﻫﺶ‌ﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﺪﺭرﯾﺞ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺳﺎﻻﻧﮥ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن​ﻫﺎﯼی ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻭو ﺁآﻟﻤﺎﻧﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽ‌ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺩدﻭو ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻻﺕت‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺍاﺭرﺳﯿﺪﻥن ﯾﮑﺼﺪﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮﺩد ﺍاﺳﻔﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﻏﺮﺏب‪-1911) ،‬‬
‫‪ ،(1913‬ﻭو ﺍاﻫﻤﯿ‪‬ﺖ ﺧﻄﺎﺑﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺠﺎﻣﻊ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺩدﺭر ﺍاﺭرﻭوﭘﺎ ﻭو ﺍاﻣﺮﯾﮑﺎ ﺍاﯾﺮﺍاﺩد‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺑﺮﻧﺎﻣﮥ ﭼﻬﺎﺭر​ﺳﺎﻟﻪ​ﺍاﯼی ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺭرﺍاﺋﮥ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺳﺎﻟﻬﺎﯼی ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو‬

‫‪5‬‬
‫)ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص ‪(324‬‬
‫‪6‬‬
‫) ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﻤﻀﻤﻮﻥن ﺍاﺯز ﭘﯿﺎﻡم ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ‪(2010‬‬

‫‪7‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺭرﻭوﯾﺪﺍاﺩد​ﻫﺎﯼی ﻣﻬﻢ ﻭو ﺗﺎﺭرﯾﺦ​ﺳﺎﺯز ﺁآﻥن ﺍاﺳﻔﺎﺭر‪ ،‬ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻤﮑﺎﺭرﯼی ﻭو‬
‫ﻣﺸﺎﺭرﮐﺖ ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﮔﺮﺍاﻣﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎ ﺍاﻣﺘﻨﺎﻥن ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪ ﺍاﺳﺘﻘﺒﺎﻝل ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﻭو ﺁآﻣﺎﺩدﮤۀ‬
‫ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﻭو ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﻭو ﯾﺎ ﺩدﺭر ﻣﻼﻗﺎﺕت​ﻫﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﺑﺨﺶ ﻟﺌﺎﻟﯽ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﺭرﺍاﯾﻦ ﺩدﻓﺘﺮ ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻃﺒﻊ ﻭوﻧﺸﺮ‬
‫ﻧﺸﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺮﮐﺰ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﺩدﺭر ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭرﺝج‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ .‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺍاﺛﺮ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻣﻘﺎﻟﮥ‬
‫ﺑﺨﺶ ﮔﻠﭽﯿﻦ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻘﺎﻟﮥ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﺷﺮﺡح ﺍاﺟﻤﺎﻟﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﺍاﻻﻣﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ )ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ(‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﺳﻮﻡم‪،‬‬
‫ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا‪ ،1996 ،‬ﺻﻔﺤﺎﺕت ‪ 194-193‬ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن‬
‫ﻋﺮﺑﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻉع ﮐﻠﹼّﯽ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻋﻈﻤﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯿﺴﺖ‪ .‬ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻻﻣﺮ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺟﻨﺒﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻣﻬﻤﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﭼﻮﻥن ﺑﯿﺎﻥن ﺻﺮﯾﺤﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺳﻤﺎﹰً‬
‫ﺑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﯾﺤﯿﲐ ﻧﯿﺰ ﺍاﺑﻼﻍغ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻢ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻟﻮﺡح ﺍاﻻﻣﺮ ﺫذﮐﺮ ﺗﻘﺎﺿﺎﯼی‬
‫ﻋﻠﻤﺎﯼی ﻋﺘﺒﺎﺕت ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻣﻌﺠﺰﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺨﺶ ﮔﻠﭽﯿﻦ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻭو ﻣﻮﺭرﺩد ﭘﮋﻭوﻫﺶ ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﻟﻮﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ ﭘﯽ ﻧﻬﻢ‪ ،‬ﺟﯿﻮﻭوﺍاﻧﯽ ﻣﺎﺭرﯾﺎ ﻣﺎﺳﺘﺎﺋﯽ‪-1793)،‬‬
‫‪1878‬ﻡم( ﺭرﺋﯿﺲ ﻓﺮﻗﮥ ﮐﺎﺗﻮﻟﯿﮏ ﻣﺴﯿﺤﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻭو ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﭘﺎﭖپ ﻭو ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻻﺭرﺑﺎﺏب" ﺷﺮﺡح ﻭو ﺑﺴﻂ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﻭوﻋﻮﺩد ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻭو ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺴﯿﺤﯿﺎﻥن ﻭو ﻓﺘﺢ ﻭو ﻇﻔﺮ‬
‫ﻧﻬﺎﺋﯽ ﭘﯿﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺛﺎﻧﻮﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﯾﺤﯿﲐ ﺩدﺭر ﻫﯿﮑﻞ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺏب‪ ‬ﻭو ﭘﺪﺭر‬
‫ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺫذﮐﺮ ﺷﺮﺍاﯾﻂ‬
‫ﺗﺸﺮ‪‬ﻑف ﭘﺎﭖپ ﺑﻪ ﻣﺤﻀﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺩدﻭو ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﯾﮑﯽ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺳﺎﺑﻘﮥ‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻭو ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی "ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم‬

‫‪8‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮﮐﻪ ﺍاﺯز ﮐﻮﺗﺎﻩه​ﺗﺮﯾﻦ ﺳﻮﺭرﻩه​ﻫﺎﯼی ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ‬
‫ﺗﻘﺎﺿﺎﯼی ﺟﻨﺎﺏب ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﺩدﺍاﺭرﺍاﺑﯽ ﻭو ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﺧﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ‬
‫ﺗﻌﺪﺍاﺩدﯼی ﮐﺜﯿﺮ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن )ﻗﺎﺋﻢ( ﺍاﺳﺖ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ‪.‬‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ﺳﯽ ﻫﺰﺍاﺭر ﺣﺪﯾﺚ ﺍاﺯز ﺣﻔﻆ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ!‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﻠﻤﮥ ﮐﻮﺛﺮ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺎﻟﻤﺂﻝل ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻈﻬﺮﯾ‪‬ﺖ‬
‫ﺧﻮﺩدﺷﺎﻥن ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﯽ ﺑﺪﻭوﻥن ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﻗﯿﻖ ﺑﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺷﺶ​ﺳﺎﻟﮥ ﺭرﺳﺎﻟﺘﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﺗﺪﺭرﯾﺞ ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺑﺎﺏب ﻗﺎﺋﻢ‬
‫ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺑﻪ ﺍاﺩدﻋﺎﯼی ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻣﻘﺎﻟﮥ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ‬
‫ﮐﻮﺷﺸﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﺑﻪ ﻧﺼﻮﺹص ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯿﺪﻫﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺍاﻣﺮ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻈﻬﺮﯾ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺆﻣﻨﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺁآﻣﺎﺩدﮔﯽ‬
‫ﻭو ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﺑﺪﻭوﻥن ﺭرﻣﺰ ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻭو ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺩدﻭو ﺍاﺛﺮ ﻣﻬﻢ ﻗﻠﻢ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﻮﺳﻮﻡم ﻭو‬
‫ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ "ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ" ﺩدﺭر ﺩدﻭو ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺟﺪﺍاﮔﺎﻧﻪ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻭو ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺷﻬﺮﺕت‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﻪ ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺑﻮﺩدﻥن ﺁآﻧﻬﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭو‬
‫ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺧﺼﻮﺻﯿﺖ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺪﺍاﻡم‬
‫ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺘﻦ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻉع‬
‫ﻣﺤﻮﺭرﯼی ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﮐﺎﻥن ﻭو ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺤﺴﻮﺏب ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﯾﮏ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺯز ﻫﺰﺍاﺭرﺍاﻥن" ﺩدﺭر ﺷﺮﺡح ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺟﻮﺍاﺏب ﻋﺮﯾﻀﮥ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺪﺍاﻓﻌﺎﻥن ﻏﯿﻮﺭر ﻭو ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﻞ‬
‫ﮔﻠﭙﺎﯾﮕﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻋﺰ ﺻﺪﻭوﺭر ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻭو ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻣﺴﯿﺮ ﺗﺎﺭرﯾﺦ" ﺩدﺭر ﺷﺮﺡح ﺩدﻭوﻣﯿﻦ‬
‫ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻭو ﺭرﺃأﻓﺖ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺑﯿﻮﻓﺎﯾﺎﻥن ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻣﯿﺜﺎﻕق‪ ،‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺟﻠﯿﻞ ﻣﺴﮕﺮ ﺧﻮﺋﯽ‪ ،‬ﺻﺎﺩدﺭر ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫ﻃﻮﻻﻧﯽ​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﻟﻮﺡح ﺍاﻭوﻝل ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺘﻦ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺗﺤﺖ ﺷﻤﺎﺭرﻩه​ﻫﺎﯼی ‪ 188‬ﻭو‬
‫‪ 189‬ﺩدﺭر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺑﻪ ﺭرﺩد‪ ‬ﺷﺒﻬﺎﺕت ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺿﺎﺕت ﻭو ﺍاﻓﺘﺮﺍاﻫﺎﯼی‬
‫ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﺻﺎﯾﺖ ﻭو ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩدﺷﺎﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺩدﻓﺎﻉع ﺍاﺯز ﻋﻤﻮﻡم ﻣﺮﺍاﮐﺰ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن‬

‫‪9‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪ .‬ﺻﺪﻭوﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﻣﺮﮐﺰ ﻋﻬﺪ ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن‬
‫ﺑﯽ​ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺳﯿﺮ ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﺍاﻋﻼﻥن ﺍاﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺁآﻥن ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﺰﻭوﻝل‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻟﻤﺂﻝل ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ‬
‫ﻭو ﺣﺎﮐﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺍاﺭرﮔﺎﻧﯿﮏ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ" ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻧﻘﺎﻁط ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺑﯿﻦ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﻪ​ﻫﺎﯼی ﮐﻼﻣﯽ ﻭو ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭو ﺍاﺧﻼﻗﯿﺎﺕت ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺑﻨﯿﺎﺩدﯾﻦ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻭو ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﻣﺒﺤﺚ ﻭوﺟﻮﺩدﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﺑﺤﺚ‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت" ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻘﺎﻻﺗﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﯾﮑﺼﺪﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮﺩد ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺩدﺭر ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭرﺝج ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد‪ ،‬ﻭو ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻣﺴﺌﻠﮥ ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺁآﻣﺪﻩه ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻮﺷﮑﺎﻓﯽ ﻭو ﺑﺤﺚ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ‪.‬‬

‫ﯾﮑﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻻﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت " ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ‬
‫ﺗﻮﺍاﻓﻖ" ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻟﺰﻭوﻡم ﺗﻮﺍاﻓﻖ ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﺩدﯾﻦ ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺒﺪﺀء‬
‫ﺗﺤﻮﻟﯽ ﺑﻨﯿﺎﺩدﯾﻦ ﺩدﺭر ﻧﺤﻮﻩه ﻧﮕﺮﺵش ﺑﻪ ﺩدﯾﻦ ﻭو ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻭو ﻧﻔﻮﺫذ ﺩدﯾﻦ ﺩدﺭر ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺸﺮ ﻭو ﺗﻔﮑﺮﺍاﺕت ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻭو ﻧﻘﺶ ﺩدﯾﻦ ﻣﯽ ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺗﻮﺍاﻓﻖ ﯾﺎ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺑﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﺳﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه ﻭو ﮐﻮﺷﺶ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺎﺩد ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﻭوﺷﻦ ﺷﻮﺩد ﻭو ﮐﻮﺷﺶ‬
‫ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺳﻮﺀء ﺗﻔﺎﻫﻢ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼی ﺷﻮﺩدﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎ ﻋﻠﻢ ﺗﺠﺮﺑﯽ ﻣﻮﺍاﻓﻖ ﻧﯿﺴﺖ‬
‫ﻭوﻫﻢ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﯾﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﻩه ﺩدﯾﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮎکﻑفﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﺪﺍاﻥن‬
‫ﺍاﻋﺘﻨﺎ ﮐﺮﺩد‪.‬‬

‫"ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮ ﺍاﺩدﺏب ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ" ﺿﻤﻦ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻭو‬
‫ﺗﺄﺛ‪‬ﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﯿﻦ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻭو ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﺘﻮﻟﺪ ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﻭوﯾﮋﻩه ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻃﯽ ﺭرﺍا ﺑﯿﻦ ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭو ﺍاﺩدﺑﯿﺎﺕت ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺑﺨﺶ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺟﺎﻟﺒﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﭘﮋﻭوﻫﺶ ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯿﺮﺍاﺙث‬

‫‪10‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﻭو ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺠﻠﯿﻞ ﻭو ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ" ﮐﻮﺷﺸﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮﺍاﯼی ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺳﺆﺍاﻝل ﮐﻪ‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺎﻡم ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩدﯼی ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﺭرﻋﯿﻦ ﻭو ﻣﺒﯿ‪‬ﻨﯿﻦ ﻣﻨﺼﻮﺹص ﻣﺼﻮﻥن ﺍاﺯز ﺧﻄﺎ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮﻝل ﻭوﺣﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯿﺴﺖ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت‬
‫ﻭو ﺗﻔﺎﺳﯿﺮﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﺁآﻣﺪﻩه ﺑﺪﻭوﻥن ﻗﯿﺪ ﻭو ﺷﺮﻁط ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻨﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺁآﯾﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﻬﻢ ﻭو ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻓﺮﺩدﯼی ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻭو ﻣﺤﺮﻭوﻣﻨﺪ؟ ﭘﺎﺳﺦ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ‬
‫ﻣﺮﺍاﻋﺎﺕت ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻭو ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﯽ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻋﻘﯿﺪﻩه‬
‫ﻭو ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی ﺷﺨﺼﯽ ﺁآﺯزﺍاﺩدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺳﻌﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺗﻔﺤ‪‬ﺺ ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻧﻬﻨﺪ‪.‬‬

‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع" ﺩدﺭر ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺩدﺭر ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻭو ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻭوﺍاﺻﻞ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﺗﮑﻤﻠﻪ ﺍاﯼی ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﻓﺮﺳﺘﻨﺪﮔﺎﻥن ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺗﮑﻤﻠﻪ ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪ ﺳﭙﺎﺳﮕﺰﺍاﺭرﯼی ﻣﯽ ﺷﻮﺩد‪.‬‬

‫ﺑﺨﺶ ﺭرﺷﺤﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺣﺎﻭوﯼی ﺳﻪ ﭘﯿﺎﻡم ﺍاﺯز ﻣﺮﮐﺰ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﻭوﻻﯾﺖ‬
‫ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو ﻣﺼﻮﻧﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭرﺍاﺕت ﻭو ﻣﺮﺟﻌﯿ‪‬ﺖ ﻣﺮﮐﺰﯼی ﻣﻌﻬﺪ ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻧﮑﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﭘﯿﺎﻡم​ﻫﺎ ﻣﻄﺮﺡح‬
‫ﻭو ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﮐﺎﻥن ﻭو ﻣﺒﺎﺩدﯼی ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺤﺴﻮﺏب ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺑﺨﺶ ﺷﺎﺧﺴﺎﺭر ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺑﻪ ﺩدﺭرﺝج ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﻭو‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﯾﺮ ﻧﺸﺮﯾﺎﺕت ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ‌ﻫﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺮﺍاﺟﻌﻪ ﻭو ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﮤۀ ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻥن ﺑﻪ ﺗﺪﺭرﯾﺞ ﺩدﺭر ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﺭرﺝج‬
‫ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻓﺘﺮ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺠﻠﮥ‬
‫ﭘﯿﺎﻡم ﺑﻬﺎﺋﯽ )ﺍاﺯز ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ﯾﮏ ﺗﺎ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ (145‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت‬
‫ﺷﻤﺎﺭرﻩهﻫﺎﯼی ﺑﻌﺪﯼی ﺁآﻥن ﻣﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﺗﺪﺭرﯾﺞ ﺩدﺭر ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﺭرﺝج ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‌‬ ‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ‬

‫‪11‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻗﺪﺍاﻣﺎﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺗﻮﺳﻂ ﺻﻨﺪﻭوﻕق ﯾﺎﺩدﺑﻮﺩد ﺣﺎﺝج ﻣﻬﺪﯼی ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪ ﭘﺎﯾﻪ‌ﮔﺬﺍاﺭرﯼی ﺷﺪﻩه‬
‫ﻣﺴﺎﻋﺪﺕتﻫﺎﯼی ﻣﺴﺘﻤﺮ‪ ‬ﺻﻨﺪﻭوﻕق ﭘﮋﻭوﻫﺸﯿﺎﺭرﯼی ﺑﻪ‬
‫‌‬ ‫ﻭو ﺍاﺩدﺍاﻣﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﯾﺎﺩدﺑﻮﺩد ﻧﺎﺩدﯾﺎ ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﻭو ﺗﺒﺮ‪‬ﻋﺎﺕت ﮐﺮﯾﻤﺎﻧﮥ ﺩدﮐﺘﺮ ﻧﺎﺻﺮ ﻭو ﻣﻬﺸﯿﺪ ﺩدﺭرﺧﺸﺎﻥن ﻭو ﻣﺴﺎﻋﺪﺕت ﺑﻪ‬
‫ﺑﺮﮔﺰﺍاﺭرﯼی ﺳﺨﻨﺮﺍاﻧﯿﻬﺎﯼی ﯾﺎﺩدﺑﻮﺩد ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺳﻠﻤﺎﻥن‌ﭘﻮﺭر ﺑﺮﺧﻮﺭرﺩدﺍاﺭر ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﮑﺎﻥنﭘﺬﯾﺮ‬
‫‌‬ ‫ﻫﻤﮑﺎﺭرﯼی ﺍاﺭرﺯزﺷﻤﻨﺪ ﺩدﺍاﻧﺶ‌ﭘﮋﻭوﻫﺎﻥن ﮔﺮﺍاﻣﯽ ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺍاﻗﺪﺍاﻣﺎﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭو ﻣﺎﯾﮥ ﮐﻤﺎﻝل ﺍاﻣﺘﻨﺎﻥن ﻣﺠﺮﯾﺎﻥن ﻭو ﺧﺎﺩدﻣﺎﻥن ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪12‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻟﺌﺎﻟﯽ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫‪13‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻻﻗﺪﺱس ﺍاﻻﻋﻈﻢ‬

‫ﻫﺬﺍا ﻟﻮﺡح ﺍاﻻﻣﺮ ﻗﺪ ﻧﺰ‪‬ﻝل ﻣﻦ ﻟﺪﻥن ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻟﻘﺪﺭر ﻟﻴﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻤﻨﻈﺮ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻫﺬﺍا‬
‫ﺍاﻟﻤﻘﺎﻡم ﺍاﻻﻃﻬﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﻯى ﻳﻄﻮﻑف ﻓﻰ ﺣﻮﻟﻪ ﻣﻠﺌﮑﺔ ﻣﻘﺮ‪‬ﺑﻮﻥن‪ .‬ﻗﻞ ﻗﺪ ﻗﻀﺖ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺎﻋﺔ ﻭو ﺳﻘﻄﺖ‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﺠﻮﻡم ﻭو ﺍاﻧﺸﻖ‪ ‬ﺍاﻟﻘﻤﺮ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻔﻘﻬﻮﻥن ﻭو ﻧﺎﺩدﻯى ﺍاﻟﻤﻨﺎﺩد ﺑﻴﻦ ﺍاﻻﺭرﺽض ﻭو ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﺂﺀء ﺍاﻥنﹼّ‬
‫ﺍاﻟﻤﻠﮏ ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻤﻬﻴﻤﻦ ﺍاﻟﻘﻴ‪‬ﻮﻡم‪ .‬ﻳﺸﻬﺪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﺬﹼّﺭر‪‬ﺍاﺕت ﻟﻤﻨﺰﻝل ﺍاﻵﻳﺎﺕت ﻭو ﻟﮑﻦ‪ ‬ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس‬
‫ﺍاﮐﺜﺮﻫﻢ ﻻ ﻳﺸﻬﺪﻭوﻥن‪ .‬ﻗﺪ ﻏﻠﺒﺖ ﻋﻠﻴﻬﻢ ﺷﻘﻮﺗﻬﻢ ﻭو ﻣﻨﻌﺘﻬﻢ ﺷﻬﻮﺗﻬﻢ ﻭوﻫﻢ ﺍاﻟﻴﻮﻡم ﻓﻰ‬
‫ﻫﻴﻤﺂﺀء ﺍاﻟﻀ‪‬ﻼﻝل ﻳﻬﺮﻋﻮﻥن‪ .‬ﺍاﺫذﺍا ﻗﻴﻞ ﻟﻬﻢ ﺍاﻣﺎ ﺳﻤﻌﺘﻢ ﺍاﻟﺼ‪‬ﻴﺤﺔ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻳﻘﻮﻟﻮﻥن ﺑﻠﻰ ﻭو ﺍاﺫذﺍا‬
‫ﻗﻴﻞ ﻟﻬﻢ ﺍاﻣﺎ ﺭرﺃأﻳﺘﻢ ﻋﻈﻤﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﻩه ﻳﻘﻮﻟﻮﻥن ﺭرﺃأﻳﻨﺎ ﻭو ﻋﺼﻴﻨﺎ ﺍاﻻ ﺍاﻧﹼّﻬﻢ ﻻ ﻳﺸﻌﺮﻭوﻥن‪ .‬ﻗﺪ‬
‫ﻇﻬﺮ ﻓﻰ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻈ‪‬ﻬﻮﺭر ﻣﺎ ﻻ ﻇﻬﺮ ﻓﻰ ﺍاﺯزﻝل ﺍاﻻﺯزﺍاﻝل ﻭو ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺸﺮﮐﻴﻦ ﻣﻦ ﺭرﺃأﻯى ﻭو ﻗﺎﻝل ﻫﺬﺍا‬
‫ﺳﺎﺣﺮ ﺍاﻓﺘﺮﻯى ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻ ﺍاﻧﹼّﻬﻢ ﻗﻮﻡم ﻣﺪﺣﻀﻮﻥن‪ .‬ﺍاﻥن ﻳﺎ ﻗﻠﻢ ﺍاﻟﻘﺪﻡم ﻭو ﺍاﺫذﮐﺮ ﻟﻼﻣﻢ ﻣﺎ ﻇﻬﺮ‬
‫ﻓﻰ ﺍاﻟﻌﺮﺍاﻕق ﺍاﺫذ ﺟﺎﺀء ﺭرﺳﻮﻝل ﻣﻦ ﻣﻌﺸﺮ ﺍاﻟﻌﻠﻤﺂﺀء ﻭو ﺣﻀﺮ ﺗﻠﻘﺂﺀء ﺍاﻟﻮﺟﻪ ﻭو ﺳﺌﻞ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﻠﻮﻡم‬
‫ﺍاﺟﺒﻨﺎﻩه ﺑﻌﻠﻢ‪ ‬ﻣﻦ ﻟﺪﻧﹼّﺎ ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻟﻌ‪‬ﹼّ‪‬ﻡم ﺍاﻟﻐﻴﻮﺏب‪ .‬ﻗﺎﻝل ﻧﺸﻬﺪ ﻋﻨﺪﮎک ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﻠﻮﻡم ﻣﺎ ﻻ‬
‫ﺍاﺣﺎﻃﻪ ﺍاﺣﺪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻻ ﻳﮑﻔﻰ ﺍاﻟﻤﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﻯى ﻳﻨﺴﺒﻮﻧﻪ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺍاﻟﻴﮏ ﻓﺄﺗﻨﺎ ﺑﻤﺎ ﻳﻌﺠﺰ ﻋﻦ‬
‫ﺍاﻻﺗﻴﺎﻥن ﺑﻤﺜﻠﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﺭرﺽض ﮐﻠﹼّﻬﺎ ﮐﺬﻟﮏ ﻗﻀﻰ ﺍاﻻﻣﺮ ﻓﻰ ﻣﺤﻀﺮ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﺍاﻟﻌﺰﻳﺰ‬
‫ﺍاﻟﻮﺩدﻭوﺩد‪ .‬ﻓﺎﻧﻈﺮ ﻣﺎ ﺫذﺍا ﺗﺮﻯى ﺍاﺫذﺍاﹰً ﺍاﻧﺼﻌﻖ ﻓﻠﻤ‪‬ﺎ ﺍاﻓﺎﻕق ﻗﺎﻝل ﺍاﻣﻨﺖ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﻳﺰ ﺍاﻟﻤﺤﻤﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﺫذﻫﺐ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻘﻮﻡم ﻗﻞ ﻓﺎﺳﺌﻠﻮﺍا ﻣﺎ ﺷﺌﺘﻢ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻳﺸﺂﺀء ﻻ ﻳﻌﺠﺰﻩه ﻣﺎ ﮐﺎﻥن‬
‫ﻭو ﻣﺎ ﻳﮑﻮﻥن‪ .‬ﻗﻞ ﻳﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﺍاﻟﻌﻠﻤﺂﺀء ﺍاﻥن ﺍاﺟﺘﻤﻌﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻣﺮﹴٍ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺳﺌﻠﻮﺍا ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺍاﻥن‬
‫ﺍاﻇﻬﺮ ﻟﮑﻢ ﺑﺴﻠﻄﺎﻥن ﻣﻦ ﻋﻨﺪﻩه ﺍاﻣﻨﻮﺍا ﻭو ﻻ ﺗﮑﻮﻧﻦ‪ ‬ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﻳﻨﻬﻢ ﻳﮑﻔﺮﻭوﻥن‪ .‬ﻗﺎﻝل ﺍاﻷﻥن ﻃﻠﻊ‬
‫ﻓﺠﺮ ﺍاﻟﻌﺮﻓﺎﻥن ﻭوﺗﻤ‪‬ﺖ ﺣﺠ‪‬ﺔ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻗﺎﻡم ﻭو ﺭرﺟﻊ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻘﻮﻡم ﺑﺎﻣﺮﹴٍ ﻣﻦ ﻟﺪﻯى ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﻳﺰ‬
‫ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب‪ .‬ﻗﻀﺖ ﺍاﻳ‪‬ﺎﻡم ﻣﻌﺪﻭوﺩدﺍاﺕت ﻭو ﻣﺎ ﺭرﺟﻊ ﺍاﻟﻴﻨﺎ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻥن ﺍاﺭرﺳﻞ ﺭرﺳﻮﻻ ﺍاﺧﺮ ﺍاﺧﺒﺮﻧﺎ ﺑﺎﻥنﹼّ‬
‫ﺍاﻟﻘﻮﻡم ﺍاﻋﺮﺿﻮﺍا ﻋﻤ‪‬ﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻭوﺍا ﻭو ﻫﻢ ﻗﻮﻡم ﺻﺎﻏﺮﻭوﻥن‪ .‬ﮐﺬﻟﮏ ﻗﻀﻰ ﺍاﻻﻣﺮ ﻓﻰ ﺍاﻟﻌﺮﺍاﻕق ﺍاﻧﹼّﻰ‬
‫ﺷﻬﻴﺪ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺍاﻗﻮﻝل ﻭوﺍاﻧﺘﺸﺮ ﻫﺬﺍا ﺍاﻻﻣﺮ ﻓﻰ ﺍاﻻﻗﻄﺎﺭر ﻭو ﻣﺎ ﺍاﺳﺘﺸﻌﺮ ﺍاﺣﺪ ﮐﺬﻟﮏ ﻗﻀﻴﻨﺎ ﺍاﻥن‬
‫ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن‪ .‬ﻟﻌﻤﺮﻯى ﻣﻦ ﺳﺌﻞ ﺍاﻵﻳﺎﺕت ﻓﻰ ﺍاﻟﻘﺮﻭوﻥن ﺍاﻟﺨﺎﻟﻴﺔ ﺍاﺫذﺍا ﺍاﻇﻬﺮﻧﺎ ﻟﻪ ﮐﻔﺮ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬

‫‪14‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻟﮑﻦ‪ ‬ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺍاﮐﺜﺮﻫﻢ ﻏﺎﻓﻠﻮﻥن‪ .‬ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﺬﻳﻦ ﻓﺘﺤﺖ ﺍاﺑﺼﺎﺭرﻫﻢ ﺑﻨﻮﺭر ﺍاﻟﻌﺮﻓﺎﻥن ﻳﺠﺪﻭوﻥن ﻧﻔﺤﺎﺕت‬
‫ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻭو ﻳﻘﺒﻠﻮﻥن ﺍاﻟﻴﻪ ﺍاﻻ ﺍاﻧﹼّﻬﻢ ﻫﻢ ﺍاﻟﻤﺨﻠﺼﻮﻥن‪ .‬ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﻳﺎ ﺍاﻳ‪‬ﻬﺎ ﺍاﻟﻤﻘﺒﻞ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن‬
‫ﺍاﺳﺘﻤﻊ ﻣﺎﻳﻮﺣﻰ ﺍاﻟﻴﮏ ﻣﻦ ﺳﻴﻨﺂﺀء ﺍاﻟﻌﻈﻤﺔ ﻭو ﺍاﻻﻗﺘﺪﺍاﺭر ﺍاﻧﹼّﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻤﻬﻴﻤﻦ ﺍاﻟﻘﻴ‪‬ﻮﻡم‪.‬‬
‫ﻗﺪ ﺧﻠﻘﺖ ﺍاﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕت ﻟﻨﻔﺴﻰ ﻭو ﺫذﺭرﺋﺖ ﺍاﻟﮑﺂﺋﻨﺎﺕت ﻻﻣﺮﻯى ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺍاﺷﺎﺀء‬
‫ﺑﻘﻮﻟﯽ ﮐﻦ ﻓﻴﮑﻮﻥن‪ .‬ﻻ ﺗﺤﺰﻥن ﻣﻦ ﺷﻰﺀء ﻗﻢ ﻋﻠﯽ ﻧﺼﺮﺓة ﻣﻮﻟﻴﮏ ﻣﻨﻘﻄﻌﺎﹰً ﻋﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ‪.‬‬
‫ﻗﺪ ﻗﺪﹼّﺭرﻟﮏ ﻣﻘﺎﻡم ﻓﻰ ﻟﻮﺡح‪ ‬ﺣﻔﻴﻆ ﮐﻦ ﻧﺎﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻤﺎ ﺳﻮﻳﻪ ﻟﺘﺸﺘﻌﻞ ﻣﻨﮏ ﺍاﻓﺌﺪﺓة ﺍاﻟﺨﻠﻖ‬
‫ﮐﺬﻟﮏ ﺍاﻣﺮﺕت ﻣﻦ ﻟﺪﻥن ﻋﺰﻳﺰ ﺣﮑﻴﻢ‪ .‬ﻗﻞ ﺍاﻯى ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟ‪‬ﺬﻯى ﺭرﺿﻴﺖ ﺑﺮﺿﺂﺋﮏ ﻭو ﻣﺎ‬
‫ﻗﺼﺪﺕت ﺍا‪ ‬ﻭوﺟﻬﮏ ﻭو ﺍاﻓﻨﻴﺖ ﻣﺮﺍاﺩدﻯى ﻓﻴﻤﺎ ﺍاﺭرﺩدﺕت‪ .‬ﺍاﺳﺌﻠﮏ ﺑﺎﺳﻤﮏ ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﺍاﻟ‪‬ﺬﻯى ﺑﻪ‬
‫ﺗﻤﻮ‪‬ﺝج ﺑﺤﺮ ﺍاﻟﻘﺪﻡم ﺑﺎﻥن ﺗﮑﺘﺐ ﻟﯽ ﻣﺎﮐﺘﺒﺘﻪ ﻻﻫﻞ ﺍاﻟﺒﻬﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﺬﻳﻦ ﺍاﺳﺘﻘﺮ‪‬ﻭوﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻔﻠﮏ‬
‫ﺍاﻟﺤﻤﺮﺁآﺀء ﻭوﻳﺴﻴﺮﻭوﻥن ﻋﻠﯽ ﻗﻠﺰﻡم ﺍاﻟﮑﺒﺮﻳﺂﺀء ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻻﺳﻤﺂﺀء ﻭو ﻓﺎﻃﺮ ﺍاﻻﺭرﺽض ﻭو‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﺂﺀء ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﻌﻠﻴﻢ ﺍاﻟﺤﮑﻴﻢ‪) .‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﺝج ‪ ،1‬ﺹص ‪(193‬‬

‫‪15‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫﺬﻩه ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻷﻣﺮ ﻗﺪ ﻧﺰ‪‬ﻟﻨﺎﻫﺎ ﺑﺄﻣﺮ ﻣﻦ ﻟﺪﻧﹼّﺎ ﻭو ﺳﻠﻄﺎﻥن ﻣﻦ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﻭو‬
‫ﺍاﻧﺎ ﺍاﻵﻣﺮ ﺍاﻟﺤﺎﮐﻢ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم‬

‫ﻫﻮ ﺍاﻟﻤﻤﺘﻨﻊ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻠﻄﺎﻥن ﺍاﻟﻔﺮﺩد ﺍاﻟﻐﺎﻟﺐ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ‬

‫ﺳﺒﺤﺎﻥن ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﺨﻠﻖ ﺑﺄﻣﺮﻩه ﻭو ﺍاﺑﺪﻉع ﺧﻠﻖ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺍاﻗﺮﺏب ﻣﻦ ﺍاﻥن ﯾﺤﺼﯽ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ‬
‫ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﻭو ﺳﯿﺨﻠﻖ ﮐﯿﻒ ﯾﺸﺂﺀء ﺑﻘﺪﺭرﺗﻪ ﻭو ﻟﻦ ﯾﻘﺪﺭر ﺍاﺣﺪ ﺍاﻥن ﯾﻤﻨﻌﻪ ﻋﻦ ﺍاﺭرﺍاﺩدﺗﻪ ﻭو ﻫﻮ‬
‫]ﺍاﻟﺤﻖ‪ [‬ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﻭو ﺍاﻧﺰﻝل ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻭو ﺍاﺗﻘﻦ ﺧﻠﻖ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺑﻤﻘﺪﺍاﺭر‬
‫ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﺂﯾﺎﺗﻪ ﯾﻮﻗﻨﻮﻥن ﻭو ﺳﯿﻨﺰﻝل ﺍاﻣﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺸﻌﺮﻭوﻥن ﻻ‬
‫]ﯾﻘﻄﻊ[ ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﻭو ﻻ ﯾﻨﻔﺪ ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ ﻭو ﻻ ﯾﻌﺰﺏب ﺣﺠ‪‬ﺘﻪ ﻭو ﻻ ﯾﺒﯿﺪ ﺳﻠﻄﺎﻧﻪ ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻘﻮﯼی‪‬‬
‫ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب ﻫﻮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﻧﺰﻝل ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻭو ﻓﯿﻪ ﻓﺼ‪‬ﻞ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﺍاﻧﺘﻢ ﻻ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﻭو‬
‫ﺳﯿﻔﺼ‪‬ﻞ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﯾﻨﺰﻝل ﺍاﻷﻣﺮ ﮐﯿﻒ ﯾﺸﺂﺀء ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﺮﻓﻮﻥن ﻭو ﻋﻠﹼّﻢ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻣﻘﺎﺩدﯾﺮ ﺍاﻟﻌﻠﻢ‬
‫ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻫﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﻭو ﺳﯿﻌﻠﹼّﻢ ﻣﻦ ﺑﺪﺍاﯾﻊ ﺍاﻟﻌﻠﻢ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎﺩدﻩه ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻠﻄﺎﻥن ﺍاﻟﺮ‪‬ﺅؤﻑف ﻗﻞ ﻫﻮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﺿﺂﺀء ﻟﮑﻢ ﺳﺮﺍاﺝج ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻟﺘﺴﺘﻀﯿﺆﻭوﺍا ﺑﻪ ﻓﯽ ﻇﻠﻤﺎﺕت‬
‫ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﻟﻌﻠﹼّﮑﻢ ﻻ ﺗﻀﻠﹼّﻮﻥن ﻭو ﺳﯿﻀﯽﺀء ﺳﺮﺍاﺝج ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﻓﯽ ﻣﺼﺒﺎﺡح ﺍاﻷﻣﺮ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ‬
‫ﺗﺸﻬﺪﻭوﻥن ﻫﻮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﻭوﻗﺪ ﻧﺎﺭر ﺍاﻷﻣﺮ ﻓﯽ ﺑﻘﻌﺔ ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﻭوﺍاﺩدﯼی ﻗﺪﺱس ﻣﺒﺮﻭوﮎک ﻭو ﺳﯿﻮﻗﺪ‬
‫ﺑﻔﻀﻠﻪ ﻓﯽ ﻓﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﻟﺒﺪﻉع ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺍاﻧﺘﻢ ﺑﻬﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻬﺘﺪﻭوﻥن ﻭو ﺍاﺷﺮﻕق ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺷﻤﺲ ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ‬
‫ﻭو ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺑﺒﺼﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻨﻈﺮﻭوﻥن ﻭو ﺳﯿﺸﺮﻕق ﺍاﺫذﺍا ﺷﺂﺀء ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺩد ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ‬
‫ﺍاﻟﻘﺪﹼّﻭوﺱس ﻟﻦ ﯾﻘﺪﺭر ﺍاﺣﺪ ﺍاﻥن ﯾﻤﻨﻌﻪ ﻣﻦ ﺳﻠﻄﺎﻧﻪ ﯾﺤﮑﻢ ﮐﯿﻒ ﯾﺸﺂﺀء ﺑﺄﻣﺮﻩه ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺆﻣﻨﻮﻥن‬
‫ﻭو ﯾﺘﻢ‪ ‬ﺍاﻣﺮﻩه ﺑﻘﺪﺭرﺗﻪ ﻭوﻟﻮ ﯾﻌﺘﺮﺽض ﻋﻠﯿﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻭو‬
‫ﯾﻤﺪﹼّ ﻋﺒﺎﺩدﻩه ﺑﺄﺳﺒﺎﺏب ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﺍاﻟﯽ ﺍاﻥن ﯾﺜﺒﺖ ﺍاﻣﺮﻩه ﻭو ﯾﻌﻠﻮ ﺳﻠﻄﻨﺘﻪ ﻭو ﯾﻈﻬﺮ‬
‫ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﻩه ﮐﺬﻟﮏ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻋﺰ‪ ‬ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﻗﻞ ﻣﺜﻞ ﻗﺪﺭرﺓة ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﺍاﻟﺒﺤﺮ‬
‫ﻫﻞ ﯾﻨﻘﺺ ﺑﺄﺧﺬ ﺍاﻷﻗﺪﺍاﺡح ﻗﻞ ﻣﺎ ﻟﮑﻢ ﮐﯿﻒ ﺗﺤﮑﻤﻮﻥن ﻗﻞ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻤﺜﻞ ﺍاﻷﺭرﯾﺎﺡح‬
‫ﻫﻞ ]ﺗﻨﺘﻬﯽ ﺑﺎﻟﻬﺒﻮﺏب[ ﻣﺎ ﻟﮑﻢ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻟﻐﻔﻶﺀء ﮐﯿﻒ ﺗﻈﻨﹼّﻮﻥن ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻣﺮﻩه ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻋﻦ‬
‫ﺍاﻷﻣﺜﺎﻝل ﮐﻤﺎ ﺍاﻥنﹼّ ﺫذﺍاﺗﻪ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻋﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻘﻠﻮﻥن ﻭوﻟﮑﻦ ﯾﺬﮐﺮ ﺑﺎﻷﻣﺜﺎﻝل ﻟﻌﺮﻓﺎﻧﮑﻢ‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺠﺪﻭوﻥن ﺭرﻭوﺍاﯾﺢ ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻋﻦ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺿﻮﺍاﻥن ﻭو ﻋﻦ ﺷﻄﺮ ﻗﺪﺱس ﻣﮑﻨﻮﻥن ﻭو‬

‫‪16‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺗﺴﺘﻘﺮ‪ ‬ﺑﺬﻟﮏ ﻧﻔﻮﺳﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﻀﻄﺮﺑﻮﻥن ﻭو ﻻ ﺗﻨﮑﺮﻭوﻥن ﻓﻀﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺗﻨﺴﻮﻥن ﻋﻬﺪﻩه‬
‫ﻭو ﻻ ﺗﮑﻮﻧﻦ‪ ‬ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺑﻬﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﯾﻬﺘﺪﻭوﻥن ﻭو ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺗﻤﯿ‪‬ﺰﻭوﻥن ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﺍاﻟﺒﺎﻃﻞ ﺛﻢ‪‬‬
‫ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺮﺟﻌﻮﻥن ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﯾﻨﮑﺮﻭوﻥن ﻓﻀﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺴﻮﻑف ﯾﺄﺗﯿﻬﻢ ﺟﺰﺍاﺋﻬﻢ ﻭو ﺍاﻧﺘﻢ ﺍاﺫذﺍاﹰً‬
‫ﺗﺸﻬﺪﻭوﻥن ﺍاﻥن ﻻ ﺗﻨﮑﺮﻭوﺍا ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺫذﺍا ﻧﺰ‪‬ﻟﺖ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﻨﻘﻠﺒﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﺩدﺑﺎﺭرﮐﻢ ﻭو ﻻ‬
‫ﺗﮑﻮﻧﻦ‪ ‬ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻋﻘﺎﺑﻬﻢ ﻣﻨﻘﻠﺒﻮﻥن ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﺛﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﺴﺘﻀﯽﺀء ﮐﺎﻟﺸﹼّﻤﺲ ﺑﯿﻦ‬
‫ﺍاﻟﮑﻮﺍاﮐﺐ ﻟﻮ ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺸﻌﺮﻭوﻥن ﻭو ﻟﻦ ﯾﺸﺘﺒﻪ ﻋﻠﯽ ﺍاﺣﺪ ﺑﺮﻫﺎﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻣﺮﻩه ﺍا‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ‬
‫ﯾﺸﺘﺒﻬﻮﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺑﻨﻌﻤﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﯾﮑﻔﺮﻭوﻥن ﻗﻞ ﯾﺎ ﻗﻮﻡم ﻓﺎﺭرﺣﻤﻮﺍا ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﻔﺮ‪‬ﻃﻮﺍا ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺛﻢ‪ ‬ﺑﺂﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﺗﺠﺤﺪﻭوﻥن ﺳﯿﻔﻨﯽ ﺍاﻟﻤﻠﮏ ﻭو ﻣﺎ‬
‫ﺍاﻧﺘﻢ ﺍاﺷﺘﻐﻠﺘﻢ ﺑﻪ ﺑﺬﻭوﺍاﺗﮑﻢ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺗﺤﺸﺮﻭوﻥن ﻓﺎﻧﻈﺮﻭوﺍا ﺍاﻟﯽ ﺍاﻣﻢ ﺍاﻟﻘﺒﻞ ﺛﻢ‪ ‬ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻣﺮﻫﻢ ﺗﺘﻔﮑﹼّﺮﻭوﻥن ﻫﻞ ﺑﻘﯽ ﻓﯽ ﺍاﻷﺭرﺽض ﺍاﻋﺮﺍاﺿﻬﻢ ﺍاﻭو ﺍاﻧﮑﺎﺭرﻫﻢ ﻭو ﮐﻠﹼّﻤﺎ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺍاﻥن ﯾﻔﻌﻠﻮﻥن‬
‫ﺍاﻭو ﯾﻘﻮﻟﻮﻥن ﻣﺎ ﺟﺂﺀءﻫﻢ ﻣﻦ ﺭرﺳﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍا‪ ‬ﻭو ﻗﺪ ﺍاﻋﺘﺮﺿﻮﺍا ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻥن ﺣﺒﺴﻮﻫﻢ ﻭو‬
‫ﻗﺘﻠﻮﻫﻢ ﮐﻤﺎ ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﻭو ﻣﻊ ﺫذﻟﮏ ﺭرﻓﻊ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻣﺮﻫﻢ ﻭو ﺍاﺛﺒﺖ ﺑﺮﻫﺎﻧﻬﻢ ﻭو ﻗﻄﻊ ﺩدﺍاﺑﺮ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺍاﻋﺘﺮﺿﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺑﺂﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﯾﺠﺤﺪﻭوﻥن ﻓﺴﻮﻑف ﺗﺠﺪﻭوﻥن ﻫﺆﻵﺀء‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺍاﺳﺘﮑﺒﺮﻭوﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻤﺜﻞ ﺍاﻣﻢ ﺍاﻟﻘﺒﻞ ﻭو ﯾﺄﺧﺬﻫﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﮑﻔﺮﻫﻢ ﻭو ﯾﺮﺟﻌﻬﻢ ﺍاﻟﯽ‬
‫ﻣﻘﺮ‪‬ﻫﻢ ﻓﯽ ﻧﺎﺭر ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺪﻭوﺍاﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﻢ ﻣﻌﺬﹼّﺑﻮﻥن ﻗﻞ ﯾﺎ ﻗﻮﻡم ﺧﺎﻓﻮﺍا ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﺒﻌﻮﺍا ﻫﻮﺍاﮐﻢ ﻓﺎﺗﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﻭو ﻻ ]ﺗﺠﺎﻭوﺯزﻭوﺍا[ ﻋﻤ‪‬ﺎ ﻓﺼ‪‬ﻞ ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻭو ﻻ ﺗﺘﻌﺪﹼّﻭوﺍا ﻋﻦ ﺣﺪﻭوﺩدﻩه ﺛﻢ‪ ‬ﻋﻦ ﺫذﮐﺮﻩه ﻻ ﺗﻐﻔﻠﻮﻥن ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﻥن ﺗﻨﺴﻮﺍا ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﻋﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﺍاﻣﺮﺗﻢ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻭو ﻫﺬﺍا ﺧﯿﺮ ﻟﮑﻢ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﮑﻠﻮﺍا ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻣﻮﺍاﻟﮑﻢ ﻭو ﺍاﻭوﻻﺩدﮐﻢ ﻓﺘﻮﮐﹼّﻠﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب ﻓﺎﺗﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺣﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ‬
‫ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻟﯽ ﻭوﺟﻬﻪ ﺗﺘﻮﺟ‪‬ﻬﻮﻥن ﮐﺬﻟﮏ ﻧﻠﻘﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻷﻣﺮ ﻭو ﻧﻌﻠﹼّﻤﮑﻢ ﺳﺒﻞ ﺍاﻟﻘﺪﺱس‬
‫ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻔﻘﻬﻮﻥن ﻗﻞ ﺍاﻧﹼّﮑﻢ ﺍاﻥن ﻟﻦ ﺗﻌﻤﻠﻮﺍا ﺑﻤﺎ ﻗﻀﯽ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﻦ ﻟﺪﻥن ﺣﮑﯿﻢ ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم‬
‫ﻓﺴﻮﻑف ﯾﺨﻠﻖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻠﻘﺎﹰً ﺁآﺧﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺄﻣﺮﻩه ﯾﻌﻤﻠﻮﻥن ﺛﻢ‪ ‬ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﯾﺴﺠﺪﻭوﻥن ﻗﻞ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻐﻨﯽ‪ ‬ﻋﻦ‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﻋﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﺍاﻭو ﺗﻌﺮﻓﻮﻥن ﻗﻞ ﻫﺬﺍا ﺳﺒﻞ‬
‫ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻗﺪ ﺍاﻇﻬﺮﻧﺎﻫﺎ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺮﯾﺪﻭوﻥن ﺍاﻥن ﺗﺴﻠﮑﻮﻥن ﺍاﺫذﺍاﹰً ﻓﺎﺳﻠﮑﻮﺍا ﻓﯿﻬﺎ ﺑﺎﺫذﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﻻ ﺗﻮﻗﹼّﻔﻮﺍا ﺍاﻗﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﺁآﻥن ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺆﻣﻨﻮﻥن ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﻇﻠﻤﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﻇﻠﻤﻮﺍا ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩد ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻓﯽ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺍاﻥن ﯾﻔﺴﺪﻭوﻥن ﯾﻘﻮﻟﻮﻥن ﺍاﻧﹼّﺎ ﺁآﻣﻨﹼّﺎ‬
‫ﺑﻌﻠﯽ‪ ‬ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺛﻢ‪ ‬ﺑﺂﯾﺎﺗﻪ ﺣﯿﻨﺌﺬ ﯾﺠﺤﺪﻭوﻥن ﻭو ﯾﻈﻨﹼّﻮﻥن ﺑﺄﻧﹼّﻬﻢ ﺁآﻣﻨﻮﺍا ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻘﺒﻞ‬

‫‪17‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺛﻢ‪ ‬ﺑﺴﻠﻄﺎﻧﻪ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﯾﮑﻔﺮﻭوﻥن ﮐﺬﻟﮏ ﯾﻈﻬﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﮐﺎﻥن ﻓﯽ ﺻﺪﻭوﺭرﻫﻢ ﻏﻞ‪ ‬ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻷﻣﺮ ﻭوﻟﻮ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺑﺄﻧﻔﺴﻬﻢ ﯾﺴﺘﺮﻭوﻥن ﮐﺬﻟﮏ ﯾﺒﻄﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺒﺎﻃﻞ ﺑﺄﻋﻤﺎﻟﻪ ﻭو ﯾﺜﺒﺖ ﺍاﻟﺤﻖ‪‬‬
‫ﺑﮑﻠﻤﺎﺗﻪ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﺮﻓﻮﻥن ﻗﻞ ﺍاﻧﹼّﺎ ﻣﺎ ﻧﺮﯾﺪ ﺍا‪ ‬ﺑﻤﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩد ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻨﺎ ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺮﺍاﺩدﯼی ﻓﯽ ﺍاﻵﺧﺮﺓة‬
‫ﻭو ﺍاﻷﻭوﻟﯽ ﻭو ﯾﺸﻬﺪ ﺑﺬﻟﮏ ﻣﻼﺋﮑﺔ ]ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ[ ﻓﯽ ﺣﻮﻝل ﺍاﻟﻌﺮﺵش ﯾﻄﻮﻓﻮﻥن ﻭو ﻣﺎ ﺷﺌﻨﺎ ﺍا‪ ‬ﻣﺎ‬
‫ﺷﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻨﺎ ﻭو ﻧﻔﺮﺡح ﺑﺬﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﻗﻞ ﻗﺪ ﻗﻀﺖ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﻟﻦ‬
‫ﯾﻌﺮﻑف ﺍاﺣﺪ ﮐﯿﻒ ﻣﻀﺖ ﺍا‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب ﻭو ﯾﻘﻀﯽ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﻓﯽ‬
‫ﻫﺬﻩه ﺍاﻷﯾ‪‬ﺎﻡم ﻭو ﻟﻦ ﯾﺪﺭرﯼی ﺍاﺣﺪ ﮐﯿﻒ ﺗﻤﻀﯽ ﺍا‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻔﺮﺩد ﺍاﻟﺴ‪‬ﻠﻄﺎﻥن ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﻭو ﺍاﻧﹼّﺎ‬
‫ﮐﻨﹼّﺎ ﺷﺎﮐﺮﺍاﹰً ﺑﮑﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﻭوﺭرﺩد ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻭو ﺭرﺍاﺿﯿﺎﹰً ﺑﻤﺎ ﻗﻀﯽ ﻟﻨﺎ ﻭو ﻧﺼﺒﺮ ﻓﯽ ﺑﻼﯾﺎﻩه ﻭو ﻣﺎ ﻧﺸﮑﻮ ﻓﯽ‬
‫ﺷﯽﺀء ﺍا‪] ‬ﺍاﻟﯿﻪ[ ﻭو ﻧﺘﹼّﺒﻊ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻷﻣﻮﺭر ﺍاﺻﻔﯿﺎﺋﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻶﺀء ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺍاﻥن ﯾﺼﺒﺮﻭوﻥن ﻭو‬
‫ﻧﺼﺒﺮ ﮐﻤﺎ ﺻﺒﺮ ﻋﺒﺎﺩد ﻣﮑﺮﻣﻮﻥن ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻭو ﺑﻌﺜﻬﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻋﻠﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ‬
‫ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﺩدﻋﻮﺍا ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺍاﻟﯽ ﺍاﻥن ﻗﺘﻠﻮﺍا ﻓﯽ ]ﺳﺒﯿﻞ[ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب‬
‫ﻭو ﮐﻠﹼّﻤﺎ ﺯزﺍاﺩدﻭوﺍا ﻓﯽ ﺍاﻟﺬﹼّﮐﺮﯼی ﺯزﺍاﺩد ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻓﯽ ﺷﻘﻮﺗﻬﻢ ﻭو ﻣﺎ ﺍاﺟﺎﺑﻮﺍا ﺩدﺍاﻋﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﯿﻨﻬﻢ ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا‬
‫ﺑﻠﻘﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﯾﮑﻔﺮﻭوﻥن ﮐﺬﻟﮏ ﻧﺬﮐﺮ ﻟﮑﻢ ﻣﻦ ﺳﻨﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﻗﻀﺖ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎﺩدﻩه ﻟﺘﻌﻠﻤﻮﺍا‬
‫ﺑﻤﺎ ﻭوﺭرﺩد ﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻔﯿﺎﺋﻪ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺰ‪‬ﻣﺎﻥن ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺍاﻧﺘﻢ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﺗﺘﻔﮑﹼّﺮﻭوﻥن ﻭو ﻻ ﺗﺠﺤﺪﻭوﺍا‬
‫ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻣﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺍاﻟﺸﹼّﯿﻄﺎﻥن ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻫﺘﺪﻭوﺍا ﺑﺄﻧﻮﺍاﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻠﮏ‬
‫ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻘﺪﹼّﻭوﺱس ﻫﻮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻧﺰ‪‬ﻝل ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﺍاﻧﹼّﺎ ﺑﻪ ﻣﺆﻣﻨﻮﻥن ﻗﺪ ﺍاﺑﺪﻉع ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت‬
‫ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﺑﺄﻣﺮﻩه ﻭو ﺍاﺗﻘﻦ ﺧﻠﻖ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺎ ﻗﺪﹼّﺭر ﻣﻦ ﻗﻠﻢ ﺍاﻟﺼ‪‬ﻨﻊ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻗﺪﺱس‬
‫ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﻭو ﻣﺎ ﻣﻦ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﻟﻪ ﺍاﻟﺨﻠﻖ ﻭو ﺍاﻷﻣﺮ ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﯿﻪ ﯾﺮﺟﻌﻮﻥن ﻭو ﻗﺪﹼّﺭر ﻣﻘﺎﺩدﯾﺮ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺷﯽﺀء ﻭو ﺍاﻧﺘﻢ ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺗﺸﻬﺪﻭوﻥن ﻭو ﻓﺘﺢ ﻓﯿﻪ ﺍاﺑﻮﺍاﺏب ﺍاﻟﺮ‪‬ﺿﻮﺍاﻥن ﻭو ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺎﺏب ﺧﻠﻖ‬
‫ﯾﻌﯿﺸﻮﻥن ﻭو ﻏﺮﺱس ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﺍاﺷﺠﺎﺭر ﻋﺰ‪ ‬ﻣﺮﻓﻮﻉع ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺛﻤﺮﺕت ﮐﻠﹼّﻬﺎ ﺑﺄﺛﻤﺎﺭر ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻭو‬
‫ﺍاﻷﺑﺮﺍاﺭر ﻣﻨﻬﺎ ﯾﺘﻨﻌ‪‬ﻤﻮﻥن ﻭو ﺣﺪﹼّﺩد ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﻭوﺍاﺣﺪ ﻣﻨﻬﺎ ﻗﺼﻮﺭر ﻣﻦ ﻟﺆﻟﺆ ﻋﺰ‪ ‬ﻣﮑﻨﻮﻥن ﻭو ﻓﯽ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﻗﺼﻮﺭر ﺣﻮﺭرﯾ‪‬ﺎﺕت ﮐﺄﻧﹼّﻬﻦ‪ ‬ﺧﻠﻘﻦ ﻣﻦ ﻧﻮﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب ﻭو ﮐﻠﹼّﻬﻦ‪ ‬ﯾﺬﮐﺮﻥن‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﺭرﺋﻬﻦ‪ ‬ﺑﺄﻟﺤﺎﻥن ﺟﺬﺏب ﻣﺮﻓﻮﻉع ﻭو ﯾﺘﻠﺬﹼّﺫذﻭوﻥن ﻣﻦ ﻧﻐﻤﺎﺗﻬﻦ‪ ‬ﺍاﻫﻞ ﺳﺮﺍاﺩدﻕق ﺍاﻟﺨﻠﺪ ﺛﻢ‪‬‬
‫ﺑﺄﻟﺤﺎﻧﻬﻦ‪ ‬ﻫﻢ ﯾﺠﺘﺬﺑﻮﻥن ﻭو ﺟﺮﺕت ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﺳﺒﻌﺔ ﺍاﻧﻬﺎﺭر ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻨﻬﺎ ﺗﺸﺮﺑﻮﻥن ﻭو‬
‫ﻣﻨﻬﺎ ﺧﻤﺮ ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﺗﺠﺮﯼی ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻦ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺿﻮﺍاﻥن ﮐﺄﻧﹼّﻬﺎ ﯾﺎﻗﻮﺕت ﻗﺪﺱس ﻣﺴﯿﻮﻝل ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﻟﺒﻦ‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻨﺎ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻟﻦ ﯾﺘﻐﯿ‪‬ﺮ ﻟﻮﻧﻪ ﺑﺪﻭوﺍاﻡم ﺍاﻟﻤﻠﮏ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻮﻗﻨﻮﻥن ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﻋﺴﻞ ﻣﺼﻔﹼّﯽ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻟﻦ‬
‫ﯾﺘﻐﯿ‪‬ﺮ ﻃﻌﻤﻪ ﻭو ﻟﻦ ﯾﺮﺯزﻕق ﻣﻨﻪ ﺍا‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺗﻮﮐﹼّﻠﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﻣﺂﺀء‬

‫‪18‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻏﯿﺮ ﺁآﺳﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﺠﺪ ﺍاﻻﻧﺴﺎﻥن ﻣﻨﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻠﹼّﺬﹼّﺍاﺕت ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺎ ﻗﺪﹼّﺭر ﻓﯿﻪ ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ‬
‫ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻘﺪﹼّﻭوﺱس ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﻧﻬﺮ ﯾﺠﺮﯼی ﻋﻠﯽ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟﺤﺒﯿﺐ ﻭو ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﺠﻨﹼّﺔ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ﻋﻦ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺑ‪‬ﻬﻢ ﯾﺴﺄﻟﻮﻥن ﺑﺄﻥن ﯾﺴﻘﻮﻥن ﺑﺸﺮﺑﺔ ﻣﻨﻪ ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺎ ﯾﻄﻠﺒﻮﻥن ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﻋﺸﯽ‪ ‬ﻭو‬
‫ﺑﮑﻮﺭر ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﻧﻬﺮ ﯾﺠﺮﯼی ﻋﻠﯽ ﻫﯿﺌﺔ ﺍاﻟﺘﹼّﺜﻠﯿﺚ ﻓﯽ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻟﺘﹼّﺮﺑﯿﻊ ﻭو ﯾﺬﮐﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺳﯿﻼﻧﻪ ﺍاﻥن‬
‫ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻔﻘﻬﻮﻥن ﻭو ﯾﺠﺘﻤﻌﻮﻥن ﻓﯽ ﺣﻮﻟﻪ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس ﻟﯿﺴﻤﻌﻮﺍا ﻣﺎ ﯾﺬﮐﺮ ﻣﻦ ﺫذﮐﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻟﻐﺎﻟﺐ ﺍاﻟﻘﺪﹼّﻭوﺭر ﻭو ﻣﻦ ﯾﺸﺮﺏب ﻗﻄﺮﺓة ﻣﻨﻪ ﻟﯿﺼﻞ ﺍاﻟﯽ ﻣﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩد ﻭو ﯾﺒﻠﻎ ﺍاﻟﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻟﻦ‬
‫ﯾﺼﻞ ﺍاﻟﯿﻪ ﺍاﺣﺪ ﺍا‪ ‬ﻣﻦ ﺷﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺩد ﻭو ﮐﺬﻟﮏ ﻧﻠﻘﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺑﺪﺍاﯾﻊ ﺻﻨﻊ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻌﻞ‪‬‬
‫ﺍاﻧﺘﻢ ﺍاﻟﯿﻪ ﺗﺴﺮﻋﻮﻥن ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﻧﻬﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺟﻌﻠﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻘﺪﹼّﺳﺎﹰً ﻋﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﻟﻮﻥن ﻭو ﻣﻨﺰ‪‬ﻫﺎﹰً ﻋﻦ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﻃﻌﻢ ﻷﻧﹼّﻪ ﺧﻠﻖ ﻣﻦ ﺳﺎﺫذﺝج ﻓﻄﺮﺓة ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﻭو ﻓﯿﻪ ﻗﺪﹼّﺭر ﻣﺎ ﻻ ﯾﺠﺮﯼی ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻭوﺻﻔﻪ ﻭو ﻻ ﯾﺘﻢ‪ ‬ﺑﺎﻟﻘﻠﻢ ﺍاﻣﺮﻩه ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺑﺬﻟﮏ ﺗﻮﻗﻨﻮﻥن ﻭو ﻣﻦ ﺷﺮﺏب ﻣﻨﻪ ﺷﺮﺑﺔ ﯾﻈﻬﺮ‬
‫ﻋﻠﯿﻪ ﺳﺮ‪ ‬ﻣﺎ ﮐﺎﻥن ﻭو ﻣﺎ ﯾﮑﻮﻥن ﻭو ﯾﻌﺮﻑف ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻓﯽ ﺍاﻣﺎﮐﻨﻪ ﻭو ﯾﻄ‪‬ﻠﻊ ﺑﮑﻨﻮﺯز ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو‬
‫ﯾﻄﯿﺮ ﺑﺠﻨﺎﺣﯿﻦ ﺍاﻟﯿﺎﻗﻮﺕت ﻓﯽ ﻋﻮﺍاﻟﻢ ﻗﺮﺏب ﻣﺤﺒﻮﺏب ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻻ ﺗﺘﹼّﺒﻌﻮﺍا ﻫﻮﺍاﮐﻢ ﻭو ﻻ‬
‫ﺗﺠﻌﻠﻮﺍا ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻣﺤﺮﻭوﻣﺎﹰً ﻋﻦ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﻨﹼّﻔﺤﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺗﻬﺐ‪ ‬ﻋﻦ ﺷﻄﺮ ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﯾﻤﯿﻦ‬
‫ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻬﻮﺍا ﺑﻘﻠﻮﺑﮑﻢ ﺍاﻟﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺸﹼّﻄﺮ ﺍاﻟﻤﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب ﻻ ﺗﺘﹼّﺨﺬﻭوﺍا ﺍاﻟﻬﮑﻢ‬
‫ﻫﻮﺍاﮐﻢ ﻭو ﻻ ﺗﮑﻮﻧﻦ‪ ‬ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻨﺎﻡم ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﻟﻌﺎﮐﻔﻮﻥن ﮐﺴ‪‬ﺮﻭوﺍا ﺍاﻷﺻﻨﺎﻡم‬
‫ﺑﺎﺳﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﻦ ﺍاﺳﻤﻪ ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﻟﻮ ﺍاﻧﺘﻢ ﺑﺎﻟﻤﻨﻈﺮ ﺍاﻷ ﮐﺒﺮ ﺗﻨﻈﺮﻭوﻥن ﻗﻞ ﻗﺪ ﻫﺒ‪‬ﺖ ﻧﺴﺎﯾﻢ‬
‫ﺍاﻟﺠﻮﺩد ﻭو ﺭرﻓﻌﺖ ﻏﻤﺎﻡم ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﻭو ﺍاﻧﺒﺴﻄﺖ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺑﻤﺎ ﺍاﺳﺘﻮﯼی ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﻋﻠﯽ‬
‫ﺳﺤﺎﺏب ﻗﺪﺱس ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻓﺎﻋﺮﻓﻮﺍا ﻗﺪﺭر ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﺮﻓﻮﻉع ﺍاﺫذﺍاﹰً ﯾﻨﺎﺩدﯼی‬
‫ﻣﻨﺎﺩدﯼی ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﯾﺒﺸﹼّﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺑﻠﻘﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ‬
‫ﺗﺴﻤﻌﻮﻥن ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺳﻤﺂﺀء ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺯزﯾ‪‬ﻨﯽ ﻧﻔﺴﮏ ﺑﮑﻮﺍاﮐﺐ ﺍاﻟﻌﺰ‪‬ﺓة ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺭرﺗﻔﻌﯽ ﮐﯿﻒ ﺗﺸﺂﺀء ﺑﻤﺎ‬
‫ﻓﺰﺕت ﺑﻬﺬﻩه ﺍاﻷﯾ‪‬ﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﻣﺎ ﻓﺎﺯز ﺑﻬﺎ ﺍاﻟﻤﻘﺮ‪‬ﺑﻮﻥن ﺍا‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﺳﺒﻘﺘﻬﻢ ﺍاﻟﺤﺴﻨﯽ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻷﻣﺮ‬
‫ﻭو ﺍاﺣﺎﻃﺘﻬﻢ ﻧﻔﺤﺎﺕت ]ﻋﺰ‪ [‬ﻣﺨﺰﻭوﻥن ﺍاﻥن ﯾﺎ ﻏﻤﺎﻡم ﺍاﻷﻣﺮ ﻓﺎﻣﻄﺮ ﻣﻦ ﻵﻟﺊ ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﮐﯿﻒ‬
‫ﺗﺸﺂﺀء ﻭو ﻻ ﺗﻠﺘﻔﺖ ﺍاﻟﯽ ﺍاﺣﺪ ﻟﯿﺄﺧﺬ ﻓﻀﻠﮏ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺑﻤﺎ ﺍاﺳﺘﻮﯼی ﻋﻠﯿﮏ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻟﻤﻠﮏ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس ﻓﺎﺑﺴﻄﯽ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﮏ ﺛﻢ‪ ‬ﺑﺸﹼّﺮﯼی ﻓﯽ‬
‫ﺫذﺍاﺗﮏ ﺑﻤﺎ ﻣﺸﯽ ﻋﻠﯿﮏ ﻗﺪﻡم ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﻭو ﻫﺬﺍا ﻟﻔﻀﻞ ﻣﺸﻬﻮﺩد ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻇﻬﺮﯼی ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﮐﻨﺰﺕت‬
‫ﻓﯿﮏ ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﻦ ﯾﻮﻡم ﯾﺤﺸﺮ ﻓﯿﻪ ﻋﺒﺎﺩد ﻣﻘﺮ‪‬ﺑﻮﻥن ﻷﻥنﹼّ ﻟﺪﻭوﻥن ﻫﺆﻵﺀء ﻟﯿﺲ ﻧﺼﯿﺐ ﻣﻦ ﻫﺬﺍا‬
‫ﺍاﻟﺤﺸﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻈﻬﺮ ﻓﯿﻪ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺄﺗﻤ‪‬ﻬﺎ ﻭو ﻫﺬﻩه ﻣﻦ ﮐﻠﻤﺎﺗﻪ ﻟﻮ ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻘﺮﺅؤﻭوﻥن ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﻦ‬

‫‪19‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﺸﺮ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﯾﺤﺸﺮ ﻓﯿﻪ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺍاﻟﻘﺪﺳﯿ‪‬ﺔ ﻭو ﺩدﻭوﻧﻬﻢ ﻟﻦ ﯾﺴﺘﻄﯿﻌﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﻗﺪﺭر ﺍاﻧﻤﻠﺔ ﺍاﻥن‬
‫ﯾﻘﺮﺑﻮﻥن ﻫﺬﺍا ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻟﻦ ﯾﺤﺮ‪‬ﮎک ﻓﯿﻪ ﺍاﻟﺒﺮﺍاﻕق ﻭو ﻟﻦ ﯾﺼﻌﺪ ﺍاﻟﯿﻪ ﺭرﻓﺮﻑف ﺍاﻟﺨﻠﺪ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ‬
‫ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺣﺪﺍاﺋﻖ ﺍاﻷﺭرﺽض ﺯزﯾ‪‬ﻨﻮﺍا ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﺑﺄﻭوﺭرﺍاﺩد ﻗﺪﺱس ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻇﻬﺮﻭوﺍا ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ‬
‫ﮐﻨﺰ ﻓﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﻟﻄﺎﯾﻒ ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻭو ﺭرﻭوﺍاﯾﺢ ﻋﺰ‪ ‬ﻣﻠﻄﻮﻑف ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺍاﺷﺠﺎﺭر ﺍاﻷﺭرﺽض ﺍاﺭرﺗﻔﻌﻮﺍا ﺑﺎﺫذﻥن‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻇﻬﺮﻭوﺍا ﻣﻦ ﺍاﺛﻤﺎﺭر ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻓﯿﻤﺎ ﻗﺪﹼّﺭر ﻓﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم‬
‫ﺑﻤﺎ ﻫﺒ‪‬ﺖ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺍاﺭرﯾﺎﺡح ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﻋﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺸﹼّﻄﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻓﯿﻪ ]ﻇﻬﺮ[ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺍاﻥن ﯾﺎ‬
‫ﻃﯿﻮﺭر ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس ﻏﻨﹼّﻮﺍا ﻭو ﺗﻐﻨﹼّﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﺣﺴﻦ ﺍاﻟﻨﹼّﻐﻤﺎﺕت ﺛﻢ‪ ‬ﻃﯿﺮﻭوﺍا ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻔﻀﺂﺀء ﺑﻤﺎ‬
‫ﺧﻠﻘﻨﺎﮐﻢ ﺑﺎﺳﻢ ﻣﻦ ﺍاﻷﺳﻤﺂﺀء ﻟﺘﺠﺘﺬﺏب ﻣﻦ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﻨﹼّﻐﻤﺎﺕت ﺍاﻓﺌﺪﺓة ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺍاﻧﻘﻄﻌﻮﺍا ﻋﻦ‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﺠﻬﺎﺕت ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻬﻮﺍا ﺍاﻟﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﻗﺮﺏب ﻣﺤﻤﻮﺩد ﮐﻞ‪ ‬ﺫذﻟﮏ ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﺣﺎﻁط ﮐﻞ‪‬‬
‫ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﯾﺴﺘﺒﺸﺮ ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﻣﻺ ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻭو ﻣﻦ ﻭوﺭرﺍاﺋﻬﻢ ﺍاﻫﻞ ﺳﺮﺍاﺩدﻕق‬
‫ﺍاﻟﺨﻠﺪ ﻭو ﺍاﻧﺘﻢ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻷﺭرﺽض ﺣﯿﻨﺌﺬ ﻓﺎﺳﺘﺒﺸﺮﻭوﻥن ﻭو ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﯾﺎ ﺷﻄﺮ ﺍاﻟﻌﺮﺍاﻕق ﻓﺎﺑﮏ‬
‫ﺑﻘﻠﺒﮏ ﺛﻢ‪ ‬ﺑﻌﯿﻨﮏ ﺑﻤﺎ ﺧﺮﺝج ﻋﻨﮏ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺳﺘﻘﺮ‪ ‬ﻓﯽ ﻣﻘﺮ‪ ‬ﺍاﻟﺴ‪‬ﺠﻦ ﺧﻠﻒ ﻗﻠﻞ‬
‫ﻣﻦ ﺟﺒﺎﻝل ﺻﺨﺮ ﻣﺮﻓﻮﻉع ﻓﺎﻧﺰﻉع ﻋﻦ ﻫﯿﮑﻠﮏ ﻗﻤﯿﺺ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺮﻭوﺭر ﺑﻤﺎ ﺍاﻧﻘﻄﻌﺖ ﻧﺴﺎﯾﻢ ﺍاﻟﻌﺰ‪‬‬
‫ﻋﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻠﹼّﺆﻟﺆ ﺍاﻟﻤﮑﻨﻮﻥن ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺗﺒﮑﯽ ﻋﻠﯿﮏ ﻋﯿﻮﻥن ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺳﺘﺪﻣ‪‬ﺖ ﺍاﮐﺒﺎﺩد ﺍاﻫﻞ‬
‫ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس ﺑﻤﺎ ﻭوﺭرﺩد ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﻫﯿﺎﮐﻞ ﻇﻠﻢ ﻣﺒﻐﻮﺽض ﺍاﻥن ﯾﺎ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺸﹼّﻄﺮ ﮐﯿﻒ ﺗﺴﺘﻘﺮ‪ ‬ﻓﯽ‬
‫ﻣﻘﺎﻣﮏ ﺑﻌﺪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺗﺸﻬﺪ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯽ ﺣﺰﻥن ﻣﺸﻬﻮﺩد ﺃأ ﺗﺸﻬﺪ ﻣﺪﯾﻨﺔ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی‬
‫ﺧﺮﺟﺖ ﻋﻨﻬﺎ ﺟﻮﺍاﻫﺮ ﺍاﻷﻣﺮ ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻓﯽ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻟﺒﻌﺪ ﺧﻠﻒ ﺍاﻟﻘﺎﻑف ﻟﻤﺴﺠﻮﻥن ﺍاﻥن ﯾﺎ ﻣﺪﯾﻨﺔ‬
‫ﮐﯿﻒ ﺗﺴﺘﻘﺮ‪‬ﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﻘﺎﻣﮏ ﻭو ﺗﺤﻤﻠﯿﻦ ﺍاﺟﺴﺎﺩد ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﮐﻔﺮﻭوﺍا ﻭو ﺍاﺷﺮﮐﻮﺍا ﺑﻌﺪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی‬
‫ﺧﺮﺟﺖ ﻋﻨﮏ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻊ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﻣﻌﺪﻭوﺩد ﺍاﺫذﺍاﹰً ﺗﮑﺎﺩد ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﺍاﻥن ﺗﻨﻔﻄﺮﻥنﹼّ ﻭو ﺗﻨﺸﻖ‪‬‬
‫ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺑﻤﺎ ﺟﺮﺕت ]ﺩدﻣﻮﻉع[ ﺍاﻟﻐﻼﻡم ﻋﻠﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺨﺪﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻣﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍا‪ ‬ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﻭو ﺗﺒﮑﯽ ﺑﺒﮑﺎﺋﻪ ﺫذﺭر‪‬ﺍاﺕت ﺍاﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕت ﻭو ﺗﻀﺞ‪ ‬ﻃﻠﻌﺎﺕت ﺍاﻟﺨﻠﺪ ﻓﯽ‬
‫ﻏﺮﻓﺎﺕت ﺣﻤﺮ ﯾﺎﻗﻮﺕت ﺍاﺫذﺍاﹰً ﺍاﺳﻤﻊ ﺿﺠﯿﺞ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺴﻤﻌﻮﻥن ﻭو ﺑﻘﯿﻨﺎ ﻓﯽ‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻧﻘﻄﻌﺖ ﻋﻦ ﺫذﯾﻠﻨﺎ ﺍاﯾﺪﯼی ﺍاﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕت ﻭو ﻟﻦ ﯾﺮﻓﻊ ﺍاﻟﯿﻨﺎ ﺿﺠﯿﺞ ﺍاﺣﺪ ﻭو ﻻ ﺻﺮﯾﺦ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺑﻠﻘﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﯾﻮﻗﻨﻮﻥن ﻭوﻟﮑﻦ ﻧﺼﺒﺮ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﺄﻥن ﻭو ﻣﺎ ﺻﺒﺮﯼی ﺍا‪ ‬ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﻓﻠﯿﺘﻮﮐﹼّﻠﻦ‪ ‬ﺍاﻟﻤﻨﻘﻄﻌﻮﻥن ﻗﻞ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺍاﻧﹼّﺎ ﻻ ﻧﺮﯾﺪ ﻣﻨﮑﻢ ﺷﯿﺌﺎﹰً ﺍا‪ ‬ﺍاﻻﻧﺼﺎﻑف ﻓﺄﻧﺼﻔﻮﺍا‬
‫ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﻻ ﺗﺠﺎﺩدﻟﻮﺍا ﻓﯽ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻧﺰ‪‬ﻟﺖ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﻻ ﺗﮑﻮﻧﻦ‪ ‬ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺍاﻟﯽ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻻ ﯾﻨﻈﺮﻭوﻥن ﻭو ﯾﻐﻤﻀﻮﻥن ﻋﯿﻨﺎﻫﻢ ﻋﻦ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﯾﺘﹼّﺒﻌﻮﻥن‬

‫‪20‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻫﻮﺍاﺋﻬﻢ ﻭو ﯾﺴﺘﮑﺒﺮﻭوﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻫﻢ ﻻ ﯾﺸﻌﺮﻭوﻥن ﻭو ﺍاﺫذﺍا ﻧﺰ‪‬ﻟﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﺼﺮ‪‬ﻭوﻥن‬
‫ﻣﺴﺘﮑﺒﺮﺍاﹰً ﺛﻢ‪ ‬ﻋﻠﯽ ﺍاﻋﻘﺎﺑﻬﻢ ﯾﻨﮑﺼﻮﻥن ﻭو ﯾﻌﺘﺮﺿﻮﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ﻭو ﻫﻢ ﻻ‬
‫ﯾﻔﻘﻬﻮﻥن ﻗﻞ ﺍاﻣﺎ ﺧﻠﻘﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻤﺎ ﻧﻔﺦ ﻣﻦ ﺍاﻟﻘﻠﻢ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺍاﻟﻘﺪﻡم ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﻦ ﻗﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن‬
‫ﺍاﻧﺘﻢ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﺗﻨﺼﻔﻮﻥن ﯾﺎ ﻗﻮﻡم ﻓﺎﺭرﺣﻤﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﻔﺘﺮﻭوﺍا ﻋﻠﯽ‪ ‬ﮐﻤﺎ ﺍاﻓﺘﺮﯾﺘﻢ‬
‫ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﺨﺬﻭوﺍا ﺍاﻟﻠﹼّﻬﻮ ﻷﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭوﻟﯿ‪‬ﺎﹰً ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺛﻢ‪ ‬ﺑﺂﯾﺎﺗﻪ ﻓﯽ ﻣﺤﻀﺮﮐﻢ ﻻ‬
‫ﺗﻠﻌﺒﻮﻥن ﻭو ﻻ ﺗﻘﺎﺳﻮﺍا ﻧﻔﺲ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺄﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﮑﻠﻤﺎﺗﮑﻢ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺑﻌﯿﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻓﯽ ﺍاﻣﺮﻩه ﺗﺘﻔﺮ‪‬ﺳﻮﻥن ﻭو ﻻ ﺗﻘﻮﻟﻮﺍا ﻓﯽ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎ ﻻ ﯾﻠﯿﻖ ﻟﺸﺄﻧﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﺘﺠﺎﻭوﺯزﻭوﺍا ﻋﻦ‬
‫ﺣﺪﹼّﮐﻢ ﻭو ﻫﺬﺍا ﺧﯿﺮ ﺍاﻟﻨﹼّﺼﺢ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﺗﻨﺼﻔﻮﻥن ﺻﻔﹼّﻮﺍا ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﺍاﺭرﻭوﺍاﺣﮑﻢ ﻭو‬
‫ﻻ ﺗﺤﻤﻠﻮﺍا ﺍاﺛﻘﺎﻝل ﺍاﻷﺭرﺽض ﻋﻠﯽ ﺍاﺟﺴﺎﺩدﮐﻢ ﻭو ﻗﻠﻮﺑﮑﻢ ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺗﻘﺪﺭرﻭوﻥن ﺍاﻥن ﺗﻄﯿﺮﻥنﹼّ ﻓﯽ ﻫﻮﺁآﺀء‬
‫ﺍاﻟﻘﺮﺏب ﺛﻢ‪ ‬ﻓﯽ ﻓﻀﺂﺀء ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺪﺧﻠﻮﻥن ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﻥن ﺗﻨﻈﺮﻭوﺍا ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﺪﹼّﻧﯿﺎ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ‬
‫ﺗﺠﺪﻭوﻥن ﻣﻨﻬﻢ ﺍاﺭرﯾﺎﺡح ﺍاﻟﻨﹼّﻔﺎﻕق ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺗﻘﻊ ﻋﯿﻮﻧﮑﻢ ﺍاﻟﯽ ﺻﺮﻑف ﺍاﻟﺠﻤﺎﻝل ﺛﻢ‪ ‬ﻓﯽ ﺧﯿﺎﻡم ﺍاﻟﻌﺰ‪‬‬
‫ﺗﺪﺧﻠﻮﻥن ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺣﺼﯽ ﺑﯿﻨﮑﻢ ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﯾﻘﺮ‪‬ﻭوﻥن ﺑﻔﻀﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﯾﻘﺮﺅؤﻭوﻥن ﮐﻠﻤﺎﺕت‬
‫ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻭو ﯾﺄﻣﺮﻭوﻥن ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﺎﻟﻌﺪﻝل ﻭو ﻫﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ﺑﺂﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﻨﻄﻘﻮﻥن ﻭو ﻣﻦ ﺍاﻭوﺗﯽ‬
‫ﺑﺼﺮ ﺍاﻟﻌﻠﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﺸﻬﺪ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ ﺑﻐﯿﺮ ﻣﺎ ﯾﻨﻄﻖ ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻧﻬﻢ ﻭو ﯾﺠﺪ ﻣﻨﻬﻢ ﺭرﻭوﺍاﯾﺢ ﺍاﻟﻐﻞ‪ ‬ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﻔﺎﻕق ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺎ ﻧﺰ‪‬ﻝل ﺣﯿﻨﺌﺬ ﻣﻦ ﻗﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب ﻭوﻟﮑﻦ ﺳﺘﺮﻧﺎ ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب‬
‫ﺍاﺳﻤﺎﺋﻬﻢ ﻟﻌﻞ‪ ‬ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﯾﺘﻨﺒ‪‬ﻬﻮﻥن ﻭو ﺍاﻧﺘﻢ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻻ ﺗﻘﺮﺑﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻬﻢ ﻭو ﻻ ﺗﻘﺒﻠﻮﺍا‬
‫ﻋﻨﻬﻢ ﺍاﻗﻮﺍاﻟﻬﻢ ﺍاﻥن ﺗﺮﯾﺪﻭوﺍا ﺍاﻥن ﺗﺴﻤﻌﻮﺍا ﺣﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻟﯿﻪ ﺗﺮﺟﻌﻮﻥن ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ‬
‫ﺍاﻟﺸﹼّﯿﻄﺎﻥن ﻟﻤ‪‬ﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩد ﺍاﻥن ﯾﻀﻞ‪ ‬ﺍاﺣﺪﺍاﹰً ﻣﻦ ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻇﻬﺮ ﻋﻠﯽ ﺻﻮﺭرﺗﻪ ﻭو ﻋﻤﻞ ﺑﻤﺜﻞ ﻣﺎ‬
‫ﯾﻌﻤﻠﻪ ﻭو ﯾﺬﮐﺮ ﮐﻠﹼّﻤﺎ ﯾﺬﮐﺮﻩه ﻣﻦ ﺫذﮐﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﻠﯽ‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﻭو ﮐﺎﻥن‬
‫ﻓﯽ ﺗﻠﮏ ﺍاﻟﺤﺎﻟﺔ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻥن ﺍاﺷﺘﻐﻞ ﻗﻠﺒﻪ ﻭو ﺍاﻟﻬﻤﻪ ﻋﻤ‪‬ﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩد ﺍاﺫذﺍاﹰً ﻓﺮ‪ ‬ﻋﻨﻪ ﻭو ﺑﺮﺉئ ﻣﻨﻪ ﻭو ﮐﺬﻟﮏ‬
‫ﻧﻤﺜﹼّﻞ ﻟﮑﻢ ﻣﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺜﻞ ﻟﺌ‪‬ﹼّ‪ ‬ﺗﻀﻠﹼّﻮﻥن ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﻥن ﺗﻨﺴﻮﺍا ﻓﻀﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻭو ﺣﯿﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی‬
‫ﮐﺎﻥن ﺑﯿﻨﮑﻢ ﻭو ﯾﻠﻘﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﯾﻮﻡم ﻣﻦ ﺟﻮﺍاﻫﺮ ﺍاﻟﻌﻠﻢ ﻭو ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو ﯾﺴﺘﺸﺮﻕق ﻋﻠﯽ‬
‫ﻗﻠﻮﺑﮑﻢ ﻭو ﺍاﺭرﻭوﺍاﺣﮑﻢ ﻣﻦ ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻋﺰ‪ ‬ﻣﮑﻨﻮﻥن ﻭو ﻻ ﺗﻨﺴﻮﺍا ﺣﯿﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻤﺸﯽ ﺑﯿﻨﮑﻢ ﻃﻠﻌﺔ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﯾﺴﺘﻨﯿﺮ ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻟﻪ ﻗﻠﻮﺏب ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺍاﻟﯽ ﺟﻤﺎﻟﻪ ﯾﺘﻮﺟ‪‬ﻬﻮﻥن ﻓﺎﺫذﮐﺮﻭوﺍا ﻓﯽ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺁآﻧﮑﻢ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺗﻄﯿﺮ ﺑﯿﻨﮑﻢ ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﻭو ﺗﻐﻦ‪ ‬ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﻦ ﻧﻐﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻭو ﺍاﻧﺘﻢ‬
‫ﮐﻨﺘﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ﺍاﻥن ﺗﺴﻤﻌﻮﻥن ﺃأ ﺗﺸﺘﻐﻠﻮﻥن ﺑﺄﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﺗﺪﻋﻮﻥن ﺫذﮐﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻦ ﻭوﺭرﺍاﺋﮑﻢ ﻭو‬
‫ﻫﺬﺍا ﻟﻐﺒﻦ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﺮﻓﻮﻥن ﺃأ ﺗﺸﺘﻐﻠﻮﻥن ﺑﺎﻟﺨﺮﯾﻒ ﻓﯽ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻣﮑﻢ ﻭو ﺗﻨﺴﻮﻥن ﺭرﺑﯿﻊ‬

‫‪21‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﯿﻨﮑﻢ ﻓﻤﺎ ﻟﮑﻢ ﮐﯿﻒ ﻻ ﺗﺘﻨﺒ‪‬ﻬﻮﻥن ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎ ﺑﻘﯽ ﻣﻦ ﻧﺼﺢ ﺍا‪ ‬ﻭو ﻗﺪ ﻓﺼ‪‬ﻠﻨﺎﻩه ﻟﮑﻢ‬
‫ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﻠﺴﺎﻥن ﻗﺪﺱس ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻟﺘﺴﺘﻨﺼﺤﻮﺍا ﺑﻨﺼﺢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺗﻨﻘﻀﻮﺍا ﻣﺎ ﻋﻬﺪﺗﻢ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺫذﺭر‪‬‬
‫ﺍاﻟﻌﻤﺂﺀء ﻓﯽ ﻣﺤﻀﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﺟﺘﻤﻌﻮﺍا ﻓﯿﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺮ‪‬ﺑﻮﻥن ﻭو ﻣﺎ ﻣﻦ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﻟﻪ ﺍاﻷﻣﺮ ﻭو ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﯿﻪ ]ﯾﺮﺟﻌﻮﻥن[ ﻭو ﻟﻪ ﯾﺴﺒ‪‬ﺢ ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﯿﻪ ﯾﺮﺟﻌﻮﻥن ﻫﻮ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻗﺪﹼّﺭر ﻟﮑﻞ‪ ‬ﻧﻔﺲ ﻣﻘﺎﺩدﯾﺮ ﺍاﻷﻣﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﺫذﻟﮏ ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻘﻠﻮﻥن‬

‫ﻫﺬﺍا ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻦ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﺱس ﻣﻨﯿﺮ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ ﻭو ﻫﺬﺍا ﻟﻮﺡح ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ ﺍاﻟﯽ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﺱس ﻣﻨﯿﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﮐﯿﻒ ﯾﺸﺂﺀء ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺩد ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺎ‬
‫ﺳﻄﺮ ﻣﻦ ﻗﻠﻢ ﺍاﻷﻣﺮ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻋﺰ‪ ‬ﺣﻔﯿﻆ ﻭو ﻻ ﻣﺮﺩد‪ ‬ﻟﺬﻟﮏ ﻭو ﻻ ﻣﺎﻧﻊ ﻟﻬﺬﺍا ﺍاﻟﺤﮑﻢ‬
‫ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻤﺸﺮﻕق ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ ﻫﻞ ﯾﻘﺪﺭر ﺍاﺣﺪ ﺍاﻥن ﯾﺮﺩد‪‬ﻩه ﻣﻦ ﺳﻠﻄﺎﻧﻪ ﺍاﻭو ﯾﻤﻨﻌﻪ ﻋﻦ ﺍاﻣﺮﻩه ﻻ‬
‫ﻓﻮﺭرﺑ‪‬ﯽ ﻭوﻟﻮ ﯾﻘﻮﻡم ﻋﻠﯿﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺳﯿﻈﻬﺮ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﯾﻨﻄﻖ ﺑﮑﻠﻤﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﯾﺴﺘﻀﯽﺀء‬
‫ﻭوﺟﻬﻪ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺿﯿﻦ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺳﺎﺫذﺝج ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﻓﺎﻇﻬﺮ ﺑﺴﻠﻄﺎﻧﮏ ﻭو ﻻ ﺗﻠﺘﻔﺖ ﺍاﻟﯽ‬
‫ﺍاﺣﺪ ﻣﻦ ﺍاﻟﺸﹼّﯿﺎﻃﯿﻦ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﻓﺄﻟﻖ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩد ﻣﺎ ﺍاﻟﻘﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻗﻠﺒﮏ ﻭو ﻻ‬
‫ﺗﺨﻒ ﻣﻦ ﺍاﺣﺪ ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﯾﺤﺮﺳﮏ ﻋﻦ ﺿﺮ‪ ‬ﺍاﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺳﻤﺂﺀء ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻓﺎﺭرﻓﻊ ﻓﯽ‬
‫ﻧﻔﺴﮏ ﺍاﻟﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﻧﻘﻄﻌﺖ ﻋﻨﻪ ﺍاﯾﺪﯼی ﺍاﻟﮑﺎﻓﺮﯾﻦ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺷﻤﺲ ﺍاﻷﺣﺪﯾ‪‬ﺔ ﻓﺎﻃﻠﻊ‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕت ﺑﺎﺷﺮﺍاﻕق ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻗﺪﺳﮏ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺑﺬﻝل ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﮑﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﺎ ﺍاﻋﻄﺎﮎک ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺑﺠﻮﺩدﻩه ﻭو ﻻ ﺗﻤﻨﻊ ﺍاﺣﺪﺍاﹰً ﻋﻦ ﻓﻀﻠﮏ ﻷﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﻔﻀ‪‬ﺎﻝل ﺍاﻟﻤﻌﻄﯽ ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﯿﻢ ﺛﻢ‪‬‬
‫ﺍاﺳﻖ ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩد ﻣﻦ ﺧﻤﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺟﺮﺕت ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﮏ ﻷﻧﹼّﻬﻢ ﻋﻄﺸﺎﻥن ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺮ‪ ‬ﻭو ﻇﻤﺂﻥن ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻷﻣﺮ ﻭو ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﻐﻔﻮﺭر ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﯿﻢ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺑﺤﺮ ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﺗﻤﻮ‪‬ﺝج ﻓﯽ ﺫذﺍاﺗﮏ ﻣﻦ ﺍاﻣﻮﺍاﺝج‬
‫ﻗﺪﺱس ﻣﻨﯿﺮ ﺑﻤﺎ ﺗﻤﻮ‪‬ﺟﺖ ﺍاﺑﺤﺮ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﻓﯽ ﻗﻠﺒﮏ ﺍاﻟﻄ‪‬ﺎﻫﺮ ﺍاﻟﺒﺪﯾﻊ ﺍاﻟﻤﻨﯿﻊ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺷﺠﺮﺓة ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻓﺄﻧﻔﻖ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻤﻘﺮ‪‬ﺑﯿﻦ ﻣﻦ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﻣﻦ ﺍاﺛﻤﺎﺭر ﺍاﻟﺠﻨﯿ‪‬ﺔ ﺍاﻟﺒﺪﯾﻌﺔ ﺍاﻟﻤﻨﯿﻌﺔ ﺍاﻟﻘﺪﺳﯿ‪‬ﺔ‬
‫ﺍاﻟﻄ‪‬ﺎﻫﺮﺓة ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﻭوﻫﺒﮏ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺒﻞ ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺿﯿﻦ ﻷﻥنﹼّ ﻣﻨﮏ ﺑﺪﺋﺖ‬
‫ﺍاﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕت ﻭو ﺍاﻟﯿﮏ ﺗﻨﺘﻬﯽ ﺍاﻟﻤﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻭو ﻣﻨﮏ ﻇﻬﺮ ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﻗﺒﻞ ﺧﻠﻖ ﺍاﻷﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺍاﻵﺧﺮﯾﻦ ﻭو ﻟﻮ ﯾﻨﻘﻄﻊ ﻓﻀﻠﮏ ﻓﯽ ﺍاﻗﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﺁآﻥن ﻟﻦ ﯾﺒﻘﯽ ﺷﯽﺀء ﻻ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﻻ ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﺍاﻧﹼّﺎ ﻧﺸﻬﺪ ﺑﺬﻟﮏ ﺑﻠﺴﺎﻥن ﺻﺪﻕق ﻣﺒﯿﻦ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﮐﻨﺰ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﻇﻬﺮ ﻣﻦ ﮐﻨﻮﺯز ﺍاﻟﺪﹼّﺍاﺋﻤﺔ‬
‫ﺍاﻟﺒﺎﻗﯿﺔ ﺍاﻷﺯزﻟﯿ‪‬ﺔ ﺍاﻷﺣﺪﯾ‪‬ﺔ ﻟﺘﻈﻬﺮ ﻵﻟﺊ ﺍاﻟﻌﻠﻢ ﻭو ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو ﻫﺬﺍا ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﻣﻦ ﻋﻨﺪﮎک‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺨﻼﯾﻖ ﺍاﺟﻤﻌﯿﻦ ﻻ ﺗﻤﻨﻊ ﯾﺪﮎک ﻋﻦ ﺍاﻟﺠﻮﺩد ﻭو ﻻ ﺗﺮﺗﺪﹼّ ﺍاﻟﺒﺼﺮ ﻋﻦ ﺍاﻟﻨﹼّﻈﺮ ﺍاﻟﯽ‬
‫ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻷﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺑﻨﻔﺴﮏ ﺗﮑﻮﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ ﻭو ﺣﺠ‪‬ﺔ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو‬

‫‪22‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﻫﺪﯼی ﻭو ﺫذﮐﺮﯼی ﻟﻤﻦ ﻓﯽ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻷﻣﺮ ﻭو ﺍاﻟﺨﻠﻖ ﺍاﺟﻤﻌﯿﻦ ﻭو ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺑﺮﻫﺎﻥن‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺧﻠﻘﻪ ﻭو ﺣﺠ‪‬ﺘﻪ ﻟﻌﺒﺎﺩدﻩه ﻭو ﺩدﻟﯿﻠﻪ ﻟﺒﺮﯾ‪‬ﺘﻪ ﻭو ﮐﻠﻤﺘﻪ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺿﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺑﯿﺪﮎک ﺍاﻷﻣﺮ ﮐﻠﹼّﻪ ﺗﻔﻌﻞ ﺑﻘﺪﺭرﺗﮏ ﻣﺎ ﺗﺸﺂﺀء ﻭو ﺗﺤﮑﻢ ﺑﺴﻠﻄﺎﻧﮏ ﻣﺎ ﺗﺮﯾﺪ ﻣﻦ ﺷﺮ‪‬ﻑف‬
‫ﺑﻠﻘﺎﺋﮏ ﻓﻘﺪ ﺷﺮ‪‬ﻑف ﺑﻠﻘﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ ﻭو ﻣﻦ ﯾﻤﺸﯽ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﮏ ﻓﻘﺪ ﯾﻤﺸﯽ ﻋﻠﯽ‬
‫ﺻﺮﺍاﻁط ﻋﺰ‪ ‬ﻗﻮﯾﻢ ﻓﻤﻦ ﻧﻈﺮ ﺍاﻟﯽ ﻭوﺟﻬﮏ ﻓﻘﺪ ﻧﻈﺮ ﺍاﻟﯽ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﻤﻦ ﺍاﻋﺮﺽض ﻓﻘﺪ‬
‫ﺍاﻋﺮﺽض ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﺑﺪ ﺍاﻵﺑﺪﯾﻦ ﻓﻄﻮﺑﯽ ﺛﻢ‪ ‬ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻤﻦ ﺣﻀﺮ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﮏ ﻭو ﯾﻠﺘﻘﯽ‬
‫ﻣﻨﮏ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻋﺰ‪ ‬ﻋﺰﯾﺰ ﻭو ﯾﻨﻈﺮ ﺟﻤﺎﻟﮏ ﻭو ﯾﺴﻤﻊ ﻧﻐﻤﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻦ ﺷﻔﺘﺎﮎک ﻭو ﺗﻬﺐ‪ ‬ﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﻧﺴﻤﺎﺕت ﺟﻌﺪﮎک ﺍاﻟﻤﺴﻠﺴﻞ ﺍاﻟﻠﹼّﻄﯿﻒ ﺍاﻟﻤﻨﯿﺮ ﻓﻄﻮﺑﯽ ﻷﺭرﺽض ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺟﻌﻠﻬﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻮﻃﺄ‬
‫ﻗﺪﻣﯿﮏ ﻭو ﻟﻠﻤﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﺴﺘﻘﺮ‪ ‬ﻋﻠﯿﻪ ﻋﺮﺵش ﺟﻤﺎﻟﮏ ﻭو ﺗﺴﺘﻮﯼی ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺴﻠﻄﺎﻥن ﻣﺒﯿﻦ‬
‫ﻓﻄﻮﺑﯽ ﻟﻠﺒﯿﺖ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺗﺪﺧﻞ ﻓﯿﻪ ﻭو ﻓﯿﻪ ﯾﺮﻓﻊ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﻤﮏ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﯿﻢ ﻭو ﻓﯿﻪ ﯾﻀﯽﺀء‬
‫ﻧﻮﺭرﮎک ﻭو ﯾﻌﻠﻮ ﺑﺮﻫﺎﻧﮏ ﺍاﻟﻘﻮﯾﻢ ﻓﻄﻮﺑﯽ ﻟﻠﺤﺪﺍاﺋﻖ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺗﻤﺮ‪ ‬ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻭو ﺗﻠﺘﻔﺖ ﺍاﻟﯿﻬﺎ‬
‫ﺑﻠﺤﻈﺎﺕت ﺍاﻟﻄﺎﻓﮏ ﻭو ﺗﻨﻈﺮ ﺍاﻟﯽ ﺍاﺯزﻫﺎﺭرﻫﺎ ﻭو ﺍاﻭوﺭرﺍاﺩدﻫﺎ ﻭو ﺍاﺷﺠﺎﺭرﻫﺎ ﺑﺒﺼﺮﮎک ﺍاﻟﺤﺪﯾﺪ ﻓﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﺘﺮﺍاﺏب ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻘﻊ ﺭرﺟﻠﮏ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺄﻥن ﯾﻔﺘﺨﺮ ﻋﻠﯽ ﻋﺮﺵش ﻋﻈﯿﻢ ﻓﻄﻮﺑﯽ ﻟﻠﹼّﺬﯾﻦ‬
‫ﯾﻄﻮﻓﻮﻥن ﻓﯽ ﺣﻮﻟﮏ ﻭو ﯾﺴﺘﺒﻘﻮﻥن ﻓﯽ ﺧﺪﻣﺘﮏ ﻭو ﻻ ﯾﻤﻨﻌﻬﻢ ﺍاﻟﺸﹼّﻤﺎﺗﺔ ﻭو ﺍاﻟﺒﻶﺀء ﻋﻦ‬
‫ﺍاﻟﺪﹼّﺧﻮﻝل ﻓﯽ ﻟﺠ‪‬ﺔ ﺑﺤﺮ ﺍاﻣﺮﮎک ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺿﯿﻦ ﺛﻢ‪ ‬ﯾﺎ‬
‫ﻣﻸ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻻ ﺗﻀﯿ‪‬ﻌﻮﺍا ﺍاﻋﻤﺎﻟﮑﻢ ﻓﯽ ﺫذﻟﮏ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻭو ﻻ ﺗﺠﺰﻋﻮﺍا ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻔﺰﻉع ﺍاﻷ ﮐﺒﺮ‬
‫ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﻓﺎﺩدﺧﻠﻮﺍا ﻓﯽ ]ﺫذﻟﮏ[ ﺍاﻟﺒﺎﺏب ﻭوﻟﻮ ﺗﻨﺰﻝل ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺍاﻷﺣﺠﺎﺭر ﻣﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﺠﻬﺎﺕت ﻭو ﺍاﻥنﹼّ‬
‫ﻫﺬﺍا ﺧﯿﺮ ﻟﮑﻢ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﺭرﻓﯿﻦ ﻻ ﺗﺤﺮﻣﻮﺍا ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻋﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﻭو ﻻ ﺗﻔﻌﻠﻮﺍا‬
‫ﺑﻤﺜﻞ ﻣﺎ ﻓﻌﻠﺘﻢ ﻓﯽ ]ﻫﺬﻩه[ ﺍاﻷﯾ‪‬ﺎﻡم ﺧﺎﻓﻮﺍا ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺧﻠﻘﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﮑﻮﻧﻦ‪ ‬ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟﻤﻌﺮﺿﯿﻦ ﺍاﺗﹼّﻘﻮﺍا ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﺍاﺣﺪﺍاﹰً ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺗﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻟﯽ‬
‫ﺷﻄﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻌﯿﻮﻧﮑﻢ ﻓﺎﺳﺮﻋﻮﻥن ﻭو ﻻ ﺗﻤﺴ‪‬ﮑﻮﺍا ﺑﻌﺬﺭر ﻭو ﻻ ﺗﻮﻗﹼّﻔﻮﺍا ﺑﺸﯽﺀء ﻣﻦ ﺍاﻟﺰ‪‬ﺧﺎﺭرﻑف ﻭو‬
‫ﺍاﻟﯽ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﺒﻘﻌﺔ ﺍاﻟﻤﺒﺎﺭرﮐﺔ ﻓﯽ ﻭوﺍاﺩدﯼی ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺑﺮﺟﻞ ﺍاﻻﻧﻘﻄﺎﻉع ﻓﺎﺭرﮐﻀﻮﻥن ﻭو ﻻ ﺗﺤﺘﺠﺒﻮﺍا‬
‫ﻋﻦ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺗﻤﺴ‪‬ﮑﻮﺍا ﺑﻌﺮﻭوﺓة ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ]ﻭو ﺍاﻥن ﮐﺎﻥن ﻓﯽ ﺍاﻟﺸﹼّﺘﺎ[ ﺍاﺫذﺍاﹰً ﺑﻬﺬﻩه‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺭر ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻓﺎﺻﻄﻠﻮﻥن ﻭو ﺍاﻥن ﺗﺠﺪﻭوﺍا ﺣﺮ‪ ‬ﺍاﻟﺼ‪‬ﯿﻒ ﺍاﺫذﺍاﹰً ﻋﻦ ﮐﺄﺱس ﺍاﻟﺤﯿﻮﺍاﻥن‬
‫ﻓﺎﺳﺘﺒﺮﺩدﻭوﻥن ﻓﺎﻋﻠﻤﻮﺍا ﺑﺄﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﺆﯾ‪‬ﺪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺗﻮﺟ‪‬ﻬﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻪ ﻭو ﯾﺤﺮﺳﻬﻢ ﺑﺠﻨﻮﺩد ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو‬
‫ﺍاﻷﺭرﺽض ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﺭرﻓﯿﻦ ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻬﮑﻢ ﺍاﻟﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺸﹼّﻄﺮ ﻓﯽ ]ﺫذﻟﮏ[ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻟﺨﯿﺮ‬
‫ﻋﻦ ﻋﺒﺎﺩدﺓة ﺍاﻟﺜﹼّﻘﻠﯿﻦ ﻭو ﻫﺬﺍا ﯾﻮﻡم ﻓﯿﻪ ﺗﻬﺐ‪ ‬ﻧﺴﺎﯾﻢ ﺍاﻟﺤﯿﻮﺍاﻥن ﻋﻠﯽ ﻋﻈﺎﻡم ﺭرﻣﯿﻢ ﻭو ﻓﯿﻪ ﯾﺒﺮﺃأ ﮐﻞ‪‬‬

‫‪23‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺮﯾﺾ ﻋﻦ ﺩدﺍاﺋﻪ ﻭو ﯾﺸﻔﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﻋﻠﯿﻞ ﻭو ﺳﻘﯿﻢ ﻭو ﻓﯿﻪ ﯾﺼﻞ ﺍاﻟﻌﺎﺷﻘﻮﻥن ﺍاﻟﯽ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب ﻭو ﯾﺮﺩد ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻈ‪‬ﻤﺂﻧﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺳﺎﺣﻞ ﺳﻠﺴﺒﯿﻞ ﻋﻈﯿﻢ ﻭو ﻓﯿﻪ ﯾﮑﺴﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﻋﺮﯾﺎﻥن ﻣﻦ‬
‫ﺭرﺩدﺁآﺀء ﻗﺪﺱس ﮐﺮﯾﻢ ﻓﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﯿﻨﺌﺬ ﺗﺒﮑﯽ ﻋﯿﻮﻥن ﺳﺮ‪‬ﯼی ﻓﯽ ﺑﻌﺪﯼی ﻋﻦ ﻟﻘﺎﺋﻪ ﻭو ﺑﻤﺎ ﯾﺮﺩد ﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﻣﻦ ﺟﻨﻮﺩد ﺍاﻟﺸﹼّﯿﺎﻃﯿﻦ ﻓﯿﺎ ﻟﯿﺖ ﮐﻨﺖ ﺣﺎﺿﺮﺍاﹰً ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﻪ ﻭو ﻧﺬﮐﺮ ﻟﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﻭوﺭرﺩد ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻦ‬
‫ﻫﺆﻵﺀء ﺍاﻟﻈ‪‬ﺎﻟﻤﯿﻦ ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﯾﻌﻠﻢ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻟﻤﺎ ﯾﺮﺩد ﻋﻠﯿﻪ ﻭو ﻋﻨﺪﻩه ﻏﯿﺐ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو‬
‫ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻌ‪‬ﹼّ‪‬ﻡم ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ ﻟﻮ ﯾﺮﯾﺪ ﺍاﻥن ﯾﻔﺼ‪‬ﻞ ﻣﻦ ﺍاﻟﻨﹼّﻘﻄﺔ ﻋﻠﻢ ﻣﺎ ﮐﺎﻥن ﻭو ﻣﺎ ﯾﮑﻮﻥن‬
‫ﻟﯿﻘﺪﺭر ﻭو ﻫﺬﺍا ﻋﻨﺪﻩه ﺍاﺳﻬﻞ ﻣﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻟﻮ ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺳﺎﺫذﺝج ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﻻ‬
‫ﺗﺤﺰﻥن ﻓﯽ ﺫذﻟﮏ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻋﻦ ﺷﯽﺀء ﻭوﻟﻮ ]ﻻ[ ﯾﺴﺘﻬﺪﯼی ﺑﻬﺪﺍاﮎک ﺍاﺣﺪ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻭو ﺍاﻥنﹼّ‬
‫ﺫذﮐﺮﮎک ﻧﻔﺴﮏ ﺧﯿﺮ ﻋﻦ ﻣﻠﮏ ﺍاﻷﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻭو ﺍاﻵﺧﺮﯾﻦ ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﻟﺤﻈﺎﺗﮏ ﺍاﻟﯽ ﺟﻤﺎﻟﮏ‬
‫ﻷﻋﻠﯽ ﻋﻤ‪‬ﺎ ﻗﺪﹼّﺭر ﻓﯽ ﻣﻺ ﺍاﻟﻌﺎﻟﯿﻦ ﺍاﻥن ﯾﺴﺠﺪﮎک ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻫﺬﺍا ﺧﯿﺮ‬
‫ﻷﻧﻔﺴﻬﻢ ﻭو ﺍاﻥن ﯾﻌﺘﺮﺿﻮﺍا ﻋﻠﯿﮏ ﻓﺎﻧﹼّﮏ ﺑﻨﻔﺴﮏ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻟﻐﻨﯽ‪ ‬ﻋﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻭو ﻓﯽ‬
‫ﻗﺒﻀﺘﮏ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻣﻠﮏ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﻋﻦ ﯾﻤﯿﻨﮏ ﺟﺒﺮﻭوﺕت ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﻌﻤﺎﺀءﺍاﺕت‬
‫ﻭو ﺍاﻟﺨﻠﻖ ﻭو ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ ﺍاﺫذﺍاﹰً ﻓﺎﻋﻒ ﻋﻦ ﺟﺮﯾﺮﺍاﺗﯽ ﻭو ﺧﻄﯿﺌﺎﺗﯽ ﺑﻤﺎ‬
‫ﺍاﮐﺘﺴﺒﺖ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﮏ ﻓﯽ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﮑﻠﻤﺎﺕت ﻷﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﻟﻢ ﯾﮑﻦ ﺍا‪ ‬ﻟﺤﺒ‪‬ﯽ ﻧﻔﺴﮏ ﻭو ﺫذﮐﺮﯼی‬
‫ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯾﮏ ﻭو ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﻋﻠﯽ ﺫذﻟﮏ ﻟﻌﻠﯿﻢ ﺧﺒﯿﺮ ﻗﺪ ﺟﺌﺘﮏ ﺑﺒﻀﺎﻋﺔ ﺍاﺣﻘﺮ ﻣﻦ ﺍاﻥن ﯾﺬﮐﺮ‬
‫ﺑﻤﺰﺟﺎﺓة ﺍاﻥن ﺗﻘﺒﻠﻬﺎ ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺧﯿﺮ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺍاﺣﻤﯿﻦ ﻭو ﺍاﻥن ﺗﺮﺩد‪‬ﻫﺎ ﻭو ﺗﻄﺮﺩدﻫﺎ ﻓﺎﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺧﯿﺮ‬
‫ﺍاﻟﻌﺎﺩدﻟﯿﻦ ﻭو ﺍاﻷﻣﺮ ﺑﯿﺪﮎک ﻭو ﺍاﻟﺴ‪‬ﻠﻄﺎﻥن ﻓﯽ ﻗﺒﻀﺘﮏ ﻻ ﺗﺴﺄﻝل ﻓﯿﻤﺎ ﺗﺆﻣﺮ ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﻟﺪﯼی ﺑﺎﺏب‬
‫ﻓﻀﻠﮏ ﻟﻤﻦ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺎﺋﻠﯿﻦ‬

‫ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺍاﺳﻢ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﺍاﺷﻬﺪ ﻓﯽ ﻧﻔﺴﮏ ﺑﺄﻧﹼّﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﻗﺪ ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕت ﺑﺤﺮﻑف ﻣﻦ‬
‫ﮐﻠﻤﺘﻪ ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻠﻄﺎﻥن ﺍاﻟﻔﺮﺩد ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﺠﻤﯿﻞ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺍاﺳﻤﯽ ﺍاﻥن ﺍاﺷﻬﺪ ﻓﯽ ﺫذﺍاﺗﮏ ﺑﺄﻧﹼّﻪ‬
‫ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﻗﺪ ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﻤﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺑﮑﻠﻤﺔ ﻣﻦ ﺍاﻣﺮﻩه ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻐﺎﻟﺐ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻥن‬
‫ﯾﺎ ﺣﺮﻑف ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﺍاﻥن ﺍاﺷﻬﺪ ﻓﯽ ﺭرﻭوﺣﮏ ﺑﺄﻧﹼّﻪ ﻫﻮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﻗﺪ ﺑﻌﺚ ﺍاﻟﻨﹼّﺒﯿ‪‬ﯿﻦ‬
‫ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﺍاﺭرﺳﻠﻬﻢ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻌﻠﯽ‪ ‬ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﻧﺴﯿﻢ‬
‫ﺍاﻟﻌﺰ‪ ‬ﻓﺎﺷﻬﺪ ﻓﯽ ﮐﯿﻨﻮﻧﺘﮏ ﺑﺄﻧﹼّﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﻗﺪ ﯾﺒﻌﺚ ﺍاﻟﻨﹼّﺒﯿ‪‬ﯿﻦ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻤﺒﺪﻉع‬
‫ﺍاﻟﺤﯽ‪ ‬ﺍاﻟﺮ‪‬ﻓﯿﻊ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﺍاﻟﺤﺐ‪ ‬ﻓﺎﺷﻬﺪ ﻓﯽ ﺳﺮ‪‬ﮎک ﺑﺄﻧﹼّﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﻗﺪ ﺍاﻇﻬﺮ ﺍاﻟﻘﯿﺎﻣﺔ‬
‫ﺑﺄﻣﺮﻩه ﻭو ﺣﺸﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﺍاﻗﺮﺏب ﻣﻦ ﺍاﻥن ﯾﺮﺗﺪﹼّ ]ﺍاﻟﯿﻪ[ ﺑﺼﺮ ﺍاﻟﺒﺼﯿﺮ‬
‫ﺍاﻥن ﯾﺎ ﻧﻐﻤﺔ ﺍاﻟﻌﻤﺂﺀء ﻓﺎﺷﻬﺪ ﻓﯽ ﻗﻠﺒﮏ ﺑﺄﻧﹼّﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﺳﯿﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻘﯿﺎﻣﺔ ﮐﯿﻒ ﯾﺸﺂﺀء ﻭو‬

‫‪24‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﯾﺤﺸﺮ ﺍاﻟﺨﻼﯾﻖ ﮐﯿﻒ ﯾﺮﯾﺪ ﻓﯽ ﯾﻮﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﺄﺗﯽ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺎ ﺭرﻗﻢ ﻓﯽ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻗﺪﺱس‬
‫ﺣﻔﯿﻆ ﻻ ﯾﻤﻨﻌﻪ ﺷﯽﺀء ﻭو ﻻ ﯾﺮﺩد‪‬ﻩه ﺍاﻣﺮ ﻭوﻟﻮ ﯾﻌﺘﺮﺽض ﻋﻠﯿﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﻠﮏ ﺍاﺟﻤﻌﯿﻦ ﺛﻢ‪‬‬
‫ﺍاﻋﻠﻢ ﺑﺄﻧﹼّﺎ ﻭوﺭرﺩدﻧﺎ ﻓﯽ ﺳﺠﻦ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﻤﺎ ﻗﺪﹼّﺭر ﻣﻦ ﻗﻠﻢ ﻗﺪﺱس ﻣﻨﯿﺮ ﻭو ﺍاﺷﺘﺪﹼّ ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺍاﻷﻣﺮ ﻣﻦ‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﺠﻬﺎﺕت ﻭو ﻫﺬﻩه ﻣﻦ ﺳﻨﹼّﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﻭو ﻓﯽ ﺫذﻟﮏ ﻟﺤﮑﻤﺔ ﻟﻦ‬
‫ﯾﺒﻠﻐﻬﺎ ﺍاﻓﺌﺪﺓة ﺍاﺣﺪ ﺍا‪ ‬ﻣﻦ ﺷﺂﺀء ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻭو ﺳﯿﻈﻬﺮ ﺍاﺫذﺍا ﺷﺂﺀء ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻟﻦ ﯾﻈﻬﺮ ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻷﺭرﺽض ﻣﻦ ﺷﯽﺀء ﺍا‪ ‬ﻭو ﻗﺪ ﻗﺪﹼّﺭر ﻓﯿﻪ ﻣﻘﺎﺩدﯾﺮ ﺍاﻟﻘﺪﺭر ﻣﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﻋﻠﯿﻢ ﻭو ﻟﻦ ﯾﺤﺮ‪‬ﮎک ﻣﻦ ﺫذﺭر‪‬ﺓة‬
‫ﺍا‪ ‬ﻭو ﻗﺪ ﻗﺪﹼّﺭر ﻓﯿﻬﺎ ﺣﮑﻤﺔ ﺑﺎﻟﻐﺔ ﻭو ﮐﯿﻒ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻨﹼّﺒﺄ ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﺍاﻟﻘﻮﯾﻢ ﻭو ﻭوﺭرﺩد ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﺎ ﻭوﺭرﺩد‬
‫ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ‪ ‬ﻓﯽ ﺍاﻷﺭرﺽض ﺍاﺫذﺍاﹰً ﻓﺎﻋﺮﻓﻮﺍا ﺳﺮ‪ ‬ﺍاﻷﻣﺮ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻭو ﻗﺪ ﺟﺮﯼی ﻋﻠﯿﻨﺎ ﮐﻠﹼّﻤﺎ‬
‫ﺟﺮﯼی ﻋﻠﯿﻪ ﻭو ﻫﺬﺍا ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻣﻦ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻗﻞ ﺍاﻧﹼّﻪ ﺣﺒﺲ ﻓﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻣﺎ ﺳﻤﻊ ﺍاﺳﻤﻪ‬
‫ﺍاﺣﺪ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺤﺒ‪‬ﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﺣﺒﺴﻮﻧﺎ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ ﺍاﻷﯾ‪‬ﺎﻡم ﻓﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻣﺎ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﻤﻪ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ‬
‫ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﮐﺬﻟﮏ ﺟﺮﯼی ﺑﻤﺜﻞ ﻣﺎ ﺟﺮﯼی ﻭو ﻗﺪﹼّﺭر ﺑﻤﺜﻞ ﻣﺎ ﻗﺪﹼّﺭر ﻭو ﻓﯽ ﺫذﻟﮏ‬
‫ﻵﯾﺎﺕت ﻟﻠﻌﺎﺭرﻓﯿﻦ ﻗﻞ ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻷﻭوﻟﯽ ﻓﯽ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻷﺧﺮﯼی ﻓﺘﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺑﺪﻉع‬
‫ﺍاﻷﺑﺪﻋﯿﻦ ﻭو ﯾﻈﻬﺮ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻷﺧﺮﯼی ﻓﯽ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻷﻭوﻟﯽ ﻓﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻗﺪﺭر ﺍاﻷﻗﺪﺭرﯾﻦ‬
‫ﮐﺬﻟﮏ ﻧﺬﮐﺮ ﻟﮏ ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﻗﺪﺱس ﺧﻔﯽ‪ ‬ﻟﺘﮑﻮﻥن ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﻮﻗﻨﯿﻦ ﻭو ﻧﻔﺼ‪‬ﻞ ﻟﮏ ﻣﻤ‪‬ﺎ ﮐﻨﺰ‬
‫ﻓﯽ ﺧﺰﺍاﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ]ﺍاﺯزﻝل ﺍاﻵﺯزﺍاﻝل[ ﻗﻞ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻗﺪ ﺑﻌﺜﻨﯽ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﺍاﻧﻄﻘﻨﯽ ﺑﺂﯾﺎﺕت ﺑﺪﻉع‬
‫ﻣﺒﯿﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺗﻌﺠﺰ ﻋﻦ ﻋﺮﻓﺎﻧﻬﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺿﯿﻦ ﻷﻫﺪﯾﮑﻢ ﺻﺮﺍاﻁط‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻮﯼی‪ ‬ﻭو ﺍاﻟﻘﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﺎ ﺳﻄﺮ ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻣﻦ ﻟﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻐﺎﻟﺐ ﺍاﻟﻘﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ‬
‫ﻗﻞ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺧﺎﻓﻮﺍا ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻓﺘﺤﻮﺍا ﻋﯿﻮﻧﮑﻢ ﺍاﻟﯽ ﻣﻨﻈﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ ﻭو‬
‫ﻻ ﺗﻔﺴﺪﻭوﺍا ﻓﯽ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﺒﻌﻮﺍا ﻇﻨﻮﻥن ﺍاﻟﻤﻔﺴﺪﯾﻦ ﺍاﺗﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺣﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﺟﯿﺒﻮﺍا ﺩدﺍاﻋﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﺴﻠﮑﻮﺍا ﺳﺒﻞ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﺍاﺷﺮﮐﻮﺍا ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ ﻗﻞ ﻣﺎ ﺍاﺭرﺩدﻧﺎ ﺍا‪ ‬ﻣﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩد ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻭو ﯾﺸﻬﺪ ﺑﺬﻟﮏ ﻟﺴﺎﻥن ﺻﺪﻕق ﻋﻠﯿﻢ‬
‫ﻭو ﻣﺎ ﻧﺸﺂﺀء ﺍا‪ ‬ﻣﺎ ﺍاﻧﺰﻟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻌﺰ‪ ‬ﺑﻠﺴﺎﻥن ﻋﺮﺑﯽ‪ ‬ﻣﺒﯿﻦ ﻗﻞ ﻫﺬﻩه ﻵﯾﺎﺕت ﻧﺰ‪‬ﻟﺖ‬
‫ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﯾﺠﺪﹼّﺩد ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺍاﻟﺨﻼﺋﻖ ﺍاﺟﻤﻌﯿﻦ ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﯾﻔﺼ‪‬ﻞ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯿﻤﺎ ﻧﺰ‪‬ﻝل ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻗﺪﺱس ﺣﻔﯿﻆ ﻭو ﻣﻨﻬﺎ ﯾﺮﺗﻘﯽ ﻫﯿﺎﮐﻞ ﺍاﻷﺳﻤﺂﺀء ﺍاﻟﯽ ﺳﺮﺍاﺩدﻕق ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﻭو ﯾﻘﺪﹼّﺭر ﻣﻘﺎﺩدﯾﺮ‬
‫ﺍاﻷﻣﺮ ﻣﻦ ﻟﺪﻥن ﻋﺰﯾﺰ ﺣﮑﯿﻢ ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻭوﺍا ﺍاﻥن ﯾﻨﻘﻄﻌﻮﺍا ﻓﯿﺾ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﯾﺒﺪﹼّﻟﻮﺍا‬
‫ﮐﻠﻤﺘﻪ ﻭو ﯾﺘﻤ‪‬ﻮﺍا ﺍاﻣﺮﻩه ﻭو ﯾﻨﻘﻠﺒﻮﺍا ﺣﮑﻤﻪ ﻓﺒﺌﺲ ﻣﺎ ﻇﻨﹼّﻮﺍا ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺘﻔﺮ‪‬ﺳﯿﻦ‬
‫ﻭو ﮐﺬﻟﮏ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻭوﺍا ﺑﺄﻥن ﯾﻨﻘﻄﻌﻮﺍا ﻧﻐﻤﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻦ ﺷﻄﺮ ﺍاﻟﻌﺮﺍاﻕق ﻭو ﻣﻤﺎﻟﮏ ﺍاﺧﺮﯼی ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺎ‬

‫‪25‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺷﺎﻭوﺭرﻭوﺍا ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﻭو ﺍاﻧﹼّﺎ ﮐﻨﹼّﺎ ﺷﺎﻫﺪﯾﻦ ﻭو ﻟﺬﺍا ﯾﻈﻬﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﺭرﺍاﺿﯽ ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻣﻦ ﯾﺬﮐﺮ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺄﻋﻠﯽ ﺻﻮﺗﻪ ﻟﯿﻈﻬﺮ ﺑﺬﻟﮏ ﺑﺮﻫﺎﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﻏﻤﺎﹰً ﻷﻧﻔﻬﻢ ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﺎ ﻗﺪﹼّﺭرﻧﺎﻩه ﺣﯿﻨﺌﺬ ﻣﻦ‬
‫ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻘﻠﻢ ﺍاﻟﺪﹼّﺭر‪‬ﯼی‪ ‬ﺍاﻟﻤﻨﯿﺮ ﻟﺘﻌﻠﻤﻮﺍا ﺑﺄﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﺮﻓﻊ ﺍاﻣﺮﻩه ﺑﻘﺪﺭرﺗﻪ ﻭو ﻟﻦ ﯾﻌﺠﺰﻩه ﺷﯽﺀء ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﻟﻦ ﯾﻤﻨﻌﻪ ﻣﻨﻊ ﻫﺆﻵﺀء ﺍاﻟﻤﻐﻠﹼّﯿﻦ ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﻧﻔﺤﺎﺕت ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺗﻬﺐ‪ ‬ﻣﻦ‬
‫ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺸﹼّﻄﺮ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﺠﻬﺎﺕت ﻭو ﻫﺬﺍا ﻣﻦ ﻓﻀﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ ﻭو ﻟﻦ ﯾﻨﻘﻄﻊ ﻓﯽ ﺍاﻗﻞ‪‬‬
‫ﻣﻦ ﺁآﻥن ﻭو ﯾﺠﺪﻩه ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﻣﻦ ﻟﻪ ﻓﻄﺮﺓة ﺳﻠﯿﻢ ﻗﻞ ﯾﺎ ﻗﻮﻡم ﺃأ ﺗﻤﮑﺮﻭوﻥن ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺗﺨﺎﺩدﻋﻮﻥن ﺑﻪ ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻓﺎﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺷﺪﹼّ ﻣﮑﺮﺍاﹰً ﻟﻮ ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﺭرﻓﯿﻦ ﻓﺴﻮﻑف‬
‫ﯾﺄﺧﺬﮐﻢ ﺑﻤﮑﺮﮐﻢ ﻭو ﯾﺮﻓﻊ ﺍاﻣﺮﻩه ﮐﯿﻒ ﯾﺸﺂﺀء ﻭو ﯾﻌﻠﻦ ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ ﻭو ﯾﺜﺒﺖ ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﻭوﻟﻮ ﯾﮑﺮﻫﻮﻧﻬﺎ‬
‫ﻫﺆﻵﺀء ﺍاﻟﻤﺒﻐﻀﯿﻦ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﻃﯿﺮ ﺍاﻟﺒﻘﺂﺀء ﻓﺎﺧﺮﺟﯽ ﻋﻦ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺿﻮﺍاﻥن ﺑﺎﺫذﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺛﻢ‪ ‬ﻏﻨﹼّﯽ ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﺍاﻻﻣﮑﺎﻥن ﺑﺄﻟﺤﺎﻥن ﻗﺪﺱس ﻣﻨﯿﻊ ﺍاﻥن ﯾﺎ ﻏﻼﻡم ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس ﻓﺎﻇﻬﺮ ﻋﻦ ﺍاﻟﻐﺮﻓﺎﺕت ﻭو ﻏﻦ‪‬‬
‫ﺑﺄﻋﻠﯽ ﺻﻮﺗﮏ ﻓﯽ ﻋﻮﺍاﻟﻢ ﺍاﻷﺳﻤﺂﺀء ﻭو ﺍاﻟﺼ‪‬ﻔﺎﺕت ﻭو ﻻ ﺗﺼﺒﺮ ﺍاﻗﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﺁآﻥن ﻭو ﻻ ﺗﮑﻦ ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟﺨﺎﺋﺒﯿﻦ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺳﺘﻀﯽﺀء ﻣﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻮﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻮﻗﺪ ﻭو ﯾﻀﯽﺀء ﺑﯿﻦ ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﺂﺀء ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺘﻀﺂﺀء ﻣﻨﻪ ﺍاﻫﻞ ﻣﻺ ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﺛﻢ‪ ‬ﻫﯿﺎﮐﻞ ﺍاﻟﺼ‪‬ﺎﻓﯿﻦ ﻭو ﺍاﻟﮑﺮﻭوﺑﯿﻦ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﻤﺎ‬
‫ﺍاﻣﺮﻧﺎﮎک ﻭو ﺑﻤﺎ ﺣﺪﹼّﺩد ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻣﻦ ﻟﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﻠﯽ‪ ‬ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﻭو ﮐﻦ ﻋﻠﯽ ﺣﻔﻆ ﻓﯽ‬
‫ﻧﻔﺴﮏ ﻭو ﻋﻠﯽ ﺣﮑﻤﺔ ﻣﻦ ﻟﺪﻥن ﻋﺰﯾﺰ ﺟﻤﯿﻞ ﻭو ﻻ ﺗﻠﺘﻔﺖ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻤﻐﻠﹼّﯿﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﯾﻨﺴﺒﻮﻥن‬
‫ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺗﺰﻭوﯾﺮ ﻭو ﻣﮑﺮ ﻣﺒﯿﻦ ﻭو ﺍاﺫذ ﺍاﻟﻘﻮﮐﻢ ﯾﻘﻮﻟﻮﻥن ﺍاﻧﹼّﺎ ﺁآﻣﻨﹼّﺎ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﺑﻤﺎ ﮐﻨﺘﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻭو ﺍاﺫذﺍا ﯾﻘﻌﺪﻭوﻥن ﻣﻊ ﺍاﺣﺪ ﻣﺜﻠﻬﻢ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻨﻬﻢ ﺍاﻟﻐﻞ‪ ‬ﻭو ﺍاﻟﺒﻐﻀﺂﺀء ﻭو ﮐﺬﻟﮏ‬
‫ﺍاﺣﺼﯿﻨﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ ﻗﻞ ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻻ ﺗﺘﻘﺮ‪‬ﺑﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻬﻢ ﻭو ﻻ ﺑﻤﺜﻠﻬﻢ ﻭو ﻻ‬
‫ﺗﺴﻤﻌﻮﺍا ﻣﻨﻬﻢ ﻭوﻟﻮ ﯾﻨﻄﻘﻮﻥن ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻷﻥنﹼّ ﺍاﻟﺸﹼّﯿﻄﺎﻥن ﻟﻮ ﯾﺘﮑﻠﹼّﻢ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻟﯿﮑﻮﻥن ﻋﻠﯽ ﻣﮑﺮ ﻓﯽ‬
‫ﻧﻔﺴﻪ ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﻟﺤﻖ‪ ‬ﻟﻮ ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺘﻔﺮ‪‬ﺳﯿﻦ ﻗﻞ ﻣﻦ ﺍاﻋﺮﺽض ﻋﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﺍاﻟﻤﺸﺮﻕق ﻋﻦ‬
‫ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺸﹼّﻄﺮ ﺍاﻟﻤﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﻟﻤﻨﯿﺮ ﻗﺪ ﺍاﻋﺮﺽض ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ ﻭو ﺣﺠ‪‬ﺘﻪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﻭو ﺩدﻟﯿﻠﻪ ﻭو ﻋﻦ‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻨﹼّﺒﯿ‪‬ﯿﻦ ﻭو ﺍاﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﻗﻞ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻷﺭرﺽض ﺍاﺗﹼّﻘﻮﺍا ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﺒﻌﻮﺍا ﮐﻞ‪ ‬ﺑﻌﻞ ﻭو ﺣﻤﯿﺮ ﻗﻞ‬
‫ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﻩه ﻟﺸﻤﺲ ﺍاﺷﺮﻗﺖ ﻟﺬﺍاﺗﻬﺎ ﺑﺬﺍاﺗﻬﺎ ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﻩه ﻟﻨﺎﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺍاﻭوﻗﺪﺕت ﻟﻨﻔﺴﻬﺎ ﺑﻨﻔﺴﻬﺎ‬
‫ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﻩه ﻟﻬﺪﺍاﯾﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﺑﺮﺯزﺕت ﻟﮑﯿﻨﻮﻧﺘﻬﺎ ﺑﮑﯿﻨﻮﻧﺘﻬﺎ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻓﻤﻦ ﺍاﻋﺮﺽض‬
‫ﻋﻨﻬﺎ ﻟﻦ ﯾﺬﮐﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻻﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﯾﮑﻮﻥن ﻣﺤﺮﻭوﻣﺎﹰً ﻋﻤ‪‬ﺎ ﻗﺪﹼّﺭر ﻓﯽ ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ‬
‫ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﺣﺮﻓﺎﹰً ﻣﻦ ﺫذﻟﮏ ﻟﺨﯿﺮ ﻷﻧﻔﺴﮑﻢ ﻋﻦ ﻣﻠﮏ ﺍاﻷﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺍاﻵﺧﺮﯾﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺫذﻟﮏ ﺟﻮﺩد ﻣﻦ ﻟﺪﻧﹼّﺎ ﻋﻠﯿﮏ ﻭو ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﻟﻤﺨﻠﺼﯿﻦ ﻗﻞ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن‬

‫‪26‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﺎﻓﻮﺍا ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺗﺨﺘﻠﻔﻮﺍا ﻓﯽ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺗﺘﺠﺎﻭوﺯزﻭوﺍا ﻋﻤ‪‬ﺎ ﺭرﻗﻢ ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻣﻦ ﺍاﺻﺒﻊ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﯽ‪ ‬ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﻥن ﺗﻐﻔﻠﻮﺍا ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﺗﺸﺘﻐﻠﻮﺍا ﺑﻤﺎ ﯾﺆﯾ‪‬ﺪﮐﻢ ﻫﻮﺍاﮐﻢ‬
‫]ﺍاﻥن[ ﺍاﺷﺘﻐﻠﻮﺍا ﺑﺬﮐﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﺎﻥن ﻭو ﺣﯿﻦ ﻓﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺫذﮐﺮ ﻣﻨﻪ ﻋﻨﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻋﺰ‪ ‬ﻋﻦ ﺧﻠﻖ‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺿﯿﻦ ﻭو ﻻ ﺗﻨﺴﻮﺍا ﻣﺼﺎﯾﺐ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺟﺮﺕت ﻋﻠﯿﻨﺎ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺫذﮐﺮﻭوﺍا ﺍاﯾ‪‬ﺎﻣﻨﺎ ﺑﯿﻨﮑﻢ ﻭو‬
‫ﻻ ﺗﮑﻮﻧﻦ‪ ‬ﻣﻦ ﺍاﻟﻐﺎﻓﻠﯿﻦ ﻭو ﻻ ﺗﺒﺪﹼّﻟﻮﺍا ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﮑﻠﻤﺎﺕت ﻏﯿﺮﻩه ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺳﺘﻘﯿﻤﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺣﺒ‪‬ﻪ‬
‫ﻭوﻟﻮ ﯾﻌﺘﺮﺽض ﻋﻠﯿﮑﻢ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﮑﹼّﺎﺭر ﻟﺌﯿﻢ ﮐﺬﻟﮏ ﻧﻔﺼ‪‬ﻞ ﻟﮑﻢ ﻣﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺗﻔﺼﯿﻼ‪ ‬ﻭو ﻧﻠﻘﯽ‬
‫ﻋﻠﯿﮑﻢ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻭو ﻧﺬﮐﹼّﺮﮐﻢ ﺑﺄﺣﺴﻦ ﺫذﮐﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﻭو ﺍاﻥن ﯾﻤﺴ‪‬ﮑﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﺒﻶﺀء ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ‬
‫ﺑﺎﺭرﺋﮑﻢ ﻻ ﺗﺤﺰﻧﻮﺍا ﻭو ﺗﻔﮑﹼّﺮﻭوﺍا ﻓﯿﻤﺎ ﻭوﺭرﺩد ﻋﻠﯿﻨﺎ ﻣﻦ ﺟﻨﻮﺩد ﺍاﻟﺸﹼّﯿﺎﻃﯿﻦ ﻓﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻮ ﮐﺎﻥن ﻟﻠﺪﹼّﻧﯿﺎ ﻭو‬
‫ﻣﺎ ﻓﯿﻬﺎ ﻗﺪﺭر ﻋﻨﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯽ ﻗﺪﺭر ﺑﻌﻮﺿﺔ ﻟﻦ ﺗﺼﻞ ﺍاﻟﺬﹼّﻟ‪‬ﺔ ﻓﯿﻬﺎ ﻋﻠﯽ ﺍاﺣﺪ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‬
‫ﻓﺎﺭرﻓﻌﻮﺍا ﺍاﻧﻈﺎﺭرﮐﻢ ﻋﻦ ﺍاﻟﺪﹼّﻧﯿﺎ ﻭو ﺍاﻫﻠﻬﺎ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻧﻈﺮﻭوﺍا ﺍاﻟﯽ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﺷﺮﻕق ﮐﺎﻟﺸﹼّﻤﺲ ﻋﻦ‬
‫ﺍاﻓﻖ ﻗﺪﺱس ﻟﻤﯿﻊ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺟﺘﻤﻌﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﻧﺼﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺭرﺗﻔﺎﻉع ﮐﻠﻤﺘﻪ ﻭو ﻻ ﺗﺼﺒﺮﻭوﺍا ﻓﯽ ﺫذﻟﮏ‬
‫ﺍاﻗﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﺁآﻥن ﻭو ﻫﺬﺍا ﻧﺼﺤﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﻘﺒﻠﯿﻦ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ‬
‫ﺑﺄﻥن ﯾﻨﺼﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ ﻧﺼﺮﻭوﺍا ﺍاﻣﺮﻩه ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻣﻦ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺻﺮﯾﻦ ﻭو ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‬

‫]ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت "ﺍاﻟﺤﻖ‪" "‬ﯾﻘﻄﻊ" "ﺗﻨﺘﻬﯽ ﺑﺎﻟﻬﺒﻮﺏب" "ﺗﺠﺎﻭوﺯزﻭوﺍا" "ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻨﻬﻢ" "ﺍاﻟﯿﻪ"‬
‫"ﺳﺒﯿﻞ" "ﻋﺰ‪" "‬ﻇﻬﺮ" "ﺩدﻣﻮﻉع" "ﯾﺮﺟﻌﻮﻥن" "ﺫذﻟﮏ" "ﻫﺬﻩه" "ﻭو ﺍاﻥن ﮐﺎﻥن ﻓﯽ ﺍاﻟﺸﹼّﺘﺎ" "ﺫذﻟﮏ" "ﻻ"‬
‫"ﺍاﻟﯿﻪ" "ﺍاﺯزﻝل ﺍاﻵﺯزﺍاﻝل" "ﺍاﻥن" ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺘﻦ ﻓﻮﻕق ﺑﯿﻦ ﺩدﻭو ﻗ‪‬ﹼّ‪‬ﺏب ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺍاﺯز ﺣﺎﺷﯿﮥ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﺧﺬ‬
‫ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﻣﺘﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ "ﺍاﻟﺤﯽ‪" "‬ﯾﻨﻘﻄﻊ" " ﺗﻘﻄﻊ ﺑﻬﺒﻮﺏب"‬
‫"ﺗﺘﺠﺎﻭوﺯزﻭوﺍا" "ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﻫﻦ‪" "‬ﺑﻪ" "ﺳﺒﻞ" "ﻗﺮﺏب" "ﯾﻈﻬﺮ" "ﻣﺪﺍاﻣﻊ" "ﯾﻘﻠﺒﻮﻥن" "ﻫﺬﺍا" "ﺗﻠﮏ" " ﻭو ﺍاﻥن‬
‫ﮐﺎﻥن ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺒﯿﻞ ﺑﺮﺩد ﺍاﻟﺸﹼّﺘﺎ" "ﻫﺬﺍا" "ﻟﻦ" "ﺍاﻟﯽ ﻧﻔﺴﻪ" "ﺍاﺑﺪ ﺍاﻵﺑﺪﯾﻦ" "ﺛﻢ‪ "‬ﻣﺮﻗﻮﻡم ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ[‬

‫ﺑﻨﺎﻡم ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﯾﮑﺘﺎ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺍاﯼی ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﮐﺬﺏب ﻗﺒﻞ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺑﻌﺪ ﺭرﺍا ﺁآﻭوﯾﺨﺖ ﻭو ﺑﺮﺻﺎﺹص ﻇﻠﻢ ﺷﻬﯿﺪ‬
‫ﻧﻤﻮﺩد ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﺩدﺭر ﻧﻔﻮﺱس ﮐﺎﺫذﺑﮥ ﺧﺎﺋﻨﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﺳﻢ ﺻﺪﻕق ﻭو ﺍاﻣﺎﻧﺖ ﻭو ﺯزﻫﺪ ﻭو ﻭوﺭرﻉع ﻣﺎﺑﯿﻦ‬
‫ﻧﺎﺱس ﻇﺎﻫﺮ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﺗﺎ ﺍاﺯز ﻓﺰﻉع ﺍاﯾﻦ ﯾﻮﻡم ﺍاﮐﺒﺮ ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﻣﺎﻧﯿﺪ ﯾﮑﯽ ﺫذﮐﺮ‬

‫‪27‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺟﺎﺑﻠﻘﺎ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﻪ ﺟﺎﺑﻠﺼﺎ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﮐﺮﺩد ﻭو ﮐﺎﺫذﺏب ﺩدﯾﮕﺮ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﻮﻫﻮﻣﯽ‬
‫ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺑﺮ ﻋﺮﺵش ﻇﻨﻮﻥن ﻣﻘﺮ‪ ‬ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ﻧﻤﻮﺩد ﺑﯽ​ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻧﺎﺣﯿﮥ ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﺫذﮐﺮ ﮐﺮﺩد‬
‫ﻭو ﺑﯽ​ﺍاﻧﺼﺎﻓﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﺑﺎﻭو ﻧﺴﺒﺖ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﻨﮑﺮﮤۀ ﮐﺎﺫذﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻭو‬
‫ﻋﻠﹼّﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺳﻠﻄﺎﻥن ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﺘﻤﺎﻡم ﻇﻠﻢ ﺷﻬﯿﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﮔﺮ ﯾﺪ ﻗﺪﺭرﺕت‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﺣﺠﺒﺎﺗﺮﺍا ﺧﺮﻕق ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍاﻣﻮﺭر ﺗﺎﺯزﻩه ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺑﺪﯾﻌﻪ‬
‫ﺍاﺻﻐﺎ ﮐﻨﯿﺪ ﺣﺎﻝل ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﻪ ﺳﺪﹼّﯼی ﺷﻮﺩد ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺻﺪﻕق‬
‫ﻭو ﮐﺬﺏب ﻭو ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﻃﻬ‪‬ﺮﻭوﺍا ﺁآﺫذﺍاﻧﮑﻢ ﻋﻤ‪‬ﺎ ﯾﺘﮑﻠﹼّﻢ ﺑﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﯾﻨﺴﺒﻮﻥن ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ‬
‫ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻭو ﯾﮑﻔﺮﻭوﻥن ﺑﻤﻨﺰﻟﻪ ﻭو ﺳﻠﻄﺎﻧﻪ ﻭو ﻣﺮﺳﻠﻪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﻔﻮﺱس ﻣﺤﺘﺠﺒﻪ‬
‫ﺑﻌﯿﻨﻪ ﺑﺮ ﻗﺪﻡم ﺁآﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﺣﺮﮐﺖ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻃﻮﺑﯽ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﭼﺸﻤﯿﮑﻪ ﺑﺒﯿﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻗﻮﯼی ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻭو ﺍاﻗﺪﺭرﻫﻢ ﻟﺪﯼی ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﺍاﺳﺘﻤﻌﻮﺍا ﻣﺎ‬
‫ﻧﻄﻖ ﺑﻪ ﻣﺒﺸﹼّﺮﯼی ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻗﺎﻝل ﻭو ﻗﻮﻟﻪ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻧﻄﻔﮥ ﯾﮑﺴﺎﻟﮥ ﯾﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو ﺍاﻗﻮﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﮐﻞ‪ ‬ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺤﺾ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻭو ﺷﻔﻘﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺫذﮐﺎﺭر ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻣﺨﺘﺎﺭر ﺟﺎﺭرﯼی‬
‫ﺍاﺣﻔﻆ ﻭو ﻗﻞ ﻟﮏ ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﯾﺎ ﺍاﻟﻪ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺣﺰﺏب ﺷﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻓﺮﻗﮥ ﻧﺎﺟﯿﮥ‬
‫ﻣﺮﺣﻮﻣﻪ ﻣﯿﺸﻤﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﻓﻀﻞ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﯿﺪﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺘﻮﺍاﺗﺮ ﺭرﻭوﺍاﯾﺎﺗﯽ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‬
‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮﺩد ﺑﺎﯾﻨﮑﻪ ﻣﻮﻋﻮﺩد ﻣﺘﻮﻟ‪‬ﺪ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﮐﺎﻓﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺩدﯾﻦ ﺧﺎﺭرﺝج‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺍاﯾﺎﺕت ﺳﺒﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﻌﯽ ﺭرﺍا ﻣﻦ ﻏﯿﺮ ﺗﻘﺼﯿﺮ ﻭو ﺟﺮﻡم ﺷﻬﯿﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ‬
‫ﺁآﻧﮑﻪ ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺭرﻭوﺡح ﻣﺎ ﺳﻮﺍاﻩه ﻓﺪﺍاﻩه ﺍاﺯز ﻓﺎﺭرﺱس ﺍاﺯز ﺻﻠﺐ ﺷﺨﺺ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻣﺘﻮﻟ‪‬ﺪ‬
‫ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺩدﻋﻮﯼی ﻗﺎﺋﻤﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﺫذﺍاﹰً ﺧﺴﺮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﺍاﺗﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺍاﻟﻈ‪‬ﻨﻮﻥن ﻭو ﺍاﻷﻭوﻫﺎﻡم ﻭو ﺍاﻣﺮ‬
‫ﺑﻤﺜﺎﺑﮥ ﻧﻮﺭر ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺑﺮ ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﻣﻊ​ﺫذﻟﮏ ﺁآﻥن ﺣﺰﺏب ﻏﺎﻓﻠﮥ ﻣﺮﺩدﻭوﺩدﻩه‬
‫ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺮ ﻗﺘﻞ ﺁآﻥن ﺟﻮﻫﺮ ﻭوﺟﻮﺩد ﻗﯿﺎﻡم ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎ ﻣﺎﻟﮏ‬
‫ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﻮﺭر ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﺻﻨﺎﻡم ﻇﻨﻮﻥن ﻭو ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺭرﺍا‬
‫ﻓﯽ​ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺑﺸﮑﻨﯿﺪ ﻭو ﺑﺎﻭوﻫﺎﻡم ﺗﺎﺯزﻩه ﮐﻪ ﻣﻌﺮﺿﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺂﻥن ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﻭو ﻣﺘﺸﺒ‪‬ﺜﻨﺪ‬
‫ﻣﺒﺘﻼ ﻧﺸﻮﯾﺪ ﺑﻘﻮ‪‬ﺕت ﻭو ﻗﺪﺭرﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺮ ﺍاﻣﺮ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﻋﺒﺎﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻇﻠﻢ ﻧﻔﻮﺱس‬
‫ﻣﺸﺮﮐﻪ ﻭو ﻇﻨﻮﻥن ﺍاﻧﻔﺲ ﮐﺎﺫذﺑﮥ ﻏﺎﻓﻠﻪ ﺣﻔﻆ ﮐﻨﯿﺪ ﺩدﺭر ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻣﺴﺘﻮﺭرﻩه ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﺗﺎ‬
‫ﺣﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻫﻞ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺰﺏب ﺷﯿﻌﻪ ﺍاﺯز ﯾﻮﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﯿﻔﯿ‪‬ﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻄ‪‬ﻠﻊ‬

‫‪28‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﺒﻮﺩدﻧﺪ ﮔﻮﯾﺎ ﺍاﺯز ﺑﺤﺮ ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺎﻟﻤﺮ‪‬ﻩه ﺑﯽ​ﻧﺼﯿﺐ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت ﺁآﻓﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻭو ﻣﻤﻨﻮﻉع ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﺑﻈﻨﻮﻥن ﻭو ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺂﻥن‬
‫ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﺁآﻥن ﺟﺎﺭرﯼی ﻭو ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﻣﻮﻫﻮﻣﻪ ﮐﻪ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺗﻘﺎﯼی ﺧﻠﻖ ﻭو ﺍاﺯزﻫﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﯿﺸﻤﺮﺩدﻧﺪ ﺑﻈﻠﻤﯽ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻸ ﺍاﻋﻠﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﻫﻞ ﻣﺪﺍاﺋﻦ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻭو ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻧﺸﺎﺀء ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺘﺤﯿ‪‬ﺮ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﮐﺬﻟﮏ ﻧﻄﻖ ﺍاﻟﻘﻠﻢ‬
‫ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻓﻀﻼ‪ ‬ﻣﻦ ﻋﻨﺪﻩه ﻟﺘﻄ‪‬ﻠﻌﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺳﺘﺮ ﻋﻨﮑﻢ ﻭو ﺗﺸﺎﻫﺪﻭوﺍا ﻣﺎ ﮐﺎﻥن ﺧﻠﻒ‬
‫ﺍاﻟﺤﺠﺎﺏب ﺑﻤﺎ ﺍاﮐﺘﺴﺒﺖ ﺍاﯾﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﻫﺎﻣﻮﺍا ﻓﯽ ﻫﯿﻤﺂﺀء ﺍاﻟﻈ‪‬ﻨﻮﻥن ﻭو ﺍاﻷﻭوﻫﺎﻡم ﻭو ﺍاﻓﺘﻮﺍا‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﺗﯽ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﻦ ﻟﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم‬

‫ﺍاﯼی ﺷﺎﺭرﺑﺎﻥن ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم ﺍاﺳﻢ ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﻓﺮﻗﮥ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻧﺎﺟﯿﻪ ﻭو‬
‫ﻣﺮﺣﻮﻣﻪ ﻣﯿﺸﻤﺮﺩدﻧﺪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﻋﻨﺪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻣﺘﺤﺎﻥن ﺍاﺯز ﻓﺮﻗﮥ ﻃﺎﻏﯿﮥ ﺑﺎﻏﯿﮥ‬
‫ﻣﻨﮑﺮﮤۀ ﻣﺮﺩدﻭوﺩدﻩه ﻣﺤﺴﻮﺏب ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺍاﺯز ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻧﻔﯽ‬
‫ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭو ﻣﺴﻄﻮﺭرﻧﺪ ﺍاﻧﺸﺂﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺳﻔﯿﻨﮥ ﺣﻤﺮﺍا ﺩدﺭر ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم‬
‫ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻣﺬﮐﻮﺭرﻧﺪ ﺑﺎﺳﺘﻘﺎﻣﺘﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﻻﯾﻖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو ﯾﻮﻡم ﻣﺒﺎﺭرﮐﺴﺖ‬
‫ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺭرﻭوﺯز ﺧﺪﻣﺖ ﻭو ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺘﺴﺖ ﺍاﮔﺮ ﻃﻔﻠﯽ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻣﺎﻧﺪ ﺍاﻭو ﺍاﻗﻮﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺑﯿﺎﻧﺴﺖ ﺑﺸﻬﺎﺩدﺓة ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺷﻬﺎﺩدﺓة ﻣﻦ ﻇﻬﺮ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻭو ﺑﺸﹼّﺮ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﻬﺬﺍا ﺍاﻟﻨﹼّﺒﺈ‬
‫ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻋﺮﺍاﻕق ﻭو ﺍاﺭرﺽض ﺳﺮ‪ ‬ﻭو ﺳﺠﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺁآ ﮔﺎﻩه‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﻭو ﺑﻈﻬﻮﺭر ﻋﺠﻞ ﻭو ﻧﺎﻋﻘﯿﻦ ﻭو ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﺳﺠ‪‬ﯿﻦ ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺭر ﺍاﺧﺒﺎﺭر‬
‫ﺩدﺍاﺩدﯾﻢ ﺗﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺸﺄﻧﯽ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﻣﺎ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ‬
‫ﺁآﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﺛﺎﺑﺘﮥ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﻪ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻤﺜﺎﺑﮥ ﺟﺒﺎﻝل ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﺷﻮﻧﺪ ﻧﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬
‫ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﮐﻪ ﺑﻬﺮ ﺭرﯾﺤﯽ ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮐﻨﺪ ﻭو ﺑﺎﻧﺪﮎک ﻧﺴﯿﻤﯽ ﻣﻨﻘﻠﺐ ﮐﺬﻟﮏ ﻋﻠﹼّﻤﮑﻢ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ ﻭو‬
‫ﻋﺮ‪‬ﻓﮑﻢ ﺍاﻟﻌﺎﺭرﻑف ﺍاﻟﺨﺒﯿﺮ ﻭو ﻫﺪﺍاﮐﻢ ﺍاﻟﯽ ﺻﺮﺍاﻃﻪ ﺍاﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ ﺟﻬﺪ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﺑﮑﻤﺎﻝل‬
‫ﻋﺠﺰ ﻭو ﺍاﺑﺘﻬﺎﻝل ﺍاﺯز ﻗﻮﯼی‪ ‬ﻗﺪﯾﺮ ﻣﺴﺌﻠﺖ ﮐﻨﯿﺪ ﺗﺎ ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﻣﺆﯾ‪‬ﺪ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺑﺮ ﺍاﻣﺮﯼی ﮐﻪ‬
‫ﺑﻄﺮﺍاﺯز ﺭرﺿﺎ ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ​ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻮﻓﹼّﻖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺑﺮ ﻋﻤﻠﯽ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺁآﻥن ﺑﺪﻭوﺍاﻡم ﻣﻠﮏ‬
‫ﻭو ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻭو ﭘﺎﯾﻨﺪﻩه ﻣﺎﻧﺪ ﻓﺮﺻﺖ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﻣﺪﻫﯿﺪ ﻭو‬
‫ﻭوﻗﺖ ﺭرﺍا ﺿﺎﯾﻊ ﻣﮕﺬﺍاﺭرﯾﺪ ﻗﺴﻢ ﺑﺪﺭرﯾﺎﯼی ﻋﻠﻢ ﻟﺪﻧﹼّﯽ ﮐﻪ ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺍاﻓﻀﻞ‬

‫‪29‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﻗﺮﻭوﻥن ﻭو ﺍاﻋﺼﺎﺭر ﯾﺸﻬﺪ ﺑﺬﻟﮏ ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻟﻤﺨﺘﺎﺭر ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻤﻘﺎﻡم ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ‬
‫ﺍاﻧﺸﺂﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻨﺎﺭر ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﺭرﺣﻤﻦ ﺣﺠﺒﺎﺕت ﻣﺎﻧﻌﻪ ﺭرﺍا ﺑﺴﻮﺯزﺍاﻧﯿﺪ ﻭو ﺑﻨﻮﺭر ﻭوﺟﻬﺶ ﻗﻠﻮﺏب‬
‫ﺭرﺍا ﻣﻨﻮ‪‬ﺭر ﺩدﺍاﺭرﯾﺪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺭرﻭوﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﮥ ﻣﺤﮑﻤﮥ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﻪ‬
‫ﺑﺂﻥن ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻫﺎﻟﮏ ﺍا‪ ‬ﻭوﺟﻬﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﯾﻮﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻖ‪ ‬ﻭوﺣﺪﻩه‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﻧﺎﻃﻖ ﻻ ﯾﺬﮐﺮ ﻓﯿﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻷﺑﺼﺎﺭر ﺍاﻟﻄ‪‬ﺎﻫﺮﺓة ﺍاﻟﺤﺪﯾﺪﺓة ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﻟﻘﻠﻮﺏب‬
‫ﺍاﻟﻤﻨﯿﺮﺓة ﺍاﻟﻔﺎﺭرﻏﺔ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺭرﻭوﺯز ﺍاﺑﺼﺎﺭر ﻭو ﺁآﺫذﺍاﻥن ﻭو ﻗﻠﻮﺑﺴﺖ ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﺑﺨﻮﺍاﻫﯿﺪ ﺗﺎ ﺍاﯾﻦ ﺳﻪ‬
‫ﺭرﺍا ﻣﺎﻟﮏ ﺷﻮﯾﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺣﺠﺒﺎﺕت ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺩدﺍاﺭرﯾﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺣﺠﺎﺏب ﺭرﻗﯿﻖ ﺑﻞ ﺍاﺭرﻕق‪ ‬ﺑﺼﺮ‬
‫ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻭو ﺁآﺫذﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﺻﻐﺎ ﻭو ﻗﻠﺐ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺗﻔﻘﹼّﻪ ﻣﻨﻊ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﺎﯾﻨﮑﻠﻤﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﻧﻈﺮ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ‬

‫ﺍاﯼی ﭘﺴﺮﺍاﻥن ﺩدﺍاﻧﺶ ﭼﺸﻢ ﺳﺮ ﺭرﺍا ﭘﻠﮏ ﺑﺂﻥن ﻧﺎﺯزﮐﯽ ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﻥن ﺟﻬﺎﻥن ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻭوﺳﺖ ﺑﯽ​ﺑﻬﺮﻩه ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺩدﯾﮕﺮ ﭘﺮﺩدﮤۀ ﺁآﺯز ﺍاﮔﺮ ﺑﺮ ﭼﺸﻢ ﺩدﻝل ﻓﺮﻭوﺩد ﺁآﯾﺪ ﭼﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻧﻤﻮﺩد‬

‫ﺍاﯼی ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺑﺎﺏب ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺑﻤﻔﺘﺎﺡح ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﮔﺸﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺤﺮ ﺟﻮﺩد ﺍاﻣﺎﻡم‬
‫ﻭوﺟﻮﻩه ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﻣﻮ‪‬ﺍاﺝج ﻭو ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻣﺸﺮﻕق ﻭو ﻻﺋﺢ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻧﻨﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو‬
‫ﻋﻤﺮ ﮔﺮﺍاﻧﻤﺎﯾﻪ ﺭرﺍا ﺑﻘﻮﻝل ﺍاﯾﻦ ﻭو ﺁآﻥن ﺗﻤﺎﻡم ﻣﮑﻨﯿﺪ ﮐﻤﺮ ﻫﻤ‪‬ﺖ ﻣﺤﮑﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﺩدﯾﻦ ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺳﺒﺐ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻭو ﺿﻐﯿﻨﻪ ﻭو ﺑﻐﻀﺎ‬
‫ﻧﺪﺍاﻧﯿﺪ ﻟﺴﺎﻥن ﻋﻈﻤﺖ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﺳﻤﺎﺀء ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻣﻨﻊ ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﻧﺎﺯزﻝل ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻭو ﻭوﺩدﺍاﺩد ﺍاﻫﻞ ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻧﻮﺷﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺑﮑﻤﺎﻝل ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﺭرﯾﺤﺎﻥن ﺑﺎ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻌﺎﺷﺮﺕت ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻧﺮﺍا ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺑﺂﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻧﻔﻊ ﺁآﻥن ﺑﮑﻞ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺍاﺳﺖ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﻭوﺻﯿ‪‬ﺖ ﻣﻈﻠﻮﻡم‬
‫ﺍاﻭوﻟﯿﺎ ﻭو ﺍاﺻﻔﯿﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻤﺤﺒ‪‬ﺖ ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺑﻮﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﻣﺄﻣﻮﺭرﻧﺪ‬
‫ﺑﺎﯾﻨﮑﻠﻤﮥ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻓﻖ ﻓﻢ ﺳﻠﻄﺎﻥن ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎﺷﯿﺪ ﻭو ﺫذﮐﺮ‬
‫ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﮐﻨﺖ ﻓﯽ ﻗﺪﻡم ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭو ﺍاﺯزﻟﯿ‪‬ﺔ ﮐﯿﻨﻮﻧﺘﯽ ﻋﺮﻓﺖ ﺣﺒ‪‬ﯽ ﻓﯿﮏ ﺧﻠﻘﺘﮏ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻘﯿﺖ ﻋﻠﯿﮏ ﻣﺜﺎﻟﯽ ﻭو ﺍاﻇﻬﺮﺕت ﻟﮏ ﺟﻤﺎﻟﯽ‬

‫‪30‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎ ﺷﻤﺎ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﻃﺎﻥن ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺩدﺭر ﺳﺠﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﺣﯿﻨﯿﮑﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺭرﯾﺎﯼی‬
‫ﺍاﺣﺰﺍاﻥن ﻣﻨﻐﻤﺲ ﺍاﺳﺖ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﮑﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﺫذﮐﺮ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ‬
‫ﺣﺮﻓﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺑﺮ ﻣﺮﺍاﯾﺎﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﮐﻞ ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﻧﺖ‬
‫ﺍاﻟﻤﺤﺒﻮﺏب ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﺩد ﺑﺸﺄﻧﯿﮑﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ ﻭو ﻗﺮﺍاﺋﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﻓﻀﻞ‬
‫ﺑﯽ​ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﻣﺪﻫﯿﺪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻈﻠﻮﻡم ﻭو ﺷﻤﺎ ﻭوﺍاﺭرﺩد‬
‫ﺷﺪﻩه ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻏﺎﻓﻞ ﻧﺸﻮﯾﺪ ﻗﺪﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺪﺍاﻧﯿﺪ ﻭو ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎﺳﻢ ﺣﻖ‪ ‬ﺣﻔﻆ‬
‫ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﻣﺸﺮﮐﯿﻦ ﻭو ﻣﻨﮑﺮﯾﻦ ﻭو ﺧﺎﺋﻨﯿﻦ ﺑﻠﺒﺎﺱس ﺗﻮﺣﯿﺪ ﻭو ﺍاﻗﺒﺎﻝل ﻭو ﺍاﻣﺎﻧﺖ‬
‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺑﮑﻤﺎﻝل ﺟﺪﹼّ ﻭو ﺟﻬﺪ ﺩدﺭر ﺍاﺿﻼﻝل ﻧﻔﻮﺱس ﻣﺸﻐﻮﻟﻨﺪ ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ‬
‫ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﯾﻘﻮﻝل ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﯾﺨﺒﺮﮐﻢ ﺑﺎﻟﻔﻀﻞ ﻭو ﯾﻬﺪﯾﮑﻢ ﺻﺮﺍاﻃﻪ ﺍاﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ ﺳﺒﻞ ﻧﺎﺱس‬
‫ﺭرﺍا ﺑﮕﺬﺍاﺭرﯾﺪ ﻭو ﺭرﺍاﻫﻬﺎﯼی ﻏﺎﻓﻠﯿﻦ ﺭرﺍا ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺷﻤﺎﺭرﯾﺪ ﻭو ﺑﮕﻮﺋﯿﺪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻻ ﯾﻤﺸﯽ ﻓﯽ‬
‫ﻃﺮﻗﮑﻢ ﻭو ﻻ ﯾﻌﻤﻞ ﻣﺎ ﻋﻨﺪﮐﻢ ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﻭو ﺍاﻇﻬﺮ ﺻﺮﺍاﻃﻪ ﺍاﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ ﻭو ﻋﺮ‪‬ﻑف ﺍاﻟﮑﻞ‪‬‬
‫ﻣﻨﻬﺠﻪ ﺍاﻟﻘﻮﯾﻢ ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻨﻔﺲ ﺳﺮﻋﺖ ﺍاﻟﯽ ﺑﺤﺮ ﺭرﺣﻤﺔ ﺭرﺑ‪‬ﻬﺎ ﻭو ﻷﺫذﻥن ﺳﻤﻌﺖ ﺻﺮﯾﺮ‬
‫ﻗﻠﻤﻪ ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻭو ﻟﻌﯿﻦ ﺭرﺃأﺕت ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﺍاﻟﮑﺒﺮﯼی ﻭو ﻟﻠﺴﺎﻥن ﻧﻄﻖ ﺑﺜﻨﺎﺋﻪ ﺍاﻟﺠﻤﯿﻞ ﻗﻞ ﺍاﻥن‬
‫ﺍاﺭرﺣﻤﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو ﻻ ﺗﺘﹼّﺒﻌﻮﺍا ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﮐﻔﺮﻭوﺍا ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﻭو ﺍاﻧﮑﺮﻭوﺍا ﺣﺠ‪‬ﺘﻪ ﻭو‬
‫ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ ﻭو ﻗﺎﻣﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﻋﺮﺍاﺽض ﺑﻈﻠﻢ ﻣﺒﯿﻦ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺠﻦ ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﺩدﻋﺎ ﺍاﻟﻤﻠﻮﮎک‬
‫ﻭو ﺍاﻟﻤﻤﻠﻮﮎک ﺍاﻟﯽ ﺍاﻻﺳﻢ ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﮐﺎﻥن ﻣﮑﻨﻮﻧﺎﹰً ﻓﯽ ﻋﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﺬﮐﻮﺭرﺍاﹰً ﻓﯽ‬
‫ﺻﺤﻒ ﺍاﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ‬

‫ﺍاﯼی ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺫذﮐﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺣﻖ‪ ‬ﺑﻠﻮﺡح ﻋﻠﯿﺤﺪﻩه ﻓﺎﺋﺰ ﻧﺸﻮﻧﺪ ﺑﯿﻘﯿﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﺑﺪﺍاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺳﻤﺸﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻬﺸﺎﻥن ﻭو ﺍاﻗﺒﺎﻟﺸﺎﻥن ﻋﻠﯽ ﻣﺮﺍاﺗﺒﻬﻢ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭو ﻣﺴﻄﻮﺭر‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺑﺨﻮﺍاﻫﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﺎﻣﺮﯼی ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﺫذﮐﺮ ﭘﺎﯾﻨﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ ﻓﺎﺋﺰ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﯾﺮﯼی ﻭو ﯾﺴﻤﻊ ﻭو ﻫﻮ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ ﺍاﻟﺨﺒﯿﺮ ﺩدﻧﯿﺎ ﺭرﺍا ﺷﺄﻧﯽ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺖ‬
‫ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻷﺭرﺽض ﺑﻘﺒﻮﺭر ﺭرﺍاﺟﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﻓﻮﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﻧﻄﻖ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺑﺜﻨﺂﺀء ﻧﻔﺴﻪ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻧﯿﺎ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﻣﺸﻬﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻧﺰﺩد ﺻﺎﺣﺐ ﺑﺼﺮ ﺑﯿﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﻌﺎﺩدﻟﻪ ﻧﻤﯿﻨﻤﺎﯾﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺯزﺍاﺋﻞ ﻭو ﻓﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺑﺪﻭوﺍاﻡم‬

‫‪31‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻭو ﺻﻔﺎﺕت ﺩدﺍاﺋﻢ ﻭو ﺑﺎﻗﯽ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ ﻫﯿﭻ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﻤﻼﺣﻈﮥ ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﯾﻮﻣﯿﻦ‬
‫ﻧﻌﻤﺖ ﺑﺎﻗﯿﮥ ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﻧﻤﯿﺪﻫﺪ ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﻣﯿﮕﻮﯾﻢ ﺟﺎﻥن ﻟﻢ​ﯾﺰﻝل ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل‬
‫ﺁآﻫﻨﮓ ﮔﻠﺸﻦ ﻣﮑﺎﺷﻔﻪ ﻭو ﻟﻘﺎ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭوﻟﮑﻦ ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﻭو ﺁآﻣﺎﻝل ﻻﺗﻐﻨﯽ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻗﺮﺏب ﻣﻨﻊ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻨﺎﺭر ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﻭو ﻧﻮﺭر ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺣﺠﺒﺎﺗﺮﺍا ﺑﺴﻮﺯزﺍاﻧﯿﺪ ﻭو‬
‫ﻗﻠﻮﺏب ﻭو ﺍاﻓﺌﺪﻩه ﺭرﺍا ﻣﻨﻮ‪‬ﺭر ﺩدﺍاﺭرﯾﺪ ﺟﻬﺪ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﺗﺎ ﺍاﺯز ﮐﻮﺛﺮ ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﮐﻪ ﺍاﺯز ﯾﻤﯿﻦ ﻋﺮﺵش‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺟﺎﺭرﯾﺴﺖ ﺑﻨﻮﺷﯿﺪ ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺑﺂﻥن ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪ ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﺑﻘﺎ ﺩدﺭر ﺻﺤﯿﻔﮥ ﺣﻤﺮﺍا‬
‫ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﻟ‪‬ﻪ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺣﻖ‪ ‬ﻭو ﺍاﻟﻄﺎﻓﺶ ﻣﻘﺒﻠﯿﻦ ﺭرﺍا ﺑﺼﺮﺍاﻁط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺭرﺍاﻩه‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻌﻄﯿ‪‬ﮥ ﮐﺒﺮﯼی ﻭو ﻣﻮﻫﺒﺖ ﻋﻈﻤﯽ ﻓﺎﺋﺰ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻗﺪﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺪﺍاﻧﯿﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺁآ ﮔﺎﻩه ﺑﺎﺷﯿﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﮔﻤﺮﺍاﻫﺎﻥن ﺩدﺭر ﮐﻤﯿﻦ ﻫﺎﺩدﯾﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺑﻮﺩد‬
‫ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ ﺍاﻟﺤﮑﯿﻢ ﺁآﯾﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﻃﺎﻟﺐ ﺻﺎﺩدﻗﯽ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﺷﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻓﯿﺾ ﻓﯿ‪‬ﺎﺽض ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﺷﻮﺩد ﯾﺎ ﻗﺎﺻﺪﯼی ﺩدﯾﺪﻩه ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺼﺪﻕق ﺗﻤﺎﻡم ﻣﻘﺼﺪ‬
‫ﺍاﻗﺼﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻣﻤﻨﻮﻉع ﮔﺮﺩدﺩد ﻻ ﻭوﻧﻔﺴﻪ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻮﺣ‪‬ﺪﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺮ‪‬ﺑﯿﻦ ﻭو ﻣﺨﻠﺼﯿﻦ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻇﺎﻫﺮ ﺍاﻣﺮﯼی ﺭرﺍا ﻃﻠﺐ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺂﻥن‬
‫ﻓﺎﺋﺰ ﻧﺸﺪﻧﺪ ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﺤﮑﻤﺘﻬﺎﯼی ﺑﺎﻟﻐﮥ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺤﺰﻭوﻥن ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﺮ ﺍاﻣﺮﯼی ﻣﯿﻘﺎﺗﯽ ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺭر ﺍاﺳﺖ ﺍاﺫذﺍا ﺟﺂﺀء ﺍاﻟﺤﯿﻦ ﯾﻈﻬﺮ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﻦ ﻟﺪﯼی‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺍاﻓﺮﺣﻮﺍا ﯾﺎ ﺍاﻭوﻟﯿﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺻﻔﯿﺎﺋﻪ ﺑﻤﺎ ﯾﺬﮐﺮﮐﻢ ﻗﻠﻤﯽ ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻓﯽ‬
‫ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻠﹼّﯿﻞ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻓﯿﻪ ﯾﻨﻄﻖ ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﻟﻌﻈﻤﺔ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﺍاﻟﻤﺆﯾ‪‬ﺪ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺻﺢ ﺍاﻟﻔﺮﺩد‬
‫ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻤﻦ ﻓﺎﺯز ﺑﺎﻻﺳﺘﻘﺎﻣﺔ ﺍاﻟﮑﺒﺮﯼی ﺍاﻧﹼّﻪ ﻣﻦ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس ﺍاﻷﻋﻠﯽ‬
‫ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻷﺳﻤﺂﺀء ﻭو ﻓﺎﻃﺮ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻇﻬﺮ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺴﻠﻄﺎﻥن ﻣﺒﯿﻦ‬
‫ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﻥن ﺗﻤﻨﻌﮑﻢ ﺣﺠﺒﺎﺕت ﺍاﻷﺳﻤﺂﺀء ﻋﻦ ﺳﻠﻄﺎﻧﻬﺎ ﻭو ﻣﻨﺰﻟﻬﺎ ﻭو ﻣﺒﺪﻋﻬﺎ ﺗﻤﺴ‪‬ﮑﻮﺍا‬
‫ﺑﺤﺒﻞ ﻋﻨﺎﯾﺔ ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻭو ﺗﺸﺒ‪‬ﺜﻮﺍا ﺑﺬﯾﻠﻪ ﺍاﻟﻤﻨﯿﺮ ﻣﻦ ﻋﻤﻞ ﻣﺎ ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﯾﺼﻠﹼّﯿﻦ‪‬‬
‫ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﻤﻸ ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻭو ﺍاﻫﻞ ﺟﻨﹼّﺔ ﺍاﻟﻌﻠﯿﺎ ﻭو ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﺳﮑﻨﻮﺍا ﻓﯽ ﻗﺒﺎﺏب ﺍاﻟﻌﻈﻤﺔ ﺍاﻣﺮﺍاﹰً ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﮐﺬﻟﮏ ﺫذ ﮐﹼّﺮﮐﻢ ﺍاﻟﻤﻈﻠﻮﻡم ﺍاﺫذ ﮐﺎﻥن ﻓﯽ ﺳﺠﻦ ﺍاﻟﻐﺎﻓﻠﯿﻦ ﻭو ﻋﻠﹼّﻤﮑﻢ‬
‫ﻣﺎ ﯾﻘﺮ‪‬ﺑﮑﻢ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻷﺣﻮﺍاﻝل ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻔﺮﯾﺪ ﺍاﻧﹼّﺎ ﻧﻮﺻﯽ‬
‫ﺍاﻟﮑﻞ‪ ‬ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻓﯽ ﺍاﻣﺮ ﺭرﺑ‪‬ﻬﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﮐﻤﺎ ﻭوﺻ‪‬ﯿﻨﺎﻫﻢ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ‬

‫‪32‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺻﺢ ﺍاﻷﻣﯿﻦ ﺗﻠﮏ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻧﺰﻟﻨﺎﻫﺎ ﻓﯽ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺷﺘﹼّﯽ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﮑﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﺁآﻣﻦ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻈ‪‬ﻬﻮﺭر ﺍاﻥن ﯾﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﺑﻬﺎ ﻭو ﯾﮑﻮﻥن ﻣﻦ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺍاﺳﺨﯿﻦ ﻭو ﻧﻬﯿﻨﺎ ﺍاﻟﮑﻞ‪ ‬ﻋﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ‬
‫ﻻ ﯾﺤﺒ‪‬ﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻣﺮﻧﺎﻫﻢ ﺑﻤﺎ ﺗﻔﺮﺡح ﺑﻪ ﺍاﻓﺌﺪﺓة ﺍاﻷﻣﻢ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻤﺸﻔﻖ ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ ﻋﺎﺷﺮﻭوﺍا‬
‫ﯾﺎ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺋﯽ ﺑﺎﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﻭو ﺍاﻟﺮ‪‬ﯾﺤﺎﻥن ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻷﺩدﯾﺎﻥن ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﻥن ﺗﺠﻌﻠﻮﺍا ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﹼّﺔ‬
‫ﻻﺧﺘﻼﻓﮑﻢ ﺍاﻭو ﺳﺒﺒﺎﹰً ﻻﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻟﺒﻐﻀﺂﺀء ﺑﯿﻨﮑﻢ ﻗﻞ ﺍاﺗﹼّﻘﻮﺍا ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﻻ‬
‫ﺗﮑﻮﻧﻮﺍا ﻣﻦ ﺍاﻟﻐﺎﻓﻠﯿﻦ ﺍاﻧﹼّﻪ ﯾﺄﻣﺮﮐﻢ ﺑﻤﺎ ﺗﺠﺪﻭوﻥن ﻣﻨﻬﻢ ﻋﺮﻑف ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﻟﻮ ﮐﻨﺘﻢ ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟﻌﺎﺭرﻓﯿﻦ ﺍاﻟﺒﻬﺂﺀء ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻭو ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻣﻌﮑﻢ ﻭو ﯾﺤﺒ‪‬ﮑﻢ ﻭو ﯾﺨﺪﻣﮑﻢ ﻭو ﯾﺴﻤﻊ ﻣﻨﮑﻢ‬
‫ﻣﺎ ﺭرﻗﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻘﻠﻢ ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻷﻣﺮ ﺍاﻟﻤﺒﺮﻡم ﺍاﻟﻈ‪‬ﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻤﺒﯿﻦ‬

‫ﺑﺴﻤﯽ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻨﻄﻖ ﻓﯽ ﺑﺤﺒﻮﺣﺔ ﺍاﻷﺣﺰﺍاﻥن‬

‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺪﺡح ﻭو ﺟﻮﻫﺮ ﺛﻨﺎ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎ ﺭرﺍا ﻻﯾﻖ ﻭو ﺳﺰﺍا ﮐﻪ ﺛﺮﻭوﺕت ﻭو ﺯزﯾﻨﺖ ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﻥن‬
‫ﻧﺎﺳﻮﺕت ﺍاﻧﺸﺎﺀء ﺍاﯾﺸﺎﻧﺮﺍا ﺍاﺯز ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﺎﻓﻖ ﺍاﻋﻠﯽ ﻣﻨﻊ ﻧﻨﻤﻮﺩد ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭر ﺟﺒﺎﺑﺮﻩه ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر‬
‫ﻓﺮﺍاﻋﻨﻪ ﺣﺎﺋﻞ ﻧﺸﺪ ﺑﻨﻮﺭر ﺗﻘﻮﯼی ﻭو ﻧﻔﻮﺫذ ﮐﻠﻤﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺑﺤﯿﺎﺕت ﺗﺎﺯزﻩه ﻭو ﺯزﻧﺪﮔﯽ‬
‫ﭘﺎﯾﻨﺪﻩه ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﯾﺸﺎﻧﻨﺪ ﺭرﺟﺎﻟﯿﮑﻪ ﺗﺠﺎﺭرﺕت ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﯾﺸﺎﻧﺮﺍا ﻣﺸﻐﻮﻝل ﻧﺴﺎﺧﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﺯز ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻤﺎﻟﮏ ﻗﺪﻡم ﺑﺎﺯزﻧﺪﺍاﺷﺖ ﺩدﺭر ﺑﻼﯾﺎ ﺻﺎﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﺯزﺍاﯾﺎ ﺳﺎﮐﻦ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺧﻠﻖ ﺑﺮﯾﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺑﺤﻖ‪ ‬ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﺗﻌﺎﻟﺖ ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﻬﻢ ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﺻﻄﺒﺎﺭرﻫﻢ ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺗﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻥن ﯾﺮﻓﻌﻬﻢ ﺑﯿﻦ ﻋﺒﺎﺩدﻩه ﻭو ﯾﺰﯾ‪‬ﻨﻬﻢ ﺑﻄﺮﺍاﺯز ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﻓﯽ ﻣﻤﻠﮑﺘﻪ ﻭو ﯾﻘﺪﹼّﺭر‬
‫ﻟﻬﻢ ﻣﺎ ﯾﺠﻌﻠﻬﻢ ﺣﺮﻭوﻓﺎﺕت ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻮﺍاﺣﻪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻫﻮ ﺍاﻟﺤﺎﮐﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺸﺂﺀء ﻭو‬
‫ﺍاﻵﻣﺮ ﺑﻤﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩد ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍا‪ ‬ﻫﻮ ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻻﯾﺠﺎﺩد ﻭو ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻼﺩد‬

‫ﯾﺎ ﺣﯿﺪﺭر ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﮏ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻻﺯزﺍاﻝل ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﻣﻈﻠﻮﻡم ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪﯼی ﺑﺂﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﺑﺪﯼی ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻭو ﻣﺴﻄﻮﺭر‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺷﺘﻌﺎﻝل ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻟﻒ ﻭو ﺭرﺍاﺀء ﺫذﮐﺮ ﻧﻤﻮﺩدﯼی ﺑﺎﺻﻐﺎ ﻓﺎﺋﺰ‬
‫ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﺍاﺯز ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﻧﻮﺭر ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺍاﺯز ﺍاﻓﻖ ﺳﻤﺎﺀء ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺽض ﻃﺎﻟﻊ ﻭو ﻻﺋﺢ ﻭو ﺳﺎﻃﻊ ﻭو‬

‫‪33‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﺮ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﺳﻤﺎﺀء ﻋﻄﺎﺀء ﻣﺎﻟﮏ ﻧﻮﺭر ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﺪﯾﻌﮥ ﻣﻨﯿﻌﻪ ﻧﺎﺯزﻝل‬
‫ﻭو ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺷﺪ ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﯾﺴﻘﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﮐﺆﻭوﺱس ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﮐﻮﺛﺮ ﻋﺮﻓﺎﻧﻪ ﻭو ﻣﻦ ﮐﺌﻮﺏب‬
‫ﺑﯿﺎﻧﻪ ﺳﻠﺴﺒﯿﻞ ﺣﺒ‪‬ﻪ ﻭو ﺭرﺿﺎﺋﻪ ﻭو ﻧﺴﺄﻟﻪ ﺍاﻥن ﯾﺆﯾ‪‬ﺪﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﯾﺮﺗﻔﻊ ﺑﻪ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯿﻤﺎ‬
‫ﺳﻮﺍاﻩه‬

‫ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺭرﺟﻮﻉع ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺽض ﺻﺎﺩد ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻣﺪﯾﻨﻪ​ﺋﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺫذﺋﺐ ﺩدﺭر ﺁآﻧﺴﺖ ﺗﻮﻗﹼّﻒ ﺯزﯾﺎﺩد ﺟﺎﺋﺰ ﻧﻪ ﻭو ﻗﺒﻞ ﻫﻢ ﺍاﯾﻨﮑﻠﻤﻪ ﺍاﺯز ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺟﺎﺭرﯼی‬
‫ﺍاﮐﺜﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻣﺮﺍا ﻭو ﺭرﺅؤﺳﺎ ﺩدﺭر ﻇﺎﻫﺮ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﻃﻦ ﺑﺘﺤﺮﯾﮏ‬
‫ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺳﺒﺤﺎﻥن​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﯽ ﺣﯿﻦ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻋﻈﯿﻤﻪ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﮐﺒﯿﺮﮤۀ ﺍاﯾﻨﻤﻈﻠﻮﻡم ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻧﻪ‬
‫ﻭو ﺍاﺣﺪﯼی ﺑﺂﻥن ﺁآ ﮔﺎﻩه ﻧﻪ ﻗﺮﯾﺐ ﭼﻬﻞ ﺳﻨﻪ ﺣﺰﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻧﺰﺍاﻉع ﻭو ﻓﺴﺎﺩد ﻭو ﻗﺘﻞ ﻭو‬
‫ﻏﺎﺭرﺕت ﻭو ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻭو ﺍاﻓﻌﺎﻝل ﻣﺮﺩدﻭوﺩدﻩه ﻣﻨﻊ ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﻞ ﺍاﮔﺮ ﺑﺎﻧﺼﺎﻑف ﺁآﯾﻨﺪ‬
‫ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﻣﯿﺪﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﻀﻞ ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﻤﻈﻠﻮﻡم ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﻫﻮﯾﺪﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺩدﺭر ﻫﺮ‬
‫ﺳﻨﻪ ﻧﺎﺭر ﺣﺮﺏب ﻣﺸﺘﻌﻞ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩدﯾﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺷﻨﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺍاﯾﻨﻤﻈﻠﻮﻡم ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺮﺍاﻕق ﻋﺮﺏب ﺍاﺣﺪﯼی ﺑﻐﯿﺮ ﻣﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﺍاﻟﻤﻈﻠﻮﻡم ﺣﺮﮐﺖ ﻧﻨﻤﻮﺩد ﻣﻊ ﻋﻨﺎﺩد ﻏﺎﻓﻠﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺑﻐﻀﺎﯼی ﻧﺎﻋﻘﯿﻦ ﻧﻔﺴﯽ ﺑﺮ ﺗﻼﻓﯽ ﻭو ﺩدﻓﺎﻉع ﻗﯿﺎﻡم ﻧﮑﺮﺩد ﻧﺼﺎﯾﺢ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻣﻮﺍاﻋﻆ‬
‫ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﭼﻨﺎﻥن ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻭوﻟﯿﺎ ﺭرﺍا ﮐﺸﺘﻨﺪ ﻭو ﺷﻬﯿﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻧﮑﺸﺘﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺑﺤﻖ‪ ‬ﮔﺬﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻣﻊ​ﺫذﻟﮏ ﻧﻪ ﺩدﻭوﻟﺖ ﻭو ﻧﻪ ﻣﻠﹼّﺖ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺭرﺿﺎﯾﺖ ﻧﻨﻤﻮﺩدﻧﺪ ﮔﻮﯾﺎ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻨﻌﻤﻞ ﻏﺎﻓﻠﻨﺪ ﻭو ﺍاﻟﯽ ﺣﯿﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﺭرﺣﻤﺖ ﮐﺒﺮﯼی ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻋﻈﻤﯽ ﺁآ ﮔﺎﻩه ﻧﮕﺸﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﺑﻄﻠﺒﯿﺪ ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺨﺸﺪ ﻭو ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺍاﮐﺜﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﭘﺎﺩدﺷﺎﻩه ﺍاﯾ‪‬ﺪﻩه ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺫذﮐﺮ ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﻭو ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯾﺶ ﺣﻔﻆ ﻭو ﺣﺮﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺣﻖ‪‬‬
‫ﻣﺴﺌﻠﺖ ﮐﺮﺩدﯾﻢ ﺑﺎﺭرﯼی ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﯾﻨﻤﻈﻠﻮﻡم ﻣﺴﺘﻮﺭر ﭼﻪ ﮐﻪ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﺑﯿﺸﻤﺎﺭر ﺁآﯾﺎ‬
‫ﭼﻪ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﻭوﺯزﺭرﺍا ﻭو ﺍاﻣﺮﺍا ﺩدﺭر ﺗﺪﺑﯿﺮﯾﮑﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﻔﻆ ﻭو ﺣﺮﺍاﺳﺖ ﻭو ﺭرﺍاﺣﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﻣﻢ ﺍاﺳﺖ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻣﯿﺘﻮﺍاﻥن ﺑﺎﻣﻮﺭرﯾﮑﻪ ﺳﺒﺐ ﺑﻘﺎﺀء ﺩدﻭوﻟﺖ ﻭو ﺗﺮﻗﹼّﯽ‬
‫ﻣﻠﹼّﺖ ﺍاﺳﺖ ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﻧﻤﻮﺩد ﻭوﻟﮑﻦ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺑﻌﺪ ﺭرﺍا ﺍاﯾﻦ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺖ ﯾﺸﻬﺪ‬
‫ﺑﺬﻟﮏ ﻣﻦ ﻋﻨﺪﻩه ﻧﻮﺭر ﺍاﻟﻤﻌﺮﻓﺔ ﻭو ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن‬

‫‪34‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﯾﺎ ﺣﯿﺪﺭر ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﺍاﮔﺮ ﭼﻨﺪ ﯾﻮﻣﯽ ﺑﺎﺭرﺽض ﺧﺎﺀء ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﺎﺋﯽ ﻭو ﺑﺤﮑﻤﺖ ﻧﺎﻇﺮ‬
‫ﺑﺎﺷﯽ ﺷﺎﯾﺪ ﺛﻤﺮﯾﮑﻪ ﺳﺒﺐ ﻧﺠﺎﺕت ﺧﻠﻖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺳﺪﺭرﮤۀ ﺍاﻣﯿﺪ ﺑﺮﻭوﯾﺪ ﻭو ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮﺩدﺩد‬
‫ﺻﺤﯿﻔﮥ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﺳﻢ ﺟﻨﺎﺏب ﻧﺒﯿﻞ ﺍاﮐﺒﺮ ﻧﺎﺯزﻝل ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺻﺤﯿﻔﮥ ﺍاﺧﺮﯼی ﮐﻪ‬
‫ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺟﻨﺎﺏب ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﺍاﺯز ﺳﻤﺎﺀء ﺑﯿﺎﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﺍاﮔﺮ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﺧﻮﺑﺴﺖ ﻓﯽ​ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺻﺤﯿﻔﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﯾﮑﺠﻠﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﻮﺭر ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺣﯿﮑﻪ ﺳﺒﺐ ﺟﺬﺏب ﻭو ﺍاﺑﺘﻬﺎﺝج ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻭو ﺍاﻧﺒﺴﺎﻃﺴﺖ‬
‫ﻭوﻟﮑﻦ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﻣﻼﺣﻈﮥ ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﻋﻈﻤﺴﺖ ﺍاﺯز ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻣﻮﺭر ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﻔﻆ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﺂﻧﺠﻨﺎﺏب ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺗﮑﺮﺍاﺭر ﺫذﮐﺮ ﻻﺯزﻡم ﻧﻪ ﺩدﺭر ﺧﻀﺮﺍا ﺩدﻭو ﺳﻨﮥ‬
‫ﻗﺒﻞ ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ ﻧﺰﺩد ﺍاﯾﻨﻤﻈﻠﻮﻡم ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻮﺩدﻩه ﻣﻼﻗﺎﺕت ﺑﺎ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻟﯿﺎ ﺭرﺍا ﻃﻠﺐ‬
‫ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻣﻘﺼﻮﺩدﺵش ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﯿﺎﺑﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﯾﻨﻈﻬﻮﺭر‬
‫ﺍاﻋﻈﻤﺴﺖ ﻭو ﺑﺎ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻟﯿﺎ ﻣﻼﻗﺎﺕت ﻧﻤﻮﺩد ﻭوﻟﮑﻦ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻤﻼﻗﺎﺕت ﺛﻤﺮﯼی ﺣﺎﺻﻞ‬
‫ﻧﻪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﻭو ﮐﺘﻤﺎﻥن ﻣﺠﻠﺲ ﺑﺂﺧﺮ ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﻧﻈﺮ ﺑﺤﮑﻤﺖ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺴﺘﻮﺭر ﻣﺎﻧﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ﻭو ﻣﻘﺪﺍاﺭرﯾﺴﺖ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﭼﻪ ﺍاﮔﺮ ﺍاﯾﻦ ﻗﺴﻢ ﺣﮑﻤﺖ ﻋﻤﻞ‬
‫ﺷﻮﺩد ﻧﺎﺱس ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻭو ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺍاﻣﺮﯼی ﺍاﻋﺘﺪﺍاﻝل ﻻﺯزﻡم ﺣﺎﻝل ﺍاﮔﺮ ﺁآﻧﺠﻨﺎﺏب‬
‫ﻗﺼﺪ ﺁآﻥن ﺍاﻃﺮﺍاﻑف ]ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ[ ﻷﺟﻞ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻭو ﻣﻼﻗﺎﺕت ﺍاﻭوﻟﯿﺎ ﺍاﺛﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﺩد ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ‬
‫ﻋﻤﻠﯿﮑﻪ ﻟﻮﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮﺩدﺩد ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﺪﯾﻌﮥ ﻣﻨﯿﻌﻪ ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﺑﻮﺟﻮﺩد ﺁآﯾﺪ ﻭو ﺑﻄﺮﺍاﺯز ﺗﺄﺛﯿﺮ‬
‫ﻓﺎﺋﺰ ﺷﻮﺩد ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﮐﺘﺐ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺭرﺍا ﺍاﮔﺮ ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻭو ﻣﻘﺒﻮﻝل ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﮐﺜﺮﯼی ﺍاﺯز ﺧﻠﻖ ﺍاﺯز ﺍاﺻﻞ ﺍاﻣﺮ ﺁآ ﮔﺎﻩه ﻧﻪ ﺑﻤﻔﺘﺮﯾﺎﺕت‬
‫ﮐﺎﺫذﺑﯿﻦ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﯾﺎﺕت ﻧﺎﻋﻘﯿﻦ ﺍاﺯز ﺗﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻨﻊ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻣﯿﺸﻮﻧﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﮐﻞ‬
‫ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻻﺯزﻡم ﻭو ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻟ‪‬ﻪ ﺑﺒﺼﺮ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﻧﭽﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻧﺎﺯزﻝل ﮔﺸﺘﻪ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺣﻔﻆ ﻋﺒﺎﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﺒﺬﻭوﻝل ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺷﺎﯾﺪ ﺣﺰﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﻭوﻫﺎﻣﺎﺕت ﺣﺰﺏب ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺒﺘﻼ ﻧﮕﺮﺩدﻧﺪ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺍاﺻﻨﺎﻡم ﻋﺒﺎﺩد ﮔﺸﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻌﻀﺪ ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﺁآﻧﺮﺍا ﺑﺸﮑﻨﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﯾﺰﻧﺪ ﻭو ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت‬
‫ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻟﻌﻤﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﯾﻦ ﻗﻮ‪‬ﺕت ﻏﺎﻟﺐ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ﻭو‬
‫ﺻﻔﻮﻑف ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﺳﯿﻮﻑف ﺍاﻣﻢ ﺁآﻧﺮﺍا ﻣﻨﻊ ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺿﻌﯿﻒ ﻧﺴﺎﺯزﺩد ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﯾﻌﻠﻢ ﻭو‬

‫‪35‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﯾﻘﻮﻝل ﻭو ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺍاﮐﺜﺮﻫﻢ ﻻﯾﻌﻠﻤﻮﻥن ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﺑﻄﻠﺐ ﮐﻨﻮﺯز ﻣﻮﺩدﻋﮥ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺭرﺍا ﻇﺎﻫﺮ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﻫﻢ ﺭرﺟﺎﻝل ﻻ ﺗﻀﻌﻔﻬﻢ ﻗﺪﺭرﺓة ﻭو ﻻ ﺗﻌﺠﺰﻫﻢ ﻗﻮ‪‬ﺓة ﻭو ﻻ ﺗﻤﻨﻌﻬﻢ ﺣﺠﺒﺎﺕت‬
‫ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﻻ ﺳﺒﺤﺎﺗﻬﺎ ﯾﻨﺼﺮﻭوﻥن ﺍاﻷﻣﺮ ﺑﺎﻟﻠﹼّﺴﺎﻥن ﻭو ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻧﺸﻬﺪ ﺍاﻧﹼّﻬﻢ ﺍاﻭوﻟﯿﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ‬
‫ﺍاﺭرﺿﻪ ﻭو ﺍاﺻﻔﯿﺎﺋﻪ ﻓﯽ ﺑﻼﺩدﻩه ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻤﻦ ﺳﻤﻊ ﻭو ﺍاﺟﺎﺏب ﻭو ﻟﻤﻦ ﻋﻤﻞ ]ﺑﻤﺎ ﺍاﻣﺮ[ ﺑﻪ‬
‫ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب‬

‫ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻔﻮﺳﯿﮑﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻃﻠﺐ ﻧﻤﻮﺩدﯼی ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺷﺪ ﻭو ﺣﺎﻝل‬
‫ﻣﺨﺼﻮﺹص ﻧﻔﻮﺱس ﺍاﻟﻒ ﻭو ﺭرﺍاﺀء ﺍاﺑﻨﺎﺀء ﻣﺮﺣﻮﻡم ﻓﺎ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍاﺑﻨﺎﺀء ﻣﺮﻓﻮﻉع ﺭرﺍا ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‬
‫ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺷﺪ ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻥن ﯾﺆﯾ‪‬ﺪﻫﻢ ﻋﻠﯽ ﺫذﮐﺮﻩه ﻭو ﺛﻨﺎﺋﻪ ﻭو‬
‫ﺧﺪﻣﺔ ﺍاﻣﺮﻩه ﺍاﻧﹼّﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻗﺪﯾﺮ ﻻﺯزﺍاﻝل ﺍاﻫﻞ ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺽض ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﻣﻈﻠﻮﻡم‬
‫ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭوﻟﮑﻦ ﮐﺸﻒ ﮐﺎﻣﻞ ﻭو ﺳﺘﺮ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻧﻪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﺬﹼّﺋﺐ ﯾﻌﻮﯼی ﻭو‬
‫ﺍاﻟﮑﻠﺐ ﯾﻨﺒﺢ ﯾﺎ ﺣﯿﺪﺭر ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﮐﻞ‪ ‬ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻃﻠﺐ ﻧﻤﺎ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺽض ﺑﺬﺭر‬
‫ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻭوﺩدﯾﻌﻪ ﮔﺬﺍاﺭرﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺳﻮﻑف ﯾﻈﻬﺮ ﻣﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺩدﺭر‬
‫ﻫﺮ ﺍاﺭرﺽض ﮐﻪ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺷﺪﯼی ﺍاﻭوﻟﯿﺎ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺫذﮐﺮ ﻧﻤﺎ ﻟﺘﻨﺠﺬﺏب ﺍاﻓﺌﺪﺗﻬﻢ ﻣﻦ‬
‫ﺫذﮐﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺷﺎﻫﺮﻭوﺩد ﺭرﺍا ﺫذﮐﺮ ﻧﻤﺎ ﻟﺤﺎﻅظ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﻣﺘﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍاﺯزﺣﻖ‪ ‬ﻣﯿﻄﻠﺒﯿﻢ ﮐﻞ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺳﻤﻮﻡم ﺭرﻗﺸﺎ ﺣﻔﻆ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﭘﺴﺖ​ﻓﻄﺮﺗﯽ ﻫﺎﺩدﯼی‬
‫ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻤﺎ ﺗﺎﺯزﻩه ﺑﺎﺫذﮐﺎﺭرﯼی ﻧﺎﻃﻖ ﮐﻪ ﺍاﺫذﻥن ﻭوﺍاﻋﯿﻪ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﺍاﺻﻐﺎﯼی ﺁآﻧﺮﺍا ﺩدﻭوﺳﺖ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﻭو‬
‫ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺗﺎﺯزﻩه ﻣﺮﺁآﺕت ﻭو ﻭوﺻﯽ‪ ‬ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﺁآﻥن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه ﺑﮕﻮ ﺑﺮﯾﺰﯾﺪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻣﺎﻧﻌﻪ‬
‫ﺭرﺍا ﻭو ﺑﻪ ﻣﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻷﯾ‪‬ﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺟﻮﺋﯿﺪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻣﮑﻠﹼّﻢ ﻃﻮﺭر ﺑﺮ ﻋﺮﺵش ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻣﺴﺘﻮﯼی ﻭو ﻧﺎﻃﻖ ﻭو ﺳﺪﺭرﻩه ﺑﺎﺛﻤﺎﺭر ﺟﻨﯿ‪‬ﻪ ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﻭو ﻣﺸﻬﻮﺩد ﻗﻞ‬

‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺄﻟﮏ ﺑﺂﯾﺎﺗﮏ ﺍاﻟﮑﺒﺮﯼی ﻭو ﺣﻔﯿﻒ ﺳﺪﺭرﺓة ﺍاﻟﻤﻨﺘﻬﯽ ﻭو ﺻﺮﯾﺮ ﻗﻠﻤﮏ‬
‫ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﺍاﻥن ﺗﺆﯾ‪‬ﺪ ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺋﮏ ﻋﻠﯽ ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺔ ﻻ ﺗﻤﻨﻌﻬﺎ ﺟﻨﻮﺩد ﺍاﻟﺸﹼّﺒﻬﺎﺕت ﻭو ﻻ ﺻﻔﻮﻑف‬
‫ﺍاﻻﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﻭو ﻻ ﺍاﻷﺳﻤﺂﺀء ﻭو ﺍاﻟﺼ‪‬ﻔﺎﺕت ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎ ﺑﺤﻖ‪ ‬ﻧﺎﻇﺮﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺩدﻭوﻧﺶ ﻓﺎﺭرﻍغ ﻭو‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩد ﺳﺴﺖ​ﻋﻨﺼﺮﻫﺎﯼی ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻤﻔﺘﺮﯾﺎﺕت ﻗﺒﻞ ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺟﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز ﺑﺤﺮ ﻣﻌﺮﺿﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺑﻐﺪﯾﺮ ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﺍاﺯز ﺗﺸﻌﺸﻌﺎﺕت ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﻣﻤﻨﻮﻋﻨﺪ ﻭو ﺑﻤﻄﻠﻊ ﻇﻠﻤﺖ ﻣﻘﺒﻞ ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻭو‬
‫ﻋﺪﻝل ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻣﺮﺣﻮﻡم ﺷﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﻋﯿﻮﻥن ﻭو ﺍاﺑﺼﺎﺭر ﻣﺴﺘﻮﺭر ﯾﺎ ﺣﯿﺪﺭر ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ‬
‫‪36‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﯾﻨﻤﻈﻠﻮﻣﻬﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺻﺎﺩد ﻭو ﻋﺸﻖ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺗﻌﺮ‪‬ﺽض ﻧﮑﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺩدﺳﺖ‬
‫ﺩدﺭرﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺼﺒﺮ ﻭو ﺍاﺻﻄﺒﺎﺭر ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺟﺴﺘﻨﺪ ﻣﻊ​ﺫذﻟﮏ ﻋﻨﺎﺩد ﺍاﻫﻞ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻧﺴﺒﺖ‬
‫ﺑﻘﺒﻞ ﺑﻤﺮﺍاﺗﺐ ﺯزﯾﺎﺩدﺗﺮ ﻭو ﮐﺎﻣﻠﺘﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺟﻌﺖ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﮐﻪ ﺩدﻣﻮﻉع ﻣﻘﺮ‪‬ﺑﯿﻦ ﺟﺎﺭرﯾﺴﺖ ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻥن ﯾﺰﯾ‪‬ﻦ ﺑﻼﺩدﻩه ﺑﻤﻮﺍاﻫﺒﻪ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻄﺎﻓﻪ ﻭو ﺟﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺣﺴﺎﻧﻪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻗﺪﯾﺮ ﭼﻬﻞ ﺳﻨﻪ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﭘﺎﺩدﺷﺎﻩه ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻇﺎﻫﺮ ﺍاﯾﻨﻤﻈﻠﻮﻡم ﺑﺎﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺣﻖ‪ ‬ﺟﻞ‪ ‬ﺟﻼﻟﻪ ﺣﻔﻆ ﻧﻤﻮﺩد ﻣﻊ​ﺫذﻟﮏ‬
‫ﺛﻤﺮﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻪ ﻭو ﺍاﺛﺮﯼی ﻫﻮﯾﺪﺍا ﻧﻪ ﻧﺸﮑﺮ ﻭو ﻧﺤﻤﺪ ﻭو ﻧﻘﻮﻝل‬

‫ﯾﺎ ﻧﻮ‪‬ﺍاﺭر ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺳﺘﹼّﺎﺭر ﺍاﻷﻣﻮﺭر ﺍاﺳﺄﻟﮏ ﺑﻤﺸﺮﻕق ﻇﻬﻮﺭرﮎک ﻭو ﻣﻄﻠﻊ ﺁآﯾﺎﺗﮏ ﻭو ﻣﺨﺰﻥن‬
‫ﻵﻟﺊ ﻋﻠﻤﮏ ﻭو ﺣﮑﻤﺘﮏ ﺍاﻥن ﺗﺆﯾ‪‬ﺪ ﺍاﻟﻐﺎﻓﻠﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺘﹼّﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﯽ ﺑﺤﺮ ﻋﻄﺎﺋﮏ ﻭو‬
‫ﺷﻤﺲ ﻓﻀﻠﮏ ﺛﻢ‪ ‬ﻗﺪﹼّﺭر ﻟﻬﻢ ﯾﺎ ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺎ ﻗﺪﹼّﺭرﺗﻪ ﺑﺠﻮﺩدﮎک ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺘﮏ ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ‬
‫ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻤﺨﺘﺎﺭر‬

‫ﯾﺎ ﺣﯿﺪﺭر ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻻﺯزﻡم ﻣﻨﻊ ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﺎﻓﻖ ﺍاﻋﻠﯽ ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ‬
‫ﻣﯿﮕﻮﯾﻢ ﻭو ﺑﻠﺴﺎﻥن ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺫذﮐﺮ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻢ ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﺯز ﻋﺸﹼّﺎﻕق ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺑﻨﺎﺭر‬
‫ﺍاﺷﺘﯿﺎﻕق ﻭو ﺣﻀﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺂﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻟﻌﻤﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻨﺼﻮﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﺣﻀﻮﺭر ﻭو ﻟﻘﺎ ﻭو ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻭو ﺍاﺻﻐﺎ ﺩدﺭر ﺻﺤﯿﻔﮥ ﺣﻤﺮﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺛﺒﺖ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺑﺸﹼّﺮ ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩد ﺑﺬﻟﮏ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺎﺯزﻝل ﻭو ﺟﺎﺭرﯼی ﻭو ﺑﺎﻗﯽ‬
‫ﻭو ﺛﺎﺑﺖ ﺍاﺳﺖ ﺑﺸﺄﻧﯿﮑﻪ ﻣﺤﻮ ﺁآﻧﺮﺍا ﺍاﺧﺬ ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﭙﺬﯾﺮﺩد ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻫﻮ‬
‫ﺍاﻟﻤﺒﯿ‪‬ﻦ ﺍاﻟﻤﺸﻔﻖ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻮﻫ‪‬ﺎﺏب ﺳﺒﯿﻞ ﺑﻌﯿﺪ ﻭو ﻣﺸﻘﹼّﺘﻬﺎﯼی ﺁآﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻞ‬
‫ﺑﮑﻠﻤﮥ ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺑﺎﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺍاﻭو ﻣﺘﺸﺒ‪‬ﺚ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻣﺮ ﻧﺎﺯزﻝل ﺁآﻥن‬
‫ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻭو ﻣﻄﺎﻋﺴﺖ ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻠﻌﺎﺭرﻓﯿﻦ ﻭو ﻟﻠﻌﺎﻣﻠﯿﻦ ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺽض ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ‬
‫ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺗﮑﺒﯿﺮ ﺑﺮﺳﺎﻥن ﻣﺨﺼﻮﺹص ﻣﻦ ﻃﺎﺭر ﻓﯽ ﻫﻮﺁآﺀء ﻣﺤﺒ‪‬ﺘﯽ ﻭو ﺍاﺷﺮﻕق ﻣﻦ ﺍاﻓﻖ‬
‫ﺍاﻻﻧﻘﻄﺎﻉع ﻓﯽ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻣﯽ ﻭو ﺷﺮﺏب ﺭرﺣﯿﻖ ﺍاﻟﻮﺣﯽ ﻣﻦ ﮐﺄﺱس ﻋﻄﺎﺋﯽ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺳﻤ‪‬ﯽ ﺑﻌﻠﯽ‬
‫ﻗﺒﻞ ﺣﯿﺪﺭر ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻬﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻟﻘﺪﺭر ﻭو ﺍاﻟﻤﻨﻈﺮ ﺍاﻷ ﮐﺒﺮ ﻓﯽ​ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﻋﻤﻞ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺼﺮ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺪﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻪ ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯿﻄﻠﺒﯿﻢ ﮐﻞ ﺭرﺍا ﺗﺄﯾﯿﺪ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺳﺰﺍاﻭوﺍاﺭر ﺁآﻧﻌﻤﻞ ﻣﺒﺮﻭوﺭر ﻣﺸﮑﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻧﺎﻣﮥ ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﻣﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ‬
‫‪37‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺘﯽ ﺭرﺳﯿﺪ ﻭوﻟﮑﻦ ﻫﻨﮕﺎﻣﯿﮑﻪ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻇﺎﻫﺮ ﻭوﻗﺖ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻪ ﻟﺬﺍا‬
‫ﺟﻮﺍاﺏب ﻣﻌﻠﹼّﻖ ﺍاﺳﺖ ﺑﮑﺮ‪‬ﮤۀ ﺍاﺧﺮﯼی ﻻﺯزﺍاﻝل ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﻣﻈﻠﻮﻡم ﻣﺬﮐﻮﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺧﺪﻣﺖ‬
‫ﻣﺆﯾ‪‬ﺪ ﺍاﻧﺸﺂﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺑﺤﺮ ﻋﻄﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺭرﯼی ﻭو ﻓﺮﺍاﺕت ﺷﻔﻘﺖ‬
‫ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﮑﻞ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺧﻠﻘﻨﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﻔﻮﺱس ﺍاﻃﻮﺍاﺭرﺍاﹰً ﻟﺬﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺳﺖ ﺭرﺣﻤﺖ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺳﺒﻘﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﻣﯿﻦ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺩدﺭر ﻟﺠ‪‬ﮥ ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﻪ ﺍاﻟﯽ ﺣﯿﻦ ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﯾﻮﻓﹼّﻘﻪ ﻭو‬
‫ﯾﺆﯾ‪‬ﺪﻩه ﺑﺠﻨﻮﺩد ﺍاﻟﻐﯿﺐ ﻭو ﺍاﻟﺸﹼّﻬﺎﺩدﺓة ﻋﻠﯽ ﺫذﮐﺮﻩه ﻭو ﺛﻨﺎﺋﻪ ﻭو ﺧﺪﻣﺔ ﺍاﻣﺮﻩه ﺍاﻟﻤﺤﮑﻢ ﺍاﻟﻤﺘﯿﻦ‬
‫ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﻬﺮ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺽض ﺑﻤﺎﻧﺪ ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻥن ﯾﺠﻌﻠﻪ ﻣﺒﻠﹼّﻎ‬
‫ﺍاﻣﺮﻩه ﺑﺤﯿﺚ ]ﺗﻨﻄﻖ[ ﺍاﻟﺴﻦ ﺍاﻟﮑﺎﺋﻨﺎﺕت ﺑﺬﮐﺮﻩه ﻭو ﻗﯿﺎﻣﻪ ﻭو ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺘﻪ ﻭو ﺧﻀﻮﻋﻪ ﻭو‬
‫ﺧﺸﻮﻋﻪ ﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺍاﻧﹼّﺎ ﻧﮑﺒ‪‬ﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺎﻡم ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻭو ﻧﺒﺸﹼّﺮﻩه ﺑﻤﺎ ﻧﺰ‪‬ﻝل ﻓﯽ ﻫﺬﺍا‬
‫ﺍاﻟﻠﹼّﻮﺡح ]ﺍاﻟﻤﺒﯿﻦ[ ﯾﺎ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﻬﺮ ﻋﻠﯿﮏ ﺑﻬﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻟﻘﺪﺭر ﺑﯿﺖ ﻣﻌﻬﻮﺩد ﻣﺬﮐﻮﺭر‬
‫ﺑﻄﺮﺍاﺯز ﻗﺒﻮﻝل ﻓﺎﺋﺰ ﺑﺸﹼّﺮﻫﻤﺎ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﯽ ﻭو ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥن ﯾﻮﻓﹼّﻘﻬﻤﺎ ﻭو ﯾﻘﺪﹼّﺭر ﻟﻬﻤﺎ ﻣﺎ‬
‫ﯾﻘﺮ‪‬ﺑﻬﻤﺎ ﺍاﻟﯿﻪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻫﻮ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﯿﻊ ﺍاﻟﺒﺼ‪‬ﺎﺭر ﺍاﻟﺒﻬﺂﺀء ﺍاﻟﻤﺸﺮﻕق ﻣﻦ ﺍاﻓﻖ ﺳﻤﺂﺀء ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ‬
‫ﯾﺎ ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺋﯽ ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﻣﺎﺋﯽ ﺍاﻟ‪‬ﹼّ‪‬ﺋﯽ ﺍاﻗﺒﻠﻦ ﻭو ﺳﻤﻌﻦ ﻭو ﺁآﻣﻦ‪ ‬ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻔﺮﺩد ﺍاﻟﻮﺍاﺣﺪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﻮ‪‬ﺍاﺭر‬

‫ﺑﻨﺎﻡم ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن‬

‫ﻣﺘﺮﻭوﮎک ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﻣﺴﺠﻮﻥن ﺑﯿﻦ ﺍاﻣﻢ ﺗﺮﺍا ﺑﻠﺴﺎﻥن ﭘﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﺣﻠﯽ ﺫذﮐﺮ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ ﻟﺘﮑﻮﻥن‬
‫ﻣﻦ ﺍاﻟﺸﹼّﺎﮐﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﺖ ﺑﻤﻨﻈﺮ ﺍاﮐﺒﺮ ﻓﺎﺋﺰ ﻭو ﺻﺪﺭر ﺁآﻥن ﺑﮑﻠﻤﻪ​ﺋﯽ ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺩدﻟﯿﻞ ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻗﻮﻡم ﺍاﻓﺨﻢ ﻭو ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺑﺎﻟﻐﻪ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻣﻢ ﻭو ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﻟﻠﹼّﻬﻢ ﺍاﻧﹼّﯽ ﺍاﺳﺄﻟﮏ ﻣﻦ ﺑﻬﺎﺋﮏ ﺑﺄﺑﻬﺎﻩه ﻭو ﮐﻞ‬
‫ﺷﻨﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻋﺎ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭو ﻣﺴﺘﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﺎﻝل‬
‫ﺍاﻭو ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﻧﺎﻃﻖ ﻭو ﻣﺸﺮﻗﺴﺖ ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻷﺭرﺽض ﮐﺪﺍاﻡم ﺩدﻟﯿﻞ ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز‬

‫‪38‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﻭو ﮐﺪﺍاﻡم ﺑﺮﻫﺎﻥن ﺍاﮐﺒﺮ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺩدﻋﺎ ﺑﺎﯾﻨﮑﻠﻤﮥ‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﺷﺪﻩه ﺍاﮔﺮ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﻓﻘﺮﻩه ﺍاﺳﺘﺪﻻﻝل ﺑﺮ ﺣﻘﹼّﯿ‪‬ﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﻧﻤﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﮐﺴﯽ ﻣﺠﺎﻝل ﺗﻮﻗﹼّﻒ ﻭو ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ ﻣﮕﺮ ﻣﻌﺮﺿﯿﻦ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻋﺼﺮﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻋﺼﺎﺭر ﺍاﺯز ﺭرﺣﯿﻖ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﺑﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺑﺤﺒﻞ ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﺣﻤﺪ ﮐﻢ‬
‫ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺗﺮﺍا ﻣﺆﯾ‪‬ﺪ ﺑﺬﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﻭو ﺩدﺭر‪‬ﮤۀ ﺍاﻭوﻟﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت ﺁآﻥن ﻭو ﻣﺎ ﻇﻬﺮ ﻣﻨﻪ ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻤﺎ ﻟﻌﻤﺮﯼی ﺍاﻧﹼّﻬﺎ ﺗﺠﺬﺑ‪‬ﮏ ﺍاﻟﯽ‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﺗﺮﺍاﻩه ﻣﻬﯿﻤﻨﺎﹰً ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺿﯿﻦ ﺍاﻥن ﺍاﺳﺘﻘﻢ ﻋﻠﯽ ﺍاﻷﻣﺮ ﻭو ﻗﻞ‬

‫ﺳﺒﺤﺎﻧﮏ ﺍاﻟﻠﹼّﻬﻢ‪ ‬ﯾﺎ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺄﻟﮏ ﺑﺒﺤﺮ ﻣﺸﯿ‪‬ﺘﮏ ﻭو ﺳﻤﺂﺀء ﺍاﺭرﺍاﺩدﺗﮏ ﻭو ﻣﺸﺮﻕق‬
‫ﻭوﺣﯿﮏ ﻭو ﻣﻄﻠﻊ ﺍاﻟﻬﺎﻣﮏ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻨﺎﺩدﯾﮏ ﻓﯽ ﺳﺠﻨﻪ ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﺑﻌﺪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻗﺎﻡم ﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﻃﻮﺍاﺋﻒ ﺍاﻷﻣﻢ ﺑﺄﻥن ﺗﺆﯾ‪‬ﺪﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﺫذﮐﺮﮎک ﻭو ﺛﻨﺎﺋﮏ ﻭو ﺗﺰﺭرﻗﻨﯽ ﻣﺎ ﯾﻄﻤﺌﻦ‪ ‬ﺑﻪ ﻗﻠﺒﯽ‬
‫ﻓﯽ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻣﮏ ﻭو ﻧﻮ‪‬ﺭر ﺑﺼﺮﯼی ﺑﻨﻮﺭر ﻣﻌﺮﻓﺘﮏ ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ‬
‫ﺍاﻟﺤﮑﯿﻢ‬

‫ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﻭوﺍاﺿﺤﻪ ﻭو ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺎﻃﻌﮥ ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻤﺎ ﺍاﮔﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺗﻮﻗﹼّﻒ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﺮ ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﺍاﺯز ﺧﺪﺍا‬
‫ﺑﺨﻮﺍاﻩه ﺣﻼﻭوﺕت ﺑﯿﺎﻧﺶ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﺑﯽ ﻭو ﻫﺮ ﮐﻪ ﯾﺎﻓﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻓﺎﺭرﻍغ ﻭو‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩد ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﻮﺩد ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻤﺘﮑﻠﹼّﻢ ﺍاﻟﺼ‪‬ﺎﺩدﻕق ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﻨﯿﻊ‬

‫ﺑﻨﺎﻡم ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﯾﮑﺘﺎﯼی ﺩدﺍاﻧﺎ‬

‫ﻧﺪﺍاﯾﺖ ﺑﺸﺮﻑف ﺍاﺻﻐﺎ ﻓﺎﺋﺰ ﻭو ﻭوﺟﻪ ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺍاﺯز ﺷﻄﺮ ﺳﺠﻦ ﺑﺂﻧﺠﻨﺎﺏب ﻣﺘﻮﺟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻧﺸﺂﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﻋﺮﻑف ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺣﻤﻦ ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺣﯿﺎﻥن ﺑﺮﻭوﺡح ﻭو ﺭرﯾﺤﺎﻥن ﻇﺎﻫﺮ ﺑﺎﺷﯿﺪ ﺍاﻥن‬
‫ﺍاﻧﻈﺮ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻷﻓﻖ ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻭو ﻣﺎ ﺍاﻇﻬﺮﻩه ﺑﻘﺪﺭرﺗﻪ ﻭو ﺳﻠﻄﺎﻧﻪ ﻫﯿﺎﮐﻞ ﺗﺮﺍاﺑﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﻔﻮﺱس‬
‫ﺟﻌﻠﯿ‪‬ﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺫذﮐﺮ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺻﻼﺡح ﻋﺎﻟﻢ ﺁآﻣﺪﻩه ﻭو ﺍاﺣﺪﯼی ﻗﺎﺩدﺭر‬

‫‪39‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺮ ﻣﻨﻊ ﺍاﻭو ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺖ ﻻ ﺗﻨﻈﺮﻭوﺍا ﺍاﻟﯽ ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭر ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﻇﻠﻤﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻗﻞ ﺍاﻥن ﺍاﻧﻈﺮﻭوﺍا‬
‫ﺍاﻟﯽ ﻣﺎ ﺍاﻇﻬﺮﻩه ﺑﻘﺪﺭرﺗﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺍاﺣﺎﻃﺖ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﮔﺎﻫﯽ ﻣﯿﮑﺸﻨﺪ ﻭو ﮔﺎﻫﯽ ﺣﺒﺲ‬
‫ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﺑﺎﺳﯿﺮﯼی ﻣﯿﺒﺮﻧﺪ ﻣﻊ​ﺫذﻟﮏ ﻣﻐﻠﻮﺏب ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﻔﺎﻉع ﻗﺴﻢ ﺑﺂﻓﺘﺎﺏب ﺍاﻓﻖ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﻋﻨﺎﯾﺘﯽ ﺩدﺭر ﺣﻖ‪ ‬ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن‬
‫ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺷﺒﻪ ﻭو ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺯزﻭوﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﺛﺎﺭرﺵش ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﻇﺎﻫﺮ ﻭو‬
‫ﻫﻮﯾﺪﺍا ﮔﺮﺩدﺩد ﯾﺎ ﺍاﯾ‪‬ﻬﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﻇﺮ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻮﺟﻪ ﺑﺠﻨﺎﺏب ﻡم​ﺵش ﻣﻘﺎﻣﯽ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﻟﻮ ﯾﺜﺒﺖ‬
‫ﻭو ﯾﺤﻔﻆ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﮐﻞ ﺑﺬﮐﺮﺵش ﻧﺎﻃﻖ ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﻧﺰﺩد ﺍاﺳﻤﺶ ﺧﺎﺿﻊ ﺑﮕﻮ ﻗﺪﺭر‬
‫ﺍاﯾﻨﻤﻘﺎﻡم ﺭرﺍا ﺑﺪﺍاﻧﯿﺪ ﻭو ﺑﺨﺪﻣﺖ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭوﻟﮑﻦ ﺑﺤﮑﻤﺖ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺑﺤﮑﻤﺖ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎﺷﯿﺪ ﻗﺪ ﺍاﺷﺘﻌﻠﺖ ﻧﺎﺭر ﺍاﻟﻔﺴﺎﺩد ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻼﺩد ﻭوﻟﮑﻦ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻃﻔﺄﻫﺎ ﺑﻘﺪﺭرﺗﻪ ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻌﺎﺭرﻑف ﺑﺼﯿﺮ ﭼﻪ ﻣﻘﺪﺍاﺭر ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺑﯿ‪‬ﻨﺎﺕت ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه ﻭو‬
‫ﻣﯿﺸﻮﺩدﻣﻊ​ﺫذﻟﮏ ﺧﻠﻖ ﺩدﺭر ﻏﻔﻠﺖ ﯾﮏ ﮐﺮﻭوﺭر ﺍاﺯز ﻧﻔﻮﺱس ﺑﻤﺎ ﺍاﻧﺰﻟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺳﻮﺭرﺓة‬
‫ﺍاﻟﺮ‪‬ﺋﯿﺲ ﺑﻤﻘﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﺭرﺍاﺟﻊ ﻣﻊ​ﺫذﻟﮏ ﺧﻠﻖ ﻣﺘﻨﺒ‪‬ﻪ ﻧﺸﺪﻧﺪ ﻣﺆﺳ‪‬ﺲ ﺍاﺳﺎﺱس ﻇﻠﻢ ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺻﺎﺩدﻕق ﮐﺎﺫذﺏب ﺭرﺍا ﯾﺪ ﻗﻬﺮ ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﺪﯼی ﻣﻠﺘﻔﺖ ﻧﻪ ﻭو ﺍاﮐﺒﺮ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻫﻢ ﺍاﺧﺬ‬
‫ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺛﻤﺮﯼی ﻧﺒﺨﺸﯿﺪ ﺳﻮﻑف ﯾﻠﺤﻘﻬﻤﺎ ﺍاﻟﺜﹼّﺎﻟﺚ ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ ﺍاﮔﺮ‬
‫ﺟﻤﯿﻊ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺮ ﻣﻨﻊ ﺑﺮﺧﯿﺰﻧﺪ ﻟﻌﻤﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻋﺎﺟﺰ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻋﻠﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻗﺪﯾﺮ ﺑﮕﻮ ﺍاﯼی ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﺷﻤﺎﺳﺖ ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺑﺮ ﺍاﻣﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﺍاﻭوﺳﺖ ﻓﻀﻞ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻭو‬
‫ﺷﻔﻘﺖ ﺍاﻧﹼّﻪ ﯾﻮﻓﹼّﯽ ﺍاﺟﻮﺭرﮐﻢ ﺍاﻥن ﺍاﻃﻤﺌﻨﹼّﻮﺍا ﻭو ﮐﻮﻧﻮﺍا ﻣﻦ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺍاﺳﺨﯿﻦ ﺍاﻟﺒﻬﺂﺀء ﻋﻠﯿﮏ ﻭو‬
‫ﻋﻠﯽ ﻣﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﻤﺎ ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‬

‫ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﺍاﻷﻗﺪﻡم‬

‫ﺍاﻧﺸﺂﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻢ​ﯾﺰﻝل ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﺑﺨﺪﻣﺖ ﻏﻨﯽ‪ ‬ﻣﺘﻌﺎﻝل ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﺎﺷﯿﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺯزﻻﻝل ﮐﻮﺛﺮ‬
‫ﺑﯿﺰﻭوﺍاﻟﺶ ﺑﯿﺎﺷﺎﻣﯿﺪ ﻟﻌﻤﺮﯼی ﺑﺎﻃﻦ ﺑﺎﻃﻦ ﺑﺎﻃﻦ ﺍاﻟﯽ ﻣﺎ ﻻ ﻧﻬﺎﯾﺔ ﻟﻪ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﮐﺄﺱس‬

‫‪40‬‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻇﺎﻫﺮ ﺗﺎ ﻣﺤﻞ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺀء ﻃﻬﻮﺭر ﮐﻪ ﺍاﺯز ﯾﻤﯿﻦ ﻋﺮﺵش ﻣﺎﻟﮏ ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺎﺭرﯾﺴﺖ ﻭوﺍاﻗﻊ‬
‫ﺷﻮﺩد ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺳﺘﻤﻊ ﺑﻠﺤﻦ ﺁآﺧﺮ ﺍاﻥنﹼّ ﺑﺎﻃﻦ ﺍاﻟﺒﺎﻃﻦ ﺍاﻟﺒﺎﻃﻦ ﺍاﻟﯽ ﻣﺎ ﺷﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﻋﻠﯽ‬
‫ﺻﻮﺭرﺓة ﮐﺄﺱس ﻟﯿﮑﻮﻥن ﺣﺎﻣﻼ‪ ‬ﻟﻔﺮﺍاﺕت ﺭرﺣﻤﺔ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺟﺮﯼی ﻣﻦ ﺟﻬﺔ ﻋﺮﺵش‬
‫ﺍاﺳﻤﯽ ﺍاﻟﻌﻠﯽ‪ ‬ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﺍاﻧﺸﺂﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺀء ﺑﯿﺎﺷﺎﻣﯿﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﺨﻠﻖ ﻣﺒﺬﻭوﻝل‬
‫ﺩدﺍاﺭرﯾﺪ ﻟﻮ ﺗﺒﻠﻎ ﺍاﻟﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺫذﮐﺮﻧﺎﻩه ﻟﺘﺠﺪ ﻧﻔﺴﮏ ﻓﯽ ﺍاﻧﺠﺬﺍاﺏب ﺗﻌﺠﺰ ﺍاﻟﺴﻦ‬
‫ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻻﻣﮑﺎﻥن ﻋﻦ ﺫذﮐﺮﻩه ﻭو ﺗﺼﻞ ﺍاﻟﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺗﻄﯿﺮ ﻣﻦ ﺍاﻟﺸﹼّﻮﻕق ﻓﯽ ﻫﻮﺁآﺀء ﺣﺐ‪‬‬
‫ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ ﻣﺎ ﯾﺤﮑﻢ ﺑﻪ ﻟﻌﺒﺎﺩدﻩه ﻓﯽ ﺍاﻟﻈ‪‬ﺎﻫﺮ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﺤﻘﯿﻘﺔ ﯾﻄﻮﻑف ﺣﻮﻟﻬﺎ‬
‫ﺍاﻟﺒﺎﻃﻦ ﻭو ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻋﻤ‪‬ﺎ ﻗﯿﻞ ﻭو ﯾﻘﺎﻝل ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ‬

‫ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺁآﻧﮑﻪ ﺁآﻧﺠﻨﺎﺏب ﺑﮑﻤﺎﻝل ﻫﻤ‪‬ﺖ ﺑﺮ ﺧﺪﻣﺖ ﺍاﻣﺮ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﺴﺠﻮﻥن ﻣﻈﻠﻮﻡم ﮐﻪ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺣﺰﺑﯿﻦ ﻣﺒﺘﻼ ﺷﺪﻩه ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺗﺄﺳ‪‬ﯽ ﺑﺎﻭو ﺟﻮﯾﻨﺪ ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﺣﺎﺩدﺙث ﻭو ﻣﺎ ﻓﯿﻪ ﻓﺎﻧﯽ ﮐﻞ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺨﺪﻣﺖ ﺑﺎﻗﯽ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﻋﻤﺮ ﺿﺎﯾﻊ‬
‫ﻧﺸﻮﺩد ﻭو ﺧﺪﻣﺘﯽ ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﺑﺮﺁآﯾﺪ ﺍاﺻﻞ ﺍاﻣﻮﺭر ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﺷﺮﯾﻌﮥ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﺩدﺭر ﻣﻠﹼّﺖ ﺍاﺳﻼﻡم ﻭو ﺿﻌﻒ ﺁآﻥن ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﺒﺐ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﺁآﻥن ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﮐﻨﯿﺪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺿﻌﻒ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻣﮕﺮ ﺑﺠﻬﺔ ﺍاﺧﺘﻼﻓﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه‬
‫ﻣﯿﺸﻮﺩد ﻫﺮ ﺣﺰﺑﯽ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﺒﯿﻠﯽ ﻣﺸﯽ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻧﻔﺴﯽ‬
‫ﺑﮕﻮﯾﺪ ﺍاﻟﻄ‪‬ﺮﻕق ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻌﺪﺩد ﺍاﻧﻔﺲ ﺍاﻟﺨﻼﺋﻖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺳﺒﯿﻠﻬﺎ ﺍاﺯز ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﻣﻨﺸﻌﺐ ﺷﺪﻩه ﺑﺮ ﻓﺮﺽض ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﺍاﮔﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺩدﺭر ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو‬
‫ﻃﺮﯾﻖ ﺍاﮐﺒﺮ ﺳﺎﻟﮏ ﺷﻮﺩد ﺍاﺣﺴﻦ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﻗﺮﺏب ﺑﺘﻘﻮﯾﺴﺖ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻻﯾﺤﺼﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ﻭوﻟﮑﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺣﺰﺍاﻥن ﻭوﺍاﺭرﺩدﻩه ﺑﺎﯾﻦ ﻗﺪﺭر‬
‫ﺍاﮐﺘﻔﺎ ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﻭو ﻓﯽ​ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺍاﺻﻞ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺫذﮐﺮ ﺁآﻧﺠﻨﺎﺏب ﺑﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻪ ﻧﺪﺍاﻧﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺫذﮐﺮﺷﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﻨﻈﺮ ﺍاﮐﺒﺮ ﻣﺤﻮ ﺷﺪﻩه ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺑﻮﺩدﻩه​ﺍاﯾﺪ ﻭو ﺍاﻧﺸﺂﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻮﺍاﻫﯿﺪ‬
‫ﺑﻮﺩد ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺄﻥن ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻨﮏ ﻣﺎ ﺗﺤﯿﯽ ﺑﻪ ﺍاﻓﺌﺪﺓة ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻭو ﺗﻨﺠﺬﺏب ﺑﻪ ﺍاﻟﻘﻠﻮﺏب ﻭو‬
‫ﺗﻄﯿﺮ ﺑﻪ ﺍاﻷﺭرﻭوﺍاﺡح ﻭو ﯾﻘﻮﻡم ﮐﻞ‪ ‬ﻋﻈﻢ ﺭرﻣﯿﻢ ﺍاﻧﹼّﻤﺎ ﺍاﻟﺒﻬﺂﺀء ﻋﻠﯿﮏ ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﺍاﻗﺒﻠﻮﺍا‬
‫ﺍاﻟﯽ ﻗﺒﻠﺔ ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻷﺭرﺿﯿﻦ‬

‫‪41‬‬
‫ﮔﻠﭽﯿﻦ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫‪42‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ‬

‫ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﻟﻮﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬

‫ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﻟﻮﺡح ﺍاﻻﻣﺮ ﺩدﻭو ﺍاﺛﺮ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ‬
‫ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻓﺼﻞ ﺍاﮐﺒﺮ ﻭو ﺩدﻭوﻣﯿﻦ ﻣﺤﺘﻤﻼ‪ ‬ﻧﺎﺯزﻝل ﺩدﺭر ﻋﮑﹼّﺎﺳﺖ‪ .‬ﻋﻨﻮﺍاﻥنﻫﺎﯼی ﺳﻮﺭرﻩه ‪ ،‬ﻟﻮﺡح‪،‬‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺭرﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ‬
‫ﭼﻪ ﮐﻠﻤﮥ "ﻟﻮﺡح" ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﻋﺎﻡم‪ ‬ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻫﻤﮥ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﺧﺎﺹص‪‬‬
‫ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺑﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ﻧﯿﺰ ﺍاﻃﻼﻕق ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﮐﻠﻤﮥ »ﺍاﻣﺮ« ﮐﻪ ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﻗﺮﺁآﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﺘﻌﺪﺩدﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻭوﻟﯽ‬
‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﺨﺼﻮﺹص ﻭو ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺭرﺩد ‪ ١۱‬ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻌﺎﺭرﻑف‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺍاﺳﻄﻪ ﺑﯿﻦ ﺣﻖ‪ ‬ﻭو ﺧﻠﻖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺑﻪ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬

‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻻﻣﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ "ﻫﺬﻩه ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻗﺪ ﻧﺰﻟﻨﺎﻫﺎ ﺑﺎﻣﺮ ﻣﻦ‬
‫ﻟﺪﻧﹼّﺎ ﻭو ﺳﻠﻄﺎﻥن ﻣﻦ ﻋﻨﺪﻧﺎ ﻭو ﺍاﻧﺎ ﺍاﻵﻣﺮ ﺍاﻟﺤﺎﮐﻢ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿﻮﻡم" ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻧﻔﺴﻪ ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﻗﯿﺎﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻄﻠﻊ ﺍاﺛﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﻣﺬﮐﻮﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ "ﺳﺒﺤﺎﻥن ﺍاﻟﺬﯼی ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﺨﻠﻖ ﺑﺎﻣﺮﻩه ﻭو ﺍاﺑﺪﻉع ﺧﻠﻖ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺍاﻗﺮﺏب‬
‫ﻣﻦ ﺍاﻥن ﯾﺤﺼﯽ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ‪ "...‬ﮐﻪ ﺩدﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﺪﯾﻊ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ‬
‫ﺍاﻟﻔﺎﻅظ »ﺑﺪﻉع« ﻭو »ﺍاﺑﺪﺍاﻉع« ﻭو »ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء« ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻧﯿﺰ ﻣﮑﺮ‪‬ﺭر ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺳﺎﯾﮥ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺁآﺷﻨﺎ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺁآﯾﺎﺕت ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻻﻣﺮ ﺭرﺍا ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺣﻖ‪ ‬ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺩدﺍا ﮐﺮﺩد‪،‬‬
‫ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻧﮑﺎﺕت ﻣﻬﻤ‪‬ﮥ ﺁآﻥن ﺍاﮐﺘﻔﺎﺀء ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺋﻞ ﺍاﺛﺮ‬

‫‪43‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻗﺪﺭرﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﺩدﺭرﯾﺎ ﻭو ﺑﺤﺮ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﻫﺮﭼﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﮐﺎﺳﺘﻪ ﻧﻤﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﻋﻠﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﺍاﺭرﯾﺎﺡح ﻭو ﺑﺎﺩدﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭوﺯزﯾﺪﻥن ﺑﻪ ﺍاﻧﺘﻬﺎﺀء ﻧﻤﯽﺭرﺳﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﺁآﻥن ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﺎ ﻣﯽﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﺑﺮﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺗﻤﺜﯿﻠﯽ ﻭو ﺗﺸﺒﯿﻬﯽ ﺑﺮﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﺍاﯾﻦ ﻣﺜﻞ ﻭو ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺁآﺳﺎﻥنﺳﺎﺧﺘﻦ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻭوﺳﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻭو ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻫﻤﮕﺎﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﮔﺬﺷﺘﮕﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻨﻊ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺑﺎ ﺍاﺭرﺍاﺋﮥ ﺷﺎﻫﺪ ﺍاﺯز ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﮔﺬﺷﺘﮕﺎﻥن ﻭو ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻧﺎﺑﺠﺎﯼی ﺁآﻧﺎﻥن ﻭو ﻋﺬﺍاﺏب‬
‫ﺍاﺑﺪﯼی ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺧﺮﯾﺪﻧﺪ ﻫﻤﻪ ﺭرﺍا ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺧﻮﺩد‬
‫ﺭرﺍا ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﺍاﺯز ﺭرﺿﺎﯼی ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣﻮﺍاﻝل ﻭو ﺍاﻭوﻻﺩد ﻭو ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﻏﻠﺒﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ‬
‫ﺑﺎﻋﺚ ﺭرﺳﺘﮕﺎﺭرﯼی ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮ ﺣﻖ‪ ‬ﺗﻮﮐﹼّﻞ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺣﮑﻢ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﻧﻤﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﺍاﺩدﺍاﻣﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺭرﺟﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﻧﮕﺮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺧﻠﻘﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻓﺮﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺍاﻭو ﻋﻤﻞ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻭو ﺳﺎﺟﺪ ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺧﻄﺎﺏب ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﻪ ﻋﻠﯽ‪) ‬ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ( ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻣﯽ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﮔﻤﺎﻥن ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﺆﻣﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺑﺪﯾﻊ ﮐﹸُﻔﺮ ﻣﯽﻭوﺭرﺯزﻧﺪ‪ .‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻋﻤﺎﻟﺶ ﺭرﺳﻮﺍا ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد ﻭو ﺣﻖ‪‬‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﺁآﺛﺎﺭرﺵش ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﻣﻤﺘﺎﺯز ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ .‬ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺟﺰ ﺁآﻧﭽﻪ ﺣﻖ‪‬‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎ ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪ ﻧﺨﻮﺍاﻫﯿﻢ ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﻣﺎ ﺩدﺭر ﺩدﻧﯿﺎ ﻭو ﺁآﺧﺮﺕت ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺩدﺭر ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫ﺑﻌﺪﯼی ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺷﮑﺮ ﻭو ﺻﺒﺮ ﺩدﺭر ﺑﻼﯾﺎ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﻭو ﺣﮑﺎﯾﺘﯽ ﺟﺰ ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺐ ﺍاﻭو‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺳﭙﺲ ﺷﺮﺣﯽ ﻣﺴﺘﻮﻓﺎ ﺩدﺭر ﺻﻔﺎﺕت ﻭو ﺍاﺧﻼﻕق ﺍاﺻﻔﯿﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﺼﺎﯾﺢ ﻣﺨﺼﻮﺻﻪ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﻓﺘﺘﺎﺡح ﺩدﺭرﻫﺎﯼی‬
‫ﺑﻬﺸﺖ ﺭرﺿﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ )ﺍاﺑﻮﺍاﺏب ﺍاﻟﺮﺿﻮﺍاﻥن( ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺍاﺯز ﻧﻌﻤﺘﻬﺎﯼی ﺁآﻥن ﻭو ﺣﻮﺭر ﻭو ﻗﺼﻮﺭر ﻭو‬
‫ﻧﻌﻤﺎﺕت ﺑﻬﺸﺘﯽ ﯾﺎﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻪ ﻫﻔﺖ ﻧﻬﺮ ﺟﺎﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻬﺎﺭر‬
‫ﻧﻬﺮ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﮥ ﺁآﻥن ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﻧﻬﺮﻫﺎﯼی ﺁآﺏب ﻭو ﺷﺮﺍاﺏب ﻭو ﺷﯿﺮ ﻭو ﻋﺴﻞ ﻣﺬﮐﻮﺭر‬
‫ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ‪ ٢۲‬ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻭو ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﻭو ﺍاﺟﻮﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ‬
‫ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺳﻪ ﻧﻬﺮ ﺩدﯾﮕﺮ ﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﺍاﺳﻢ ﺣﺒﯿﺐ‪ ،‬ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﻪ ﻭوﺿﻊ ﻭو ﻫﯿﺌﺖ ﺗﺜﻠﯿﺚ ﺩدﺭر‬

‫‪44‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﻠﻤﮥ ﺗﺮﺑﯿﻊ‪ ،‬ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﻧﻬﺮ ﻫﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺭرﻧﮓ ﻭو ﻃﻌﻤﯽ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻮﻫﺮ ﻓﻄﺮﺓة ﺍاﻟﻬﯽ ﺁآﻓﺮﯾﺪﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﻭوﺻﻒ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻧﮕﻨﺠﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺩدﺭر ﻧﯿﺎﯾﺪ‪ .‬ﺑﻪ‬
‫ﻧﻈﺮ ﻣﯽﺭرﺳﺪ ﻧﻬﺮ ﭘﻨﺠﻢ ﮐﻪ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﺣﺒﯿﺐ ﺷﺪﻩه ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﺳﻢﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺟﻨﺎﺏب‬
‫ﻣ‪‬ﹼّ‪‬ﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺳﻢﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻵﺧﺮ‪ ،‬ﺟﻨﺎﺏب ﻗﺪﻭوﺱس‪ ٣۳،‬ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻧﻬﺮ ﺷﺸﻢ‪ ،‬ﮐﻪ ﺗﺜﻠﯿﺚ ﻭو ﺗﺮﺑﯿﻊ‬
‫ﺭرﺍا ﺣﺎﺋﺰ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺳﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﻪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‪ ،‬ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻔﺖ‬
‫ﺣﺮﻑف ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍاﺳﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﯿﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﮐﻪ‬
‫»ﻋﻠﯽ« ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﺗﺜﻠﯿﺚ ﺍاﺳﺖ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز »ﺣﺴﯿﻦ« )ﻣﻈﻬﺮ ﺗﺮﺑﯿﻊ( ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻭو ﻧﻬﺮ‬
‫ﻫﻔﺘﻢ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻧﻔﺲ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﻌﺪﯼی ﺫذﮐﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺑﻪ ﻟﻘﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن »ﻏﻤﺎﻡمﺍاﻻﻣﺮ«‪» ،‬ﺟﻤﺎﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ«‪» ،‬ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﺱس ﻣﻨﯿﺮ«‪» ،‬ﺳﺎﺯزﺝج‬
‫ﺭرﻭوﺡح«‪» ،‬ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﻋﻈﻢ«‪» ،‬ﺳﻤﺎﺀءﺍاﻟﻘﺪﺱس«‪» ،‬ﺷﻤﺲﺍاﻻﺣﺪﯾﻪ«‪» ،‬ﺑﺤﺮ ﺍاﻋﻈﻢ«‪،‬‬
‫»ﺷﺠﺮﺓةﺍاﻟ‪‬ﻪ«‪» ،‬ﮐﻨﺰﺍاﻟ‪‬ﻪ«‪» ،‬ﻃﻠﻌﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ«‪» ،‬ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ ﺑﻘﺎﺀء«‪» ،‬ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ«‪» ،‬ﺣﺠﺔ‬
‫ﻋﻠﲐ ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻻﺭرﺿﯿﻦ«‪» ،‬ﺳﺎﺫذﺝج ﺑﻘﺎﺀء«‪» ،‬ﺍاﺳﻢﺍاﻟ‪‬ﻪ«‪» ،‬ﺍاﺳﻤﯽ«‪،‬‬
‫»ﺣﺮﻑف ﺍاﻟﺒﻘﺎﺀء«‪» ،‬ﻧﺴﯿﻢ ﺍاﻟﻌﺰ‪» ،«‬ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﺍاﻟﺤﺐ‪» ،«‬ﻧﻐﻤﺔ ﺍاﻟﻌﻤﺎﺀء«‪» ،‬ﻃﯿﺮ ﺑﻘﺎﺀء«‪ ،‬ﻭو‬
‫»ﻏﻼﻡم ﻓﺮﺩدﻭوﺳﯽ« ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻫﻞ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﻪ »ﻃﯿﻮﺭر ﻓﺮﺩدﻭوﺱس« ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺷﺪﻩه ﻭو‬
‫ﺑﻪ ﻧﻐﻤﻪﺧﻮﺍاﻧﯽ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻧﻐﻤﺎﺕت ﻭو ﻃﯿﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻫﻮﺍاﯼی ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺩدﻋﻮﺕت ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﻣﺤﺮﻭوﻣﯿﺖ ﺷﻄﺮ ﻋﺮﺍاﻕق )ﺑﻐﺪﺍاﺩد ﻭو ﺍاﻃﺮﺍاﻑف ﺁآﻥن( ﺭرﺍا ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﻭو‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﻮﺣﻪ ﻭو ﺯزﺍاﺭرﯼی ﺍاﻣﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﺭرﺍا ﺗﺮﮎک ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺭرﺍاﯼی ﮐﻮﻩه‬
‫ﻫﺎﯼی ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺤﺮﻭوﻣﯿﺖ ﺗﺴﻠﯿﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺎ ﺁآﯾﺎﺗﯽ ﺳﺮﺍاﺳﺮ‬
‫ﺣﺰﻥن ﻭو ﺍاﺳﻒ ﻭو ﻏﻢ ﻭو ﺍاﻟﻢ ﺁآﻧﺠﺎ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﺮﮎک ﺩدﯾﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪،‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﻣﺸﺮﮐﺎﻥن ﻭو ﮐﺎﻓﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺟﺎﯼی ﮔﺰﯾﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﺩدﻝلﺩدﺍاﺭرﯼی ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻣﯽﻃﻠﺒﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﺍاﺯز ﻧﻈﺎﺭرﮤۀ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﺱس ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻭو ﺑﺎ ﺁآﯾﺎﺕت ﺣﻖ‪‬‬
‫ﻣﺠﺎﺩدﻟﻪ ﻭو ﻣﮑﺎﺑﺮﻩه ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﻣﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺭرﺣﻢ ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﻧﻔﺲﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺧﻮﺩد ﻗﯿﺎﺱس ﻧﮕﯿﺮﻧﺪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺑﺸﺮﯼی ﺧﻮﺩد‬
‫ﻧﺴﻨﺠﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﺣﺪﹼّ ﺧﻮﺩد ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻧﻨﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﺁآﻧﺎﻥن‬

‫‪45‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﻀﻞ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻭو ﻣﺮﺩدﻡم ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﻋﺪﻝل ﺩدﻻﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،.‬ﻭو ﺩدﺭر ﻫﻤﻪ ﺣﺎﻝل ﺑﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﺎﻃﻘﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﭼﺸﻢ ﺑﯿﻨﺎ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻣﯽﺑﯿﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﻠﺐ ﺁآﻧﺎﻥن ﻏﯿﺮ ﺍاﺯز ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍاﺋﺤﮥ ﺩدﺷﻤﻨﯽ ﻭو ﻧﻔﺎﻕق‬
‫ﻣﯽﺷﻨﻮﻧﺪ ‪ ۴‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻢﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪﻩه‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺍاﺳﻤﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﮐﺘﻤﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩد ﻣﺘﻨﺒ‪‬ﻪ ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﯼی‬
‫ﺟﻤﻊ ﺑﯿﺎﻧﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﻧﺒﺎﺷﯿﺪ ﻭو ﮔﻔﺘﺎﺭرﺷﺎﻥن ﺭرﺍا ﻧﭙﺬﯾﺮﯾﺪ‪.‬‬

‫ﺳﭙﺲ ﺩدﺭر ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﻌﺪ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺧﻄﺎﺏب ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺿﻤﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﻬﯿﻤﻨﻪ‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻭو ﺍاﺑﻼﻍغ ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺑﺪﯾﻊ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﻭو ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺭرﺍا ﺍاﺑﻼﻍغ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﮥ ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ »ﻣﻦ ﺷﹶَﺮ‪‬ﻑف‪‬‬
‫ﺑﻠﻘﺎﺋﮏ ﻓﻘﺪ ﺷﹶَﺮ‪‬ﻑف‪ ‬ﺑﻠﻘﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ«‪ .‬ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﺑﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﺯز ﻃﺮﯾﻖ‬
‫ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﺁآﻥن ﻣﯿﺴﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﮔﺮﻧﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻧﻪ ﻭوﺍاﻓﯽ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺁآﺳﺎﻥن‬
‫ﻣﯿﺴﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ .‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺩدﺭر ﺗﻠﻮ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻧﺼﺎﺋﺢ ﻣﺸﻔﻘﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ‪ ،‬ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﺍاﻧﻘﻄﺎﻉع ﺍاﺯز ﻫﻤﮥ ﺷﺌﻮﻥن ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺑﺎﺏب ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺍاﺯز ﻋﺒﺎﺩدﺕت ﺛﻘﻠﯿﻦ ﺑﺮﺗﺮ ﻭو ﺑﻬﺘﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻣﺘﻌﺎﻗﺒﺎﹰً ﺍاﺯز ﺑﻼﯾﺎﯼی‬
‫ﻭوﺍاﺭرﺩدﻩه ﺩدﺭر ﺳﺠﻦ ﻋﻈﯿﻢ )ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ ﺍاﺳﺖ( ﯾﺎﺩد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﺮ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﻪ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﻣﺪﻩه ﺗﻄﺒﯿﻖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻪ "ﺍاﻧﹼّﻪ )ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب(‬
‫ﺣﺒﺲ ﻓﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟﺬﯼی ﻣﺎ ﺳﻤﻊ ﺍاﺳﻤﻪ ﺍاﺣﺪ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺤﺒﯿﻦ ﮐﻤﺎ ﺣﺒﺴﻮﻧﺎ ﻓﯽ ﺗﻠﮏ ﺍاﻻﯾﺎﻡم‬
‫ﻓﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟﺬﯼی ﻣﺎ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﻤﻪ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ‪ ...‬ﻗﻞ ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﺍاﻻﻭوﻟﲐ )ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﻪ( ﻓﯽ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻻﺧﺮﯼی )ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک( ﻓﺘﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺑﺪﻉع‬
‫ﺍاﻻﺑﺪﻋﯿﻦ ﻭو ﯾﻈﻬﺮ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻻﺧﺮﱝ ﻓﯽ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻻﻭوﻟﲐ ﻓﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻗﺪﺭر ﺍاﻻﻗﺪﺭرﯾﻦ"‪ ،‬ﻭو‬
‫ﻣﺘﻌﺎﻗﺒﺎﹰً ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﺠﺪﹼّﺩدﺍاﹰً ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﻗﻞ ﺍاﻧﻪ ﻗﺪ ﺑﻌﺜﻨﯽ‬
‫ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﺍاﻧﻄﻘﻨﯽ ﺑﺂﯾﺎﺕت ﺑﺪﻉع ﻣﺒﯿﻦ ﺍاﻟﺘﯽ ﺗﻌﺠﺰ ﻋﻦ ﻋﺮﻓﺎﻧﻬﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴﻤﻮﺍاﺕت ﻭو‬
‫ﺍاﻻﺭرﺿﯿﻦ ﻻﻫﺪﯾﮑﻢ ﺻﺮﺍاﻁط ﺍاﻟﺴﻮﯼی ﻭو ﺍاﻟﻘﯽ ﻋﻠﯿﮑﻢ ﻣﺎ ﺳﻄﺮ ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻣﻦ ﻟﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻟﻐﺎﻟﺐ ﺍاﻟﻘﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﺪﯾﺮ‪ ".‬ﺳﭙﺲ ﻣﺠﺪﹼّﺩدﺍاﹰً ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﻓﺴﺎﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﻬﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍاﺯز ﮐﻮﺷﺶ ﻣﺸﺮﮐﺎﻥن ﺑﻪ ﻫﺪﻑف ﻗﻄﻊ ﻓﯿﺾ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو‬
‫ﻧﻐﻤﺎﺕت ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﻋﺮﺍاﻕق )ﺑﻐﺪﺍاﺩد( ﻭو ﺳﺎﯾﺮ ﻧﻘﺎﻁط ﺫذﮐﺮﯼی ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﺩدﺭر »ﺍاﺭرﺍاﺿﯽ ﺍاﻟﻘﺪﺱس« ﺭرﺍا ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﻌﺪ ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﻭو‬

‫‪46‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺑﻪ ﻏﻠﺒﮥ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻭو ﺩدﻻﻟﺖ ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﺍاﺟﺘﻨﺎﺏب ﺍاﺯز ﻣﻐﻠﹼّﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺗﺰﻭوﯾﺮ ﻭو ﺭرﯾﺎ ﺩدﻟﺨﻮﺷﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻧﺎﻃﻖ‪" :‬ﻗﻞ ﻣﻦ ﺍاﻋﺮﺽض‬
‫ﻋﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻨﻮﺭر ﺍاﻟﻤﺸﺮﻕق ﻋﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺸﻄﺮ ﺍاﻟﻤﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﻟﻤﻨﯿﺮ ﻗﺪ ﺍاﻋﺮﺽض ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺮﻫﺎﻧﻪ ﻭو‬
‫ﺣﺠ‪‬ﺘﻪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﻭو ﺩدﻟﯿﻠﻪ ﻭو ﻋﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﺍاﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ"‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻭو‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺟﺘﻨﺎﺏب ﺍاﺯز ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ ﺑﻐﻞ ﻭو ﺣﻤﯿﺮﻧﺪ ﺗﺤﺬﯾﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻭو ﺑﺮﻭوﺯز ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻧﺎﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻮﻗﺪﻩه ﺷﺮﺣﯽ ﻣﺒﺴﻮﻁط ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺣﻖ‪ ‬ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻭوﻋﺪﻩه ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻭو ﻧﺼﺮﺕت ﺑﻪ‬
‫ﻧﺎﺻﺮﯾﻦ ﻭو ﺧﺎﺩدﻣﯿﻦ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻄﺎﺏب ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻭو ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺍاﺯز ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﺭرﺍاﺿﯽ ﻭو ﺧﻮﺷﻨﻮﺩد ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺟﺎ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﮥ ﺻﺮﯾﺤﻪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪" :‬ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﻩه ﻟﺸﻤﺲ‬
‫ﺍاﺷﺮﻗﺖ ﻟﺬﺍاﺗﻬﺎ ﺑﺬﺍاﺗﻬﺎ ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﻩه ﻟﻨﺎﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺘﯽ ﺍاﻭو ﻗﺪﺕت ﻟﻨﻔﺴﻬﺎ ﺑﻨﻔﺴﻬﺎ ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﻩه‬
‫ﻟﻬﺪﺍاﯾﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﺑﺮﺯزﺕت ﻟﮑﯿﻨﻮﻧﺘﻬﺎ ﺑﮑﯿﻨﻮﻧﺘﻬﺎ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ"‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺧﻼﺻﻪ ﻭو ﺟﻮﻫﺮ ﻣﻄﻠﺐ ﻭو ﺣﺎﮐﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﻋﺎﻡم‪ ‬ﻭو ﺑﻪ ﮐﯿﻔﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﮐﻤﺎﻝل ﻭو ﺗﻤﺎﻡم ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻻﻣﺮ ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﻭوﻗﺎﺕت ﻧﺰﻭوﻝل ﺣﺴﺐ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎﺟﺎﻥن ﺧﺎﺩدﻡم‬
‫ﺑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺑﻼﻍغ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺸﺎﺭر‪‬ﺍاﻟﯿﻪ ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﮐﺮﺩد ﻭو ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺣﺎﺋﺰ ﻣﻘﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‬
‫ﻭو ﺑﺪﯾﻦ ﻭوﺳﯿﻠﻪ ﻣﻘﺪﹼّﻣﺎﺕت ﻓﺼﻞ ﺍاﮐﺒﺮ ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻘﺪﺍاﺭر ﺣﺠﻢ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻫﻔﺖ ﺻﻔﺤﻪ ﻭو ﻫﺮ ﺻﻔﺤﻪ ﺳﯽ ﺳﻄﺮ ﻭو ﻫﺮ ﺳﻄﺮ‬
‫ﺑﯿﺴﺖ ﮐﻠﻤﻪ ﯾﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﻩه ﺍاﻃ‪‬ﻼﻉع ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺑﻪ ﭼﺎﭖپ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩه ﺍاﻣﺎ‬
‫ﮔﺮﺍاﻭوﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺻﻔﺤﮥ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﺧﻂ‪ ‬ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﮐﺘﺎﺏب‬
‫‪ ،Revelation of Bahá'u'lláh‬ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻓﺎﺿﻞ ﻓﻘﯿﺪ‪ ،‬ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺩدﯾﺐ ﻃﺎﻫﺮﺯزﺍاﺩدﻩه‪ ،‬ﺯزﯾﺎﺭرﺕت‬
‫ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ .‬ﻣﻘﻄﻊ ﻟﻮﺡح "ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﮐﺘﺐ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺑﺎﻥن ﯾﻨﺼﺮ ﺍاﻟﺬﯾﻨﻬﻢ ﻧﺼﺮﻭوﺍا ﺍاﻣﺮﻩه ﻭو‬
‫ﮐﺎﺗﻮﺍا ﻣﻦ ﺍاﻟﻨﺎﺻﺮﯾﻦ ﻭو ﺍاﻟﺤﻤﺪﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ"‪ .‬ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻻﻣﺮ ﺩدﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺑﻼﻍغ ﺍاﻣﺮ‬

‫‪47‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺪﯾﻊ ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﺗﻤﺎﻡم ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺑﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﻫﯿﻤﻨﮥ ﺁآﯾﺎﺕت ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ‬
‫ﺟﻠﯿﻞ ﻭوﺭرﺍاﯼی ﺣﺪﹼّ ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﯽ ﻧﺎﺭرﺳﺎﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻟﻮﺡحﺍاﻻﻣﺮ‬
‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻟﻮﺡح ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﺭر ﻣﻄﻠﻊ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺁآﻣﺪﻩه ﻭو ﺁآﺛﺎﺭرﯼی ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻊ ﻟﻮﺡح‬
‫ﺍاﻟﺒﻘﺎﺀء ﻭو ﻟﻮﺡح ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻋﻨﻮﺍاﻥن »ﻟﻮﺡح ﺍاﻻﻣﺮ« ﻇﺎﻫﺮﺍاﹰً‬
‫ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺑﺎ ﻣﻄﻠﺐ ﻟﻮﺡح ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﻈﻤﺖ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺖ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻟﻮﺡح ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﻣ‪‬ﹼّ‪ ‬ﻋﻠﯽ‬
‫ﺑﺠﺴﺘﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭو ﻋﻈﻤﺖ ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﯾﺎﺩد ﻣﯽ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫"ﯾﺸﻬﺪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﺬﺭر‪‬ﺍاﺕت ﻟﻤﻨﺰﻝل ﺍاﻵﯾﺎﺕت ﻭوﻟﮑﻦ ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﺍاﮐﺜﺮﻫﻢ ﻻﯾﺸﻬﺪﻭوﻥن"‪ .‬ﺩدﺭر ﺗﻠﻮ ﻟﻮﺡح ﺫذﮐﺮ‬
‫ﺍاﻋﺰﺍاﻡم ﺟﻨﺎﺏب ﻣ‪‬ﹼّ‪ ‬ﺣﺴﻦ ﻋﻤﻮ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﻋﺮﺍاﻕق ﺑﻪ ﻣﺤﻀﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﺗﻘﺎﺿﺎﯼی‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻣﻌﺠﺰﻩه ﻭو ﻗﺒﻮﻝل ﺗﻘﺎﺿﺎﯼی ﺁآﻧﺎﻥن ﻭو ﻣﺘﻌﺎﻗﺒﺎﹰً ﻧﮑﺲ ﻭو ﻧﮑﻮﻝل ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺫذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ‪ ۵‬ﻭو‬
‫ﺑﻪ ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭرﺍاﺕت ﮔﺬﺷﺘﮕﺎﻥن ﻭو ﺭرﺩد‪ ‬ﻭو ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﮐﻪ "ﺍاﻥن‬
‫ﺍاﺳﺘﻤﻊ ﻣﺎ ﯾﻮﺣﯽ ﺍاﻟﯿﮏ ﻣﻦ ﺳﯿﻨﺎﺀء ﺍاﻟﻌﻈﻤﺔ ﻭو ﺍاﻻﻗﺘﺪﺍاﺭر ﺍاﻧﹼّﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍاﻻ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿﻮﻡم‬
‫ﻗﺪ ﺧﻠﻘﺖ ﺍاﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕت ﻟﻨﻔﺴﯽ ﻭو ﺫذﺭرﺋﺖ ﺍاﻟﮑﺎﺋﻨﺎﺕت ﻷﻣﺮﯼی ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺍاﺷﺎﺀء‬
‫ﺑﻘﻮﻟﯽ ﮐﻦ ﻓﯿﮑﻮﻥن" ﻣﻄﻠﺐ ﺭرﺍا ﺧﺘﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺧﺎﺗﻤﮥ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت‬
‫ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز »ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء« ﻣﺤﺴﻮﺏب ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ‬
‫ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻟﻮﺡح ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻣﺘﺠﺎﻭوﺯز ﺍاﺯز ﭼﻬﻞ ﺳﻄﺮ ﻭو ﻫﺮ ﺳﻄﺮ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ‪ ١۱٢۲‬ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ »ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ« )ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ( ﺑﻪ ﻃﺒﻊ ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻄﻠﻊ ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺍاﻻﻗﺪﺱس ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﻫﺬﺍاﻟﻮﺡح ﺍاﻻﻣﺮ ﻗﺪ ﻧﺰﻝل ﻣﻦ ﻟﺪﻥن ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻟﻘﺪﺭر‬
‫ﻟﯿﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻤﻨﻈﺮ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻤﻘﺎﻡم ﺍاﻻﻃﻬﺮ ﺍاﻟﺬﯼی ﯾﻄﻮﻑف ﻓﯽ ﺣﻮﻟﻪ ﻣﻼﺋﮑﺔ‬
‫ﻣﻘﺮﺑﻮﻥن" ﻭو ﻣﻘﻄﻊ ﺁآﻥن "ﺍاﻧﮏ ﺍاﻧﺖ ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﻭو ﻓﺎﻃﺮ ﺍاﻻﺭرﺽض ﻭو ﺍاﻟﺴﻤﺎﺀء ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍاﻻ‬
‫ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ ﺍاﻟﺤﮑﯿﻢ"‪.‬‬

‫‪48‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺂﺧﺬ‬
‫‪ –١۱‬ﺍاﺻﻄﻼﺡح »ﺍاﻣﺮ« ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪ " :‬ﯾﺪﹶَﺑ‪‬ﹺِﺮ‪ ‬ﺍا‪‬ﻣ‪‬ﺮ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ‪‬‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤ‪‬ﺎﺀء‪ ‬ﺍا‪‬ﻟ‪‬ﻰ ﺍا‪‬ﺭر‪‬ﺽض‪ ‬ﺛ‪‬ﻢ‪ ‬ﯾﻌ‪‬ﺮ‪‬ﺝج‪ ‬ﺍا‪‬ﻟ‪‬ﯿﻪ‪ ‬ﻓ‪‬ﯽ ﯾﻮ‪‬ﻡم‪ ‬ﻛﹶَﺎﻥنﹶَ ﻣ‪‬ﻘﹾْﺪﹶَﺍاﺭر‪‬ﻩه‪ ‬ﺍا‪‬ﻟ‪‬ﻒ‪ ‬ﺳ‪‬ﻨﹶَﺔ‪ ‬ﻣ‪‬ﹺِﻤ‪‬ﺎ ﺗﹶَﻌ‪‬ﺪﱡﻭوﻥنﹶَ" )ﺳﻮﺭرﮤۀ‬
‫ﺍاﻟﺴﺠﺪﺓة )‪ ،(٣۳٢۲‬ﺁآﯾﮥ ‪(۵‬؛ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ "ﺍا‪‬ﺗﹶَﻰ ﺍا‪‬ﻣ‪‬ﺮ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﻓﹶَﻼ‪ ‬ﺗﹶَﺴ‪‬ﺘﹶَﻌ‪‬ﺠﹺِﻠﹸُﻮﻩه‪ ‬ﺳ‪‬ﺒ‪‬ﺤ‪‬ﺎﻧﹶَﻪ‪ ‬ﻭو‪‬ﺗﹶَﻌ‪‬ﺎﻟ‪‬ﻰ ﻋ‪‬ﻤ‪‬ﺎ‬
‫ﯾﺸﹾْﺮﹺِﻛﹸُﻮﻥنﹶَ" )ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺍاﻟﻨﺤﻞ )‪ ،(١۱۶‬ﺁآﯾﮥ ‪(١۱‬؛ "ﯾﺪﹶَﺑ‪‬ﹺِﺮ‪ ‬ﺍاﻻ‪‬ﻣ‪‬ﺮ‪ ‬ﯾﻔﹶَﺼ‪‬ﹺِﻞ‪ ‬ﺍاﻵﯾﺎﺕتﹺِ ﻟ‪‬ﻌ‪‬ﻠﱠﻜﹸُﻢ ﺑﹺِﻠ‪‬ﻘﹶَﺎﺀء ﺭر‪‬ﺑ‪‬ﹺِﻜﹸُﻢ‪‬‬
‫ﺗﹸُﻮﻗ‪‬ﻨﹸُﻮﻥنﹶَ" )ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺍاﻟﺮﻋﺪ )‪ ،(١۱٣۳‬ﺁآﯾﮥ ‪ .(٢۲‬ﻣﻔﺴ‪‬ﺮﯾﻦ ﻋﻤﻮﻣﺎﹰً ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ –٢۲‬ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم‪ ،‬ﺑﺎﺏب ﭘﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ‪.‬‬
‫‪ –٣۳‬ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺍاﺳﻢ ﺣﺒﯿﺐ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﺍاﺧﺺ‪ ‬ﺑﻪ ﺍاﺳﺮﺍاﺭرﺍاﻵﺛﺎﺭر )ﺍاﺛﺮ ﺟﻨﺎﺏب ﻓﺎﺿﻞ‬
‫ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ(‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺳﻮﻡم‪ ،‬ﺫذﯾﻞ ﮐﻠﻤﮥ »ﺣﺒﯿﺐ« ﻣﺮﺍاﺟﻌﻪ ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫‪ –۴‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم ﺑﻐﺪﺍاﺩد ﻧﻔﻮﺳﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻼ ﺭرﺟﺐ​ﻋﻠﯽ ﻗﻬﺒﺮ – ﻣﻼ ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺳﺮ‪‬ﺍاﺝج‪،‬‬
‫ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺵش – ﻣﻼ ﺟﻌﻔﺮ ﻧﺮﺍاﻗﯽ – ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺣﻤﺪ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ – ﺳﯿ‪‬ﺪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ –‬
‫ﻣﻼ ﻫﺎﺩدﯼی ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ )ﺣﺮﻑف ﺣﯽ( ﺑﻪ ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﻭو ﺻﻮﺭرﺕتﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﯽﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺗﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﯾﺤﯿﲐ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ –۵‬ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﻣﺮﺍاﺟﻌﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺣﯿﺎﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﺍاﺑﻬﲐ ﺟﻤﻊﺁآﻭوﺭرﯼی ﺷﺪﻩه ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪49‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻄﺎﺏب ﺭرﺏب‪‎‬ﺍاﻷﺭرﺑﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ‬
‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق ﺍاﯾﺰﺩدﯼی‪‎‬ﻧﯽﺍا‬

‫ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ‬

‫ﻟﻘﺐ ﭘﺎﭖپ ﯾﺎ ‪ Supreme Pontiff‬ﻟﻘﺐ ﺍاﻣﭙﺮﺍاﻃﻮﺭرﺍاﻥن ﺑﺖ‌ﭘﺮﺳﺖ ﺭرﻭوﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻟﻘﺐ ﻭو ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺭرﺋﯿﺲ ﺍاﺭرﺷﺪ ﻓﺮﻗﮥ ﮐﺎﺗﻮﻟﯿﮏ ﺁآﺋﯿﻦ ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺑﻪ ﺧﻮﺩد ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭘﺎﭘﻬﺎ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﭘﻄﺮﺱس ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﭘﺎﭖپ ﻣﻌﺮﻓﯽ‬
‫ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﺳﺮﺳﻠﺴﻠﮥ ﻣﻘﺎﻡم ﭘﺎﭘﯽ ‏‬

‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺟﯿﻮﻭوﺍاﻧﯽ ﻣﺎﺭرﯾﺎ ﻣﺎﺳﺘﺎﯾﯽ ﻓﺮﺗﯽ ‪Giovanni Maria Mastai-‬‬
‫‪ ،٬Ferretti‬ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﭘﯿﻮ ﻧﻮﻧﻮ ‪ Pio Nono‬ﺍاﺯز ﺳﺎﻝل ‪ 1846‬ﺗﺎ ‪ 1878‬ﺑﺮ ﻣﺴﻨﺪ ﭘﺎﭘﯽ‬
‫ﺗﮑﹼّﯿﻪ ﺯزﺩد ﮐﻪ ﻃﻮﻻﻧﯽ‪‎‬ﺗﺮﯾﻦ ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺩدﺭرﺍاﺯزﺍاﯼی ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﺩدﺭر ‪ 13‬ﻣﻪ ‪ 1792‬ﺩدﺭر‬
‫ﺳﻨﯿﮕﺎﻟﯿﺎ ‪ ،Senigallia‬ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ‪ ،‬ﻣﺘﻮﻟ‪‬ﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﭘﺮﺍاﻫﻤ‪‬ﯿﺖ ﺍاﻭو ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺳﻘﻒ ﺍاﻋﻈﻤﯽ ﺍاﺳﭙﻮﻟﺘﻮ ‪ Spoleto‬ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل‬
‫‪ 1827‬ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﺎ ‪ 1832‬ﻃﻮﻝل ﮐﺸﯿﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺳﺎﻝل ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺍاﺳﻘﻔﯽ ﺍاﯾﻤﻮﻻ ‪Imola‬‬
‫ﻧﺼﯿﺐ ﺍاﻭو ﺷﺪ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﻧﮕﺮﺍاﻧﯽ‪‎‬ﻫﺎﯼی ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه‪‎‬ﻫﺎﯼی ﻟﯿﺒﺮﺍاﻟﯽ ﺍاﻭو ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﺑﻪ‬
‫ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﯾﻦ‬
‫‪‎‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻡم ﮐﺎﺭرﺩدﯾﻨﺎﻟﯽ‪‎‬ﺍاﺵش ﺗﺎ ﺳﺎﻝل ‪ 1840‬ﺑﻪ ﺗﻌﻮﯾﻖ ﺍاﻓﺘﺎﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ،1846‬ﺍاﻭو‬
‫ﻧﺎﻣﺰﺩد ﻟﯿﺒﺮﺍاﻝل ﺑﺮﺍاﯼی ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﮔﺮﯾﮕﻮﺭرﯼی ﺷﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ ﻧﺒﻮﺩد؛ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺟﻠﺴﮥ ﺳﺮ‪‬ﯼی ﮐﺎﺭرﺩدﯾﻨﺎﻝل‪‎‬ﻫﺎ‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﭘﺎﭖپ ﺟﺪﯾﺪ ﻓﻘﻂ ﺩدﻭو ﺭرﻭوﺯز ﻃﻮﻝل ﮐﺸﯿﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺭرﻗﯿﺐ‬
‫ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ‪‎‬ﮐﺎﺭرﺵش‪ ،‬ﻟﻮﺋﯿﺠﯽ ﻻﻣﺒﺮﻭوﭼﯿﻨﯽ ‪ Luigi Lambruschini‬ﺑﻪ ﭘﯿﺮﻭوﺯزﯼی ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺩدﺭر‬
‫ﺷﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ ﮊژﻭوﺋﻦ ‪ 1846‬ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﭘﺎﭘﯽ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩه ﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮﮤۀ ﭘﯽ ﻫﻔﺘﻢ‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﺩدﻭوﺳﺘﺶ ﻭو ﻧﯿﺰ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺭرﺳﯿﺪﻧﺶ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﭘﺎﭘﯽ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺍاﻭو ﺍاﺳﻘﻒ ﺍاﯾﻤﻮﻻ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﭘﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ‪.‬‬

‫‪50‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺟﻠﻮﺳﺶ ﺑﺮ ﻣﺴﻨﺪ ﭘﺎﭘﯽ ﺑﺎ ﻭوﺿﻌﯿﺖ ﺩدﺷﻮﺍاﺭرﯼی ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﺭرﻭوﭘﺎ‪،‬‬
‫ﺷﺎﯾﺪ ﺟﺰ ﻣﺘﺮﻧﯿﺦ‪ ،‬ﺻﺪﺭرﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺗﺮﯾﺶ‪ ،‬ﻃﺎﻟﺐ ﺍاﺻﻼﺣﺎﺕت ﺩدﺭر ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ‌ﻫﺎﯼی ﺗﺤﺖ ﺳ‪‬ﻠﻄﮥ‬
‫ﻭوﺳﯿﻠﻪﺍاﯼی ﺩدﺭر‬
‫‪‎‬‬ ‫ﭘﺎﭖپ ﺑﻮﺩدﻧﺪ؛ ﺑﺨﺼﻮﺹص ﻣﻠﹼّﯽ‪‎‬ﮔﺮﺍاﯾﺎﻥن ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎﯾﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯزﺍاﺕت ﭘﺎﭖپ ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺳﺖ ﺍاﺗﺮﯾﺶ ﺟﻬﺖ ﺳ‪‬ﻠﻄﻪ ﺑﺮ ﺷﺒﻪ ﺟﺰﯾﺮﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﯽ ﻧﻬﻢ ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻭوﺍاﻗﻒ ﺑﺮ‬
‫ﻧﺎﮐﺎﺭرﺁآﻣﺪﯼی ﻭو ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻤ‪‬ﻞ ﺑﻮﺩدﻥن ﺍاﯾﻦ ﻭوﺿﻌﯿﺖ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎﯾﯽ‬
‫ﺍاﺗﺮﯾﺸﯽﻫﺎ ﭼﻨﺪﺍاﻥن ﺳﺮ ﺳﺎﺯزﮔﺎﺭرﯼی ﻧﺪﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺍاﻭو‪ ،‬ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﺗﻼﻑف ﻭوﻗﺖ‪،‬‬
‫‪‎‬‬ ‫ﺑﻮﺩدﻧﺶ‪ ،‬ﺑﺎ ﺳ‪‬ﻠﻄﮥ‬
‫ﺩدﺭر ‪ 16‬ﮊژﻭوﺋﯿﻪ ‪ 1846‬ﺍاﻋﻼﻡم ﻋﻔﻮ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺍاﺻﻼﺣﺎﺕت ﻋﻤﻠﯽ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺗﺸﺮﯾﻔﺎﺕت ﻗﻀﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺭرﺍا ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﺍاﺟﺮﺍا ﮔﺬﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍاﺻﻼﺣﺎﺕت ﻣﺎﻟﯽ ﻭو‬
‫ﺟﺴﻮﺭرﺍاﻧﻪﺗﺮﯾﻦ ﻧﻮﺁآﻭوﺭرﯼی ﭘﺎﭖپ ﺻﻮﺭرﺕت‬
‫‪‎‬‬ ‫ﺧﻔﯿﻒ‪‎‬ﺗﺮ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺳﺎﻧﺴﻮﺭر ﻋﻤﻠﯽ ﺷﺪ ﻭو ﺳﭙﺲ‬
‫ﮔﺮﻓﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﺍاﺻﻼﺣﺎﺕت ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1847‬ﺍاﻋﻼﻡم ﺷﺪ‪ .‬ﺷﻮﺭرﺍاﯼی ﻭوﺯزﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﮐﺎﺑﯿﻨﮥ ﺭرﺅؤﺳﺎﯼی ﺍاﺩدﺍاﺭرﺍاﺕت ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﻭوﺯزﯾﺮ ﺍاﻣﻮﺭر ﺧﺎﺭرﺟﻪ ﺍاﻟﺰﺍاﻣﺎﹰً ﻣﯽ‪‎‬ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿﻮﻥن ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺍاﻧﻘﻼﺏب‌ﻫﺎ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1848‬ﺑﺎ ﺍاﻧﻘﻼﺏب ﺳﯿﺴﯿﻞ ﺷﺮﻭوﻉع ﺷﺪ ﻭو ﻃﻮﻟﯽ ﻧﮑﺸﯿﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﺍاﺳﺮ‬
‫ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪﻫﺎﯾﯽ ﻟﯿﺒﺮﺍاﻝل‪‎‬ﻫﺎ ﻭو ﻣﻠﹼّﯽ‪‎‬ﮔﺮﺍاﻫﺎ ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﺷﺪ ﻭو ﺁآﻧﻘﺪﺭر‬
‫‪‎‬‬ ‫ﺍاﺭرﻭوﭘﺎ ﺭرﺍا ﻓﺮﺍا ﮔﺮﻓﺖ ﻭو ﭘﺎﭖپ ﺑﺎ‬
‫ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺁآﻣﺎﺩدﮔﯽ ﻧﺪﺍاﺷﺖ ﺑﺎ ﮐﻠﹼّﯿﻪ ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺭرﻭوﺯز ‪ 29‬ﺁآﻭوﺭرﯾﻞ ﺍاﺯز ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‪‎‬ﻫﺎﯼی‬
‫ﺍاﻧﻘﻼﺑﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻧﺎﺭرﺿﺎﯾﺘﯽ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻗﺪﺍاﻣﯽ ﺿﺪﹼّ ﻣﻠﹼّﯽ ﻗﻠﻤﺪﺍاﺩد ﺷﺪ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺖ ﺩدﺭر ﺍاﻧﻈﺎﺭر ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺟﺒﺎﺭرﺍاﹰً ﺩدﺭر ﺣﺼﺎﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻪ ﻭوﺍاﮐﻨﺶ ﻣﺒﺎﺩدﺭرﺕت‬
‫ﻣﯽ‏ﮐﺮﺩد‪.‬‬

‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺯز ﻧﻔﻮﺫذ ﺍاﻧﻘﻼﺏب ﺑﻪ ﺭرﻡم ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺑﺎ ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﻭوﺯزﺭرﺍاﯼی ﭘﺮﻃﺮﻓﺪﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﻣﺮﺩدﻡم‪‎‬ﭘﺴﻨﺪ ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﮐﺮﺩد ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻫﯿﭽﮑﺪﺍاﻡم ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺍاﻭوﺿﺎﻉع ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮﻝل ﺩدﺭر ﺁآﻭوﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻭوﺿﺎﻉع ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﻭوﺧﺎﻣﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮔﺬﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻭوﺯزﺭرﺍا ﺩدﺭر ‪ 15‬ﻧﻮﺍاﻣﺒﺮ ﺑﻪ‬
‫ﻗﺘﻞ ﺭرﺳﯿﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﺯز ﻫﻢ ﭘﺎﺷﯿﺪﻥن ﮔﺮﻭوﻩه ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﺎﻥن ﺳﻮﯾﺴﯽ‪ ،‬ﭘﺎﭖپ ﻋﻤﻼ‪ ‬ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﺯزﻧﺪﺍاﻧﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻣﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﺦ ‪ 24-25‬ﻧﻮﺍاﻣﺒﺮ‪ ،‬ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺳﻔﺮﺍاﯼی ﻓﺮﺍاﻧﺴﻪ ﻭو ﺑﺎﻭوﺭرﯾﺎ ﺑﻪ ﮔﺎﺋﺘﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﭘﺎﺩدﺷﺎﻫﯽ ﻧﺎﭘﻞ ﮔﺮﯾﺨﺖ‪ .‬ﺗﻮﺳ‪‬ﻞ ﺭرﺳﻤﯽ ﺍاﻭو ﺑﻪ ﻓﺮﺍاﻧﺴﻪ‪ ،‬ﺍاﺗﺮﯾﺶ‪ ،‬ﺍاﺳﭙﺎﻧﯿﺎ ﻭو ﻧﺎﭘﻞ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺑﺎﺯزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻗﺪﺭرﺕت‪ ،‬ﺳﺒﺐ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻓﺮﺍاﻧﺴﻪ ﻭو ﺍاﺗﺮﯾﺶ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ‪ 12‬ﺁآﻭوﺭرﯾﻞ‬
‫‪ 1850‬ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﺧﻮﺩد ﻣﺮﺍاﺟﻌﺖ ﮐﺮﺩد‪.‬‬

‫‪51‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻭو ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻟﯿﺒﺮﺍاﻟﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﮐﻠﯿﺴﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻟﯽ‬
‫ﻣﻘﺪﹼّﻡم ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﻧﺴﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺻﻮﺭرﺗﯽ ﺑﺎ ﻣﻠﹼّﯽ‪‎‬ﮔﺮﺍاﯾﯽ ﻭو ﻟﯿﺒﺮﺍاﻟﯿﺴﻢ ﻫﻤﺮﺍاﻫﯽ ﻣﯽ‪‎‬ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﻟﻄﻤﻪ‪‎‬ﺍاﯼی‬
‫ﺑﻪ ﮐﻠﯿﺴﺎ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﻧﺸﻮﺩد‪ .‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺗﺎ ﺩدﻩه ﺳﺎﻝل ﺑﻌﺪ ﻣﻘﺎﻡم ﺩدﻧﯿﻮﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﺎ‬
‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‪‌‎‬ﻫﺎﯼی ﻟﯿﺒﺮﺍاﻝل‪‎‬ﻫﺎ ﺍاﺣﺴﺎﺱس ﺧﻄﺮ ﮐﺮﺩدﻩه ﺩدﺭر ‪ 18‬ﻣﺎﺭرﺱس ‪ 1861‬ﺑﺎ ﺻﺪﻭوﺭر ﺑﺨﺸﻨﺎﻣﻪ‬
‫‪ Jamdudum Cernimus‬ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻧﻮﯾﻦ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺭرﺍا ﻣﺤﮑﻮﻡم ﮐﺮﺩد ﻭو ﮔﻔﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻭو ﻣﺬﺍاﻫﺐ ﻏﯿﺮﮐﺎﺗﻮﻟﯿﮏ ﺭرﺍا ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﻪ ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺟﺎﺯزﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﻫﺪ‬
‫ﮐﺘﺒﺎﹰً ﺑﻪ ﮐﻠﯿﺴﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮﺍاﻓﻖ ﺩدﻭوﻟﺘﻬﺎﯼی ﻓﺮﺍاﻧﺴﻪ ﻭو ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﺩدﺭر ‪ 15‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪1864‬‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﺮﻭوﺝج ﺳﺮﺑﺎﺯزﺍاﻥن ﻓﺮﺍاﻧﺴﻮﯼی ﺍاﺯز ﺭر‪‬ﻡم ﺿﺮﺑﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﺮ ﭘﺎﭖپ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﮔﻮ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺍاﺟﺮﺍاﯼی‬
‫ﺁآﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﻗﺮﺍاﺭر ﺑﻮﺩد ﺩدﻭوﺳﺎﻟﻪ ﻋﻤﻠﯽ ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺗﺎ ﺟﻨﮓ ﻓﺮﺍاﻧﺴﻪ ﻭو ﺁآﻟﻤﺎﻥن ﺑﻪ ﺗﻌﻮﯾﻖ ﺍاﻓﺘﺎﺩد‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﻫﺸﺘﻢ ﺩدﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ 1854‬ﻃﻬﺎﺭرﺕت ﻭو ﺑﺮﺍاﺋﺖ ﻣﺮﯾﻢ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺯز ﮐﻠﹼّﯿﻪ ﺁآﻟﻮﺩدﮔﯽ‪‎‬ﻫﺎﯼی ﻣﺮﺑﻮﻁط‬
‫ﺑﻪ ﮔﻨﺎﻩه ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ )ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺧﺮﻭوﺝج ﺣﻀﺮﺕت ﺁآﺩدﻡم ﺍاﺯز ﺑﻬﺸﺖ( ﺍاﻋﻼﻡم ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﭘﺎﻧﺰﺩدﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻟﺮﻭوﺯز ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﻪ‪ ،‬ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﺷﻮﺭرﺍاﯼی ﻭوﺍاﺗﯿﮑﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ‪ 8‬ﺩدﺳﺎﻣﺒﺮ ‪1869‬‬
‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﻌﺼﻮﻣﯿﺖ ﭘﺎﭖپ ﺭرﺃأﯼی ﺩدﺍاﺩد‪.‬‬

‫ﭘﺎﭖپ ﻫﺸﺖ ﺳﺎﻝل ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﻨﺪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻃﯽ‪ ‬ﺁآﻥن‪ ،‬ﺟﺪﺍاﯾﯽ ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﺣﮑﻮﻣﺖ‬
‫ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﺍاﻓﺰﺍاﯾﺶ ﯾﺎﻓﺖ ﻭو ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ‪‎‬ﻫﺎ ﻋﻠﯿﻪ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿﻮﻥن ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺩدﺭر ﺳﺮﺍاﺳﺮ ﺍاﺭرﻭوﭘﺎﯼی ﻏﺮﺑﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﻪ ﺍاﻧﻘﻼﺏب ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﯿﺴﻤﺎﺭرﮎک‬ ‫ﺷﺪﹼّﺕت ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫‪ Kulturkampf‬ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﭘﺎﭖپ ﺩدﺭر ﺑﺨﺸﻨﺎﻣﮥ ‪ 5‬ﻓﻮﺭرﯾﻪ ‪ 1875‬ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻣﺤﮑﻮﻡم ﮐﺮﺩد‬
‫ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺣﻞ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﺶ ﻭوﺍاﮔﺬﺍاﺷﺖ ﻭو ﺧﻮﺩد ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻫﻔﺘﻢ ﻓﻮﺭرﯾﻪ ‪1878‬‬
‫ﺩدﺭرﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻣﺪﹼّﺕت ﺯزﻣﺎﻥن ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺣﮑﻮﻣﺘﺶ‪ ،‬ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻈﺎﻡم ﺟﺪﯾﺪ ﭘﺎﭘﯽ ﺭرﺍا ﺷﺎﻫﺪ‬
‫‪7‬‬
‫ﺑﻮﺩد‪.‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﺍاﻭو ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﭘﺎﭖپ ﭘﯽ ﻧﻬﻢ‪ ،‬ﺭرﺋﯿﺲ ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﻗﺪﻡم ﮐﻨﯿﺴﮥ ﻣﺴﯿﺤﯿ‪‬ﻪ ‪ ...‬ﺑﻪ ﺍاﺷﺪﹼّ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﻭو ﺍاﻓﻈﻊ ﺍاﻭوﺿﺎﻉع ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻋﺴﺎﮐﺮ ﻭوﯾﮑﺘﻮﺭر‬
‫ﺍاﻣﺎﻧﻮﺋﻞ ﭘﺎﺩدﺷﺎﻩه ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﺳﺮ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻓﺮﻭوﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺘﺼﺮ‪‬ﻓﺎﺕت ﻭو ﻣﺘﻌﻠﹼّﻘﺎﺕت ﻣﺨﺼﻮﺹص‬
‫‪ .7‬ﻧﮕﺎﻩه ﮐﻨﯿﺪ ﺑﻪ ﺭرﻫﺒﺮﺍاﻥن ﻭو ﺭرﻫﺮﻭوﺍاﻥن‪ ،‬ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪) 92‬ﭘﺎﻭوﺭرﻗﯽ( ‪ /‬ﺩدﺍاﺋﺮﺓةﺍاﻟﻤﻌﺎﺭرﻑف ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﮑﺎ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ‪،1974‬‬
‫ﻣﯿﮑﺮﻭوﭘﺪﯾﺎ‪ ،‬ﺝج ‪ ،8‬ﺹص ‪ /15‬ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺷﺄﻥن ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻠﻮﮎک ﻭو ﺳﻼﻃﯿﻦ‪ ،‬ﺍاﺛﺮ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﯽ ﻓﯿﻀﯽ‪،‬‬
‫ﻃﺒﻊ ‪ 1336‬ﺷﻤﺴﯽ‪ ،‬ﺻﻔﺤﺎﺕت ‪88-92‬‬

‫‪52‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬ﺣﺘﹼّﯽ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺭرﻭوﻣﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺳﺖ ﺑﮑﺸﯿﺪ‪ .‬ﻓﻘﺪﺍاﻥن ﺍاﯾﻦ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺟﺎﻭوﺩدﺍاﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺘﺠﺎﻭوﺯز ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﻩه ﻗﺮﻥن ﻟﻮﺍاﯼی ﭘﺎﭘﯽ ﺑﺮ ﻓﺮﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻫﺘﺰﺍاﺯز ﺑﻮﺩد ﻭو ﺗﺰﯾﯿﻒ ﻭو ﺗﺤﻘﯿﺮﯼی ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍاﺣﺰﺍاﺏب‬
‫ﻭو ﻓ‪‬ﺮ‪‬ﻕق ﻣﺬﻫﺒﯽ ﻣﺴﺘﻈﻠﹼّﻪ ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﭘﺎﭖپ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺳﺨﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﺘﻐﯿ‪‬ﺮ ﻭو ﺧﺸﻤﮕﯿﻦ ﺳﺎﺧﺖ‬
‫ﻭو ﻧﺎﺭرﺍاﺣﺘﯽ‪‎‬ﻫﺎﯼی ﺟﺴﻤﯽ ﺑﺎ ﺗﺄﻟ‪‬ﻤﺎﺕت ﺭرﻭوﺣﯽ ﻭو ﻓﮑﺮﯼی ﺗﻮﺃأﻡم ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺳﻨﯿﻦ ﺁآﺧﺮ ﺣﯿﺎﺕت ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝل ﺗﻠﺨﯽ ﻭو ﻧﺎﮐﺎﻣﯽ ﮔﺬﺭرﺍاﻧﯿﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺭرﺳﻤﯽ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﻃﺮﻑف ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﺎﻥن ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﻭوﺍاﺗﯿﮑﺎﻥن ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺷﮑﺴﺖ ﺟﻨﺒﮥ ﺭرﺳﻤﯿﺖ‬
‫ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺍاﻧﻘﺮﺍاﺽض ﺳﻠﻄﮥ ﺯزﻣﻨﯿ‪‬ﮥ ﺣﺒﺮ ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﺍاﻣﺮﯼی ﻣﺤﺘﻮﻡم ﻭو ﻣﺴﻠﹼّﻢ ﻧﻤﻮﺩد" )ﻗﺮﻥن ﺑﺪﯾﻊ‪ ،‬ﺹص‬
‫‪.(454‬‬

‫ﺟﻨﺎﺏب ﺟﺮﺝج ﺗﺎﻭوﻧﺰﻧﺪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ‪‎‬ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺑﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﻗﺮﻥن ﺑﺪﯾﻊ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ ،‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪" ،‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻣﻨﯿﻌﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﭘﺎﭖپ ﻋﺰ‪ ‬ﻧﺰﻭوﻝل ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫‏‬
‫ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝل ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻭو ﻋﻄﻮﻓﺖ ﻣﻠﹼّﺖ ﺭرﻭوﺡح ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﯾﻮﻡم ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﺍاﺳﺘﻈﻼﻝل ﺩدﺭر‬
‫ﻇﻞ‪ ‬ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﺩدﻋﻮﺕت ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﺣﻀﺮﺕت ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر ﮔﺮﺍاﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻧﺎﻡم‬
‫ﻣﻘﺪﹼّﺳﺶ ﺩدﺍاﺧﻞ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﻧﯿﺰ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﮐﺴﺐ ﺍاﻧﻮﺍاﺭر‬
‫ﺧﻠﻖ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﻭوﺳﺖ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻇﻠﻤﺖ ﺟﻬﻞ ﻭو ﻧﺎﺩدﺍاﻧﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﯿﺪ؛ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﺎﺭر ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻭو ﻣﺎﺀء ﺭرﻭوﺡح ﺗﻄﻬﯿﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺗﺎ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﺁآﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺯز‬
‫ﮐﻮﺛﺮ ﺣ‪‬ﯿ‪‬ﻮﺍاﻥن ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﻓﻀﻞ ﻭو ﺍاﺣﺴﺎﻥن ﺍاﻋﻄﺎ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺑﻨﻮﺷﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﭘﺪﺭر ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﺷﻌﯿﺎ ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﺷﺪﻩه ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ‪‎‬ﺍاﺵش ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺣﻘﺎﺋﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﺁآﻥن ﺧﻮﺩدﺩدﺍاﺭرﯼی ﻓﺮﻣﻮﺩد ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺩدﺍاﺷﺖ‪" ،‬ﺍاﻣﻮﺭر‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺷﻤﺎ ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﺎﯾﻢ‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﺣﺎﻝل ﺍاﺳﺘﻄﺎﻋﺖ ﺍاﺳﺘﻤﺎﻉع ﺁآﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﻧﺪﺍاﺭرﯾﺪ" ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﻭوﺟﻪ ﻗ‪‬ﺪﹶَﻡم ﺣﺒﺮ ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺧﻄﺎﺏب ﻣﻬﯿﻤﻦ‬
‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻗﻮﻟﻪ ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ‪» :‬ﺃأﻥن ﯾﺎ ﭘﺎﭘﺎ ‪ ...‬ﺧﹸُﺬ ﮐﺄﺱس‪ ‬ﺍاﻟﺤﯿﻮﺍاﻥن ﺑﹺِﯿ‪‬ﺪﹺِ ﺍاﻻﻃﻤﯿﻨﺎﻥن؛‬
‫ﺃأﻥنﹺِ ﺍاﺷﺮﺏب ﻣﻨﻬﺎ ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺳﻖ ﺍاﻟﻤﻘﺒﻠﯿﻦ ﻣ‪‬ﻦ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻷﺩدﯾﺎﻥن«" )ﻗﺮﻥن ﺑﺪﯾﻊ‪ ،‬ﺻﺺ ‪.(12-13‬‬

‫ﻃﺒﻊ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬

‫ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ )ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﻪ ﺧﻂ‪ ‬ﺯزﯾﻦ‌ﺍاﻟﻤﻘﺮ‪‬ﺑﯿﻦ(‪ ،‬ﻃﺒﻊ ‪120‬‬
‫ﺑﺪﯾﻊ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﺿﻤﯿﻤﮥ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺻﻔﺤﮥ ‪38‬‬
‫ﺗﺎ ‪ 47‬ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻃﺒﻊ ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﻠﻮﮎک ﻭو‬

‫‪53‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺭرﺅؤﺳﺎﯼی ﺍاﺭرﺽض‪ ،‬ﻃﺒﻊ ‪ 124‬ﺑﺪﯾﻊ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﺻﻔﺤﺎﺕت‬
‫‪ 73-90‬ﺩدﺭرﺝج ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﯾﺎ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥن ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺩدﺭر ﻧﮕﺎﻩه ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ‏ﺭرﺳﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﭘﺎﭖپ ﭘﯽ ﻧﻬﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﻟﻮﺡح‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﻗﺴﻤﺖ‪‎‬ﻫﺎﯼی ﺁآﻥن ﻧﯿﺰ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺑﻪ‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺩدﻋﻮﺕت ﯾﺎ ﺍاﻣﺮ ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺧﻄﺎﺏب ﺍاﮐﺘﻔﺎ ﻧﮑﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﻧﻔﻮﺱس ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺭرﺩد ﺧﻄﺎﺏب ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﺎﹰً‬
‫ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻭو ﺑﻌﻀﺎﹰً ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﭘﺎﭖپ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺎﭖپ ﺭرﺍا ﻣﺄﻣﻮﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﻠﻤﺎﺀء‬
‫ﺳﺨﻦ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﻭو ﭘﯿﺎﻡم ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥن ﭘﯿﺎﻡم ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﺍا ﻣﯽ‪‎‬ﺗﻮﺍاﻥن‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺎﻡم ﺑﺮﺩد‪:‬‬
‫‪ -1‬ﺣﺒﺮ ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﯾﺎ ﺧﻮﺩد ﭘﺎﭖپ ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﭼﻮﻥن "ﺃأﻥن ﯾﺎ ﭘﺎﭘﺎ"‪" ،‬ﺃأﻥن ﯾﺎ ﺭرﺋﯿﺲ ﺍاﻟﻘﻮﻡم"‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻗﻞ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻷﺭرﺽض‪"...‬‬
‫‪ -2‬ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻪ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﭘﺎﭖپ ﭘﯿﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺑﻼﻍغ ‏‬
‫ﺩدﺭر ﺟﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﺍاﻫﻞ ﺍاﺭرﺽض ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﭘﺎﭖپ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺧﻄﺎﺏب‬
‫ﮐﻠﹼّﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﮑﻢ ﺑﻪ ﺷﮑﺴﺘﻦ ﺑﺖ‌ﻫﺎﯼی ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺧﻄﺎﺏب ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ‬
‫ﻋﺒﺎﺭرﺕت "ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء" ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻗﻞ ﯾﺎ ﻣﻌﺸﺮ ﺍاﻟﻌﻠﻤﺎﺀء‪."...‬‬
‫‪ -3‬ﻋﻠﻤﺎ‪ ،‬ﮐﻪ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﭘﺎﭖپ ﭘﯿﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺑﻼﻍغ ‏‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮﺍاﯼی ﭘﯿﺎﻡم ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎﺀء‪ ،‬ﻣﺸﺨﹼّﺺ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺆﺍاﻝل ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺃأ ﺗﻘﺮﺋﻮﻥن ﺍاﻻﻧﺠﯿﻞ ﻭو ﻻﺗﻘﹶَﺮ‪‬ﻭوﻥن‬
‫ﻟﻠﺮ‪‬ﺏب‪ ‬ﺍاﻟﺠﻠﯿﻞ‪"...‬‬
‫‪ -4‬ﺭرﺍاﻫﺐ‪‎‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﯾﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥن "ﯾﺎ‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪‎‬‬ ‫ﻣﻸ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻫﺒﺎﻥن" ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫‪ -5‬ﺍاﻫﻞ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﮐﻪ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﭘﺎﭖپ‪ ،‬ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥن "ﻗﻞ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻷﺩدﯾﺎﻥن"‪ ،‬ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﭘﯿﺎﻡم ﺑﻪ ﻭوﻋﺪﮤۀ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻭوﺍاﻟﺪ ﺳﻤﺎﻭوﯼی ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬

‫‪54‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﻟﻬﺬﺍا‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻠﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ‬
‫ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -6‬ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺴﯿﺤﯿﺎﻥن ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﭼﻮﻥن "ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻻﺑﻦ"‪" ،‬ﯾﺎﻣﻸ ﺍاﻻﻧﺠﯿﻞ"‪" ،‬ﯾﺎ‬
‫ﻣﻸ ﺍاﻟﻨﹼّﺼﺎﺭرﯼی" ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ‌ﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪‎‬‬ ‫‪ -7‬ﺣﻀﺮﺍاﺕت ﺍاﺳﺎﻗﻔﻪ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﺎﹰً ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍاﻥن "ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻷﺣﺒﺎﺭر" ﺧﻄﺎﺏب‬

‫ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﻌﻨﻮﯼی ﻭو ﺭرﻣﺰﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﻃﺒﯿﻌﺖ‬

‫ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺑﯿﺎﻥن ﺷﺪﹼّﺕت ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﯾﺎ ﻋﻈﻤﺖ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺗﺄﺛﯿﺮﺵش ﺑﺮ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺭرﺍا‬
‫ﻧﯿﺰ ﻣﺤﻞ‪ ‬ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻥن "ﻗﺪ ﻓﺎﺣﺖ ﻧﺴﻤﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ‬
‫ﺑﻤﺎ ﺃأﺗﯽ ﺍاﻟﻤﻘﺼﻮﺩد ﺑﻤﺠﺪﻩه ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﺍا‪‬ﺫذﺍاﹰً ﮐﻞ‪ ‬ﺣﺠﺮﹴٍ ﻭو ﻣﺪﺭرﹴٍ ﯾﻨﺎﺩدﯼی ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﺍاﻟﻤﻮﻋﻮﺩد ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻤﻠﮏ ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻐﻔﹼّﺎﺭر" ﺍاﮐﺘﻔﺎ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺣﻤﺪ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺁآﻣﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪" ،‬ﺍاﮔﺮ ﭼﺸﻢ ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﺑﮕﺸﺎﯾﯿﺪ‪ ،‬ﺟﻤﯿﻊ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺩدﮤۀ ﺟﺪﯾﺪﮤۀ‬
‫ﺑﺪﯾﻌﻪ ﺳﺮﻣﺴﺖ ﺑﯿﻨﯿﺪ ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺫذﺭر‪‬ﺍاﺕت ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺍاﻧﻮﺍاﺭرﺵش ﻣ‪‬ﺸﺮﻕق ﻭو ﻣﻨﻮ‪‬ﺭر‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﯿﺪ ﯾﺎﻓﺖ" )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص ‪(321‬‬

‫ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺨﺘﺺ‪ ‬ﻇﻬﻮﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت‬
‫ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺷﺖ‪" ،‬ﻫﻤﭽﻪ‬
‫ﻣﺪﺍاﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻖ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺛﺎﺑﺘﮥ‬
‫ﺑﯿﻦ ﺑﺮﯾ‪‬ﻪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﺩدﺭر ﺣﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺣﺎﻣﻞ ﻓﯿﻮﺿﺎﺕت ﻭو ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩدﺍاﺕت ﻻﺗﺤﺼﯽ‬
‫ﺷﺪﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﻗﺘﻀﺎﯼی ﻭوﻗﺖ ﻭو ﺍاﺳﺒﺎﺏب ﻣﻠﮑﯿ‪‬ﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد" )ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت‪،‬‬
‫ﺹص ‪ (90-91‬ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﺁآﻥن ﺭرﻭوﺡح ﺑﺪﯾﻌﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﺎﻟﺐ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺩدﻣﯿﺪﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﻭو ﺁآﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺡح ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺳ‪‬ﺮ‪‬ﯾﺎﻥن ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺷﺖ‪" ،‬ﮐﻠﻤﻪ‪‎‬ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻣﯽ‬
‫‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺑﺪﯾﻊ ﺩدﻣﯿﺪﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﻭو ﻧﻔﺤﺎﺕت ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﻪ ﺑﺮ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻇﺎﻫﺮﺍاﹰً ﻭو ﺑﺎﻃﻨﺎﹰً ﻣﺮﻭوﺭر ﻣﯽ‏ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﯾﮕﺮ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺯزﻣﺎﻥن ﻭو ﻋﺼﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺁآﻓﺎﻗﯿﻪ ﻭو ﺍاﻧﻔﺴﯿ‪‬ﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﺩد" )ﻫﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪.(88‬‬

‫‪55‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ‪‎‬ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻄﯿﻔﮥ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺟﻤﯿﻞ ﺫذﮐﺮ‬
‫ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺟﺬﺏب ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﻟﻬﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﻮﺩدﻩه؛ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝل‬
‫ﻓﺮﺡح ﻭو ﺍاﻧﺒﺴﺎﻁط ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﻭو ﺛﻨﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝل‪ .‬ﺁآﺏب ﻣﯽ‪‎‬ﮔﻮﯾﺪ ﺍاﯼی ﺧﺎﮎک ﺑﯿﺎ ﺫذﮐﺮﻫﺎﯼی ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﮕﺬﺍاﺭرﯾﻢ ﻭو ﺑﻪ ﺛﻨﺎﯼی ﻣﺎﻟﮏ ﻗﺪﻡم ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺷﻮﯾﻢ‪ .‬ﺟﺒﺎﻝل ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﺪ ﺍاﯼی ﺍاﺷﺠﺎﺭر ﺍاﻣﺮﻭوﺯز‬
‫ﺭرﻭوﺯز ﺗﻐﻨﹼّﯽ ﻭو ﺗﺮﻧﹼّﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻏﯿﺐ ﻭو ﺷﻬﻮﺩد ﺑﺮ ﮐﺮﺳﯽ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺴﺘﻮﯼی‪.‬‬
‫ﻧﯿﮑﻮﺳﺖ ﻭوﻗﺖ ﻣﺎ ﻭو ﻧﯿﮑﻮﺳﺖ ﺭرﻭوﺯز ﻣﺎ ﻭو ﻧﯿﮑﻮﺳﺖ ﺣﺎﻝل ﻣﺎ‪ .‬ﻓﻀﻞ ﻣﺤﺒﻮﺏب‬
‫ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﺍاﺣﺎﻃﻪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺷﻔﻘﺖ ﺗﺎﺑﯿﺪﻩه‪ ،‬ﺩدﺭرﯾﺎﯼی ﺭرﺣﻤﺖ ﻣﻮ‪‬ﺍاﺝج ﻭو ﻧﻮﺭر‬
‫ﺑﺨﺸﺶ ﻣ‪‬ﺸﺮﻕق" )ﻟﺌﺎﻟﯽ ﺣﮑﻤﺖ‪ ،‬ﺝج ‪ ،3‬ﺹص ‪(245‬‬

‫ﺩدﻋﻮﺕت ﺑﻪ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت‬

‫ﺑﺤﺚ ﺍاﺻﻠﯽ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح‪ ،‬ﺩدﻋﻮﺕت ﺍاﺯز ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥن ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ‬
‫ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺩدﺭر ﻭوﻋﺪﻩه‪‎‬ﻫﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻣﺼﺮ‪‬ﺡح ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺎ‬
‫ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﭼﻮﻥن ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﻭوﺭرﺷﻠﯿﻢ ﺟﺪﯾﺪ ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﯾﺎﺩد ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺑﻪ ﮐﺮ‪‬ﺍاﺕت ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻣﻮﺭرﺩدﯼی ﮐﻪ ﺗﻠﻮﯾﺤﺎﹰً ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺩدﯾﺪﻩه‬
‫ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﺩدﺭر ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺍاﻫﻞ ﯾﻘﯿﻦ ﺭرﺍا ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻓﻀﺎﯼی ﻗﺪﺱس‪ ،‬ﻗﺮﺏبﹺِ ﺭرﺿﻮﺍاﻥن‪ ،‬ﺭرﻭوﺿﮥ ﺟﺪﯾﺪﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﯿﻦ ﻭو‬
‫ﻫﯿﺎﮐﻞ ﺧﻠﺪ ﺑﺮﯾﻦ ﻃﺎﺋﻒ ﺣﻮﻝل ﺁآﻥن ﮔﺸﺘﻪ‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺟﻬﺪﯼی ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻣﻘﺎﻡم ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﯾﯿﺪ ﻭو ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻋﺸﻖ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺷﻘﺎﯾﻘﺶ ﺟﻮﯾﯿﺪ ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺣﮑﻤﺖ‌ﻫﺎﯼی ﺑﺎﻟﻐﮥ‬
‫ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﺛﻤﺎﺭر ﺑﺎﻗﯿﻪ‌ﺍاﺵش ﺑﯿﺎﺑﯿﺪ‪ .‬ﻗﺮ‪‬ﺕت ﺍاﺑﺼﺎﺭر ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﻫ‪‬ﻢ ﺩدﺧﻠﻮﺍا ﻓﯿﻪ ﺁآﻣﻨﯿﻦ‪".‬‬

‫ﺷﺎﯾﺪ ﺑﯽ‪‎‬ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﺗﯽ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻣﻠﮑﻮﺕت ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺩدﺭر ﻟﻐﺖ ﻣﺒﺎﻟﻐﮥ ﻣ‪‬ﻠﮏ ﺍاﺳﺖ؛ ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺍاﻫﻞ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺮ ﻋﺎﻟﻢ ﻣ‪‬ﻠﮑﯽ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺯز ﺷﺌﻮﻥن ﻭو ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻭو ﻗﯿﻮﺩد ﻭو ﻧﻘﺎﺋﺺ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻠﮑﯽ ﻣﺠﺮ‪‬ﺩد ﻣﮑﻤ‪‬ﻞ ﻗﺪﯾﻢ‬
‫ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯽ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ‪) "...‬ﯾﺎﺩدﻧﺎﻣﮥ ﻣﺼﺒﺎﺡح ﻣﻨﯿﺮ‪ ،‬ﺹص ‪ .(418‬ﺍاﮔﺮ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﺭرﺿﻮﺍاﻥن‬
‫ﻗﺪﺱس ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻻﯾﺰﺍاﻟﯽ ﻭو ﻣﻘﺮ‪ ‬ﻗﺮﺏب ﺭرﺍا ﺳﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﺍاﺣﺪ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ‪،‬‬
‫ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻣﯽ‪‎‬ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻧﺼﯿﺮ‬

‫‪56‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺗﻮ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻫﯿﮑﻠﯽ ﻣﺒﻌﻮﺙث ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﺩدﺧﻮﻝل ﺩدﺭر ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﻗﺪﺱس‬
‫ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻓﺮﻣﻮﺩدﯾﻢ ﻭو ﺗﻮ ﺗﻮﻗﹼّﻒ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺩدﺭر ﻓ‪‬ﻨﺎﯼی ﺑﺎﺏب ﻣﺘﺤﯿ‪‬ﺮﺍاﹰً ﻗﺎﺋﻢ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻫﻨﻮﺯز ﻓﺎﺋﺰ‬
‫ﺑﻪ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺩدﺭر ﻣﺪﯾﻨﮥ ﻗﺪﺱس ﺻﻤﺪﺍاﻧﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻘﺮ‪ ‬ﻋﺰ‪ ‬ﺭرﺣﻤﺎﻧﯿ‪‬ﻪ ﻧﺸﺪﻩه‪ .‬ﺣﺎﻝل ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎ ﮐﻪ‬
‫ﺑﺎﺏب ﻓﻀﻞ ﻣﻔﺘﻮﺡح ﻭو ﺗﻮ ﻣﺄﻣﻮﺭر ﺑﻪ ﺩدﺧﻮﻝل؛ ﻭوﻟﮑﻦ ﺗﻮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻇﻨﻮﻥن ﻭو ﺍاﻭوﻫﺎﻡم‬
‫ﻣﺤﺘﺠ‪‬ﺐ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺯز ﻣﻘﺮ‪ ‬ﻗﺮﺏب ﺩدﻭوﺭر ﻣﺎﻧﺪﻩه‪ .‬ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ﺗﻮ ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﺗﻮ‬
‫ﻣﺸﻬﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺩدﺭر ﻋﻘﺒﮥ ﺳﺆﺍاﻝل ﻭوﺍاﻗﻔﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺩدﺭر ﻋﻘﺒﮥ ﺣﯿﺮﺕت ﻣﺘﻮﻗﹼّﻒ ﻭو‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﺩدﺭر ﻋﻘﺒﮥ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻣﺤﺘﺠ‪‬ﺐ" )ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻃﺒﻊ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺹص ‪.(171‬‬

‫ﺁآﺩدﻣﯽ ﻣﺤﺘﺎﺝج‪ ،‬ﺑﻞ ﻣﺸﺘﺎﻕق ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﺳﺖ؛ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺧﻮﺩد ﺍاﻭو ﻧﻤﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﺑﺸﺮ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯽ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﻭو ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭرﯾﺎ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﺭرﯾﺎ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ‬
‫ﺭرﻭوﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻣﻮ‪‬ﺍاﺝج ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺪﻣﯽ ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺳﺮﮔﺮﺩدﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﺑﺎﻥن ﺧﺴﺮﺍاﻥن‬
‫ﻧﺠﺎﺕت ﯾﺎﻓﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺑﺤﺮ ﻋﺬﺏب ﻓﺮﺍاﺕت ﺭرﺳﯿﺪ‪.‬‬

‫ﺍاﯾﺜﺎﺭر ﻭو ﻓﺪﺍا ﺩدﺭر ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺭرﻭوﺩد ﻧﺎﺱس ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت‬

‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺭرﺍاﻩه ﯾﺎﺑﻨﺪ‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻓﺪﺍا ‌‬
‫"ﺍا‪‬ﻧﹼّﺎ ﻓﺪﯾﻨﺎ ﻧﻔﺴ‪‬ﻨﺎ ﻟﺤﯿﻮﺗﮑﻢ" ﺗﻔﻮ‪‬ﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻫﯿﮑﻞ ﻇﻬﻮﺭر ﺯزﻧﺪﺍاﻥن ﺭرﺍا ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﻭو ﺫذﻟ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﻗﺒﻮﻝل ﮐﺮﺩد ﺗﺎ ﻋﺰ‪‬ﺕت ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻓﺪﺍاﮐﺎﺭرﯼی‪،‬‬
‫ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺳﺒﺐ ﺭرﻧﺞ ﻭو ﻋﺬﺍاﺏب ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻋﻠﹼّﺖ ﺳﺮﻭوﺭر ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ‬
‫ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﺭرﺍاﺣﺖ ﻭو ﺁآﺳﺎﯾﺶ ﻋﺒﺎﺩد ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ‪ ،‬ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻣﺎﺀءﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ‬
‫ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز ﻣﻨﺰﻝل ﭘﺮﺳﯽ ﺳﺠﻦ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز ﻏﺬﺍا ﭘﺮﺳﯽ ﺑﻼﯾﺎ ﻭو ﻣﺤﻦ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﺴﺪ ﭘﺮﺳﯽ ﺩدﺭر ﺿﻌﻒ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز ﺭرﻭوﺡح ﭘﺮﺳﯽ ﺩدﺭر ﺳﺮﻭوﺭر ﻭو ﻓﺮﺣﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻧﻤﯽ‬
‫‪‎‬ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺳﺮﻭوﺭر ﻣ‪‬ﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻷﺭرﺽض‪ .‬ﺣﺒﺲ ﺭرﺍا ﻗﺒﻮﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩدﯾﻢ ﺗﺎ ﮔﺮﺩدﻥن‪‎‬ﻫﺎﯼی ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﺯز‬
‫ﺳﻼﺳﻞ ﻧﻔﺲ ﻭو ﻫﻮﱝ ﻓﺎﺭرﻍغ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺫذﻟ‪‬ﺖ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﺗﺎ ﻋﺰ‪‬ﺕت ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺍاﺯز ﻣﺸﺮﻕق‬
‫ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﻧﻤﺎﯾﺪ" )ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،7‬ﺹص ‪.(5‬‬

‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﯾﺜﺎﺭر ﻭو ﻓﺪﺍا ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺿﻌﻒ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻖ ﻗﺎﺩدﺭر ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﺍاﻋﺪﺍاﺀء‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺳﯿﻠﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﻭوﯼی ﺁآﻭوﺭرﻧﺪ‪" ،‬ﻫﻤﭽﻪ‬
‫ﻣﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﺣﻖ ﻋﺎﺟﺰ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻗﺴﻢ ﺑﻪ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺟﻤﯿﻊ‬

‫‪57‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻣﻢ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮐﻠﻤﻪ‌ﺍاﯼی ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﻣﻊ‪‎‬ﺫذﻟﮏ ﺍاﺯز ﻇﻠﻢ ﻇﺎﻟﻤﯿﻦ ﭼﺸﻢ ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﻭو ﺣﻤﻞ‬
‫ﺑﻼﯾﺎﯼی ﻻﺗﺤﺼﲐ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺗﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺑﺎﻗﯿﮥ ﺍاﺑﺪﯾ‪‬ﻪ ﮐﺸﺎﻧﺪ‪ .‬ﻻﯾﻌﻠﻢ ﺫذﻟﮏ ﺍا‪‬‬
‫ﺍاﻭوﻟﻮ ﺍاﻻﻟﺒﺎﺏب" )ﻫﻤﺎﻥن(‪.‬‬

‫ﺟﻤﺎﻝل ﺣﻖ ﺻﻠﯿﺐ ﺭرﺍا ﻣﯽ‌ﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﺯز ﻋﺼﯿﺎﻥن ﻃﺎﻫﺮ ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺎﻟﺖ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻧﯿﺰ ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‪‎‬ﺍاﯼی ﻟﻄﯿﻒ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﻣﺨﺎﻃﺐ ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩد‪" ،‬ﻋﯿﺴﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻐﺎﺭرﻩه‬
‫ﻣﺄﻭوﯼی ﮔﺰﯾﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﻭو ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﻝل ﻣﺨﻔﯽ ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﺫذﮐﺮﯾﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺭرﺧﺖ ﻣﻘﺮ‬
‫ﻧﻤﯽﮐﺸﯿﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻭو‬
‫‏‬ ‫ﺟﺴﺘﻪ ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻭوﻟﯿﺎ ﺍاﺯز ﺧﻮﻑف ﻭو ﯾﺎ ﺟﻬﺖ ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﻔﺲ‬
‫ﺩدﯾﺎﺭر ﺑﻪ ﺩدﯾﺎﺭر ﻓﺮﺍاﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﮐﺮﺩدﻧﺪ؛" ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪" ،‬ﻧﺺ‪ ‬ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺭرﻭوﺯز ﺩدﺭر ﻫﯿﮑﻞ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺟﻬﺮﺓةﹰً ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ .‬ﺣﺎﻝل ﻧﻮﺷﺘﻪ‪‎‬ﺍاﯼی ﮐﻪ ﻋﯿﺴﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻐﺎﺭرﻫﺎ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﺧﻮﻑف ﻧﻔﺲ ﻧﻤﯽ‌ﮐﺸﯿﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺗﻌﺪﹼّﯼی ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﺷﺄﻥن ﺧﻮﺩد‬
‫ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﺟﺴﺘﻪ‪‎‬ﺍاﯼی‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﯾﮏ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﺭرﻭوﺡح ﺫذﮐﺮ ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﮐﻮﺛﺮ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﺭرﺣﻤﻦ ﺑﻪ ﺣﺪﯾﻘﮥ ﺳﺒﺤﺎﻥن ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺷﻮﯼی‪ .‬ﻓﻠﻤ‪‬ﺎ ﺭرﺃأﯼی ﺍاﻟﺼ‪‬ﻠﯿﺐ ﺣ‪‬ﻤ‪‬ﻠﹶَﻪ‪ ‬ﺑﻨﻔﺴﻪ‬
‫ﺛﻤ‪‬ﺎ ﺍاﻋﺘﻨﹶَﻘﻪ ﻗﺎﺋﻼ‪ ‬ﻫﻠﹼّﻢ ﯾﺎ ﺻﻠﯿﺒﯽ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻣ‪‬ﻨﺬﹸُ ﺛﻠﺜﺔ ﻭو ﺛﻠﺜﯿﻦ ﺳﻨﺔ ﺃأﻧﺎ ﻣﻨﺘﻈﺮ‪‬ﮎک ﻭو‬
‫ﻣﻔﺘﹼّﺸﺎﹰً ﻋﻠﯿﮏ ﻭو ﺍاﹸُﺭرﯾﺪﹸُ ﺃأﻥن ﺃأﻣﻮﺕت‪ ‬ﻣﺴﺘﻤﺮ‪‬ﺍاﹰً ﻓﯿﮏ ﺣﺒ‪‬ﺎﹰً ﺑﺄﻏﻨﺎﻣﯽ‪ .‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﻧﻔﺤﺎﺕت ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﻠﻤﻪ ﺭرﺍا ﺟﺰ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿ‪‬ﯿﻦ ﻧﯿﺎﺑﻨﺪ ﻭو ﻟﺬﹼّﺕت ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺟﺰ ﺍاﻫﻞ ﻣﻨﻈﺮ ﺭرﺣﻤﻦ ﺩدﺭرﮎک‬
‫ﻧﻨﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ...‬ﺑﺸﻨﻮ ﮐﻪ ﭼﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ .‬ﺩدﺭر ﺣﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﯾﻬﻮﺩد ﺑﺮ ﻗﺘﻞ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﭼﻮﻥن ﺻﻠﯿﺐ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﭼﺸﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺮ ﺻﻠﯿﺐ ﺍاﻓﺘﺎﺩد‪،‬‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺑﯿﺎ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺳﯽ ﻭو ﺳﻪ ﺳﻨﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺗﻮﺍاﹶَﻡم ﻭو ﻣﺸﺘﺎﻕق ﺗﻮ" )ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ‪ ،‬ﺹص‬
‫‪ 293‬ﻭو ‪.(297-8‬‬

‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻋﻠﻢ ﺑﺄﻥنﹼّ‬
‫‏‬ ‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﻻﺑﻦ ﺍا‪‬ﺫذﺍا ﺳﻠﹼّﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﻗﺪ ﺑﮑﺖ ﺍاﻷﺷﯿﺎﺀء ﮐﻠﹼّﻬﺎ ﻭوﻟﮑﻦ ﺑﺎﻧﻔﺎﻗﻪ ﺭرﻭوﺣﻪ ﻗﺪ ﺍاﺳﺘﻌﺪﹼّ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺷﯽﺀء ﮐﻤﺎ ﺗﺸﻬﺪ ﻭو ﺗﺮﯼی ﻓﯽ ﺍاﻟﺨﻼﺋﻖ ﺍاﺟﻤﻌﯿﻦ‪ .‬ﮐﻞ‪ ‬ﺣﮑﯿﻢ ﻇﻬﺮﺕت ﻣﻨﻪ ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﻋﺎﻟ‪‬ﻢ‪ ‬ﻓﺼ‪‬ﻠﺖ ﻣﻨﻪ ﺍاﻟﻌﻠﻮﻡم ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺻﺎﻧﻊ ﻇﻬﺮﺕت ﻣﻨﻪ ﺍاﻟﺼ‪‬ﻨﺎﺋﻊ ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺳﻠﻄﺎﻥنﹴٍ ﻇﻬﺮﺕت‬
‫ﻣﻨﻪ ﺍاﻟﻘﺪﺭرﺓة ﮐﻠﹼّﻬﺎ ﻣ‪‬ﻦ ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺭرﻭوﺣﻪ ﺍاﻟﻤﺘﻌﺎﻟ‪‬ﯽ ﺍاﻟﻤﺘﺼﺮ‪‬ﻑف‪ ‬ﺍاﻟﻤﻨﯿﺮ" )ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت‪ ،‬ﺹص ‪(93‬‬

‫‪58‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺍاﻣﺮﯼی ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺯز ﺗﻼﺵش ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺧﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﻭو ﻫﯿﭻ ﺑﻼ ﻭو ﺍاﺑﺘﻼﯾﯽ ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﺮ ﻣﻨﻊ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺷﻌﻠﻪﻫﺎﯼی ﺁآﺗﺶ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن‬
‫‌‬ ‫ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﯼی ﺧﺸﮑﯽ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر‬
‫ﺩدﺭرﯾﺎ ﺳﺮ ﺑﻠﻨﺪ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻧﺪﺍاﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺑﻠﻨﺪ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺩدﺭر ﭼﺎﻩه ﺗﺎﺭرﯾﮏ‬
‫ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺑﻠﻨﺪﺍاﯼی ﮐﻮﻫﻬﺎ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺩدﺭر ﺯزﯾﺮ ﺯزﻣﯿﻦ ﺩدﻓﻦ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺍاﻓﻖ ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻃﻠﻮﻉع ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺧﻮﻥن ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺮﯾﺰﻧﺪ‪ ،‬ﻫﺮ ﻗﻄﺮﻩه ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﻓﺮﯾﺎﺩد ﺑﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻭوﺭرﺩد‪.‬‬

‫ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻧﺸﻮﺩد ﻭو ﺑﺎﯾﺪ ﺷﺮﺍاﯾﻄﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺣﺮﺍاﺯز ﻧﻤﻮﺩد ﺗﺎ‬
‫ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﯽ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺭرﺍا ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫‌‬ ‫ﻣﻮﺍاﻧﻊ ﻭو ﻟﺰﻭوﻡم ﺭرﻓﻊ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬

‫ﻣﻮﺍاﻧﻊ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت‬

‫ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻧﺼﯿﺮ‪ ،‬ﺗﻮﻗﹼّﻒ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻧﻔﻮﺱس ﺩدﺭر ﻣﺪﺧﻞ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻣﻄﺮﺡح‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻋﻮﺕت ﻋﺎﻡم‪ ‬ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫‌‬ ‫ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫"ﺟﻤﯿﻊ ﻋﺒﺎﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﻗﺪﺱس ﺑﯽ‪‎‬ﺯزﻭوﺍاﻟﻢ ﺩدﻋﻮﺕت ﻓﺮﻣﻮﺩدﻡم ﻭو ﺑﻪ ﮐﻮﺛﺮ ﻗﺪﺱس ﻻﯾﺰﺍاﻟﻢ‬
‫ﺧﻮﺍاﻧﺪﻡم" )ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص ‪ .(172‬ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ ﻧﯿﺰ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪،‬‬
‫"ﻗﺪ ﺃأﺗﯽ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟﻘﺪﻡم ﺑﺎﺳﻤﻪ ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﻭو ﺃأﺭرﺍاﺩد ﺃأﻥن ﯾ‪‬ﺪﺧﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﻓﯽ ﻣﻠﮑﻮﺗﻪ ﺍاﻷﻗﺪﺱس‬
‫ﻭو ﯾﺮﻭوﻥن ﺍاﻟﻤﺨﻠﺼﻮﻥن ﻣﻠﮑﻮﺕت‪‎‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺃأﻣﺎﻡم ﺟﻬﻪ‪ ".‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﮐﺜﺮ ﻧﻔﻮﺱس ﺍاﺯز ﺩدﺧﻮﻝل ﺩدﺭر ﻣﻠﮑﻮﺕت‬
‫ﻣﺎﻧﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﻗﯿﻘﺎﹰً ﻫﻤﺎﻥن ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻧﯿﺰ ﺑﺪﺍاﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﺕت‬
‫‌‬ ‫ﻣﻤﻨﻮﻉع‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻃﺮﺍاﻑف ﻭو ﺍاﮐﻨﺎﻑف ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺩدﺍاﺧﻞ ﺩدﺭر ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺧﺎﺭرﺝج ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻧﺼﯿﺮ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﺎﮐﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‪" ،‬ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ﺗﻮ ﻭو‬
‫ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﺗﻮ ﻣﺸﻬﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺩدﺭر ﻋﻘﺒﮥ ﺳﺆﺍاﻝل ﻭوﺍاﻗﻔﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺩدﺭر ﻋﻘﺒﮥ ﺣﯿﺮﺕت‬
‫ﻣﺘﻮﻗﹼّﻒ ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺩدﺭر ﻋﻘﺒﮥ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻣﺤﺘﺠﺐ" )ﻫﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ .(171‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ ﺑﻪ ﻣﻮﺍاﻧﻊ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﻩه ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪59‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ -1‬ﺳﺒﺤﺎﺕت ﻋﻠﻮﻡم‪ :‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻋﺪﯾﺪﻩه‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﺎ ﻋﺒﺎﺭرﺕت "ﺃأﻥن ﺍاﺧﺮ‪‬ﻕق ﺳﺒﺤﺎﺕت ﺍاﻟﻌﻠﻮﻡم‬
‫‌‬ ‫ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر‬
‫‌‬ ‫ﻟﺌ‪‬ﹼّ‪ ‬ﺗﻤﻨﻌ‪‬ﮏ ﻋﻦ ﺷﻄﺮ ﺍاﺳﻤﯽ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم" ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻧﯿﺰ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻋﺼﺮ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻠﻢ ﺧﻮﺩد ﻏﺮ‪‬ﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﻭوﯼی ﺑﺮ ﮔﺮﺩدﺍاﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‪ ،‬ﺻﯿ‪‬ﺎﺩد ﻣﺎﻫﯽ ﺑﺎ‬
‫ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﻧﺪﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﺑﺎ ﻗﻠﺐ ﭘﺎﮎک ﺑﻪ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻧﺎﺋﻞ‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫"ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﮐﻠﹼّﯽ‪ ،‬ﺳﺒﺤﺎﺕت ﺑﻪ ﻣﻮﺍاﻧﻊ ﻭو ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺒﺎﺕت ﺍاﻃﻼﻕق ﻣﯽ‏ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو‬
‫ﻣﻘﺼﻮﺩدﺵش ﺣﺎﺋﻞ ﺍاﺳﺖ" )ﻗﺎﻣﻮﺱس ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪ ،‬ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪(858‬‬
‫‪ -2‬ﻏﺮﻭوﺭر ﻭو ﺍاﺳﺘﮑﺒﺎﺭر‪ :‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺗﮑﺮﺍاﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﻭو‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻧﻔﻮﺱس ﮐﻪ ﺣﺘﹼّﯽ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺰ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﻮﺍاﻫﻨﺪﺑﻪ ﺁآﻥن ﻏﺮ‪‬ﻩه‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺘﮑﺒﺎﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﻭوﺭرﺯزﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺭرﺍا ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺑﺎ ﻋﺒﺎﺭرﺕت "ﺃأﻥنﹺِ ﺍاﺳﺮﻋﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻪ ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻷﺭرﺽض ﺑﺨﺼﻮﻉع‪ ‬ﻭو ﺍا‪‬ﻧﺎﺏب" ﻣﻄﺮﺡح‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻧﮑﺘﮥ ﺟﺎﻟﺐ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺷﺮﻁط ﺣﻀﻮﺭر ﺩدﺭر‬
‫‌‬
‫ﺳﺎﺣﺖ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺭرﺍا ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺻﺮﻓﮥ ﺑﺤﺘﻪ ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪" ،‬ﺇإﻋﻠﻢ ﺃأﻥنﹼّ ﻓﯽ ﺧﺰﺍاﺋﻦ‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء‪ ‬ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﻧﹼّﮏ ﺃأﻧﺖ ﻓﺎﻫﺪﹺِ ﺍاﻟﯿﻪ ﻣﺎ ﻻﯾﮑﻮﻥن ﻓﯽ ﺧﺰﺍاﺋﻨﻪ ﻭو ﻫﻮ ﻋﺠﺰ‪‬‬
‫ﺻﺮﻑف ﻭو ﻓﻘﺮ‪ ‬ﺑﺤﺖ‪ ".‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﯿﺰ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪" :‬ﺣﮑﺎﯾﺖ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺨﺼﯽ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺅؤﯾﺎ ﺷﺨﺺ ﺑﺰﺭرﮔﻮﺍاﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺩدﯾﺪ ﻭو ﺳﺆﺍاﻝل ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﺍاﻟﻬﯽ ﮐﺎﺭر ﺗﻮ ﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺟﻮﺍاﺏب ﺩدﺍاﺩد ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺩدﺭرﮔﺎﻩه‬
‫ﺭرﺳﯿﺪﯾﻢ ﺳﺆﺍاﻝل ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺍاﺭرﻣﻐﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﯼی‪ ،‬ﻋﺮﺽض ﮐﺮﺩدﻡم ﻋﻠﻢ‪ .‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍاﻥنﹼّ‬
‫ﺧﺰﺍاﺋﻦ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻣﻤﻠﻮ‪‬ﺓة ﻣﻦ ﻫﺬﺍا‪ .‬ﮔﻔﺘﻢ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺧﯿﺮﯾﻪ ﻭو ﻋﺒﺎﺩدﺍاﺕت‪ .‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍاﻥنﹼّ‬
‫ﺧﺰﺍاﺋﻦ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻣﻤﻠﻮ‪‬ﺓة ﻣﻦ ﻫﺬﻩه‪ .‬ﭘﺲ ﻋﺮﺽض ﮐﺮﺩدﻡم ﻋﺠﺰ ﻭو ﻓﻘﺮ‪ .‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻫﺪﯾﮥ ﻣﻘﺒﻮﻟﻪ ﺍاﺳﺖ؛ ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﭘﯿﺪﺍا ﻧﻤﯽ‌ﺷﻮﺩد‪ .‬ﻣﻘﺼﺪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﻤﺎﻝل ﻓﻘﺮ ﻭو ﻋﺠﺰ ﻭو ﺿﻌﻒ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻘﺒﻮﻝل ﺍاﺳﺖ" )ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‪ ،‬ﺝج ‪ ،3‬ﺹص ‪ / 182‬ﻓﻘﺮﻩه ‪.(255‬‬

‫‪60‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ -3‬ﺍاﺳﻤﺎﺀء‪ :‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﻮﺍاﻧﻊ ﺍاﻗﺒﺎﻝل ﺑﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﻢ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت "ﻧﺮﺍاﻫﻢ ﺑﺎﺳﻤﯽ ﺍاﺣﺘﺠﺒﻮﺍا ﻋﻦ ﻧﻔﺴﯽ" ﻧﺎﻃﻘﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻓﺎﺻﻠﮥ ﺑﯿﻦ ﺧﻠﻖ ﻭو ﺣﻖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻣﻮﺍاﻧﻊ ﻭوﺻﻮﻝل ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻟﻘﺎﯼی‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺮﺩدﺑﺎﻧﯽ ﺑﯿﻦ ﺧﺪﺍا ﻭو ﺑﻨﺪﮔﺎﻧﺶ ﻧﺼﺐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺳﻪ ﭘﻠﹼّﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺳﻪ ﭘﻠﹼّﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﺬﺷﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﻖ ﻭوﺍاﺻﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﻠﹼّﻪ‬
‫ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺩدﻧﯿﺎ ﻭو ﻣﺎﻓﯿﻬﺎ ﺍاﺳﺖ؛ ﭘﻠﹼّﻪ ﺩدﻭوﻡم ﺁآﺧﺮﺕت ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﻘﺪﹼّﺭر ﺷﺪﻩه ﻭو ﺳﻮﻡم‬
‫ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻭو ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ )ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،4‬ﺹص ‪ / 26‬ﺝج ‪ ،8‬ﺹص ‪ .(120‬ﺩدﺭر‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺭر ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺳﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻟﺒﺎﺱس ﺍاﺳﺖ؛ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ‬
‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺨﻮﺍاﻫﺪ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻣﯽ‪‎‬ﮐﻨﺪ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺧﻠﻊ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻧﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﯿﻦ ﻋﻄﺎ ﻣﺸﻮﺭرﺕت ﮐﻨﺪ ﻭو ﻧﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺑﺎﺯزﭘﺲ ﮔﺮﻓﺘﻦ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﻟﯿﺎﻗﺖ ﺁآﻥن‬
‫ﺍاﺳﻢ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﻓﺰﻭوﻧﯽ ﯾﺎﺑﺪ؛ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﮔﺮ ﻟﯿﺎﻗﺖ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻥن‬
‫ﻫﻢ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺍاﺧﺬ ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﺑﺪﻭوﻥن ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺍاﻭو ﻣﺘﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ 8.‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﻭوﻓﺎﯼی ﺑﻪ ﻋﻬﺪ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻣﻬﻢ‪‎‬ﺗﺮ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺍاﺳﻤﯽ ﺍاﺳﺖ ﭼﻪ‬
‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻭوﻓﺎ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺟﺒﺮﻭوﺕت ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه ﻭو‬
‫‪9‬‬
‫ﻣﻘﺪﹼّﻡم ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -4‬ﺫذﮐﺮ ﻭو ﻋﺒﺎﺩدﺕت‪ :‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺩدﺭر ﺻﻮﺭرﺗﯽ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻭو ﻣﻘﺒﻮﻝل ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺯز‬
‫ﻭوﺻﻮﻝل ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭر ﻣﻌﺒﻮﺩد ﻧﺸﻮﺩد‪" ،‬ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺃأﻥن ﯾﻤﻨﻌﮑﻢ ﺍاﻟﺬﹼّﮐﺮ ﻋﻦ ﺍاﻟﻤﺬﮐﻮﺭر ﻭو‬
‫ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﻋﺒﺎﺩدﺕت ﺭرﺳﯿﺪﻥن ﺑﻪ ﻣﻌﺒﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر‬ ‫ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩدﺓة ﻋﻦ ﺍاﻟﻤﻌﺒﻮﺩد"‪.‬‬
‫ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﻭو ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺩدﺭر ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﺍاﻭو‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﻋﺒﺎﺩدﺕت ﺳﺒﺐ ﺷﻮﺩد ﺣﺠﺎﺑﯽ ﺑﺮ ﻗﻠﺐ‬
‫ﺍاﻓﺘﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺯز ﺗﺎﺑﯿﺪﻥن ﻧﻮﺭر ﻣﻌﺒﻮﺩد ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻫﯿﭻ ﺍاﺭرﺯزﺷﯽ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻣﺘﺮﺗﹼّﺐ‬

‫‪" 28‬ﻗﻞ ﺃأﻥنﹼّ ﺍاﻷﺳﻤﺎﺀء ﻫ‪‬ﯽ‪ ‬ﺑﻤﻨﺰﻟﺔ ﺍاﻷﺛﻮﺍاﺏب؛ ﻧﺰﯾ‪‬ﻦ‪ ‬ﺑﻬﺎ ﻣ‪‬ﻦ ﻧﺸﺎﺀء ﻣ‪‬ﻦ ﻋﺒﺎﺩدﻧﺎ ﺍاﻟﻤﺮﯾﺪﯾﻦ ﻭو ﻧﻨﺰﻉع ﻋﻤ‪‬ﻦ ﻧﺸﺎﺀء ﺃأﻣﺮﺍاﹰً ﻣ‪‬ﻦ ﻟﺪﻧﹼّﺎ‬
‫ﻭو ﺃأﻧﺎ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﺤﺎﮐﻢ ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ ﻭو ﻣﺎ ﻧﺸﺎﻭوﺭر ﻋﺒﺎﺩدﻧﺎ ﻓﯽ ﺍاﻻﻧﺘﺰﺍاﻉع ﮐﻤﺎ ﻣﺎ ﺷﺎﻭوﺭرﻧﺎﻫﻢ ﺣﯿﻦ ﺍاﻻﻋﻄﺎﺀء ﮐﺬﻟﮏ ﻓﺎﻋﺮﻑف ﺃأﻣﺮ‪‬‬
‫ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻭو ﮐﻦ ﻋﻠﯽ ﯾﻘﯿﻦ‪ ‬ﻣﺒﯿﻦ" )ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،4‬ﺹص ‪.(247‬‬
‫‪ 9‬ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻭوﻓﺎ ﺭرﺍا ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺟﺒﺮﻭوﺕت ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺑﻪ ﺳﻠﻄﺎﻥن ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﯾﻢ؛‬
‫ﻟﻬﺬﺍا ﻭوﻓﺎ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺣﺐ‪ ‬ﺍاﺯز ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺳﻢ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد" )ﮔﻠﺰﺍاﺭر ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺹص ‪.(319‬‬

‫‪61‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ ﺩدﺭر ﻋﺮﯾﻀﻪ‌ﺍاﯼی ﺣﻀﻮﺭر ﻃﻠﻌﺖ ﺍاﺑﻬﲐ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ‪" ،‬ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﯿﺰﺍاﺭر ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻃﺎﻋﺘﻢ ﮐﻪ ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﻋ‪‬ﺠﺐ ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﻣﺎﯾﻞ ﺁآﻥن ﻣﻌﺼﯿﺘﻢ ﮐﻪ‬
‫ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﻋﺬﺭر ﺁآﻭوﺭرﺩد"‪ 10‬ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺑﺶ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪" ،‬ﯾﺎﻋﻨﺪﻟﯿﺐ ﻧﺎﻣﻪ‪‎‬ﺍاﺕت ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﻧﺰﺩد‬
‫ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺣﺰﻥن ﺳﺒﺐ ﺑﻬﺠﺖ ﻭو ﺳﺮﻭوﺭر ﮔﺸﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ‬
‫‪‎‬ﺍاﺕت ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻘﺒﻮﻝل ﺍاﻓﺘﺎﺩد‪ :‬ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﯿﺰﺍاﺭر ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻃﺎﻋﺘﻢ ﮐﻪ ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﻋ‪‬ﺠﺐ ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو‬
‫ﻣﺎﯾﻞ‪ ‬ﺁآﻥن ﻣﻌﺼﯿﺘﻢ ﮐﻪ ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﻋﺬﺭر ﺁآﻭوﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺁآﻧﭽﻪ ﻋﺮﺽض ﻧﻤﻮﺩدﯼی‬
‫ﺳﺒﺐ ﻓﺮﺡح ﻭو ﺗﺒﺴ‪‬ﻢ ﺷﺪ ﻭوﻟﮑﻦ ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺭرﺍا ﻣﻘﺎﻡم ﺩدﯾﮕﺮ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ‪ .‬ﺍاﻥنﹼّ‬
‫ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻤﺨﺘﺎﺭر" )ﻟﺌﺎﻟﯽ ﺣﮑﻤﺖ‪ ،‬ﺝج ‪ ،3‬ﺹص ‪.(304‬‬
‫‪ -5‬ﻏﺮ‪‬ﻩه ﺷﺪﻥن ﺑﻪ ﺍاﻋﻤﺎﻝل‪ :‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ‬
‫ﻋﻤﻠﯽ ﺣﺒ‪‬ﺎﹰً ﻟﺠﻤﺎﻝل ﺍاﻟﻤﻌﺒﻮﺩد ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻘﺒﻮﻝل ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﻭو ﺳﺒﺐ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺑﻪ‬
‫ﺳﻮﯼی ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‪ ،‬ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﺭرﯾﺎ ﺁآﻟﻮﺩدﻩه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺳﺒﺐ ﺩدﻭوﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻫﺪ‬
‫ﺷﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪" ،‬ﮐﹶَﻢ ﻣ‪‬ﻦ‬
‫ﻋﺒﺎﺩدﹴٍ ﺻﺎﺭرﺕت ﺃأﻋﻤﺎﻟ‪‬ﻬ‪‬ﻢ ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺒﺎﹰً ﻷﻧﻔﺴ‪‬ﻬﹺِﻢ ﻭو ﺑﻬﺎ ﻣ‪‬ﻨ‪‬ﻌﻮﺍا ﻋﻦ ﺍاﻟﺘﹼّﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪".‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﮐﻼﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪،‬‬
‫" ﻗﻞ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻻﻋﻤﺎﻝل ﻫﻮ ﺭرﺿﺎﺋﯽ ﻭو ﻋﻠﻖ ﮐﻞ ﺷﯿﺊ ﺑﻘﺒﻮﻟﯽ ‪ ) "...‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‬

‫ﺁآﯾﻪ ‪.(84‬‬
‫‪ -6‬ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺯزﯾﻨﺖ ﻣﺰﺧﺮﻓﮥ ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯزﺍاﺕت ﻭو ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺎﻥن‪ :‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﮔﺮﭼﻪ‬
‫ﻗﺒﻼ‪ ‬ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﭘﻠﮥ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺯز‬
‫ﻧﺮﺩدﺑﺎﻥن ﺣﺪﹼّ ﻓﺎﺻﻞ ﺣﻖ ﻭو ﺧﻠﻖ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻧﯿﺎ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺣﻀﺮﺕت‬

‫‪ 10‬ﺍاﺯز ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت‪‎‬ﻧﺎﻣﻪﺀء ﺧﻮﺍاﺟﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻧﺼﺎﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺿﺒﻂ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﯿﺰﺍاﺭرﻡم ﺍاﺯز ﻃﺎﻋﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺮﺍا‬
‫ﺑﻪ ﻋ‪‬ﺠﺐ ﺁآﺭرﺩد‪ ،‬ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻌﺼﯿﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﻋﺬﺭر ﺁآﺭرﺩد‪.‬‬

‫‪62‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺷﺮﻁط ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﭘﺎﭖپ ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺭرﻫﺎ ﮐﺮﺩدﻥن ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻭو ﺯزﯾﻨﺖ ﺩدﻧﯿﺎ‬
‫ﺫذﮐﺮ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -7‬ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺑﻪ ﺣﺒﻞ ﺍاﻭوﻫﺎﻡم‪ :‬ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﮑﺮ‪‬ﺭرﺍاﹰً ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﺍاﺭرﺽض ﻣﯽ‏‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺻﻨﺎﻡم ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺭرﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺷﮑﺴﺖ ﻭو ﺳﭙﺲ‬
‫ﺑﻪ ﺣﻖ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺑﻪ ﺣﺒﻞ ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺑﺮﺍاﯾﺶ ﻣﻘﺪﹼّﺭر ﺷﺪﻩه ﻣﻨﻊ ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -8‬ﻫﻮﺍاﯼی ﻧﻔﺴﺎﻧﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ :‬ﻣﻮﺭرﺩد ﺩدﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺭرﯾﺸﮥ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬
‫ﻫﻮﺍاﯼی ﻧﻔﺴﺎﻧﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭوﻗﺘﯽ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻃﻮﺑﲐ ﻟﻤﻦ ﻧﺒﺬ ﺍاﻟﻬﻮﱝ ﻭو‬
‫ﺍاﺧﺬ ﺍاﻟﻬ‪‬ﺪﱝ‪ ،‬ﺍاﻧﹼّﻪ ﻣ‪‬ﻤ‪‬ﻦ ﻓﺎﺯز ﺑﻠﻘﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﯿﻮﻡم"‪ ،‬ﺩدﻭو ﻭوﺿﻌﯿﺖ ﮐﺎﻣﻼ‪‬‬
‫ﻣﺘﻀﺎﺩد‪ ‬ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻫﻢ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺻﻮﺭرﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺳﺖ ﺍاﺯز ﻫﻮﱝ‬
‫ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﯾﻢ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺍاﺯز ﺣﺒﺲ ﻧﻔﺲ ﺭرﻫﺎﯾﯽ ﯾﺎﺑﯿﻢ‪ ،‬ﻣﯽ‪‎‬ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ ﺑﻪ ﻫﺪﺍاﯾﺖ‬
‫ﮐﺒﺮﱝ ﻧﺎﺋﻞ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺎ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺑﻪ ﻟﻘﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﻓﺎﺋﺰ ﮔﺮﺩدﯾﻢ‪.‬‬
‫‪ -9‬ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻬﻢ‪ ،‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺩدﺭر ﻣﺘﻦ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻣﯽ‪‎‬ﺗﻮﺍاﻥن ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻟﻬﯿﮑﻞ ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ‌ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ‬
‫ﻣﻠﻮﮎک ﻭو ﺭرﺅؤﺳﺎﯼی ﺍاﺭرﺽض‪ .‬ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻫﺸﺘﮕﺎﻧﮥ ﻓﻮﻕق ﺩدﺭر‬
‫ﻫﻤﯿﻦ ﯾﮏ ﮐﻼﻡم ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﺐ‪ ‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﯾﺎ ﻫﺮ ﭼﯿﺰﯼی‬
‫ﺟﺰ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻗﻠﺐ ﺁآﺩدﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻣﻨﻊ‬
‫ﻣﯽ‪‎‬ﮐﻨﺪ‪" ،‬ﻣ‪‬ﻦ ﮐﺎﻥن ﻓﯽ ﻗﻠﺒﻪ ﺃأﻗﻞ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﺧﺮﺩد‪‬ﻝلﹴٍ ﺣﺐ‪ ‬ﺩدﻭوﻧﯽ‪ ،‬ﻟﻦ‪‎‬ﯾﻘﺪﺭر‪ ‬ﺃأﻥن ﯾ‪‬ﺪﺧﹸُﻞ‪‬‬
‫ﺯزﯾﻦﺍاﻟﻤﻘﺮ‪‬ﺑﯿﻦ‪ ،‬ﺹص ‪(37‬‬
‫‪‎‬‬ ‫ﻣﻠﮑﻮﺗﯽ" )ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ‪ ،‬ﺧﻂ‪‬‬

‫ﺍاﻧﺬﺍاﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻭو ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻭوﻋﺪﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﻧﺬﺍاﺭر ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﻭوﺿﻌﯿﺘﯽ‬
‫ﭘﯿﺶ ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﺑﻨﺎﺀء ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺍاﺧﺮﺍاﺝج ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺩدﺍاﺧﻞ ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﺍاﺳﺘﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻫﺸﺘﻢ ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺘﲐ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺮﺩدﯼی ﺍاﺯز ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥن ﻧﻈﺎﻣﯽ ﻧﺰﺩد‬

‫‪63‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺁآﻣﺪﻩه ﺗﻘﺎﺿﺎﯼی ﺷﻔﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﺎﺩدﻣﺶ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﭼﻮﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻋﺰﻡم‬
‫ﺭرﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝل ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﯾﺶ ﻫﺮﺍاﺳﺎﻥن ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا‬
‫ﺧﺪﺷﻪ‪‎‬ﺍاﯼی ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﯾﺪ‪ .‬ﻟﻬﺬﺍا ﺧﻮﺍاﻫﺶ ﮐﺮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﮐﻼﻣﯽ ﺑﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو‬
‫ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﮐﻼﻡم ﺳﺒﺐ ﺷﻔﺎﯼی ﺧﺎﺩدﻣﺶ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﺯز‬
‫ﺷﺪﹼّﺕت ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻥن ﻓﺮﺩد ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﺣﯿﺮﺕت ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺣﻮﺍاﺭرﯾﻮﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪" ،‬ﺑﻪ ﺷﻤﺎ‬
‫ﻣﯽ‏ﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﺴﺎ ﺍاﺯز ﻣﺸﺮﻕق ﻭو ﻣﻐﺮﺏب ﺁآﻣﺪﻩه ﺩدﺭر ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺑﺎ ﺍاﺑﺮﺍاﻫﯿﻢ ﻭو ﺍاﺳﺤﻖ ﻭو‬
‫ﯾﻌﻘﻮﺏب ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﻧﺸﺴﺖ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﭘﺴﺮﺍاﻥن ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺍاﻓﮑﻨﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﺩدﺭر ﻇﻠﻤﺖ‬
‫ﺧﺎﺭرﺟﯽ‪ ،‬ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﮔﺮﯾﻪ ﻭو ﻓﺸﺎﺭر ﺩدﻧﺪﺍاﻥن ﺑﺎﺷﺪ‪ 11".‬ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" ،‬ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻻﻧﺠﯿﻞ ﻗﺪ ﺩدﺧﻞ ﺍاﻟﻤﮑﻮﺕت ﻣ‪‬ﻦ ﮐﺎﻥن‬
‫‌‬ ‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫ﺧﺎﺭرﺟﺎﹰً ﻣﻨﻪ ﻭو ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻧﺮﯾﮑﻢ ﻣﺘﻮﻗﹼّﻔﯿﻦ ﻟﺪﯼی ﺍاﻟﺒﺎﺏب ‪ ...‬ﻃﻮﺑﯽ ﻟﻠﹼّﺬﯾﻦ ﻋﺮﻓﻮﺍا ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﻭو‬
‫ﺳﺮﹺِﻋﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻪ ﺇإﺫذﺍاﹰً ﻫ‪‬ﻢ ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﻠﮑﻮﺕت ﯾﺄ ﮐﻠﻮﻥن ﻭو ﯾﺸﺮﺑﻮﻥن ﻣﻊ ﺍاﻷﺻﻔﯿﺎﺀء ﻭو ﻧﺮﯾﮑﻢ ﯾﺎ ﺍاﺑﻨﺎﺀء‬
‫ﺍاﻟﻤﻠﮑﻮﺕت ﻓﯽ ﺍاﻟﻈ‪‬ﻠﻤﺔ‪ .‬ﻫﺬﺍا ﻻﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﮑﻢ‪ ".‬ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﮐﻠﹼّﯿﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻣﺮ ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻧﺪﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺎ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺩدﺍاﺧﻞ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺗﺸﺎﺑﻪ ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر‬

‫ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺗﺸﺎﺑﻪ ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ‬
‫ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو‬

‫‪ 11‬ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻨﻔﺴﻪ ﺍاﻟﻤﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪" ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﯾﻪﺀء ﻣ‪‬ﻨﺰﻟﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﭘﺎﭘﺎ ﺳﺆﺍاﻝل‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت ﺗﻠﻮﯾﺤﺎﺕت ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﺑﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻣﯽ ﻣﯽ ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» ،‬ﻭو ﺃأﻗﻮﻝل ﻟﮑﻢ ﺃأﻥنﹼّ ﮐﺜﯿﺮﯾﻦ‬
‫ﺳﯿﺄﺗﻮﻥن ﻣﻦ‪ ‬ﺍاﻟﻤﺸﺎﺭرﻕق ﻭو ﺍاﻟﻤﻐﺎﺭرﺏب ﻭو ﯾﺘﹼّﮑﺌﻮﻥن ﻣﻊ ﺍاﺑﺮﺍاﻫﯿﻢ ﻭو ﺍاﺳﺤﻖ ﻭو ﯾﻌﻘﻮﺏب ﻓﯽ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺃأﻣ‪‬ﺎ ﺑﻨﻮﺍا‬
‫ﺍاﻟﻤﻠﮑﻮﺕت ﻓﯿﻄﺮﺣﻮﻥن ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻈ‪‬ﻠﻤﺔ ﺍاﻟﺨﺎﺭرﺟﯿ‪‬ﺔ ﻫﻨﺎﮎک ﯾﮑﻮﻥن ﺍاﻟﺒﮑﺎﺀء ﻭو ﺻﺮﯾﺮ ﺍاﻷﺳﻨﺎﻥن" )ﻣﺎﺋﺪﻩهﺀء ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،1‬ﺹص‬
‫‪(72‬‬

‫‪64‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﯾﺤﯿﲐ ﺗﻌﻤﯿﺪ ﺩدﻫﻨﺪﻩه ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﺳﺖ‪ 12.‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪:‬‬

‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺗﺸﺎﺑﻪ‪:‬‬
‫‪ -1‬ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻣﺮ ﺍاﺯز ﺁآﺳﻤﺎﻥن‪ :‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺭرﺍا ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭر ﮐﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺍاﺯز ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﻓﻌﻪ ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺁآﻣﺪ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ‬
‫ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز "ﺁآﺳﻤﺎﻥن" ﺟﻬﺖ‪ ‬ﻋﻠﻮ‪ ‬ﻭو ﺳﻤﻮ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ‬
‫ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻇﺎﻫﺮﯼی‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن )ﻃﺒﻊ ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪ (44‬ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪" ،‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺳﻤﺎﺀء ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺟﻬﺖ ﻋﻠﻮ‪ ‬ﻭو ﺳﻤﻮ‪ ‬ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻣﺤﻞ‪ ‬ﻇﻬﻮﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﻣﺸﺎﺭرﻕق ﻗﺪﺳﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﻊ ﻗﺪﻣﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪".‬‬
‫‪ -2‬ﺍاﺷﺘﯿﺎﻕق ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻧﻔﺲ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺑﻪ ﻣﺼﻠﻮﺏب ﺷﺪﻥن ﺟﻬﺖ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺧﻠﻖ‪ .‬ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﻓﻮﻗﺎﹰً ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﺠﺎﺏب ﻋﻠﻮﻡم ﺭرﺍا ﺧﺮﻕق ﮐﻨﺪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا‬
‫‪ -3‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻋﻠﻤﺎ‪ :‬ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ ‏‬
‫ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻭوﺻﻮﻝل ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم ﻣﺎﻧﻊ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺳﭙﺲ ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺭرﺍا‬
‫ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‪" ،‬ﺃأﻥنﹸُ ﺍاﺫذ ﮐﹸُﺮ ﺍا‪‬ﺫذ ﺃأﺗﯽ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﺃأﻓﺘﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﻣ‪‬ﻦ ﮐﺎﻥن ﺍاﻋﻠﻢ‬
‫ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻋﺼﺮﻩه ﻓﯽ ﻣﺼﺮﻩه‪".‬‬
‫‪ -4‬ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﻣﺨﻠﺼﻪ ﻋﻠﯿﺮﻏﻢ ﻓﻘﺪﺍاﻥن ﺳﻮﺍاﺩد ﻭو ﻋﻠﻢ ﻇﺎﻫﺮﻩه ﻭو ﻣﺤﺮﻭوﻣﯿﺖ‬
‫ﻋﻠﻤﺎ‪" :‬ﻣﺎ ﺍاﻗﺒﻞ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻮﺟﻪ ﺍاﻻ‪ ‬ﻋﺪﹼّﺓةﹲٌ ﻣﻌﺪﻭوﺩدﺍاﺕت ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﻟﻢ‪‎‬ﯾﮑﻦ ﻟﻬﻢ ﻋﺰ‪ ‬ﺑﯿﻦ‬

‫‪ 12‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ‪ ،‬ﺹص ‪ 161‬ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻓﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﻪﺀء ﺍاﻭوﻟﯽ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺑﺪﻉع ﺍاﺑﻬﯽ ﺑﻌﯿﻨﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﯾﺤﯿﯽ‬
‫ﺑﻦ ﺫذﮐﺮﯾ‪‬ﺎ ﻭو ﺭرﻭوﺡح‪‎‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه‪ .‬ﻫﻤﺎﻥن ﻗﺴﻢ ﮐﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﻧﺒﯽ‪ ‬ﻭو ﺭرﺳﻮﻝل ﺑﻮﺩد ﻣ‪‬ﻦ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﻫﻢ​ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺒﺸﹼّﺮ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺑﻌﺪ ‪ ...‬ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺻﺎﺣﺐ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو ﺭرﻭوﺡح‬
‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه؛ ﻧﻘﻄﻪﺀء ﺍاﻭوﻟﯽ ﺭرﻭوﺡح ﻣﺎ ﺳﻮﺍاﻩه ﻓﺪﺍاﻩه ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺍاﺧﺬ ﻋﻬﺪ ﺍاﺯز ﮐﻞ‪ ‬ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺑﻌﺪ‬
‫ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﻟﻘﺪ ﻗﺮﺏب ﺍاﻟﺰ‪‬ﻭوﺍاﻝل ﻭو ﺃأﻧﺘﻢ ﺭرﺍاﻗﺪﻭوﻥن ﮐﻪ ﺑﻌﯿﻨﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﺫذﮐﺮﯾ‪‬ﺎ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺗﮑﻠﹼّﻢ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﻫﻢ ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ ﻣﺮﯾﻢ ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻣﻸ ﺑﯿﺎﻥن ﻫﻢ ﻫﻤﺎﻥن‬
‫ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺿﺎﺕت ﺭرﺍا ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪"...‬‬

‫‪65‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس؛" ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﭘﻄﺮﺱس ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪" ،‬ﺁآﻣﻦ ﺑﻪ ﻣ‪‬ﻦ‬
‫ﯾﺼﻄﺎﺩد ﺍاﻟﺤﻮﺕت‪".‬‬
‫‪ -5‬ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‪ :‬ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ‬
‫ﻭو ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر ﻓﺮﯾﺴﯿﻮﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪" ،‬ﻓﺎﻧﻈ‪‬ﺮ ﻓﯽ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﺍاﻋﺘﺮﺿﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﺑﻦ ﺍا‪‬ﺫذ ﺃأﺗﺎﻫ‪‬ﻢ‬
‫ﺑﺴﻠﻄﻨﺔ‪ ‬ﻭو ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭر؛ ﮐﹶَﻢ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻟﻔﺮﯾﺴﯿ‪‬ﯿﻦ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺃأﻥن ﯾﻨﺘﻈﺮﻭوﺍا ﻟﻘﺎﺋﻪ ﻭو ﯾﺘﻀﺮ‪‬ﻋﻮﺍا ﻓﯽ‬
‫ﻓﺮﺍاﻗﻪ؛ ﻓﻠﻤ‪‬ﺎ ﺗﻀﻮ‪‬ﻉع ﻃﯿﺐ ﺍاﻟﻮﺻﺎﻝل ﻭو ﮐﺸﻒ ﺍاﻟﺠﻤﺎﻝل‪ ،‬ﺃأﻋﺮﺿﻮﺍا ﻋﻨﻪ ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺿﻮﺍا‬
‫ﻋﻠﯿﻪ‪ ".‬ﺑﻌﺪ ﻋﯿﻨﺎﹰً ﻫﻤﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻔﺲ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻮﺩد ﻣﺜﺎﻝل ﻣﯽ‌ﺁآﻭوﺭرﻧﺪ‪" ،‬ﮐﺬﻟﮏ‬
‫ﻓﺎﻧﻈ‪‬ﺮ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺰ‪‬ﻣﺎﻥن؛ ﮐﹶَﻢ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻟﺮ‪‬ﻫﺒﺎﻥن ﺍاﻋﺘﮑﻔﻮﺍا ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﻨﺎﺋﺲ ﺑﺎﺳﻤﯽ؛ ﻓﻠﻤ‪‬ﺎ ﺗﻢ‪‬‬
‫ﺍاﻟﻤﯿﻘﺎﺕت ﻭو ﮐﺸﻔﻨﺎ ﻟ‪‬ﻬ‪‬ﻢ‪ ‬ﺍاﻟﺠﻤﺎﻝل ﻣﺎﻋﺮ‪‬ﻓﻮﻧﯽ ﺑﻌﺪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﺪﻋﻮﻧﻨﯽ ﺑﺎﻟﻌﺸﯽ‪ ‬ﻭو‬
‫ﺍاﻻﺷﺮﺍاﻕق‪".‬‬

‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺗﻔﺎﻭوﺕت‪:‬‬
‫‪ -1‬ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻦ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﺍاﻣﺜﺎﻝل‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﯾﻮﺣﻨﹼّﺎ )ﺑﺎﺏب ‪،16‬‬

‫ﺁآﯾﮥ ‪ (25‬ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪" ،‬ﺍاﯾﻦ ﭼﯿﺰﻫﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﺑﻪ‬
‫ﺷﻤﺎ ﮔﻔﺘﻢ‪ .‬ﻟﮑﻦ ﺳﺎﻋﺘﯽ ﻣﯽ‌ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﺜﻠﻬﺎ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﺣﺮﻑف ﻧﻤﯽ‪‎‬ﺯزﻧﻢ‬
‫ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﺯز ﭘﺪﺭر ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺁآﺷﮑﺎﺭرﺍا ﺧﺒﺮ ﺧﻮﺍاﻫﻢ ﺩدﺍاﺩد‪ ".‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪" ،‬ﮐﻠﹼّﻤﺎ ﻧﺰﻝل ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻷﻣﺜﺎﻝل ﻗﺪ ﻧﺰﻝل ﺑﻠﺴﺎﻥن ﺍاﻻﺑﻦ ﻭو‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻨﻄﻖ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻻﯾﺘﮑﻠﹼّﻢ ﺑﻬﺎ‪".‬‬
‫‪ -2‬ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺭرﺍا ﺻﯿ‪‬ﺎﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﻓﺮﻣﻮﺩد ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﯿﯽ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺮﻗﺲ )ﺁآﯾﮥ ‪ (17‬ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫"ﻋﯿﺴﯽ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ]ﺷﻤﻌﻮﻥن ﻭو ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺵش ﺍاﻧﺪﺭرﯾﺎﺱس[ ﺭرﺍا ﮔﻔﺖ ﺍاﺯز ﻋﻘﺐ ﻣﻦ ﺁآﯾﯿﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺻﯿ‪‬ﺎﺩد ﻣﺮﺩدﻡم ﮔﺮﺩدﺍاﻧﻢ‪ ".‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﻋﻈﻤﺖ‬

‫‪66‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻇﻬﻮﺭر‪ ،‬ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺭرﺍا ﻣﻘﺪﹼّﺭر ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺍاﹼّﻧﹼّﻪ ﻗﺎﻝل ﺗﻌﺎﻟﯿﺎ ﻷﺟﻌﻠﹶَﮑﹸُﻤﺎ ﺻﯿ‪‬ﺎﺩدﯼی‬
‫ﺍاﻻﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻧﻘﻮﻝل ﺗﻌﺎﻟﻮﺍا ﻟﻨﺠﻌ‪‬ﻠﹶَﮑﹸُﻢ ﻣﺤﯿﯽ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ‪".‬‬

‫ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ‬

‫ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﻪ ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺗﺼﺮﯾﺢ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫‌‬
‫‪ -1‬ﻇﻬﻮﺭر ﺁآﻥن ﺳﺒﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺧﺒﺮ ﺩدﺍاﺩد‪" :‬ﺃأ ﺗﺨﺎﻓﻮﻥن ﻣ‪‬ﻦ ﺃأﻋﻤﺎﻟﮑﻢ‬
‫ﺗﻠﻘﺎﺀء ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﺃأﻥن ﺃأﻗﺒﹺِﻠﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻪ ﺍا‪‬ﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻟﺠﻠﯿﻞ ﻗﺪ ﺷﹶَﺮ‪‬ﻑف‪ ‬ﺑﻘﺪﻭوﻣﻪ ﺩدﯾﺎﺭرﻩه ﮐﺬﻟﮏ‬
‫ﻧﻌﻠﹼّﻤﮑﻢ ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺃأﺧﺒﺮﻩه ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح‪ .‬ﺍا‪‬ﻧﹼّﯽ ﺷﻬﹺِﺪ ﻟﻪ ﮐﻤﺎ ﺃأﻧﹼّﻪ ﮐﺎﻥنﹶَ ﻟﯽ ﺷﻬﯿﺪﺍا‪".‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﯾﻮﺣﻨﹼّﺎ )ﺑﺎﺏب ‪ ،16‬ﺁآﯾﻪﺀء ‪ (14‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻣﺴﯿﺢ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪" ،‬ﺍاﻭو ﻣﺮﺍا ﺟﻼﻝل ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺩد‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﺁآﻥنﹺِ ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ ﺧﻮﺍاﻫﺪ‬
‫ﮔﺮﻓﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺧﺒﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺩد‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﭘﺪﺭر ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺁآﻥنﹺِ ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﺁآﻥن ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ ﻣﯽ‪‎‬ﮔﯿﺮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺧﺒﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺩد‪".‬‬
‫ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪" ،‬ﺍاﯼی ﭘﺪﺭر ‪ ...‬ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺟﻼﻝل ﺑﺪﻩه ﺗﺎ ﭘﺴﺮﺕت ﻧﯿﺰ ﺗﺮﺍا‬
‫ﺟﻼﻝل ﺩدﻫﺪ" )ﺑﺎﺏب ‪ ،17‬ﺁآﯾﻪﺀء ‪ .(1‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ "ﺍاﻭو‬
‫ﻣﺮﺍا ﺟﻼﻝل ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺩد" ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺍاﻗﺪﺱس )ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ‪ ،‬ﺹص ‪ (141‬ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻗﺪ ﺟﺎﺀء ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻟﺤﻖ ﻟﯿﺮﺷﺪﮐﻢ ‪ ...‬ﻗﻞ ﻫﺬﺍا ﻟ‪‬ﻬ‪‬ﻮ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻣﺠ‪‬ﺪ ﺍاﻻﺑﻦ ﻭو ﺭرﻓﻊ‬
‫ﺍاﻣﺮﻩه‪".‬‬
‫ﮐﻠﻤﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﮐﺘﻤﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ .‬ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﻪ‬
‫‪‎‬‬ ‫‪ -2‬ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" ،‬ﻗﺪ ﻇ‪‬ﻬ‪‬ﺮ‪‬ﺕتﹺِ ﺍاﻟﮑﻠﻤﺔﹸُ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺳ‪‬ﺘﹶَﺮ‪‬ﻫ‪‬ﺎ ﺍاﻻﺑﻦ ﺍا‪‬ﻧﹼّﻬﺎ ﻗﺪ‬
‫‌‬ ‫ﺁآﻥن ﺍاﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﺕت‬
‫ﻧﹶَﺰ‪‬ﻟ‪‬ﺖ ﻋﻠﯽ ﻫﯿﮑﻞ‪ ‬ﺍاﻻﻧﺴﺎﻥن ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺰ‪‬ﻣﺎﻥن‪ ".‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺩدﻗﯿﻘﺎﹰً ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺷﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺑﻪ ﮐﺪﺍاﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﺎﺯز ﻣﯽ‪‎‬ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺑﻪ ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﻗﺪﺱس ﺭرﺟﻮﻉع ﻣﯽ‪‎‬ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻗﺪ ﺟﺎﺀء‬
‫ﺍاﻷﺏب ﻭو ﮐﹶَﻤ‪‬ﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﯗۇﻋ‪‬ﺪﺗﹸُﻢ ﺑﻪ ﻓﯽ ﻣﻠﮑﻮﺕت‪‎‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ .‬ﻫﺬﻩه ﮐﻠﻤﺔﹸُ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺳﺘﺮﻫﺎ ﺍاﻻﺑﻦ ﺍاﺫذ‬

‫‪67‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻗﺎﻝل ﻟ‪‬ﻤ‪‬ﻦ ﺣﻮﻟﻪ ﺃأﻧﺘﻢ ﺃأﻟﯿﻮﻡم ﻻﺗﺤﻤﻠﻮﻧﻬﺎ" )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‪ ،‬ﺹص ‪.(5‬‬
‫ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺭرﺍا "ﻣﺤﻔﻮﻇﺔﹲٌ ﺧﻠﻒ ﺣﺠﺎﺏب ﺍاﻟﻌﻈﻤﺔ"‬
‫ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﯾﻮﺣﻨﺎ )ﺑﺎﺏب ‪ ،16‬ﺁآﯾﻪﺀء ‪ (12‬ﻣﻼﺣﻈﻪ‬
‫ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺍاﻃﺮﺍاﻓﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩد‪" ،‬ﻭو ﺑﺴﯿﺎﺭر ﭼﯿﺰﻫﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﻧﯿﺰ ﺩدﺍاﺭرﻡم ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﮕﻮﯾﻢ‪ ،‬ﻟﮑﻦ ﺍاﻵﻥن ﻃﺎﻗﺖ ﺗﺤﻤ‪‬ﻞ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﻧﺪﺍاﺭرﯾﺪ‪ .‬ﻭوﻟﯿﮑﻦ ﭼﻮﻥن‬
‫ﺍاﻭو‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺭرﻭوﺡح ﺭرﺍاﺳﺘﯽ‪ ،‬ﺁآﯾﺪ ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا‬
‫ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻧﻤﯽ‪‎‬ﮐﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺷﻨﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺳﺨﻦ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮔﻔﺖ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺧﺒﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺩد‪ ".‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺗﻤﺎﻣﺎﹰً ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺍاﻗﺪﺱس ﺗﺼﺮﯾﺢ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺷﺎﺭرﺗﯽ ﺑﺪﯾﻦ‬ ‫ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺼﻞ "ﮐﻪ" )ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺭرﻭوﺡح‪‎‬ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﭼﻪ ﭼﯿﺰ ﺍاﺳﺖ( ﻣﺮﺍاﺟﻌﻪ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ‪.‬‬
‫‪ -3‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﹶَﺏب ﺳﻤﺎﻭوﯼی‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺍاﺷﻌﯿﺎﯼی ﻧﺒﯽ‬
‫ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻫﺬﺍا ﻟ‪‬ﻬ‪‬ﻮ‪ ‬ﺍاﻟﻮﺍاﻟﺪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺃأﺧﺒ‪‬ﺮ‪‬ﮐﹸُﻢ ﺑﻪ ﺃأﺷﻌﯿﺎ‪ ".‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺭرﺍا ﻣﯽ‪‎‬ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻧﻬﻢ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﺷﻌﯿﺎ ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ )ﺩدﺭر ﺁآﯾﺎﺕت ‪ 6‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ(‬

‫ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪" ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎ ﻭوﻟﺪﯼی ﺯزﺍاﺋﯿﺪﻩه ﻭو ﭘﺴﺮﯼی ﺑﻪ ﻣﺎ ﺑﺨﺸﯿﺪﻩه ﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﺮ ﺩدﻭوﺵش ﺍاﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﺳﻢ ﺍاﻭو ﻋﺠﯿﺐ ﻭو ﻣﺸﯿﺮ ﻭو ﺧﺪﺍاﯼی ﻗﺪﯾﺮ ﻭو ﭘﺪﺭر‬
‫ﺳﺮﻣﺪﯼی ﻭو ﺍاﻣﯿﺮ ﺻﻠﺢ ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪".‬‬
‫‪ -4‬ﻇﻬﻮﺭر ﻣ‪‬ﻌ‪‬ﺰ‪‬ﯼی )ﺭرﻭوﺡح‪‎‬ﺍاﻟﺤﻖ ﯾﺎ ﺗﺴﻠﹼّﯽ ﺩدﻫﻨﺪﻩه( ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺩدﺍاﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﻼﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻨﻌﮑﺲ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‪" ،‬ﻫﺬﺍا ﻟ‪‬ﻬ‪‬ﻮ‪‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ‬ ‫‪ ...‬ﺍاﻟﻤ‪‬ﻌ‪‬ﺰ‪‬ﯼی ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺃأﺧﺬﹶَ ﻋ‪‬ﻬﺪﹶَﻩه‪ ‬ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح‪".‬‬
‫ﺻﻮﺭرﺕتﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﯿﺎﻥن ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻓﯽ‪‎‬ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺮﺗﯿﮏ ﺑﻪ ﺭرﻣﺰ‬
‫‪‎‬‬
‫ﺍاﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" ،‬ﻗﺪ ﺯزﹸُﯾ‪‬ﻦ ﺭرﺃأﺱس‪ ‬ﺍاﻟﺴ‪‬ﺒﻌ‪‬ﯿﻦ ﺑﺎ‪‬ﮐﻠﯿﻞ‪ ‬ﺍاﻷﺭرﺑﻌﯿﻦ ﻭو ﺍاﺗﹼّﺼﻞ‬
‫ﻟﺌﺎﻟﯽﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ‪ ،‬ﺝج ‪ ،3‬ﺹص ‪ .(218‬ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی ﺩدﺭر‬
‫‌‬ ‫ﺑﺎﻟﺴ‪‬ﺒﻊ‪ ‬ﻗﹶَﺒﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻌﺸﺮﺓة" )‬

‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻥن ﻣﯽ‪‎‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪ‪" ،‬ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﯾﻮﺣﻨﹼّﺎ ﺍاﺯز ﻗﻮﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬

‫‪68‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻣﻦ ﻣﯽ‪‎‬ﺭرﻭوﻡم ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﻦ ﺭرﻭوﺡح ﺗﺴﻠﹼّﯽ ﺩدﻫﻨﺪﻩه‬
‫ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎﯼی ﻋﺮﺑﯽ ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﺭرﻭوﺡح ﺗﺴﻠﹼّﯽ ﺩدﻫﻨﺪﻩه ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮐﻠﻤﮥ "ﻣ‪‬ﻌ‪‬ﺰ‪‬ﯼی"‬
‫‪‎‬‬ ‫ﻣﯽﺁآﯾﺪ‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر‬
‫‌‬
‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺗﺴﻠﹼّﯽ ﺩدﻫﻨﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ ﮐﺮﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺟﻞ‪ ‬ﺟﻼﻟﻪ ﺑﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺗﺴﻠﹼّﯽ ﺩدﻫﻨﺪﻩه‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻌﺰ‪‬ﯼی‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﻇﻬﻮﺭرﺵش ﺭرﺍا ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه‪ .‬ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺳ‪‬ﺮﹺِ‬
‫ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺑﻪ ﺗﺎﺝج ﺍاﺭرﺑﻌﯿﻦ ﺯزﯾﻨﺖ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺳﺒﻌﯿﻦ ﺣﺮﻑف "ﻉع" ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﺴﺎﺏب ﺟ‪‬ﻤ‪‬ﻞ ﻋﺪﺩدﺵش ﻫﻔﺘﺎﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺑﻌﯿﻦ ﺣﺮﻑف "ﻡم" ﻣﯽ‪‎‬ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬
‫ﺯزﯾﺮﺍا ﻋﺪﺩدﺵش ﭼﻬﻞ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن ﭼﻬﻞ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺳﺮ ﻫﻔﺘﺎﺩد ﺑﮕﺬﺍاﺭرﯾﻢ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺮﻑف‬
‫ﻣﯿﻢ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﯿﻦ ﺑﭽﺴﺒﺎﻧﯿﻢ‪ ،‬ﮐﻠﻤﻪﺀء "ﻣﻊ" ﭘﯿﺪﺍا ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﻭو ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺳﺒﻌﻪ ﺣﺮﻑف‬
‫"ﺯز" ﻣﯽ‪‎‬ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﺪﺩدﺵش ﻫﻔﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻋﺸﺮﻩه ﮐﻪ ﺣﺮﻑف "ﯼی" ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد‪ ،‬ﺟﻤﻠﻪﺀء "ﺯزﯼی" ﭘﯿﺪﺍا ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد ﻭو ﭼﻮﻥن "ﻣﻊ" ﺑﻪ "ﺯزﯼی" ﻣﺘﹼّﺼﻞ ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﮐﻠﻤﮥ‬
‫"ﻣ‪‬ﻌ‪‬ﺰ‪‬ﯼی" ﮐﻪ ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد" )ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت‪،‬‬

‫ﺝج ‪ ،2‬ﺻﺺ ‪ .(1059-60‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﯾﻮﺣﻨﹼّﺎ ﺑﺎﺏب ‪ ،16‬ﺁآﯾﮥ ‪ 12‬ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ‬
‫‪13‬‬
‫ﻗﺒﻼ‪ ‬ﻧﻘﻞ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ -5‬ﻇﻬﻮﺭر ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺣﺼﺎﺩد ﯾﺎ ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ ﻣﺤﺼﻮﻝل‪ :‬ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪" ،‬ﺍا‪‬ﻧﹼّﻪ ﻗﺪ‬
‫ﺃأﺗﯽ ﯾﻮﻡم‪ ‬ﺍاﻟﺤﺼﺎﺩد‪ ".‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺘﯽ‬
‫)ﺑﺎﺏب ‪ ،21‬ﺁآﯾﺎﺕت ‪ 33‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ( ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻭو ﻣ‪‬ﺜﹶَﻠﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﺸﻨﻮﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺧﺎﻧﻪﺍاﯼی ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻧﯽ ﻏﺮﺱس ﻧﻤﻮﺩدﻩه ‪ ...‬ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﻫﻘﺎﻧﺎﻥن ﺳﭙﺮﺩدﻩه‬
‫‌‬ ‫‌‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ‬
‫ﻋﺎﺯزﻡم ﺳﻔﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﻭو ﭼﻮﻥن ﻣﻮﺳﻢ ﻣﯿﻮﻩه ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺷﺪ‪ ،‬ﻏﻼﻣﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻧﺰﺩد ﺩدﻫﻘﺎﻧﺎﻥن‬
‫ﻓﺮﺳﺘﺎﺩد ﺗﺎ ﻣﯿﻮﻩه‪‎‬ﻫﺎﯼی ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﻫﻘﺎﻧﺎﻥن ﻏﻼﻣﺎﻧﺶ ﺭرﺍا ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺭرﺍا‬

‫‪ 13‬ﺷﺎﯾﺪ ﻧﻘﻞ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﮐﻮﺗﺎﻩه ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻣﻔﯿﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﯽ ‪‎‬‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﺑﯿﻨﺎ ﯾﺎ ﺣﮑﯿﻢ‬
‫ﺁآﻗﺎﺟﺎﻥن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺍاﻭوﺳﺖ ﯾﻬﻮﻩه ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﻣﻌﺰ‪‬ﯼی ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﺭرﻭوﺡح​ﺍاﻟﺤﻖ ﻭو ﺧﺒﺮ ﺑﺰﺭرﮔﯽ‬
‫ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺣﻤﻦ ﺩدﺭر ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ .‬ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺸﺎﺭرﻑف ﺍاﺭرﺽض ﻣﺸﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺮ ﺍاﻋﻠﯽ ‪‎‬ﺍاﻟﻤﻘﺎﻡم‬
‫ﺧﯿﻤﻪ ﺑﺮﺍاﻓﺮﺍاﺧﺘﻪ‪ .‬ﻃﻮﺑﯽ ﻟﮏ ﺑﻤﺎ ﻋﺮﻓﺖ‪ ‬ﻭو ﮐﻨﺖ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﺍاﻟﻤﻘﺒﻠﯿﻦ" )ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،7‬ﺹص ‪.(62‬‬

‫‪69‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺯزﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺭرﺍا ﮐﺸﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺭرﺍا ﺳﻨﮕﺴﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺯز ﻏﻼﻣﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻩه ﺑﺪﯾﺸﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭر ﺳﻠﻮﮎک ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺭرﺍا ﻧﺰﺩد ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻩه ﮔﻔﺖ ﭘﺴﺮ ﻣﺮﺍا ﺣﺮﻣﺖ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﻫﻘﺎﻧﺎﻥن ﭼﻮﻥن‬
‫ﭘﺴﺮ ﺭرﺍا ﺩدﯾﺪﻧﺪ ﺑﺎ ﺧﻮﺩد ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﺭرﺙث ﺍاﺳﺖ ﺑﯿﺎﯾﯿﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﮑﺸﯿﻢ ﻭو ﻣﯿﺮﺍاﺛﺶ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺒﺮﯾﻢ‪ .‬ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥن ﺍاﻓﮑﻨﺪﻩه ﮐﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﭼﻮﻥن ﻣﺎﻟﮏ‬
‫ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥن ﺁآﯾﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺩدﻫﻘﺎﻧﺎﻥن ﭼﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﺁآﻥن ﺑﺪﮐﺎﺭرﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺳﺨﺘﯽ ﻫﻼﮎک ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﺎﻍغ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺳﭙﺮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﻣﯿﻮﻩه‪‎‬ﻫﺎﯾﺶ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻮﺳﻢ ﺑﺪﻭو ﺩدﻫﻨﺪ‪".‬‬
‫‪ -6‬ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺴﯿﺢ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻠﮑﻮﺗﺶ ﻣﻌﺎﺷﺮ ﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩد ﺳﺎﺯزﺩد‪.‬‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪" ،‬ﻫﺬﺍا ﯾﻮﻡم ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﺗﻌﺎﻟﻮﺍا ﻷﺟﻌ‪‬ﻠﹶَﮑﹸُﻢ‬
‫ﻣﻠﻮﮎک‪ ‬ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻣﻠﮑﻮﺗﯽ‪ .‬ﺍا‪‬ﻥن ﺃأﻃ‪‬ﻌﺘﹸُﻤﻮﻧﯽ ﺗﺮﻭوﺍا ﻣﺎ ﻭو‪‬ﻋ‪‬ﺪﻧﺎﮐﻢ ﺑﻪ ﻭو ﺃأﺟﻌ‪‬ﻠﹶَﮑﹸُﻢ‬
‫ﻣﺆﺍاﻧﺲ‪ ‬ﻧﻔﺴﯽ ﻓﯽ ﺟﺒﺮﻭوﺕت ﻋﻈﻤﺘﯽ ﻭو ﻣﻌﺎﺷﺮ‪ ‬ﺟﻤﺎﻟﯽ ﻓﯽ ﺳﻤﺎﺀء ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﯼی ﺍاﻟﯽ‬
‫ﺍاﻷﺑﺪ‪ ".‬ﺍاﯾﻦ ﻭوﻋﺪﻩه ﺭرﺍا ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﯾﻮﺣﻨﹼّﺎ )ﺑﺎﺏب ‪ ،14‬ﺁآﯾﺎﺕت ‪ (1-4‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﺣﻮﺍاﺭرﯾﻮﻥن ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪" ،‬ﺍاﮔﺮ ﺑﺮﻭوﻡم ﻭو ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺷﻤﺎ ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺣﺎﺿﺮ‬
‫ﮐﻨﻢ‪ ،‬ﺑﺎﺯز ﻣﯽ‌ﺁآﯾﻢ ﻭو ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎ ﺧﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻫﻢ ﺑﺮﺩد ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﯽ‪‎‬ﺑﺎﺷﻢ‬
‫ﺷﻤﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪".‬‬
‫‪ -7‬ﺩدﺧﻮﻝل ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺯز ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻭو ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﻣﺎﻧﺪﻥن ﺳﺎﮐﻨﺎﻥن ﻣﻠﮑﻮﺕت‪ :‬ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻗﺪﻡم ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﻸ ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻻﻧﺠﯿﻞ ﻗﺪ ﺩدﺧﻞ ﺍاﻟﻤﻠﮑﻮﺕت‬
‫ﻣ‪‬ﻦ ﮐﺎﻥن ﺧﺎﺭرﺟﺎﹰً ﻣ‪‬ﻨﻪ‪ ".‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺘﯽ‪ ،‬ﺑﺎﺏب ‪ ،8‬ﺁآﯾﮥ ‪ 12‬ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﺍاﻧﺠﯿﻠﯽ‬

‫ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻧﯽ ﺁآﺷﻨﺎ ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺮﺍاﯼی‬

‫‪70‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت‬
‫‌‬ ‫ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻣﯽﺷﻮﺩد‪:‬‬
‫ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﺭرﺍا ﺫذﮐﺮ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﻨﺞ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ‌‬
‫ﻣﻌﺮﻭوﻑفﺗﺮﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩدﯼی ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﺑﺮﻧﺪ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﻫﺮ ﯾﮏ‬
‫‪‎‬‬ ‫‪-1‬‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻋﻀﺎﺀء ﺑﺪﻥن ﺗﻮ ﺍاﺯز ﺗﻮ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﻧﮑﺮﺩد‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺍاﮔﺮ ﻧﻔﺲ ﺗﻮ ﻣﻄﯿﻊ ﺗﻮ ﻧﺸﺪ‪،‬‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺭرﻫﺎ ﮐﻨﯽ‪ ،‬ﯾﺎ ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺟﺪﺍا ﺳﺎﺯزﯼی‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ )ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺘﯽ‪ ،‬ﺑﺎﺏب‬

‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪" ،‬ﭘﺲ ﺍاﮔﺮ ﭼﺸﻢ ﺭرﺍاﺳﺘﺖ ﺗﻮ ﺭرﺍا ﺑﻠﻐﺰﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻗﻠﻌﺶ ﮐﻦ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫‪ ،5‬ﺁآﯾﻪﺀء ‪‎ (29‬‬
‫ﺧﻮﺩد ﺩدﻭوﺭر ﺍاﻧﺪﺍاﺯز‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺗﻮ ﺭرﺍا ﺑﻬﺘﺮ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻀﻮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻋﻀﺎﯾﺖ ﺗﺒﺎﻩه ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻟﻮ‬
‫‏‬ ‫ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡم ﺑﺪﻧﺖ ﺩدﺭر ﺟﻬﻨﹼّﻢ ﺍاﻓﮑﻨﺪﻩه ﺷﻮﺩد‪ ".‬ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﯾ‪‬ﺨﺎﻟ‪‬ﻒ‪ ‬ﻓﯽ ﺫذﻟﮏ ﻋﯿﻦ‪ ‬ﻭوﺍاﺣﺪﹴٍ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺃأﻥن ﯾ‪‬ﻘﻠﻌ‪‬ﻬﺎ‪ ".‬ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺍاﯾﻦ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ‬
‫ﻧﻔﺲ ﻭو ﻣﺒﺎﺭرﺯزﻩه ﺑﺎ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺑﻪ ﻧﺤﺮ ﻧﻔﺲ ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه‬
‫‪14‬‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -2‬ﺩدﺭر ﺁآﺗﺶ ﺍاﻓﮑﻨﺪﻥن ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻻﯾﻖ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺭرﺍا ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺷﺠﺎﺭر ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﻣﯽ‏ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻓﺮﺩدﻭوﺳﯿﻪ ﺑﺪﺍاﻥن‬
‫ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪" ،‬ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﯽ‪‎‬ﺛﻤﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﻭوﺡح‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﮥ ﺷﺠﺮ ﺑﯽ‌ﺛﻤﺮ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺷﺠﺮ ﺑﯽ‌ﺛﻤﺮ ﻻﯾﻖ ﻧﺎﺭر" )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت‪ ،‬ﺹص ‪ .(116‬ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺘﯽ‪،‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﯾﮏ ﺑﺎﺭر ﺍاﺯز ﻗﻮﻝل ﯾﺤﯿﯽ ﺗﻌﻤﯿﺪ ﺩدﻫﻨﺪﻩه )ﺑﺎﺏب ‪ ،3‬ﺁآﯾﻪﺀء ‪ (10‬ﻭو ﯾﮏ ﺑﺎﺭر ﺍاﺯز‬
‫ﻗﻮﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ )ﺑﺎﺏب ‪ ،7‬ﺁآﯾﻪﺀء ‪ (19‬ﺑﯿﺎﻥن ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻫﺮ ﺩدﺭرﺧﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﯿﻮﮤۀ‬
‫ﻧﯿﮑﻮ ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩد‪ ،‬ﺑﺮﯾﺪﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﺗﺶ ﺍاﻓﮑﻨﺪﻩه ﺷﻮﺩد‪ ".‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب‬
‫ﺑﻪ ﭘﺎﭖپ ﺑﺪﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ ﻣﺤﺼﻮﻝل ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ‬

‫‪ 14‬ﺟﻨﺎﺏب ﻃﺮﺍاﺯزﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﻤﻨﺪﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺧﺎﻃﺮﺍاﺗﺶ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﻘﻞ ﻣﯽ‏ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻭوﻗﺘﯽ ﺍاﺯز ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ "ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﮔﺎﻭوﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﺭرﺍاﺕت ﺍاﻣﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﻨﯽ ﺍاﺳﺮﺍاﺋﯿﻞ ﺫذﺑﺢ ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺫذﮐﺮﺵش ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﭼﯿﺴﺖ؟" ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪" ،‬ﺁآﻥن ﮔﺎﻭو ﻫﻢ ﻧﻔﺲ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﻧﻔﺲ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺮﺩدﻭوﺩد ﺑﻮﺩدﻩه‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺫذﺑﺢ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻧﻔﺲ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺯزﻧﺪﻩه ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺮﮎک ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩد‬
‫ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺫذﺑﺢ‪ ،‬ﺗﺮﮎک ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ" )ﻃﺮﺍاﺯز ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،1‬ﺹص ‪(331-32‬‬

‫‪71‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺑﯿﻦ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻓﺼﻞ ﻭوﺍاﻗﻊ ﻣﯽ‏ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﻄﻠﻮﺏب ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر‬
‫ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو "ﺃأﻟﻘﯽ ﻓﯽ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺭر ﻣﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻬﺎ‪".‬‬
‫‪ -3‬ﻇﻬﻮﺭر ﯾﻮﺣﻨﹼّﺎ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﺑﺎﻥن ﺟﻬﺖ ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺑﻪ ﻧﺰﺩدﯾﮑﯽ ﺭرﻭوﺯز ﻟﻘﺎﯼی ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﯽ‪ :‬ﻭوﺍاﻗﻌﮥ‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺘﯽ )ﺑﺎﺏب ‪ ،3‬ﺁآﯾﺎﺕت ‪ 1‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ( ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه‬
‫ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد‪" :‬ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﯾﺤﯿﲐ ﺗﻌﻤﯿﺪ ﺩدﻫﻨﺪﻩه ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﺑﺎﻥن ﯾﻬﻮﺩدﯾ‪‬ﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﻭو ﻣﻮﻋﻈﻪ‬
‫ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺍاﺳﺖ‪ ".‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭر‬
‫‌‬ ‫ﮐﺮﺩدﻩه‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻫﻤﺎﻥن ﺣﺎﻟﺖ ﺭرﺍا ﺗﺪﺍاﻋﯽ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺴﯿﺤﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﺨﺎﻃﺐ‬
‫ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﻫﻨﺪ‪" ،‬ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻻﺑﻦ ﻗﺪ ﺃأﺭرﺳﻠﻨﺎ ﺍاﻟﯿﮑﻢ ﯾﻮﺣﻨﹼّﺎ ﻣﺮ‪‬ﺓةﹰً ﺍاﹸُﺧﺮﯼی ﺍا‪‬ﻧﹼّﻪ ﯾﻨﺎﺩدﯼی ﻓﯽ‬
‫ﺑﺮﯾ‪‬ﺔ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﯾﺎ ﺧﻠﻖ ﺍاﻷ ﮐﻮﺍاﻥن ﻃﻬ‪‬ﺮﻭوﺍا ﻋﯿﻮﻧﮑﻢ ﻗﺪ ﺍاﻗﺘﺮﺏب ﯾﻮﻡم ﺍاﻟﻤﺸﺎﻫﺪﺓة ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻠﹼّﻘﺎﺀء‪".‬‬
‫‪ -4‬ﺁآﻣﺎﺩدﻩه ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺭرﺍاﻩه ﺟﻬﺖ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر‪ :‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻼﻡم ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﺑﺎﺏب ﺍاﻧﺠﯿﻞ‬
‫ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﮐﺮﺩد‪" ،‬ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺍاﺷﻌﯿﺎﯼی ﻧﺒﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺧﺒﺮ ﺩدﺍاﺩدﻩه‬
‫ﻣﺘﯽ ‏‬
‫ﮐﻨﻨﺪﻩهﺍاﯼی ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﺑﺎﻥن ﮐﻪ ﺭرﺍاﻩه ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺭرﺍا ﻣﻬﯿ‪‬ﺎ ﺳﺎﺯزﯾﺪ ﻭو ﻃﺮﻕق ﺍاﻭو‬
‫‌‬ ‫ﻣﯽ‪‎‬ﮔﻮﯾﺪ ﺻﺪﺍاﯼی ﻧﺪﺍا‬
‫ﺭرﺍا ﺭرﺍاﺳﺖ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ‪ ".‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﭘﺎﭖپ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪" ،‬ﯾﺎ ﻣﻸ ﺍاﻻﻧﺠﯿﻞ‬
‫ﺃأﻥنﹺِ ﺍاﻋﻤ‪‬ﺮﻭوﺍا ﺍاﻟﺴ‪‬ﺒﯿﻞ ﻗﺪ ﺍاﻗﺘﺮﺏب ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻓﯿﻪ ﯾﺄﺗﯽ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺏب‪ ‬ﺍاﻟﺠﻠﯿﻞ‪ .‬ﺃأﻥنﹺِ ﺍاﺳﺘﻌﺪﹼّﻭوﺍا‬
‫ﻟﻠﺪﹼّﺧﻮﻝل ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﻠﮑﻮﺕت‪".‬‬
‫‪ -5‬ﺗﻌﻤﯿﺪ ﺟﻬﺖ ﭘﺎﮐﯽ ﻭو ﺣﺼﻮﻝل ﺁآﻣﺎﺩدﮔﯽ ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﻠﻤﻮﺱس ﻭو ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩه‬
‫ﻟﻬﺬﺍا ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه‬ ‫ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭر ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﯾﺤﯿﯽ ﺗﻌﻤﯿﺪ ﺩدﻫﻨﺪﻩه ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺩد ﺍاﺭرﺩدﻥن ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻥن ﺭرﺍا ﺗﻌﻤﯿﺪ ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﺩد ﺗﺎ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺁآﻣﺎﺩدﻩه ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻧﺺ‪ ‬ﺍاﻧﺠﯿﻞ )ﻣﺘﯽ‪ ،‬ﺑﺎﺏب ‪ ،3‬ﺁآﯾﻪﺀء ‪(11‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺡح‌ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻭو ﺁآﺗﺶ ﺗﻌﻤﯿﺪ ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ‬
‫‌‬ ‫"ﺍا‪‬ﻧﹼّﻪ ﻏﹶَﺴ‪‬ﻠﹶَﮑﹸُﻢ ﺑﻨﺎﺭر ﺍاﻟﺤﺐ‪ ‬ﻭو ﻣﺂﺀء‪ ‬ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح" ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﺗﻌﻤﯿﺪ ﺑﻪ ﺁآﺏب ﺣﯿﺎﺕت ﺗﻌﻠﹼّﻖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪" ،‬ﺃأﺭرﺍاﺩد ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺃأﻥن ﯾ‪‬ﻐﺴ‪‬ﻠﹶَــﮑﹸُﻢ‬
‫ﺑﻤﺎﺀء‪ ‬ﺍاﻟﺤ‪‬ﯿ‪‬ﻮﺍاﻥن ﻣ‪‬ﻦ ﺃأﯾﺎﺩدﯼی ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﻭو ﺍاﻻﺣﺴﺎﻥن‪".‬‬

‫‪72‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻋﻠﹼّﺖ ﻭو ﻫﺪﻑف ﻇﻬﻮﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬

‫ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺑﯿﺎﻥن ﻋﻠﹼّﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﻣﻄﻠﺒﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣﺤﺘﻮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺫذﮐﺮ ‏‬
‫ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﻭو ﺭرﺍاﻩه ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﭘﯿﺶ ﭘﺎﯼی ﻣﺴﯿﺤﯿﺎﻥن‬
‫ﻧﻬﺎﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻗﺒﺎﻝل ﺑﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻭو ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﺍاﺯز ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ .‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭوﻋﺪﻩه‬
‫‌‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺻﻮﺭرﺕت ﺍاﻗﺒﺎﻝل ﻭو ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﺯز ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭر‪ ،‬ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا‬
‫‌‬
‫ﻣﻠﻮﮎک ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻭو ﻣﺆﺍاﻧﺲ ﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺟﺒﺮﻭوﺕت ﻋﻈﻤﺖ ﻭو ﻣﻌﺎﺷﺮ ﺟﻤﺎﻟﺸﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭر ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻭوﺿﻌﯿﺖ ﺍاﺑﺪﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﺖ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺻﺒﺮ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﺮﺩدﺑﺎﺭرﯼی‬
‫‌‬ ‫ﺩدﻭوﻡم ﮐﻪ ﻋﺼﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻭوﻋﺪﻩه‬
‫ﭘﯿﺸﻪ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﻧﻤﻮﺩد ﺗﺎ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﯿﺪﺍاﺭر ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺭرﺣﻤﺖ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺮ ﻧﻘﻤﺖ‬
‫ﺍاﻭو ﭘﯿﺸﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣ‪‬ﻌﺮﺿﯿﻦ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﻧﮑﻨﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺷﺐ ﻭو ﺭرﻭوﺯز ﺑﻪ ﺩدﻋﻮﺕت ﺁآﻧﻬﺎ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ ﺭرﻭوﯼی ﺑﺮﻧﮕﺮﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺩدﻟﯿﻞ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻣ‪‬ﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﺭرﺽض ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﻧﯿﺰ ﺑﺪﺍاﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﺕت ﺭرﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ‬
‫ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺎﻥن ﺻ‪‬ﻮ‪‬ﺭر ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻫﻤﯿﻦ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻟﻬﺬﺍا ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﻓﻬﺮﺳﺖ‪‎‬ﻭوﺍاﺭر ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺩدﻻﯾﻞ ﻇﻬﻮﺭر ﯾﺎ ﺍاﻫﺪﺍاﻑف ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺒﺎﺩدﺭرﺕت ﻣﯽ‪‎‬ﺷﻮﺩد‪:‬‬
‫‪ -1‬ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ‪" :‬ﺍا‪‬ﻧﹼّﺎ ﻓﹶَﺪﹶَﯾﻨﺎ ﻧﻔﺴ‪‬ﻨﺎ ﻟﺤﯿﻮﺗﮑﻢ؛" "ﻫﺬﺍا ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻌ‪‬ﹼّ‪‬ﻡم‪ .‬ﻗﺪ‬
‫ﺃأﺗﯽ ﻟﺤﯿﻮﺓة ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ؛" ﮐﻪ ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺑﺪﯼی ﺟﺎﻭوﺩدﺍاﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" ،‬ﺃأﺭرﺍاﺩد ﻟﮑﻢ ﺍاﻟﺤﯿﻮﺓة ﺍاﻟﺒﺎﻗﯿﺔ‪ ".‬ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺩدﻋﻮﺕت ﮐﺮﺩدﻩه ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﮐﺬﻟﮏ‬
‫ﯾﺄﻣ‪‬ﺮ‪‬ﮐﹸُﻢ ﻣ‪‬ﻦ ﺃأﺭرﺍاﺩد ﻟ‪‬ﮑﹸُﻢ‪ ‬ﺍاﻟﺤﯿﻮﺓة ﺍاﻟﺒﺎﻗﯿﺔ‪".‬‬
‫‪ -2‬ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ‪" :‬ﻗﺪ ﺃأﺗﯽ ﻝل‪ ...‬ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﻣ‪‬ﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻷﺭرﺽض ﮐﻠﹼّﻬﺎ‪".‬‬
‫‪ -3‬ﺭرﺳﺎﻧﺪﻥن ﻣﺎﻫﯿﺎﻥن ﺗﺸﻨﻪ ﺑﻪ ﺑﺤﺮ ﻋﺬﺏب ﻓﺮﺍاﺕت‪" :‬ﮐﻨﺘﻢ ﺣﯿﺘﺎﻥن ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺒﺤﺮ؛ ﻟ‪‬ﻢ‪ ‬ﻣ‪‬ﻨ‪‬ﻌﺘﹸُﻢ‬

‫‪73‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪15‬‬
‫ﻋﻦ ﻣﺒﺪﺋﮑﻢ؛ ﺍا‪‬ﻧﹼّﻪ ﯾﺘﻤﻮ‪‬ﺝج ﺃأﻣﺎﻡم ﻭوﺟﻮﻫﮑﻢ ﺍاﺳﺮﻋﻮﺍا ﺍاﻟﯿﻪ‪".‬‬
‫‪ -4‬ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻧﻔﻮﺱس‪" :‬ﻗﺪ ﺣ‪‬ﺒﹺِﺲ ﺟﺴﺪﯼی ﻟ‪‬ﻌ‪‬ﺘﻖ ﺃأﻧﻔﺴ‪‬ﮑﻢ؛" "ﺍا‪‬ﻧﹼّﻪ ﻗﺪ ﺃأﺗﯽ ﻣﺮ‪‬ﺓةﹰً ﺍاﹸُﺧﺮﯼی‬
‫‪16‬‬
‫ﻟﺨﻼﺻﮑﻢ ﯾﺎ ﺃأﻫﻞ ﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء‪.‬‬
‫‪ -5‬ﺣﺼﻮﻝل ﻋﺰ‪‬ﺕت ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ‪" :‬ﻗﺒﻠﻨﹶَﺎ ﺍاﻟﺬﹼّﻟ‪‬ﺔ ﻟﻌﺰ‪‬ﮐﻢ‪".‬‬
‫‪ -6‬ﺩدﺍاﺧﻞ ﮐﺮﺩدﻥن ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺩدﺭر ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻗﺪﺱس ﺍاﻟﻬﯽ‪" :‬ﻗﺪ ﺃأﺗﯽ ﺟﻤﺎﻝل‪ ‬ﺍاﻟﻘﺪﻡم ﺑﺎﺳﻤﻪ‬
‫ﺍاﻷﻋﻈﻢ ﻭو ﺃأﺭرﺍاﺩد ﺃأﻥن ﯾ‪‬ﺪﺧ‪‬ﻞ‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﻓﯽ ﻣﻠﮑﻮﺗﻪ ﺍاﻷﻗﺪﺱس‪".‬‬
‫‪ -7‬ﭼﻮﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻮﺭر ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه‌ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر ﺧﺎﺭرﺝج ﮐﺮﺩدﻥن ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺯز‬
‫ﻇﻠﻤﺎﺕت ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻗﺪ ﺧﹶَﻠﹶَﻘﻨﺎ ﮐﹸُﻢ ﻟﻠﻨﹼّﻮﺭر؛ ﻣﺎﻧﹸُﺤﺐ‪ ‬ﺃأﻥن ﻧﹶَﺘﺮﻭوﮐﹶَﮑﹸُﻢ‪ ‬ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺭر ﺃأﻥنﹺِ ﺍاﺧﺮﺟﻮﺍا ﯾﺎ‬
‫ﻗﻮﻡم ﻣﻦ ﺍاﻟﻈ‪‬ﻠﻤﺎﺕت ﺑﻬﺬﻩه ﺍاﻟﺸﹼّﻤﺲ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺃأﺷﺮﻗﺖ ﻣ‪‬ﻦ ﺍاﻓﻖ ﻋﻨﺎﯾﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ‪".‬‬
‫‪ -8‬ﻣﺄﻭوﺍا ﺩدﺍاﺩدﻥن ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﺭرﺣﻤﺖ ﺍاﻟﻬﯽ‪" :‬ﻗﺪ ﺃأﺗﯽ ﻣﻦ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﺎﺀء ﮐﻤﺎ ﺃأﺗﯽ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﻣﺮ‪‬ﺓة‪ ‬ﻭو ﺃأﺭرﺍاﺩد ﺃأﻥن ﯾﺄﻭوﯾ‪‬ﮑﻢ ﻓﯽ ﻇﻼﻝل ﺭرﺣﻤﺘﻪ‪".‬‬
‫‪ -9‬ﺍاﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺣﯿﺎﺕت‪‎‬ﺑﺨﺶ ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻥن‪" :‬ﺗﻌﺎﻟﯿﺎ ﻟﻨﹶَﺠﻌ‪‬ﻠﹶَﮑﹸُﻢ ﻣ‪‬ﺤﯿﹺِﯽ‬
‫ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ‪".‬‬

‫ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺟﻨﺎﺏب ﺯزﯾﻦ‪‎‬ﺍاﻟﻤﻘﺮ‪‬ﺑﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪" ،‬ﻣﺜﻞ ﻧﺎﺱس ﻣﺜﻞ ﺣﻮﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺜﻞ‬ ‫‪15‬‬

‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﻣﺎﺀء‪ .‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﻧﺴﺎﺋﻢ ﺩدﺭر ﻣﺮﻭوﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻧﯽ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﻧﻪ‪ ،‬ﻭوﻟﮑﻦ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﻪ ﻗﺪﺭر ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺗﻌﻮﯾﻖ‬
‫ﺟﺎﺋﺰ ﻧﻪ‪ .‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﮐﻠﻤﺎﺕت​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﯿﻦ ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺟﺪﯾﺪﻩهﺀء ﻣﻨﯿﻌﻪ ﻣﺒﺬﻭوﻝل ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪".‬‬

‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﻩهﺀء ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﯾﻦ ﮐﻼﻡم ﺩدﮐﺘﺮ ﺩدﺍاﻭوﻭوﺩدﯼی ﻭوﺍاﻓﯽ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺑﺎﺷﺪ‪" :‬ﯾﮏ ﻧﻔﺮ‬ ‫‪16‬‬

‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭوﻗﺘﯽ ﻣﻄﯿﻊ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﻭو ﺳﻨﻦ ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﺧﻮﺩدﺵش ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺩدﻧﯿﺎﯾﯽ ﻣﯽ ‪‎‬ﺑﯿﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺩدﻧﯿﺎ‪،‬‬
‫ﺩدﺭر ﮐﻠﹼّﯿﺎﺕت‪ ،‬ﻫﺮ ﮐﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﻫﺮ ﺍاﻣﺮﯼی‪ ،‬ﺗﮑﻠﯿﻔﺶ ﻣﺸﺨﹼّﺺ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺟﺰﺋﯿﺎﺕت ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺧﻮﺩد ﺭرﻫﺎ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﮐﻠﹼّﯽ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻭو ﻫﻤﺎﻥن ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﮐﻠﹼّﯽ ﻭو ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﮐﻠﹼّﯽ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﻮﺭرﺩدﯼی ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﻣﯽ‏ﮐﻨﺪ ﺑﻪ‬
‫ﺣﺪﻭوﺩدﯼی ﮐﻪ ﻣﯽ‪‎‬ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻋﻤﻞ ﺑﮑﻨﺪ ﻭو ﻣﯽ‪‎‬ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻋﻤﻞ ﺑﮑﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﺁآﺯزﺍاﺩد ﺍاﺳﺖ ﺣﺘﹼّﯽ ﺍاﮔﺮ ﻗﻮﺍاﯼی ﺧﺎﺭرﺝج‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩهﺀء ﺍاﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺑﮑﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﺗﻮﺟ‪‬ﻬﺶ ﺭرﺍا ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺟﺰﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﮐﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﺑﻪ‬
‫ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﮐﺮﺩدﻥن ﻫﻢ ﺑﺮﺍاﯾﺶ ﺭرﻧﺞ ‪‎‬ﺁآﻭوﺭر ﻧﯿﺴﺖ ‪ ...‬ﻭوﻗﺘﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﻨﺪ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺭرﺍا ﺑﮕﺴﻠﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺧﻮﺩد ﺭرﻫﺎ‬
‫ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺁآﻥن ﻭوﻗﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﺭرﻫﺎ ﺷﺪﻥن ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺑﻨﺪﻫﺎﯾﯽ ﻣﯽ ‪‎‬ﮐﺸﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﺯزﺍاﺩد ﮐﺮﺩدﻥن ﺩدﺳﺖ ﻭو‬
‫ﭘﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺗﻼﺵش ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻥن ﺗﻼﺵش‪ ،‬ﺑﻨﺪ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﺮ ﺑﻨﺪﺵش ﻣﯽ‪‎‬ﺍاﻓﺰﺍاﯾﺪ" )ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﻃﺒﻊ‬
‫‪ 1987‬ﮐﻠﻤﺎﺕت ﭘﺮﺱس‪ ،‬ﺹص ‪ 212‬ﻭو ‪.(213‬‬

‫‪74‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭوﺡح ﺍاﻻﻣﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺗﻄﻬﯿﺮ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﺯز ﻋﺼﯿﺎﻥن‪ :‬ﺍاﺷﺘﯿﺎﻕق ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺑﻪ ﻣﺼﻠﻮﺏب ﺷﺪﻥن ﺻﺮﻓﺎﹰً ﺑﻪ ﺟﻬﺖ‬ ‫‪-10‬‬
‫ﭘﺎﮎک ﻭو ﻃﺎﻫﺮ ﺷﺪﻥن ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﺯز ﻓﺴﺎﺩد ﻭو ﺁآﻟﻮﺩدﮔﯽ ﺍاﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫"ﺟﺴﺪﯼی ﯾﺸﺘﺎﻕق‪ ‬ﺍاﻟﺼ‪‬ﻠﯿﺐ ﻭو ﺭرﺃأﺳﯽ ﯾﻨﺘﻈﺮ‪ ‬ﺍاﻟﺴ‪‬ﻨﺎﻥن ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻟﯿ‪‬ﻄﻬ‪‬ﹺِﺮ‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ‬
‫ﻋﻦ ﺍاﻟﻌﺼﯿﺎﻥن‪".‬‬

‫‪75‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﻭو ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬
‫ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﻬﺮﯼی ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬

‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﺗﻘﺎﺿﺎﯼی ﺟﻨﺎﺏب ﺳﯿ‪‬ﺪ‬
‫‪١۱‬‬
‫ﯾﺤﯿﲐ ﺩدﺍاﺭرﺍاﺑﯽ )ﻭوﺣﯿﺪ( ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﺮﺍاﺟﻌﺖ ﺍاﺯز ﺳﻔﺮ ﻣﮑﹼّﻪ ﻭو ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﺷﻬﺮ ﺷﯿﺮﺍاﺯز ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍاﺩد ﺻﻔﺤﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﮔﺮﺍاﻥنﺑﻬﺎ ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺧﻄ‪‬ﯽ‬
‫‪ ٢۲‬ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ‪ ۶۶‬ﺻﻔﺤﻪ ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﻨﻘﻮﻟﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺧﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻮﻋﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﻼﻡم )ﻗﺎﺋﻢ( ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ‪ ١۱٣۳٧۷‬ﺻﻔﺤﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍاﺩد ﺧﻄﻮﻁط ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺻﻔﺤﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﺪﻭوﺩد ‪ ٢۲٢۲‬ﻭو ﺗﻌﺪﺍاﺩد ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺳﻄﺮ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ‪ ١۱١۱‬ﻋﺪﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﺑﻪ‬
‫ﻟﺴﺎﻥن ﻋﺮﺑﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻣﺘﻦ ﺍاﺛﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻣﯽ ﺷﻮﺩد ﺗﻔﺴﯿﺮ‬
‫ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎﯼی ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺷﺮﺡح ﻧﺰﻭوﻝل ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻧﺒﯿﻞ ﺯزﺭرﻧﺪﯼی ‪ ٣۳‬ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺳﻮﻣﯿﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﺸﺮ‪‬ﻑف ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫ﻣﻨﻘﻠﺐ ﻭو ﻣﺘﺄﺛ‪‬ﺮ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺣﯿﺮﺕت ﺯزﺩدﻩه ﻭو ﺑﯽﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ‬
‫ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺟﺎﻟﺲ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻭوﻗﺖ ﻋﺼﺮ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺍاﺯز ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا‬
‫ﺳﯿ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺧﺎﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﮐﺎﻏﺬ ﻭو ﻗﻠﻤﯽ ﺧﻮﺍاﺳﺘﻨﺪ ‪ ۴‬ﻭو ﺑﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﻣﺸﻐﻮﻝل‬
‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﯿﻞ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺟﺎﺭرﯼی ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﺎ ﺻﻮﺗﯽ ﻟﻄﯿﻒ ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺭرﺍا ﺗﻐﻨﹼّﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺗﺎ ﻏﺮﻭوﺏب ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺍاﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺪﻭوﻥن ﺗﺄﻧﹼّﯽ ﻭو ﺳﮑﻮﻥن ﻗﻠﻢ ﺍاﺩدﺍاﻣﻪ‬
‫ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻡم ﻏﺮﻭوﺏب‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﺗﻤﺎﻡم ﺷﺪ ﻭو ﺑﻌﺪ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺎ ﺻﻮﺕت‬
‫ﻣﺆﺛ‪‬ﺮﯼی ﺑﻪ ﺗﻼﻭوﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍاﺯز "ﺑﻠﻨﺪﯼی ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻭو ﺗﺎﺑﻨﺪﮔﯽ ﺟﻮﺍاﻫﺮ‬
‫ﺛﻤﯿﻨﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺨﺰﻥن ﺁآﻥن ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﻮﺩد" ﺳﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﯿﻬﻮﺵش‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﮔﻼﺏب ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﭘﺎﺷﯿﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﻗﻮﺍاﯼی ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺷﺪ ﻭو ﺗﻮﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ‬

‫‪76‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺁآﺧﺮ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﮔﻮﺵش ﻓﺮﺍا ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﻭو ﻣ‪‬ﹼّ‪‬‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ )ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺣﻤﺪ ﮐﺎﺗﺐ( ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻨﺰﻝل ﺟﻨﺎﺏب ﺧﺎﻝل ﺣﻀﻮﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﺍاﺳﺘﻨﺴﺎﺥخ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻌﺪ ﺑﺎ‬
‫ﮐﻤﺎﻝل ﺩدﻗﹼّﺖ ﺑﺎ ﺍاﺻﻞ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﺎﺭر ﺳﻪ ﺷﺒﺎﻧﻪﺭرﻭوﺯز ﺑﻪ ﻃﻮﻝل ﺍاﻧﺠﺎﻣﯿﺪ ﻭو‬
‫ﻣﺨﺼﻮﺻﺎﹰً ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺜﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻫﻤﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﯾﺖ‬
‫ﻣﺘﺎﻧﺖ ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ‪٣۳٠۰‬ﻫﺰﺍاﺭر ﺣﺪﯾﺚ ﺍاﺯز ﺣﻔﻆ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﻫﺪﮤۀ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﻪ ﺩدﺭرﺟﮥ ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﺭرﺳﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ "ﺟﻤﯿﻊ ﻗﻮﺍاﯼی ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻤﻊ‬
‫ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﻮﺩد ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻭو ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﻣﺮﺍا ﺳﻠﺐ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪".‬‬
‫ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺯز ﺣﺪﹼّ ﺍاﯾﻦ ﺑﻨﺪﻩه ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﻣﻦ ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﺣﺘﯿﺎﺝج ﺑﻪ‬
‫ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺎ ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺠﯿﺪ ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﺮﻭوﯾ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﺷﯿﺨﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﻨﺪﻩه‬
‫ﻓﻘﻂ ﺳﻌﯽ ﺧﻮﺍاﻫﻢ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﮐﻠﹼّﯿ‪‬ﺎﺕت ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﮐﻠﹼّﯽ ﻭو ﺍاﺑﺘﺪﺍاﺋﯽ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ‬
‫ﻭوﺍاﻻﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪﹼّ ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﺎﯾﻢ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺧﻄﺒﮥ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺧﻠﻘﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺯز ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻗﺪﺭر ﻭو ﻗﻀﺎ ﻭو ﺍاﺫذﻥن ﻭو ﺍاﺟﻞ‬
‫ﻭو ﺣﮑﻢ )ﮐﺘﺎﺏب( ﻭو ﺗﺠﻠﹼّﯿﺎﺕت ﺫذﺍاﺕت ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﯼی ﺩدﺭر ﻋﻮﺍاﻟﻢ ﻋﻤﺎﺀء )ﺍاﻟﻬﯽ(‪ ،‬ﺟﺒﺮﻭوﺕت‬
‫)ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ ﻭو ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء(‪ ،‬ﻣﻠﮑﻮﺕت )ﻣﻼﺋﮏ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ(‪ ،‬ﻭو ﻧﺎﺳﻮﺕت )ﻋﺎﻟﻢ ﺧﺎﮎک( ﻭو‬
‫ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﻇﻬﻮﺭر ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺁآﯾﮥ‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺠﯿﺪ‪» :‬ﺇإﹶَﻥن ﺍاﺗﹶَﻘﹸُﻮﺍاﹾْ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﯾﺠ‪‬ﻌ‪‬ﻞ ﻟ‪‬ﻜﹸُﻢ‪ ‬ﻓﹸُﺮ‪‬ﻗﹶَﺎﻧﹰًﺎ« ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ‪ ،‬ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﻪ ﻭوﻋﺪﮤۀ ﺧﻮﺩد ﻭوﻓﺎ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺧﻮﺩد ﺍاﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﻄ‪‬ﺮ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻭو ﻗﺴﻄﺎﺱس ﻋﺪﻝل‪ ،‬ﺑﺮ‬
‫ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﻗﻞ ﺍاﻥن ﺍاﻵﻥن ﺍاﺗﺖ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺎﻋﺔ ﻟﯿﺘﺤﻘﹼّﻖ‬
‫ﺍاﻟﺤﻖ‪ ،«‬ﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺩدﻧﺒﺎﻟﮥ ﺁآﻥن ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺯز ﺳﻤﺎﺀء ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁآﺏب ﺭرﻭوﺍاﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺫذﻥن ﻭو ﺍاﺟﺎﺯزﮤۀ ﺣﻖ‪‬‬
‫»ﭼﺸﻤﮥ ﮐﻮﺛﺮ« ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺮ ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﻗﺪﺭر ﻣﻘﺪﹼّﺭر ﻋﻨﺎﯾﺖ ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﻭو ﺳﭙﺲ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ‬
‫ﺭرﺟﺎﯼی ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﺑﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‪» :‬ﺍا‪‬ﻧﱠﺎ ﺍا‪‬ﻋ‪‬ﻄ‪‬ﯿﻨﹶَﺎﻙكﹶَ ﺍاﻟ‪‬ﻜﹶَﻮ‪‬ﺛ‪‬ﺮ‪ ‬ﻓﹶَﺼ‪‬ﻞ‪‬ﹺِ ﻟ‪‬ﺮ‪‬ﺑ‪‬ﹺِﻚﹶَ ﻭو‪‬ﺍاﻧﹾْﺤ‪‬ﺮ‪ ‬ﺍا‪‬ﻥنﱠ‬
‫ﺷﹶَﺎﻧ‪‬ﯩ‪‬ﻚﹶَ ﻫ‪‬ﻮ‪ ‬ﺍا‪‬ﺑ‪‬ﺘﹶَﺮ‪ ۴٣۳) «‬ﺣﺮﻑف ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﺣﺘﺴﺎﺏب ﺗﺸﺪﯾﺪ( ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪.‬‬

‫‪77‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﻣﻘﺪﹼّﻣﮥ ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺣﻖ‪ ‬ﻭو ﺑﺎﻃﻞ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﭼﻪ ﺑﺴﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩدﯼی ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻇﻠﻤﺎﺕت ﺟﻬﻞ ﺑﺴﺮ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﺣﻖ‪ ‬ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ‬
‫ﺍاﻣﺮﯼی ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮﺩد ﺍاﻻ‪ ‬ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﺎ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻋﺪﻝل ﺳﻨﺠﯿﺪﻩه ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی‬
‫ﺭرﺑﻂ ﺑﯿﻦ ﺧﺎﻟﻖ ﻭو ﺧﻠﻖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ )ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﯽ( ﺣ‪‬ﮑﻤ‪‬ﺶ ﺑﻪ »ﺁآﯾﺎﺕت« ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻭو‬
‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﺋﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﮔﺮ ﻧﺰﺩد ﺁآﻧﻬﺎ ﻗﺴﻄﺎﺱس‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺮﺍاﺯزﻭوﯼی‪ ،‬ﻋﺪﻝل )ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥن‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺎﺷﺪ( ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﺣﻖ‪ ‬ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻫﻤﮥ ﻓﺮﻕق ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻗﺮﺁآﻥن‬
‫ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز »ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺍاﻟﻌﻠﻢ«‪ ،‬ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺍاﻟﻬﯽ‪،‬‬
‫ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻔﺲ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻮﺩد ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻟﯿﺲ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻟﯿﮑﻮﻥن ﻻﺣﺪﹴٍ ﺣﺠ‪‬ﺔ ﺍا‪‬‬
‫ﻧﻔﺴﯽ«‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ‪ ،‬ﻫﻤﮕﺎﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺷﮏ‪ ‬ﻭو ﺗﺄﻣ‪‬ﻞ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻋﺎﺟﺰ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﻋﺠﻤﯿﯿ‪‬ﻦ ‪ ۵‬ﻧﻔﺴﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩه ﺗﺎ ﺩدﯾﻦ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻭو‬
‫ﻭو ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺋﺶ ﺭرﺍا ﺣﻔﻆ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﻭو ﭼﯿﺰﯼی ﻋﻄﺎ ﮐﺮﺩدﻩه ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﻧﻔﺴﯽ ﻋﻄﺎ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺍاﻧﺼﻒ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﺣﺠﺮ ﯾﻨﻄﻖ ﺑﺎﻟﺸﹼّﻬﺎﺩدﺓة ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﻭو ﺍاﻥن ﯾﻨﻄﻖ ﻓﺘﯽ‪ ‬ﻋﺠﻤ‪‬ﯽ‪ ‬ﺑﮑﻠﻤﺎﺕت‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺫذﻫﻠﺖ ﺍاﻟﮑﻞ‪ ‬ﻓﯿﻬﺎ ﻭو ﻟﻘﺪ ﺍاﻋﻄﺎﻩه ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﺠ‪‬ﺔﹰً ﻟﻮ ﺍاﺟﺘﻤﻊ ﻣﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻻﺭرﺽض‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻥن ﯾﺄﺗﻮﺍا ﺑﻤﺜﻠﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﻘﺪﺭرﻭوﺍا«‪ ۶‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﺗﺄﻣ‪‬ﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﻗﺒﻮﻝل‬
‫ﺁآﻥن ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺗﺄﻣ‪‬ﻞ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺩدﯾﻦ ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﯾﻦ ﺣﺠ‪‬ﺖ ﻭو ﺩدﻟﯿﻞ ﻫﻤﺎﻥن ﺣﺠ‪‬ﺖ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺭرﺳﻮﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﮐﺴﯽ ﻣﻔﺮ‪‬ﯼی ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺍاﻻ‪ ‬ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو‬
‫ﺑﻪ ﺟﻨﹼّﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺷﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ ﻣﻨﮑﺮ ﺁآﻥن ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻭوﺍاﺭرﺩد ﻧﺎﺭر ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﻠﻖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﻣﻮﺍاﺗﻨﺪ ﮐﻪ ﺻﻨﻊ ﺣﻖ‪ ‬ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻏﯿﺮﺣﻖ‪ ‬ﺗﻤﯿﺰ ﻧﻤﯽﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺁآﯾﺎ ﮐﺴﯽ‬
‫ﻗﺎﺩدﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺳﺎﺧﺘﮥ ﺑﺸﺮ ﻓﺮﺽض ﻧﻤﺎﯾﺪ؟ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺍاﯾﺮﺍاﺩد‬
‫ﺩدﻻﺋﻞ ﺩدﯾﮕﺮ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺩدﺭر ‪ ۶‬ﺳﺎﻋﺖ ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺖ‬
‫ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﺎﺯزﻝل ﻣﯽﺷﻮﺩد )ﺑﯿﺖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ‪ ٣۳٠۰‬ﺣﺮﻑف ﺑﺪﻭوﻥن‬
‫ﺍا‪‬ﻋﺮﺍاﺏب ﻭو ‪ ۴٠۰‬ﺣﺮﻑف ﺑﺎ ﺍا‪‬ﻋﺮﺍاﺏب ﺍاﺳﺖ(‪ .‬ﺳﭙﺲ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﻠﺴﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺧﻮﺩد‬
‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺻﺤﯿﻔﮥ ﺳﺠ‪‬ﺎﺩدﯾ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡم ﺻﺤﻒ ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﻌﺎﺩدﻟﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو‬
‫»ﺯزﺑﻮﺭر« ﺁآﻝل‪ ‬ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﭼﮕﻮﻧﻪ »ﺣﻘﹼّﯿ‪‬ﺖ« ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺑﺎ ﺍاﯾﻨﻬﻤﻪ ﺻﺤﺎﺋﻒ‬
‫ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﻩه ﮐﻪ ﺷﺮﻕق ﻭو ﻏﺮﺏب ﺭرﺍا ﭘ‪‬ﺮ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮﺩد؟ ﺁآﯾﺎ ﭼﻪ ﺩدﻟﯿﻠﯽ ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻧﻌﻤﺖ ﻭو ﭼﻪ ﻋﻄﯿ‪‬ﻪﺍاﯼی ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻗﺪﺭرﺕت ﺍاﺳﺖ؟ ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎﺀء‬
‫ﻭوﻗﺘﯽ ﻣﯽﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﻭوﺭرﻗﻪﺍاﯼی ﺭرﺍا ﺑﻨﻮﯾﺴﻨﺪ ﻣﺪﹼّﺕتﻫﺎ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺗﺎﺯزﻩه ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﻬﻤﻪ‪،‬‬

‫‪78‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﻼﻡم ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﮐﻼﻡم ﻣﻦ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﺮﻑفﺯزﺩدﻥن ﺍاﻃﻔﺎﻝل ﺍاﺳﺖ )ﭘ‪‬ﻪﭘ‪‬ﻪﮔﻔﺘﻦ ﺍاﻃﻔﺎﻝل( ﻭو‬
‫ﻓﯽﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺩدﺭر ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺷﺮﻑف ﻭو ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭرﯼی ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﻬﻢ‪‬‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺭرﻭوﺡح ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮ‪ ‬ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺻﻤﺪﺍاﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺻﻞ ﻫﺮ ﻓﻀﻠﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺍاﮔﺮ ﯾﮏ ﺻﺤﯿﻔﻪ ﺍاﺯز ﺻﺤﺎﺋﻒ ﺣﻀﺮﺗﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡم‬
‫ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﻨﯿﻢ ﯾﮏ ﺣﺮﻑف ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺑﺎ ﻫﻤﮥ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻭو ﺯزﻣﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻣﻌﺎﺩدﻟﻪ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺭرﻭوﺡح ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣﻈﻬﺮ ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ‬
‫ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﺴﺪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺳﺎﺋﻞ ﺟﻠﯿﻞ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺣﯽ‪ ‬ﻭو ﻗﺎﺩدﺭر ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻣﻦ ﺑﺮ‬
‫ﺣﻖ‪ ‬ﻧﺒﻮﺩدﻡم ﺑﺮ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻓﺮﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﺸﺮ ﺭرﺍا ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻦ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﻫﺪ‬
‫ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﯽ ﻣﺜﻞ ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﻦ ﺑﯿﺎﻭوﺭرﺩد ﺗﺎ ﺣﺠ‪‬ﺖ ﻣﻦ )ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺁآﯾﺎﺕت( ﺑﺎﻃﻞ ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﮐﻪ‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﯽﺩدﺍاﻧﺪ ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﮐﺴﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻦ ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺩدﻟﯿﻞ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺍاﻭو ﺑﻮﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻧﻬﺎ )ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ( ﺍاﺗﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﯾﮏ ﺣﺪﯾﺚ ﺭرﺍا ﻃﻠﺐ ﮐﺮﺩدﻡم ﻭو ﺁآﻧﻬﺎ ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻫﻤﺎﻥن‬
‫ﭼﯿﺰﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﺎ ﺍاﻫﻞ ﮐﻔﺮ ﻣﺠﺎﺩدﻟﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ .‬ﻓﺮﻋﻮﻥن ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ‬
‫ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻮﺳﲐ ﺑﻪ ﺳﺤﺮ ﻣﺘﻮﺳ‪‬ﻞ ﺷﺪ ﻭو ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﯾﻨﻬﺎ ﺣﺘﹼّﲐ ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﯾﮏ‬
‫»ﺣﺮﻑف« ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺘﺪﻻﻻﺕت ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻇﺎﻫﺮ‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻓﯽﺍاﻟﻮﺍاﻗﻊ ﺑﻪ ﺳﺮ‪ ‬ﻓﺆﺍاﺩد ﻭو ﺣﮑﻢ ﺑﺎﻃﻦ ﺭرﺟﻮﻉع ﮐﻨﯽ ﺍاﺣﺘﯿﺎﺝج ﺑﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻭو‬
‫ﺫذﮐﺮﯼی ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو )ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب( ﻧﻔﺲ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻻﻧﹼّﻬﺎ ﻫﻮ ﻧﻔﺲ ﺍاﻟﻈ‪‬ﻬﻮﺭر‬
‫ﻭو ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﻟﺒﻄﻮﻥن ﻭو ﺳﺒﺤﺎﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻤ‪‬ﺎ ﯾﺼﻔﻮﻥن«‪ .‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺗﻮ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺧﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺍاﺣﺪﯼی ﺍاﺯز ﻣﺮﺩدﻡم ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﯽ ﺣﺠ‪‬ﺖ ﻭو‬
‫ﺩدﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﺭرﺩد‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﺑﯿﺎﻭوﺭرﯼی‪ ،‬ﺑﯿﺎﻭوﺭر ﻭو ﻫﻤﮥ ﻣﺮﺩدﻡم ﺭرﺍا ﺧﻼﺹص ﮐﻦ‪ ،‬ﻭو ﺍا‪ ‬ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺷﻤﺲ ﺩدﺭر ﻭوﺳﻂ ﺳﻤﺎﺀء ﻭوﺍاﺿﺢﺗﺮ ﻭو ﺭرﻭوﺷﻦﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ‬
‫ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﺮﺩدﻡم ﺑﺮ ﺁآﯾﺎﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﯾﺮﺍاﺩد ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﻭو ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﺍاﺷﺘﺒﺎﻫﺎﺗﯽ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺭرﺍا ﮐﺎﺗﺒﯿﻦ ﻭوﺣﯽ ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺘﻪ‬
‫ﺍاﻧﺪ ﺩدﺭرﺳﺖ ﺍاﺳﺘﻨﺴﺎﺥخ ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺷﻤﻨﺎﻥن ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻓﺘﺮﺍاﺀء ﮔﻔﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﻪ ﺑﮕﺬﺭرﺩد ﻫﺮ ﺁآﯾﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻬﺞ ﻋﺪﻝل ﻭو ﺩدﺭرﺳﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﻦ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﺒﺮ‪‬ﱝ ﻫﺴﺘﻢ‪ ،‬ﻭو ﻣﻦ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﻡم ﺗﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﻤﻪ ﺣﺠ‪‬ﺖ ﻭو ﺩدﻟﯿﻞ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻭو ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻧﺰﻭوﻝل‬

‫‪79‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﻭو ﺑﻼﻏﺖ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﻧﺎﺯزﻝل ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺣ‪‬ﮑﻢ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯿﺊ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﻣﺮﺩدﻡم ﻧﻤﯽ ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺗﻔﮑﹼّﺮ‬
‫ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ »ﺍاﺗﹼّﻘﻮﺍا ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﺠﻌﻞ ﻟﮑﻢ ﻓﺮﻗﺎﻧﺎﹰً«‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﮔﺮ‬
‫ﭘﺮﻫﯿﺰﮐﺎﺭر ﺑﺎﺷﯿﺪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺷﻤﺎ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍا ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻗﺴﻢ ﺑﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺟﻦ‪‬‬
‫ﻭو ﺍا‪‬ﻧﺲ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﻗﺎﺩدﺭر ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁآﻥن ﺑﯿﺎﻭوﺭرﻧﺪ‪» :‬ﻓﻮ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت‬
‫ﻭو ﺍاﻻﺭرﺽض ﻟﻮ ﺍاﺟﺘﻤﻊ ﺍاﻟﺠﻦ‪ ‬ﻭو ﺍاﻹﻧﺲ ﻋﻠﲐ ﺍاﻥن ﯾﺄﺗﻮﺍا ﺑﻤﺜﻞ ﺗﻠﮏ ﺍاﻵﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﻧﺰﻟﻨﺎﻩه ﻓﯽ‬
‫ﺫذٰﻟﮏ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺑﺎﺫذﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻟﻦ ﯾﺴﺘﻄﯿﻌﻮﺍا ﻭو ﻟﻦ ﯾﻘﺪﺭرﻭوﺍا ﻭو ﻟﻮ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﺭرﺽض‬
‫ﻟﻘﺎﺩدﺭرﯾﻦ«‪ ،INBA 53).‬ﺹص ‪ (191‬ﺳﭙﺲ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ »ﻗﻞ ﻓﻮﯾﻞ ﻟﮑﻢ ﺍاﻥنﹼّ ﺷﺠﺮﺓة ﺍاﻟﻄ‪‬ﻮﺭر ﻗﺪ‬
‫ﻧﺒﺘﺖ ﻓﯽ ﺻﺪﺭرﯼی ﻓﮑﯿﻒ ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺴﻤﻌﻮﻥن ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺗﺸﻌﺮﻭوﻥن« )‪ ،INBA 53‬ﺹص ‪(192‬‬
‫ﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻣﻈﻬﺮﯾﺖ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺣﺮﻑف ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﺎ ﻫﺮﭼﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻭو ﺯزﻣﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﻣﻌﺎﺩدﻟﻪ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺍاﻫﻞ ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻭو ﺯزﻣﯿﻦ‬
‫ﺑﺮ ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻗﯿﺎﻡم ﮐﻨﻨﺪ ﻧﺰﺩد ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻣﺜﻞ ﻣﺸﺘﯽ ﺧﺎﮎک ﺟﻠﻮﻩه ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺮ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺣﻀﺮﺗﺸﺎﻥن ﻭوﺍاﻗﻒ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺳﯿ‪‬ﺪ ﯾﺤﯿﲐ‪،‬‬
‫ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﻓﺄﺕتﹺِ ﺑﺂﯾﺔ‪ ‬ﻣﺜﻞ ﺗﻠﮏ ﺍاﻵﯾﺎﺕت ﺑﺎﻟﻔﻄﺮﺓة ﺍاﻥن ﮐﻨﺖ‬
‫ﺫذﯼی ﻋﻠﻢ‪ ‬ﺭرﺷﯿﺪﹺِ«‪ .‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﯾﺎﺕت ﺧﻮﺩد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﻭو ﻟﻘﺪ ﻧﺰﻟﻨﺎ ﻓﯽ ﺫذٰﻟﮏ‬
‫ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﮐﻠﹼّﻤﺎ ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺮﯾﺪﻭوﻥن ﻭو ﻣﺎ ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺳﺘﺴﺌﻠﻮﻥن«‪ .‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺣﺪﯼی ﻗﺎﺩدﺭر ﻧﯿﺴﺖ ﺣﺘﹼّﲐ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺁآﯾﻪ ﺑﺎ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻘﺎﺑﻠﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍا‬
‫ﻗﺴﻄﺎﺱس ﻭو ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﺯز ﺑﺎﻃﻞ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽﺩدﻫﻨﺪ ﻭو ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﮤۀ ﮐﺎﻓﯽ ﺍاﺯز ﺑﺤﺮ‬
‫ﻋﻠﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو »ﮐﺘﺎﺏب ﻻﻫﻮﺕت« ﻭو »ﺣﺠ‪‬ﺔ ﺟﺒﺮﻭوﺕت« ﻭو »ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﻠﮑﻮﺕت« ﻭو »ﺳﻄﻮﺕت‬
‫ﻧﺎﺳﻮﺕت« ﺑﺮ ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﻣﺒﺬﻭوﻝل ﺷﺪﻩه ﺗﺎ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻗﺴﻄﺎﺱس ﻭو ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﯿﺰﺍاﻥن‪ ،‬ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺭرﺍا ﺑﺴﻨﺠﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻬﯿﻤﻦ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﻓﻬﻞ‬
‫ﻣﻦ ﻣﺒﺎﺭرﺯز ﯾﺒﺎﺭرﺯزﻧﯽ ﺑﺒﯿ‪‬ﻨﺎﺕت ﺍاﻻﻧﺴﺎﻥن ‪ ...‬ﻭو ﻫﻞ ﻣﻦ ﺫذﯼی ﻗﻮ‪‬ﺓة‪ ‬ﯾﮑﺘﺐ ﻣﺜﻞ ﺗﻠﮏ ﺍاﻵﯾﺎﺕت«‪.‬‬
‫ﻭو ﺑﻌﺪ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻭو ﻓﻼﺳﻔﻪ ﻭو ﺍاﻫﻞ ﺭرﻭوﻡم ﻭو ﺷﺎﻡم ﻭو ﻋﺮﺍاﻕق ﻭو ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻭو ﻏﯿﺮﻣﺆﻣﻨﯿﻦ‪،‬‬
‫ﻫﻤﮕﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﯿﺪﺍاﻥن ﻣﺒﺎﺭرﺯزﮤۀ )ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ( ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺟﻮﺍاﻥن ﻋﺠﻤﯽ ﻣﯽﺧﻮﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻟﻘﺎﺏب‬
‫»ﺷﻤﺲ ﺍاﻟﺠﻼﻝل« ﻭو »ﺍاﻟﻄﺎﻭوﻭوﺱس« ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﻥن ﻧﻮﺭر ﺷﻤﺲ ﺍاﺯزﻟﯽ ﻣﺘﺠﻠﹼّﯽ ﻣﯽﮔﺮﺩدﺩد ﻭو‬
‫»ﺍاﻟﺤﻮﺕت ﺍاﻟﻤﺘﺒﻠﺒﻞ ﻓﯽ ﺍاﻟﺘﹼّﺮﺍاﺏب« ﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺑﻼﯾﺎ ﻭو ﺻﺪﻣﺎﺕت ﻭوﺍاﺭرﺩدﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻫﯿﮑﻞ‬

‫‪80‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺑﺮﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ‪ ‬ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﻭو ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺻﻤﺪﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺷﯿﺌﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭرﯼی ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ‬
‫ﻣﻮﺭرﯼی ﺑﺨﻮﺍاﻫﺪ ﮐﻪ ﻗﺮﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﻨﺪ ﻗﺎﺩدﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﺮ ﺣﺮﻓﯽ ﺍاﺯز ﻗﺮﺁآﻥن ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﺮ ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﺗﺄﻭوﯾﻠﯽ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﺮ ﺗﺄﻭوﯾﻠﯽ ﺑﺎﻃﻨﯽ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﺮ ﺑﺎﻃﻦ‪ ،‬ﺑﺎﻃﻨﯽ‬
‫ﺍاﻟﲐ ﻣﺎﺷﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻗﻮﻝل ﻗﺮﺁآﻥن‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﺮﻭوﻓﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺳﻮﺭرﻩه ﺣﺮﻑف ﻭوﺍاﺣﺪﻧﺪ ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭو ﺍاﻟﻔﺎﻅظ ﻣﺨﺘﻠﻒ‬
‫ﺁآﻥن ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﯾﮏ ﻧﻘﻄﻪ ﺧﺘﻢ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﻫﻤﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻓﺆﺍاﺩد ﻭو ﻣﺸﻌﺮ ﺗﻮﺣﯿﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻋﻨﺎﺻﺮ‬
‫»ﻣﺎﺀء ﮐﻮﺛﺮ« ﮐﻪ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺁآﺏب ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ »ﻣﺎﺀء ﺍاﻟﺤﯿ‪‬ﻮﺓة«‪،‬‬
‫ﻫﻤﮥ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻭو ﺻﻔﺎﺕت ﺯزﻧﺪﻩه ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺁآﺏب ﺣﯿﺎﺕت ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﮐﺴﯿﺮ ﺍاﺣﻤﺮﯼی ﺍاﺳﺖ‬
‫)ﮐﯿﻤﯿﺎ( ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻣ‪‬ﻠﮏ ﺩدﻧﯿﺎ ﻭو ﺁآﺧﺮﺕت ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻫﺮﭼﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺳﯿ‪‬ﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺭرﺷﺘﯽ‪ ،‬ﻭو ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺷﯿﺦ ﺍاﺣﻤﺪ ﺍاﺣﺴﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻌﺎﺭرﻑف‬
‫ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت )ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ( ﺑﻪ ﺍاﺫذﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺮ ﺗﻮ‬
‫)ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡح( ﺍاﻟﻘﺎﺀء ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺎﺩدﻟﻪ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﯾﮑﺎﯾﮏ ﺣﺮﻭوﻓﺎﺕت ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ‪ ۵٠۰‬ﺻﻔﺤﻪ ﻣﯽ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭرﮎک ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻋﻤﯿﻖ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻭو ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﻭوﻑف ﺍاﺯز ﻋﻬﺪﮤۀ ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﺑﻨﺪﻩه‬
‫ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺑﻨﺪﻩه ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﺯز ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﻭوﻑف‪ ،‬ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﺧﯿﻠﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻋﻤﯿﻖ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ‪.‬‬
‫ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺍاﺛﻨﺎﯼی ﺷﺮﺡح ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺣﺮﻭوﻑف‪ ،‬ﻣﺠﺪﹼّﺩدﺍاﹰً ﺑﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻗﺎﺋﻤﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻓﯽﺍاﻟﻤﺜﻞ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ...» :‬ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﻘﺎﺋﻢ ﻓﻤ‪‬ﺎ ﻇﻬﺮ ﯾﻈﻬﺮ ﺑﮑﺘﺎﺏب‬
‫ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﺳﻠﻄﺎﻥن ﺟﺪﯾﺪ«‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﯾﻦ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺗﺎﻩه ﻭو ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩهﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭو ﺑﻪ ﺻ‪‬ﻮ‪‬ﺭر‬
‫ﻣﺘﻨﻮ‪‬ﻋﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز »ﺍاﻟﻒ«‪،‬‬
‫»ﺁآﻻﺀء ﺭرﺑ‪‬ﮏ«؛ »ﻧﻮﻥن«‪» ،‬ﻧﻮﺭر ﺭرﺑ‪‬ﮏ«؛ »ﺍاﻟﻒ« ﺛﺎﻧﯽ‪» ،‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻻﻣﺮ«‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه »ﻣﺎﺀء ﮐﻮﺛﺮ« ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺟﻬﺘﯽ ﺑﻪ ﺁآﺏب ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺧﻀﺮ ﺁآﻥن ﺭرﺍا‬

‫‪81‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﻮﺷﯿﺪ‪ ،‬ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺻﻠٰﻮﺓة ﻭو ﺯزﮐٰﻮﺓة ﻭو ﺻﻮﻡم ﻭو‬
‫ﺣﺞ‪ ‬ﻭو ﻏﯿﺮﻫﻢ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﺴﺘﺘﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﻑف ﺍاﻟﻒ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ ﺁآﯾﺪ )ﺍاﻟﻒ‬
‫ﺍاﺑﺘﺪﺍاﺀء ﺣﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﮥ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﮐﺒﺮ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﯾﺎ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺷﺮﻭوﻉع ﻣﯽ ﺷﻮﺩد(‪،‬‬
‫ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺫذﻥن ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﻫﻤﯿﻦ ﯾﮏ ﺣﺮﻑف ﺗﻤﺎﻡم ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺘﺨﺮﺍاﺝج ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻣﻌﻨﯽ »ﻻ ﺭرﻃﺐ ﻭو ﻻ ﯾﺎﺑﺲ ﺍا‪ ‬ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب« ﺭرﺍا ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﻟﻒ ﻫﺮﭼﻪ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﮐﺒﺮ )ﺍاﻧﺴﺎﻥن( ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه ﻣﺴﺘﺘﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺮﺁآﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﮐﺒﺮ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﻣﻨﻌﮑﺲ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﻫﻢ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﻗﺮﺁآﻥن‬
‫ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺍاﺋﻤﮥ ﻫﺪﱝ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺎﺋﻢ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺧﻮﺩد ﺍاﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﻭو ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻥن‪،‬‬
‫ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ ﻗﻮﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺫذﮐﺮ ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﻗﺎﺋﻢ‪ ،‬ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪» :‬ﻫﻢ ﻧﺤﻦ ﻭو ﺍاﺗﺒﺎﻋﻨﺎ‬
‫ﻣﻤ‪‬ﻦ ﺗﺒﻌﻨﺎ ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻧﺎ‪ .‬ﻃﻮﺑﲐ ﻟﻨﺎ ﻭو ﻃﻮﺑﲐ ﻟﻬﻢ ﻭو ﻃﻮﺑﺎﻫﻢ ﺍاﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻃﻮﺑﺎﻧﺎ« ﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮﺷﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﻣﺎ ﻭو ﺧﻮﺷﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﺎ ﻣﯽ ﺁآﯾﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﺗﺒﺎﻉع ﻣﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﻣﺎ ﺑﺎ ﺁآﻧﻬﺎ ﯾﮑﯽ ﻫﺴﺘﯿﻢ ﺍا‪ ‬ﺁآﻧﮑﻪ ﻃﻮﺑﺎﯼی ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺯز ﻃﻮﺑﺎﯼی ﻣﺎ ﺑﻬﺘﺮ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺳﺆﺍاﻝل ﺷﺪ ﮐﻪ ﭼﺮﺍا ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺁآﯾﺎ ﻣﺎ ﻭو ﺁآﻧﻬﺎ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺑﺮ ﯾﮏ ﺍاﻣﺮ ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ؟ ﻭو ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻓﺮﻣﻮﺩد ﮐﻪ ﻋﻠﹼّﺘﺶ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﻧﻬﺎ ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا ﺗﺤﻤ‪‬ﻞ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﻣﺎ ﻧﻤﯽﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﻃﺎﻗﺖ ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﻧﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﺎ ﻃﺎﻗﺖ ﻧﻤﯽﺁآﻭوﺭرﯾﻢ‪ .‬ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻣﺠﺪﹼّﺩدﺍاﹰً ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻗﻠﺐ ﺍاﺣﺪﯼی ﺷﺄﻥن ﺍاﯾﻦ‬
‫»ﻓﺘﯽ« )ﺟﻮﺍاﻥن – ﯾﻌﻨﯽ ﺧﻮﺩد ﺣﻀﺮﺗﺸﺎﻥن( ﺧﻄﻮﺭر ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺁآﯾﺎ ﮐﺴﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺑﺘﻮﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﮐﻠﻤﮥ »ﺍاﻟﻒ« ﺍاﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺩدﻻﺋﻞ ﻣﺤﮑﻢ ﻭو ﻣﺘﻘﻨﯽ ﺑﯿﺎﻭوﺭرﺩد؟ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺍاﻣﺮﯼی ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻋﻠﻢ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت »ﻋﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ« ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ ﻋﻠﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ )ﮐﻮﺛﺮ( ﺭرﺍا ﺁآﻧﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﯽﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭو ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﺣﺘﹼّﲐ ﺑﻪ‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺮﻑف ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺁآﻥن ﻧﯿﺰ ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻧﻤﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻨﻬﺎ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم‬
‫ﻋﻠﻢ ﻟﺪﻧﹼّﯽ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻋﻤﯿﻖ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﻗﺴﻤﺘﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﻓﻮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻋ‪‬ﺮ‪‬ﻓﻨﯽ ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﻟﻮ ﯾﻄﻠﻊ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﺼﺒﺮﯼی‬

‫‪82‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﻌﺪ ﻋﻠﻮ‪ ‬ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺛﻢ ﺣﻠﻤﯽ ﺑﻌﺪ ﻗﺪﺭرﺓة ﺳﺮ‪‬ﯼی ﺛﻢ ﻋﻼ ﻧﯿ‪‬ﺘﯽ‪ ،‬ﻟﯿﻨﺼﺮﻭوﻥن ﺁآﯾﺎﺕت ﺫذﻟﮏ ﺍاﻻﻣﺮ‬
‫ﺑﻤﺪﺍاﺩد ﺍاﻟﺬﹼّﻫﺐ ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺣﺴﻨﲐ ‪«...‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺛﻨﺎﺀء ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺩدﺭر ﺟﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﻓﹶَﺎ‪‬ﻟﲐ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺷﮑﻮﺍا ﺑﺜﹼّﯽ ﻭو ﺣﺰﻧﯽ ﻭو ﺍاﻟﯿﻪ‬
‫ﺍاﻗﺒﻞ ﺑﮑﻠﹼّﯽ ﻭو ﻋﻼ ﻧﯿ‪‬ﺘﯽ ﻭو ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﺗﹼّﮑﻞ ﻭو ﺍاﺳﺘﻌﯿﻦ ﻓﯿﻤﺎ ﺍاﺧﺎﻑف ﻭو ﺍاﺣﺬﺭر ﻭو ﻣﺎ ﺍاﺭرﱝ ﺑﻔﻀﻞ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻗﻠﺒﯽ ﻗﺪﺭر ﺧﺮﺩدﻝل ﺧﻮﻓﺎﹰً ﻣﻦ ﺣﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺷﮏ‪ ‬ﻓﯽ ﻋﻬﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﺎ ﺍاﺭرﱝ ﮐﺬﺏب‪‬‬
‫ﺍاﻟﺸﯿ‪‬ﺎﻃﯿﻦ ﻭو ﺍاﻓﺘﺮﺍاﺀء ﺍاﻟﻤﻔﺘﺮﯾﻦ ﻭو ﻓﺘﻨﺔ ﺍاﻟﻤﻨﺎﻓﻘﯿﻦ ﺍا‪ ‬ﺑﻤﺜﻞ ﺟﻨﺎﺡح ﺍاﻟﺒﻌﻮﺿﺔ‪ ‬ﻣﯿﺘﺔ‪ ‬ﻓﯽ ﺍاﺭرﺽض‬
‫ﺍاﻟﺒﺮﻫﻮﺕت ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺗﹼّﮑﻞ ﻭو ﻫﻮ ﺣﺴﺒﯽ ﺛﻢ ﺣﺴﺒﯽ ﻣﻦ ﺍاﺗﺒ‪‬ﻌﻨﯽ‪ .‬ﻣﺎ ﺷﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﻗﻮ‪‬ﺓة ﺍا‪‬‬
‫ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻟﻦ ﯾﺼﯿﺒﻨﺎ ﺍا‪ ‬ﻣﺎ ﮐﺘﺐ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻨﺎ ﻫﻮ ﻣﻮﻟ‪‬ﯿﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻮﮐﹼّﻠﺖ ﻭو ﻋﻠﯿﻪ ﻓﻠﯿﺘﻮ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﻮﻥن«‪ ،INBA 53).‬ﺹص ‪ (219‬ﻭو ﺑﺎﺯز ﺩدﺭر ﺟﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ‪» :‬ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﺻﺮﺍاﻁط ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻻﺭرﺽض ﻟﻤﻦ ﺍاﺭرﺍاﺩد ﺍاﻥن ﯾﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺑﺂﯾﺎﺕت ﺭرﺑ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﺎﻥن ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﻬﺘﺪﯾﻦ«‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺟﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺳﯿ‪‬ﺪ ﺍاﺣﻤﺪ ﻭو ﺳﯿ‪‬ﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻋﺎﻟ‪‬ﻢ‬
‫ﺑﻪ ﻗﻮﺍاﻋﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻬﯿ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻫﯿﭻ ﺣﺮﻓﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺻﺎﺩدﺭر ﻧﺸﺪ ﺍا‪ ‬ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻭو ﯾﺎ ﺳﻨﹼّﺖ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮ ﻣﻦ ﺑﺎ ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ ﺁآﻧﻬﺎ ﺣﺠ‪‬ﺘﯽ ﻧﺒﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﻣﻦﻋﻠﯽﺍاﻻﺭرﺽض ﺍاﺯز ﺍاﺗﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﺜﻞ ﺁآﻥن ﻋﺎﺟﺰ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا »ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺑﻮﺩدﻥن« ﺑﻪ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺁآﻥن ﺑﺎ‬
‫ﻗﺮﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﻫﻤﺎﻥن ﺷﺄﻧﯽ ﮐﻪ »ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻗﺮﺁآﻥن« ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺁآﯾﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﺎﺏب ﻫﻢ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻥن ﺷﺄﻥن ﺛﺎﺑﺖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺎ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﺓةﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو »ﺣﺒ‪‬ﻪ«‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا‬
‫ﻣﯿﺰﺍاﻥنﺑﻮﺩدﻥن ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺟﻬﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍا ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‬
‫»ﻣﯿﺰﺍاﻥن« ﺑﻮﺩدﻥن ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت )ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب(‪ .‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺩدﺍاﻣﻪ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‪:‬‬
‫»ﻭوﻟﮑﻦ‪ ‬ﻓﯽ ﯾﺪﺍاﯼی ﺣﺠ‪‬ﺔﹲٌ ﺑﻤﺜﻞ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﺸﹼّﻤﺲ ﻓﯽ ﻭوﺳﻂ ﺍاﻟﺰ‪‬ﻭوﺍاﻝل‪ ،‬ﻃﺎﻟﻌﺔﹲٌ‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮﺓةﹲٌ ﺣﯿﺚ‬
‫ﻻﯾﮑﺎﺩد‪ ‬ﯾﺨﻔﯽ ﻋﻤ‪‬ﻦ ﯾﻮﺟﺪﹸُﻫﺎ ﻭو ﺍاﻧﹼّﯽ ﺑﺘﻠﮏ ﺍاﻟﺤﺠ‪‬ﺔ ﻟﻮ ﻧﺤﮑﻢ ﺑﻤﺎ ﻧﺸﺎﺀء ﮐﻤﺎ ﻧﺸﺎﺀء ﻟﯿﺲ‬
‫ﻻﺣﺪ ﺍاﻥن ﯾﻘﻮﻝل ﻟﯽ ﻣﺎ ﻭوﺭرﺩد ﺑﺘﻠﮏ ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻭو ﺍاﻟﺴﻨﹼّﺔ‪ ،‬ﻻﻥنﹼّ ﺍاﻟﺤﺠ‪‬ﺔ ﺑﺎﻟﻐﺔﹲٌ ‪...‬‬
‫ﻭو ﺍاﻧﹼّﯽ ﺍا‪‬ﻥن ﺍاﹶَﻧﺴ‪‬ﺦ ﺣﮑﻤﺎﹰً ﻭو ﻻ ﺍاﻧﺴﺦ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﻟ‪‬ﻢ ﯾﻘﺪﺭر ﺍاﺣﺪﹲٌ ﺍاﻥن ﯾﻘﻮﻝل ﻟ‪‬ﻢ‪ ‬ﻭو ﺑﹺِﻢ‪ ‬ﻻﻥنﹼّ ﺑﺤﺠ‪‬ﺔ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ‬
‫ﺍاﺭرﺍاﺩد ﺍاﻟﺠﺎﺣﺪ ﺍاﻥن ﯾﺤﺘﹼّﺞ ﻣﻌﯽ ﻫﯽ ﮐﺎﻧﺖ ﻓﯽ ﯾ‪‬ﺪﯼی ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﺣﻼﻝل ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺣﻼﻝل ﺍاﻟﲐ ﯾﻮﻡم‬
‫ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻤﺔ ﺑﺘﻠﮏ ﺍاﻟﺤﺠ‪‬ﺔ ﻭو ﺣﺮﺍاﻣ‪‬ﻪ ﺣﺮﺍاﻡم ﺍاﻟﲐ ﯾﻮﻡم ﺍاﻟﻘﯿﺎﻣﺔ ﺑﺘﻠﮏ ﺍاﻟﺤﺠ‪‬ﺔ‪ ،‬ﻣﻊ ﺍاﻥن ﺍاﻟﮑﻞ‪ ‬ﻗﺪ‬
‫ﺫذﻫﺒﻮﺍا ﺑﺎﻥنﹼّ ﺍاﻟﻘﺎﺋﻢ ﻟﻤﺎ ﻇﻬﺮ‪ ،‬ﯾﻈﻬﺮ ﺑﮑﺘﺎﺏب ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﺳﻠﻄﺎﻥن ﺟﺪﯾﺪ ‪«...‬‬
‫)‪ ،INBA 53‬ﺻﺺ ‪(229-228‬‬

‫‪83‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺪﻩه ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﺮﻭوﻑف ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﺭرﺍا ﺟﻬﺖ ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻋﻤﯿﻖ ﺫذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﺮﻑف ﺭرﺍاﺀء )ﮐﻮﺙثﺭر( ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺛﻢ ﻣﻦ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺍاﺀء‪ ،‬ﺭرﺣﻤﺔ ﺍاﻟﮑﻠﹼّﯿﺔﹸُ‬
‫ﺍاﻻﺯزﻟﯿ‪‬ﺔ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺧﻠﻖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻬﺎ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺍاﻟﻤﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ‪ ...‬ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﺑﻬﺎ ﯾﺄﺧﺬ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺿﯿﻊ‪ ‬ﺛﺪﯼی ﺍاﻣ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﺗﻘﻮﻡم ﺍاﹸُﻣ‪‬ﻪ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﻣﺤﻞ‪ ‬ﺭر‪‬ﻗﺪﹺِﻫﺎ ﺍاﺫذﺍا ﺳ‪‬ﻤ‪‬ﻌﺖ ﺑ‪‬ﮑﺎﺋﻪ«)‪ ،INBA 53‬ﺹص ‪(214‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﺮﻑف ﮐﺎﻑف ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺛﻢ ﻣﻦ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻝلﮐﺎﻑف ﮐﻼﻡم‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﻔﺮﻗﺎﻥن ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی‬
‫ﻻﯾﺤﯿﻂ ﺑﺒﻌﺾ ﻋﻠﻤﻪ ﺍاﺣﺪﹲٌ ﻣﻦ ﺍاﻻﻧﺴﺎﻥن ﺍا‪ ‬ﻣﺎ ﻋﻠﹼّﻤﻪ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤ‪‬ﻦ ﺣﮑﻢ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺛﻢ‪ ‬ﮐﻼﻡم‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻓﯽ ﺍاﻻﻧﺠﯿﻞ‪ ...‬ﺛﻢ‪ ‬ﮐﻼﻡم‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺘﹼّﻮﺭرﯾ‪‬ﺔ‪ ...‬ﺛﻢ‪ ‬ﮐﻼﻡم‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﯿﻦ ‪«...‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﺮﻑف ﻧﻮﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺛﻢ‪ ‬ﻣﻦ ﺍاﻝلﻧﹼّﻮﻥن ﻧﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻣﺸﮑﻮﺓة ﺍاﻟﻤﯿﺜﺎﻕق ﺛﻢ‪ ‬ﻧﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻓﯽ ﺳﻤﺎﺀء ﺍاﻻﺷﺮﺍاﻕق«‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﺮﻑف ﺭرﺍاﺀء ﺩدﺭر ﮐﻠﻤﮥ »ﺍاﻧﹾْﺤ‪‬ﺮ‪ ،«‬ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭر ﻣﻌﻨﯽ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺛﻢ‬
‫ﻣﻦ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺍاﺀء‪ ،‬ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺔﹲٌ ﺍاﻻﺯزﻟﯿﺔﹸُ ﺍاﻻﻭوﻟﯿ‪‬ﺔﹸُ ﻓﯽ ﺷﹶَﺠ‪‬ﺮ‪‬ﺓة‪ ‬ﻣ‪‬ﺒ‪‬ﺎﺭر‪‬ﻛﹶَﺔ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ‪ ‬ﺷﹶَﺮ‪‬ﻗ‪‬ﯿﺔ‪ ‬ﻭو‪  ‬ﻏﹶَﺮ‪‬ﺑﹺِﯿﺔ‪ ‬ﯾﻜﹶَﺎﺩد‪‬‬
‫ﺯزﹶَﯾﺘﹸُﻬ‪‬ﺎ ﯾﻀ‪‬ﯽﺀء‪ ‬ﻭو‪‬ﻟ‪‬ﻮ‪ ‬ﻟ‪‬ﻢ‪ ‬ﺗﹶَﻤ‪‬ﺴ‪‬ﺴ‪‬ﻪ‪ ‬ﻧﹶَﺎﺭر‪ ‬ﻧﱡﻮﺭر‪ ‬ﻋ‪‬ﻠﹶَﻰ ﻧﹸُﻮﺭرﹴٍ ﯾﻬ‪‬ﺪﹺِﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﻟ‪‬ﻨﹸُﻮﺭرﹺِﻩه‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﯾﺸﹶَﺎﺀء‪) « ... ‬ﺩدﺭر‬
‫ﺧﯿﻠﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﺁآﯾﮥ ﻧﻮﺭر ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻫﻢ ﻣﺠﺪﹼّﺩدﺍاﹰً ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ(‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺣﺮﻑف ﺍاﻟﻒ ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﮥ »ﺍا‪‬ﺑ‪‬ﺘﹶَﺮ‪ «‬ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺛﻢ‪ ‬ﻣﻦ ﺍاﻻﻟﻒ ﻟﺌﺎﻟﯽ‬
‫ﺍاﺑﺤﺮ ﺍاﻟ‪‬ﹼّ‪‬ﻫﻮﺕت ﺛﻢ‪ ‬ﻟﺌﺎﻟﯽ ﻃﻤﻄﺎﻡم ﻋﺪﻝل ﺍاﻟﺠﺒﺮﻭوﺕت ﺛﻢ‪ ‬ﻟﺌﺎﻟﯽ ﯾﻢ‪ ‬ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﻟﻤﻠﮑﻮﺕت ﺛﻢ ﻟﺌﺎﻟﯽ‬
‫ﺍاﻧﻬﺎﺭر ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺗﺠﺮﯼی ﻣﺎﺀء‪ ‬ﺍاﻟﮑﻮﺛﺮ ﻓﯽ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻟﺤﻘﺎﯾﻖ ﻭو ﺍاﻻﻓﺌﺪﺓة ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻟﻌﻘﻮﻝل ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻟﻨﹼّﻔﻮﺱس ﺛﻢ‪‬‬
‫ﺍاﻻﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺛﻢ ﺍاﻻﺟﺴﺎﺩد ﺛﻢ ﻣﺎ ﻧﺰ‪‬ﻝل ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﺳﻢ ﺷﯿﺌﯽ ﻓﯽ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺳﻮﺕت‪ ،INBA 53) «.‬ﺹص‬
‫‪(238‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﺧﺮ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻣﻔﺼ‪‬ﻞ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺣﺮﻭوﻑف‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ‪ ،‬ﻣﻌﺎﻧﯽ ﮐﻠﹼّﯿ‪‬ﮥ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﮥ »ﮐﻮﺛﺮ«‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﻻﯾﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ )ﻉع( ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺯز‬
‫»ﻓﺼﻞ‪ ‬ﻟ‪‬ﺮ‪‬ﺑ‪‬ﮏ« ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﻦ )ﻉع( ﻭو ﺍاﺯز »ﺍاﻧﺤﺮ« ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ‬
‫ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﯿﻦ )ﻉع( ﻭو ﺍاﺯز »‪ ...‬ﺷﹶَﺎﻧ‪‬ﯩ‪‬ﻚﹶَ ﻫ‪‬ﻮ‪ ‬ﺍا‪‬ﺑ‪‬ﺘﹶَﺮ‪ «‬ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﻓﺠ‪‬ﺎﺭر ﻭو ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻭو‬
‫ﻇﺎﻟﻤﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺩدﻧﺒﺎﻟﮥ ﻣﻄﻠﺐ‪ ،‬ﮐﻮﺛﺮ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺟﻬﺘﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل )ﺹص( ﻭو‬

‫‪84‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺋﻤﻪ ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺑﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﻭو ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻮﺩد )ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﺻﺮﯾﺢ( ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫»ﻭو ﺗﺄﻭو‪‬ﻝل ﺍاﻟﮑﻮﺛﺮ ﺑﻨﻔﺴﯽ ﻻﻧﹼّﻬﺎ ﻫﻮ ﻣﺎﺀء ﺍاﻟﺤﯿﻮﺍاﻥن ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾ‪‬ﺤﯿﯽ ﺑﻪ ﺍاﻻﻓﺌﺪﺓةﹸُ ﻭو ﺍاﻟﻘﻠﻮﺏب ﻭو‬
‫ﺍاﻟﺤﻘﺎﯾﻖ ﻭو ﺍاﻟﻨﻔﻮﺱس ﻭو ﺍاﻥن ﺫذٰﻟﮏ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﺘﹼّﻔﺴﯿﺮ ﺍاﻟﻘﺎﻃﻊ ﻭو ﺍاﻟﻤﻌﻨﯽ ﺍاﻟﺸﹼّﺎﻣﺦ ﻭو ﺍاﻟﻤﻘﺎﻡم ﺍاﻟﻄ‪‬ﺎﻟﻊ‬
‫ﻭو ﺍاﻟﺠﻮﻫﺮ ﺍاﻟ‪‬ﹼّ‪‬ﻣﻊ ﺣﯿﺚ ﻻ ﯾﺤﯿﻂ ﺑﻈﺎﻫﺮﻩه ﻭو ﻻ ﺑﺎﻃﻨﻪ ﺍاﺣﺪﹲٌ ﻏﯿﺮ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ«‪ ،INBA 53) .‬ﺹص‬
‫‪ (242‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﮐﻮﺛﺮ ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﭼﺸﻤﮥ‬
‫ﻫﻤﮥ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻗﺪﺭرﺕت ﺧ‪‬ﹼّ‪‬ﻗﻪ ﺍاﺯز ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻬﯽ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل‬
‫ﺍاﮐﺮﻡم‪ ،‬ﻭو ﻓﺮﺯزﻧﺪﺍاﻧﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯز‬
‫ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻨﻮﺷﺪ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﻣﺮﺩد ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺣﻖ‪ ‬ﻗﺎﺋﻢ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻦ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﺮﺩدﻡم‪.‬‬
‫ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻧﯿﺰ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺣﻔﻆ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺍاﺯز‬
‫ﺷﺮ‪ ‬ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺻﺮﻑف ﻧﻈﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽﺷﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﺻﺮﯾﺢ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﺪﻭوﺩد ‪ ١۱٣۳٧۷‬ﺻﻔﺤﻪ ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﺑﻪ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻗﺎﺋﻢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺮﻭوﻉع ﺁآﻥن ﺑﺎ ﺩدﻭو ﺁآﯾﻪ‬
‫ﺍاﺯز ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺠﯿﺪ‪» :‬ﻗﺎﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻭو ﺍاﻧﺘﻈﺮﻭوﺍا ﺍاﻧﹼّﯽ ﻣﻌﮑﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﻨﺘﻈﺮﯾﻦ ﺛﻢ ﻗﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﲐ ﻭو‬
‫ﺍاﺭرﺗﻘﺒﻮﺍا ﺍاﻧﹼّﯽ ﻣﻌﮑﻢ ﺭرﻗﯿﺐ«)‪ ،INBA 53‬ﺹص ‪ (247‬ﻭو ﺑﻘﯿ‪‬ﮥ ﺗﻔﺴﯿﺮ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻫﻤﮥ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ‬
‫ﺑﻌﺪﯼی ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ )ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﺠﻤﻮﻋﺎﹰً ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ‪٢۲٠۰٠۰‬‬
‫ﺻﻔﺤﻪ ﺍاﺳﺖ(‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺁآﯾﮥ ﻓﻮﻕق ﺍاﺯز ﻗﺮﺁآﻥن ﮐﺮﯾﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺍاﺯز ﺑﺤﺎﺭرﺍاﻻﻧﻮﺍاﺭر‬
‫ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪» :‬ﻗﺎﻝل ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﺹص( ﺍاﻓﻀﻞ ﺍاﻻﻋﻤﺎﻝل ﺍاﻣ‪‬ﺘﯽ ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر ﻓﺮﺝج ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﺰ‪ ‬ﻭو ﺟﻞ‪«‬‬
‫ﻭو ﺳﭙﺲ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل ﻭو ﺍاﻣﺎﻡم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎﺩدﻕق ﻭو ﺑﻘﯿﮥ ﺍاﺋﻤﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ »ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر ﻓﺮﺝج« ﻭو ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺍا ﺑﮑﺸﻨﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﯿﺎﯾﺪ ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺩدﺭرﮔﺬﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺟﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ‬
‫»ﻗﺎﺋﻢ« ﻣﺤﺸﻮﺭر ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو‪ ،INBA 53) .‬ﺹص ‪(249‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺎﺋﻢ ﺭرﺍا ﺑﻪ ‪ ١۱۴‬ﺩدﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﻫﻤﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻧﺤﺎﺀء ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺍاﺳﻼﻡم ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ‪ ١۱۴‬ﻣﻄﻠﻊ‬
‫ﺫذﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫‪85‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﻄﻠﻊ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻫﻤﻪ ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﺑﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺠﯿﺪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد »ﻗﺎﺋﻢ« ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ »ﯾﻮ‪‬ﻡم‪‬‬
‫ﯾﺎ‪‬ﺗ‪‬ﯽ ﺑ‪‬ﻌ‪‬ﺾ‪ ‬ﺁآﯾﺎﺕتﹺِ ﺭر‪‬ﺑ‪‬ﹺِﻚﹶَ ﻻ‪ ‬ﯾﻨﻔﹶَﻊ‪ ‬ﻧﹶَﻔﹾْﺴ‪‬ﺎ ﺍا‪‬ﯾﻤ‪‬ﺎﻧﹸُﻬ‪‬ﺎ« ﻭو »ﻭو‪ ‬ﻧﹸُﺮﹺِﯾﺪﹸُ ﺍا‪‬ﻥن ﻧﱠﻤ‪‬ﻦ‪ ‬ﻋ‪‬ﻠﹶَﻰ ﺍاﻟ‪‬ﺬﹺِﯾﻦ‪‬‬
‫ﺍاﺳ‪‬ﺘﹸُﻀ‪‬ﻌ‪‬ﻔﹸُﻮﺍا ﻓ‪‬ﯽ ﺍا‪‬ﺭر‪‬ﺽض‪ ‬ﻭو‪ ‬ﻧﹶَﺠ‪‬ﻌ‪‬ﻠﹶَﻬ‪‬ﻢ‪ ‬ﺍا‪‬ﺋ‪‬ﻤ‪‬ﺔﹰً ﻭو‪ ‬ﻧﹶَﺠ‪‬ﻌ‪‬ﻠﹶَﻬ‪‬ﻢ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻮ‪‬ﺍاﺭرﹺِﺛ‪‬ﯿﻦ‪ «‬ﻭو »ﺳ‪‬ﻨﹸُﺮﹺِﯾﻬﹺِﻢ‪ ‬ﺁآﯾﺎﺗ‪‬ﻨﹶَﺎ ﻓ‪‬ﯽ‬
‫ﺍا‪‬ﻓﹶَﺎﻕقﹺِ ﻭو‪ ‬ﻓ‪‬ﯽ ﺍا‪‬ﻧﻔﹸُﺴ‪‬ﻬﹺِﻢ‪ ‬ﺣ‪‬ﺘﱠﻰ ﯾﺘﹶَﺒ‪‬ﯿﻦ‪ ‬ﻟ‪‬ﻬ‪‬ﻢ‪ ‬ﺍا‪‬ﻧﱠﻪ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﺤ‪‬ﻖ‪ «‬ﻭو »ﻟ‪‬ﺘﹶَﻌ‪‬ﻠﹶَﻤ‪‬ﻦ‪ ‬ﻧﹶَﺒ‪‬ﺎ‪‬ﻩه‪ ‬ﺑ‪‬ﻌ‪‬ﺪﹶَ ﺣ‪‬ﯿﻦ‪ «‬ﻭو »ﺍا‪‬ﻣ‪‬ﻦ‬
‫ﯾﺠﹺِﯿﺐ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻤ‪‬ﻀ‪‬ﻄ‪‬ﺮ‪ ‬ﺍا‪‬ﺫذﹶَﺍا ﺩد‪‬ﻋ‪‬ﺎﻩه‪ ‬ﻭو‪ ‬ﯾﻜﹾْﺸ‪‬ﻒ‪ ‬ﺍاﻟﺴ‪‬ﻮﺀء‪ «‬ﻭو ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﺁآﻥن ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﭼﻬﺎﺭر ﺻﻔﺤﻪ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺳﯿﺰﺩدﻩه ﻣﻄﻠﻊ ﺷﺎﻣﻞ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺜﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﻮﻝل ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺍاﻣﺎﻡم‬
‫ﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﻦ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺣﺴﻦ )ﺍاﻣﺎﻡم ﺯزﯾﻦﺍاﻟﻌﺎﺑﺪﯾﻦ(‪ ،‬ﺍاﻣﺎﻡم ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺑﺎﻗﺮ‪ ،‬ﺍاﻣﺎﻡم‬
‫ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎﺩدﻕق‪ ،‬ﺍاﻣﺎﻡم ﻣﻮﺳﲐ ﮐﺎﻇﻢ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﺎﻡم ﺭرﺿﺎ )ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﻣﻮﺳﲐ(‪ ،‬ﺍاﻣﺎﻡم‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺗﻘﯽ )ﺍاﻣﺎﻡم ﺟﻮﺍاﺩد(‪ ،‬ﺍاﻣﺎﻡم ﻋﻠﯽﺍاﻟﻨﹼّﻘﯽ )ﺍاﻣﺎﻡم ﻫﺎﺩدﯼی( ﻭو ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﻦ ﻋﺴﮑﺮﯼی ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﻣﻄﻠﻊ ﭼﻬﺎﺭرﺩدﻫﻢ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺜﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﻮﻝل ﺑﻘﯿ‪‬ﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﺮﺍاﻫﯿﻢ ﻧﻘﻞ‬
‫ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺜﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺴﻮﺏب ﺑﻪ ﺍاﻣﺎﻡم ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﻏﯿﺒﺖ ﺍاﻭوﺳﺖ‪.‬‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﺗﻤﺎﻡم ﻣﻄﺎﻟﻊ ﻓﻮﻕق‪ ،‬ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺟﺴﺪ ﻗﺎﺋﻢ‪ ،‬ﺧﻮﺍاﺹص‪ ‬ﻇﺎﻫﺮﯼی ﺍاﻭو‪ ،‬ﺩدﺭر ‪ ٧۷‬ﻣﻄﻠﻊ ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺜﯽ ﺫذﮐﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻓﺘﻨﻪﺍاﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻗﯿﺎﻡم ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺑﻪ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺣﺎﺩدﺙث ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﺍاﺯز ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺠﯿﺪ‬
‫ﺍاﺳﺘﻨﺎﺩد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ »ﻗﺎﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﻢ ﺍا‪‬ﺣ‪‬ﺴ‪‬ﺐ‪ ‬ﺍاﻟﻨﱠﺎﺱس‪ ‬ﺍا‪‬ﻥن ﯾﺘﹾْﺮ‪‬ﻛﹸُﻮﺍا ﺍا‪‬ﻥن ﯾﻘﹸُﻮﻟ‪‬ﻮﺍا ﺁآﻣ‪‬ﻨﱠﺎ ﻭو‪‬‬
‫ﻫ‪‬ﻢ‪  ‬ﯾﻔﹾْﺘﹶَﻨﹸُﻮﻥنﹶَ«‪.‬‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ »ﻓﺘﻨﻪ« ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ‪ ٧۷‬ﻧﻮﻉع ﺣﺪﯾﺚ ﺩدﺭر ‪ ٧۷‬ﻣﻄﻠﻊ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪:‬‬
‫ﻣﻄﻠﻊ ﺍاﻭو‪‬ﻝل – ﺩدﺭر ﺫذﮐﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﯿﻦ ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﻭو ﺭرﺟﺐ ﺍاﺯز ﻗﻀﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻬﯽ ﺟﺎﺭرﯼی ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻋﻼﻣﺎﺕت ﻇﻬﻮﺭر)‪ ،INBA 53‬ﺹص ‪ (272‬ﻭو ﺫذﮐﺮ ﺧﻄﺒﮥ ﺍاﻣﯿﺮﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ )ﻉع( »‪ ...‬ﯾﺎ ﻋﺠﺒﺎ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺍاﻟﻌﺠﺐ ﺑﯿﻦ ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﻭو ﺭرﺟﺐ‪ .‬ﻓﻘﺎﻝل ﺭرﺟﻞ ﻣﻦ ﺷﺮﻃﺔ ﺍاﻟﺨﻤﯿﺲ ﻣﺎ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻌﺠﺐ ﯾﺎ‬
‫ﺍاﻣﯿﺮﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ )ﻉع( ﻗﺎﻝل ﻭو ﻣﺎﻟﯽ ﻻ ﺍاﻋﺠﺐ ﻭو ﺳﺒﻖ ﺍاﻟﻘﻀﺎﺀء ﻓﯿﮑﻢ ﻭو ﻣﺎ ﺗﻔﻘﻬﻮﻥن«)‪INBA‬‬
‫‪ ،53‬ﺹص ‪(281‬‬

‫ﺩدﺭر ﻣﻄﻠﻊ ﺛﺎﻧﯽ – ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﻼﻣﺎﺗﯽ‬
‫ﮐﻪ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺭرﺟﻌﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪» :‬ﺧﺮﻭوﺝج ﺭرﺟﻞ )ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺧﻮﺩد ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺳﺖ‬
‫)ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب(( ﻣﻦ ﻭوﻟﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﻌﻠﻢ ﻣﺮﺍاﺩدﻩه ﻭو ﺍاﻧﺎ ﻻ ﺍاﻋﻠﻢ ﺣﺮﻓﺎﹰً ﻭو ﺍاﻥنﹼّ‬

‫‪86‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟﺨﺮﻭوﺝج ﻣﺎ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻋﺮﻓﻪ ﻫﯽ ﺍاﻟﺨﺮﻭوﺝج ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو ﺍاﻟﺤﺠ‪‬ﺔ ﻻ ﺳﻮﺍاﻫﺎ ﻭو ﻣﻦ ﯾﺄﻭوﻝل ﺑﻐﯿﺮ ﺫذٰﻟﮏ‬
‫ﻓﻠﺴﺖ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻫﻠﻪ ‪) .«...‬ﺹص ‪(281‬‬

‫ﺩدﺭر ﻣﻄﻠﻊ ﺭرﺍاﺑﻊ – ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻣﯿﺮﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ...» :‬ﻭوﻟﮑﻦ ﺍاﻟﺤﺠ‪‬ﺔ ﯾﻌﺮﻑف ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻭو ﻻ ﯾﻌﺮﻓﻮﻧﻪ ﮐﻤﺎ ﮐﺎﻥن ﯾﻮﺳﻒ‬
‫ﯾﻌﺮﻑف ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻭو ﻫﻢ ﻟﻪ ﻣﻨﮑﺮﻭوﻥن‪ .‬ﺛﻢ ﺗﻼ ﯾﺎ ﺣﺴﺮﺓةﹰً ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩد ﻣﺎ ﯾﺄﺗﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍا‪‬‬
‫ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺑﻪ ﯾﺴﺘﻬﺰﺋﻮﻥن«‪) .‬ﺹص ‪(283‬‬

‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﻫﻔﺖ ﻣﻄﻠﻊ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﺎﻡم ﺟﻌﻔﺮ ﺻﺎﺩدﻕق ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪:‬‬
‫»ﮐﺎﻧﹼّﯽ ﺍاﻧﻈﺮ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻘﺎﺋﻢ ﻋﻠﯽ ﻣﻨﺒﺮ ﺍاﻟﮑﻮﻓﺔ ﻭو ﺣﻮﻟﻪ ﺛﻼﺛﺔ ﻣﺎﺓة ﻭو ﺛﻼﺛﺔ ﻋﺸﺮ ﺭرﺟﻼ‪ ‬ﻋﺪﹼّﺓة‬
‫ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺑﺪﺭر ﻭو ﻫﻢ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺍاﻟﻮﻻﯾﺔ‪ ،‬ﻭو ﻫﻢ ﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﺭرﺿﻪ ﻋﻠﯽ ﺧﻠﻘﻪ ‪) «...‬‬
‫‪ ،INBA 53‬ﺹص ‪ (286‬ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﻋﻼﻣﺎﺕت ﺭرﺟﻌﺖ‪ ،‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺭرﺟﻌﺖ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﺭرﺟﻌﺖ ﺁآﺑﺎﺀء ﻗﺎﺋﻢ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺳﻪ ﻣﻄﻠﻊ ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﺩدﺭر ﺳﻪ ﻣﻄﻠﺐ ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﻭو ﺗﻮﻟ‪‬ﺪ ﺍاﻭو‪ ،‬ﻣﺤﻞ ﻏﯿﺒﺖ ﺍاﻭو‪،‬‬
‫ﻃﻮﻝل ﻋﻤﺮ ﻭو ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﺷﮏ‪ ‬ﺩدﺭر ﻗﻠﻮﺏب ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺍاﺯز ﻃﻮﻝل ﻏﯿﺒﺖ ﺍاﻭو ﻭو ﺍاﺭرﺗﺪﺍاﺩد ﺍاﮐﺜﺮ ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﯾﻨﺸﺎﻥن ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺩدﺭر ‪ ۴‬ﻣﻄﻠﻊ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺭرﺍا ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺳﭙﺲ ﺩدﻭوﺑﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ‪١۱۴‬‬
‫ﺩدﺳﺘﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﻄﺎﻟﻊ ﭼﻬﺎﺭرﺩدﻩهﮔﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺫذﮐﺮ ﻋﻼﻣﺎﺕت ﺭرﺟﻌﺖ ﻭو ﻗﺒﻞ ﻭو‬
‫ﺑﻌﺪ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،INBA 53) .‬ﺹص ‪ (311‬ﻣﺜﻼ‪‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻄﻠﻊ ﺭرﺍاﺑﻊ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍاﺯز ﺍاﺑﻮﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﺍاﻣﺎﻡم ﺟﻌﻔﺮ )ﻉع(( ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻗﺎﺋﻢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﯾﺎ ﺍاﯾﻬﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻣﻦ ﯾﺤﺎﺟﻨﯽ ﻓﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﻧﺎ ﺍاﻭوﻟﲐ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ‪ .‬ﯾﺎ ﺍاﯾﻬﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس‬
‫ﻣﻦ ﯾﺤﺎﺟﻨﯽ ﻓﯽ ﺁآﺩدﻡم ﻓﺎﻧﺎ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﺂﺩدﻡم‪ .‬ﯾﺎ ﺍاﯾﻬﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻣﻦ ﯾﺤﺎﺟﻨﯽ ﻓﯽ ﺍاﺑﺮﺍاﻫﯿﻢ‬
‫ﻓﺎﻧﺎ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﺎﺑﺮﺍاﻫﯿﻢ‪ .‬ﯾﺎ ﺍاﯾﻬﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻣﻦ ﯾﺤﺎﺟﻨﯽ ﻓﯽ ﻣﻮﺳﲐ ﻓﺎﻧﺎ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس‬
‫ﺑﻤﻮﺳﲐ‪ .‬ﯾﺎ ﺍاﯾﻬﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻣﻦ ﯾﺤﺎﺟﻨﯽ ﻓﯽ ﻋﯿﺴﲐ ﻓﺎﻧﺎ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﻌﯿﺴﲐ‪ .‬ﯾﺎ ﺍاﯾﻬﺎ‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻣﻦ ﯾﺤﺎﺟﻨﯽ ﻓﯽ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻓﺎﻧﺎ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﻤﺤﻤ‪‬ﺪ‪ .‬ﯾﺎ ﺍاﯾﻬﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻣﻦ ﯾﺤﺎﺟﻨﯽ‬
‫ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏبﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﻧﺎ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﺑﮑﺘﺎﺏبﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،INBA 53) «.‬ﺻﺺ ‪ (315-314‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﻄﻠﺐ‬
‫ﺍاﺩدﺍاﻣﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﯿﻌﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺟﺒﺮﺋﯿﻞ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺑﻌﺪ ‪ ٣۳١۱٣۳‬ﻧﻔﺮ ﺍاﺯز ﺭرﺟﺎﻝل ﺑﺎ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﯿﻌﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،INBA 53) .‬ﺹص ‪(315‬‬

‫‪87‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻣﻄﺎﻟﻊ ﭼﻬﺎﺭرﺩدﻩهﮔﺎﻧﻪ )ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ(‪ ،‬ﻣﻄﻠﺒﯽ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻭو ﺍاﻧﺪﺭرﺯز ﺑﻪ‬
‫ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ﯾﮏ ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺣﺠ‪‬ﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺁآﻥن ﻗﺎﺩدﺭرﻧﺪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﻮﻉع ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺁآﯾﻪ ﻭو ﻫﺮ‬
‫ﻣﻄﻠﺒﯽ ﮐﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺻﻔﺎﺕت ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺻﻔﺎﺗﺸﺎﻥن ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺣﺪﯼی ﺩدﺭر ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺯزﯾﺮﺍا ﺑﻪ ﻋﻄﺎﯾﺎﺋﯽ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺁآﻥن ﻧﻤﯽﺭرﺳﺪ‪ .‬ﺁآﻧﻬﺎ ﻗﻮﻣﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻋﻨﺼﺮ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺧﻠﻖ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺧﻮﺷﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻗﺪﺭر ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺑﺸﻨﺎﺳﺪﻭو ﺑﻪ ﺩدﯾﺪﺍاﺭر ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﺴﺘﺒﺸﺮ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺟﻠﻮﺱس‬
‫ﺑﺎ ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺟﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﺮﻭوﻓﺎﺕت ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﻣﻮﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻫﻤﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﺜﻠﻪ ﻭو ﻋﻼﻣﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﻭوﺍاﻗﻌﺎﹰً ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ‬
‫ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻬﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﺮﭼﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻧﺴﺒﺖ ﻣﯽﺩدﻫﯿﻢ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ ﺧﺪﺍا‬
‫ﺧﺎﻟﻖ ﻣﺎ ﻭو ﺭرﺍاﺯزﻕق ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺭر ﻭو ﻣﺼﻮ‪‬ﺭر ﻣﺎ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﺑﺮﻣﯽﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا‬
‫ﻏﯿﺮﺧﺪﺍا ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﺮ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﺧﺪﺍا ﻧﯿﺴﺖ‪» ،‬ﺍاﻟﺴ‪‬ﺒﯿﻞ ﻣﺴﺪﻭوﺩد ﻭو ﺍاﻟﻄ‪‬ﻠﺐ ﻣﺮﺩدﻭوﺩد‪ ،‬ﺩدﻟﯿﻠﻪ ﺁآﯾﺎﺗﻪ‬
‫ﻭو ﻭوﺟﻮﺩدﻩه ﺍاﺛﺒﺎﺗﻪ«)‪ ،INBA 53‬ﺹص ‪ (342‬ﻭو ﻣﺜﺎﻝل ﺁآﯾﻨﻪ ﻭو ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺫذﮐﺮ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﺑﻪ »ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت« ﺩدﺭر ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﻪ‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﯿﺰﺍاﻧﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺷﻘﯽ ﻭو ﺳﻌﯿﺪ ﺍاﺯز ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺗﻤﯿﺰ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻣﯽ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﯿﻦ ﻣﺮﺩدﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻭو ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﺍاﺳﺘﺪﻻﻝل ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻣﺠﺪﹼّﺩدﺍاﹰً ﺑﻪ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺜﯽ ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺿﻤﻦ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻣﻮﺿﻮﻉع‪ ،‬ﺍاﻣﺮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد »ﻣﺎﺀء ﮐﻮﺛﺮ« ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ‪ ۴‬ﻧﻬﺮ ﯾﺎ ﭼﻬﺎﺭر‬
‫ﭼﺸﻤﻪ ﺟﺎﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﻣﺎﺀء ﻏﯿﺮ ﺁآﺳﻦ )ﺁآﺏب ﭘﺎﮎک ﻏﯿﺮﺁآﻟﻮﺩدﮤۀ ﺭرﻭوﺷﻦ(‪ ،‬ﻟﺒﻦ ﺧﺎﻟﺺ‪ ،‬ﻋﺴﻞ‬
‫ﻣﺼﻔﹼّﲐ‪ ،‬ﻭو ﻋﯿﻦ ﺧﻤﺮ‪.‬‬
‫ﺗﻌﺒﯿﺮﺍاﺕت ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد »ﻣﺎﺀء ﻏﯿﺮ ﺁآﺳﻦ« ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫»ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ« ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻬﺮ ﻣﺎﺀء ﻏﯿﺮ ﺁآﺳﻦ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر »ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ« ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺧﺘﺮﺍاﻉع ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر »ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه« ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻧﺸﺎﺀء ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر »ﻗﺪﺭر« ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺣﺪﺍاﺙث‬

‫‪88‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر »ﻗﻀﺎ« ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺗﻌﺒﯿﺮﺍاﺕت ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺣﺮﻭوﻑف ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،INBA 53) .‬ﺹص ‪(353‬‬

‫ﺑﻌﺪ ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم »ﺍاﻟﺴ‪‬ﺒﯿﻞ‬
‫ﻣﺴﺪﻭوﺩد ﻭو ﺍاﻟﻄﻠﺐ ﻣﺮﺩدﻭوﺩد‪ ،‬ﺩدﻟﯿﻠﻪ ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩدﻩه ﺍاﺛﺒﺎﺗﻪ« ﻭو ﺭرﺩد‪ ‬ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،INBA 53) .‬ﺹص ‪(355‬‬

‫ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز »ﻟ‪‬ﺒ‪‬ﻦ ﻟﻢ ﯾﺘﻐﯿ‪‬ﺮ ﻃﻌﻤﻪ«ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ ﺑﻮﺳﯿﻠﮥ ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺫذﺭرﻭوﮤۀ ﻗﺪﺱس‬
‫ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ‪ ،INBA 53) .‬ﺹص ‪ (362‬ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺫذﮐﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺪﹼّﺕت ‪ ۶‬ﺳﺎﻋﺖ ﯾﮏ‬
‫ﺻﺤﯿﻔﻪ )ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺖ( ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺟﺎﺭرﯼی ﻣﯽﺷﻮﺩدﻭو ﺷﺮﻑف ﺁآﻥن ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺍاﻧﺸﺎﺀء‬
‫ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻭو ﺻﻔﺎﺕت ﺩدﺭر ﺍاﻗﺮﺏب ﻣﻦ‬
‫ﻟﻤﺢ ﺍاﻟﺒﺼﺮ )ﮐﻤﺘﺮ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﭼﺸﻢﺑﻬﻢﺯزﺩدﻥن( ﺳﯿﺮ ﻣﯽﺩدﻫﺪ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻣﺮﺩدﻡم ﻟﺬﹼّﺕت ﺍاﯾﻦ »ﻟ‪‬ﺒ‪‬ﻦ«‬
‫ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ ﺭرﺍاﺿﯽ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻗﻄﻌﻪﻗﻄﻌﻪ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍاﻧﻨﺪ ﯾﮏ‬
‫ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺭرﺍا ﺑﺨﻮﺍاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺭرﻭوﺡح ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﻭو ﺳﺮ‪ ‬ﺻﻤﺪﺍاﻧﯽ ﻣﻨﺪﻣﺞ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﭼﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺑﻘﯿ‪‬ﮥ ﻣﻄﻠﺐ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻬﺮ »ﻋﺴﻞ ﻣﺼﻔﹼّﲐ« ﮐﻪ‬
‫ﻫﻤﺎﻥن »ﺧﻄﺐ« ﺍاﺳﺖ ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭو ﺩدﻭو‪‬ﻡم ﺷﯿﺮﯾﻦﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﮐﺜﺮ ﺍاﻋﺪﺍاﺀء ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﻣﻌﺬﻟﮏ ﺑﻪ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺧﻄﺐ‬
‫ﺍاﻋﺘﺮﺍاﻑف ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،INBA 53) .‬ﺹص ‪(374‬‬

‫ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﻧﻬﺮ ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﻬﺮ »ﺧﻤﺮ ﺣﻤﺮﺍاﺀء« ﯾﺎ ﺷﺮﺍاﺏب ﻗﺮﻣﺰ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﻗﻄﺮﻩه ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﺑﯿﺎﺷﺎﻣﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻗﺪﺱس ﻭو ﻗﺮﺏب ﺟﺬﺏب ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻭو ﺻﺪﺍاﻉع ﺩدﺭر ﭘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻧﻬﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﻧﻬﺮ ﺍاﻭو‪‬ﻝل )ﺁآﯾﺎﺕت(ﻭو ﺛﺎﻧﯽ )ﺩدﻋﺎ ﻭوﻣﻨﺎﺟﺎﺕت( ﻭو ﺛﺎﻟﺚ )ﺧﻄﺒﺎﺕت( ﻭو ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩدﺵش‪،‬‬
‫ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﻻﻫﻮﺗﯿﻪ ﻭو ﻋﻼﻣﺎﺕت ﺟﺒﺮﻭوﺗﯿﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺄﻥن »ﻋﻠﻢ« ﺍاﺳﺖ)‬
‫‪ ،INBA 53‬ﺹص ‪ (376‬ﻭو ﮐﺴﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻣﻨﮑﺮ ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﯿﻨﮥ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﻤﯽ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺻﻔﲐ ﺍاﺯز ﻣﺎﺀء ﻏﯿﺮ‬
‫ﺁآﺳﻦ ﻭو ﻟﻄﯿﻒﺗﺮ ﻟﺒﻦ ﺧﺎﻟﺺ ﻭو ﺷﯿﺮﯾﻦﺗﺮ ﺍاﺯز ﻋﺴﻞ ﻣﺼﻔﹼّﲐ ﻭو ﺍاﻟﺬﹼّ ﺍاﺯز »ﺧﻤﺮ ﺍاﻟﺤﻤﺮ«‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺟﺰ ﻣﺨﻠﺼﯿﻦ ﮐﺴﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﻬﺎﺭر ﺣﻈ‪‬ﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻭو ﺑﻌﺪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺳﺎﺋﻞ ﮐﺴﯽ ﻏﯿﺮ ﺍاﺯز ﺗﻮ‪) ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺣﯿﺪ ﺑﻮﺩد(‪ ،‬ﻣﻦ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻧﻤﯽﮐﺮﺩدﻡم‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﻣﻦ ﺍاﺯز ﮐﺒﺮﯾﺖ ﺍاﺣﻤﺮ ﻋﺰﯾﺰﺗﺮ‬
‫‪89‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻌﺬﻟﮏ ﺍاﯾﻦ ﻓﯿﺾ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺟﻨﺎﺏب ﻣﻨﻊ ﻧﮑﺮﺩدﻡم ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﺧﻮﺍاﺳﺘﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﺮﺩدﻡم‬
‫ﻭو ﺍاﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﯾﮏ ﺣﺮﻑف ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻫﻢ ﺑﻔﻬﻤﺪ ﻭو ﺧﺎﻟﺼﺎﹰً ﻟ‪‬ﻪ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﺪ ﻧﻔﻊ ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﻫﺮ ﭼﯿﺰﯼی‬
‫ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﺳﺆﺍاﻝل ﺗﻮ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺭرﺣﻤﺖ ﺑﺮ ﺭرﻭوﯼی ﺧﻠﻖ‬
‫ﺑﺎﺯز ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺳﭙﺲ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻬﻤ‪‬ﻪﺍاﯼی ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ »ﺗﻮﺣﯿﺪ« ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺗﻮﺣﯿﺪ)‪،INBA 53‬‬
‫ﺹص ‪ (379‬ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺻ‪‬ﻮ‪‬ﺭر ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺷﻮﺍاﻫﺪﯼی ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ‬
‫ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﺎ ﯾﮏ ﺣﺪﯾﺚ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖﻫﺎ‬
‫‪ –١۱‬ﻣﺎﻩه ﻣﯽ ‪.١۱٨۸۴۶‬‬
‫‪ –٢۲‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺧﻄ‪‬ﯽ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ۵٣۳‬ﺍاﺯز ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ‪١۱٠۰٠۰‬ﺟﻠﺪﯼی ‪ ،INBA‬ﺹص ‪.١۱٨۸١۱‬‬
‫‪ –٣۳‬ﻧﺒﯿﻞ ﺯزﺭرﻧﺪﯼی‪ ،‬ﺗﻠﺨﯿﺺ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻧﺒﯿﻞ ﺯزﺭرﻧﺪﯼی‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭو ﺗﻠﺨﯿﺺ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق‬
‫ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﻬﺎﺭرﻡم‪ ،‬ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ،‬ﺳﺎﻝل ‪ ١۱٢۲٩۹‬ﺑﺪﯾﻊ‪.‬‬
‫‪ –۴‬ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺳﯿ‪‬ﺪﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺧﺎﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‪.‬‬
‫‪ –۵‬ﻋﺠﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﻏﯿﺮﻋﺮﺏب‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯿﺎﻥن ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ –۶‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺧﻄ‪‬ﯽ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ۵٣۳‬ﺍاﺯز ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ‪١۱٠۰٠۰‬ﺟﻠﺪﯼی ‪ ،INBA‬ﺹص ‪.١۱٨۸۴‬‬

‫‪90‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺍاﯾﺸﺎﻥن؟‬
‫ﻣﺤﻤﺪﻗﺎﺳﻢ‬
‫ﺑﯿﺎﺕت‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯزﻣﺤﻘﻘﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﺗﺼﻮﺭر ﻧﻤﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺷﺶ ﺳﺎﻟﮥ ﺭرﺳﺎﻟﺘﺸﺎﻥن ﺑﺘﺪﺭرﯾﺞ ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺑﺎﺏبﹺِ‬
‫ﻗﺎﺋﻢ ﺁآﻝل ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺑﻪ ﯾﮏ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺑﺎﻻ ﺑﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺩدﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺍاﻋﻼﻥن ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﻣﺆﻣﻨﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺁآﻣﺎﺩدﮔﯽ ﺭرﻭوﺣﯽ ﻭو ﺷﺎﯾﺴﺘﮕﯽ ﺷﻨﯿﺪﻥن ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻈﻬﺮﯾ‪‬ﺖ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‬
‫ﺑﺪﻭوﻥن ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﺭرﻣﺰ ﻭو ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍاﯼی ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺳﺎﯾﺮ ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﻣﻄﺎﺑﻖ‬
‫ﺳﻨﻦ ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء‪ ‬ﻗﺒﻞ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻗﺸﺮﯼی ﮐﻪ ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﻭو ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺍاﺯز ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺑﯽ ﻋﻤﻞ‬
‫ﻣﯿﻨﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﻫﯽ ﺍاﺯز ﺣﻘﯿﻘﺖﹺِ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا‪ ،‬ﺗﺪﺭرﯾﺠﺎﹲٌ ﻭو ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖﹺِ‬
‫ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩدﺍاﺕتﹺِ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﻋﻼﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﮐﻼ‪ ‬ﺑﺎ ﺍاﺳﺘﺸﻬﺎﺩد ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪﻩه ﺩدﺭر ﺳﻪ ﺑﺨﺶ‬
‫ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ‪ :‬ﺑﺨﺶ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﻠﻞ ﺍاﻋﻼﻥن ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺑﺨﺶ‬
‫ﺩدﻭوﻡم ﻣﺨﺘﺺ‪ ‬ﻋﺮﺿﮥ ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﻭوﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﻭو ﺑﺨﺶ ﺳﻮﻡم ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺑﻪ ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد‬

‫ﺑﺨﺶ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ‪ -‬ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﻋﻼﻥن ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯز ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﮐﺎﻣﻞ ﺷﻨﯿﺪﻥن ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺭرﺍا ﻧﺪﺍاﺷﺘﻨﺪ‬
‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺯزﯾﺮ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺣﮑﻤﺖﹺِ ﺍاﻋﻼﻥن ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﺁآﻧﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭرﺷﺎﻥن ﺁآﻣﺪﻩه ﻗﻨﺎﻋﺖ ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ‪.‬‬

‫‪91‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺑﯿﺴﺖ ﻭو ﻫﺸﺘﻢ ﮐﺘﺎﺏب ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﮐﻪ ﺍاﻭوﻟﯿﻦ ﺍاﺛﺮ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻋﻼﻥن‬
‫ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺍاﺳﺖ )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭرﺹص ‪ – 35‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﺳﻤﻪ‬
‫ﺍاﻻﻋﻠﯽ(‪ ،‬ﻣﺸﯿﺖ ﺍاﻭوﻝل ﮐﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺘﺠﻠﯽ ﺩدﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﮐﻢ‬
‫ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺧﻠﻖ ﺯزﻣﺎﻥن ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﻣﯿﺸﻮﺩد ﻭو ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﺎﺯزﻫﻢ ﺩدﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﻓﺮﺻﺖ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﺮﺍاﯼی ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻣﺪ ﭘﺲ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻋﯿﺎﻥن ﮐﺮﺩدﻥن ﺳﺮ‪‬ﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﮐﻔﺎﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﯾﺎ ﻗﺮ‪‬ﺓة ﺍاﻟﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻻﺗﺠﻌﻞ ﯾﺪﮎک‪ ‬ﻣ‪‬ﺒﺴﻮﻃﺔ ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﻣﺮ‪ ،‬ﻻﻥنﹼّ ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﻓﯽ ﺳ‪‬ﮑﺮﺍاﻥن ﻣﻦ ﺍاﻟﺴﺮ‪ ‬ﻭو‬
‫ﺍاﻥنﹼّ ﻟﮏ ﺍاﻟﮑﺮ‪‬ﺓة ﺑﻌﺪ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﺪﹼّﻭوﺭرﺓة ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻫﻨﺎ ﻟﮏ‪ .‬ﻓﺎﻇﻬﺮ ﻣﻦ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺮ ﺳﺮﺍاﹲٌ ﻋﻠﯽ ﻗﺪﺭر‬
‫ﺳ‪‬ﻢ ﺍاﻻﺑﺮﺓة ﻓﯽ ﺍاﻟﻄﻮﺭرﺍاﻻﮐﺒﺮ‪ ،‬ﻟﯿﻤﻮﺗﻦ‪ ‬ﺍاﻟﻄﻮﺭرﯾﻮﻥن ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﯿﻨﺎﺀء ﻋ‪‬ﻨﺪ ﻣ‪‬ﻄﻠﻊ ﺭرﺷﺢ ﻣﻦ ﺫذﻟﮏ‬
‫ﺍاﻟﻨﻮﺭر ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﺤ‪‬ﻤﺮﺍاﺀء ﺑﺎﺫذﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﮑﯿﻢ ‪"...‬‬
‫ﮐﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﺍاﯼی ﻗﺮﺓة ﺍاﻟﻌﯿﻦ )ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻧﻔﺲ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ( ﺩدﺳﺘﺎﻥن ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﺑﺎﺯز ﻣﮑﻦ ﺯزﯾﺮﺍا ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﺑﯿﺨﺒﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﺭرﻣﻮﺯزﻧﺪ ﻭو ﺗﺮﺍا ﺑﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﮐﺒﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭرﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺭرﻣﺰﯼی ﺑﻘﺪﺭر ﺳﻮﺭرﺍاﺥخ ﺳﻮﺯزﻧﯽ ﺩدﺭر ﻃﻮﺭرﺍاﮐﺒﺮ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺘﺎﺑﺎﻥن ﺗﺎ ﺳﺎﮐﻨﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﺩدﺭر‬
‫ﺳﯿﻨﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺫذﻥن ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺣﮑﯿﻢ ﺑﺎ ﻗﻄﺮﻩه ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻧﻮﺭر ﻣﻬﯿﻤﻦ ﺣﻤﺮﺍاﺀء ﺗﻘﻠﯿﺐ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬
‫ﻧﻤﺎﺋﯽ‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﮤۀ ﭼﻬﻞ ﻭو ﻫﻔﺘﻢ ﻗﯿﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء )ﺹص ‪ 159‬ﻧﺴﺨﮥ ﺧﻄﯽ ﻗﯿﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء( ﻣﯽ‬
‫ﺑﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺩدﺭر ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺧﻠﻖ ﺯزﻣﺎﻧﺶ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﺪﺭرﮎک ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﻮﺣﯿﺪ‬
‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺣﻘﯿﻘﺖﹺِ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻣﺮﺵش ﭼﻮﻥن ﺳﺎﯾﻪ ﺩدﺭر ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﻣﯿﺸﻮﻧﺪ‪ .‬ﭘﺲ‬
‫ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ ﺭرﺍا ﭘﻨﺪ ﺩدﺭرﺍاﺑﻼﻍغ ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﯾﺎ ﻗﺮﺓة ﺍاﻟﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻟﻮ ﮐﻨﺖ ﺗﻌﻠﻤﺖ ﻭو ﺗﮑﻠﻤﺖ ﻣﻊ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻣﻤ‪‬ﺎ ﻗﺪ ﮐﻨﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪‬‬
‫ﺍاﻻﮐﺒﺮ‪ ،‬ﻻﻧﻔﻀﻮﺍا ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﻮﻥن ﻣﻦ ﺣﻮﻟﮏ ﮐﻤﺎ ﻋﺪﻣﺖ ﺍاﻟﻈﻠﻤﺔ ﻋﻨﺪ ﻣﻄﻠﻊ ﺍاﻟﺸﻤﺲ ﻓﺎﺭرﺣﻢ‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﻌﻔﻮﮎک ﻓﺎﻥن ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﻟﻦ ﯾﺒﻠﻐﻮﺍا ﺍاﻟﯿﮏ ﺍاﻻ ﮐﻤﺜﻞ ﺑﻼﻍغ ﺍاﻟﻨﻤﻠﺔ ﺍاﻟﯽ‬
‫ﺍاﻟﺘﻮﺣﯿﺪ ﻓﺎﺳﺘﻐﻔﺮ ﻟﻬﻢ ﻭو ﺗﻮﮐﻞ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ‪."...‬‬
‫ﮐﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻤﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﺍاﯼی ﻗﺮﺓة ﺍاﻟﻌﯿﻦ )ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻧﻔﺲ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ( ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﮐﺒﺮ ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﺋﯽ ﺑﻪ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻣﻮﺯزﯼی ﻭو ﺳﺨﻦ‬
‫ﺑﮕﻮﯾﯽ‪ ،‬ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﻬﻤﺎﻥن ﺻﻮﺭرﺗﯿﮑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ ﺑﺎ ﻃﻠﻮﻉع ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﻧﺎﺑﻮﺩد ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺍاﺯز ﮐﻨﺎﺭرﺕت‬

‫‪92‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭘﺮﺍاﮐﻨﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﺪﺍاﻧﺎﻥن ﺍاﺯز ﺭرﻭوﯼی ﺑﺨﺸﺸﺖ ﺭرﺣﻢ ﮐﻦ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن‬
‫ﺍاﺯز ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺑﻘﺪﺭرﺩدﺭرﮎک ﻣﻮﺭرﭼﻪ ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﺮ ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺒﺨﺶ ﻭو ﺗﻮﮐﻞ ﺑﺮ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﻦ‬
‫‪(...‬‬
‫ﻭو ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﺩدﺭرﮐﺘﺎﺏب ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺒﻌﻪ )ﺻﺺ ‪ 85 – 84‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ‬
‫ﺍاﻭوﻟﯽ ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﺳﻤﻪ ﺍاﻻﻋﻠﯽ( ﺑﻪ ﭘﺎﺭرﻩه ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺳﺎﻣﯽ ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫"ﺑﺎﺑﯿ‪‬ﺖﹺِ ﻗﺎﺋﻢ‪ ‬ﺁآﻝلﹺِ ﻣﺤﻤﺪ" ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﺳﻼﻡم ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺍا ﻓﻀﻞ ﻭوﺭرﺣﻤﺖ ﺑﻪ ﺧﻠﻖ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻭو ﻧﻈﺮ ﮐﻦ ﺩدﺭر ﻓﻀﻞ‪ ‬ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﻣﻨﺘﻈﺮ‪ ‬ﮐﻪ ﭼﻘﺪﺭر ﺭرﺣﻤﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺣﻖ‪ ‬ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﻭوﺍاﺳﻊ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﻧﺠﺎﺕت ﺩدﻫﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺧﻠﻖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺁآﯾﮥ‬
‫ﺍاﻧﯽ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎﺳﻢ‪ ‬ﺑﺎﺑﯿ‪‬ﺖﹺِ ﻗﺎﺋﻢ ﺁآﻝلﹺِ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﺑﺎﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻗﺮﺁآﻥن ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺣﮑﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ ،‬ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺮﺩدﻡم ﻣﻀﻄﺮﺏب ﻧﺸﻮﻧﺪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺟﺪﯾﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺟﺪﯾﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ ﺧﻮﺩد ﺍاﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﻟﻌﻞ‪ ‬ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﺸﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﺂﻧﭽﻪ‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه ﺍاﻧﺪ ﻏﺎﻓﻞ ﻧﻤﺎﻧﻨﺪ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭرﻫﻤﯿﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﺑﯽ ﺛﻤﺮ ﻣﺎﻧﺪﻥن ﺧﻠﻖ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﻬﻤﻪ‬
‫ﻓﻀﻞ ﺣﻖ‪ ‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻭو ﺑﺎﺯز ﺑﺎﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻓﻀﻞ ﻭو ﺭرﺣﻤﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻡم ﻧﻘﻄﻪ ﺋﯿ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺁآﺧﺮ ﺍاﺑﻮﺍاﺏب‬
‫ﺫذﮐﺮ ﮐﺮﺩد ﻟﻌﻞ‪ ‬ﺍاﺯز ﺻﻌﻖ ﻧﺠﺎﺕت ﯾﺎﺑﻨﺪ ﻭو ﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻣﺘﺤﻤ‪‬ﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﺁآﺧﺮﻫﻤﺎﻥن ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺍاﻭوﻝل ﺍاﺳﺖ ﻧﺰﺩد ﺍاﻫﻞ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭوﻟﯽ ﺛﻤﺮ ﻧﺒﺨﺸﯿﺪ ﺧﻠﻖ ﺭرﺍا"‪.‬‬

‫ﺑﺨﺶ ﺩدﻭوﻡم – ﺍاﺳﺎﻣﯽ ﻭو ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ‬
‫ﺍاﺳﺎﻣﯽ ﻭو ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﺍاﻟﻘﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﻣﻘﺪﺱس ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺑﮑﺎﺭر ﺑﺮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن ﻭو ﻣﺘﻨﻮﻋﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﺎ ﺗﻌﺪﺍاﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﻟﻘﺎﺏب‬
‫ﺑﺎﺏب‪ ،‬ﺑﺎﺏبﹺِ ﺍاﻟﻌﻠﻢ‪ ،‬ﺑﺎﺏبﹺِ ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺣﺠ‪‬ﺖ‪ ،‬ﺑﺎﺏب‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪،‬‬ ‫ﺁآﺷﻨﺎ ﻣﯿﺸﻮﯾﻢ‪:‬‬
‫ﺑﺎﺏب‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﻋﻈﻢ‪.‬‬

‫‪93‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺑﺎﺏب ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﻭوﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺎﺏب ﺷﺸﻢ ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﻮﺭر ﺑﺎﺳﻢ ﺑﺎﺑﯿ‪‬ﺖ ﻣ‪‬ﺸﺮﻕق ﺍاﻟﯽ ﻇﻬﻮﺭر ﻣ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﻈﻬﺮﻩه‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ"‪.‬‬
‫ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺣﺮﻭوﻑفﹺِ ﺳﺒﻊ )ﺣﺮﻭوﻑف ﻫﻔﺘﮕﺎﻧﮥ "ﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪ"(‪ ،‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺎﺏبﹺِ ﺍاﻭوﻝل‬
‫ﻭوﺍاﺣﺪﹺِ ﺍاﻭوﻝل ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺧﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺑﺎﺏب ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺍاﻥنﹼّ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺣﺮﻭوﻑفﹺِ ﺳ‪‬ﺒﻊ ﺑﺎﺏب‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ"‪.‬‬
‫ﺫذﹺِﮐﺮ‪.‬‬
‫ﻧﻘﻄﻪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﻧﻘﻄﻪ‪ ،‬ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﻧﻘﻄﮥ ﺣﻘﯿﻘﺖ‪ ،‬ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﻘﻄﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺍاﻋﻠﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺣﻘﯿﻘﺖﹺِ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺠﻠﯽ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺏبﹺِ ﭘﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪﹺِ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ )ﺹص‬
‫‪ (9‬ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺣﺠ‪‬ﺖ ﻭو ﻧﻘﻄﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺣﻖ‪ ‬ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﻘﻄﻪ ﻭو ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل‬
‫ﺍاﮐﺮﻡم ﯾﮑﯽ ﻣﯿﺨﻮﺍاﻧﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺣﺠ‪‬ﺔ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﺑﺂﯾﺎﺕت ﻭو ﺑﯿ‪‬ﻨﺎﺕت ﺑﻈﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﻌﯿﻨﻪ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺍاﺳﺖ"‪.‬‬

‫ﻗﺮ‪‬ﺓةﺍاﻟﻌﯿﻦ ﻭو ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﻭو ﺫذﮐﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺭرﺍا ﺩدﺭرﻣﺘﻦ ﺗﻌﺪﺍاﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺯزﯾﺎﺭرﺕت‬
‫ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ‪:‬‬
‫ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻟﻄﯿﻒ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺍاﺯزﻣﺎﮐﻮ ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﺎﻩه ﺷﺎﻣﻞ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﻭو ﺍاﻟﻘﺎﺏبﹺِ ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺳﺖ‪) .‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‪ ،‬ﺻﺺ ‪-14‬‬
‫‪:(13‬‬
‫"ﺍاﻻ ﺍاﻧﻨﯽ ﺍاﻧﺎ ﺭرﮐﻦ‪ ‬ﻣﻦ ﮐﻠﻤﺔ‪ ‬ﺍاﻻﻭوﻟﯽ ﺍاﻟﺘﯽ ﻣ‪‬ﻦ ﻋ‪‬ﺮ‪‬ﻓﻬﺎ ﻋﺮﻑف ﮐﻞ ﺣﻖ‪ ‬ﻭو ﯾﺪﺧﻞ ﻓﯽ ﮐﻞ‬
‫ﺧﯿﺮ ﻭو ﻣﻦ ﺟﻬﻠﻬﺎ ﺟﻬﻞ ﮐﻞ ﺣﻖ‪ ‬ﻭو ﯾﺪﺧﻞ ﻓﯽ ﮐﻞ ﺷﺮ ‪ ...‬ﻗﺪ ﺟﻌﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ‬
‫ﺍاﻟﺮ‪‬ﺿﻮﺍاﻥن ﻓﯽ ﯾﻤﯿﻨﯽ ﻭو ﮐﻞ ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ ﺍاﻟﻨﯿﺮﺍاﻥن ﻓﯽ ﺷﻤﺎﻟﯽ ‪ ...‬ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻨﻘﻄﺔ ﺍاﻟﺘﯽ ﺫذﻭو‪‬ﺕت ﺑﻬﺎ‬
‫ﻣﻦ ﺫذﻭو‪‬ﺕت ﻭو ﺍاﻧﻨﯽ ﺍاﻧﺎ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺬﯼی ﻻﯾﻤﻮﺕت ﻭو ﻧﻮﺭرﻩه ﺍاﻟﺬﯼی ﻻﯾﻔﻮﺕت‪ .‬ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻨﯽ‬
‫ﻭوﺭرﺍاﺋﻪ ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﻭو ﮐﻞ ﺧﯿﺮ‪ ،‬ﻭو ﻣﻦ ﺟﻬﻠﻨﯽ ﻭوﺭرﺍاﺋﻪ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺠﯿﻦ ﻭو ﮐﻞ ﺷﺮ‪) ...‬ﮐﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ‬
‫ﺑﻤﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺭرﮐﻨﯽ ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻻﻭوﻟﯽ‬

‫‪94‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻣﺮﺍا ﺷﻨﺎﺧﺖ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﻖ ﺭرﺍا ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‪ ،‬ﻭو ﺑﻬﻤﮥ ﺧﯿﺮ ﺭرﺳﯿﺪﻩه‪ ،‬ﻭو ﻫﺮ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﻦ ﻏﺎﻓﻞ ﮔﺸﺖ ﺍاﺯز ﮐﻞ‪ ‬ﺣﻖ ﻏﺎﻓﻞ ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﺑﻪ ﻫﻤﮥ ﺷﺮ ﺭرﺳﯿﺪﻩه‪ ... ،‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻫﻤﮥ‬
‫ﮐﻠﯿﺪﻫﺎﯼی ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺳﻤﺖ ﺭرﺍاﺳﺖ ﻣﻦ ﻭو ﻫﻤﮥ ﮐﻠﯿﺪﻫﺎﯼی ﺁآﺗﺶ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺳﻤﺖ ﭼﭗ‬
‫ﻣﻦ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ‪ ...‬ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻥن ﻧﻘﻄﻪ ﺍاﯼی ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﻫﻤﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻭو‬
‫ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻭو ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﻧﻤﯿﺮﺩد ﻭو ﻧﻮﺭر ﺍاﻭو ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﻧﻤﯿﺮﺩد‪ .‬ﻫﺮﮐﻪ ﻣﺮﺍا ﺷﻨﺎﺧﺖ ﯾﻘﯿﻦ‬
‫ﻭو ﮐﻞ ﺧﯿﺮ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭوﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﺮﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣﻦ ﻏﺎﻓﻞ ﺷﺪ ﺟﻬﻨﻢ ﻭو ﻫﻤﮥ ﺷﺮ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭوﺳﺖ‪. ...‬‬
‫ﻭو ﺳﭙﺲ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺗﻮﻗﯿﻊ )ﺻﺺ ‪ 16 -17‬ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب( ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻪﺍاﯼی ﺑﺤﻀﻮﺭر ﻣﺪﺑ‪‬ﺮ ﻣﻠﮏ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻡم‪ ،‬ﮐﻪ ﻭوﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﻄﻠﻊ ﺷﺪﻡم ﺑﺎﯾﻦ ﺣﮑﻢ‪،‬‬
‫ﺑﻘﺘﻞ ﺭرﺳﺎﻥن ﻭو ﺳﺮ ﻣﺮﺍا ﺑﻔﺮﺳﺖ ﻫﺮﺟﺎ ﮐﻪ ﻣﯿﺨﻮﺍاﻫﯽ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺯزﻧﺪﻩه ﺑﻮﺩدﻥن ﻭو ﺑﻼ ﺟﺮﻡم‬
‫ﺑﻤﺤﻞ ﻣﺬﻧﺒﯿﻦ ﺭرﻓﺘﻦ ﺳﺰﺍاﻭوﺍاﺯز ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺜﻞ ﻣﻦ‪ .‬ﺁآﺧﺮ ﺟﻮﺍاﺑﯽ ﻧﺪﯾﺪﻡم‪ ،‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ‬
‫ﯾﻘﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺎﺟﯽ ﺑﮑﻤﺎ ﻫ‪‬ﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮﻋﻠﻢ ﻧﺮﺳﺎﻧﯿﺪﻩه‪ ،‬ﻭوﺍاﻻ ﻗﻠﻮﺏب ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻭو‬
‫ﻣﺆﻣﻨﺎﺕت ﺭرﺍا ﺑﻼﺣﻖ ﻣﺤﺰﻭوﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻥن ﺍاﺷﺪﹼّ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻭو ﻗﺴﻢ ﺑﺤﻖ‪ ‬ﮐﻪ‬
‫ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻣﻨﻢ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﻭو ﮐﻞ ﺧﯿﺮ‪ ،‬ﻣﻦ ﺍاﺣﺴﻦ ﺑﯽ ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﺍاﺣﺴﻦ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻼﺋﮑﺘﻪ‬
‫ﻭو ﮐﻞ ﺍاﺣﺒﺎﺋﻪ‪ ،‬ﻭو ﻣﻦ ﺍاﺳﺎﺀء ﺑﯽ ﻓﮑﺎﻧﻤﺎ ﺍاﺳﺎﺀء ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن‪ :‬ﻫﺮ ﺁآﻧﮑﺲ‬
‫ﮐﻪ ﺑﻤﻦ ﺧﻮﺑﯽ ﮐﻨﺪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺪﺍا ﻧﯿﮑﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻪ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﻭو ﺍاﺣﺒﺎﯼی ﺍاﻭو‪ ،‬ﻭو‬
‫ﻫﺮ ﺁآﻧﮑﺲ ﮐﻪ ﺑﻤﻦ ﺑﺪﯼی ﮐﻨﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺪﺍا ﻭو ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺍاﻭو ﺑﺪﯼی ﻧﻤﻮﺩدﻩه( ‪...‬‬
‫ﻣ‪‬ﺠﻤﻞ ﻗﻮﻝل ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺗﻤﻨﺎ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﺯز ﺧﯿﺮ ﺩدﻧﯿﺎ ﻭو ﺁآﺧﺮﺕت ﻧﺰﺩد ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﮐﺸﻒﹺِ‬
‫ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺐ ﺷﻮﺩد ﻣﺤﺒﻮﺏبﹺِ ﮐﻞ ﻣﻨﻢ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺣﺪﯼی ﻣﺮﺍا ﻣﻨﮑﺮ ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ‪ ...‬ﺑﺤﻖ‪ ‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﮔﺮ‬
‫ﺑﺪﺍاﻧﯽ ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﯿﺪﺍاﻧﻢ ﮐﻞ‪ ‬ﺳﻠﻄﻨﺖﹺِ ﺩدﻧﯿﺎ ﻭو ﺁآﺧﺮﺕت ﺭرﺍا ﻣﯿﺪﻫﯽ ﺑﺮﺍاﯾﻨﮑﻪ ﻣﺮﺍا ﺭرﺍاﺿﯽ ﻧﻤﺎﺋﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﻃﺎﻋﺖﹺِ ﺣﻖ‪."... ‬‬
‫ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﺣﮑﻤﺘﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻗﺒﻠﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﺣﺘﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺗﻮﻗﯿﻊ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﺎﻩه ﻫﻢ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﺭرﻭوﯼی ﻓﻀﻞ ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺑﺎﺑﯿ‪‬ﺖ ﺣﺠﺖ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺴﮑﯿﻦ ﻗﻠﺐ ﺷﺎﻩه ﻭو ﻭوﺯزﺭرﺍاﯾﺶ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﮔﺸﺘﻪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯿﻨﺎﻣﻨﺪ )ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‪ ،‬ﺻﺺ ‪:(15 - 14‬‬
‫"ﻗﺴﻢ ﺑﺤﻖ‪ ‬ﻓﺮﺩد ﺍاﺣﺪ ﮐﻪ ﺑﻤﻦ ﻋﻄﺎ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﻋﻼﻣﺎﺕت ﻇﺎﻫﺮﻩه‬
‫ﺭرﺍا ﺍاﻻ ﺁآﻧﮑﻪ ﮐﻞ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ‪ ...‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺷﺎﻫﺪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺍا ﻋﻠﻤﯽ ﻧﺒﻮﺩد‬

‫‪95‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﺠﺎﺭرﺕت ﭘﺮﻭوﺭرﺵش ﻧﻤﻮﺩدﻡم‪ .‬ﺩدﺭر ﺳﻨﮥ ﺳﺘﯿﻦ ﻗﻠﺐ ﻣﺮﺍا ﻣﻤﻠﻮ ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﺤﮑﻤﻪ ﻭو‬
‫ﻋﻠﻮﻡم ﻣﺘﻘﻨﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﺣﺠ‪‬ﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﺴﻼﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﮐﺮﺩدﻡم ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺳﻨﻪ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻣﺴﺘﻮﺭر ﺭرﺍا ﻭو ﺭرﮐﻦ ﻣﺨﺰﻭوﻥن ﺭرﺍا ﺑﺸﺄﻧﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺣﺪﯼی ﺣﺠﺘﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ ‪ ...‬ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺳﻨﻪ ﺭرﺳﻮﻝل ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺤﻀﻮﺭر ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻡم ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﻻﯾﻖ ﺑﺴﺎﻁط ﺳﻠﻄﻨﺖ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﻗﺪﺍاﻡم ﺷﻮﺩد‪."...‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻬﯿﻤﻦ ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎﺏب‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻓﯿﻊ ﻭو ﺫذﹺِﮐﺮ ﻣﯿﺨﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻗﺒﯿﻞ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺑﺎﺏب‪ ،‬ﺑﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ )ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‪ ،‬ﺹص ‪: (29‬‬
‫"ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﺬﯾﻦ ﯾﮑﻔﺮﻭوﻥن ﺑﺒﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻓﯿﻊ ﺍاﻧﺎ ﻗﺪ ﺍاﻋﺘﺪﻧﺎ ﻟﻬﻢ ﺑﺤﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻋﺬﺍاﺑﺎ‬
‫ﺍاﻟﯿﻤﺎ ﻭو ﻫﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﺎﻥن ﻋﺰﯾﺰﺍا ﺣﮑﯿﻤﺎ‪ .‬ﺍاﻧﺎ ﻧﺤﻦ ﻗﺪ ﻧﺰﻟﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺪﻧﺎ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻣﻦ‬
‫ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ... ‬ﻓﺎﺳﺌﻠﻮﺍا ﺍاﻟﺬﮐﺮ ﺗﺄﻭوﯾﻠﻪ ﻓﺎﻧﻪ ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﺑﻔﻀﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯽ ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﺑﺤﮑﻢ‬
‫ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻋﻠﯿﻤﺎ ‪ ."...‬ﻭو ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺑﺎﺏب ﺑﻠﻨﺪ ﭘﺎﯾﮥ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﺎﻓﺮ ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﺑﺤﺴﺎﺏب ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺤﮑﻢ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻋﺬﺍاﺏب ﺩدﺭرﺩدﻧﺎﮐﯽ‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﻢ ﺩدﺍاﺩد‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻋﺰﯾﺰ ﻭو ﺣﮑﯿﻢ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﻣﺎ ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺑﻨﺪﮤۀ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺤﻖ ﻧﺎﺯزﻝل ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ‪ ...‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ )ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ( ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﺁآﻧﺮﺍا‬
‫ﺑﭙﺮﺳﯿﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺑﻔﻀﻞ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺮ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻭو ﺑﺤﮑﻢ ﮐﺘﺎﺏب ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﻣﻬﯿﻤﻦ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﺯزﯾﺒﺎ ﻭو ﭘﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﭼﻮﻥن‬
‫ﺻ‪‬ﺮﺍاﻁط ﺍاﮐﺒﺮ‪ ،‬ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺮ‪ ،‬ﺫذﹺِﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺫذﹺِﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﮐﺒﺮ‪ ،‬ﺑﺎﺏب ﺍاﻻﻋﻈﻢ‪ ،‬ﯾﻮﺳﻒ ﺍاﻟﺤﻖ‪،‬‬
‫ﻏﻼﻡم ﺍاﻟﻌﺮﺑﯽ‪ ،‬ﺣﻮﺭرﯾ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻏﻼﻡم ﺍاﻟﻔﺘﯽ ﺍاﻟﻌﺮﺑﯽ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺎﺏبﹺِ ﺑﻘﯿ‪‬ﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﻸ‬
‫ﺍاﻻﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻃﯿﺮ ﺍاﻟﻤﻐﻨﯽ ﻓﯽ ﺟﻮﺍاﻟﻌﻤﺎﺀء‪ ،‬ﺷﺠﺮﺓة ﺍاﻟﻤﺸﺘﻌﻠﺔ ﻣﻦ ﻧﺎﺭرﺍاﻟﻘﺪﯾﻤﺔ‪ ،‬ﻧﻮﺭرﻣ‪‬ﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪،‬‬
‫ﻭوﺭرﻗﺎﺀء ﺍاﻟﻤﻐﻨﯿ‪‬ﺔ ﻓﯽ ﺟﻮﺍاﻟﻌﻤﺎﺀء‪ ،‬ﻣﻨﺬﹺِﺭرﻭوﻫﺎﺩدﯼی ﻭو ﻣﻬﺪﯼی‪ ،‬ﻧﺒﺄ ﻋﻈﯿﻢ‪ ،‬ﺑﯿﺖﹺِ ﻣﺮﻓﻮﻉع ﻭو ﻣ‪‬ﺸﮑﻮﺓة‬
‫ﻣﻀﯿﺌﯽ ‪ ...‬ﻧﺎﺭر ﻓﯽ ﺍاﻟﻨﺎﺭر ﻣﺨﻔﯽ ﺩدﺭر ﻧﺎﺭر ﺣﻮﻝل ﻃﻮﺭر‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﺩدﺭر ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺟﻨﺒﮥ ﻋﻨﺼﺮﯼی ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺸﺮﯼی ﭼﻮﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻧﻬﺎﯼی‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﻣﯿﻨﺎﻣﻨﺪ )ﻣﺴﺘﺨﺮﺟﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻗﯿﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ‪ -‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‪ ،‬ﺹص‬
‫‪:(26‬‬

‫‪96‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫" ‪ ...‬ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﻟﻬﻮﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺻﺮﺍاﻁط ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭوﺍاﻻﺭرﺽض ﻓﻤﻦ ﺷﺎﺀء ﺍاﺗﺨﺬﻩه ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺳﺒﯿﻼ‪ ... ،‬ﺍاﻥن ﻫﺬﺍا ﻟﻬﻮﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﮑﻠﻤﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻘﺪﯾﻢ ﻗﺪ‬
‫ﮐﺎﻥن ﻣﻦ ﺣﻮﻝل ﺍاﻟﻨﺎﺭر ﻣﺒﻌﻮﺛﺎ )ﺹص ‪ ... ،(26‬ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻻﺭرﺽض ﻣﻦ ﺍاﻃﺎﻉع ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﺘﺎﺑﻪ‬
‫ﻫﺬﺍا ﻓﻘﺪ ﺍاﻃﺎﻉع ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺋﻪ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﻓﯽ ﺍاﻵﺧﺮﺓة ﻣﻦ ﺍاﻫﻞ ﺟﻨﺔ ﺍاﻟﺮﺿﻮﺍاﻥن‬
‫ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﮑﺘﻮﺑﺎ ‪ ...‬ﻭو ﻗﺎﻟﻮﺍا ﺍاﻟﻤﺴﻠﻤﻮﻥن ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺭرﺑ‪‬ﻨﺎ ﺳﻤﻌﻨﺎ ﻧﺪﺍاﺀء ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻃﻌﻨﺎﻩه‬
‫ﻓﺎﻏﻔﺮ ﻟﻨﺎ ﻓﺎﻧﮏ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻭوﺍاﻟﯿﮏ ﺍاﻟﻤﺼﯿﺮ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﻣﺂﺑﺎ )ﺹص ‪ ... (28‬ﯾﺎ ﺍاﯾﻬﺎ ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﺍاﻥن‬
‫ﮐﻨﺘﻢ ﺗﺆﻣﻨﻮﻥن ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭوﺣﺪﻩه ﻓﺎﺗﺒﻌﻮﻧﯽ ﻓﯽ ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻣﻦ ﺭرﺑﮑﻢ ﻟﯿﻐﻔﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﮑﻢ‬
‫ﺧﻄﺎﯾﺎﮐﻢ ﻭو ﺍاﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﺑﺎﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻏﻔﺎﺭرﺍا ﺭرﺣﯿﻤﺎ )ﺹص ‪ ... (29‬ﺍاﺗﻘﻮﺍا ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﻻﺗﻘﻮﻟﻮﺍا‬
‫ﻓﯽ ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﺑﺸﯿﺊ‪ ‬ﻣﻦ ﺩدﻭوﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﻧﺎ ﻧﺤﻦ ﻗﺪ ﺍاﺧﺬﻧﺎ ﻣﯿﺜﺎﻗﻪ ﻋﻦ ﮐﻞ ﻧﺒﯽ‪ ‬ﻭو ﺍاﻣﺘﻪ‬
‫ﺑﺬﮐﺮﻩه ﻭو ﻣﺎ ﻧﺮﺳﻞ ﺍاﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ ﺍاﻻ ﺑﺬﻟﮏ ﺍاﻟﻌﻬﺪ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻢ ﻭو ﻣﺎﻧﺤﮑﻢ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﺑﺸﯿﺊ‪ ‬ﺍاﻻ ﺑﻌﺪ‬
‫ﻋﻬﺪﻩه ﻓﯽ ﺫذﻟﮏ ﺍاﻟﺒﺎﺏب ﺍاﻻﻋﻈﻢ‪ ،‬ﻓﺴﻮﻑف ﯾﮑﺸﻒ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻐﻄﺎ ﻋﻦ ﺑﺼﺎﺋﺮﮐﻢ ﻓﯽ ﺍاﻟﻮﻗﺖ‬
‫ﺍاﻟﻤﻌﻠﻮﻡم ﻫﻨﺎ ﻟﮏ ﺍاﻧﺘﻢ ﻟﺘﻨﻈﺮﻥنﹼّ ﺍاﻟﯽ ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﻠﯽ‪ ‬ﺷﺪﯾﺪﺍا)ﺹص ‪ ... (30‬ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﻤﺸﺮﻕق‬
‫ﻭوﺍاﻟﻤﻐﺮﺏب ﮐﻮﻧﻮﺍا ﺧﺎﺋﻔﯿﻦ ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻣﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻥن ﻻﺗﺸﺘﺮﻭوﻩه ﺑﺜﻤﻦ ﺑﺨﺲ ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭوﻻﺑﺪﺭرﺍاﻫﻢ ﻣﻌﺪﻭوﺩدﺓة ﻣﻦ ﺍاﻣﻮﺍاﻟﮑﻢ ﻟﺘﮑﻮﻧﻮﺍا ﻓﯽ ﺫذﮐﺮﻩه ﻣﻦ ﺍاﻟﺰﺍاﻫﺪﯾﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪‬‬
‫ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻓﯽ ﺣﻮﻝل ﺍاﻟﺒﺎﺏب ﻣﺤﻤﻮﺩدﺍا)ﺹص ‪ ... (32‬ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻻﺭرﺽض ﺍاﺳﻤﻌﻮﺍا ﻧﺪﺍاﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻦ‬
‫ﻫﺬﺍاﻟﻐﻼﻡم ﺍاﻟﻌﺮﺑﯽ‪ ‬ﺍاﻟﺬﯼی ﻗﺪ ﺍاﺻﻄﻔﺎﻩه ﻟﻨﻔﺴﻪ ﻭوﻫﻮﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺣﻮﻝل ﺍاﻟﻨﺎﺭر ﻗﺪﮐﺎﻥن‬
‫ﻣﺄﻣﻮﺭرﺍا)ﺹص ‪ ... (33‬ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻻﺭرﺽض ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺍاﻧﯽ ﻟﺤﻮﺭرﯾ‪‬ﺔ ﻗﺪ ﻭوﻟﺪﺗﻨﯽ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻓﯽ ﻗﺼﺮ‬
‫ﻣﻦ ﻗﻄﻌﺔ ﺍاﻟﯿﺎﻗﻮﺕت ﺍاﻟﺮ‪‬ﻃﺒﺔ ﺍاﻟﻤﺘﺤﺮﮐﺔ ﻭو ﺍاﻧﯽ ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎ ﺭرﺃأﯾﺖ ﺷﯿﺌﺎ ﻓﯽ ﺫذﻟﮏ ﺍاﻟﺠﻨﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺮ‬
‫ﺍاﻻ ﻭو ﻗﺪﻧﻄﻘﺖ ﻋﻦ ﺍاﻟﺬﮐﺮ ﻓﯽ ﻭوﺻﻒ ﻫﺬﺍاﻟﻐﻼﻡم ﺍاﻟﻔﺘﯽ ﺍاﻟﻌﺮﺑﯽ‪ ‬ﻭو ﺍاﻥن ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻻ‬
‫ﺍاﻟﻪ ﺍاﻻ ﻫﻮ ‪ ...‬ﻓﺴﺒﺤﺎﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﺭرﺋﻪ ﺫذﯼی ﺍاﻟﻌﺮﺵش ﺍاﻟﻘﺪﯾﻢ ﻓﻤﺎ ﻫﻮ ﺍاﻻ ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺎﺏبﹺِ ﺑﻘﯿ‪‬ﺔ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻮﻟﯿﮑﻢ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ... ‬ﯾﺎ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ‪ ...‬ﻭو ﻟﻌﻤﺮﯼی ﺍاﻗﺒﻞ ﺍاﻟﯽ ﻭوﻻﺗﺨﻒ ﺍاﻧﮏ ﺍاﻧﺖ‬
‫ﺍاﻟﻌﻠﯽ ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﻸ ﺍاﻷﻋﻠﯽ ﻭو ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﺳﺮ‪‬ﮎک ﻋﻠﯽ ﻟﻮﺡح ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﻦ ﺣﻮﻝل ﺍاﻟﻨﺎﺭر ﻣﺴﻄﻮﺭرﺍا ﻭو‬
‫ﻟﺴﻮﻑف ﯾﻌﻄﯿﮏ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﺣﮑﻢ ﺍاﻟﮑﻞ ﺑﻤﺎ ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﺣﮑﻤﻪ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻣﺤﯿﻄﺎ)ﺹص‬
‫‪ ... (36‬ﻓﺎﻗﺮﺅؤﺍا ﻣﺎ ﺗﯿﺴ‪‬ﺮ ﻣﻦ ﻫﺬﺍاﻟﻘﺮﺁآﻥن ﺑﮑﺮﺓة ﻭو ﺍاﺻﯿﻼ ﻭو ﺭرﺗﻠﻮﺍا ﻫﺬﺍاﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺑﺎﺫذﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻟﻘﺪﯾﻢ ﻋﻠﯽ ﻟﺤﻦ ﻣﻦ ﺫذﻟﮏ ﺍاﻟﻄﯿﺮ ﺍاﻟﻤﻐﻨﯽ ﻓﯽ ﺟﻮ‪‬ﺍاﻟﻌﻤﺎﺀء ﺗﺮﺗﯿﻼ)ﺹص ‪ ... (37‬ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ‬
‫ﺍاﻻﺭرﺽض ﺍاﺳﻤﻌﻮﺍا ﻧﺪﺍاﺋﯽ ﻣﻦ ﺣﻮﻝل ﺗﻠﮏ ﺍاﻟﺸﹼّﺠﺮﺓة ﺍاﻟﻤﺸﺘﻌﻠﺔ ﻣﻦ ﻧﺎﺭرﺍاﻟﻘﺪﯾﻤﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍاﻻ‬
‫ﻫﻮ ﻭوﻫﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﺎﻥن ﻋﻠﯿ‪‬ﺎ ﺣﮑﯿﻤﺎ)ﺹص ‪ ... (38‬ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻻﺭرﺽض ﻟﻘﺪ ﺟﺎﺋﮑﻢ ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬

‫‪97‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻟﺘﻬﺘﺪﻭوﺍا ﺍاﻟﯽ ﺳﺒﻞ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻠﻢ ﻭو ﻟﺘﺨﺮﺟﻮﺍا ﻣﻦ‬ ‫ﺑﮑﺘﺎﺏب ﻫﺬﺍا ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﺒﯿﻨﺎ‬
‫ﺍاﻟﻈﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﺑﺎﺫذﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺼ‪‬ﺮﺍاﻁط ﺍاﻟﺨﺎﻟﺺ ﻣﻤﺪﻭوﺩدﺍا)ﺹص ‪ ... (41‬ﯾﺎ ﺛﻤﺮﺓة‬
‫ﺍاﻟﻔﺆﺍاﺩد ﻓﺎﺳﻤﻊ ﻫﺬﺍاﺍاﻟﻨﺪﺍاﺀء ﻣﻦ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﻮﺭرﻗﺎﺀء ﺍاﻟﻤﻐﻨﯿ‪‬ﺔ ﻓﯽ ﺟﻮ‪ ‬ﺍاﻟﻌﻤﺎﺀء ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﺍاﻭوﺣﯽ ﺍا‪‬ﻟﯽ‪‬‬
‫ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺍا‪‬ﻧﹼّﯽ ﺍاﻧﺎﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺬﯼی ﻻﺍاﻟﻪ ﺍاﻻ ﻫﻮ ﻭو ﻫﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﺎﻥن ﻋﺰﯾﺰﺍا ﺣﮑﯿﻤﺎ ‪ ...‬ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ‬
‫ﺟﻌﻠﮏ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﻨﺬﺭرﺍا ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻫﺎﺩدﯾﺎ ﻭو ﻋﻠﯽ ﺳﺮ‪ ‬ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﻬﺪﯾ‪‬ﺎ)ﺹص ‪ ... (44‬ﯾﺎ ﻗﺮ‪‬ﺓةﺍاﻟﻌﯿﻦ ﺍاﻧﮏ ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﻨﺒﺄ ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﻸ ﺍاﻻﻋﻠﯽ ﻭوﻋﻠﯽ ﺫذﻟﮏ‬
‫ﺍاﻻﺳﻢ ﻋﻨﺪ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﻌﺮﺵش ﻗﺪ ﮐﻨﺖ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﻌﺮﻭوﻓﺎ)ﺹص ‪ ... (48‬ﻗﻞ ﺍاﻧﯽ ﺍاﻧﺎﺍاﻟﺒﯿﺖ ﻗﺪ‬
‫ﮐﻨﺖ ﺑﺎﻟﺤﻖ ﻣﺮﻓﻮﻋﺎ ﻭو ﺍاﻧﯽ ﺍاﻧﺎﺍاﻟﻤﺼﺒﺎﺡح ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﺸﮑﻮﺓة ﻗﺪ ﮐﻨﺖ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪‬‬
‫ﻣﻀﯿﺌﺎ ﻭو ﺍاﻧﯽ ﺍاﻧﺎﺍاﻟﻨﺎﺭر ﻓﯽ ﺍاﻟﻨﻮﺭرﻋﻠﯽ ﻧﻮﺭرﺍاﻟﻄﻮﺭر ﻓﯽ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻟﺴ‪‬ﺮﻭوﺭر ﻗﺪ ﮐﻨﺖ ﺣﻮﻝل ﺍاﻟﻨﺎﺭر‬
‫ﻣﺨﻔﯿﺎ)ﺹص ‪."... (49‬‬
‫ﻭو ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ ... :‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺭرﺍاﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﭼﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻭو ﭼﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻦ‪ ،‬ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﻣﯿﺨﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺭرﺍاﻩه ﺑﺮﺣﻘﯽ ﺭرﺍا ﺑﺴﻮﯼی ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺩدﺭر ﭘﯿﺶ ﮔﯿﺮﻧﺪ‪ ... ،‬ﺍاﯾﻦ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺁآﻥن ﺣﻘﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺣﻖ ﺑﺮ ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﮐﺒﺮﺵش ﻧﺎﺯزﻝل ﮔﺸﺘﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻗﺪﯾﻢ ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﺁآﺗﺶ‬
‫ﻣﺒﻌﻮﺙث ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه )ﺹص ‪ ... ،(26‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺯزﻣﯿﻦ ﻫﺮﺁآﻧﮑﺲ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﮐﻨﺪ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻭو ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﺤﻖ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﮐﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﺧﺮﺕت ﺍاﺯز‬
‫ﺳﺎﮐﻨﺎﻥن ﺑﻬﺸﺖ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﺬﮐﻮﺭرﻧﺪ ‪ ...‬ﻭو ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺑﺤﻖ ﻣﯿﮕﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﯼی‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﺎ ﻧﺪﺍاﯼی ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺷﻨﯿﺪﯾﻢ ﻭو ﺑﺮ ﺍاﻭو ﻋﯿﺐ ﮔﺮﻓﺘﯿﻢ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺮ ﻣﺎ ﺑﺒﺨﺸﺎ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﺗﻮﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻣﺎ ﺑﺨﯿﺮ ﮔﺮﺩدﺩد )ﺹص ‪ ... (28‬ﺍاﯼی ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﺍاﮔﺮ ﺑﺨﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻭوﺍاﺣﺪ ﻣﺆﻣﻨﯿﺪ‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻣﻦ ﺩدﺭر ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﮐﺒﺮﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﺗﺎﻥن ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﮐﻨﯿﺪ ﺗﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺧﻄﺎﻫﺎﯼی‬
‫ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺷﻤﺎ ﺑﺒﺨﺸﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻭو ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻏﻔﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺭرﺣﯿﻢ )ﺹص‬
‫‪ ... (29‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺧﺪﺍا ﺑﺘﺮﺳﯿﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﺑﭽﯿﺰﯼی ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍا‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﺳﺨﻦ ﻣﮕﻮﺋﯿﺪ‪ ،‬ﻭو ﻣﺎ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻫﻤﮥ ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء ﻭو ﺍاﻣﺘﺸﺎﻥن ﺑﺬﮐﺮ ﺍاﻭو ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ﺍاﯾﻢ‪ ،‬ﻭو ﻣﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﮔﺎﻧﯽ ﻧﻔﺮﺳﺘﯿﺎﺩدﯾﻢ ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﻬﺪ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﮔﺮﻓﺘﯿﻢ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﻣﺎ ﺑﭽﯿﺰﯼی ﺑﺤﻖ ﺣﮑﻢ ﻧﮑﻨﯿﻢ ﻣﮕﺮﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﮑﻪ ﻋﻬﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏبﹺِ ﺍاﻋﻈﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﯿﻢ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺰﻭوﺩدﯼی ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﭘﺮﺩدﻩه ﺍاﺯز ﭼﺸﻤﺎﻧﺘﺎﻥن ﺩدﺭر ﻭوﻗﺖ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺑﺮﮔﯿﺮﺩد ﻭو ﺁآﻧﻮﻗﺖ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﻠﯽ ﺑﺴﺨﺘﯽ ﻧﻈﺎﺭرﻩه ﺧﻮﺍاﻫﯿﺪ ﮐﺮﺩد )ﺹص ‪ ... (30‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﻣﺸﺮﻕق ﻭو‬

‫‪98‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﻐﺮﺏب ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﺯز ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺘﺮﺳﯿﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻘﯿﻤﺖ ﻧﺎﭼﯿﺰ ﺍاﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ‬
‫ﺑﭙﻮﻝل ﮐﻢ ﺍاﺯز ﺍاﻣﻮﺍاﻝل ﺧﻮﺩد ﻣﻔﺮﻭوﺷﯿﺪ ﺗﺎ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺍاﺯز ﺭرﻭوﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺣﻮﻝل ﺑﺎﺏب‬
‫ﻣﺤﻤﻮﺩد ﺍاﺯز ﺯزﺍاﻫﺪﯾﻦ ﺑﺎﺷﯿﺪ )ﺹص ‪ ... (32‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺍاﺭرﺽض ﻧﺪﺍاﯼی ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻏﻼﻡم‬
‫ﻋﺮﺑﯽ ﺑﺸﻨﻮ‪ ،‬ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺤﻖ ﺩدﺭر‬
‫ﮐﻨﺎﺭر ﺁآﺗﺶ ﺍاﯾﻨﭽﻨﯿﻦ ﻣﺄﻣﻮﺭر ﺍاﺳﺖ )ﺹص ‪ ... (33‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺯزﻣﯿﻦ ﻗﺴﻢ ﺑﺤﻖ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻦ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺍاﯼی ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻗﺼﺮﯼی ﺍاﺯز ﻗﻄﻌﻪ ﺍاﯼی ﯾﺎﻗﻮﺕت ﺗﺎﺯزﻩه ﻣﺮﺍا ﺑﺪﻧﯿﺎ ﺁآﻭوﺭرﺩد‪ ،‬ﻭو‬
‫ﻗﺴﻢ ﺑﺨﺪﺍا ﮐﻪ ﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﻨﺖ ﺍاﮐﺒﺮ ﭼﯿﺰﯼی ﻧﻤﯽ ﺑﯿﻨﯿﻢ ﺟﺰﻭوﺻﻒ ﺍاﯾﻦ ﻏﻼﻡم ﺟﻮﺍاﻥن‬
‫ﻋﺮﺑﯽ‪ ،‬ﻭو ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺗﻮ ﺭرﺣﻤﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻏﯿﺮ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺧﺪﺍاﺋﯽ ﻧﯿﺴﺖ ‪ ...‬ﭘﺲ ﭘﺎﮎک ﻭو‬
‫ﻣﻘﺪﺱس ﺍاﺳﺖ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﯼی ﮐﻪ ﺁآﻓﺮﯾﺪﮔﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻋﺮﺵش ﻗﺪﯾﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺍاﻭو‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺎﺏب ﺑﻘﯿﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﯼی ﺑﺮﺣﻖ ﺷﻤﺎﺳﺖ ‪ ...‬ﺍاﯼی ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﮐﺒﺮ ‪...‬‬
‫ﻭو ﻗﺴﻢ ﺑﻪ ﻋﻤﺮﻡم‪ ،‬ﺑﺴﻮﯼی ﻣﻦ ﺍاﻗﺒﺎﻝل ﮐﻦ ﻭو ﻫﺮﺍاﺳﺎﻥن ﻣﺒﺎﺵش‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺗﻮ ﺩدﺭر ﻣﻸ ﺍاﻋﻠﯽ ﻋﻠﯽ‬
‫ﻫﺴﺘﯽ‪ ،‬ﻭو ﺭرﺍاﺯز ﺗﻮ ﺑﺮ ﻟﻮﺡح ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﻧﺎﺭر ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻭو ﺑﺰﻭوﺩدﯼی ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﺕت ﺣﮑﻢ‬
‫ﮐﻞ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺑﺮ ﻫﻤﮥ ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﻣﺤﯿﻂ ﺍاﺳﺖ ﺑﺸﻤﺎ ﻋﻄﺎ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﺮﺩد)ﺹص ‪ ...(36‬ﭘﺲ‬
‫ﻫﺮﻗﺪﺭر ﮐﻪ ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﺷﻮﺩد ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻗﺮﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺑﺎﻣﺪﺍاﺩد ﻭو ﻏﺮﻭوﺏب ﻗﺮﺍاﺋﺖ ﮐﻦ‪ ،‬ﻭو ﺗﻼﻭوﺕت ﮐﻨﯿﺪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺍاﺟﺎﺯزﮤۀ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻗﺪﯾﻢ ﺑﺎ ﻟﺤﻨﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻃﯿﺮ ﮐﻪ ﺟﻮ ﻋﻤﺎﺀء ﻣﯿﺨﻮﺍاﻧﺪ )ﺹص‬
‫‪ ... (37‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺍاﺭرﺽض ﻧﺪﺍاﯼی ﻣﺮﺍا ﺍاﺯز ﮐﻨﺎﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﺭرﺧﺖ ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺍاﺯز ﺁآﺗﺶ ﻗﺪﯾﻤﯽ‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺸﻨﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﯼی ﻧﯿﺴﺖ ﻏﯿﺮ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻭو ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻠﻨﺪ ﻗﺪﺭر ﻭو ﺣﮑﯿﻢ‬
‫ﺍاﺳﺖ )ﺹص ‪ ... (38‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺍاﺭرﺽض ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺑﺪﺭرﺳﺘﯽ ﻧﻮﺭر ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐﹺِ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺑﺮﺣﻖ ﻣﺒﯿﻦ ﺑﺴﻮﯼی ﺷﻤﺎ ﺁآﻣﺪ ﺗﺎ ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺭرﺍاﻫﻬﺎﯼی ﺻﻠﺢ ﻭو ﺁآﺷﺘﯽ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﮐﻨﺪ‬
‫ﻭوﺑﻪ ﺍاﺫذﻥن ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍاﻩه‪ ‬ﭘﺎ ﮎکﹺِ ﮔﺴﺘﺮﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩد )ﺹص ‪... (41‬‬
‫ﺍاﯼی ﺛﻤﺮ ﺭرﻭوﺡح‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺸﻨﻮ ﺍاﯾﻦ ﻧﺪﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺡح ﻗﺪﺳﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻓﻀﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﯿﺴﺮﺍاﯾﺪ‬
‫ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺤﻖ‪ ‬ﺑﺮ ﻣﻦ ﻭوﺣﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﻦ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﯼی ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﮐﻪ ﻏﯿﺮ ﺍاﺯز ﺍاﻭو‬
‫ﻣﻌﺒﻮﺩدﯼی ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺰﯾﺰ ﻭو ﺣﮑﯿﻢ ﺍاﺳﺖ ‪ ...‬ﻭو ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺗﺮﺍا ﺑﺮﺣﻖ‪ ‬ﻫﺸﺪﺍاﺭر‬
‫ﺩدﻫﻨﺪﻩه ﺍاﯼی ‪ ،‬ﻭو ﺑﺮ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪﻩه ﺍاﯼی ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ‪ ،‬ﻭو ﺑﺮ ﺭرﻣﺰ ﮐﺘﺎﺏب ﻫﺪﺍاﯾﺖ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه )ﺹص ‪ ... (44‬ﺍاﯼی ﻗﺮ‪‬ﺓة ﺍاﻟﻌﯿﻦ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺗﻮ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﻣﻸ ﺍاﻋﻠﯽ ﻧﺒﺄ ﻋﻈﯿﻤﯽ‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد‬
‫ﺍاﻫﻞ ﻋﺮﺵش ﺑﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﻤﯽ )ﺹص ‪ ... (48‬ﺑﮕﻮ ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺑﯿﺘﯽ ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ‬
‫ﺑﺤﻖ ﺑﺮﭘﺎ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻭو ﻫﻤﺎﻧﺎ ﭼﺮﺍاﻏﯽ ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﭼﺮﺍاﻏﺪﺍاﻥن ﺑﺎﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺣﻖ ﺭرﻭوﺷﻦ‬

‫‪99‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮔﺸﺘﻪ‪ ،‬ﻭو ﻣﻦ ﺁآﻥن ﺁآﺗﺸﯽ ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻮﺭر ﻃﻮﺭر ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺳﺮﻭوﺭر ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﺁآﺗﺶ ﭘﻨﻬﺎﻧﻢ‬
‫)ﺹص ‪... (49‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﭘﺲ ﺍاﯾﻨﻬﻤﻪ ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﻭو ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﮐﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺗﺠﻠﯽ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﺷﺠﺮﮤۀ‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﻗﯿﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء )ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ‬
‫ﺍاﻭوﻟﯽ‪ ،‬ﺹص ‪ (49‬ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺸﺮﯼی ﭼﻮﻥن ﺳﺎﯾﺮ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﻣﯿﻨﺎﻣﻨﺪ‪" :‬ﻭو ﻣﺎ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻻ ﺑﺸﺮ ﻣﺜﻠﮑﻢ ﯾﻤﻦ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯽ‪ ‬ﮐﻤﺎ ﺷﺎﺀء ﺑﻤﺎ ﺷﺎﺀء ﻭو ﻣﺎ ﮐﺎﻥن‬
‫ﻻﻣﺮ ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻓﯽ ﺍاﻡم‪ ‬ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺗﺤﺪﯾﺪﺍا"‪.‬‬
‫ﻭو ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﻭو ﻣﻦ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﻣﮕﺮ ﺑﺸﺮﯼی ﭼﻮﻥن ﺷﻤﺎ‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﻄﺮﯾﻘﯽ ﮐﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﺮ ﻣﻦ ﻣﻨﺖ ﻧﻬﺎﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﹺِ ﺭرﺣﻤﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﮐﻼﻣﺶ ﻣﺤﺪﻭوﺩدﯾﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﺑﺨﺶ ﺳﻮ‪‬ﻡم – ﺷﺮﺣﯽ ﺑﺮ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﺭرﺳﺎﻟﺖﹺِ ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ ﺑﺎﺳﺘﻨﺎﺩد ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ‪-‬‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﯽ ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن ﻭو ﻣﺘﻨﻮﻋﻨﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺑﺎ ﺍاﺳﺘﻌﺎﻧﺖ ﺍاﺯز ﭼﻨﺪ ﺍاﺛﺮ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﭼﻮﻥن‬
‫ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم‪ ‬ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء‪ ،‬ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺒﻌﻪ‪ ،‬ﻭو ﺧﻄﺎﺑﺎﺕتﹺِ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪ‬
‫ﺷﺎﻩه ﻗﺎﺟﺎﺭر‪ ،‬ﻣﯿﺘﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﻫﯽ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﭘﯽ ﺑﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﺘﻮﻥن ﺯزﯾﺮ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﻫﯽ ﻫﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕتﹺِ ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺑﺎﺏب ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮏ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻭو ﺍاﻣﺮ‬
‫ﺍاﻭو ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮏ ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺟﺪﯾﺪ ﺁآﺷﻨﺎ ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺷﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﺎ ﺩدﺭرﮎک ﭘﯿﻮﺳﺘﮕﯽ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﻭو ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮐﺶ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺳﺎﺑﻘﻪ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻬﺘﺮ ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ‪ .‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﭼﻨﺪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﮐﻠﯽ ﺑﻪ ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻧﮑﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻡم‬
‫ﻭو ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻣﯽ ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﯾﻢ‪:‬‬

‫‪ – 1‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺷﺮﻁط ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻥن ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻫﺮ ﻣﺆﻣﻨﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﮔﺬﺷﺘﻪ‬
‫ﭘﺬﯾﺮﺵش ﺍاﻣﺮ ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﺧﻮﺩد ﻣﯿﺪﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻋﻠﺖﹺِ ﺧﻠﻖ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻋﻬﺪ ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﻫﺮ ﻧﺒﯽ ﻗﺒﻠﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪:‬‬

‫‪100‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻬﯿﻤﻦ ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻫﺮﺁآﻧﮑﺲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻭو ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺍاﻭو‬
‫ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﻋﺒﺪﹺِ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﻣﻨﮑﺮ ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﯾﻤﺎﻧﺶ ﺑﻤﺤﻤ‪‬ﺪ ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻭو‬
‫ﻧﺰﺩد ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﺬﺏب ﺍاﺳﺖ )ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‪ ،‬ﺹص ‪: (29‬‬
‫"ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﻤﺪﯾﻨﺔ ﺍاﻧﺘﻢ ﺍاﻟﻤﺸﺮﮐﻮﻥن ﺑﺮﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻥن ﮐﻨﺘﻢ ﺁآﻣﻨﺘﻢ ﺑﻤﺤﻤﺪ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺧﺎﺗﻢ‬
‫ﺍاﻟﻨﺒﯿ‪‬ﯿﻦ ﻭوﮐﺘﺎﺑﻪ ﺍاﻟﻔﺮﻗﺎﻥن ﺍاﻟﺬﯼی ﻻﯾﺄﺗﯿﻪ ﺍاﻟﺒﺎﻃﻞ ﻓﺎﻧﺎ ﻗﺪ ﻧﺰﻟﻨﺎ ﻋﻠﯽ ﻋﺒﺪﻧﺎ ﺑﺎﺫذﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺬﺍا‬
‫ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺑﻤﺜﻠﻪ ﺍاﻥن ﻟﻢ ﺗﺆﻣﻨﻮﺍا ﺑﻪ ﻓﺎﯾﻤﺎﻧﮑﻢ ﺑﻤﺤﻤ‪‬ﺪ ﻭوﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻗﺪ‬
‫ﮐﺎﻥن ﮐﺬﺑﺎ ﻋﻨﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺸﻬﻮﺩدﺍا‪ ،‬ﻭو ﺍاﻥن ﺗﮑﻔﺮﻭوﺍا ﺑﻪ ﻓﮑﻔﺮﮐﻢ ﺑﻤﺤﻤ‪‬ﺪ ﻭو ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻋﻨﺪ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ‬
‫ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﺑﺎﻟﯿﻘﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﻌﻠﻮﻣﺎ ‪."...‬‬
‫ﻭو ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﻣﺪﯾﻨﻪ )ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍاﺯز ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ(‪ ،‬ﺷﻤﺎ ﺑﺨﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﺸﺮﮐﯿﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺧﺎﺗﻢ ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء ﻭو ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺍاﻭو‬
‫ﻓﺮﻗﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﺎﻃﻠﯽ ﺭرﺍا ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩدﻩه ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﻣﺎ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺑﺮ ﻋﺒﺪﹺِ ﺧﻮﺩد ﺑﺎﺫذﻥن ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ‬
‫ﮐﺘﺎﺑﯽ ﭼﻮﻥن ﺁآﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻧﯿﺎﻭوﺭرﯾﺪ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺷﻤﺎ ﺑﻤﺤﻤ‪‬ﺪ ﻭو‬
‫ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺍاﻭو ﺑﺂﺷﮑﺎﺭرﯼی ﻧﺰﺩد ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺎﻃﻞ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺑﺎﻭو ﮐﺎﻓﺮ ﺷﻮﯾﺪ ﮐﻔﺮ ﺷﻤﺎ ﺑﺮ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻭو ﺑﻪ ﯾﻘﯿﻦ ﻭو ﺑﺤﻖ ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭرﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻟ‪‬ﺴﺎﻥن ﺣﻖ‪ ‬ﻋﻠﺖ ﺧﻠﻘﺖ ﺧﻠﻖ ﺭرﺍا ﻣﻌﺮﻓﺖﹺِ ﺍاﯾﻦ ﻣﻈﻬﺮ ﺟﺪﯾﺪﺵش‬
‫ﻣﯿﺨﻮﺍاﻧﺪ ﭼﻮﻥن ﻋﻬﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺧﻠﻘﺖ ﺍاﺯز ﻫﻤﮥ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ )ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‪ ،‬ﺹص ‪: (41‬‬
‫"ﯾﺎ ﻗﺮ‪‬ﺓة ﺍاﻟﻌﯿﻦ ﺑﻠﻎ ﻣﺎ ﺍاﻧﺰﻝل ﺍاﻟﯿﮏ ﻣﻦ ﺟﻮﺩدﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻋﻠﯽ ﻧﻔﺴﮏ ﻭو ﺍاﻥن ﻟﻢ ﺗﻔﻌﻞ ﻟﻦ‬
‫ﯾﻌﺮﻑف ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﺳﺮ‪‬ﻧﺎ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎﺧﻠﻖ ﺍاﻟﺨﻠﻖ ﺍاﻻ ﻟﻤﻌﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪﮐﺎﻥن ﺑﮑﻞ ﺷﯿﺌﯽ‬
‫ﻋﻠﯿﻤﺎ ﻭو ﻋﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻏﻨﯿﺎ" ‪) ...‬ﺹص ‪ (42‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻤ‪‬ﺎ ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﺬﮐﺮ ﻗﺪ ﻋﺮﺿﻪ ﻓﯽ ﻣﺸﻬﺪ‬
‫ﺍاﻻﺫذﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﺷﯿﺎﺀء ﻣﻦ ﮐﻞ ﺷﯿﺌﯽ ﻓﺴﺠﺪﻭوﺍا ﺍاﻟﻤﻼﺋﮑﺔ ﺍاﺟﻤﻌﻬﻢ ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﺣﺪﺍاﻟﻔﺮﺩد ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺘﮑﺒﺮﺍاﻻﺑﻠﯿﺲ ﻋﻦ ﺍاﻟﺘﺴﻠﯿﻢ ﻟﻠﺬﮐﺮ ﻓﻘﺪ ﮐﺎﻥن ﺑﺬﻟﮏ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺑﻪ ﻣﺘﮑﺒﺮﺍا ﻣﻠﻌﻮﻧﺎ ‪) ...‬ﺹص‬
‫‪ (43‬ﻭو ﻣﺎ ﻣﻦ ﺷﯿﺌﯽ ﺍاﻻ ﻭو ﻗﺪ ﺍاﺧﺬﻧﺎ ﻋﻬﺪﺍاﻟﺬﮐﺮ ﻋﻨﻪ ﻓﯽ ﺑﺪﺋﻪ ﻭوﻻﻣﺮﺩد‪ ‬ﻟﺤﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ‬
‫ﺗﺰﮐﯿﺔ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺑﺤﮑﻢ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺍاﻟﺬﯼی ﻗﺪﮐﺎﻥن ﺑﺎﯾﺪﯼی ﺍاﻟﺒﺎﺏب ﻣﺴﻄﻮﺭرﺍا ‪."...‬‬
‫ﻭوﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﺍاﯼی ﻗﺮ‪‬ﺓةﺍاﻟﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻫﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺟﻮﺩد‬
‫ﺭرﺣﻤﻦ ﺑﺮ ﻧﻔﺲ ﺗﻮ ﻧﺎﺯزﻝل ﮔﺸﺘﻪ ﺍاﺑﻼﻍغ ﮐﻦ‪ ،‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﮑﻨﯽ ﻧﺎﺱس ﺭرﻣﺰ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﻧﺨﻮﺍاﻫﻨﺪ‬

‫‪101‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺷﻨﺎﺧﺖ ‪ ،‬ﻭو ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺧﻠﻖ ﺭرﺍا ﺟﺰ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﻌﺮﻓﺘﺶ ﻧﯿﺎﻓﺮﯾﺪﻩه‪ .‬ﻭو ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﻬﺮ‬
‫ﭼﯿﺰﯼی ﺁآ ﮔﺎﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﺑﯽ ﻧﯿﺎﺯز ‪ ...‬ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺫذﮐﺮ )ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺭرﺍا( ﺭرﺍا ﺁآﻓﺮﯾﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﺸﻬﺪ ﺍاﺫذﻥن ﺑﺮ ﻫﻤﮥ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻋﺮﺿﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ ،‬ﭘﺲ‬
‫ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻼﺋﮏ ﺟﺰ ﯾﮑﯽ ﺑﺮ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻭوﺍاﺣﺪ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﺳﺠﺪﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺑﻠﯿﺲ ﺍاﺯز ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺑﻪ‬
‫ﺫذﮐﺮﺍاﺳﺘﮑﺒﺎﺭر ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﺮﻭو ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺘﮑﺒ‪‬ﺮ ﻭو ﻣﻠﻌﻮﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪ ‪ ...‬ﻭو ﻫﯿﭻ‬
‫ﺷﯿﺌﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺎ ﻋﻬﺪ ﺫذﮐﺮ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺑﻬﻨﮕﺎﻡم ﺧﻠﻘﺶ ﮔﺮﻓﺘﯿﻢ‪ .‬ﻭو ﻫﯿﭻ ﮔﺮﯾﺰﯼی‬
‫ﺍاﺯز ﺣﮑﻢ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺰﮐﯿﮥ ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﺯز ﺣﮑﻢ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﺪﺳﺖ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺸﺘﻪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻔﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺍاﯼی ﻫﻢ ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺜﯽ ﻗﺪﺳﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ‪":‬ﮐﻨﺖ ﮐﻨﺰﺍاﹰً ﻣﺨﻔﯿﺎﹰً ﻓﺎﺣﺒﺒﺖ ﺍاﻥن ﺍاﻋﺮﻑف ﻓﺨﻠﻘﺖ ﺍاﻟﺨﻠﻖ ﻟﮑﯽ ﺍاﻋﺮﻑف" ﯾﻌﻨﯽ ﮔﻨﺠﯽ‬
‫ﺑﻮﺩدﻡم ﭘﻨﻬﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻭوﺳﺖ ﺩدﺍاﺷﺘﻢ ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﻡم‪ ،‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﺮﻭو ﺧﻠﻖ ﺭرﺍا ﺁآﻓﺮﯾﺪﻡم ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺮﺍا‬
‫ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ )‪.(1‬‬
‫ﻭو ﺧﺼﻮﺻﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺳﺘﺪﻻﻝل ﺑﺮ ﻣﻘﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻭو ﺷﺄﻥن ﺍاﺛﺎﺭر ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺣﮑﻢ ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺫذﮐﺮ ﺭرﺍا ﺍاﺑﻼﻍغ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻭو ﻫﻤﭽﻮﻥن‬
‫ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪) ،‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‪ ،‬ﺹص ‪: (44‬‬
‫"ﯾﺎ ﺍاﯾ‪‬ﻬﺎﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﻮﻥن ﻻﺗﻘﻮﻟﻮﺍا ﻋﻠﯽ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻟﺸﹼّﺮﮎک ﺑﻌﺪﺍاﻟﺤﻖ‪ ،‬ﻓﺎﻥنﹼّ ﺍاﻟﻔﺮﻗﺎﻥن ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﻗﺪ‬
‫ﺑﻠﻐﮑﻢ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺣﮑﻢ ﺍاﻟﺒﺎﺏب ﻣﺤﻤﻮﺩدﺍا‪ ،‬ﻓﻮﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻫﻮﺍاﻟﻔﺮﻗﺎﻥن ﻣ‪‬ﻦ ﻗﺒﻞ‬
‫ﺍاﺗﹼّﻘﻮﺍا ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﻻ ﺗﮑﻔﺮﻥنﹼّ ﺑﺒﻌﺾ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺑﻌﺪﺍاﻟﺜﻮﺍاﺏب ﻟﺒﻌﻀﻪ ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﻬﻮﺍاﻟﻐﻨﯽ‪‬‬
‫ﻭوﻫﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﺎﻥن ﺑﮑﻞ ﺷﯿﺌﯽ ﺷﻬﯿﺪﺍا ‪."...‬‬
‫ﮐﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﺍاﯼی ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﮐﻠﻤﮥ ﺣﻖ‪ ‬ﺭرﺍا ﺷﺮﮎک‬
‫ﻣﮕﻮﺋﯿﺪ ﭼﻮﻧﮑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺣﮑﻢ ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺑﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﺸﻤﺎ ﺍاﺑﻼﻍغ ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻗﺴﻢ ﺑﺨﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻭو ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺧﺪﺍا ﺑﺘﺮﺳﯿﺪ ﻭو ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺎ ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺩدﯾﮕﺮ ﺗﮑﻔﯿﺮ ﻣﮑﻨﯿﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺯز ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺑﯽ ﻧﯿﺎﺯز ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻭو ﺑﻬﻤﻪ‬
‫ﭼﯿﺰ ﺷﺎﻫﺪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻭو ﺑﺎ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﺑﻤﻘﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻟﺖﹺِ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺻﻮﻻ ﻧﺒﯿﯽ ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﻧﺸﺪﻩه ﻣﮕﺮ‬
‫ﻋﻬﺪﹺِ ﺫذﮐﺮ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﻧﺪ )ﺹص ‪" : (45‬ﻭو ﻣﺎ ﺍاﺭرﺳﻠﻨﺎ ﻣﻦ ﻧﺒﯽ ﺍاﻻ‪ ‬ﻭوﻗﺪ ﺍاﺧﺬﻧﺎﻩه ﺑﺎﻟﻌﻬﺪ‬

‫‪102‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻟﻠﺬﮐﺮ ﻭو ﯾﻮﻣﻪ ﺍاﻻ ﺍاﻥنﹼّ ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﯾﻮﻣﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﻨﻈﺮ ﺍاﻻﻋﻠﯽ ﻟﺪﯼی ﻣﻼﺋﮑﺔ ﺍاﻟﻌﺮﺵش ﻗﺪﮐﺎﻥن‬
‫ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﺸﻬﻮﺩدﺍا"‪.‬‬
‫ﻭو ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﻭو ﻧﻔﺮﺳﺘﺎﺩدﯾﻢ ﻧﺒﯿﯽ ﺭرﺍا ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻋﻬﺪ ﻭو‬
‫ﯾﻮﻡم ﺫذﮐﺮ ﺭرﺍا ﮔﺮﻓﺘﯿﻢ‪ ،‬ﻭو ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﺑﺤﻖ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﻣﻼﺋﮑﮥ ﻋﺮﺵش ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻭو ﺍاﺯز ﻓﻀﻞ ﻭو ﺭرﺣﻤﺖ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺷﺄﻥن ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎﺏبﹺِ‬
‫ﺣﺠ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﭼﻮﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﺣﺠ‪‬ﺖﹺِ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ )ﺹص ‪: (47‬‬
‫"ﺍاﺳﻤﻊ ﻧﺪﺍاﺀء ﺭرﺑﮏ ﻋﻠﯽ ﺟﺒﻞ ﺍاﻟﺴ‪‬ﯿﻨﺎﺀء ‪ ...‬ﻫﺬﺍا ﮐﺘﺎﺏب ﻗﺪﺍاﻧﺰﻟﻨﺎﻩه ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣﺼﺪﹼّﻕق‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﻟﯿﻌﻠﻢ ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﺍاﻥن ﺣﺠﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺷﺄﻥن ﺍاﻟﺬﮐﺮ ﮐﻤﺜﻞ ﺣﺠ‪‬ﺘﻪ ﻟﻤﺤﻤ‪‬ﺪ ﺧﺎﺗﻢ‬
‫ﺍاﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﺍاﻻﻣﺮ ﻓﯽ ﺍاﻡم ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻋﻈﯿﻤﺎ"‪.‬‬
‫ﮐﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﺑﺸﻨﻮ ﻧﺪﺍاﯼی ﺭرﺑ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺟﺒﻞ ﺳﯿﻨﺎﺀء‬
‫‪ ...‬ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺤﻖ‪ ‬ﺩدﺭر ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺣﻖ‪ ‬ﻧﺎﺯزﻝل ﮐﺮﺩدﯾﻢ ﺗﺎ ﻧﺎﺱس ﺁآ ﮔﺎﻩه ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺣﺠﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺷﺄﻥن ﺫذﮐﺮ ﭼﻮﻥن ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺣﻖ‪ ‬ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺧﺎﺗﻢ ﺍاﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﮐﻼﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﻋﻈﯿﻢ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﭼﻮﻥن ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺭر ﺍاﺳﺘﺪﻻﻟﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺭر ﺷﺄﻥن ﺧﻮﯾﺶ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺑﺪﯾﻌﺶ‬
‫ﻭو ﺁآﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﺩدﯾﻦ ﺟﺪﯾﺪﯼی ﺛﻤﺮ ﻭو ﺗﺤﻘﻖ ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﻗﺒﻞ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﺭرﺍا ﺳﺮ‪‬‬
‫ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺍاﺳﻼﻡم ﻣﯿﺨﻮﺍاﻧﻨﺪ )ﺹص ‪:(47‬‬
‫"ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍاﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﺮ‪ ‬ﺩدﯾﻦ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‪ ،‬ﻓﺎﺳﺮﻋﻮﺍا ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﺠﻨﹼّﺔ ﻭوﺍاﻟﺮﺿﻮﺍاﻥن ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺍاﻥن ﮐﻨﺘﻢ ﺑﺎﯾﺎﺗﻪ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﺻﺎﺑﺮﺍا ﻭو ﺷﮑﻮﺭرﺍا"‪.‬‬
‫ﮐﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻨﺴﺖ‪ :‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺍاﯾﻦ ﺩدﯾﻦ ﺭرﻣﺰ ﺩدﯾﻦ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﺑﺸﺘﺎﺑﯿﺪ ﺑﺴﻮﯼی ﺟﻨﺖ ﻭو ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﺍاﮐﺒﺮ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩدﹺِ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﺑﺎﯾﺎﺕتﹺِ ﺑﺮ‬
‫ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﺻﺎﺑﺮﯾﻦ ﻭو ﺷﺎﮐﺮﯾﻦ ﻫﺴﺘﯿﺪ‪.‬‬

‫‪ - 2‬ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻭو ﻧﻘﻄﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣ‪‬ﻈﻬ‪‬ﺮﻭو ﻧﻘﻄﻪ ﻭو ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﮑﺮ‪‬ﺍاﺕت ﺑﺮﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭرﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺧﻮﯾﺶ‬
‫ﺑﮑﺎﺭر ﺑﺮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ‪.‬‬

‫‪103‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻘﻄﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺑﺪﺀء ﻫﻤﻪ‬
‫ﭼﯿﺰ ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﺮﻭو ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﻈﻬﺮ‬
‫ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﻣﺘﺠﻠﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﺮﻭو ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺗﯽ ﭼﻮﻥن ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻭو ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﻭو ﻏﯿﺮﻩه ﺑﮑﺎﺭر ﺭرﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺗﺠﻠﯽ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺳﯿ‪‬ﺪ‬
‫ﻋﻠﯿﻤﺤﻤﺪﹺِ ﺑﺎﺏب ﻭو ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﹺِ ﺍاﻣﯿﻦ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣ‪‬ﻈﻬ‪‬ﺮ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﻣ‪‬ﺤﻞ‪ ‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣ‪‬ﻈﻬ‪‬ﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﻨﺼﺮﯼی ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻨﮥ ﺻﺎﻑفﹺِ ﺣﻘﯿﻘﺖﹺِ ﺍاﻭو ﺑﮑﻤﺎﻝل ﺻﻔﺎﺕتﹺِ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺣﺴﻨﺎﯼی ﺣﻖ‪‬‬
‫ﻣﺘﺠﻠﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﺑﺠﺎﯼی ﻟﻘﺐﹺِ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻭو ﯾﺎ ﻧﺒﯽ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣ‪‬ﻈﻬ‪‬ﺮ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﺎﻣﻠﺘﺮﯼی ﺍاﺯز ﺣﻘﯿﻘﺖﹺِ ﺷﺄﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﭘﺎﮎک ﺍاﺳﺖ ﺑﮑﺎﺭر ﻣﯿﺮﻭوﺩد‪.‬‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍاﺯز ﮐﺎﺭرﺑﺮﺩد ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﺑﺬﮐﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺩدﺭر ﺍاﺛﺎﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﻣﯿﺸﻮﺩد‪:‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺏب ﭘﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﻭوﻝل ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺣﺠ‪‬ﺔ ﻉع ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﺑﺂﯾﺎﺕت ﻭو ﺑﯿ‪‬ﻨﺎﺕت ﺑﻈﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻌﯿﻨﻪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻭوﻝل ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ ﻭو ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺩدﺭر ﺛﺎﻧﯽ‬
‫ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺑﺎﺏبﹺِ ﺧﺎﻣﺲ ﻋﺸﺮ‪ ،‬ﺳﺮ‪ ‬ﺁآﻥن ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺗﺠ‪‬ﺮ‪‬ﺩد ﮐﻪ ﺻ‪‬ﺮﻑفﹺِ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎﺳﻢ ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺗﻌﯿ‪‬ﻦ ﮐﻪ‬
‫ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺛﺎﻧﯽ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻗﺎﺋﻤﯿ‪‬ﺖ ﺑﺮ ﮐﻞ ﻧﻔﺲ ﮐﻪ‬
‫ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺑﻈﻬﻮﺭرﺭرﺍاﺑﻊ ﻋﺸﺮ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺧﺎﻣﺲ ﻋﺸﺮ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﻭو ﻧﻘﻄﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم‬
‫ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﺖ ﻟﻢ ﺗﺰﻝل ﻭوﻻﺗﺰﺍاﻝل ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ"‪.‬‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ "ﻧﻘﻄﻪ" ﺭرﺍا ﺩدﺭرﻣﻘﺎﻡم ﺗﺠ‪‬ﺮ‪‬ﺩد ﺻﺮﻑفﹺِ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺎﺳﻢ‬
‫ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻣﯿﻨﺎﻣﻨﺪ‪ ،‬ﻭو "ﻧﻘﻄﻪ" ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺗﻌﯿ‪‬ﻦ ﺩدﺭرﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ "ﻣﺸﯿﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ" ﻭو ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻗﺎﺋﻤﯿ‪‬ﺖ ﺑﮑﺎﺭر ﻣﯿﺒﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺍاﻭوﻝل ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﯿﺒﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺣﻀﺮﺕتﹺِ‬
‫ﺑﺎﺏب ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻧﻔﺲ ﻣ‪‬ﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺟﻨﺖ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺄﻣﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﺎﺭر ﻋﺪﻡم ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﺎﯾﺸﺎﻥن ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﺸﺎﻥن‪" :‬ﻭو ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺧﻮﺍاﻫﯿﺪ ﺩدﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﺷﻤﺎ‬
‫ﺑﺎﯾﻤﺎﻥن ﺑﺎﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯿﮑﻦ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﮐﻪ ﻧﻔﻊ ﻣﯿﺪﻫﺪ ﺍاﻧﻔﺲ ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﯾﻤﺎﻥن‪،‬‬
‫ﺑﻤﺎﻻﯾﻨﻔﻌﮑﻢ ﻭو ﯾﻀﺮﮐﻢ ﻣﺤﺘﺠﺐ ﺷﺪﻩه ﺍاﯾﺪ‪ ،‬ﻭو ﻫﯿﭻ ﺿﺮﺭر ﻧﺮﺳﯿﺪﻩه ﻭو ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺭرﺳﯿﺪ ﺑﺮ‬

‫‪104‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣ‪‬ﻈﻬ‪‬ﺮ ﻧﻔﺲ ﻣﻦ‪ ،‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺿﺮﺭر ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﻭو ﻣﯿﺮﺳﺪ ﺑﺎﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩدﺗﺎﻥن ﺭرﺍاﺟﻊ ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد ‪...‬‬
‫ﻗﺴﻢ ﺑﺬﺍاﺕتﹺِ ﻣﻘﺪﺱس ﺧﻮﺩد ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺟﻨﺘﯽ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺧﻠﻖ ﺍاﻋﻠﯽ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦ ﻭو ﺁآﯾﺎﺕتﹺِ‬
‫ﻣﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﯿﭻ ﻧﺎﺭرﯼی ﺍاﺷﺪﹼّ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺘﺠﺎﺏبﹺِ ﺑﻤﻦ ﻭو ﺁآﯾﺎﺕتﹺِ ﻣﻦ ﻧﯿﺴﺖ"‪.‬‬
‫‪ – 3‬ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩدﹺِ ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﻣﺘﺠﻠﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﺑﻪ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﯽ ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﯾﻢ ﺗﺎ ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﺎ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﺂﺳﺎﻧﯽ ﺩدﺭرﯾﺎﺑﯿﻢ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻭو ﺗﻘﺪﯾﺲ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺰﻩه ﺍاﺯز ﻫﺮ‬
‫ﺭرﺑﻂ ﻭو ﻓﺼﻞ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﺨﻠﻮﻗﯽ ﺍاﺳﺖ ﺷﺮﻭوﻉع ﻧﻤﻮﺩدﻩه )ﺑﺎﺏب ﺍاﻭوﻝل ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﻭوﻝل( ﻭو ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻭو ﺳﻤﺎﻭوﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﺨﻠﻮﻕق ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﮥ ﺍاﻭو ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ ﻭو ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺫذﺍاﺕت ﺍاﯾﻦ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﻧﯿﺰ ﻭوﺭرﺍاﯼی ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻣﺨﻠﻮﻕق ﺍاﺳﺖ ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺳﻤﺎﺀء‪ ‬ﺣ‪‬ﺴﻨﯽ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺍاﻭوﺳﺖ‪:‬‬
‫"ﺑﺴﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﻣﻨﻊ ﺍاﻻﻗﺪﺱس‪ .‬ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻭو ﺗﻘﺪﯾﺲ ﺑﺴﺎﻁط‪ ‬ﻗﺪﺱس ﻋﺰ‪ ‬ﻣﺠﺪﹺِ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﻻﯾﻖ‬
‫ﮐﻪ ﻟﻢ ﯾ‪‬ﺰﻝل ﻭوﻻﯾ‪‬ﺰﺍاﻝل ﺑﻮﺟﻮﺩد ﮐﯿﻨﻮﻧﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺧﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﻟﻢ ﯾﺰﻝل ﻭوﻻﯾﺰﺍاﻝل ﺑﻌﻠﻮ‪‬‬
‫ﺍاﺯزﻟﯿ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد ﻣ‪‬ﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍا ﮎکﹺِ ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ‪ ...‬ﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻫﯿﭻ‬
‫ﺷﯿﺌﯽ ﺣﻖ‪ ‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ‪ ،‬ﻭو ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺷﯿﺌﯽ ﺑﺤﻖ‪ ‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ"‪.‬‬
‫ﻭو )ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ( ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺯزﻝل ﺍاﺯز‬
‫ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺁآﻣﺪﻥن ﻭو ﺷﺪﻥن‪ ،‬ﺧﻠﻘﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻮﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﮥ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو ﻣﯿﺪﺍاﻧﺪ ﻭو ﺳﭙﺲ ﺑﻪ‬
‫ﻣ‪‬ﻈﻬ‪‬ﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ‪ ‬ﺗﺠﻠﯽ ﺍاﯾﻦ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺍاﻧﻨﺪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺫذﺍاﺕت ﺍاﺯزﻝل ﻟﻢ ﯾ‪‬ﺰﻝل ﻭو ﻻﯾ‪‬ﺰﺍاﻝل ﻟﻦ ﯾ‪‬ﺪﺭرﮎک ﻭو ﻟﻦ ﯾ‪‬ﻮﺻﻒ ﻭو ﻟﻦ ﯾ‪‬ﻨﻌﺖ ﻭو ﻟﻦ ﯾ‪‬ﺮﯼی ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو‬
‫ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻧﺎﺯزﻝل ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﮥ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﺴﻮﯼی ﺍاﻭو ﺭرﺍاﺟﻊ‬
‫ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد ﮐﺬﻟﮏ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﮐﻮﺭرﯼی ﺍاﺯزﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺷﺌﻮﻧﺎﺕت ﻭو ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺗﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻭوﻟﻮﺍاﻟﻌﻠﻢ ﺁآﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﺩدﺭرﮎک ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ"‪.‬‬
‫ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﻘﺶ ﺍاﻭو ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ )ﺑﺎﺏب ﺍاﻭوﻝل ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﺍاﻭوﻝل(‪:‬‬

‫‪105‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫" ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﻃﻼﻕق ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺑﺮ ﺍاﻭو ﺫذﮐﺮ ﺷﯿﺌﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻤﻠﯿﮏ‬
‫ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﺗﺠﻠﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﺎﻭو ﺑﻨﻔﺲ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻋ‪‬ﻠﻮ‪ ‬ﻣﻘﻌﺪﹺِ ﺍاﻭو‪ ،‬ﻭو ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺁآﯾﮥ‬
‫ﻣﻌﺮﻓﺖﹺِ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﮐﻨﻪ ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ‪ ،‬ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﯾﻘﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺎﯾﻨﮑﻪ ﺍاﻭوﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭو ﺁآﺧﺮ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﺑﺎﻃﻦ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﺧﺎﻟﻖ ﻭو ﺭرﺍاﺯزﻕق‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﻗﺎﺩدﺭر ﻭو ﻋﺎﻟ‪‬ﻢ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺳﺎﻣﻊ ﻭو ﻧﺎﻇﺮ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﻗﺎﻫﺮ ﻭو ﻗﺎﺋﻢ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﻣ‪‬ﺤﯿﯽ ﻭو ﻣ‪‬ﻤﯿﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﻣﻘﺘﺪﺭر‬
‫ﻭو ﻣﻤﺘﻨﻊ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﻣ‪‬ﺘﻌﺎﻟﯽ ﻭو ﻣ‪‬ﺮﺗﻔﻊ ‪ ...‬ﻭو ﺑﺎﻭو ﺑﺪﺀء ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺧﻠﻖ ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﺭرﺍا‪،‬‬
‫ﻭو ﺑﺎﻭو ﻋﻮﺩد ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﺧﻠﻖ ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﺭرﺍا‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺳﻤﺎﺀء‪ ‬ﺣ‪‬ﺴﻨﯽ‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺑﻮﺩدﻩه ﮐﻨﻪ‪ ‬ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺍاﺳﻢ ﻭو ﻭوﺻﻔﯽ‪ ،‬ﻭو ﻣ‪‬ﺘﻌﺎﻟﯽ ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﮐﺎﻓﻮﺭر ﺳﺎﺫذﺝج ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﻋﻼﺋﯽ‪ ... ،‬ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﺍاﻭوﻝل‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﺆﻣﻦ ﺑﻤ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﻈﻬﺮ‪‬ﻩه‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪،‬‬
‫ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻣ‪‬ﻦ ﺁآﻣ‪‬ﻦ ﺑﻤ‪‬ﻦ ﻇﻬﺮ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﺷﯿﺌﯽ ﻭوﺍاﺣ‪‬ﺪ ﮐﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯿﺌﯽ ﺑﺨﻠﻖ ﺍاﻭو‬
‫ﻣﯿﺸﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﺭرﺯزﻕق ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﺑﺮﺯزﻕق ﺍاﻭو ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻣﯿﺸﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﻣﻮﺕتﹺِ ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﺑﻤﻮﺕتﹺِ ﺍاﻭو ﻇﺎﻫﺮ‬
‫ﻣﯿﺸﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﺣﯿﺎﺕتﹺِ ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﺑﺤﯿﺎﺕتﹺِ ﺍاﻭو ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯿﺸﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﺑ‪‬ﻌﺚﹺِ ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﺑﺒﻌﺚﹺِ ﺍاﻭو ﻇﺎﻫﺮ‬
‫ﻣﯿﺸﻮﺩد ‪."...‬‬
‫ﻭو )ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺷﺸﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ( ﺩدﺭر ﺗﻤﺜﯿﻠﯽ ﺭرﻭوﺷﻦ ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺭرﺍا‬ ‫ﺑﺎ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺯزﻝل ﺭرﺍا ﭼﻮﻥن ﺍاﻧﺘﺴﺎﺏبﹺِ ﮐﻌﺒﻪ ﺑﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯿﻨﺎﻣﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺣﻖ‪‬‬
‫ﺑﻮﺳﯿﻠﮥ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻝل ﺧﻮﯾﺶ ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽ ﺁآﻭوﺭرﺩد‪:‬‬
‫"ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺯزﻝل ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭو ﺑﺬﺍاﺗﻪ ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﻭو ﺑﻄﻮﻧﯽ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺖ‪ ... ،‬ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻤﺜﻞ ﺁآﻧﮑﻪ ﮐﻞ ﺷﯿﺌﯽ ﺭرﺍا ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻨﻔﺲ ﺍاﻭو‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻨﻔﺴﻪ ﺧﻠﻖ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﮐﻞ ﺭرﺍا ﺑﺎﻭو‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻧﺴﺒﺖﹺِ ﺑﺨﻮﺩد ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺑﻌﻠﻮ‪‬ﹺِ ﺍاﻭو ﻭو ﺳﻤ‪‬ﻮ‪‬ﹺِ ﺍاﻭو‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﺁآﻧﮑﻪ ﮐﻌﺒﻪ‬
‫ﺭرﺍا ﺑﯿﺖﹺِ ﺧﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه‪ ،‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻣﮑﻨﻪ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﺍاﻭو ﺳ‪‬ﻮﺍاﺀء ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﻣﮑﻪ‬
‫ﻻﺟﻞ ﻋ‪‬ﻠﻮ‪ ‬ﻭو ﺳﻤ‪‬ﻮ‪‬ﹺِ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺴﻢ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻻﯾ‪‬ﺴﺌﻞ ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ...‬ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﯾ‪‬ﻔﻌﻞ‪ ‬ﻣﺎﯾ‪‬ﺸﺎﺀء ﻭو ﯾ‪‬ﺤﮑﻢ‪ ‬ﻣﺎﯾ‪‬ﺮﯾﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﻭو ﻧﻔﺲ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ"‪.‬‬
‫ﻭو )ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺷﺸﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺳﻮﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ( ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ "ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺣﺮﻭوﻑف‬
‫ﺳ‪‬ﺒﻊ" ﯾﻌﻨﯽ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺣﺮﻭوﻑف ﻫﻔﺘﮕﺎﻧﮥ ﻋﻠﯿﻤﺤﻤ‪‬ﺪ )ﺳﯿ‪‬ﺪ ﻋﻠﯿﻤﺤﻤﺪ ﺑﺎﺏب( ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺼﺮ‬
‫ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬

‫‪106‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫"ﻭو ﻫﺮ ﺷﯿﺌﯽ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﯿﺌﯿ‪‬ﺖ ﺑﺮ ﺍاﻭو ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻤﺸﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻨﻔﺲ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯿﺌﯽ ﻣﺎ ﯾﻨﺴﺐ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺷﯿﺌﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﻬﺎ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻨﻬﺎ ﺑﺬﺍاﺕتﹺِ ﺣﺮﻭوﻑفﹺِ ﺳ‪‬ﺒﻊ ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ‬
‫ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﺑﺎﺷﺪ"‪.‬‬

‫ﻭو )ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻫﺸﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ( ﺩدﺭر ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﻌﻨﯽ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﻣ‪‬ﺮﺳ‪‬ﻞ ﺭر‪‬ﺳ‪‬ﻞ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭرﺵش ﭼﻮﻥن ﻣﺤﻤﺪ ﻭو ﺳﯿﺪ‬
‫ﺑﺎﺏب ﻭو ﻣ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﻈﻬﺮ‪‬ﻩه‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺪﺭرﺕتﹺِ ﺍاﻭو ﻣﯿﻨﺎﻣﻨﺪ‪:‬‬
‫" ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺫذﮐﺮ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﻣﺮﺍاﺩد ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﻻﻟﺖ ﻧﻤﯿﮑﻨﺪ ﺍاﻻ ﺑﺮ‬
‫ﺍاﻭو‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭوﻥن ﺷﺠﺮﮤۀ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣ‪‬ﺮﺳ‪‬ﻞ ﮐﻞ‪ ‬ﺭر‪‬ﺳ‪‬ﻞ ﻭو ﻣ‪‬ﻨﺰﻝل ﮐﻞ‪ ‬ﮐﺘﺐ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﻟﻢ‬
‫ﯾ‪‬ﺰﻝل ﻭو ﻻﯾ‪‬ﺰﺍاﻝل ﻋ‪‬ﺮﺵش ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺑ‪‬ﻄﻮﻥن ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻫﻤﯿﻦ ﺧﻠﻖ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺯزﻣﺎﻥن‬
‫ﺑﺂﻧﭽﻪ ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺣﯿﻦ ﻧﺰﻭوﻝل ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﻈﻬﻮﺭر ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺹص ﺍاﻇﻬﺎﺭر‬
‫ﻗﺪﺭرﺕت ﺧﻮﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺣﯿﻦ ﻧﺰﻭوﻝل ﺑﯿﺎﻥن ﺑﻨﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻗﺪﺭرﺕت ﺧﻮﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﻧﺰﺩد ﻇﻬﻮﺭر ﻣ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﻈﻬﺮ‪‬ﻩه‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﻭو ﺍاﺛﺒﺎﺕتﹺِ ﺩدﯾﻦ ﺧﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ ،‬ﮐﯿﻒ ﯾﺸﺎﺀء ﺑﻤﺎ ﯾﺸﺎﺀء ﻟﻤﺎ‬
‫ﯾﺸﺎﺀء ‪."...‬‬
‫ﻭو )ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺷﺸﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﻧﻬﻢ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ( ﺍاﺯز ﭘﺪﺭرﯼی ﻧﯿﮏ ﻭو ﻣﺎﺩدﺭرﯼی ﺧﻮﺏب ﮐﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﺪﻧﯿﺎ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﻣﯿﺸﻨﻮﯾﻢ‪ ،‬ﻭو ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺎﻥن ﺩدﺭر ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ‬
‫ﻇﻬﻮﺭرﺵش ﺗﺠﻠﯽ ﻣﯿﮑﻨﺪ ﻭو ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﯾﻦ ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﭼﻮﻥن ﺍاﻃﺎﻋﺖﹺِ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭوﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺜﯿﻞ ﺗﺠﻠﯽ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺩدﺭر ﻗﻠﺐ ﻣﻨﯿﺮ ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺍا‬
‫ﻣﯽ ﺑﯿﻨﯿﻢ‪:‬‬
‫"ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻧﻈﺮ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﻣ‪‬ﻠﮏ ﺧﻮﺩد ﻭو ﻫﯿﭻ ﺍاﺑﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﻬﺘﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭو‬
‫ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻭو ﻫﻢ ﺍاﻣ‪‬ﯽ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﻬﺘﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر‬
‫ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ‪ ...‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺯزﻝل ﻣ‪‬ﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺫذﹺِﮐﺮ ﻭو ﺍا‪‬ﻗﺘﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﮑﺎﻥن‬
‫ﻣ‪‬ﻤﮑ‪‬ﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﺑﻈﻬﻮﺭرﻫﺎ ﻧﻪ ﺑﺬﺍاﺗﻬﺎ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﮐﯿﻨﻮﻧﯿ‪‬ﺖ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﺩدﯾﺪﻩه ﻧﻤﯿﺸﻮﺩد ﺍاﻻ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺟﻞ‪ ‬ﻭو ﻋﺰ‪ ،‬ﻭو ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺍاﺯزﻝل ﺟﻞ‪ ‬ﻭو ﻋﺰ‪ .‬ﻫﺮﮐﺲ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭو‬

‫‪107‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﺪﺍا ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﺮﮐﺲ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭو ﻧﯿﺴﺖ ﻟ‪‬ﺪﻭوﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺪﺍاﻥن ‪ ...‬ﻭو ﺑﺪﺍاﻧﮑﻪ‬
‫ﻃﺎﻋﺖﹺِ ﺍاﻭو ﻧﻔﺲ ﻃﺎﻋﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭو ﻧﻔﺲ ﻣﺤﺒ‪‬ﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺴﺖ"‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﯽ )ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﯾﺎﺯزﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺳﻮﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ( ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﺠﻠﯽ‬
‫ﻧﻘﻄﮥ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺩدﺭر ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻭو ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﻭو ﻣ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﻈﻬﺮﻩه‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﮏ‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫"ﮐﻞ ﺣﺮﻭوﻑف ﻟﻔﻈﯿ‪‬ﻪ ﺑﻨﻘﻄﻪ ﻣﺘﮑﻮﻥن ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﻭو ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺁآﻥن ﺑﻨﻘﻄﮥ ﺣﻘﯿﻘﺖ‪ .‬ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺩدﺭر ﻓﺮﻗﺎﻥن ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺻﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭو ﺁآﻟﻪ‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺣﺮﻭوﻑف ﺍاﻟﺴﺒﻊ ﺹص‪،‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﻣ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﻈﻬﺮﻩه‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﻥن ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﯿﻨﻮﻧﯿﺖ ﺭرﺑﺎﻧﯿﻪ ‪."...‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﻋﻨﻮﺍاﻥن "ﺷﺠﺮﮤۀ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ" ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﭼﻮﻥن "ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﻣﺤﻤﺪﯾﻪ" ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻣﯿﮕﯿﺮﻧﺪ)ﺑﺎﺏب ﺍاﻭوﻝل ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ(‪:‬‬
‫"ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻧﺎﺯزﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩد ﻗﺮﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺷﺠﺮﮤۀ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﮐﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺤﻤﺪﯾ‪‬ﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﺴﺎﻥن ﺧﻮﺩد‬
‫ﺣﻀﺮﺕت "‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻏﺎﻟﺐ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﺷﺠﺮﻩه ﯾﺎﺩد ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺯز‬
‫ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐﻪ ﻣ‪‬ﻨﺰﻝل ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﮐﻞ ﻣﯿﮕﻮﯾﻨﺪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺕت ﻗﺮﺁآﻥن ﻫﺴﺘﯿﻢ‪ ،‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﺷﺠﺮﮤۀ‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐﻪ ﻣ‪‬ﻨﺰﻝل ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﺒﻞ ﺳﺎﮐﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ ﯾﮑﻨﻔﺲ ﻭوﺣﺪﻩه‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻗﺴﻢ‬
‫ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﻘﺎﯾﻘﻬﺎ ﻣﻨﮑﺸﻒ ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد ﻭو ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺐ ﻫﺎ ﻣﺮﺗﻔﻊ"‪.‬‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن )ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺳﻮﻡم ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ( ﺑﺼﺮﺍاﺣﺖ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﯾﺎﺕت‬
‫ﺑﺰﺑﺎﻥن ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺯزﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺍاﺯز ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺯزﻝل ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺣﺎﻟﺘﯽ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﺑﻪ ﺁآﯾﺎﺕتﹺِ ﻧﺰﻭوﻟﯽ ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﻗﺪﺭر ﺁآﻥن ﺁآﺷﮑﺎﺭر‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد‪:‬‬
‫"ﺷﺒﻬﮥ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺁآﯾﺎﺓة ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﯾﺎﺕتﹺِ ﻣ‪‬ﺸﺮﻗﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺷﺠﺮﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺯزﻝل ﻟﻢ ﯾﺰﻝل‬
‫ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﺑﺮﺣﺎﻟﺖﹺِ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺁآﯾﺎﺕت ﺷﺄﻥن ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﺩدﯾﺪﻩه ﻧﻤﯿﺸﻮﺩد ﺍاﻻ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﺣﺪﻩه‪ .‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﺕتﹺِ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻧﻤﯿﮑﻨﻨﺪ ﻭوﻟﯽ‬

‫‪108‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﯾﺎﺕت ﺭرﺍا ﺑﺎﻋﻠﯽ ﻋ‪‬ﻠﻮ‪ ‬ﺫذﹺِﮐﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﯿﺎﻧﻬﺎﯼی ﻫﺰﺍاﺭر ﻣﺜﻘﺎﻝل ﺫذﻫﺒﯽ ﺗﻤﺎﻡم‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺂﻥن ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﮐﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﻨﺴﻮﺏبﹺِ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺮﺁآﻥن‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺴﺖ ﻭو ﺳﻪ ﺳﺎﻝل ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪ ﮐﺴﯽ ﺑﻬﻢ ﻧﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺍاﺻﻞ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻨﻮﯾﺴﺪ‪."... ،‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻫﺸﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﺭرﺍاﻩه ﻣﺎ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﻃﺮﯾﻖ ﺷﺠﺮﮤۀ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭوﺳﺖ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻋﺼﺮﯼی‪:‬‬
‫"ﻭو ﻧﻤﯿﺘﻮﺍاﻧﯽ ﻋﺎﺭرﻑف ﺷﻮﯼی ﺑﻤﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﺍاﻻ ﺍاﺯز ﺷﺠﺮﮤۀ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو ﮐﻪ ﻣﺸﯿﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﻏﯿﺮ ﺍاﯾﻦ ﺩدﺭر ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ...‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﺛﻤﺮﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﺭرﺍا ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻤﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﺑﺪﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﻫﯿﭻ ﺷﯿﺌﯽ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﮑﻨﺪ ﺍاﻻ‬
‫ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا‪ ،‬ﺑﻘﺪﺭر ﺷﯿﺌﯿﺖ ﺁآﻥن ﺷﯿﺌﯽ ﮐﻪ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺪﻩه‪ ... ،‬ﻧﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺷﯿﺌﯽ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﮐﻨﯽ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻤﺘﻨﻊ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﻋﺰ‪ ‬ﺫذﮐﺮﻩه‬
‫ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺩدﺭر ﺷﯿﺌﯽ ﺑﺎﺷﺪ؛ ﯾﺎ ﺑﺎ ﺷﯿﺌﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺑ‪‬ﻌﺪﹺِ ﺷﯿﺌﯽ ﯾﺎ ﻓﻮﻕق ﺷﯿﺌﯽ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺩدﻭوﻥن ﺷﯿﺌﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺷﯿﺌﯿ‪‬ﺖ ﺑﺎﻭو ﻣﺘﺤﻘﻖ ﺍاﺳﺖ ﺑﻤﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو‬
‫ﺑﻨﻔﺴﻬﺎ ﻗﺎﺋﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻟﻢ ﯾﺰﻝل ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﮐﻞ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺩدﺭر ﻇﻞ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻇﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﻣﻘﺎﻡم ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﯿﭻ ﺷﯿﺌﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﻻ‬
‫ﺷﺄﻧﯽ ﺍاﺯز ﺷﺌﻮﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو"‪.‬‬

‫‪ - 4‬ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ ﺑﻌﯿﻨﻪ ﭼﻮﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺣ‪‬ﺴﻨﯽ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭو ﺁآﺧ‪‬ﺮ ﻭو ﻇﺎﻫ‪‬ﺮ ﻭو ﺑﺎﻃ‪‬ﻦ‬
‫ﺍاﻭوﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺘﻌﺪﺩدﹺِ ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖﹺِ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﺒﺎﺩدﯼی ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ‪،‬‬
‫ﮐﻪ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﻫﻤﻪ ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﺣﻘﯿﻘﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻣﺘﺠﻠﯽ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﺣﻘﯿﻘﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﭼﻮﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻭو ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺳﻤﺎﺀء‪ ‬ﺣ‪‬ﺴﻨﯽ‬
‫ﻣﯿﺨﻮﺍاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭو ﺁآﺧ‪‬ﺮ ﻭو ﻇﺎﻫ‪‬ﺮ ﻭو ﺑﺎﻃ‪‬ﻦ ﺍاﯾﺸﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﻭوﻝل ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪109‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫"ﻣﻠﺨﺺ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب ﺍاﻧﮑﻪ ﺭرﺟﻮﻉع ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺹص‪ ،‬ﻭو ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻧﻔﺲ ﺍاﻭو ﺑﺪﻧﯿﺎ ﺷﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻋﺒﺎﺩدﯼی ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﯾﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻗﺮﺍاﺭر ﺑﻮﺣﺪﺍاﻧﯿﺖ‬
‫ﺍاﻭو ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺁآﯾﺎﺕتﹺِ ﺑﺎﺏبﹺِ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﮑﻞ‪ ‬ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ ‪ ...‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻫﻤﺎﻥن ﺑﻌﯿﻨﻪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺭرﺟﻊ ﺁآﻥن‪ .‬ﻭو ﻟﮑﻦ ﭼﻮﻥن ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﺑﻈﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺩدﺭر ﻇﻞ‪‬‬
‫ﺍاﻭو ﻣﺴﺘﺪﻝل‪ ‬ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭو ﺁآﺧﺮ ﻭو ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﺑﺎﻃﻦ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻧﻘﺶ ﺣﺮﻭوﻑف ﺣﯽ‪ ‬ﮐﻪ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﺍاﻭوﻟﯿﮥ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻭو ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺣ‪‬ﺴﻨﯽ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﮔﺮﺩدﺍاﻧﯿﺪﻩه ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﻮﺭر‬
‫ﺑﺤﺮﻭوﻑف ﺣﯽ‪ ... ،‬ﻭو ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﻧﻮﺍاﺭرﯼی ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻟﻢ ﯾﺰﻝل ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﻧﺰﺩدﹺِ ﻋﺮﺵش ﺣﻖ‪‬‬
‫ﺳﺎﺟﺪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﺑﺎﺳﻤﯽ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻧﺰﺩد ﺧﻠﻖ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭرﯼی‬
‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺟﺴﺪﯾ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ‪ ...‬ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﮐﻞ ﺑﻬﺪﺍاﯾﺖ ﺍاﯾﻨﻬﺎ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻓﺌﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺩدﯾﺪﻩه ﻧﻤﯿﺸﻮﺩد ﺍاﻻ ﺍاﻟ‪‬ﻪ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﭘﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺔ )ﻣﻮﻋﻮﺩد‬
‫ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن( ﻭو ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺭرﺍا ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺔ ﻉع ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﺑﺂﯾﺎﺕت ﻭو ﺑﯿ‪‬ﻨﺎﺕت ﺑﻈﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﻌﯿﻨﻪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺍاﺳﺖ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺻﺮﺍاﻁط‬
‫ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺠﺮﮤۀ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﯼی ﻫﻤﺎﻥن ﺷﺠﺮﮤۀ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫"ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﺷﺠﺮﮤۀ ﮐﻪ ﻗﺮﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺗﮑﻠﻢ ﻧﻤﻮﺩد ﺗﮑﻠﻢ ﺑﺒﯿﺎﻥن ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻫﺸﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺳﻮﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﻭو ﺍاﺷﺮﻓﯿ‪‬ﺖ ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺑﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﻌﯿﻨﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﺑﻨﺤﻮ ﺍاﺷﺮﻑف‪ ،‬ﺑﻞ ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺮﺍاﯾﺎﯼی ﻗﺮﺁآﻧﯿﻪ ﺍاﻭو‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﺯز ﻋ‪‬ﻠﻮ‪‬ﹺِ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣ‪‬ﺤﺘﺠﺐ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﻋ‪‬ﻠﻮ‪‬ﹺِ ﻧﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﻣﺨﻔﯽ ﻣﺎﻧﺪﻩه"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻫﻔﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪110‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫"ﺛﻤﺮﻩه ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺍاﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺩدﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ ﻧﻪ ﺑﯿﻨﺪ ﺍاﻻ‬
‫ﻧﻔﺲ ﺑﺪﺀء ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﻭو ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﻣ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﻈﻬﺮ‪‬ﻩه‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﻪ ﺑﯿﻨﺪ‬
‫ﺍاﻻ ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا"‪.‬‬

‫‪ - 5‬ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻭو ﺻ‪‬ﺮﺍاﻁط ﻭو ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻭو ﻧﺎﺭر ﻭو ﺟﻨﺖ ﻭو ﺳﺎﻋﺖ ﻭو ﻟ‪‬ﻘﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﻤﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻣﻌﻨﯽ ﻣﯿﯿﺎﺑﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻭو ﯾﻮﻡم ﺭرﺳﺘﺎﺧﯿﺰ ﻭو ﺻ‪‬ﺮﺍاﻁط ﻭو ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻭو ﻟﻘﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎﹲٌ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن‬
‫ﻣﺠﯿﺪ‪ ،‬ﻭو ﺗﺎ ﺣﺪﻭوﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﻧﻮﺷﺘﺎﺭر ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﯾﻬﻮﺩدﯼی ﻭو ﻣﺴﯿﺤﯽ ﻭو‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻥن ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن ﺫذﮐﺮ ﮔﺸﺘﻪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﺯزﺑﺎﻥن ﺗﻤﺜﯿﻠﯽ ﺍاﯾﻦ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺍاﮐﺜﺮﺍاﹲٌ ﺧﻄﺎ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﮥ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺎﺭر‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺗﻌﺒﯿﺮﺍاﺗﯽ ﺑﺪﯾﻊ ﻭو ﻣﻔﺎﻫﯿﻤﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺍاﺯزﯾﻦ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻠﯿﺪ ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻏﺎﻣﺾ ﮐﺘﺐ ﻣﻘﺪﺳﮥ ﻗﺒﻞ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺑﺬﮐﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﺜﺎﻟﯽ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ‪:‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻫﻔﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻌﻨﯽ ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫" ﻣﻠﺨﺺ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﯾﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﯿﺸﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺣﺪﯼی ﺍاﺯز ﺷﯿﻌﻪ ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺭرﺍا ﻓﻬﻤﯿﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﻮﻫﻮﻣﺎﹲٌ‬
‫ﺍاﻣﺮﯼی ﺭرﺍا ﺗﻮﻫﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻋﻨﺪ ﻋﺮﻑف ﺍاﻫﻞ‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻭوﻗﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩدﺭر ﻫﺮ‬
‫ﺯزﻣﺎﻥن ﺑﻬﺮ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟﯽ ﺣﯿﻦ ﻏﺮﻭوﺏب ﺁآﻥن ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ... ‬ﺍاﺯز ﺣﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻟﯽ ﻣﺎﯾﻐﺮﺏب ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺹص ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻭوﻋﺪﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪،‬‬
‫ﮐﻪ ﺍاﻭوﻝل ﺁآﻥن ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺳﺎﻋﺖ ﻭو ﯾﺎﺯزﺩدﻩه ﺩدﻗﯿﻘﻪ ﺍاﺯز ﺷﺐ ﭘﻨﺠﻢ ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﺍاﻻﻭوﻟﯽ ﺳﻨﮥ ﻫﺰﺍاﺭر‬
‫ﻭو ﺩدﻭوﯾﺴﺖ ﻭو ﺷﺼﺖ ﮐﻪ ﺳﻨﮥ ﻫﺰﺍاﺭر ﻭو ﺩدﻭوﯾﺴﺖ ﻭو ﻫﻔﺘﺎﺩد ﺑﻌﺜﺖ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺍاﻭوﻝل ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ‬
‫ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﻮﺩد‪ .‬ﻭو ﺍاﻟﯽ ﻏﺮﻭوﺏب ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ... ،‬ﻭو ﺍاﺧﺬ ﺛﻤﺮﮤۀ ﺍاﺳﻼﻡم‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﻻ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﺎﻭو ﻭو ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺑﺎﻭو‪ .‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﮐﻪ ﺛﻤﺮﻩه ﺑﺮﻋﮑﺲ ﺑﺨﺸﯿﺪﻩه ﺩدﺭر ﺑﺤﺒﻮﺣﮥ‬
‫ﺍاﺳﻼﻡم ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه ﻭو ﮐﻞ ﺑﻨﺴﺒﺖ ﺑﺎﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﺳﻼﻡم ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻐﯿﺮ ﺣﻖ‪ ‬ﺩدﺭر ﺟﺒﻞ‬

‫‪111‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺎﮐﻮ ﺳﺎﮐﻦ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ‪ .‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﻞ ﺭرﺍا ﻭوﻋﺪﻩه ﺑﯿﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺩدﺍاﺩدﻩه‪،‬‬
‫ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺁآﻥن ﯾﻮﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻞ ﻋﺮﺽض ﺑﺮ ﺧﺪﺍا ﻣﯿﺸﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺮﺽض ﺑﺮ ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻭو ﮐﻞ ﺑﻠﻘﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﺋﺰ ﻣﯿﮕﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻟﻘﺎﺀء ﺍاﻭو ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﻋﺮﺽض ﺑﺬﺍاﺕتﹺِ ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﻟ‪‬ﻘﺎﯼی ﺍاﻭو ﻣﺘﺼﻮﺭر ﻧﻪ‪ .‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻋﺮﺽض ﻭو ﻟ‪‬ﻘﺎ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺭرﺍاﺟﻊ‬
‫ﺑﺸﺠﺮﮤۀ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻃﯿﻦ ﺭرﺍا ﺑﯿﺖ ﺧﻮﺩد ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ‬
‫ﻋﺮﺽض ﺑﺮ ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺍاﺯز ﺍاﻗﺮﺍاﺭر ﺑﻌﺮﺽض ﺍاﻭو ﻭو ﺍاﺯز ﻟ‪‬ﻘﺎﯼی ﺍاﻭو ﺑﻠﻘﺎﯼی ﺍاﻭو ﻣﺴﺘﺒﻌﺪ‬
‫ﻧﮕﺸﺘﻪ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻧﻬﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﻫﺸﺘﻢ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻌﻨﯽ ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﻇﺎﻫﺮﺍاﹰً ﺭرﻭوﺯزﯼی ﺍاﺳﺖ ﭼﻮﻥن ﺳﺎﯾﺮ ﺭرﻭوﺯزﻫﺎ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﯾﻮﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﺜﻞ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز‪ ،‬ﺷﻤﺲ ﻃﺎﻟﻊ ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد ﻭو ﻏﺎﺭرﺏب‪ .‬ﭼﻪ ﺑﺴﺎ ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺿﯽ ﮐﻪ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺮﭘﺎ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺧﻮﺩد ﺍاﻫﻞ ﺁآﻥن ﻣﻄﻠﻊ ﻧﻤﯿﺸﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭼﻮﻧﮑﻪ ﺍاﮔﺮ ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻧﻤﯿﮑﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﺎﯾﺸﺎﻥن ﻧﻤﯿﮕﻮﯾﻨﺪ‪ .‬ﻣﺜﻞ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺹص ﭼﻮﻥن ﮐﻪ ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺷﺪ ﺑﻐﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻇﻬﻮﺭر ﻗﯿﺎﻣﺖ‬
‫ﺭرﺍا‪ .‬ﻭو ﺁآﻥن ﯾﻮﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻋﻈﯿﻢ‪ .‬ﺷﺠﺮﮤۀ ﮐﻪ ﻟﻢ ﯾﺰﻝل ﻧﻄﻖ ﺍاﻭو ﺍاﻧﻨﯽ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍاﻧﺎ‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯿﺸﻮﺩد‪ .‬ﻭو ﮐﻞ ﻣﺤﺘﺠﺒﯿﻦ ﮔﻤﺎﻥن ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﺜﻞ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﻭو‬
‫ﺍاﺳﻢ ﻣﺆﻣﻦ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻠﮏ ﺍاﻭو ﺍاﻟﯽ ﻣﺎﻻﻧﻬﺎﯾﻪ ﺑﺎﺩدﻧﯽ ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﺎﻭو ﺩدﺭرﻇﻬﻮﺭر ﻗﺒﻞ ﺍاﻭو ﺻﺪﻕق‬
‫ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻣﻨﻊ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ... ،‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﺍاﻋﯿﻦ ﺍاﻓﺌﺪﻩه ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﻧﻤﯽ ﺑﯿﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﺁآﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﭘﺮﻭوﺍاﻧﻪ ﺩدﺭر ﺣﻮﻝل ﻣﺼﺒﺎﺡح ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻃﻮﺍاﻑف ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺗﺎ ﺳﻮﺯزﻧﺪ‪ .‬ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺭرﺍا ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﯾﻮﻣﯽ ﮔﻔﺘﻪ‪ ،‬ﻭوﺍاﻻ ﯾﻮﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﺜﻞ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺍاﯾﺎﻡم‪ ،‬ﺍاﻻ ﺁآﻧﮑﻪ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻇﺎﻫﺮ ﺍاﺳﺖ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺻ‪‬ﺮﺍاﻁط ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﯾﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﺩد ﻭو ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮐﺸﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺻ‪‬ﺮﺍاﻁط ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻫﺮﮐﺲ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﻮﺩدﻩه ﺑﺮ ﺻ‪‬ﺮﺍاﻁط‬
‫ﺣﻖ‪ ‬ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺍاﻻ ﺑﺮ ﺩدﻭوﻥن ﺻ‪‬ﺮﺍاﻁط"‪.‬‬

‫‪112‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎﺏب ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺗﻌﺎﺭرﯾﻒ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻭو ﻏﺎﻣﻀﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺻﺮﺍاﻁط ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺁآﻣﺪﻩه ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻭو ﻣﺜﻞ ﺻﺮﺍاﻁط ﻣﺜﻞ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺷﺨﺎﺻﯽ ﮐﻪ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﺎﻭو ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺯز‬
‫ﺳﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻭوﺳﻊ‪ ،‬ﺑﻞ ﺍاﺯز ﺳﻤﺎﺀء ﻣﻘﺒﻮﻻﺕت ﻭو ﺍاﺭرﺽض ﻗﺎﺑﻠﯿﺎﺕت ﺍاﺟﻠﯽ ﺗﺮ‪ .‬ﻭو ﻣﻤﺮﯾﻦ ﺑﺮ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺻﺮﺍاﻁط ﮐﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺪﺭرﺟﺎﺕت ﺑﻮﺩدﻩه‪ .‬ﺑﻌﻀﯽ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﺍاﺳﺘﻤﺎﻉع ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻠﯽ ﻭو‬
‫ﺭرﺑﻨﺎ ﻫﺬﺍا ﻫﻮﺍاﻟﺤﻖ ﻣﻦ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﺭرﯾﺐ ﻓﯿﻪ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﻣﻦ ﺭرﺏب ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺻﺮﺍاﻁط ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍاﻗﺮﺏب ﺍاﺯز ﻭوﺻﻞ ﺑﻨﻔﺲ ﻭوﺻﻞ‪ .‬ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﺳﺘﻤﺎﻉع ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺑﻨﻈﺮ ﺑﺮ‬
‫ﺍاﻭو ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﺻﺮﺍاﻁط ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍاﻗﺮﺏب ﺍاﺯز ﮐﺎﻑف ﮐﻦ ﺑﻨﻮﻥن ﺁآﻥن‪ .‬ﻭو ﺑﻌﻀﯽ‬
‫ﺍاﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺷﻨﯿﺪﻩه ﻭو ﺑﻘﺪﺭر ﻣﺎﯾﻄﻠﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟﺸﯿﺌﯽ ﺗﺄﻣﻞ ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﺮ ﺻﺮﺍاﻁط‬
‫ﺣﯿﺮﺍاﻥن ﻣﺎﻧﺪﻩه ‪ ...‬ﭼﻪ ﺑﺴﺎ ﺍاﺷﺨﺎﺻﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺻﺮﺍاﻁط ﻣﯿﻤﺎﻧﻨﺪ ﺍاﻟﯽ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺜﻞ‬
‫ﺣﺮﻭوﻑف ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻒ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺻﺮﺍاﻁط ﮐﺘﺎﺏب ﻗﺎﻑف ﻣﺎﻧﺪﻩه ﺍاﻟﯽ ﺍاﻵﻥن ‪ ...‬ﻭو ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﻭوﻥن‬
‫ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺍاﺩدﻕق ﺍاﺯز ﺷﻌﺮ ﻭو ﺍاﺣﺪ ﺍاﺯز ﺳﯿﻒ ﺍاﺳﺖ ﺻﺮﺍاﻁط‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﻧﻪ ﻣﯿﺘﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺍاﺯز ﺣﺠﯿﺖ‬
‫ﺁآﯾﺎﺕت ﻗﺒﻞ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺭرﻭوﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﻧﻪ ﺍاﺗﯿﺎﻥن ﺑﻤﺜﻞ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻧﻪ ﺍاﺯز ﺑﻌﺪ ﻧﻔﻮﺱس ﺧﻮﺩد ﺍاﻗﺮﺍاﺭر ﺑﺤﻖ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ‪ ... ،‬ﻭو ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﺷﺠﺮﮤۀ ﮐﻪ ﻗﺮﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺗﮑﻠﻢ ﻧﻤﻮﺩد ﺗﮑﻠﻢ ﺑﺒﯿﺎﻥن ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺍاﻭوﻝل ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺿﻤﻦ ﺑﺤﺚ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﺮ‬
‫ﺍاﯾﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭر ﺍاﺳﻼﻡم ﺧﺮﺩدﻩه ﻣﯿﮕﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﮔﺸﺘﻨﺪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﻟﻘﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻟﻘﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻭو ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻫﯿﭻ ﻋﻤﻠﯽ ﺍاﻧﻔﻊ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﺒﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻄﻮﺭر ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﺕت ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﮐﻪ ﺣﻘﯿﺖﹺِ ﺣﻖ‪ ‬ﺭرﺍا ﺑﻌﯿﻦ ﯾﻘﯿﻦ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﺯز ﻟ‪‬ﻘﺎﺀء ﻣ‪‬ﻈﻬﺮﯼی ﮐﻪ‬
‫ﻟ‪‬ﻘﺎﯼی ﺍاﻭو ﻟ‪‬ﻘﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺴﺖ ﻭو ﺭرﺿﺎﯼی ﺍاﻭو ﺭرﺿﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺴﺖ ﻣ‪‬ﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه ﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﻤﯿﻦ ‪ ...‬ﻭو ﻋﺰ‪ ‬ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﻪ ﺑﺜﻤﺮﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺧﻮﺩد ﮐﻪ ﻓﻮﺯز‬
‫ﺑﻠﻘﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﺂﯾﺎﺕتﹺِ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﺑﺮﺳﻨﺪ"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻫﻔﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺳﻮﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻟﻘﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺷﺮﻁط‪ ‬ﻻﺯزﻡم‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻟﻘﺎﺀء ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺫذﺍاﺕت ﺍاﺯزﻝل ﺑﺬﺍاﺗﻪ ﻟﻦ ﯾ‪‬ﺪﺭرﮎک ﻭو ﻟﻦ ﯾ‪‬ﻮﺻﻒ ﻭو ﻟﻦ ﯾ‪‬ﻨﻌﺖ ﻭو ﻟﻦ ﯾ‪‬ﻮﺣﺪ ﻭو ﻟﻦ ﯾ‪‬ﺮﯼی ﺑﻮﺩدﻩه‪،‬‬
‫ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺎﻭو ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﻭوﺻﻒ ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻌﺖ ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﻣﺠﺪ ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﯾﺪﻩه‬

‫‪113‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯿﺸﻮﺩد‪ .‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﺳﻤﺎﻭوﯾﻪ ﺫذﮐﺮ ﻟ‪‬ﻘﺎﺀء ﺍاﻭو ﺷﺪﻩه ﺫذﮐﺮ ﻟ‪‬ﻘﺎﺀء‪ ‬ﻇﺎﻫﺮ ﺑﻈﻬﻮﺭر ﺍاﻭوﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﻧﻘﻄﮥ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﯿﺖﹺِ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ .‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺫذﮐﺮ ﻟ‪‬ﻘﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻭو ﻟ‪‬ﻘﺎﺀء ﺭرﺏب ﺷﺪﻩه ﺑﺤﻘﯿﻘﺖ ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﻟ‪‬ﻘﺎﺀء ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺹص ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ‪."...‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻋﺬﺍاﺏب ﺟﻬﻨﻢ ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﻭوﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻭو ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻟﺬﺍاﺕت ﺑﻬﺸﺖ ﺭرﺍا ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﺨﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻫﯿﭻ ﻋﺬﺍاﺑﯽ ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺘﺠﺎﺏب ﻋﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﺎﻭو ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﯿﭻ ﺟﻨﺘﯽ ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﺨﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻭو ﻧﯿﺴﺖ ‪ ...‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺛﻤﺮ ﻧﻤﯿﺒﺨﺸﺪ ﺣﺮﻭوﻑف ﺍاﻟﻒ ﺭرﺍا ﺑﻘﺎﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻟﻒ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻧﺰﻭوﻝل ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﻭو ﺣﺮﻭوﻑف ﻗﺮﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻧﺰﻭوﻝل ﺑﯿﺎﻥن"‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﺍاﻧﺠﯿﻞ )ﺣﺮﻭوﻑف ﺍاﻟﻒ( ﺭرﺍا ﺍاﻧﺬﺍاﺭر ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻣﺪﻥن ﻗﺮﺍاﻥن ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﺁآﻧﺎﻧﺮﺍا ﺛﻤﺮﯼی ﻧﻤﯽ ﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﻬﻤﭽﻨﯿﻦ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﻗﺮﺁآﻥن ﺭرﺍا ﭘﻨﺪ‬
‫ﻣﯿﺪﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻧﺰﻭوﻝل ﺑﯿﺎﻥن ﺛﻤﺮﯼی ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺒﻌﮥ ﻓﺎﺭرﺳﯽ )ﺹص ‪ (22‬ﺩدﺭر ﻣﻌﻨﯽ ﻟﻘﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺑﺪﺍاﻧﮑﻪ ﮐﻞ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻟ‪‬ﻘﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﻟﻘﺎﺀء ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺯزﻝل ﻧﯿﺴﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ‬
‫ﺍاﻭوﻥن ﻣﻤﺘﻨﻊ ﺑﻮﺩدﻩه ﺩدﺭر ﺣﻖ ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﻟﻘﺎﺀء ﻣﻈﻬﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺪﻝل‪ ‬ﺑﺮ ﺍاﻭو‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﺎﻃﻖ ﺍاﺯز ﺍاﻭو"‪.‬‬

‫‪ - 6‬ﺧﺎﻧﮥ ﮐﻌﺒﻪ ﻭو ﻫﺮ ﺍاﺭرﺽض ﻣﻘﺪﹼّﺳﯽ ﺑﺒﯿﺎﻥن ﺣﻖ‪ ‬ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻗﺮﺁآﻥن ﻭو ﻫﺮ‬
‫ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﻣﻘﺪﹼّﺳﯽ ﺑﺒﯿﺎﻥن ﺣﻖ‪ ‬ﻣﻌﻈﻢ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﮐﻌﺒﮥ ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﮐﻼﻡم ﺍاﻭو ﮐﺘﺎﺏبﹺِ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺯزﺑﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺁآﺷﮑﺎﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺧﻠﻖ ﺳﺆﺍاﻝل ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍا‪‬ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﺑﻨﺒﻮ‪‬ﺕتﹺِ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻭو ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺑﻪ ﻗﺮﺁآﻥن ﻭو ﺯزﯾﺎﺭرﺕتﹺِ ﮐﻌﺒﻪ ﻭو ﺗﻘﺮ‪‬ﺏب ﺑﻪ ﺍاﺋﻤ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺧﻠﻖ ﺑﺪﻟﯿﻞ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﭼﻪ ﺭرﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪﺷﺎﻥن ﺍاﺳﺘﯿﺤﺎﺵش ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺏبﹺِ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭو‪‬ﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ‪:‬‬
‫"ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺳﺆﺍاﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺑﻠﺴﺎﻥن ﻟﺴﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﮐﻪ ﺁآﯾﺎ ﻗﺮﺁآﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﮐﯽ ﺍاﺳﺖ؟ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ‬
‫ﺑﺎﻭو ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺴﺖ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺳﺆﺍاﻝل ﮐﺮﺩدﻩه ﺷﺪ ﮐﻪ ﺁآﯾﺎ ﻓﺮﻗﯽ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻓﺮﻗﺎﻥن ﻭو‬

‫‪114‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﯾﺪﻩه ﻣﯿﺸﻮﺩد؟ ﺍاﻭوﻟﻮﺍاﺍاﻻﻓﺌﺪﻩه ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻻﻭوﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﮐﻞ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﻋ‪‬ﻨﺪﹺِ ﺭرﺑ‪‬ﻨﺎ ﻭو ﻣﺎ ﯾﺘﺬﮐﺮ ﺍاﻻ‬
‫ﺍاﻭوﻟﻮﺍاﺍاﻻﺑﺼﺎﺭر‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﹺِ ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺯزﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻭوﻥن ﺑﻮﺩد ﮐﻼﻡم ﻣﻦ ﺑﻠﺴﺎﻥن ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬
‫ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺹص‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻼﻡم ﻣﻦ ﺑﻠﺴﺎﻥن ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺣﺮﻭوﻑفﹺِ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺒﻊ ﺑﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻭو ﻫﺮﮐﺲ‬
‫ﺑﺎﻭوﻥن ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﻣﻔﺮ‪‬ﯼی ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭو ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﺍاﻻ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩد ﺑﺎﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت‪ ،‬ﻭو ﺍاﻻ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﯿﻨﻮﻧﺖ ﺍاﻭو ﻭو ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺍاﻭو‬
‫ﮐﯿﻮﻡم ﻟﻢ ﯾ‪‬ﮑﻦ ﺷ‪‬ﯿﺌﺎ ﻋ‪‬ﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﻣﺬﮐﻮﺭرﺍا‪ .‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﻧﺎﺯزﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺍاﯼی ﺧﻠﻖ ﻣﻦ ‪ ...‬ﺍاﮔﺮ ﺑﺎﺋﻤﻪ‬
‫ﻫ‪‬ﺪﯼی ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﯾﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﺰﯾﺎﺭرﺕتﹺِ ﻗﺒﻮﺭر ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺗﻘﺮ‪‬ﺏب ﺑﺴﻮﯼی ﻣﻦ ﻣﯿﺠﻮﺋﯿﺪ‬
‫ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﺮﻣﺰ ﺍاﺳﻤﺎﯼی ﺁآﻧﻬﺎ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه‪ .‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺍاﻗﺮﺍاﺭر ﺑﻨﺒﻮ‪‬ﺕت ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬
‫ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺹص ﻣﯿﮑﻨﯿﺪ ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺭرﺳﻮﻝل ﻣﻦ ﺑﻮﺩدﻩه‪ .‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺩدﺭر ﺣﻮﻝل ﮐﻌﺒﻪ‬
‫ﻃﻮﺍاﻑف ﻣﯿﮑﻨﯿﺪ ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﯿﺖﹺِ ﺧﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه‪ .‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻗﺮﺁآﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﻣﻌﻈﻢ ﻣﯿﺪﺍاﺭرﯾﺪ ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﮐﻼﻡم ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ‪ ...‬ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﯿﮑﻨﺪ‬
‫ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﻧﺴﺒﺖ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﺑﻤﻦ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻧﺰﺩد ﺧﻮﺩد ﭼﻨﯿﻦ ﻓﻬﻤﯿﺪﻩه‪ .‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺤﺘﺠﺐ‬
‫ﺷﺪﻩه ﻭو ﺧﻼﻑف ﻭوﺍاﻗﻊ ﺗﺼﻮﺭر ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﺑﻌﺪ ﻣﻦ ﻣﺤﺘﺠﺐ ﺷﺪﻩه‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﻫﯿﭻ‬
‫ﺷﯿﺌﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺭرﺍاﺟﻊ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺣﮑﻢ ﺍاﻭو ﺑﺎﯾﻦ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺑﺎﻣﺮ ﻣﻦ ﻭو ﺁآﻥن ﻫﯿﮑﻞ ﺭرﺍاﺟﻊ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺩدﺭرﺟﻪ ﺑﺪﺭرﺟﻪ ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﯿﺮﺳﺪ ﺑﻨﺒﯽ ﻣﻦ ‪ ...‬ﻭو ﺍاﻣﺮﻭوﺯز‬
‫ﮐﻪ ﯾﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺫذﮐﺮ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻣﺜﻞ ﺫذﮐﺮﮐﻌﺒﻪ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺑﯿﺖﹺِ ﺧﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه‪ .‬ﻭوﺍاﻻ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﻣﻦ ﻧﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺁآﺧ‪‬ﺮﯼی‪ ،‬ﻭو ﻧﻪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭرﯾﺴﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺑﻄﻮﻧﯽ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗ‪‬ﺒ‪‬ﻞ ﻣﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﺮﺍا‬
‫ﺗﻼﻭوﺕت ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﺪ ﺷﻮﺩد ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻤﻦ ﻣﯿﺸﻮﺩد ‪ ...‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦ ﺑﻨﻔﺴﻪ‪ ،‬ﻭو ﺑﻄﻮﻥن ﻣﻦ‬
‫ﺑﺬﺍاﺗﻪ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﻏﯿﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻤﮑﻦ ﺩدﺭر ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻋﻼﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺘﺼﻮ‪‬ﺭر ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻧﻤﯿﺸﻮﺩد"‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺷﯿﻮﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺷﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﯾﻦ ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ‪ ،‬ﺍاﻃﺎﻕق ﺯزﻧﺪﺍاﻥن ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﻋﻠﯽ ﻏﺮﻑفﹺِ ﺭرﺿﻮﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺫذﺭرﺍاﺕتﹺِ ﺁآﻥن ﺑﺎ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺫذﮐﺮ ﺍاﻧﻨﯽ ﺍاﻧﺎﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯿﺨﻮﺍاﻧﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺍاﯾﻦ ﺣﺠﺮﻩه ﮐﻪ ﺑﻼ ﺍاﺑﻮﺍاﺏب ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻼ ﺣﺪﻭوﺩدﹺِ ﻣﻌﺮﻭوﻓﻪ‪ ،‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺍاﻋﻠﯽ ﻏﹸُﺮﻑفﹺِ ﺭرﺿﻮﺍاﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﺫذﺭرﺍاﺕتﹺِ ﺁآﻥن ﻫﻤﻪ ﺑﻨﺪﺍاﯼی ﺫذﮐﺮ ﺍاﻧﻨﯽ‬
‫ﺍاﻧﺎﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍاﻻ ﺍاﻧﺎ ﺭرﺏب‪ ‬ﮐﻠﺸﯿﺌﯽ ﻣﯿﺨﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﺣﺠﺮﺍاﺕت"‪.‬‬

‫‪115‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺮﻑفﹺِ ﻫﺮ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺷﺮﻑفﹺِ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﮑﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺮﺩدﻣﯽ ﺷﮑﻮﻩه ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣ‪‬ﻈﻬﺮﯼی ﺭرﺍا ﮐﻪ‬
‫ﺑﺎﻭو ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت ﻭو ﻭوﻻﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﺩدﺭر ﺟﺒﻞ ﻣﺎﮐﻮ ﺯزﻧﺪﺍاﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺮﺩدﻡم‬
‫ﺑﺰﯾﺎﺭرﺕتﹺِ ﻗﺒﻮﺭر ﺍاﺋﻤﻪ ﻣﯿﺮﻭوﻧﺪ‪:‬‬
‫"ﻣﯽ ﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻤﻘﺪﹼّﺱس ﻣﯿﺮﻭوﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻤﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻋﯿﺴﯽ ﻣﻘﺪﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺻﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻭو ﺁآﻟﻪ ﺑﮑﻌﺒﻪ‪ .‬ﺩدﺭر‬
‫ﻧﻔﺲ ﻃﯿﻦ ﺷﺮﻑف ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺟﻮﻫﺮ ﺍاﯾﻦ ﺷﺮﻑف ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ‬
‫ﺷﻮﺩد ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺑﺒﯿﻦ ﺣﺪﹼّ ﻣﺮﺩدﻡم ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺑﻘﺒﻮﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻻﺩدﹺِ ﺍاﺋﻤﻪ ﮐﻪ ﻣﻨﺴﻮﺏب‬
‫ﺑﺎﻭو ﺍاﺳﺖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯿﺮﻭوﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﻣﻈﻬﺮﯼی ﮐﻪ ﺍاﺛﺒﺎﺕتﹺِ ﻧﺒﻮﺕت ﻭو ﻭوﻻﯾﺖ ﻭو ﺩدﯾﻦ ﮐﻞ ﺑﺂﯾﺎﺕتﹺِ‬
‫ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺑﺮ ﺍاﻭو ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد ﻣﺤﺘﺠﺐ ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻭو ﺍاﻻ ﺩدﺭر ﺟﺒﻞ ﻣﺎﮐﻮ ﺳﺎﮐﻦ ﻧﮕﺸﺘﻪ‪ ... ،‬ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻫﺮ ﺳﻨﻪ ﻣﯽ ﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﭼﻘﺪﺭر ﺧﻠﻖ ﺑﻤﮑﻪ ﻣﯿﺮﻭوﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﻃﻮﺍاﻑف ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﮐﻌﺒﻪ ﺑﻘﻮﻝل ﺍاﻭو ﮐﻌﺒﻪ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﺒﻞ ﻭوﺣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ"‪.‬‬

‫‪ – 7‬ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﻭو ﮐﻼﻡم ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﮐﻼﻡم ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﯾﻌﻨﯽ ﮐﻼﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕتﹺِ ﺍاﻋﻠﯽ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﺳﺘﮥ ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪ ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ‬
‫ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻋﺼﺮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯿﺸﻮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻧﻬﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺒﺎﺭرﻩه ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺑﻤﺸﯿ‪‬ﺖﹺِ ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد"‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﭼﻬﺎﺭرﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ‬
‫ﻣﻈﻬﺮﺵش ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭوﺭرﻩه ﺍاﯼی ﺑﻪ ﺣﺠﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﺒﺖﹺِ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩدﹺِ ﺁآﻧﺎﻧﺴﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﻫﺮ‬
‫ﻣﺆﻣﻨﯽ ﻣﻮﺭرﺩدﹺِ ﺣﺴﺎﺏب ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد‪ .‬ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﻼﻡم ﻣ‪‬ﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﮐﻼﻡم‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫"ﻧﻔﻮﺱس ﻣﺆﻣﻨﻪ ﺑﻘﺮﺁآﻥن ﻫﯿﭻ ﺣﺠ‪‬ﺘﯽ ﻧﺰﺩدﹺِ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﺮ ﺻﺤ‪‬ﺖﹺِ ﺩدﯾﻦ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﻗﻮﯼی ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب‪‬‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺒﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺭرﺍا ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺑﺂﻥن ﺣﺠ‪‬ﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﯾﻦ ﺁآﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﻣﺆﻣﻨﻪ ﺑﺂﻥن ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻮﺩد‪ ...‬ﻭو ﺍاﻭوﻥن ﮐﻼﻡم ﻧﻔﺲ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻼﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬

‫‪116‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺍاﺯزﻝل ﻟﻢ ﯾﺰﻝل ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﺑﺮﺣﺎﻟﺖﹺِ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﮐﻼﻡم ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻠﻖ ﻭو ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﭼﻮﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺩدﯾﺪﻩه ﻧﻤﯿﺸﻮﺩد ﺍاﻻ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﮐﻼﻡم ﻣﻨﺴﻮﺏبﹺِ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد‪ ... ،‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﯾﺎﺕت‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﻭو ﮐﻼﻡم‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺫذﮐﺮ ﻣﯿﺸﻮﺩد"‪.‬‬
‫ﯾﺎﺩدﺍاﺷﺖﻫﺎ‬
‫‌‬
‫‪ – 1‬ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻗﺪﺳﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﻟﺰﻣﺎﻥن ﻓﺮﻭوﺯزﺍاﻧﻔﺮ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﺜﻨﻮﯼی‬
‫)ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﻣﺆﺳﺴﮥ ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ‪ 1370 ،‬ﻫﺠﺮﯼی ﺷﻤﺴﯽ‪ ،‬ﺹص ‪ 29‬ﺑﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺎﺩد‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻨﺎﺭرﺍاﺕت ﺍاﻟﺴ‪‬ﺎﺋﺮﯾﻦ ﻧﺠﻢ ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺯزﯼی( ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه‪.‬‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻣﺨﺘﺼﺮﯼی ﭘﯿﺮﺍاﻣﻮﻥن ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺍاﺯز ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﻌﯿﻦ ﺍاﻓﻨﺎﻧﯽ‬
‫)ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻭو ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻨﺖ ﮐﻨﺰ‪ ،‬ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ﭼﻬﺎﺭرﻡم‪ ،‬ﺹص ‪(162‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﻣﯿﮑﻨﯿﻢ‪ .‬ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮﺍاﺗﯽ ﺩدﺭر ﻣﺘﻦ‬
‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻃﺒﻘﺎﺕت ﺍاﻟﺼ‪‬ﻮﻓﯿﻪ ﺍاﺛﺮ ﺧﻮﺍاﺟﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻧﺼﺎﺭرﯼی ﻣﯿﺘﻮﺍاﻥن ﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻗﺪﺳﯽ‬
‫ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎﹰً ﺣﺪﻭوﺩد ﺻﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﯿﺒﺎﺷﻨﺪ ﮐﻼﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺁآﻧﺎﻧﺮﺍا ﻧﻘﻞ‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻧﯿﺎﻣﺪﻩه‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺣﯽ ﺗﻼﻭوﺕت ﺷﺪﻩه ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻭوﺣﯽ ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺷﺪﻩه‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺍاﺑﻦ ﺣﺠﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺭرﺍا ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺩدﺭر ﺷﺐ ﻣﻌﺮﺍاﺝج ﺍاﺯز ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ‬
‫ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﭼﻮﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻗﺪﺳﯽ ﺍاﺯز ﻧﻤﻮﻧﮥ ﺁآﺣﺎﺩد ﻣﻨﻔﺼﻞ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ ﺍاﺳﻨﺎﺩد‬
‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﻘﺴﯿﻤﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺣﺎﺩد ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﺯز ﺳﻪ ﻧﺴﻞ ﺍاﻭوﻝل ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺁآﻧﺮﺍا ﯾﮏ‪ ،‬ﺩدﻭو‪ ،‬ﺳﻪ ﻭو ﯾﺎ‬
‫ﭼﻬﺎﺭر ﻧﻔﺮ ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺴﻠﻬﺎﯼی ﺑﻌﺪ ﻧﯿﺰ ﺗﻌﺪﺍاﺩد ﺭرﺍاﻭوﯾﺎﻥن ﺁآﻥن ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪﯼی ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯزﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﻨﻔﺼﻞ ﻭو ﯾﺎ ﻣﻘﻄﻮﻉع ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻻﺍاﻗﻞ‬
‫ﺭرﺍاﻭوﯼی ﯾﮏ ﯾﺎ ﭼﻨﺪ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﻔﻘﻮﺩد ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﻣﺮﺍاﺟﻊ ﻭو ﻣﺂﺧﺬ‬

‫‪ – 1‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﺳﻤﻪ ﺍاﻻﻋﻠﯽ‪ .‬ﭼﺎﭖپ ‪،1984‬‬
‫ﻣﺆﺳﺴﮥ ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪ 134‬ﺑﺪﯾﻊ‪.‬‬

‫‪117‬‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺴﺘﺨﺮﺟﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻗﯿﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﻭو ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺒﻌﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﺻﻔﺤﺎﺕت ﺁآﻧﺎﻥن ﻣﺮﺍاﺟﻌﻪ ﺷﺪﻩه(‬
‫‪ – 2‬ﻧﺴﺨﮥ ﺧﻄﯽ ﻗﯿﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء – ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ‪ 111‬ﺳﻮﺭرﻩه ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫‪111‬ﮔﺎﻧﮥ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﯾﻮﺳﻒ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺠﯿﺪ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ ﺩدﺭر ‪ 404‬ﺻﻔﺤﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪ .‬ﻧﺎﻡم‬
‫ﮐﺎﺗﺐ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻧﺴﺨﻪ ﺫذﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩه‪.‬‬
‫‪ – 3‬ﻧﺴﺨﮥ ﺧﻄﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ – ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺗﻤﺎﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﻪ‬
‫ﺩدﻩه ﺑﺎﺏب ﻭو ﻧﻪ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ‪ 328‬ﺻﻔﺤﻪ ﺑﺘﺤﺮﯾﺮ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه‪.‬‬

‫‪118‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻮﺳﻮﻡم ﺑﻪ ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬

‫ﯾﮏ ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺯز ﻫﺰﺍاﺭرﺍاﻥن‬ ‫‪.1‬‬
‫ﻓﺮﯾﺪ ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩد‌ﻣﻬﺮ‬
‫‪ – 1‬ﻣﻨﻈﺮ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ‬
‫ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﻧﺎﻡم‬
‫ﻣﺨﺎﻃ‪‬ﺒﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻭو ﺩدﻭو ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ‪ 17‬ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﻤﺎﺩد ﻧﻘﺾ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺷﺪ ﻭو ﺁآﻥن‪ ،‬ﻣﺪﺍاﻓﻊ ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن‪ .‬ﺍاﺯز ﺣ‪‬ﺴﻦ ﺑﺨﺖ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح‬
‫ﺍاﺧﯿﺮﺍاﹰً ﺑﻪ ﻃﺒﻊ ﺭرﺳﯿﺪ‪ 18‬ﻭو ﺩدﺭر ﺩدﺳﺘﺮﺱس ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ ﺩدﺭر ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻨﺘﺸﺮ‬
‫ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻗﯿﺪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺍاﻣﺎ ﺑﻪ ﻟﻄﻒ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﯿﺘﻮﺍاﻥن‬
‫ﺷﻮﺍاﻫﺪﯼی ﺩدﺍاﻝل ﺑﺮ ﺗﺎﺭرﯾﺦ‪ ‬ﻧﺴﺒﺘﺎﹰً ﺩدﻗﯿﻖ ﺁآﻧﻬﺎ ﭘﯿﺪﺍا ﮐﺮﺩد‪ .‬ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ‪ 26‬ﺷﻮﺍاﻝل ﺳﺎﻝل ‪1314‬ﻕق ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﻭو ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﻧﯿﺰ‬
‫ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1315‬ﺻﺪﻭوﺭر ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .19‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﻌﯽ ﺑﺮ ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻟﻮﺡح ﺩدﯾﮕﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﺎ ﻗﯿﺎﺱس ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺐ ﭼﺸﻤﮕﯿﺮﯼی ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻣﺪ‪ .‬ﻟﺬﺍا ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺍاﻭوﻝل‬
‫ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻩه ﻟﻮﺡح ﺩدﻭوﻡم ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﻧﺎﺯزﻝل ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﭘﺲ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح ﺗﺤﺖ ﻧﺎﻡم ﻫﺰﺍاﺭر​ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﻭوﻝل ﻭو ﺩدﻭوﻡم ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺳﺎﻝل‬
‫ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺰﺍاﺭرﺑﯿﺘﯽ ﺍاﻭوﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺳﺨﻦ ﺑﺎ ﮐﺴﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣﻬﻢ​ﺗﺮﯾﻦ ﻣﺒﻠﻐﺎﻥن ﺩدﻭوﺭر‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﻃﺮﺍاﺯز ﺍاﻭوﻝل ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺩدﻭوﻣﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺪﺕت ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺟﻤﺎﻝل ﺑﺮﻭوﺟﺮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﻭو‬

‫‪ 17‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺷﺮﺡح ﺣﺎﻝل ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 8‬ﻗﺴﻤﺖ ﺍاﻭوﻝل ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪129‬ﺏب‪.‬‬
‫‪ 18‬ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ :‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ‪ ،‬ﺝج ‪ ،4‬ﻟﺠﻨﻪ ﻣﻠﯽ ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ‪،‬‬
‫ﻻﻧﮕﻬﺎﯾﻦ‪ ،‬ﺁآﻟﻤﺎﻥن ‪2000‬ﻡم ﺹص ‪ 232‬ﻭو ‪259‬‬
‫‪ 19‬ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻓﯿﻀﯽ‪ :‬ﺣﯿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪128 ،‬ﺏب ﺹص ‪78‬‬

‫‪119‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻭو ﺑﻪ ﺍاﻏﻮﺍاﯼی ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﺑﻪ ﻣﻌﺎﺭرﺿﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻧﺰﺩد ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﻗﺪﯾﻢ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻭو ﺻﺎﺣﺐ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻋﺪﯾﺪﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺁآﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺷﺮﺡح ﻟﻮﺡح ﻣﺎﻧﮑﭽﯽ ﺻﺎﺣﺐ‬
‫ﻣﻌﺮﻭوﻑف‪ .20‬ﺍاﻣﺎ ﺟﻠﯿﻞ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل‪ ،‬ﺗﺎﺑﻊ ﻭو ﻣﺘﺒﻮﻉع ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم ﺣﯿﺎﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ‬
‫ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻭو ﻣﺸﻬﻮﺭر ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺸﻬﻮﺭرﯼی ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫‪21‬‬
‫ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺳﺎﻝل ‪ 1314‬ﻭو ﺳﺎﻝل ‪ 1315‬ﺳﻨﻮﺍاﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯزﻣﺎﻥنﹺِ ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﯾﻌﻨﯽ‬
‫‪ 1309‬ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻨﻮﺯز ﺩدﺍاﻍغ ﻓﺮﺍاﻕق ﺑﺮ ﺟﺎﻥن ﺍاﺣﺒﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺳﻮﺯزﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﺛﺮﺍاﺕت ﺁآﻥن ﺣﺎﺩدﺛﮥ ﻣﻮﻟﻤﻪ ﺍاﺯز ﺫذﻫﻦ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﻣﺆﻣﻨﻪ ﺩدﻭوﺭر ﻧﺸﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﮑﺲ​ﺍاﻟﻌﻤﻞ‬
‫ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺩدﺭر ﻗﺒﺎﻝل ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻭو ﻣﺴﺎﻟﮥ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﻃﺮﻕق ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺁآﺷﮑﺎﺭر‬
‫ﻣﯿﺸﻮﺩد‪ .‬ﺑﺮﺧﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن‪ ،‬ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﺩدﻧﲐ ﺷﮑﯽ ﻗﻮﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﻭو‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭو ﻧﺎﻡم ﺛﺎﺑﺘﺎﻥن ﺑﺮ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺍاﻧﺪﮐﯽ ﻧﯿﺰ ﺗﺤﺖ ﺍاﻟﻘﺎﺋﺎﺕت ﺳﻮﺀء ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﮐﻪ ﺳﻌﯽ ﺩدﺭر ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﺮﺟﻌﯿﺖ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﺍاﻣﺎ ﻗﻠﯿﻠﯽ ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﻗﻞ ﺍاﺯز‬ ‫ﻋﻬﺪ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﻟﻐﺰﯾﺪﻧﺪ ﻭو ﻧﺎﻡم ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺧﻮﺩد ﺧﺮﯾﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻗﻠﯿﻠﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮐﻨﺎﺭرﯼی ﮐﺸﯿﺪﻧﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﺷﺮﺍاﻑف ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻭو ﻟﻐﺰﺵش​ﻫﺎﯼی ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍا ﺧﻮﺏب ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻧﻘﺾ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺑﯽ​ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﮔﺮﻭوﻩه ﺍاﺧﯿﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﻭو ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺶ ﺟﻨﺎﺏب ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﻮﺩد ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ‬
‫ﻭو ﺑﺨﺎﺭرﺍا ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﺳﻔﺮﯼی ﺑﺪﺍاﻥن ﺳﻮ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺍاﻣﺮ ﻫﻤﯽ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺷﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮ‬
‫ﭼﻪ ﺍاﺯز ﺟﺰﺋﯿﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﺍاﻃﻼﻋﯽ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﻣﺎ ﯾﻘﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺳﺎﻝل ‪ 1308‬ﯾﺎ ﺍاﻭوﺍاﺋﻞ ﺳﺎﻝل ‪ 1309‬ﻣﺼﺎﺩدﻑف ﺑﺎ ﺳﺎﻝل ‪1891‬ﻡم ﺻﻮﺭرﺕت ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺑﺨﺎﺭرﺍا ﻭو ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﺻﻌﻮﺩد ﺑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺫذﯼی‬
‫ﺍاﻟﻘﻌﺪﮤۀ ﺳﺎﻝل ‪ 1309‬ﯾﺎ ‪1892‬ﻡم ﺑﻪ ﻭوﯼی ﻣﯿﺮﺳﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺗﺸﺮ‪‬ﻑف ﻭوﯼی ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺩدﻋﻮﺕت ﺍاﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﮔﻔﺘﮥ ﺻﺮﯾﺢ ﺧﻮﺩد ﻭوﯼی ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪1894‬‬
‫ﺍاﺳﺖ‪:‬‬

‫‪ 20‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺀء ﺯزﯾﺮ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻣﺎﺋﺪﻩهﺀء ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺝج ‪ 7‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪127‬ﺏب‪.‬‬
‫‪ 21‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﮔﻨﺞ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥن ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪124‬ﺏب ﺹص ‪154‬‬

‫‪120‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺳﻨﮥ ‪ 1894‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﺳﻔﺮ ﮐﺮﺩدﻡم ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺍاﻟﻬﯿﻪ‬
‫ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﺗﺸﺮﻑف ﺣﻀﺮﺕت ﻗﺪﺳﯿﻪ ﯾﺎﺭرﯼی ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﻫﺪﮤۀ ﻋﻈﺎﺋﻢ ﺍاﻃﻮﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺗﺶ )ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء( ﻣﻨﺪﻫﺶ ﻭو ﻣﺘﺤﯿﺮ ﺷﺪﻡم ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺪﺕت ﺩدﻩه ﻣﺎﻩه ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺭرﺵش ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﺩدﺭر ﻣﺤﻀﺮ ﺍاﻗﺪﺳﺶ ﺍاﮐﺎﺑﺮ‬
‫ﻗﻀﺎﺕت ﻭو ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻭو ﺭرﺟﺎﻝل ﻋﺴﮑﺮﯼی ﻭو ﻣﻠﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻣﻢ ﻭو ﺷﻌﻮﺏب ﻣﺨﺘﻠﻒ‬
‫‪22‬‬
‫ﺍاﺯز ﺣﯿﺚ ﺩدﯾﻦ ﻭو ﺯزﺑﺎﻥن ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﺧﻮﺩد ﺩدﯾﺪﻡم‪...‬‬

‫ﭼﻨﺪ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﯿﺘﻮﺍاﻥن ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﻗﻮﻣﻪ ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻧﺨﺴﺖ ﺁآﻧﮑﻪ ﻭوﯼی ﺑﻪ ﻣﺪﺕت ﺩدﻭو ﯾﺎ ﺳﻪ ﺳﺎﻝل‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺟﺮﯾﺎﻥن ﻧﻘﺾ ﺩدﻭوﺭر ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪1894‬ﻡم )ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺳﺎﻝل ‪ 1311‬ﯾﺎ‬
‫ﺍاﻭوﺍاﺋﻞ ﺳﺎﻝل ‪ (1312‬ﺑﻪ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﺭرﻓﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺷﺮﻑف ﺣﻀﻮﺭر ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﻣﺪﺕت ﺩدﻩه ﻣﺎﻩه‬
‫ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺎ ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺳﺎﻝل ‪ 1312‬ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻣﺤﻀﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺳﺨﻦ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺰﻭوﺍاﯼی ﺍاﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺪﺕت ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﺘﯽ ﺧﻮﺩد ﻭوﯼی ﺻﺤﺒﺖ ﺍاﺯز ﻗﻄﻊ ﺍاﺑﻮﺍاﺏب ﻣﺮﺍاﻭوﺩدﻩه ﻭو ﻣﮑﺎﺗﺒﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪،‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺳﺒﺐ ﺍاﯾﻦ ﺳﮑﻮﺕت ﻭو ﻋﺰﻟﺖ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺍاﻭو ﺑﭙﺮﺳﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺎﺳﺨﺶ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﺍاﯾﺎﻡم ‪...‬ﺍاﺷﻌﺎﺭرﯼی ﺑﻪ ﻗﻄﻊ ﺭرﺷﺘﮥ ﻣﺮﺍاﺳﻠﺖ ﻭو ﺳﺪﹼّ ﺍاﺑﻮﺍاﺏب‬
‫ﻣﮑﺎﺗﺒﺖ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻋﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﺒﺐ ﺟﺰ ﺍاﯾﻦ ﻧﺒﻮﺩد ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﻫﻨﻮﺯز ﺁآﻥن ﺍاﯾﺎﻡم‬
‫ﻏﺒﺎﺭر ﺍاﻣﺘﺤﺎﻥن ﺍاﻧﮕﯿﺨﺘﻪ ﻭو ﻧﻮﺭر ﺑﺎ ﻇﻠﻤﺖ ﺁآﻣﯿﺨﺘﻪ ﺑﻮﺩد ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﺑﻪ ﺍاﻗﺘﻀﺎﯼی‬
‫ﺑﺸﺮﯾﺖ ﻏﻔﻠﺔﹶَ ﻭو ﯾﺎ ﺳﻬﻮﺍاﹶَ ﮐﻠﻤﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﺗﺪﺍاﺭرﮎک‬
‫ﺁآﻥن ﺻﻌﻮﺑﺖ ﯾﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻣﺤﺒﻮﺑﻨﺎ ﺍاﻻﺑﻬﲐ ﺩدﯾﺮﯼی ﻧﮕﺬﺷﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻧﻮﺭر ﺍاﺯز ﻇﻠﻤﺖ ﭘﺪﯾﺪ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﻃﯿﺐ ﻃﯿﻨﺖ ﺍاﺯز ﺧﺒﺚ ﻃﻮﯾﺖ ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯز ﯾﺎﻓﺖ‬
‫ﻣﺤﻖ ﺍاﺯز ﻣﺒﻄﻞ ﺟﺪﺍا ﺷﺪ ﻭو ﺛﺎﺑﺖ ﺍاﺯز ﺯزﺍاﺋﻞ ﻫﻮﯾﺪﺍا ﮔﺸﺖ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﯾﻤﯿﻦ‬
‫‪23‬‬
‫ﺑﺎ ﻧﻮﺭر ﻣﺒﯿﻦ ﺩدﺭر ﻇﻞ ﻇﻠﯿﻞ ﻫﻤﺎﯾﻮﻥن ﻓﺮﻉع ﺳﺪﺭرﮤۀ ﺭرﺏب ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺁآﺭرﻣﯿﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺟﺎﯾﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﮑﺎﺕت ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯿﮑﻨﺪ ﻭو ﻣﻄﻠﺐ ﺭرﺍا ﻭوﺍاﺿﺤﺘﺮ ﻣﯿﻨﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬
‫ﻓﺪﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﺻﻌﻮﺩد ‪ ...‬ﭼﻮﻥن ﺗﻔﺮﺱس ﺍاﺧﺘﻼﻓﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻋﻀﺎﺀء ﻣﺘﺤﺪﮤۀ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻧﻤﻮﺩد ﺑﺎﺏب ﻣﺮﺍاﺳﻠﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻄﺖ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻗﺪﺭر ﻣﻘﺪﻭوﺭر ﺑﺎ ﮐﻞ ﻣﺴﺪﻭوﺩد‬
‫ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺫذﯾﻞ ﺗﻔﺮ‪‬ﺩد ﻭو ﺍاﻧﻘﻄﺎﻉع ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺿﻌﻒ‬

‫‪ 22‬ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ‪ :‬ﺷﺮﺡح ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺟﻨﺎﺏب ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻠﭙﺎﯾﮕﺎﻧﯽ ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪131 ،‬ﺏب ﺹص ‪239‬‬
‫‪ 23‬ﻫﻤﺎﻥن ﺹص ‪222‬‬

‫‪121‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻗﻮﺍاﯼی ﺑﺸﺮﯾﻪ ﺧﻄﺎﺋﯽ ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﻮﺩد ﻭو ﻣﻮﺟﺐ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﮔﺮﺩدﺩد‬
‫ﻭو ﻧﺘﯿﺠﻪ​ﺍاﺵش ﺩدﺭر ﺩدﻓﺘﺮ ﺧﻠﻮﺩد ﻣﺨﻠﹼّﺪ ﻣﺎﻧﺪ‪.24‬‬
‫ﯾﻌﻨﯽ ﺧﺒﺮ ﺻﻌﻮﺩد ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺰﻣﺎﻥن ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﻣﻄﺮﺡح ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻮﺍاﻧﺐ‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﺍاﻃﻼﻉع ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺟﺮﯾﺎﻥن ﻧﻘﺾ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺷﻨﻮﺩد‪ .‬ﭼﻮﻥن ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺧﻮﺑﯽ ﻣﯿﺪﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﺮﯾﺎﻥن ﻧﻘﺾ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭر ﺍاﺳﻼﻡم ﺧﺒﺮ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﭼﺎﺭرﮤۀ ﻋﺎﻓﯿﺖ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﺑﯿﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺩدﻭو ﮔﺮﻭوﻩه ﮐﻨﺎﺭرﻩه ﮔﯿﺮﺩد ﺗﺎ ﻣﺒﺎﺩدﺍا »ﻣﻮﺟﺐ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﺣﺒﺎﺏب‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد«‪ .‬ﺁآﯾﺎ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺰﻭوﺍاﺀء ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﺪﺑ‪‬ﺮ ﻭو ﺳﻮﮔﻮﺍاﺭرﯼی ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻫﺮﮔﺰ‪.‬‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ ﻭو ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺍاﻣﺮ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﻭو ﻣﺄﻟﻮﻑف ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﺮ‬
‫ﻃﺒﻖ ﺷﺮﺡح ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﯿﺪﺭر ﻋﻠﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﻭوﯼی ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﺳﺎﻣﯽ‬
‫ﺗﺒﻠﯿﻎ​ﺷﺪﮔﺎﻥن ﻭو ﻧﺤﻮﮤۀ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺤﻔﻞ ﺗﺒﻠﯿﻐﯽ ﺩدﺭر ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺧﺒﺮ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ‪ 25.‬ﻣﺎ ﻣﯿﺪﺍاﻧﯿﻢ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1310‬ﺑﻪ ﮐﺸﻒ ﻧﺎﺩدﺭرﺗﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺟﻐﺮﺍاﻓﯿﺎ‬
‫ﻧﺎﺋﻞ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻭوﻟﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﺟﻐﺮﺍاﻓﯿﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ﭼﺎﭖپ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺼﺤ‪‬ﺢ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺑﻪ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﭘﯿﺪﺍا ﺷﺪﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﺑﻪ‬
‫ﻟﻄﻒ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯿﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﮑﺎﺗﺒﮥ ﻭوﯼی ﺑﺎ ﺗﻮﻣﺎﻧﺴﮑﯽ ﻣﺴﺘﺸﺮﻕق ﻣﻌﺮﻭوﻑف‬
‫ﮔﻮﯾﺎﯼی ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ﻣﻮﺭرﺥخ ‪ 2‬ﺭرﺑﯿﻊ ﺍاﻟﺜﺎﻧﯽ ‪ 1310‬ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ‬
‫ﺗﻮﻣﺎﻧﺴﮑﯽ ﺧﺒﺮ ﮐﺸﻒ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺭرﺍا ﺍاﻋﻼﻥن ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮﻣﺎﻧﺴﮑﯽ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1311‬ﻧﯿﺰ‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺨﺎﺭرﺍا ﺑﺎ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﻼﻗﺎﺕت ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﻭو ﻭوﯼی ﮐﺘﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﻮﻣﺎﻧﺴﮑﯽ ﻫﺪﯾﻪ ﻣﯿﮑﻨﺪ‬
‫‪26‬‬
‫»ﺑﻪ ﺷﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻋﻠﻢ ﻭو ﺩدﺍاﻧﺶ ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺭرﺍا ﭼﺎﭖپ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﻧﺮﻭوﺩد«‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺩدﯾﺐ ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍا ﺧﺒﺮ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ‬
‫ﻧﻮﺷﺖ‪» :‬ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﻞ ﮔﻠﭙﺎﯾﮕﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﻓﻀﻼﯼی ﺑﻬﺎﺋﯿﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎﻟﯿﻔﺎﺕت ﻋﺪﯾﺪﻩه ﺩدﺭر ﻃﺮﯾﻘﮥ‬
‫‪27‬‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﯾﻞ ﺳﻨﮥ ‪ 1914‬ﺩدﺭر ﻗﺎﻫﺮﻩه ﻣﺼﺮ ﻣﺮﺣﻮﻡم ﺷﺪ«‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺗﺼﻮﺭر ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﺩدﻝل​ﻣﺸﻐﻮﻟﯽ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺮﻫﻪ ﻓﻘﻂ ﮐﺸﻒ ﮐﺘﺐ ﺧﻄﯽ‬
‫ﻭو ﻣﺮﺍاﻭوﺩدﻩه ﺑﺎ ﻣﺴﺘﺸﺮﻗﺎﻥن ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﯿﮑﯽ ﻣﯿﺪﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺍاﻧﺰﻭوﺍاﺀء‬
‫‪ 24‬ﻫﻤﺎﻥن ﺹص ‪.221‬‬
‫‪ 25‬ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﯿﺪﺭر ﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‪ :‬ﺷﺮﺡح ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻧﺴﺨﻪﺀءﺧﻄﯽ‪ ،‬ﺗﮑﺜﯿﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﻔﻞ ﻣﻠﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ‪ ،‬ﺻﺺ‬
‫‪.521-499‬‬
‫‪ 26‬ﺣﺪﻭوﺩد ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺸﺮﻕق ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻤﻐﺮﺏب )ﺗﺎﻟﯿﻒ ‪ (372‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺳﺘﻮﺩدﻩه ﻧﺸﺮ ﻃﻬﻮﺭرﯼی ‪1363‬ﺵش ﺹص ﭘﻨﺞ ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫‪ 27‬ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ‪ :‬ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺍاﯾﺮﺝج ﺍاﻓﺸﺎﺭر ‪ ،‬ﺍاﻧﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻋﻠﻤﯽ ‪1363‬ﺵش ﺝج ‪ ،6‬ﺹص ‪ 113‬ﻫﻤﻮ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﻩهﺀء ﺣﺪﻭوﺩد ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺠﻠﻪﺀء ﯾﺎﺩدﮔﺎﺭر ﺁآﺑﺎﻥن ﺳﺎﻝل ‪ 1325‬ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﯼی ﻣﯿﻨﮕﺎﺭرﺩد‪» :‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﻞ ﺩدﺭرﻓﻨﻮﻥن ﺍاﺩدﺏب ﻭوﻋﺮﺑﯿﺖ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻓﺎﺿﻞ ﻭو ﻣﻄﻠﻊ ﺑﻮﺩد ﻧﺴﺨﻪﺀء‬
‫ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺩد ﮐﺘﺎﺏب ﺣﺪﻭوﺩد ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺟﻐﺮﺍاﻓﯿﺎ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1310‬ﺩدﺭر ﺑﺨﺎﺭرﺍا ﺍاﻭو ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه«‬

‫‪122‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺗﺪﻭوﯾﻦ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻫﻢ ﺍاﺯز ﻟﺤﺎﻅظ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻭو ﻫﻢ ﺍاﺯز‬
‫ﻟﺤﺎﻅظ ﻣﻄﻠﺐ ﻭو ﻣﺤﺘﻮﱝ ﻣﻘﺪﹼّﻡم ﺑﺮ ﻓﺮﺍاﺋﺪ ﺍاﻭوﺳﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﻓﺼﻞ​ﺍاﻟﺨﻄﺎﺏب ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺧﻮﺩد‬ ‫‪28‬‬
‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻪ ﺻﺪ ﺳﺎﻝل ﺍاﺯز ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ﻣﻮﺭرﺥخ ﺭرﻣﻀﺎﻥن ‪ 1311‬ﻣﯿﻨﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﺯز ﺭرﺳﺎﻟﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﮐﺮﺍاﺭرﺍاﹶَ ﻋﺮﺽض ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﻪ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺁآﻥن‬
‫ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻢ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎﹶَ ﯾﮏ ﺟﺰﻭو ﺑﺎﻗﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡم ﺷﻮﺩد ﺍاﻥن​ﺷﺎﺀء​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺒﺎﺭرﮎک ﻭو‬
‫ﺗﻌﺎﻟﯽ ﯾﮏ ﻫﻔﺘﻪ ﺗﻤﺎﻡم ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﻭوﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﺧﻠﯽ ﺑﻪ ﺳﺎﺋﺮ ﮐﺘﺐ ﻭو‬
‫ﺭرﺳﺎﺋﻞ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد؛ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﻢ ﻣﻌﺮﻭوﺽض ﺩدﺍاﺭرﻡم ﻭو ﺩدﺭرﻭوﻍغ ﻧﮕﻔﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ‬
‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ ﻋﺰ ﺍاﺳﻤﻪ‬
‫ﺍاﻻﻋﻠﲐ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺍاﻋﻈﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺟﻞ ﺍاﺳﻤﻪ ﺍاﻻﺑﻬﲐ ﺍاﺣﺪﯼی ﺍاﺯز ﺍاﮐﺎﺑﺮ‬
‫ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻫﻢ ﺍاﺯز ﻓﻮﻕق ﭼﻨﯿﻦ ﺻﺪﻭوﺭر‬
‫‪29‬‬
‫ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺍاﺗﻤﺎﻡم ﺁآﻥن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﮐﻪ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺘﻬﺎﯼی ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﺩدﺭرﺝج ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻟﯿﻠﮥ ﻧﻮﺭرﻭوﺯز ﻣﻄﺎﺑﻖ‬
‫ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺷﻬﺮ ﺭرﻣﻀﺎﻥن ﺍاﻟﻤﺒﺎﺭرﮎک ‪ 1311‬ﻣﺼﺎﺩدﻑف ﺑﺎ ﻫﺸﺘﻢ ﺷﺒﺎﻁط ﺳﻨﮥ ‪ 1894‬ﺩدﺭر ﺑﻠﺪﮤۀ‬
‫ﻃﯿﺒﮥ ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ ﺍاﺳﺖ‪ 30.‬ﺍاﻭو ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺑﻪ ﺩدﻭو ﺳﺎﻝل ﺍاﺯز ﺟﻤﻊ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺩدﻭوﺭرﯼی ﻭو ﺑﺎﺏب ﻣﮑﺎﺗﺒﻪ‬
‫ﺭرﺍا ﻣﺴﺪﻭوﺩد ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﻃﯽ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺳﺎﻝل ﻭوﯼی ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻭو ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻭو ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺘﺒ‪‬ﻊ‬
‫ﻭو ﺍاﻣﻌﺎﻥن ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺛﺒﻮﺕت ﻭو ﻧﻘﺾ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺛﻨﺎﺀء ﻟﻮﺣﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺰﻭوﺍاﺀء ﻭوﯼی ﮔﻠﻪ​ﻣﻨﺪﯼی‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺯزﺍاﻭوﯾﮥ ﺧﻤﻮﻝل ﺑﻪ ﺩدﺭر ﺁآﯾﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﺩدﻋﻮﺕت ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﻓﺎﻗﺪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﻧﮑﺎﺕت ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻧﺸﺎﻥن‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺭرﻣﻀﺎﻥن ﺳﺎﻝل ‪ 1311‬ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺭر ﺍاﻧﺘﻬﺎﯼی ﺁآﻥن‬
‫ﺧﺒﺮ ﺭرﺳﯿﺪﻥن ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺍاﺳﺘﺪﻻﻟﯿﮥ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﯼی ﺍاﻋﻼﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻧﯿﮑﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح‬
‫ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻣﺠﻠﺪ ﺍاﻭوﻝل ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﺎﻭوﯼی ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬

‫‪ 28‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺸﺨﺼﺎﺕت ﻃﺒﻌﯽ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻠﭙﺎﯾﮕﺎﻧﯽ‪ :‬ﻓﺼﻞ ﺍاﻟﺨﻄﺎﺏب ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪﺀء ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا ﺩدﺍاﻧﺪﺍاﺱس ﺍاﻧﺘﺎﺭرﯾﻮ ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا ‪1995‬ﻡم‪.‬‬
‫‪ 29‬ﻫﻤﺎﻥن ﻣﻘﺪﻣﻪ‪ ،‬ﺹص ﺍاﻟﻒ‬
‫‪ 30‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻃﺒﻊ ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻭو ﻣﺸﺨﺼﺎﺕت ﺁآﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ‪ :‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺝج ‪ 1‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﮐﺮﺩدﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻟﻌﻠﻤﯿﺔ ‪1328‬ﻕق‬
‫‪1910‬ﻡم‪.‬ﻫﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪352‬‬

‫‪123‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪31‬‬
‫ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻬﻤ‪‬ﮥ ﺻﺎﺩدﺭرﻩه ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺳﺎﻝل ‪ 1328‬ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﺎﻭوﯼی ﻧﮑﺎﺕت ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻬﻢ ﮐﻼﻣﯽ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮﻭوﻉع ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪» :‬ﻫﻮ ﺍاﻻﺑﻬﲐ ﯾﺎ ﺍاﺑﺎﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺧﯿﻪ« ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻟﻮﺡح ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﭼﻨﺪﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻮﯼی ﺧﻮﺵش ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﺭرﯾﺎﺽض ﻗﻠﺐ ﺁآﻥن ﻣﻌﯿﻦ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺑﻪ‬
‫ﻣﺸﺎﻡم ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻥن ﻧﺮﺳﯿﺪﻩه ﻭو ﺣﺮﺍاﺭرﺕت ﺣﺮﮐﺖ ﺷﻮﻗﯿ‪‬ﻪ ﺷﻌﻠﻪ​ﺍاﺵش ﺑﻪ ﺧﺮﻣﻦ‬
‫ﺩدﻟﻬﺎﯼی ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩه ﻭو ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﮑﺘﻮﺏب ﻣﻔﺼﻠﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺪﺍاﯾﺖ ﺣﺮﻗﺖ ﺍاﺯز ﻓﺮﻗﺖ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺁآﻓﺎﻕق ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺷﺪ ﺩدﻟﯿﻞ ﻭوﺻﻮﻝل ﻇﻬﻮﺭر‬
‫‪32‬‬
‫ﻧﻨﻤﻮﺩد ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﮤۀ ﻗﺒﻮﻝل ﻣﺸﻬﻮﺩد ﻧﮕﺸﺖ‪.‬‬
‫ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺍاﯾﻦ ﻓﺮﻣﺎﯾﺶ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻃﻬﺮ ﮔﻮﯾﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺑﺪﻭو ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﯾﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺧﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت »ﺑﺪﺍاﯾﺖ ﺣﺮﻗﺖ ﺍاﺯز ﻓﺮﻗﺖ‬
‫ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺁآﻓﺎﻕق« ﻧﺎﻣﻪ​ﺍاﯼی ﻣﻔﺼ‪‬ﻞ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻭوﯼی ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺑﻪ‬
‫ﺩدﻻﯾﻠﯽ ﭼﻨﺪ ﭘﺎﺳﺨﯽ ﺑﻪ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﺪﺍاﺩد ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻓﻮﻕق ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺭرﺍا ‪ 1313‬ﻣﯿﺪﺍاﻧﺪ‪» :‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺁآﻗﺎ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﻞ ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﻭوﻣﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻭوﺻﻮﻝل ﺍاﺳﺘﺪﻻﻟﯿﻪ ﺍاﺵش ﺑﻪ ﻋﮑﺎﺀء ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1313‬ﺑﻪ‬
‫ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻩه ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻃﻠﺒﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﻟﻮﺡح ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻣﻮﺟﺐ ﻫﻤﮥ ﺗﺮﻗﯿﺎﺕت ﻭو ﺳﻌﺎﺩدﺍاﺕت ﻋﻈﯿﻤﮥ‬
‫‪33‬‬
‫ﻭوﯼی ﮔﺸﺖ ﻣﺼﺪﺭر ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺑﻮﺩد‪ :‬ﻫﻮﺍاﻻﺑﻬﲐ ﯾﺎ ﺍاﺑﺎ ﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻭو ﺍاﻣﻪ ﻭو ﺍاﺧﯿﻪ‪«...‬‬
‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﻟﺤﺎﻅظ ﺑﺮ ﮔﻔﺘﻪ​ﻫﺎ ﻭو ﻧﻮﺷﺘﻪ​ﻫﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺍاﯾﻦ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺭرﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ‪1312‬‬
‫ﺍاﺻﻼﺡح ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻓﺎﺿﻞ ﻧﯿﺰ ﻓﺎﺵش ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻟﻮﺡح‪ ،‬ﻟﻮﺣﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﯼی ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻮﺍاﺑﯽ ﺩدﺭر ﭘﯽ ﻧﺪﺍاﺷﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻋﺪﻡم ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﻤﺎﻥن​ﻗﺴﻢ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﻭوﯼی ﻣﯿﮕﻮﯾﺪ ﻭو ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﻧﺎﻣﻪ​ﻫﺎﯾﺶ ﻧﻮﺷﺖ ﻭو ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻧﻘﻞ ﺷﺪ ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد‪» :‬ﻓﺪﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﺻﻌﻮﺩد ‪ ...‬ﭼﻮﻥن‬
‫ﺗﻔﺮ‪‬ﺱس ﺍاﺧﺘﻼﻓﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻋﻀﺎﺀء ﻣﺘﺤﺪﮤۀ ﺍاﻣﺮ ﻧﻤﻮﺩد ﺑﺎﺏب ﻣﺮﺍاﺳﻠﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻄﺖ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻗﺪﺭر‬

‫‪ 31‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻃﺒﻊ ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻭو ﻣﺸﺨﺼﺎﺕت ﺁآﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ‪ :‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺝج ‪ 1‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﮐﺮﺩدﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻟﻌﻠﻤﯿﺔ ‪1328‬ﻕق‬
‫‪1910‬ﻡم‪.‬‬
‫‪ 32‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،1‬ﺹص ‪ 276‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‬
‫‪ 33‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ‪ :‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 8‬ﺑﺨﺶ ‪ ،2‬ﺹص ‪1133‬‬

‫‪124‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﻘﺪﻭوﺭر ﺑﺎ ﮐﻞ ﻣﺴﺪﻭوﺩد ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺫذﯾﻞ ﺗﻔﺮ‪‬ﺩد ﻭو ﺍاﻧﻘﻄﺎﻉع ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﻧﻈﺮ ﺑﻪ‬
‫ﺿﻌﻒ ﻗﻮﺍاﯼی ﺑﺸﺮﯾ‪‬ﻪ ﺧﻄﺎﺋﯽ ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﻮﺩد ﻭو ﻣﻮﺟﺐ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو‬
‫ﻧﺘﯿﺠﻪ​ﺍاﺵش ﺩدﺭر ﺩدﻓﺘﺮ ﺧﻠﻮﺩد ﻣﺨﻠﹼّﺪ ﻣﺎﻧﺪ« ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﻭوﻝل ﺍاﯾﻦ ﻗﻮﻝل ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ‬
‫ﺍاﺯز ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻧﻘﺾ ﻣﻄﻠﻊ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن ﻧﻤﯿﺨﻮﺍاﺳﺘﻪ ﻣﺤﻞ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﮔﯿﺮﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﻫﻤﻪ ﮐﻨﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﮔﺰﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻓﯽ ﺍاﻟﻮﺍاﻗﻊ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﺮﺟﻌﯿﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺷﺖ ﺗﺎ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﮔﺮﺩدﺩد ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺧﻮﻑف ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﺟﺎﻧﺐ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻭو‬
‫ﻃﺮﻑف ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺭرﺍا ﮔﯿﺮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﺍاﻓﺘﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺑﺎ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺻﺪﺭر ﺍاﺳﻼﻡم‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﯾﺪ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺴﺄﻟﮥ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺳﺒﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻧﻔﻮﺱس ﻣﻄﻤﺌﻨﹼّﻪ ﻭو ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﻣﻮﺛﻖ‬
‫ﻭو ﻣﺤﺘﺮﻡم ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺧﻮﺩد ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﻧﺎﻣﻪ​ﺍاﯼی ﻣﯽ​ﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز‬
‫ﺍاﺿﺮ‪ ‬ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺑﻪ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﻭو ﺑﻼﯼی ﻣﻬﻠﮏ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻭو ﮐﺴﺎﻟﺖ‪ .‬ﻓﺪﻭوﯼی ﮐﻪ ﺍاﻧﺪﮎک‬
‫ﺍاﺳﺘﺤﻀﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺣﺎﻻﺕت ﻣﻠﻞ ﻣﺎﺿﯿﻪ ﻭو ﺍاﻣﻢ ﺳﺎﻟﻔﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻣﻠﺘﯽ ﻋﺰﯾﺰ‬
‫ﻧﺸﺪ ﺍاﻻ‪ ‬ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺁآﻥن ﻣﻠﺖ ﺍاﺯز ﻗﯿﺎﻡم ﺑﻪ ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﺬﮐﻮﺭرﻩه‪ «34‬ﺷﻮﺭرﺑﺨﺘﺎﻧﻪ ﻣﺎ ﺍاﺯز‬
‫ﻧﺎﻣﮥ ﻧﺨﺴﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻭوﯼی ﺑﯽ​ﺍاﻃﻼﻋﯿﻢ ﻭو ﻣﺆﻟﻒ ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺧﺒﺮﯼی ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﻧﺪﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ 35.‬ﻣﻌﻬﺬﺍا ﺩدﺭر ﺧﺎﻃﺮﺍاﺕت ﺧﻮﺩد‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻧﮑﺘﻪ​ﺍاﯼی ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﯽ​ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﮔﺰﺍاﺭرﺵش ﻣﻮﺛﻖ ﺟﻨﺎﺏب ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ﻧﻘﻞ ﺷﻮﺩد‪:‬‬
‫ﺍاﻭو )ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ( ﺧﻮﺩد ﻣﮑﺮﺍاﺭرﺍاﹶَ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﭼﻨﯿﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﺎﻡم ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﺩدﺭر ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺛﺮ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺯزﯾﺎﺭرﺕت‬
‫ﮐﺮﺩدﻡم ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺫذﮐﺮ ﯾﮏ ﻗﻀﯿﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯿ‪‬ﮥ ﺳﺎﻟﻔﻪ ﺷﺪ ﻭو ﻣﻦ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﯾﺪﻡم ﮐﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻟﻮﺡح ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻣﺘﻮﻥن ﺗﻮﺍاﺭرﯾﺦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد‬
‫ﺑﻪ ﻭوﻗﻮﻉع ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺴﺘﻢ ﺣﻤﻞ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﮐﻪ ﻋﻤﺪﺍاﹶَ ﻭو ﻟﺤﮑﻤﺔ‬
‫ﻭو ﻣﺼﻠﺤﺔ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﮕﺎﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﻧﺎﻡم ﻭو ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺭرﺍا ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺭر ﺿﻤﯿﺮ ﺧﻮﺩد ﻣﮑﺘﻮﻡم ﻭو ﭘﻨﻬﺎﻥن ﻧﮕﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﻢ ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻋﮑﺎ ﺑﻪ‬
‫ﻣﺤﻀﺮﺷﺎﻥن ﺗﺸﺮﻑف ﺟﺴﺘﻢ ﯾﻮﻣﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺎﻡم ﮐﻠﯿﺪ ﺍاﺯز ﺟﯿﺐ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺩدﺭر ﮔﻨﺠﯿﻨﻪ ﺭرﺍا ﺑﺎﺯز ﮐﻦ ﻭو ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺎﺯز ﮐﺮﺩدﻡم ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﻦ‬
‫ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺧﻮﺑﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﺩدﺍاﺭر ﺑﺨﻮﺍاﻥن ﻭو ﻣﻦ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫‪ 34‬ﺷﺮﺡح ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺟﻨﺎﺏب ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ )ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ( ﺹص ‪.220‬‬
‫‪ 35‬ﺷﺮﺡح ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺟﻨﺎﺏب ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺹص ‪365-363‬‬

‫‪125‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺧﻮﺩد ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝل ﺑﺮﺩدﻩه ﺷﺒﻬﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺮﺩدﻡم ﺗﺎ ﺑﻪ ﻗﻀﯿﮥ ﻣﺬﮐﻮﺭرﻩه ﺭرﺳﯿﺪﻡم‬
‫ﻭو ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺑﺘﻤﺎﻣﻬﺎ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﺸﺮﻭوﺡح ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻢ ﮐﻪ‬
‫ﺑﺎ ﻫﻤﮥ ﺗﻔﺤ‪‬ﺺ ﻭو ﺗﺒﺤ‪‬ﺮ ﺩدﺭر ﻋﻠﻢ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﺷﺘﺒﺎﻫﯽ ﺑﺪﺍاﻥن ﻭوﺿﻮﺡح ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﻭو‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﻼﺣﻈﮥ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﻦ ﺷﺮﻣﺴﺎﺭر ﻧﮕﺮﺩدﻡم ﻣﻌﺬﺭرﺕت ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪ ﺩدﻟﺠﻮﺋﯽ‬
‫‪36‬‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﻪ ﺭرﺍا ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﯿﺪﺭر ﻋﻠﯽ ﺑﺎ ﺗﻔﺼﯿﻠﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ‬
‫ﺷﻨﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻧﻘﻞ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﻭوﯼی ﺟﺰﺋﯿﺎﺕت ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻧﮑﺘﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻣﻨﺪﺭرﺝج‬
‫ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻭو ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ :‬ﺩدﺭر ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺛﺮ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺃأﺭرﺍاﺩدﻩه‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﻢ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺳﻼﻃﯿﻦ ﻗﺮﻭوﻥن ﻗﺒﻠﯿﻪ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﺑﻮﺩد‬
‫)ﺍاﺳﻢ ﺳﻠﻄﺎﻥن ﻭو ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻗﺮﻥن ﺭرﺍا ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭوﻟﮑﻦ ﻓﺎﻧﯽ ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﻩه ﭼﻮﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﺜﻞ ﻋﻠﻮﻡم ﻭو ﺣﮑﻢ ﺍاﺧﺮﱝ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻭوﺟﻪ ﺧﺒﺮ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻟﺬﺍا ﺍاﺳﻢ ﻭو‬
‫ﻗﺮﻥن ﺭرﺍا ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺖ ﺣﻔﻆ ﻭو ﺿﺒﻂ ﻧﻤﺎﯾﺪ( ﻭو ﺩدﯾﺪﻡم‪ ،‬ﻧﺴﺘﻐﻔﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﺘﻮﺏب‬
‫ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻧﻬﺎﯾﺖ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺃأﻥنﹾْ ﯾﺨﹾْﻄ‪‬ﺮ‪ ‬ﺑﹺِﺒﺎﻝلﹴٍ‪ ،‬ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه‬
‫ﺣﯿﺮﺕت ﻭو ﺑﻬﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﻭو ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﮐﻪ ﭼﻪ ﮐﻨﻢ؟ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺳﺎﺣﺖ‬
‫ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﺭرﺍاﻩه ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻭو ﻣﺘﻔﮑﺮ ﻭو ﻣﺘﺤﯿﺮ ﻭو ﻣﺒﻬﻮﺕت ﺑﻞ ﻣﻨﺼﻌﻖ ﺑﻮﺩدﻡم ﮐﻪ‬
‫ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺪﺱس ﻣﻨﯿﻌﯽ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻭو ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﯾﮑﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺿﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺍاﺩدﻩه‌ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺟﻮﺍاﺏب ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﻟﻮﺡح ﺁآﺧﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮐﯽ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﮐﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺁآﻥن ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﺍاﻫﻞ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺑﻮﺩد ﻭو ﻣﺎ ﺑﻪ ﺣ‪‬ﮑﹶَﻢ ﺑﺎﻟﻐﻪ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯿﻪ‬
‫ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺍاﺳﻨﺎﺩد ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﻓﺮﻗﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻭو ﺟﻮﺍاﺏب ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻥن ﺻﺎﺣﺐ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﯾﻢ‪ .‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺍاﺳﻨﺎﺩد ﺩدﺭر ﻋﻠﻢ ﺭرﺟﺎﻝل‪ ،‬ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺭر‪‬ﻭو‪‬ﺍاﺕت‬
‫ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻘﺪﺍاﺭر ﻭوﺛﻮﻕق ﺑﻪ ﻫﺮﯾﮏ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺴﻠﹼّﻤﮥ ﺣﺴﻨﮥ‬
‫ﻣﯽﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﻢ ﺭرﺍاﻭوﯼی ﺣﺪﯾﺚ ﺻﺤﯿﺤﯽ ﺭرﺍا ﻧﻤﺎﯾﺪ‬
‫ﻣﻘﺒﻮﻟﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ‌‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﻠﻮﺏب ﻭو ﻋﻘﻮﻝل ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺭرﺍاﺳﺦ ﺷﻮﺩد ﻧﻘﻞ ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ ﺍاﺯز ﺍاﺳﻢ ﺭرﺍاﻭوﯼی ﮐﻪ‬

‫‪ 36‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ‪ :‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 8‬ﻗﺴﻤﺖ ﺩدﻭوﻡم ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪132‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪ .1122‬ﮔﻔﺘﻨﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻏﻠﺐ ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻣﯿﺪﺍاﻧﻨﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻔﺼﯿﻞ ﻭو ﺑﺎ ﻗﺪﺭرﯼی ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺷﺮﺡح ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺟﻨﺎﺏب ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ )ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ(‬
‫ﺹص ‪232‬‬

‫‪126‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﻮﺛﻮﻕق ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ ﺍاﺳﻢ ﺭرﺍاﻭوﯼی ﮐﻪ ﻣﻮﺛﻮﻕق ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻋﺘﻤﺎﺩد ﮐﻠﯽ ﺑﺮ ﺻﺪﻕق‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﻮﺩد‪ :‬ﭼﻮﻥن ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫‌‬ ‫ﻭو ﺻﺤ‪‬ﺖ ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺍاﻭو ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻗﺪﺱس ﺭرﺍا ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﺭرﺍاﺣﺖ ﻭو ﺁآﺳﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﺴﺮﻭوﺭر ﻭو ﺣﺎﻣﺪ ﻭو ﺷﺎﮐﺮ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺳﻢ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ‬
‫‌‬ ‫ﺷﺪﻡم ﻭو ﯾﻘﯿﻦ ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﺑﻪ ﺣﮑﻤﺘﯽ ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺳﻨﺪ‬
‫ﻗﺮﻧﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺳﻢ ﺳﻠﻄﺎﻥن ﻗﺮﻥن ﺁآﺧﺮ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺴﻤﲐ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺳﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻌﺒﯿﺮ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪» .‬ﮔﺮ ﺧﻀﺮ ﺩدﺭر ﺑﺤﺮ ﮐﺸﺘﯽ ﺭرﺍا ﺷﮑﺴﺖ‪ /‬ﺻﺪ ﺩدﺭرﺳﺘﯽ ﺩدﺭر‬ ‫‌‬
‫ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻀﺮ ﻫﺴﺖ« ﻭو ﮔﺬﺷﺖ ﺩدﻭو ﺳﺎﻝل‪ ،‬ﺗﺎ ﺳﻪ ﺭرﻭوﺯز ﻗﺒﻞ ﺩدﺭر ﺑﯿﺮﻭوﻧﯽ‬
‫ﺳﺮﮐﺎﺭر ﺁآﻗﺎ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺣﻨﺎ ﻟﺘﺮﺍاﺏب ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﺍاﻟﻔﺪﺍاﺀء ﺑﻪ ﺯزﯾﺎﺭرﺗﺸﺎﻥن ﻣﺸﺮﻑف ﺷﺪﻡم‪ .‬ﺍاﺯز‬
‫ﺟﯿﺐ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻔﺘﺎﺣﯽ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ‪ :‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮔﻨﺠﻪ ﺭرﺍا ﺑﺎﺯز ﮐﻦ‪ .‬ﻭو ﺑﺎﺯز ﮐﺮﺩدﻡم ﻭو ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺭرﺍا ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ﮐﻪ‪ :‬ﺑﺮﺩدﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﻧﺪﯾﺪﻩهﺍاﯼی‪ .‬ﻭو ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻢ ﻭو ﺧﻮﺍاﻧﺪﻡم ﻭو‬
‫‌‬ ‫ﺑﺨﻮﺍاﻥن‪ .‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺧﻮﺑﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﯾﺸﺐ ﺭرﺳﯿﺪﻡم ﺑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﺳﻢ ﺁآﻥن ﺳﻠﻄﺎﻥن‪ .‬ﺩدﯾﺪﻡم ﻣﻦ‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﯽ‌ﺩدﺍاﻧﻢ ﻭو ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﻋﺼﺎﺭر ﻣﺎﺿﯿﻪ ﺭرﺍا ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﺧﻮﺏب‬
‫ﻣﯽ‌ﺩدﺍاﻧﻢ ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻗﻠﺒﻢ ﺛﺒﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻘﺎﺑﻞ ﭼﺸﻤﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل‬
‫ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻡم‪ ،‬ﻭو ﺳﺮﮐﺎﺭر ﺁآﻗﺎ‬
‫‌‬ ‫ﻧﻤﯽﺩدﺍاﻧﺴﺘﻢ ﮔﻢ‬
‫‌‬ ‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺭرﺍا ﮔﻢ ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻡم ﻭو‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﻭو ﺗﺤﻮﯾﻞ‬‫‌‬ ‫ﺍاﺭرﻭوﺍاﺣﻨﺎ ﻓﺪﺍاﻩه ﻧﺸﺎﻧﻢ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ]ﮐﻪ[ ﺩدﺭرﺳﺖ ﻭو ﺭرﺍاﺳﺖ‬
‫ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺻﺒﺢ ﺭرﺍا ﻣﺸﺮ‪‬ﻑف ﺷﺪﻡم ﻭو ﻏﻠﻂ ﻭو ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﻭو ﺗﺄﻭوﯾﻼﺕت‬
‫‌‬ ‫ﺍاﺳﻨﺎﺩد‬
‫ﻭو ﺗﺴﻠﯿﺎﺕت ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻋﺮﺽض ﮐﺮﺩدﻡم ﻭو ﺷﮑﺮ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﮔﻢ‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه‌ﺍاﻡم ﺭرﺍا ﻧﺸﺎﻧﻢ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻡم‪ .‬ﻭو ﺁآﻥن ﻗﺪﺭر ﺧﻀﻮﻉع ﻭو ﺧﺸﻮﻉع ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻭو ﺗﺤﺮﯾﺮﺵش ﻋﺎﺟﺰﻡم‪ ،‬ﻭو ﺣﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﻣ‪‬ﻦ‪‬‬
‫ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪» :‬ﮐﺮﻡم‬‫‌‬ ‫ﺃأﺭرﺍاﺩدﻩه‌ﺍاﻟﻠﹼّﻬﯽ ﺭرﺍا ﺩدﯾﺪﻡم ﺍاﺯز ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﻣﻦ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺧﺠﻞ‬
‫ﺑﯿﻦ ﻭو ﻟﻄﻒ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﮔﺎﺭر‪/‬ﮔﻨﻪ ﺑﻨﺪﻩه ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻭو ﺷﺮﻣﺴﺎﺭر«‪ .‬ﻭو‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻣﻘﺼﻮﺩدﻡم ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻣﻌﺠﺰﻩه‌ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﺐ ﻭو ﺿﻤﯿﺮ ﻣﻦ ﺁآ ﮔﺎﻩه‌ﺍاﻧﺪ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻓﺎﻧﯽ ﻋﺮﺽض ﻧﻤﻮﺩد‪ :‬ﺁآﻥن ﺣﺎﻝل ﺧﺠﻠﺖ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻇﻬﺎﺭر‬
‫ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﺷﻤﺎ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﻣﻌﺠﺰﺍاﺕت ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻭوﺁآﺧﺮﯾﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.37‬‬

‫‪ 37‬ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﯿﺪﺭر ﻋﻠﯽ‪ :‬ﺷﺮﺡح ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ‪ ،‬ﺻﺺ ‪555-552‬‬

‫‪127‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﮑﺘﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻧﺎﻡم ﺳﻠﻄﺎﻥن ﻭو ﻗﺮﻥن ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻭوﯼی ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﮐﺪﺍاﻣﯿﮏ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿﻪ ﯾﺎ ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺷﺨﺼﯽ‬
‫ﺳﯿﺎﺡح ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺣﺘﯽ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺳﯿﺎﺳﯿ‪‬ﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺍاﺳﻨﺎﺩد ﻣﻮﺛﻖ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1310‬ﯾﺎ ‪1311‬‬
‫ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،38‬ﺍاﻣﺎ ﻓﻌﻼ‪ ‬ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺪﻭوﺭر ﻭو ﻣﯿﺴﻮﺭر ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻟﺬﺍا ﺷﺎﯾﺪ ﺣﺰﻥن‬
‫ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﺩدﺭر ﭘﯽ ﺁآﻥن‪ ،‬ﻭوﺻﻮﻝل ﻟﻮﺣﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯزﻋﻢ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ‬
‫ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺁآﺯزﻣﻮﻥن ﺳﺨﺘﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﯿﺪﺍاﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﺪﺗﯽ ﺍاﺯز ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺍاﻣﺮ ﺩدﻭوﺭرﯼی ﮔﺰﯾﻨﺪ‪ .‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﯾﻦ ﻇﻦ‪ ‬ﺭرﺍا ﻗﻮﯼی ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﺩد‪ ،‬ﺁآﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻓﺼﻞ ﺍاﻟﺨﻄﺎﺏب ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﺕت ﺩدﻭو ﺳﺎﻝل ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺗﺪﻭوﯾﻦ‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺣﯿﺎﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻣﯿﭙﺮﺩدﺍاﺯزﺩد ﻭو‬
‫ﺣﺘﯽ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1309‬ﺳﺨﻦ ﻣﯿﮕﻮﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﺑﻪ ﺟﺮﯾﺎﻧﺎﺕت ﺑﻌﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺍاﺩدﻧﲐ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه​ﺍاﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﻼﻗﺎﺕت ﺑﺎ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻋﮑﺎ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮﯼی ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻮ ﺑﻪ ﺗﺜﺒﯿﺖ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق‬
‫ﻣﺸﻐﻮﻝل ﻧﮕﺸﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻓﺮﺍاﺋﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1315‬ﺩدﺭر ﻣﺼﺮ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺿﯿﻊ ﻋﺪﯾﺪﻩه ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺗﮑﺮﯾﻢ ﻭو ﺗﻌﺰﯾﺰ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .39‬ﺗﻮﻏﻞ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﺗﻮﺭرﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻭو ﻗﺮﺁآﻥن ﺷﻬﺮﮤۀ ﻋﺎﻡم ﻭو ﺧﺎﺹص‬
‫ﺑﻮﺩد ﻭو ﻭوﯼی ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻻﺑﻼﯼی ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫ﮐﺘﺐ ﺳﻤﺎﻭوﯼی ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺘﯽ ﺍاﮔﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪﯼی ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺍاﻭو ﻧﻤﯽ​ﺭرﺳﯿﺪ‪،‬‬
‫ﻓﻬﻢ ﻭو ﺑﯿﻨﺶ ﻭوﯼی ﺍاﺯز ﮐﺘﺐ ﺍاﻟﻬﯽ ﭼﻨﺎﻥن ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺷﺎﻣﺦ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﭘﯽ ﺑﺮﺩد‪ .‬ﮐﺎﻓﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﻓﺼﻞ ﺍاﻟﺨﻄﺎﺏب )ﻧﻮﺷﺘﮥ ﺳﺎﻝل‬
‫‪1893‬ﻡم( ﺭرﺟﻮﻉع ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺪﻭو ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﻭوﯼی ﻣﮑﺎﺷﻔﮥ ﯾﻮﺣﻨﺎ ﺑﺎﺏب ‪ 11‬ﺭرﺍا ﭼﻨﺎﻥن‬
‫ﻣﺎﻫﺮﺍاﻧﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪ 40‬ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﻣﺪﺗﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1909 - 1908‬ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﻧﺤﻮ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮﻏﻞ ﻭوﯼی‬
‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﯽ​ﺷﮏ ﻣﺤﻞ ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺩد‪:‬‬

‫‪ 38‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪﺀء ﺭرﺍاﻗﻢ ﺳﻄﻮﺭر ﻧﺴﺨﻪﺀء ﺧﻄﯽ ‪2005‬ﻡم‪.‬‬
‫‪ 39‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ‪ :‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻔﺮﺍاﺋﺪ ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺁآﻟﻤﺎﻥن ﻫﻮﻓﻬﺎﯾﻢ ﺁآﻟﻤﺎﻥن ‪2001‬ﻡم ﺹص ‪،270 ،65 ،35‬‬
‫‪317-313‬‬
‫‪ 40‬ﻓﺼﻞ ﺍاﻟﺨﻄﺎﺏب ﺹص ‪11-9‬‬

‫‪128‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺟﻨﺎﺏب ﺫذﮐﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﺎﻥن ﺧﺎﺩدﻡم ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﯽ​ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﻗﻊ ﺗﺸﺮ‪‬ﻑف ﺑﻪ‬
‫ﺣﻀﻮﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺣﻨﺎﻩه ﻓﺪﺍاﻩه ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺷﺮﺡح‬
‫ﻣﻔﺼ‪‬ﻠﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻋﻈﻤﺖ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺍاﻋﻼﻥن ﻭو ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﻭوﺳﯿﻠﮥ‬
‫ﺍاﻋﺪﺍاﺀء ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﻗﺮﻭوﻥن ﺍاﻭوﻝل ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺍاﻇﻬﺎﺭر‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ​‪ ،‬ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺯزﻧﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﻗﺮﻥن‬
‫‪41‬‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﻋﻈﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺯز ﮐﺘﺐ ﻣﻘﺪﺳﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺯزﯾﺎﺩدﯼی ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻣﯿﮑﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺑﺎﺯز ﮔﺮﺩدﯾﻢ ﺑﻪ ﺍاﺻﻞ ﻣﻄﻠﺐ؛ ﺑﻪ ﺭرﻏﻢ ﮔﻔﺘﮥ ﻓﻮﻕق ﺍاﻟﺬﮐﺮ ﺍاﺯز ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺳﺒﺐ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺰﻭوﺍاﯼی ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺷﺪﹼّﺕت ﺍاﻟﻢ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺍاﻋﻼﻥن‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﮔﻮﯾﯽ ﻣﺎﯾﻞ ﻧﺒﻮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﻋﻠﺖ ﺍاﺻﻠﯽ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻋﯿﺎﻥن ﺳﺎﺯزﻧﺪ‪» :‬ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﻓﺴﺮﺩدﮔﯽ ﻭو ﭘﮋﻣﺮﺩدﮔﯽ ﺍاﺯز ﺷﺪﺕت ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻕق ﺍاﺯز ﻓﺮﺍاﻕق ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺁآﻓﺎﻕق ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺧﻤﻮﺩدﺕت ﺍاﺯز ﮐﺜﺮﺕت ﺗﺎﺛﺮﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻣﺼﯿﺒﺖ ﮐﺒﺮﯼی«‪.42‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮔﻮﺷﺰﺩد ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﮔﺮ ﻫﯿﮑﻞ ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭو ﺳﺒﺐ ﺣﺴﺮﺕت ﻭو ﻧﺪﻡم‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻫﯿﮑﻞ ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﺣﺠﺎﺑﯽ‬
‫ﺑﺮ ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻨﮏ ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ﻭو ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺷﻤﺲ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﯿﺶ​ﺗﺮ‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪» :‬ﺍاﮔﺮ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺑﺸﺮ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺳﺒﺤﺎﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﻫﺪﮤۀ ﺁآﻓﺘﺎﺏب‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯽ ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻭو ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻭو ﻣﺤﺘﺠﺐ ﺑﻮﺩد ﺣﺎﻝل ﺁآﻥن ﺣﺠﺎﺏب ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻋﻬﺪ ﻭو‬
‫ﻋﺼﺮ ﻭوﺳﯿﻠﮥ ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﺑﻮﺩد ﮐﺸﻒ ﺍاﻟﻐﻄﺎﺀء ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪...‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺍاﯾﻘﺎﻥن‬
‫ﻫﯿﮑﻞ ﺑﺸﺮﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﮥ ﺳﺤﺎﺏب ﺷﻤﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ 43‬ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯿﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﮥ ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﻭو‬
‫ﺣﯿﻨﺌﺬ ﺗﺸﻬﺪﻭوﻥن ﺍاﺑﻦ ﺍاﻻﻧﺴﺎﻥن ﺁآﺗﯿﺎ ﻋﻠﲐ ﺳﺤﺎﺏب ﺍاﻟﺴﻤﺎﺀء ﺑﻘﻮﺍاﺕت ﻭو ﻣﺠﺪ ﻋﻈﯿﻢ ﻋﺒﺎﺭرﺕت‬
‫ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ​ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ«‪ .44‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮔﻔﺘﻪ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﻭو ﻧﺸﻮﺭر ﻭو ﻗﯿﺎﻡم ﺑﺮ ﺍاﻋﻼﺀء ﺍاﻣﺮ ﺩدﻋﻮﺕت ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﻣﻬﻤﯿﻦ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﯼی ﺍاﺑﻼﻍغ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪ 41‬ﺷﺮﺡح ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺟﻨﺎﺏب ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ )ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ( ﺹص ‪ 226‬ﭘﺎﻭوﺭرﻗﯽ‪.‬‬
‫‪ 42‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،1‬ﺹص ‪.277‬‬
‫‪ 43‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ :‬ﺍاﯾﻘﺎﻥن ‪ ،‬ﻟﺠﻨﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ ﺁآﻟﻤﺎﻥن‬
‫‪1998‬ﻡم ﺹص ‪ 44‬ﻭو ﻧﯿﺰ ‪ 17‬ﻭو ﻧﯿﺰ ‪51-49‬‬
‫‪ 44‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،1‬ﺹص ‪279-276‬‬

‫‪129‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﯾﺎ ﺍاﺑﺎﺍاﻟﻔﻀﻞ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺘﻌﺎﻝل ﻧﺎﺭر ﺳﺪﺭرﺗﮏ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻣﺤﺒ‪‬ﺘﮏ ﻭو‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﻮﺍاﺝج ﺑﺤﺮ ﻋﺮﻓﺎﻧﮏ ﻭوﺍاﯾﻦ ﻧﺴﺎﺋﻢ ﺭرﯾﺎﺽض ﺍاﯾﻘﺎﻧﮏ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻧﻐﻤﺎﺗﮏ‬
‫ﺍاﻟﺴﺎﺭرﺓة ﻟﻶﺫذﺍاﻥن ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻧﻔﺤﺎﺗﮏ ﺍاﻟﻤﻌﻄﺮﺓة ﻟﻤﺸﺎﻡم ﺍاﻫﻞ ﺍاﻻﻣﮑﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺟﺬﺑﺔ‬
‫ﻗﻠﺒﮏ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺳﻌﺔ ﺻﺪﺭرﮎک ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺑﺸﺎﺭرﺓة ﺭرﻭوﺣﮏ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺘﻌﺎﻝل‬
‫ﺟﺬﻭوﺗﮏ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺷﻌﻠﺔ ﻗﺒﺴﺘﮏ ﺩدﻉع ﺍاﻟﺴﮑﻮﻥن ﻭو ﻟﻮ ﮐﺎﻥن ﻓﯽ ﻫﺬﻩه ﺍاﻻﯾ‪‬ﺎﻡم‬
‫ﺍاﻟﺨﻤﻮﺩدﺓة ﻣﻦ ﺷﺪﺓة ﺍاﻟﻬﻤﻮﻡم ﻣﻤﺪﻭوﺣﺔ ﻣﺤﻤﻮﺩدﺓة ﻓﺎﺧﺮﺝج ﻣﻦ ﺯزﺍاﻭوﯾﺔ ﺍاﻟﺨﻤﻮﻝل‬
‫ﻭو ﺍاﻗﺼﺪ ﺍاﻭوﺝج ﺍاﻟﻘﺒﻮﻝل ﻭو ﻃﺮ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻔﻀﺎﺀء ﺍاﻻﺑﻬﲐ ﻭو ﺍاﺩدﺧﻞ ﺣﺪﯾﻘﺔ‬
‫ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻘﯿﺎﻣﮏ ﻋﻠﲐ ﻧﺸﺮ ﺭرﻭوﺍاﺋﺢ ﻗﺪﺳﻪ ﻭو ﺍاﻋﻼﺀء ﮐﻠﻤﺘﻪ ﻗﯿﺎﻣﺎﹰً ﯾﺘﺰﻟﺰﻝل ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺭرﮐﺎﻥن ﺍاﻟﺸﹼّﺮﮎک ﻭو ﯾﺮﺗﻌﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﺍاﺋﺺ ﺍاﻻﺣﺘﺠﺎﺏب ﻋﻦ ﺭرﺏب ﺍاﻻﺭرﺑﺎﺏب ﻭو ﺗﻌﻠﻮ‬
‫ﻣﻌﺎﻟﻢ ﺍاﻟﻌﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﺗﻨﺘﺸﺮ ﺍاﻋﻼﻡم ﺍاﻻﯾﻘﺎﻥن ﻭو ﺗﺨﻔﻖ ﺭرﺍاﯾﺎﺕت ﺍاﻟﺘﺒﯿﺎﻥن ﻭو ﯾﺮﺗﻔﻊ‬
‫‪45‬‬
‫ﺷﺮﺍاﻉع ﺍاﻟﺤﯿﺎﺓة ﻓﯽ ﺳﻔﯿﻨﺔ ﺍاﻟﻨﺠﺎﺓة ﻋﻠﲐ ﺑﺤﺮ ﺍاﻻﻣﮑﺎﻥن‪.‬‬
‫ﻗﺮﯾﻨﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯿﺪﻫﺪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺭرﻣﻀﺎﻥن ‪1311‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﻭو ﺍاﺣﺘﻤﺎﻻ‪ ‬ﺍاﻭوﺍاﺋﻞ ﺳﺎﻝل ‪ ،1312‬ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺧﺎﺗﻤﮥ ﻟﻮﺡح ﺳﺨﻦ ﺍاﺯز ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺍاﺳﺘﺪﻻﻟﯿﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﺭرﻭوﺩد ﮐﻪ ﺑﯽ​ﮔﻤﺎﻥن ﻫﻤﺎﻥن ﻓﺼﻞ ﺍاﻟﺨﻄﺎﺏب ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺍاﺳﺘﺪﻻﻟﯿﻪ ﮐﻪ ﺍاﺛﺮﺧﺎﻣﮥ ﺁآﻥن‬
‫ﺟﺎﻥن ﭘﺎﮎک ﺑﻮﺩد ﻗﺮﺍاﺋﺖ ﻭو ﺗﻼﻭوﺕت ﺷﺪ ﺑﺸﮑﺮﺍاﻧﯿﺖ ﺍاﻟﻄﺎﻑف ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺖ ﻟﺴﺎﻥن‬
‫ﮔﺸﻮﺩدﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺄﯾﯿﺪﺍاﺕت ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﺑﻬﺎﯾﺶ ﻧﻔﻮﺳﯽ ﻣﺒﻌﻮﺙث ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﻓﺮﻕق ﻋﺎﻟﻢ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻧﻄﻖ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﻗﻮﺕت ﺑﺮﻫﺎﻧﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻠﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﺎﺛﻞ‬
‫ﻟﺬﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺋﻞ ﺳﺎﻝل ‪ 1312‬ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت‬ ‫‪46‬‬
‫ﻭو ﻣﻘﺎﻭوﻣﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ«‪.‬‬
‫ﻣﺤﻀﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﺣﯿﻔﺎ ﻭو ﻋﮑﺎ ﺭرﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﻣﺪﺕت ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺮﻫﻪ ﺍاﺯز ﺯزﻣﺎﻥن‬
‫ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﮥ ﺧﻮﺩد ﻭوﯼی ﺩدﻩه ﻣﺎﻩه ﺑﻪ ﻃﻮﻝل ﮐﺸﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺪﺕت ﺷﺎﻫﺪ ﻋﻈﻤﺖ ﺷﺄﻥن‬
‫ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻣﺮﺗﺒﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﻟﻄﻒ ﺍاﻃﻼﻋﺎﺕت ﻣﻔﯿﺪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﻌﻠﻮﻡم‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ »ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1312‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺑﻪ ﻋﮑﺎ ﺭرﻓﺖ ﻭو ﭼﻨﺪﯼی ﺑﻪ ﺷﺮﻑف ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻭو ﺍاﺳﺘﻔﺎﺿﻪ‬
‫ﻣﺤﻀﺮ ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﮐﺒﺮﱝ ﻣﺸﺮﻑف ﻭو ﺣﺴﺐ​ﺍاﻻﻣﺮ ﺑﻪ ﺗﺪﺭرﯾﺲ ﻭو ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﻮﺑﺎﻭوﮔﺎﻥن ﺍاﺣﺒﺎﯼی‬

‫‪ 45‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،1‬ﺻﺺ ‪ 279 -280‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯼی ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﻞ ﺍاﺷﺘﻌﺎﻝل ﺁآﺗﺶ ﺳﺪﺭرﻩهﺀء ﺗﻮ ﮐﺠﺎﺳﺖ ﻭو ﻧﻮﺭر ﻣﺤﺒﺘﺖ ﭼﻪ ﺷﺪ؟‬
‫ﺍاﻣﻮﺍاﺝج ﺑﺤﺮ ﻋﺮﻓﺎﻧﺖ ﮐﺠﺎﺳﺖ ﻭو ﻧﺴﯿﻢ ﺭرﯾﺎﺽض ﺍاﯾﻘﺎﻧﺖ ﮐﺠﺎ ﺭرﻓﺖ؟ ﻧﻐﻤﻪ ﻫﺎﯼی ﺷﯿﺮﯾﻨﺖ ﺑﺮﺍاﯼی ﮔﻮﺷﻬﺎﯼی ﺷﻨﻮﺍا ﮐﺠﺎﺳﺖ ﻭو ﻧﻔﺤﺎﺕت ﺧﻮﺷﺒﻮﯾﺖ‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺸﺎﻡم ﺟﻬﺎﻧﯿﺎﻥن ﭼﻪ ﺷﺪ؟ ﺷﻮﻕق ﻗﻠﺒﯿﺖ ﮐﺠﺎﺳﺖ ﻭو ﺳﻌﻪﺀء ﺻﺪﺭرﺕت ﭼﻪ ﺷﺪ؟ ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺭرﻭوﺣﺖ ﺭرﺍا ﭼﻪ ﭘﯿﺶ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺍاﺷﺘﻌﺎﻝل ﻣﺤﺒﺘﺖ ﺑﻪ ﮐﺠﺎ‬
‫ﺭرﻓﺖ؟ ﺳﮑﻮﻥن ﺭرﺍا ﻭوﺍاﮔﺬﺍاﺭر ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﯾﺎﻡم ﺍاﺯز ﻓﺮﻁط ﻓﺮﺍاﻕق ﺧﻤﻮﺩدﺕت ﺧﻮﺏب ﺍاﺳﺖ ﻭوﻣﺤﻤﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﺯز ﺯزﺍاﻭوﯾﻪﺀء ﺍاﻧﺰﻭوﺍا ﺑﺮﻭوﻥن ﺁآ ﻭو ﻗﺼﺪ ﺍاﻭوﺝج ﻗﺒﻮﻝل‬
‫ﻧﻤﺎ ﻭوﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻓﻀﺎﯼی ﺍاﺑﻬﯽ ﻃﯿﺮﺍاﻥن ﮐﻦ‪.‬‬
‫‪ 46‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺝج ‪ ،1‬ﺹص ‪.281‬‬

‫‪130‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪47‬‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺖ ﻭوﻣﻌﺮﻓﺖ ﻭو ﻋﻘﯿﺪﺕت ﮐﺎﻣﻠﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﻮﺩد‪«.‬‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺩدﯾﮕﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ​ﻫﺎﯼی ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﺩدﺭر ﻣﺤﻀﺮ ﺍاﻧﻮﺭر ﻣﻼﻗﺎﺕت ﺑﺎ ﻓﻀﻼﯼی ﺁآﻥن‬
‫ﺳﺎﻣﺎﻥن ﻭو ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﺍاﻧﯿﻪ‪ 48‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺿﻤﯿﻤﮥ ﺩد‪‬ﺭرﺭر ﺍاﻟﺒﻬﯿ‪‬ﻪ‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﮔﺰﺍاﺭرﺵش ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ‪:‬‬
‫ﻣﻤ‪‬ﺎ ﻧﺤﺐ ﺍاﻥن ﻧﺬﮐﺮﻩه ﻟﮏ ﻋﻠﲐ ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻟﺤﮑﺎﯾﺔ ﻭو ﺍاﻟﻔﮑﺎﻫﺔ ﻭو ﺍاﻥن ﯾﮑﻦ‬
‫ﻣﻨﺎﻓﯿﺎﹰً ﻟﻼﺧﺘﺼﺎﺭر ﺍاﻟﺬﯼی ﺑﻨﯿﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺎﻝل ﻫﻮ ﻣﺎ ﺟﺮﱝ ﺑﯿﻨﯽ ﻭو ﺑﯿﻦ ﺍاﺣﺪ‬
‫ﺍاﻟﻘﺴﻮﺱس ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﻨﺎﻇﺮﺓة ﻓﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺴﻔﺮ ﺍاﻟﺠﻠﯿﻞ ﻣﻦ ﺍاﺳﻔﺎﺭر ﺍاﻻﻧﺠﯿﻞ‬
‫ﻭو ﻫﻮ ﺍاﻧﻪ ﻟﻤﺎ ﺣﻠﻠﺖ ﺭرﺣﻞ ﺍاﻟﺮﺣﻠﺔ ﻓﯽ ﺳﻨﺔ ‪ 1312‬ﻣﻦ ﺍاﻟﺴﻨﯿﻦ ﺍاﻟﻬﺠﺮﯾﺔ‬
‫ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻼﺩد ﺍاﻟﺸﺎﻣﯿﺔ ﻭو ﺍاﻟﻘﯿﺖ ﻋﺼﺎ ﺍاﻟﺘﺴﯿﺎﺭر ﻓﯽ ﺟﻮﺍاﺭر ﻣﻮﻟﯽ ﺍاﻻﺑﺮﺍاﺭر ﻭو ﻗﺒﻠﺔ‬
‫ﺍاﻻﺣﺮﺍاﺭر ﺟﻌﻠﻨﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻌﺎﻟﲐ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺘﻤﺴ‪‬ﮑﯿﻦ ﺑﻌﺮﻭوﺓة ﻭوﻻﺋﻪ ﻣﺎ ﺩدﺍاﻡم ﺍاﻟﻠﯿﻞ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻨﻬﺎﺭر ﻗﺎﺑﻠﺖ ﯾﻮﻣﺎﹰً ﺍاﺑﺎ ﻧﻤﺮﻭوﺩد ﺍاﺣﺪ ﺍاﻓﺎﺿﻞ ﻗﺴﻮﺱس ﺍاﻟﻄﺎﺋﻔﺔ ﺍاﻻﻧﺠﯿﻠﯿﺔ‬
‫ﻓﯽ ﺑﯿﺖ ﺣﺒﯿﺒﻨﺎ ﺍاﻟﺠﻠﯿﻞ ﺍاﻟﺪﮐﺘﻮﺭر ﺭرﻭوﻓﺎﺋﯿﻞ ﻭو ﺗﻐﻠﻐﻞ ﺑﻨﺎ ﺍاﻟﮑﻼﻡم ﺍاﻟﲐ‬
‫ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺣﻘﯿ‪‬ﺔ ﻇﻬﻮﺭر ﺳﯿﺪﻧﺎ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺳﻮﻝل ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﺴﻼﻡم ﻓﻄﻠﺐ ﻣﻨﹼّﯽ ﺍاﻗﺎﻣﺔ‬
‫‪49‬‬
‫ﺍاﻟﺒﺮﻫﺎﻥن‪...‬‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﻼﻗﺎﺕت ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﻣﺼﺮ‬
‫ﻋﺎﺯزﻡم ﺷﺪ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ ﺑﻪ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﯾﻪ ﺭرﻓﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﻧﯿﺰ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﯾﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﺎﻝل‬
‫‪ 1313‬ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﻗﺎﻫﺮﻩه ﺭرﻓﺖ ﻭو ﺩدﺭرﺱس ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺑﺎﺯز ﮐﺮﺩد ﻭو ﺷﺎﮔﺮﺩدﺍاﻥن ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ​ﺍاﯼی‬
‫ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻭوﯼی ﺑﻪ ﺍاﻣﺮ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ‪ 50.‬ﻣﯿﺘﻮﺍاﻥن ﺣﺪﺱس ﺯزﺩد ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪1313‬‬
‫ﻭو ‪ 1314‬ﺩدﺭر ﻣﺼﺮ ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﺼﺮ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﺗﺮﻭوﺭر ﻧﺎﺻﺮﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩه ﺑﻪ‬

‫‪ 47‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 8‬ﻗﺴﻤﺖ ﺩدﻭوﻡم‪ ،‬ﺹص ‪ 1122‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﺰﯾﺰﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﺍاﺭرﺩدﮐﺎﻧﯽ‪ :‬ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺝج ‪ ،2‬ﻧﺸﺮ ‪121 ،2‬ﺏب‪ ،‬ﺹص‬
‫‪329‬‬
‫‪ 48‬ﺍاﺯز ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﻭو ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﺎﻡم ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﯾﻪ ﯾﺎ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﺍاﻧﯿﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺑﻪ ﻃﺒﻊ ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺿﻤﯿﻤﻪﺀء ﺩدﺭرﺭر ﺍاﻟﺒﻬﯿﻪ ﭼﺎﭖپ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﺭرﺍا ﺟﻨﺎﺏب ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﺭرﺳﺎﺋﻞ ﻭو ﺭرﻗﺎﺋﻢ ﻭوﯼی ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ‪:‬‬
‫ﺭرﺳﺎﺋﻞ ﻭو ﺭرﻗﺎﺋﻢ‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪134 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪ .48‬ﺍاﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﻭو ﺩدﻭوﻣﯽ ﺑﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪﺀء ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﯾﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺧﻮﺩد ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﻭوﺑﺎﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺍاﻭوﻝل‪ 21» :‬ﺷﻬﺮ ﺭرﺑﯿﻊ ﺍاﻟﺜﺎﻧﯽ ‪ 1313‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ‪ 31‬ﺗﺸﺮﯾﻦ ﺍاﻻﻭوﻝل ﺳﺎﻝل ‪1892‬‬
‫ﻣﯿﻼﺩدﯼی« )ﻫﻤﺎﻥن ﺹص ‪ (86‬ﻭو ﺩدﻭوﻡم‪ 19 » :‬ﮐﺎﻧﻮﻥن ﺍاﻻﻭوﻝل ﺳﺎﻝل ‪1892‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ‪ 11‬ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﺍاﻻﺧﺮ ‪)« 1313‬ﻫﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪ (88‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ‬
‫ﺍاﻭوﻝل ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﺘﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﻭو ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺩدﻭوﻡم ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺫذﯾﻠﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺟﺎﻟﺐ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻣﻮﺭرﺩد ﺫذﮐﺮ‬
‫ﺳﻨﻪﺀء ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﺳﺎﻝل ‪ 1313‬ﻣﺼﺎﺩدﻑف ﺑﺎ ﺳﺎﻝل ‪ 1896‬ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺳﺎﻝل ‪ .1892‬ﺳﺒﺐ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺷﺘﺒﺎﻫﯽ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫‪ 49‬ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ‪ :‬ﺩدﺭرﺭر ﺍاﻟﺒﻬﯿﻪ ﻓﯽ ﺟﻮﺍاﺏب ﺍاﻻﺳﺌﻠﺔ ﺍاﻟﻬﻨﺪﯾﺔ ﻣﻄﺒﻌﺔ ﺍاﻟﻤﻮﺳﻮﻋﺎﺕت ﺑﺒﺎﺏب ﺍاﻟﺸﻌﺮﯾﺔ ﻣﺼﺮ ‪1900‬ﻡم ‪1318‬ﻕق ﺹص ‪ 240‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻤﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻣﺼﺎﺑﯿﺢ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪ 330‬ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ )ﻣﯿﺨﻮﺍاﻫﻢ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺳﺮﮔﺬﺷﺘﯽ‬
‫ﻓﮑﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﻣﻦ ﻭوﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﮐﺸﯿﺶ ﻫﺎﯼی ﭘﺮﻭوﺗﺴﺘﺎﻥن ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﯾﻦ ﺳﻔﺮﺟﻠﯿﻞ ﺑﻪ ﻭوﻗﻮﻉع ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ‪(...‬‬
‫‪ 50‬ﺷﺮﺡح ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺟﻨﺎﺏب ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ )ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺹص ‪(249‬‬

‫‪131‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺳﺎﻝل ‪ 1313‬ﺑﻪ ﻭوﯼی ﺭرﺳﯿﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝل ‪ 1314‬ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﻭو ﻭوﺍاﻗﻌﻪ ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ‬
‫ﻧﺨﺴﺖ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎﺏب ﻓﺮﺍاﺋﺪ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺩدﻓﺎﻉع ﺍاﺯز ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪ ،‬ﻭو ﺩدﻭوﻡم‪ ،‬ﻧﺰﻭوﻝل ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﺷﻮﺍاﻝل ﺳﺎﻝل ‪ .1314‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺷﻮﺍاﻏﻞ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﻧﺰﻭوﻝل ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬
‫ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﯾﮏ ﺳﺎﻝل ﻭو ﻧﯿﻢ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﻧﺰﻭوﻝل ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﻧﺰﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻮﺩد‬
‫ﻭو ﺍاﯾﻨﮏ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻘﺎﻡم ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﺶ‬
‫ﻣﯿﺮﺳﺪ‪.‬‬
‫ﺣﺎﻝل ﮐﻪ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺿﺎﻉع ﺍاﻣﺮ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺳﻨﻮﺍاﺕت ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺯزﻣﺎﻥن ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻣﻌﺮﺽض‬
‫ﺷﺪﯾﺪﺗﺮﯾﻦ ﺣﻤﻼﺕت ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺍاﯾﻦ ﺣﻤﻼﺕت ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻭو‬
‫ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿﻮﻥن ﺷﯿﻌﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﺮﺳﻨﺪ ﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬
‫ﺗﻬﻨﯿﺖ ﻣﯿﻔﺮﺳﺘﺎﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺯزﺣﻢ ﺯزﺑﺎﻧﯽ ﺷﺪﯾﺪ ﺭرﻭوﺍا ﻣﯿﺪﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﻗﻌﮥ‬
‫ﺳﻮﺯزﻧﺎﮎک ﻧﺒﯿﻞ ﺯزﺭرﻧﺪﯼی‪ ،‬ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1310‬ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺟﻨﺎﺏب ﺁآﻗﺎ ﻣﺮﺗﻀﲐ ﺳﺮﻭوﺳﺘﺎﻧﯽ ﺭرﺥخ‬
‫ﺩدﺍاﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺳﻨﻪ ﺩدﺭر ﺭرﻓﺴﻨﺠﺎﻥن ﺿﻮﺿﺎﯾﯽ ﺑﺮ ﺿﺪ ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺷﺮﻭوﻉع ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ‬
‫ﺑﯽ​ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﯽ ﻋﺪﻩه ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤﺪ​ﺭرﺿﺎ ﻣﺤﻤﺪ​ﺁآﺑﺎﺩدﯼی ﯾﺰﺩدﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺳﻨﻪ ﺭرﺥخ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل ﻧﯿﺰ ﺷﯿﺦ ﺍاﺣﻤﺪ ﺭرﻭوﺣﯽ ﻭو ﺁآﻗﺎ​ﺧﺎﻥن ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺗﺤﺮﯾﮏ‬
‫ﺳﯿﺪ ﺟﻤﺎﻝل​ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺍاﺳﺪﺁآﺑﺎﺩدﯼی ﻭو ﺑﺎ ﻧﮕﺎﺭرﺵش ﮐﺘﺎﺏب ﻫﺸﺖ ﺑﻬﺸﺖ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﮐﻮﺷﯿﺪﻧﺪ‪51‬؛ ﮔﻔﺘﻨﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻌﮥ ﻗﺘﻞ ﻧﺎﺻﺮﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩه ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪،1313‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺩدﺳﺘﮕﯿﺮ ﻭو ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1311‬ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻗﺮﺍاﺀء ﺁآﺑﺎﺩدﻩه ﺁآﻗﺎ ﺳﯿﺪ‬
‫ﯾﻌﻘﻮﺏب ﺳﻮﺭرﻣﻘﯽ ﺷﻬﯿﺪ ﺷﺪ ﻭو ﻓﺘﻨﮥ ﺷﺪﯾﺪﯼی ﺩدﺭر ﺑﺸﺮﻭوﯾﻪ ﺧﺮﺍاﺳﺎﻥن ﻭو ﻓﺘﻨﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﻗﺮﯾﮥ ﺑﻬﺎﺭر ﻫﻤﺪﺍاﻥن ﻭو ﺁآﺷﻮﺏب ﻭو ﺑﻠﻮﺍاﯾﯽ ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﮐﺎﺷﺎﻥن ﭘﺪﯾﺪ ﺁآﻣﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1312‬ﺣﺎﺟﯽ‬
‫ﻣﺤﻤﺪ​ﺣﺴﯿﻦ ﯾﺰﺩدﯼی ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺭرﺳﯿﺪ ﻭوﻓﺘﻨﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭر ﻫﻤﺪﺍاﻥن ﻭو ﻃﺒﺲ ﺭرﺥخ ﺩدﺍاﺩد ﻭو‬
‫ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻣﯽ​ﮔﺸﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﺮ ﺣﺰﻥن ﻭو ﺍاﻟﻢ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻌﮥ ﺻﻌﻮﺩد ﻣﯽ​ﺍاﻓﺰﻭوﺩد‪ .‬ﻫﻨﻮﺯز ﺭرﻧﺞ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺣﺰﺍاﻥن ﺍاﻟﺘﯿﺎﻡم ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺧﺒﺮ‬
‫ﻓﺘﻨﻪ ﺩدﺭر ﺣﺼﺎﺭر ﺗﺮﺑﺖ ﻭو ﻧﺎﻣﻖ ﺭرﺥخ ﮔﺸﻮﺩد ﻭو ﺭرﺷﺘﺨﻮﺍاﺭر ﺗﺮﺑﺖ ﻧﯿﺰ ﻃﻌﻤﮥ ﺑﻠﻮﺍا ﺑﺮ ﺿﺪ ﺍاﻣﺮ‬

‫‪ 51‬ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺯزﯾﺎﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺗﻦ ﻭو ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻏﯿﺮﻣﺮﺿﯿﻪﺀء ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺍاﻓﺘﯽ‪ :‬ﭘﯿﮏ ﺭرﺍاﺳﺘﺎﻥن‪،‬‬
‫ﻧﺸﺮ ﻋﺼﺮﺟﺪﯾﺪ ﺩدﺍاﺭرﻣﺸﺘﺎﺕت ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪2005 ،‬ﻡم‪ ،‬ﺹص ‪» 233‬ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﺍاﺣﻤﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺍاﺳﺖ ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﻤﯿﺪﺍاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺷﺨﺺ‬
‫ﻣﺮﺩدﻭوﺩد ﺩدﺍاﻣﺎﺩد ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﯾﺤﯿﯽ ﻣﻄﺮﻭوﺩد ﺍاﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﮐﻤﺎﻝل ﻋﺪﺍاﻭوﺕت ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﺯز ﺟﻤﯿﻊ ﺟﻬﺎﺕت ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝل ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻭوﻝل‬
‫ﺑﺎﻟﺬﹼّﺍاﺕت ﺑﺎ ﺁآﻗﺎﺧﺎﻥن ﻭوﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﻭوﻣﺠﺎﻟﺲ ﺩدﺭر ﺻﺪﺩد ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﻓﺴﺎﺩد ﺩدﺭرﺣﻖ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺩد ﺑﻮﺩدﻩه ﺑﺎﺭرﯼی‬
‫ﺧﺼﻮﻣﺖ ﯾﺤﯿﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺻﺒﺢ ﻇﻠﻤﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﻣﺜﻞ ﺷﻤﺲ ﺩدﺭر ﻭوﺳﻂ ﺳﻤﺎﺀء ﻭوﺍاﺿﺢ ﻭوﻣﺸﻬﻮﺩد ﻭو ﻣﺸﻬﻮﺭر«‪.‬‬

‫‪132‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ ﺁآﺗﺶ ﺑﻪ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭر ﺳﺮﺍاﯾﺖ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺟﻤﻌﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮐﺎﻡم ﺧﻮﺩد‬
‫ﮐﺸﯿﺪ‪ .‬ﻣﺸﻬﻮﺭرﺗﺮﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﮥ ﺣﺰﻥن​ﺍاﻧﮕﯿﺰ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝل ‪ 1313‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺗﺮﻭوﺭر ﻧﺎﺻﺮﺍاﻟﺪﯾﻦ‬
‫ﺷﺎﻩه ﺣﺎﺩدﺙث ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﻭوﺭرﻗﺎﺀء ﺷﻬﯿﺪ ﻭو ﺭرﻭوﺡح​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﻧﻮﺟﻮﺍاﻥن ﻭوﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺷﻬﺪﺍاﺀء ﺧﻤﺴﻪ ﺩدﺭر ﺗﺮﺑﺖ ﺧﺮﺍاﺳﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﮐﺎﺷﺎﻥن ﺑﺎﺭر ﺩدﯾﮕﺮ ﻓﺘﻨﻪ ﺑﺮ ﭘﺎ‬
‫ﺷﺪ ﻭو ﻣﺎﺷﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﯿﺴﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺭرﺳﯿﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﯾﺰﺩد ﻧﯿﺰ ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﺑﻨﺎﺩدﮐﯽ ﻭو ﺁآﻗﺎ‬
‫ﻣﺤﻤﺪ​ﺣﺴﯿﻦ ﯾﺰﺩدﯼی ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭرﺳﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﺸﻬﺪ ﻧﯿﺰ ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺗﺮﮎک ﺷﻬﯿﺪ ﺷﺪ‪.52‬‬
‫ﺫذﮐﺮ ﺟﺰﺋﯿﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺭرﺍا ﻣﯿﺴﺰﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺣﺪﻭوﺩد ﻭوﻇﺎﯾﻒ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮﻭوﻥن ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﺰﻥن ﻭو ﺍاﻧﺪﻭوﻩه ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺯز ﺳﻮﯾﯽ ﺑﻪ ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﻫﺠﻮﻡم ﺍاﻋﺪﺍاﺀء ﺩدﺭر ﻗﻤﯿﺺ ﻋﻠﻤﺎﺀء‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻗﻠﺐ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﮔﺪﺍاﺧﺖ ﺍاﻣﺎ ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺟﺮﯾﺎﻧﺎﺕت ﺷﺪﯾﺪﯼی ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر‬
‫ﻓﻀﺎﯼی ﮐﺸﻮﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﻭوﺭر ﻧﻤﯽ​ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1310‬ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺳﯿﺎﺳﯿﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺑﻦ ﺍاﺻﺪﻕق ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪ‪ 53‬ﻭو ﺳﻮﺀء‬
‫ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﺩدﺭر ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺭرﺍا ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯿﺪﺍاﺩد‪ .‬ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﺭرﺍا ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻣﯽ​ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر‬
‫ﻣﯽ​ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺁآﺑﺴﺘﻦ ﺣﻮﺍاﺩدﺙث ﺧﻄﯿﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺩدﺭرﺩد ﺯزﻩه ﺁآﻥن ﺗﺮﻭوﺭر‬
‫ﻧﺎﺻﺮﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩه ﺷﺪ ﻭو ﺟﻨﯿﻦ ﺗﺎﺯزﻩه ﻣﺘﻮﻟﺪﺵش ﻧﻬﻀﺖ ﻣﺸﺮﻭوﻃﻪ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻋﻘﯿﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺧﺼﻮﺹص ﮔﻮﯾﺎﯼی ﺗﻠﺦ​ﮐﺎﻣﯽ‬ ‫‪54‬‬
‫ﻧﺎﺭرﺱس ﺑﻪ ﺩدﻧﯿﺎ ﺁآﻣﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﻧﯿﻞ ﺑﻪ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﺎﻥن ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺑﻪ ﺩدﻫﺎﻥن‬
‫ﻣﻠﺖ ﺭرﯾﺨﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺎ ﺍاﯾﺎﺩدﯾﺎﻥن ﺍاﻣﺮ ﺑﺎﻻﺧﺺ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺻﺪﻕق‬
‫ﺩدﻝل​ﻧﮕﺮﺍاﻧﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯿﺪﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺣﻔﻆ‬
‫ﺣﻀﺮﺗﺶ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬ ‫ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺑﺎ ﭼﻪ ﺩدﻗﺖ ﻭو ﺳﺮﻋﺘﯽ ﻧﺎﻇﺮ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﻤﺮﺍاﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯼی‬
‫ﮔﺬﺭرﺍا ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺍاﮔﺮ ﺗﻀﯿﯿﻘﺎﺕت ﺑﺮ ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﻧﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﻣﺮ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺍاﻭوﺿﺎﻉع ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﺑﺎ ﺁآﻧﭽﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺣﺰﻥنﺍاﻧﮕﯿﺰ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻫﺮﮔﺰ‬
‫‌‬ ‫ﺳﺮﻋﺖ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﻭوﺧﺎﻣﺖ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫‪ 52‬ﻇﻬﻮﺭرﺍا ﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،8‬ﺍاﺯز ‪ 22‬ﺗﺎ ‪110‬‬
‫‪ 53‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻟﻮﺡح ﺯزﯾﺮ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺑﻦ ﺍاﺻﺪﻕق‪» :‬ﻣﺮﺍاﺟﻌﺖ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﭘﺎﻧﺰﺩدﻩه ﺳﺎﻝل ﭘﯿﺶ ﺑﻪ ﻭوﺍاﺳﻄﻪﺀء ﺷﻤﺎ‬
‫ﺩدﺭر ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺸﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺑﻤﺒﯽﺀء ﻃﺒﻊ ﻭو ﻧﺸﺮ ﺷﺪ ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻭوﺯزﯾﺮ ﺗﮑﻔﯿﺮ ﺷﺪ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﯾﻦ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻻ ﺗﻐﻨﯽ ﺍاﻵﯾﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻨﺬﺭر‪ «.‬ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺍاﻓﺘﯽ‪ :‬ﭘﯿﮏ ﺭرﺍاﺳﺘﺎﻥن‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻋﺼﺮ ﺟﺪﯾﺪ ﺩدﺍاﺭرﻣﺸﺘﺎﺕت ﺁآﻟﻤﺎﻥن ‪2005‬ﻡم ﺹص ‪ 265‬ﻭو ﻧﯿﺰ »ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝل ﭘﯿﺶ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺑﻪ ﻭوﺍاﺳﻄﻪﺀء‬
‫ﺷﻤﺎ ﺭرﺳﺎﻟﻪﺀء ﺳﯿﺎﺳﯿﻪ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺳﻠﻄﺎﻥن ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻻﯾﺪﯼی ﺑﻪ ﻭوﺍاﺳﻄﻪﺀء ﺷﻤﺎ ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻫﻨﺪﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻃﺒﻊ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‬
‫ﻭوﯾﮏ ﻧﺴﺨﻪﺀء ﻣﻄﺒﻮﻉع ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍاﻥن ﻧﺰﺩد ﺟﻨﺎﺏب ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻞ ﺍاﮐﺒﺮ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻡم« ﻫﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪.255‬‬
‫‪ 54‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﯾﺪ ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‪ :‬ﮐﺘﺎﺏب ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻧﺴﺨﻪﺀء ﺧﻄﯽ ‪1383‬ﺵش‪.‬‬

‫‪133‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺧﻮﺍاﻥن ﻭو ﻣﻨﺴﻮﺑﺎﻥن ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻃﻬﺮ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺑﺮ ﻫﯿﮑﻞ ﻧﺎﺯزﻧﯿﻨﺶ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺷﺪﺕت‬
‫ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺭرﺍا ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺑﻼﯾﺎﯼی ﻭوﺍاﺭرﺩدﻩه ﺑﺮ ﺍاﻣﺮ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺍاﻏﯿﺎﺭر ﺑﻮﺩد ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﯼی ﮐﻪ ﺳﻨﹼّﺎﹰً ﺩدﻩه ﺳﺎﻝل ﺍاﺯز‬
‫‌‬ ‫ﺑﯽﻭوﻓﺎﯾﯽ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﯾﺎﺭر‪ .‬ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﯾﻌﻨﯽ‬
‫‌‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪﯼی ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﯾﺎﺩد ﺷﺪﻩه‬
‫ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺭرﻭوﺯزﻫﺎﯼی ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﯾﺎ ﺷﺎﯾﺪ ﻫﻢ ﻗﺪﺭرﯼی ﭘﯿﺸﺘﺮ‪ ،‬ﺳﺮ‬
‫ﻧﺎﺳﺎﺯزﮔﺎﺭرﯼی ﮔﺬﺍاﺷﺖ ﻭو ﺭرﺳﻢ ﺑﯽ​ﻭوﻓﺎﯾﯽ ﭘﯿﺸﻪ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر‬
‫ﺳﺎﻟﯿﺎﻥن ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺳﻌﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﻢ ﺟﻔﺎ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺑﯽ​ﺣﯿﺎ‪ ،‬ﭘﺮﺩدﻩه‬
‫ﭘﻮﺷﻨﺪ ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﻨﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﺁآﺑﺮﻭوﯼی ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﯾﺨﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺪﻧﺎﻣﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﺷﻬﺮﮤۀ ﺁآﻓﺎﻕق ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻭو ﺑﺎ ﺩدﺳﺘﯿﺎﺭرﯼی ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺑﺪﯾﻊ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺿﯿﺎﺀء​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا‬
‫ﻣﺠﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﺟﻨﺎﺏب ﮐﻠﯿﻢ ﺟﺒﻬﻪ​ﺍاﯼی ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺧﺪﺍا ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‪ .55‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﺟﺒﻬﮥ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎ ﺟﺎﻥن ﺧﺎﺩدﻡم​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺍاﻋﻤﺎﻝل‬
‫ﻧﺎﺭرﻭوﺍاﯾﯽ ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﺳﺮ ﺯزﺩد‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺑﻪ ﺫذﯾﻞ ﺍاﻏﻤﺎﺽض ﻣﺨﺘﻔﯽ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﮔﺎﻫﯽ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺟﺒﻬﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻭو‬
‫ﮔﺎﻫﯽ ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻧﺰﺍاﻉع ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﮐﻮﺷﯿﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﻭوﻫﻦ ﺍاﻣﺮ ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ‪ 56.‬ﺍاﻋﻤﺎﻟﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﮔﺮﻭوﻩه ﻧﮑﺚ ﻭو ﻧﮑﺺ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﯾﻌﻨﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا‬
‫ﺑﺪﯾﻊ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﺵش ﺷﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺑﺮﻫﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﮔﺮﻭوﻩه ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺛﺎﺑﺘﺎﻥن ﺑﺮ ﻋﻬﺪ‬
‫ﭘﯿﻮﺳﺖ ﻭو ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺧﻂ ﺧﻮﺩد ﻧﻮﺷﺖ ﻭو ﺷﺮﺡح ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﺍاﻭو‬
‫ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﺩدﻭو ﭼﺎﻧﺘﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﮐﻪ ﺍاﻣﺎﻧﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺑﻮﺩد ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺗﻐﺴﯿﻞ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺗﻮﺳﻂ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ ﺭرﺑﻮﺩدﻩه ﺷﺪ‪ .57‬ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻫﻤﻮ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﺣﺘﯽ ﺍاﺯز ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺁآﯾﺎﺕت ﺧﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﯼی ﻧﮑﺮﺩد ﻭو‬
‫ﻣﺎﻭوﻗﻊ‪» :‬ﻣﺪﺗﯽ ﻣﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﮐﻨﺎﯾﻪ ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻭو ﺗﻠﻮﯾﺢ ﻭو ﺗﺼﺮﯾﺢ )ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ( ﺫذﮐﺮ‬
‫ﻣﯿﻨﻤﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺣﻖ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻟﻮﺣﯽ ﺑﻪ ﺍاﺛﺮ ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﻧﺰﺩد ﻣﻦ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﻡم ﺑﻪ ﮐﻠﯽ ﺍاﺳﻤﺸﺎﻥن ﻣﺤﻮ ﻣﯿﺸﻮﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻋﺎﺋﻠﻪ ﻭو ﻏﯿﺮﻩه‬
‫ﺑﻪ ﮐﺮ‪‬ﺍاﺕت ﺫذﮐﺮ ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻧﻘﻀﺎﺀء ﻣﺪﺕت ﻣﺪﯾﺪﯼی ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻧﻔﻮﺱس ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ‬
‫ﺍاﺳﺘﻔﺴﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺶ ﺁآﻧﺎﻥن ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺁآﻥن ﻟﻮﺡح ﺭرﺍا ﻃﺎﻟﺐ‬

‫‪ 55‬ﺣﯿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺹص ‪.54‬‬
‫‪ 56‬ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 7‬ﺹص ‪ 122‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‪.‬‬
‫‪ 57‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ :‬ﺭرﺳﺎﻟﻪﺀء ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ‪ ،‬ﻗﺎﻫﺮﻩه ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺻﺺ ‪ .20-17‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺘﻌﺪﺩدﯼی ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻗﻀﯿﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‬
‫ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم ﺝج ‪ ،1‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪130‬ﺏب ﺹص ‪.221-220‬‬

‫‪134‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺷﺪ ﻫﺮ ﯾﻮﻡم ﻋﺬﺭرﯼی ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﻬﺎﻧﻪ​ﺍاﯼی ﺟﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻣﺴﺠﻮﻧﯽ ﺩدﺭر ﺳﺠﻦ‬
‫ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺑﻬﲐ ﯾﻮﻣﯽ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﯽ ﺑﻪ ﺍاﺛﺮ ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﺯز ﺟﻌﺒﻪ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺫذﮐﺮ‬
‫ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻭو ﺍاﻓﻌﺎﻝل ﻭو ﻇﻠﻢ ﻭو ﺗﻌﺪﯼی ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﯾﺤﯿﯽ ﺭرﺍا ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺫذﮐﺮ ﺍاﻭو ﺍاﻥن ﺍاﺧﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﻧﺎﺯزﻝل؛ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺗﻼﻭوﺕت ﻧﻤﻮﺩد ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﻪ‬
‫ﻫﯿﭻ ﻭوﺟﻪ ﺩدﺧﻠﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﯾﺎﻡم ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻣﻦ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﺍاﻣﺮ ﺍاﺫذﻥن‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻡم​‪ 58‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺧﻂ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻗﻠﻢ ﺑﺒﺮﻡم ﻭو ﺣﺎﻝل ﭼﻮﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﻏﻠﻮ‪ ‬ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺁآﻗﺎ‬
‫)ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء( ﺩدﻋﻮﯼی ﺍاﻟﻮﻫﯿﺖ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺍاﻥن ﺍاﺧﯽ ﺭرﺍا ﻣﺤﻮ ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻢ ﻭو ﺍاﻥن ﻏﺼﻨﯽ‬
‫ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﻣﯿﻨﻮﯾﺴﻢ ﻭو ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯽ​ﺩدﻫﻢ ﮐﻪ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼی ﻧﻤﺎﯾﻢ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺒﻬﻮﺕت‬
‫ﻣﺎﻧﺪ ﻭوﻟﯽ ﺗﺤﺎﺷﯽ ﻧﻨﻤﻮﺩد ﺗﺎ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﻘﯿﻘﺘﺎﹰً ﭼﻨﺎﻥن ﺟﺴﺎﺭرﺗﯽ ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ ﯾﺎ ﻧﻪ‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﭼﻨﺪ ﺩدﻗﯿﻘﻪ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﺍاﻥن ﺍاﺧﯽ ﺭرﺍا ﻣﺤﻮ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﻥن ﻏﺼﻨﯽ‬
‫ﺣﺎﻝل ﺩدﻗﺖ ﮐﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺷﺎﻣﻞ ﺭرﺑﻮﺩدﻥن‬ ‫‪59‬‬
‫ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ«‪.‬‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻭو ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺁآﯾﺎﺕت ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺑﯿﻨﻨﺪ ﻭو ﻻﺟﻞ ﺍاﻋﺰﺍاﺯز ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺁآﺑﺮﻭوﯼی ﺩدﯾﻦ ﻣﺴﺘﻮﺭر ﻣﯿﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﻋﻔﻮ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻃﻬﺮ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﺑﺮ ﺟﺴﺎﺭرﺕت ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻣﯽ​ﺍاﻓﺰﺍاﯾﺪ‪ .‬ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺭرﺍا ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﻧﺎﻋﻖ ﻭو ﻋﺠﻞ ﻭو ﺳﺎﻣﺮﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻧﺴﺒﺖ ﺩدﺍاﺩد ﻭو‬
‫ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ‪ ،‬ﺩدﻭو ﻓﻘﺮﻩه ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺭرﺍا ﻗﻄﻌﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﻫﻢ ﭼﺴﺒﺎﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻋﻬﺪ‬
‫‪60‬‬
‫ﺭرﺍا ﺧﻼﻑف ﻭوﺍاﻗﻊ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﻤﻠﻮ ﺍاﺯز ﺍاﻓﺘﺮﺍاﺀء ﻧﻮﺷﺖ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺭرﺑﺎﺏب ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﯿﻔﺎ ﻭو ﻋﮑﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺳﻌﺎﯾﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺖ ﻭو ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺍاﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻪ ﺑﺎﺏب ﻋﻠﹼّﯿﻪ ﻧﯿﺰ ﺭرﻭوﺍاﻧﻪ ﮐﺮﺩد ﺗﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﻧﺎﺑﻮﺩد ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺣﯿﺺ ﻭو‬
‫ﺑﯿﺺ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎ ﺟﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻭو ﺣﺮﮐﺎﺗﯽ ﻧﺎﺷﺎﯾﺴﺖ ﺍاﺯز‬
‫ﺧﻮﺩد ﺑﺮﻭوﺯز ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻭو ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺰﻥن ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﺑﻬﲐ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻣﺪﻋﯽ ﺷﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺍاﻭوﺳﺖ؛ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ﻣﯿﻨﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺳﻨﯿﻦ ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﺩدﭼﺎﺭر ﻏﺮﻭوﺭر ﻭو ﺧﻮﺩدﺑﯿﻨﯽ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺮ‬
‫ﺍاﻓﺮﺍاﻁط ﺗﻮﻗﻊ ﺍاﮐﺮﺍاﻡم ﻭو ﺍاﻧﻌﺎﻣﺶ ﻫﻤﯽ ﺍاﻓﺰﻭوﺩد ﻭو ﺗﯿﺰﺧﻮ ﻭو ﺗﻨﺪﮔﻮ ﺷﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ‬

‫‪ 58‬ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻖ ﺍاﻭو ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪ‪» :‬ﺍاﮔﺮ ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﻇﻞ ﺍاﻣﺮ ﻣﻨﺤﺮﻑف ﺷﻮﺩد‬
‫ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف ﺧﻮﻫﺪ ﺑﻮﺩد« ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪294‬‬
‫‪ 59‬ﺭرﺳﺎﻟﻪﺀء ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺑﺪﯾﻊ ﺻﺺ ‪.22-21‬‬
‫‪ 60‬ﻫﻤﺎﻥن‪29-27 ،‬‬

‫‪135‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻋﻀﺎﺀء ﺧﺎﻧﻮﺍاﺩدﻩه ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﻧﺎﺻﺮ ﻭو ﺧﺴﺮﻭو ﻣﺴﺘﺨﺪﻡم ﺧﺎﻧﻪ ﺍاﺯز ﺧﻮﺩدﭘﺴﻨﺪﯼی‬
‫ﻭو ﺯزﯾﺎﺩدﻩه​ﻃﻠﺒﯽ ﺍاﻭو ﺧﺴﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻧﻮﺑﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭر ﺣﯿﻔﺎ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻃﻐﯿﺎﻥن ﻟﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﭘﺪﯾﺪ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺮﻡم‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﭼﻨﺪ ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺯز ﺣﺪﹼّ ﺧﻮﺩد ﮔﻔﺖ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻣﺤﺰﻭوﻥن ﺷﺪﻧﺪ ﻭو‬
‫ﻧﺰﺩد ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﻣﻔﻬﻮﻡم ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﮐﻪ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻣﺶ ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﻨﺪ ﻭو ﺗﻨﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﻧﻮﻉع ﺗﺤﺴ‪‬ﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻔﺖ ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺩد ﮐﻪ ﭼﻬﻞ ﺳﺎﻝل ﺧﺪﻣﺖ ﮐﺮﺩد‬
‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﺪﯾﻦ ﺣﺎﻝل ﺷﺪ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺷﻮﺩد ﺍاﻓﻌﺎﻝل ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭر‬
‫ﺟﻤﻊ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺣﺰﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺷﺨﺺ ﺭرﺍا ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮﺩدﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﻝل ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﯿﻢ ﻭو ﮐﺴﯽ ﺭرﺍا ﻧﺮﺳﺪ ﻟ‪‬ﻢ‪ ‬ﻭو ﺑﹺِﻢ‪‬‬
‫ﮔﻮﯾﺪ ﺷﯿﻄﺎﻥن ﻣﻘﺮ‪‬ﺏب ﻭو ﻣﻌﻠﹼّﻢ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﯾﮏ ﻧﺎﻓﺮﻣﺎﻧﯽ ﺭرﺟﻢ‬
‫ﺷﺪ‪ .‬ﮐﺴﯽ ﺑﺎ ﺧﺪﺍا ﺣﻖ ﻣﻌﺎﺭرﺿﻪ ﻧﺪﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﻠﹼّﻢ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﭼﺮﺍا ﻣﺮﺩدﻭوﺩد ﻭو‬
‫ﻣﻄﺮﻭوﺩد ﮔﺸﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﺩدﺭر ﺣﻖ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎ ﺟﺎﻥن‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻫﻤﺎﻥن ﻧﺎﻋﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺍاﻧﺬﺍاﺭر ﺷﺪ ﻭو ﻣﯿﺮﺯزﺍا‬
‫ﻣﺠﺪ​ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺍاﺑﻦ ﮐﻠﯿﻢ ﺍاﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﺑﻬﲐ ﻓﺎﺵش ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺣﺎﺟﯽ‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﺴﻦ ﺷﯿﺮﺍاﺯزﯼی ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﺧﺮﺍاﺳﺎﻧﯽ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻭوﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﻧﺎﻋﻖ ﻭو ﺷﯿﻄﺎﻥن ﺧﻮﺍاﻧﺪﻧﺪ ﻭو ﮔﺮ ﭼﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻻﺟﻞ ﻣﺮﺍاﻋﺎﺕت ﻣﺼﺎﻟﺢ‬
‫ﻭو ﺣﮑﻢ ﺑﻪ ﺷﺨﺺ ﻗﺎﺋﻞ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﻣﺮ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﻭو ﺍاﻧﺎﺑﺖ ﻧﻤﻮﺩدﻩه‬
‫ﺛﻠﺚ ﺍاﻣﻮﺍاﻟﺶ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺭرﺍاﻩه ﺧﺪﺍا ﺍاﻧﻔﺎﻕق ﮐﺮﺩدﻩه ﻭوﻟﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﺭرﺍا ﺷﻨﯿﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﻭوﺧﺎﻣﺖ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎ​ﺟﺎﻥن ﻣﻄﻠﻊ ﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﭼﻨﺪﺍاﻥن ﻣﺘﺎﺛﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﻭوﻗﺎﺗﯽ ﺩدﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﻨﺎﻭوﻝل ﻏﺬﺍا ﻧﺒﺮﺩدﻧﺪ‬
‫ﻭو ﮔﺎﻫﯽ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺗﻨﺒﯿﻪ ﻭو ﺗﺎﺩدﯾﺐ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺎ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺗﻨﹼّﺒﻪ ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل‬
‫ﺧﻮﺩد ﻣﺎﻧﺪﻩه ﻣﺤﺾ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻭو ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﻏﻤﺎﺽض ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم‬
‫ﻣﻘﺎﺭرﻥن ﺣﺎﺩدﺛﻪ ﻏﺮﻭوﺏب ﺷﻤﺲ ﻻﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺣﻮﺍاﻟﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺑﺮﻭوﺯز ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﻏﺎﯾﺖ ﺗﺎﺛ‪‬ﺮ ﻭو ﺗﮑﺪﹼّﺭر ﺧﺎﻃﺮ ﺍاﺑﻬﲐ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﭼﻪ ﻣﺴﻤﻮﻉع ﺍاﻓﺘﺎﺩد ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺧﻮﺩد ﻧﺴﺒﺖ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻣﻀﺎﺀء ﺍاﻭو‬
‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺍاﺳﺘﺜﻨﺎﺀء ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺬﮐﻮﺭرﻩه ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً‬
‫ﻧﻘﻞ ﺍاﺯز ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﺧﻮﺩد ﺷﻤﺮﺩد ﻭو ﻧﺰﺩد ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺑﻪ‬

‫‪136‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺩدﺍاﯾﻤﺎﹰً ﭼﻨﯿﻦ ﻃﻐﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﺩدﻋﺎ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﻃﺮﺩد‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺴﺘﺮ ﻧﻘﺎﻫﺖ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺑﺎﺭر ﻣﻼﻗﺎﺕت ﻧﺪﺍاﺩدﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺖ ﭼﻨﺪﺍاﻥن ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﻇﻨﯿﻦ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻏﺬﺍا ﻭو ﺷﺮﺑﻪ ﺩدﻭوﺍا ﺭرﺍا ﭘﻨﻬﺎﻥن‬
‫ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﻧﻬﺎﻧﯽ ﮐﺎﺭرﯼی ﮐﻨﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺑﯿﻤﻨﺎﮎک ﻭو ﻫﺮﺍاﺳﻨﺎﮎک ﮔﺮﺩدﯾﺪ‬
‫‪61‬‬
‫ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺑﺬﯾﻞ ﻋﻄﻮﻓﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﻏﺼﻦ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﻣﺘﺸﺒ‪‬ﺚ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎ ﺟﺎﻥن ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺑﺮ ﺗﺴﻮﯾﻼﺕت ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﻓﺰﻭوﺩد ﻭو ﺑﻪ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﭘﯿﻮﺳﺖ‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺁآﻧﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺗﺤﻤﻞ ﮐﻨﻨﺪ ﻟﺬﺍا ﻣﺪﺗﯽ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻧﺰﺩد ﺧﻮﺩد‬
‫ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﺍاﻣﺎ ﺑﺎﺯز ﻫﻢ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻧﺎﺷﺎﯾﺴﺖ ﺍاﻭو ﺑﺎﻋﺚ ﮔﻠﻪ ﺧﺎﻧﺪﺍاﻥن ﻣﯽ​ﺷﺪ ﻭو ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﺎ‬
‫ﻭوﯼی ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻣﯽ​ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﺭرﻭوﺯزﯼی ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﺎ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺳﻌﯽ ﺩدﺭر ﺗﺸﺘﯿﺖ ﺷﻤﻞ‬
‫ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﮐﺮﺩد ﻭو ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮﺗﺮ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﻭو ﺣﺘﯽ ﻓﺮﺍاﺗﺮ ﺍاﺯز ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﻧﺼﻒ‬
‫ﺭرﻭوﯼی ﺯزﻣﯿﻦ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ .62‬ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺍاﺯز ﺟﻤﻊ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺑﺮﻭوﻥن ﺭرﻓﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺻﻒ‪ ،‬ﻫﻤﯿﺸﻪ‬
‫ﻧﻈﺮ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎﻝل ﻭوﯼی ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﺪﻫﻮﺵش ﻭو ﻣﺠﻨﻮﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻗﻠﻤﺪﺍاﺩد ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1319‬ﻭوﻓﺎﺕت ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز‬
‫ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﺍاﺳﺒﺎﺏب ﻣﺰﺍاﺣﻤﺖ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺷﺪ‪ .‬ﻧﮑﺘﮥ ﺟﺎﻟﺐ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ‬
‫ﺍاﻫﺎﻧﺖ ﺑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎ​ﺟﺎﻥن ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﻫﻢ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﻫﻢ‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﻮ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﻧﺎﻋﻖ ﻭو ﺷﯿﻄﺎﻥن ﻭو ﺭرﺋﯿﺲ​ﺍاﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ‬
‫ﻧﺎﻣﯿﺪ‪ .‬ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﻋﻨﺎﺩد ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﺪﺗﯽ ﺑﺎ ﻭوﯼی ﻫﻤﺪﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﺮﺃأﯼی ﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻗﺼﺮ ﺑﻬﺠﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺯزﯾﺴﺘﻨﺪ‪.63‬‬
‫ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﯿﺪﺭر​ﻋﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺷﺮﺡح ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻓﺮﻣﺎﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻗﯿﺎﻡم ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﺍاﺯز ﺗﺪﻭوﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﯾﺎﺩدﯼی ﻧﮑﺮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺷﺮﺡح ﺣﺎﻝل ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﺗﻔﺼﯿﻞ ﻓﻘﻂ ﺗﺎ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ‪ 1312‬ﯾﺎﺩد‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﺍاﺯز ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺩدﺭر ﻣﯽ​ﮔﺬﺭرﺩد‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﮑﺘﮥ ﺯزﯾﺮ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻟﻮﺡح ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬
‫‪ 61‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،7‬ﺹص ‪ 12‬ﻭوﺍاﻗﻌﻪﺀء ﺳﺎﻝل ‪.1309‬‬
‫‪ 62‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻟﻮﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺍاﯾﻦ ﺧﺼﻮﺹص ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم ﺝج ‪ ،2‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀءﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪131 ،‬ﺏب‪،‬‬
‫ﺻﺺ ‪» 331-330‬ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﻟ‪‬ﻪ ﺷﻤﺎ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺍاﯾﺎﻡم ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﺧﻮﺩد ﺩدﯾﺪﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﮔﻮﺵش ﺧﻮﺩد ﺷﻨﯿﺪﯾﺪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎ ﺟﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺷﻤﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﺵش ﺧﻮﺩد ﺷﻨﯿﺪﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺳﺮ ﺑﺮ ﭘﻨﺠﺮﻩه ﻧﻬﺎﺩدﻧﺪ ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﺍاﻭو ﻓﻐﺎﻥن ﻭوﻧﺎﻟﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺣﺎﻝل ﺷﺨﺺ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺟﻠﯿﻠﯽ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺷﻬﺎﺩدﺗﺶ ﺑﺮ ﺿﺪ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﻧﺼﻒ ﺭرﻭوﯼی ﺯزﻣﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﺭرﺟﻪﺀء ﻧﺒﻮﺕت ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪﻩه ﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز ﻫﻤﯿﻦ ﺷﻤﺎ‬
‫ﻗﯿﺎﺱس ﺑﮕﯿﺮ‪«...‬‬
‫‪ 63‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 7‬ﺻﺺ ‪128- 122‬‬

‫‪137‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭو ﻻﻧﻬﺎﯾﻪ ﻣﺴﺮﻭوﺭر ﻭو ﺣﺎﻣﺪ ﻭو ﺷﺎﮐﺮﻡم ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺃأﺭرﺍاﺩد‪‬ﻩه‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻓﺮﻉع‬
‫‌‬
‫ﻏﺼﻦﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﻋﻈﻢ‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ‬ ‫ﻣﻨﺸﻌﺐ ﺍاﺯز ﺍاﺻﻞ ﻗﺪﯾﻢ‪ ،‬ﺳﺮ‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﻗﺪﻡم‪،‬‬
‫ﺁآﯾﺎﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻧﺎﺷﺮﮐﻠﻤﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺭرﺍاﻓﻊ ﺭرﺍاﯾﺎﺕت ﺩدﯾﻦ‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪،‬‬
‫‌‬ ‫ﻋﻬﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻣﺒﯿﻦ‬
‫ﻣﻮﻟﯽﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﻭو ﺍاﻻﻣﻢ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﻭوﺣﯽ ﻭو ﺭرﻭوﺡح‌ﺍاﻟﻤﺨﻠﺼﯿﻦ ﻭو‬
‫‌‬
‫ﺍاﻟﻤﻘﺮ‪‬ﺑﯿﻦ ﻟﺘﺮﺍاﺏب ﺍاﻗﺪﺍاﻡم ﺧﹸُﺪﹼّﺍاﻡم ﺑﺎﺑﹺِﻪ‪ ‬ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﯿﺐﹺِ ﺍاﻟﻮﺳﯿﻊ‪ ‬ﺍاﻟﻤﻔﺘﻮﺡح‪ ‬ﻋ‪‬ﻠﹶَﯽ‬
‫ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﺍاﻟﻔﺪﺍاﺀء ﺑﻪ ﺻﺮﻑف ﺭرﺣﻤﺖ ﺭرﺣﻤﺔﹰً ﻟﻠﻌﺎﻟﻤﯿﻨﯽ ﻭو ﻣﺤﺾ ﻓﻀﻞ‬
‫ﻓﻀﺎﻝل ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺑﺼﺎﺭرﺕت ﻭو ﺣﮑﻤﺖ ﺭرﺏب‪‌‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻨﯽ ﻭو ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻭو ﺗﻮﻓﯿﻖ‬
‫ﺏب‪‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻨﯽ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺷﺪﯾﺪ ﺍاﻟﻘﻮﺍاﺋﯽ ﻭو ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﺭر ‌‬
‫ﻣﺤﯿﻄﻪﺷﺎﻥن ﺗﻌﻠﻖ ﮔﺮﻓﺖ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو‬
‫‌‬ ‫ﻓﻀﻠﯿﮥ ﺭرﺣﻤﺘﯿﮥ ﺳﺎﺑﻘﮥ‬
‫ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺷﻤﻊ ﺭرﻭوﺷﻦ ﺍاﻧﺠﻤﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﺳﺘﺎﺭرﮤۀ ﺩدﺭرﺧﺸﻨﺪﮤۀ ‌ﺍاﻣﻢ ﻭو‬
‫ﻫﺎﺩدﯼی ﻋﺒﺎﺩد ﻭو ﻧﻮﺭر ﻭو ﻧﺎﺭر ﺭرﺷﺎﺩد ﻭو ﻭوﺩدﺍاﺩد ﺑﻼﺩد ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺍاﻓﺮﺍاﺯزﺷﺎﻥن‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺑﻪ ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺪﺱس ﻣﻔﺼﻞ ﻣﻨﯿﻌﯽ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺣﺮﻓﺶ ﻣ‪‬ﻀﺮﻡم ﻧﺎﺭر ﻣﻮﻗﺪﮤۀ‬
‫ﮐﻠﻤﻪﺍاﺵش ﺣﯿﺎﺕت‌ﺑﺨﺶ ﺟﻬﺎﻧﯿﺎﻥن ﻭو‬
‫‌‬ ‫ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺍاﻓﺌﺪﮤۀ ﻋﺎﻟﻤﯿﻦ‪ ،‬ﻭو ﻫﺮ‬
‫ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺑﺎﻟﻐﮥ ﺑﺎﻗﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻭو ﺁآﺧﺮﯾﻦ‪ .‬ﺍاﺣﻀﺎﺭرﺷﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﻋﺘﺒﻪﺑﻮﺳﯽ ﻭو ﻃﻮﺍاﻑف ﻣﻄﺎﻑف ﻣﻸﺍاﻋﻠﲐ ﺭرﻭوﺣﯽ ﻭو ﺭرﻭوﺡح‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﻓﯽ ﺳ‪‬ﺮﺍاﺩدﹺِﻕقﹺِ‬
‫‌‬
‫ﺍاﻟﺒ‪‬ﻘﺎﺀء ﻟﺬﺭر‪‬ﺍاﺕت ﺗﹸُﺮﺍاﺏبﹺِ ﻣﻘﺎﻣ‪‬ﻪ‪ ‬ﺍاﻷﻋ‪‬ﻠﹶَﲐ ﺍاﻷﺑﻬﲐ ﻭو ﻟ‪‬ﻌ‪‬ﺒ‪‬ﺪﹺِ ﺑ‪‬ﻬﺎﺋ‪‬ﻪ‪ ‬ﺍاﻟﻔﺪﺍاﺀء‪ .‬ﻭو ﺧﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺩد‪‬ﺭر‪‬ﺭر‪‬ﺍاﻟﺒ‪‬ﻬﯿﻪ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﻭو ﺳﺠﻮﺩد ﻭو ﻭوﻓﻮﺩدﺷﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺪﯾﻨﮥ‬
‫ﻣﻘﺪﺳﮥ ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﻋﮑﺎ ﻭو ﻃﻮﺍاﻑف ﻭو ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﺑﻘﻌﮥ ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﻧﻮﺭرﺍاﺀء ﻭو ﺗﺸﺮ‪‬ﻑف ﻭو‬
‫ﺡح‪‬ﺍاﻟﻮﺭرﱝ ﻟ‪‬ﺠﻮﺩد ﻗﻠﻤﻪ‬
‫ﻣﻮﻟﯽﺍاﻟﻮﺭرﱝ‪ ،‬ﺭرﻭو ‌‬
‫‌‬ ‫ﻣﺜﻮﻝل ﺣﻀﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫‪64‬‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫‌‬ ‫ﺍاﻟﻤﺤﯿﯽ ﺍاﻟﻌ‪‬ﻈ‪‬ﻢ‪ ‬ﺍاﻟﺮ‪‬ﻣﯿﻢ ﺭرﺍا ]ﺩدﺭر[ ﻫﺰﺍاﺭر ﻭو ﺳﯿﺼﺪ ﻭو ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻩه‬
‫ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺣﺎﺟﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﻔﺼﻞ ﻫﻤﺎﻥن ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﻧﻪ ﻟﻮﺣﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺭرﺽض ﺍا ﻗﺪﺱس ﺩدﻋﻮﺕت ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﯾﺎﺩد ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻣﺠﻠﹼّﺪ‬
‫ﺍاﻭوﻝل ﻃﺒﻊ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺻﻮﺭرﺕت ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻭوﯼی ﺑﺎﯾﺪ ‪1312‬‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﻧﻪ ﺳﺎﻝل ‪1314‬؛ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺘﺒﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﮐﻬﻮﻟﺖ ﺳﻦ ﺣﺎﺟﯽ‬
‫‌‬
‫ﻧﻤﯽﮔﻮﯾﺪ‪ .‬ﺷﻮﺭرﺑﺨﺘﺎﻧﻪ ﻧﺴﺨﮥ ﻣﻨﺘﺸﺮ‬ ‫‌‬
‫ﻧﮑﺘﻪﺍاﯼی ﺑﻪ ﻣﺎ ﺑﺎﺯز‬ ‫ﺭرﺥخ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺷﺪﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻧﯿﺰ ﻓﺎﻗﺪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺩدﻗﯿﻖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﺩدﻭو ﻧﮑﺘﻪ ﺩدﺍاﻝل‪ ‬ﺑﺮ‬

‫‪ 64‬ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﯿﺪﺭر ﻋﻠﯽ‪:‬ﺷﺮﺡح ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺻﺺ ‪536-535‬‬

‫‪138‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻣﻔﯿﺪ ﺍاﻓﺘﺪ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ ﺩدﺭر ﺟﺎﯾﯽ ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﭼﻬﺎﺭر‬
‫‌‬ ‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻧﺰﻭوﻝل ﻫﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺳﺎﻝل ﺑﻪ ﺟﺎﻥن ﻋﺰﯾﺰﺕت ﮐﻪ ﻫﺮ ﺭرﻭوﺯزﯼی ﺩدﺭر ﻣﺤﻮ ﺑﻌﻀﯽ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺒﻠﻐﯽ ﻣﺮﮐﺐ‬
‫ﻣﯽ‌ﺧﻮﺭرﻡم«‪ 65‬ﻭو ﺩدﺭر ﺟﺎﯾﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪» :‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺣﺎﻝل ﻣﺪﺕت ﭼﻬﺎﺭر ﺳﺎﻝل ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﻤ‪‬ﻞ‬
‫ﺟﻔﺎ ﻭو ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻭو ﺍاﻓﺘﺮﱝ ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺟﯿﻒ ﻭو ﺗﺰﯾﯿﻒ ﻭو ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻭو ﺑﻠﮑﻪ ﺗﮑﻔﯿﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻩه‬
‫ﺑﺎ ﺍاﺣﺘﺴﺎﺏب ﺻﻌﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1309‬ﻭو ﺷﺮﻭوﻉع ﺟﺮﯾﺎﻥن ﻧﻘﺾ ﺩدﺭر‬ ‫‪66‬‬
‫ﻭوﻣﯽ‌ﻧﻤﺎﯾﺪ«‬
‫ﺣﻮﺍاﻟﯽ ﺳﺎﻝل ‪ 1310‬ﻣﯽ‌ﺗﻮﺍاﻥن ﺣﺪﺱس ﺯزﺩد ﮐﻪ ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﺎﯾﺪ ﺣﻮﺍاﻟﯽ ﺳﺎﻝل ‪1314‬‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ‪.‬‬

‫‪ – 2‬ﻧﻈﺮﯼی ﺑﺮ ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬
‫ﺍاﯾﻨﮏ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺗﺎ ﺍاﻧﺪﮐﯽ ﺑﻪ ﺟﺰﺋﯿﺎﺕت ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺘﻦ ﻟﻮﺡح ﭘﯿﺪﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب​ﻫﺎﯼی ﺭرﻭوﺷﻦ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯز ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺧﻮﺍاﻧﻨﺪﻩه ﺑﺎ ﻋﯿﻦ ﭘﺮﺳﺶ​ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻣﻄﺮﺡح ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺑﺪﻭوﻥن ﻫﯿﭻ ﻣﺠﺎﻣﻠﻪ​ﺍاﯼی ﺩدﺭر ﻣﺘﻦ ﻟﻮﺡح‬
‫ﭘﺮﺳﺶ​ﻫﺎﯼی ﺯزﯾﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ )ﻋﯿﻦ ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت ﻟﻮﺡح ﺍاﺳﺖ(‪:‬‬
‫‪ -1‬ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﯾﺪ ﮐﻪ‪ :‬ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻮﻗﻦ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬
‫ﻫﯿﭻ ﻣﻨﮑﺮﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﭘﺲ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺧﺘﻼﻓﺎﺕت ﭼﯿﺴﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﮐﺠﺎﺳﺖ؟‬
‫‪ -2‬ﺍاﻣﺎ ﺳﺒﺐ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺧﺘﻼﻓﺎﺕت ﭼﯿﺴﺖ ﻭو ﮐﯿﺴﺖ؟ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫‪ -3‬ﺍاﻣﺎ ﭼﺎﺭرﮤۀ ﮐﺎﺭر ﺭرﺍا ﺍاﺳﺘﻔﺴﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫‪ -4‬ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﺯز ﺿﺪﹼّﯾ‪‬ﺖ ﻗﺪﯾﻤﻪ ﺑﯿﻦ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻭوﺳﯿﻠﮥ ﻓﺘﻮﺭر ﺩدﺭر ﻣﯿﺜﺎﻕق ﮔﺸﺘﻪ‬
‫ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫‪ -5‬ﺍاﻣﺎ ﻗﻀﯿﮥ ﺍاﺩدﻋﺎﯼی ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ‪.‬‬
‫‪ -6‬ﺍاﻣﺎ ﻗﻀﯿﮥ ﺯزﺟﺮ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺍاﺯز ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﻭوﺿﺎﻉع‪.‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﺳﻮﺍاﻝل ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﭘﺎﺳﺨﯽ‬
‫ﺭرﻭوﺷﻦ ﻭو ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﺷﺄﻥن ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﻭو ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﺷﻤﻞ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪‬‬
‫ﺻﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺧﺘﻼﻓﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺭرﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﻟﻮﺡح ﻋﻬﺪ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد‬

‫‪ 65‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،4‬ﺹص ‪233‬‬
‫‪ 66‬ﻫﻤﺎﻥن ﺹص ‪.239‬‬

‫‪139‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺳﺒﺐ ﺍاﺧﺘﻼﻑف‪ ،‬ﭘﺎﺳﺦ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺎ ﮐﺴﯽ‬
‫ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﺟﺰ ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﻣﻘﺪﺱس ﻭو ﺟﺎﻧﻔﺸﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﺣﻖ ﻗﺼﺪ ﻫﯿﭻ‬
‫ﮐﺎﺭرﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﮐﺴﯽ ﺭرﺍا ﺗﻔﺴﯿﻖ ﻭو ﺗﮑﻔﯿﺮ ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﭼﺎﺭرﮤۀ ﮐﺎﺭر‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺛﺒﻮﺕت ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺑﺮ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺿﺪﹼّﯾ‪‬ﺖ ﻗﺪﯾﻤﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد‪ ،‬ﻫﯿﭻ ﮐﺪﻭوﺭرﺗﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﺧﺘﻼﻓﯽ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻧﺒﻮﺩد‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻋﯿﺎﻥن ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻻ‪ ‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺣﺘﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻣﯽ​ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﻗﻀﯿﮥ‬
‫ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﻧﯿﺰ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺍاﺯز ﺑﺪﻭو ﺻﻌﻮﺩد ﺑﻪ ﺣﺒﻞ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻧﻪ‬
‫ﭼﯿﺰ ﺩدﯾﮕﺮ‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺯزﺟﺮ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ »ﺣﺎﻝل ﻧﻘﻠﯽ ﻧﺸﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺑﻪ‬
‫ﺭرﻭوﺿﮥ ﻣﻄﻬ‪‬ﺮﻩه ﻗﺴﻢ ﮐﻪ ﮔﻮﺷﻪ​ﺍاﯼی ﮔﯿﺮﺩد ﻭو ﺗﻮﺷﻪ​ﺍاﯼی ﻧﭙﺬﯾﺮﺩد‪ .‬ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﯾﻦ ﺛﻘﻞ ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا‬
‫ﭼﻨﺪﯼی ﺣﻤﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﭼﻪ ﺿﺮﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد؟ ﻭوﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﺒﺐ ﺭرﻭوﺷﻨﯽ ﭼﺸﻢ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺷﻮﺩد ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ‬
‫ﺭرﺍاﺣﺖ ﺟﺎﻥن ﻭو ﺁآﺳﺎﯾﺶ ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻗﻀﯿﻪ ﺷﺒﻬﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺠﺮﺑﻪ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ ﭼﻪ ﺿﺮﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد؟ ﻭو ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻻ ﺍاﻟﻪ ﺍاﻻ‪ ‬ﻫﻮ ﺁآﻥن ﯾﻮﻡم ﯾﻮﻡم ﻋﯿﺪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺍاﺳﺖ «‬
‫ﻣﻔﺼﻞ​ﺗﺮﯾﻦ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺳﻮﺍاﻝل ‪ 5‬ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺑﺮ‬
‫ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺗﻬﻤﺖ ﻣﯽ​ﺯزﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﻧﻘﻞ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺗﺎ‬
‫ﺷﺎﺋﺒﮥ ﻫﺮ ﻧﻮﻉع ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﺭرﺩد‪ ‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﺫذﮐﺮ ﺷﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻌﺰﯾﺰﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽ​ﺷﺪ ﺑﻪ ﻏﺎﯾﺖ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻟﻘﺐ ﺳﺮﮐﺎﺭر ﺁآﻗﺎ ﺍاﺯز ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﻃﻬﺮ ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه ﻣﯽ​ﺷﺪ ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍاﻭوﻗﺎﺕت ﻓﻘﻂ ﺑﻪ »ﺁآﻗﺎ«‬
‫ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه ﯾﺎﺩد ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺩدﺍاﺋﻤﺎﹰً ﺑﻪ ﺣﺎﺿﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻣﺤﻀﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺫذﮐﺮ ﺧﺼﺎﺋﺺ ﻭو‬
‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻣﯽ​ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺗﻌﺰﯾﺰﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻏﺼﻦ ﻭو ﻟﻮﺡح ﺑﯿﺮﻭوﺕت ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻟﻘﺎﺑﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺳﺮ‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻣ‪‬ﻦ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ‬
‫ﻧﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﺷﺄﻥن ﺑﯽ​ﻧﻈﯿﺮ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺣﯿﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﯿﺰ ﺳﺨﻦ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻏﺎﯾﺖ‬
‫ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ ‪» :‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺑﻪ ﮐﺮ‪‬ﺍاﺕت ﺍاﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺭرﺍا ﻓﺎﺵش ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺰ ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﻫﻤﮕﯽ ﻭو ﺑﻼ ﺍاﺳﺘﺜﻨﺎﺀء ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺧﻠﻖ​ﺍاﻧﺪ«‪ 67‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻤﯿ‪‬ﮥ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد‬
‫ﺟﻤﻠﮕﯽ ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﻨﺖ ﮐﻨﺰ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺑﺴﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺎ‬

‫‪ 67‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،7‬ﺹص ‪ 3‬ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﮐﺘﺎﺏب‪.‬‬

‫‪140‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿﻪ ﻭو ﻟﻮﺡح ﺧﺮﺍاﺳﺎﻥن ﻫﻤﮕﯽ ﺩدﺭر ﺟﻬﺖ ﺁآﻥن ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﻊ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺑﻪ‬
‫ﻓﺮﺍاﺳﺖ ﺩدﺭرﯾﺎﺑﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﺎ ﭼﻪ ﺩدﺭرﺟﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﺭرﻏﻢ ﺍاﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺟﻼﻟﺘﻬﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺑﺮ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺑﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺳﺎﺣﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺑﯽ​ﺍاﺛﺮ‬
‫ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺍاﯾﻦ ﺣﯿﻠﻪ ﻭو ﺗﺰﻭوﯾﺮ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﻣﺨﺼﻮﺹص ﻋﺒﺎﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺑﺮ‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﮔﺬﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻘﺐ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد‪ ،‬ﺩدﺭر ﺣﻖ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺏب‬
‫ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺍاﺑﺘﺪﺍاﺀء ﺷﺎﯾﺪ ﻗﺪﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺑﺤﺚ ﺩدﻭوﺭر ﺑﺎﺷﺪ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‬
‫ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺭرﺟﻮﻉع ﺷﻮﺩد ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﻟﻮﺡح ﺍاﻣﻮﺍاﺝج ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺘﻦ ﻟﻮﺡح ﺍاﻣﻮﺍاﺝج ﺟﻤﻠﮥ ﺯزﯾﺮ‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺟﻨﺎﺏب ﻋﺒﺪﺍاﻝل ‪ 9‬ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻬﺎﺋﻰ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺘﻰ ﻗﺼﺪ ﺟﻬﺎﺕت ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺀء ﻧﻤﻮﺩدﻩه«‪.68‬‬
‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻋﺪﺩد ‪ 9‬ﺭرﺍا ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺭرﻭوﺵش ﻣﺮﺳﻮﻡم ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﻰ‪ ،‬ﻋﺪﺩد ﺑﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﺁآﺭرﯾﻢ‬
‫ﻣﻰﺷﻮﺩد )ﺍاﻝل ‪ =9‬ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء( ﻭو‬
‫)ﺑﻬﺎﺀء=‪ (9‬ﻭو ﺑﺎ ﻣﻘﺎﺭرﻧﺖ ﺁآﻥن ﺑﺎ "ﺍاﻝل"‪ ،‬ﻛﻠﻤﮥ "ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء" ﺳﺎﺧﺘﻪ ‏‬
‫ﺑﺎ ﺍاﺗﹼّﺼﺎﻝل ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻛﻠﻤﮥ "ﻋﺒﺪ"‪ ،‬ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭘﺪﯾﺪﺍاﺭر ﻣﻰ‏ﺷﻮﺩد )ﻋﺒﺪﺍاﻝل ‪= 9‬‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء( ‪ .‬ﺣﺎﻝل ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﻛﻪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻘﺐﹺِ ﻛﯿﺴﺖ ﻭو ﺑﺎ ﺁآﻗﺎ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﻛﻪ ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﻰﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬‫ﺍاﻣﻮﺍاﺝج ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﺍاﻭو ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ‏‬

‫ﺑﺮﺧﻰ ﺍاﺯز ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺭرﺣﻤﺎﻧﻰ ﺑﺎ ﺍاﺳﺘﻨﺎﺩد ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻰ ﻛﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺍاﺳﺖ‪ ،69‬ﻟﻘﺐ‬
‫ﻣﻰﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺍاﻋﻄﺎﺋﻰ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺑﻪ ﻏﺼﻦ‏ﺍاﻟ‪‬ﻪ ‏ﺍاﻻﻋﻈﻢ ‏‬
‫ﺷﺠﺮﻩهﻧﺎﻣﮥ‬
‫‏‬ ‫ﻣﻠﻚﺧﺴﺮﻭوﻯى ﺍاﺳﺖ ﻛﻪ ﻇﺎﻫﺮﺍاﹰً ﺩدﺭر‬
‫‏‬ ‫ﺍاﯾﻦ ﺧﺼﻮﺹص‪ ،‬ﻛﺘﺎﺏب ﺍاﻗﻠﯿﻢ ﻧﻮﺭر ﺟﻨﺎﺏب‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﺩدﺭر ﺫذﯾﻞ ﻏﺼﻦ‏ﺍاﻟ‪‌ ‬‏‪‬ﻪ ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ ﻛﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ‪،‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺭرﺍا ﻧﺎﺯزﻝل ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫‪70‬‬
‫ﻣﻰ‏ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﻌﺪﻫﺎ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻏﻠﻄﻨﺎﻣﮥ ﻛﺘﺎﺏب ﺍاﻗﻠﯿﻢ ﻧﻮﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻛﻪ ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ‪ ،‬ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﻣﺘﺬﻛﹼّﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻓﻮﻕق ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫»ﻫﺬﺍا ﯾﻮﻡم‪ ‬ﻣﺎﺭر‪‬ﺃأﺕت‪ ‬ﻋ‪‬ﯿﻦ‪ ‬ﺍاﻻﺑﺪﺍاﻉع ﺷ‪‬ﺒﻬ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﺑ‪‬ﺼﺮ‪ ‬ﺍاﻻﺧﺘﺮﺍاﻉع ﻣﺜﻠﹶَﻪ ﺑﻤﺎ ﺃأﺭرﺍاﺩد‬
‫ﻣ‪‬ﻮﻟ‪‬ﻰ‏ﺍاﻟﻮﺭرﱝ ﺍاﻥن ﯾﺰﯾ‪‬ﻦ‪ ‬ﻓﺮﺍاﺵش‪ ‬ﺃأﺣﺪﹺِ ﺍاﻻﻭوﻟﯿﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﺬﻯى ﺳ‪‬ﻤ‪‬ﻰ ﺑﻌ‪‬ﺒﺪﹺِﺍاﻟﺒ‪‬ﻬﺎﺀء ﻣ‪‬ﻦ‬
‫ﻟﺴﺎﻥنﹺِ ﺍاﻟﻜﺒﺮﯾﺎﺀء ﺑﹺِﻮ‪‬ﺭر‪‬ﻗﹶَﺔ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍا‪‬ﻭو‪‬ﺭرﺍاﻕقﹺِ ﺳﺪﺭرﺓة‪ ‬ﺍاﻟﻮﻓﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﺘﻰ ﺯزﹶَﯾﻨﹶَﻬ‪‬ﺎﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺑﻄﺮﺍاﺯزﹺِ‬

‫‪ 68‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺀء ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﺼﺮ ‪362‬‬
‫‪ 69‬ﺍاﺩدﻋﯿﻪ ﻣﺤﺒﻮﺏب ‪295-288‬‬
‫‪ 70‬ﻣﻠﮏ ﺧﺴﺮﻭوﯼی‪ :‬ﺍاﻗﻠﯿﻢ ﻧﻮﺭر ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪112‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪221‬‬

‫‪141‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟﺸﱠﻬﺎﺩدﺓة ﻓﻰ ﺳ‪‬ﺒﯿﻠ‪‬ﻪ ﻭو‪ ‬ﺍا‪‬ﻧﻔﺎﻕقﹺِ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح‪ ‬ﻓﻰ ﺣ‪‬ﺒ‪‬ﹺِﻪ«‪ 71‬ﻭو ﺳﭙﺲ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡح‬
‫ﺑﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻛﻪ‪» :‬ﯾﺎ ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺳﻤﻊ ﺍاﻟﻨﹼّﺪﺍاﺀء ﻣ‪‬ﻦ ﺫذﺭرﻭوﺓة‪ ‬ﺍاﻟﻌ‪‬ﻠﯿﺎﺀء ﻭو ﺧﹸُﺬﹾْ‬
‫‏‬ ‫ﺭرﺍا ﻧﺎﻡم‬
‫ﺍاﻟﻜﺘﺎﺏب‪ ‬ﺑﻘﻮ‪‬ﺓة‪ ‬ﻻﺗﻀﻌﻔﹸُﻬﺎ ﻗﻮ‪‬ﺓةﹸُ ﺍاﻟﻌﺎﻟ‪‬ﻢ‪«.‬‬

‫ﻏﺼﻦﺍاﻟ‪‬ﻪ ‏ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫‏‬ ‫ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﺑﺪﯾﻬﻰ ﺍاﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪،‬‬
‫ﻛﻠﻤﻪﻫﺎﻯى ﯾﺤﯿﲐ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺀء ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻭو ﻫﻢ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺍاﻣﻮﺍاﺝج ﺑﻪ ﻃﻮﺭر‬
‫‏‬
‫ﯾﻜﺴﺎﻥن ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺁآﻗﺎﻯى ﺍاﺷﺮﺍاﻕق‏ﺧﺎﻭوﺭرﻯى ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻛﺴﻰ ﺍاﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻘﺎﺭرﻥن‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻛﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺩدﻗﹼّﺖ ﻛﺮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻧﻜﺘﻪﺍاﻯى ﻛﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺫذﻛﺮ ﺍاﺳﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻰ ﮔﻤﺎﻥن ﻛﺮﺩدﻩه‬
‫‏‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﻛﻪ ﺧﻄﺒﮥ ﻧﻜﺎﺡح ﻧﺎﺯزﻝل ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺟﻞ‪ ‬ﺟﻼﻟﻪ ﻛﻪ ﺩدﺭر‬
‫‏‬ ‫ﻭو‬
‫ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻣﻨﻄﺒﻌﻪ ﺩدﺭر ﻣﺼﺮ ﻣﻨﺪﺭرﺟﺴﺖ‪ ،‬ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﻛﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز‬
‫‏‬ ‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺎ ﻣﻨﯿﺮﻩه ﺧﺎﻧﻢ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻨﺎﻥن‬
‫ﻟﺴﺎﻥنﺍاﻟﻜﺒﺮﯾﺎﺀء ﺑﻌﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء" ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻫﯿﻜﻞ ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﻏﺼﻦ‬
‫‏‬ ‫"ﺳ‪‬ﻤ‪‬ﻰ ﻣ‪‬ﻦ‬
‫ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﻟﻬﻰ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭوﻟﻰ ﺷﻤﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﯾﺪ ﻛﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺷﺮﺣﻰ ﻛﻪ ﻧﻮﺷﺘﻢ ﺑﺮﺍاﻯى ﺣﻀﺮﺕت ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﻧﻪ ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻭو ﻧﻪ ﺍاﺯز ﺟﻬﺎﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﺸﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﻯى ﺑﻌﻀﻰ ﺍاﺯز ﺣﻠﯿﻪ ﺻﺤ‪‬ﺖ ﻋﺎﺭرﻯى ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‏‬ ‫ﮔﻔﺘﻪﻫﺎ ﻭو‬
‫‏‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺧﻄﺒﮥ ﻧﻜﺎﺡح ﻛﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻣﻨﺪﺭرﺟﺴﺖ‪ ،‬ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﯿﺪ‬
‫ﯾﺤﯿﲐ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﻰ ﻧﻬﺮﻯى ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﻰ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺸﺎﺭر‪ ‬ﺍاﻟﯿﻪ ﺑﺮﺍاﺩدﺭر‬
‫ﻏﺼﻦﺍاﻟ‪‬ﻪ ‏ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‏‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻨﯿﺮﻩه ﺧﺎﻧﻢ ﺣﺮﻡم ﻣﺤﺘﺮﻣﻪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺳﻠﻄﺎﻥنﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍاﺀء ﺩدﻭو ﺩدﺧﺘﺮ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﯾﻜﻰ ﻣﺴﻤ‪‬ﺎﺕت ﺑﻪ ﺳﻜﯿﻨﻪ‬
‫‏‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺧﺎﻧﻢ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﻯى ﻣﺴﻤ‪‬ﺎﺕت ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺍاﻓﻨﺪﻯى ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺻﺎﺩدﻕق‪ ،‬ﭘﺴﺮ‬
‫ﻣﺤﺒﻮﺏب‏ﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍاﺀء‪ ،‬ﺍاﺯز ﺳﺎﺣﺖ ﺍاﻗﺪﺱس ﺩدﺭرﺧﻮﺍاﺳﺖ ﻛﺮﺩد ﻛﻪ ﺑﺎ ﺳﻜﯿﻨﻪ ﺧﺎﻧﻢ‬
‫ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﻛﻨﺪ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺟﻞ‪ ‬ﺟﻼﻟﻪ ﻣﺴﺌﻮﻝل ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺟﺎﺑﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﻭو ﺑﻪ ﺁآﺭرﺯزﻭوﻯى ﺧﻮﺩد ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﺷﺮﺡح ﺍاﯾﻦ ﺩدﺍاﺳﺘﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﻰ‬
‫ﻛﻪ ﺩدﺭر ﻣﺠﻠﹼّﺪ ﻫﺸﺘﻢ ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﻰ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﯽ‌ﺗﻮﺍاﻧﯿﺪ ﺑﯿﺎﺑﯿﺪ‪ .‬ﺩدﺧﺘﺮ ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﺳﻠﻄﺎﻥنﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍاﺀء ﺭرﺍا ﻛﻪ ﻣﺴﻤ‪‬ﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﻓﻨﺪﻯى ﺧﺎﻧﻢ ﺑﻮﺩد ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ‬
‫‏‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت‬
‫‪ 71‬ﺍاﺩدﻋﯿﻪﺀء ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺹص ‪.295‬‬

‫‪142‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﻰ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﻰ ﻧﻬﺮﻯى ﻭو ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺣﺮﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻏﺼﻦ‬
‫ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﺑﺎ ﺍاﺟﺎﺯزﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﺑﺤﻠﯿﮥ ﻧﻜﺎﺡح ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﻭوﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺑﻪ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺧﻄﺒﻪ ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻉعﮤۀ ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻣﻨﻄﺒﻌﻪ ﺩدﺭر ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺻﻔﺤﻪ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪..." ،‬ﺃأﺭرﺍاﺩد‪ ‬ﻣ‪‬ﻮﻟ‪‬ﻰ‏ﺍاﻟﻮﺭرﱝ ﺃأﻥن‬
‫‏‬ ‫‪ 291‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻨﻜﻪ‬
‫ﯾﺰ‪‬ﯾﻦ‪ ‬ﻓﺮﺍاﺵش ﺃأﺣﺪﹶَ ﺍاﻻﻭوﻟﯿﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﺬﻯى ﺳ‪‬ﻤ‪‬ﻰ ﺑﻌﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣ‪‬ﻦ ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﻟﻜﺒﺮﯾﺎ"‪،‬‬
‫ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﻣﺬﻛﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻠﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﯾﺎﻡم‬
‫ﺷﻬﺮﺕت ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺍاﯾﻦ ﻟﻘﺐ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻭو‬
‫ﺍاﯾﻨﻜﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪" ،‬ﺑﻮﺭرﻗﺔ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﺳﺪﺭرﺓةﺍاﻟﻮﻓﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﺘﻰ ﺯزﹶَﯾﻨﹶَﻬ‪‬ﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺑﻄﺮﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻟﺸﹼّﻬﺎﺩدﺓة ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻠﻪ‪ ،"...‬ﺻﺒﯿﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﺳﻠﻄﺎﻥن‏ﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍاﺀء ﻣﺴﻤ‪‬ﺎﺕت ﺑﻪ‬
‫ﺧﺎﻧﻢﺍاﻓﻨﺪﻯى ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺧﺎﺗﻤﮥ ﻟﻮﺡح ﻫﻢ ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﺭرﺍا ﺑﻨﺎﻡم‬
‫‏‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺗﻌﺎﻟﻰ‪" ،‬ﯾﺎ ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺳﻤﻊ ﺍاﻟﻨﹼّﺪﺍاﺀء ﻣ‪‬ﻦ‬
‫‏‬ ‫ﺍاﺻﻠﻰ ﻣﺨﺎﻃﺐ‬
‫ﺫذﺭرﻭوﺓة ﺍاﻟﻌﻠﯿﺎﺀء ﻭو ﺧﹸُﺬ ﺍاﻟﻜﺘﺎﺏب ﺑﻘﻮ‪‬ﺓة‪ "...‬ﺍاﻟﺦ‪ .‬ﺑﺎﺭرﻯى ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﻗﺘﺮﺍاﻥن ﺩدﺧﺘﺮﻯى‬
‫ﺑﻨﺎﻡم ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﺑﻮﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪ‪ .‬ﺑﻘﯿﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﺩدﺭر ﻛﺘﺎﺏب ﻧﻮﺭرﯾﻦ‬
‫‪72‬‬
‫ﻧﯿﺮﯾﻦ ﻣﺴﻄﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺳﻠﻄﺎﻥنﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍاﺀء ﺩدﺧﺘﺮﻯى‬
‫‏‬ ‫ﻣﻰﻧﻮﯾﺴﺪ‪» :‬ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﺩدﯾﮕﺮ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻭو ﻫﻤﻮ ﺩدﺭر ﻧﻮﺭرﯾﻦ ﻧﯿﺮﯾﻦ ‏‬
‫ﺧﺎﻧﻢﺍاﻓﻨﺪﻯى ﻛﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﺑﻪ ﺣﺒﺎﻟﮥ ﻧﻜﺎﺡح ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺣﺮﻡم‬
‫‏‬ ‫ﺑﻮﺩد ﺑﻨﺎﻡم‬
‫ﻣﺤﺘﺮﻡم ﻣﺮﻛﺰ ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﺁآﻗﺎ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﻰ ﻧﻬﺮﻯى ﺩدﺭرﺁآﻣﺪ ﻭو ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﺧﺎﻧﻢ‬
‫ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻗﺘﺮﺍاﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺧﺎﻧﻢ ﺍاﻓﻨﺪﻯى ﺩدﺭر ﺍاﺻﻔﻬﺎﻥن ﺩدﺭر ﻣﻮﻗﻊ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﭘﺪﺭر ‪ 7‬ﺳﺎﻟﻪ‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ«‪ .73‬ﭘﺲ ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﻫﻤﯿﻨﺠﺎ‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﻓﺰﻭوﺩد ﻛﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭرﻯى ﺍاﯾﻦ ﻧﺎﻡم ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻟﻘﺐ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﻯى ﺧﻮﺩد ﺑﺮ ﮔﺰﯾﺪﻧﺪ‪ .‬ﯾﻜﻰ ﺍاﺯز ﻛﺴﺎﻧﻰ‬
‫ﻛﻪ ﺑﺮ ﺧﻮﺩد ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﮔﺬﺍاﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩد ﻋﻼﻗﺒﻨﺪ ﯾﺰﺩدﻯى ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺣﺎﺟﻰ ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻼﻗﺒﻨﺪ ﻓﺎﺋﺰ ﯾﺰﺩدﻯى ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﺭرﺅؤﺱس ﺍاﺯز‬
‫ﺧﺎﺩدﻣﯿﻦ ﺑﻨﺎﻡم ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﺯز ﻧﻔﻮﺳﻰ ﺍاﺳﺖ ﻛﻪ ﺩدﺭر ﻋﻬﺪﯾﻦ ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﻪ‬
‫ﺧﺪﻣﺎﺕت ﻣﻬﻤ‪‬ﻪ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﺳﯿﺼﺪ ﻟﻮﺡح ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺷﺎﺭرﻉع ﻭو‬

‫‪ 72‬ﺁآﻫﻨﮓ ﺑﺪﯾﻊ ﺳﺎﻝل ‪ 1350‬ﺷﻤﺎﺭرﻩهﺀء ‪ 11-6‬ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﭘﻨﺠﺎﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝل ﺻﻌﻮﺩد‪ ،‬ﺻﻔﺤﮥ ‪ 225‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‬
‫‪ 73‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻧﻮﺭرﯾﻦ ﻧﯿﺮﯾﻦ ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪ 122‬ﺏب ﺹص ‪.85-84‬‬

‫‪143‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺒﯿﻦ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭرﺵش ﻧﺎﺯزﻝل ﮔﺸﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﻣﺮﺩدﻯى ﻣﺰ‪‬ﺍاﺡح ﻭو‬
‫ﻣﻰﺍاﻓﺘﺎﺩد ﻭو ﺳﺒﺐ‬
‫ﺑﺬﻟﻪﮔﻮ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻣﺰﺍاﺣﻬﺎﻯى ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﻣﻘﺒﻮﻝل ‏‬
‫‏‬
‫ﻣﺴﺮ‪‬ﺕت ﺧﺎﻃﺮ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻰ‏ﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺑﺮ‬
‫ﻧﮕﯿﻦ ﺍاﻧﮕﺸﺘﺮﻯى ﺧﻮﺩد ﻋﺒﺎﺭرﺕت "ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء" ﺭرﺍا ﺣﻚﹼّ ﻛﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻰﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﺑﻨﺪﮔﻰ ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻟﻬﻰ ﻣﺒﺎﻫﺎﺕت ‏‬
‫ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﺟﻠﻮﺱس ﻣﺮﻛﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﺮ ﺳﺮﯾﺮ ﻭوﻻﯾﺖ ﻭو ﻭوﺻﺎﯾﺖ ﺑﺸﺮﺣﻰ ﻛﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﺼﺮ‪‬ﺡح ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﮕﺎﻥن ﻣﻰ‏ﺩدﺍاﻧﯿﻢ‪ ،‬ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﺷﺎﻣﺨﻪ ﻛﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺑﺎﻓﺘﺨﺎﺭرﺷﺎﻥن‬
‫ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺮﺍاﺳﺘﻰ ﺣﻖ‪‬‬
‫ﺑﻰﻣﺜﺎﻝل‬
‫ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺻﺮﻓﻪ ﺭرﺍا ﺑﺠﺎ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﻭو ﮔﺮﭼﻪ ﻋﺎﺷﻘﺎﻥن ﺁآﻥن ﻃﻠﻌﺖ ‏‬
‫ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺍا ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﺑﯿﺎﻥن "ﺍاﻟﻌﺒﻮﺩدﯾﺔ ﺟﻮﻫﺮﺓةﹲٌ ﻛﻨﻬﻬ‪‬ﺎ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺑﻮﺑﯿﺔ"‬
‫ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻭوﻟﯿﻜﻦ ﺧﻮﺩد ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺟﺰ ﺑﻨﺪﮔﻰ ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﺁآﺭرﺯزﻭوﺋﻰ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪’ ،‬ﻧﺎﻡم ﻣﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺻﻔﺖ ﻣﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻦ‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻌﺖ ﻣﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺭرﻗﯿ‪‬ﺖ ﻣﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻗﺪﻡم ﺍاﻛﻠﯿﻞ ﺟﻠﯿﻞ ﻭو ﺗﺎﺝج ﻭوﻫ‪‬ﺎﺝج ﻣﻨﺴﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺣﺎﺟﻰ ﺁآﻗﺎﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻛﻪ ﭼﻮﻥن‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﺸﺘﺎﻕق ﺑﻨﺪﮔﻰ ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻧﮕﯿﻦ ﻣﺬﻛﻮﺭر ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺭرﺽض‬
‫ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺣﺎﺟﻰ ﺁآﻗﺎﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻧﮕﺸﺘﺮﻯى ﺭرﺍا ﺑﻀﻤﯿﻤﮥ‬
‫ﻋﺮﯾﻀﻪ‏ﺍاﻯى ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭر ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﺗﻘﺪﯾﻢ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻋﺮﯾﻀﻪ ﺑﺲ ﻟﻄﯿﻒ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻛﻪ ﺳﺒﺐ ﺳﺮﻭوﺭر ﻫﯿﻜﻞ‬
‫‏‬ ‫ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﻌﺪﻫﺎ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﻟﻬﻰ ﺗﻌﺮﯾﻒ‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﻙك ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﻭوﻟﯿﻜﻦ ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺣﺎﺟﻰ ﻣﺬﻛﻮﺭر ﺭرﺍا ﺑﺪﺍاﻥن ﺻﻮﺭرﺕت‬
‫ﻧﭙﺬﯾﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭو ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻣﺎ ﺟﺰ ﺑﻨﺪﮔﻰ ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻟﻬﻰ ﺁآﺭرﺯزﻭوﺋﻰ ﻧﺪﺍاﺭرﯾﻢ‬
‫ﻭوﻟﯿﮑﻦ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﮔﻮﯾﺎ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍا ﺗﻌﺎﺭرﻑف ﺍاﻧﮕﺎﺷﺘﻪ‏ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻋﺮﯾﻀﮥ‬
‫ﺣﺎﺟﻰ ﺁآﻗﺎﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد ﻛﻪ‪ ،‬ﻗﺮﺑﺎﻧﺖ ﮔﺮﺩدﻡم ﻣﺎ ﺗﻮ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻋﻠﹶَﻰ‏ﺍاﻟﻤﻘﺎﻣﺎﺕت‬
‫ﻣﻰ‏ﺳﺘﺎﺋﯿﻢ ﻭو ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﺖ ﺭرﺍا ﺑﺮﺗﺮ ﺍاﺯز ﻭوﻫﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﻰ‏ﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﻭوﻟﯿﻜﻦ ﺗﻮ ﺑﻪ‬

‫‪144‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﻤﻰﺩدﻫﻰ ﻭو ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺍاﺑﻬﲐ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻧﺤﺼﺎﺭر ﺧﻮﯾﺶ‬
‫‏‬ ‫ﺑﻨﺪﮔﻰ ﻣﺎ ﺭرﺿﺎﯾﺖ‬
‫‪74‬‬
‫ﺩدﺭرﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه‏ﺍاﻯى‬

‫ﺗﺎ ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺷﺪ ﻛﻪ ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﺍاﺑﻬﲐ ﺗﺪﻭوﯾﻦ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻗﺪﻡم ﻣﺘﺪﺍاﻭوﻝل ﻭو ﻣﺮﺳﻮﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﻋﻼﻗﺒﻨﺪ ﯾﺰﺩدﻯى ﻧﯿﺰ ﺍاﯾﻦ ﻟﻘﺐ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﻯى‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﺍاﻣﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺣﺮﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﻮﺩد ﻛﻪ‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﻯى ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻨﻜﻪ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﻣﻰ‏ﺗﻮﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺮ‬
‫ﻧﻜﺘﻪﺍاﻯى ﺑﻮﺩد ﻛﻪ ﺍاﺫذﻥن ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه‬
‫‏‬ ‫ﺧﻮﺩد ﻧﺎﻡم ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﻬﻨﺪ‪،‬‬
‫ﺑﻮﺩد‪» :‬ﻫ‪‬ﻮ‪ ‬ﺍاﻟﻤ‪‬ﺒﺪﺀء ﻭو ﺍاﻟﻤﻌﯿﺪ ﻭو ﺍاﻟ‪‬ﯿﻪ ﯾﺼﻌﺪﹸُ ﻧﺪﺍاﺀء‪ ‬ﺍاﻟﻌﺒﯿﺪﹺِ ﺃأﻥنﹾْ ﯾﺎ ﺃأﺣﺒ‪‬ﺎﺀء‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻻﻋﺮﺍاﺏب ﺇإﻥن‬
‫ﻭو‪‬ﻫ‪‬ﺒ‪‬ﻜﹸُﻢ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﻭو‪‬ﻟ‪‬ﺪﹴٍ ﻟ‪‬ﻘﱠﺒﻮﻩه ﺑﻌﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺳﻤ‪‬ﻮﻩه ﺑﺤﺴﯿﻦ ﺃأﻭو‪ ‬ﺑﻌﻠﻰ‪‬ﹴٍ ﻭو‪ ‬ﻫﺬﺍا ﻣﺎ ﺃأﻣ‪‬ﺮ‪‬ﻛﹸُﻢ ﺑﹺِﻪ‪ ‬ﺇإﻥنﹾْ‬
‫ﺃأﻧﺘﻢ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻟﻌﺎﻣﻠﯿﻦ ﻭو ﺇإﻥنﹾْ ﻛﺎﻧﺖ ﻣ‪‬ﻦ ﺇإﻧﺎﺙث ﻟ‪‬ﻘﹼّﺒﻮﻫﺎ ﺑﺄﻣ‪‬ﺔﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء«‪ 75‬ﯾﻌﻨﻰ ﺍاﻯى ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﻯى ﺍاﻟﻬﻰ‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﭘﺴﺮﻯى ﺷﺪﯾﺪ ﻣﻰ‏ﺗﻮﺍاﻧﯿﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﯾﺎ ﺣﺴﯿﻦ ﻭو ﯾﺎ ﻋﻠﻰ‪ ‬ﻧﺎﻡم‬
‫ﮔﺬﺍاﺭرﯾﺪ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﺩدﺧﺘﺮﻯى ﺷﺪﯾﺪ ﻣﻰ‏ﺗﻮﺍاﻧﯿﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﻣﺔﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺨﻮﺍاﻧﯿﺪ‪ .‬ﯾﻌﻨﻰ ﺗﺎ ﺑﻪ‬
‫ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺷﺪ ﻛﻪ "ﻋﺒﺪﺍاﻝل ‪ "9‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺍاﻣﻮﺍاﺝج‪ ،‬ﻫﻤﯿﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﺩدﺭر‬
‫ﺣﺮﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻏﺼﻦ‏ﺍاﻟ‪ ‬‏‪‬ﻪﺍاﻻﻋﻈﻢ ﺍاﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡح ﺍاﻣﻮﺍاﺝج ﻣﻰ‏ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﺷﺮﺡح ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ‪ ،‬ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﻛﻪ ﺫذﻛﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﻛﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﺯز ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻭو ﺛﺎﺑﺘﺎﻥن ﺑﺮ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﮔﻔﺘﮥ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﻰ‪» :‬ﭘﺴﺮ‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﻰ‪ ،‬ﺣﺎﺟﻰ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﻣﻘﯿﻢ ﺍاﺭرﺽض ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺷﺪﻩه ﻋﺎﺋﻠﮥ ﻭوﺍاﺳﻌﻪ ﺑﺮ ﺟﺎﻯى‬
‫ﺳﻠﻄﺎﻥنﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍا ﺍاﺳﺖ‪» ،‬ﻭو ﺩدﺧﺘﺮ ﺩدﯾﮕﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥن‏ﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍا‬
‫‏‬ ‫ﮔﺬﺍاﺷﺖ‪ 76«.‬ﻭو ﻫﻤﺴﺮ ﺍاﻭو ﺩدﺧﺘﺮ‬
‫ﺳﻠﻄﺎﻥنﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍاﺀء ﺩدﺭر ﻋﻜﹼّﺎ‬
‫‏‬ ‫ﺯزﻭوﺟﮥ ﺣﺎﺟﻰ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﺑﻦ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﻰ ﻧﻬﺮﻯى ﻋﻤﻮﻯى‬
‫ﺷﺪﻩه ﻭو ﻋﺎﺋﻠﻪ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻧﻤﻮﺩد‪ 77«.‬ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻗﺘﺮﺍاﻥن ﺩدﺧﺘﺮﻯى ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﺧﺎﻧﻢ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﺎﺟﻰ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﮔﻮﯾﺎ ﺣﺴﺐ‏ﺍاﻻﻣﺮ ﻣﺮﻛﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﻪ ﻣﺼﺮ ﻋﺰﯾﻤﺖ ﻛﺮﺩدﻩه ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻰﺩدﻫﺪ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻧﺸﺎﻥن ‏‬
‫ﻣﻰﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺣﺒﯿﺐ ﻣﺆﯾﺪ ﺧﺎﻃﺮﻩه ﺯزﯾﺮ ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ ‏‬
‫ﺍاﺳﻜﻨﺪﺭرﯾﻪ ﻣﻘﯿﻢ ‏‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﻣﻘﯿﻢ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﻨﻈﻮﺭر ﻟﺤﺎﻅظ ﺍاﻧﻮﺭر ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬

‫‪74‬‬
‫ﺁآﻫﻨﮓ ﺑﺪﯾﻊ ﺳﺎﻝل ‪ 1350‬ﺷﻤﺎﺭرﻩهﺀء ‪ 11-6‬ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﭘﻨﺠﺎﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝل ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺎﻟﺪﺑﻬﺎﺀء ﺹص ‪ 297‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‬
‫‪ 75‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ‪ :‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ ﺝج ‪ ،3‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪127‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪61‬‬
‫‪ 76‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 6‬ﻗﺴﻤﺖ ﺍاﻭوﻝل ﺹص ‪139‬‬
‫‪ 77‬ﻫﻤﺎﻥن ﺹص ‪144-143‬‬

‫‪145‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯿﺮﺁآﻻﻯى ﺍاﺩدﻫﻢ ﺑﯿﻚ‪،‬ﺍاﺯز ﻣﻌﺎﻧﺪﯾﻦ ﺍاﻣﺮ‪ ،‬ﺩدﺭرﺑﺪﺭر ﻭو ﺁآﻭوﺍاﺭرﮤۀ ﺩدﯾﺎﺭر ﮔﺸﺖ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﺳﻜﻨﺪﺭرﯾﮥ ﻣﺼﺮ ﻧﻮﻛﺮﺵش ﺟﺎﻣﻪ‏ﺩدﺍاﻥن ﻭو ﺍاﺷﯿﺎﻯى ﻗﯿﻤﺘﯿﺶ ﺭرﺍا ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﻓﺮﺍاﺭر‬
‫ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﺣﺘﹼّﲐ ﺑﺮﺍاﻯى ﻗﻮﺕت ﻻﯾﻤﻮﺕت ﻭو ﺧﺮﺝج ﯾﻜﺮﻭوﺯزﻩه ﻫﻢ ﻣﻌﻄ‪‬ﻞ ﻭو‬
‫ﻣﻀﻄﺮﺏب ﻣﺎﻧﺪﻩه ﭘﺮﯾﺸﺎﻥن ﻭو ﺳﺮﮔﺮﺩدﺍاﻥن‪ .‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﭘﺮﺳﺎﻥن ﭘﺮﺳﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﻐﺎﺯزﮤۀ‬
‫ﺣﺎﺟﻰ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﺴﻦ ﺧﺮﺍاﺳﺎﻧﻰ ﺭرﻓﺘﻪ ﻧﺰﺩد ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺎﺟﻰ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ‬
‫ﻣﻰﻛﻨﺪ ﻭو ﺍاﻟﺘﻤﺎﺱس ﻭو ﺩدﺭرﺧﻮﺍاﺳﺖ ﻣﺴﺎﻋﺪﺕت‬
‫)ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺣﺮﻡم( ﺍاﺳﺘﻤﺪﺍاﺩد ‏‬
‫ﻣﻰ‏ﻛﻨﺪ ﻭو ﻣﻰ‏ﮔﻮﯾﺪ ﻣﻦ ﺍاﺩدﻫﻢ ﺷﺎﻣﻰ ﻫﺴﺘﻢ ﻛﻪ ﺑﺎ ﻫﯿﺌﺖ ﺗﻔﺘﯿﺸﯿﻪ ﺑﻪ ﻋﻜﹼّﺎ‬
‫ﺁآﻣﺪﻡم‪ .‬ﺣﻘﹼّﺎ ﻣﻦ ﺁآﻧﭽﻪ ﻻﺯزﻣﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﻮﺩد ﻛﺮﺩدﻡم ﻭو ﺫذﺭر‪‬ﻩه ﻓﺮﻭوﮔﺬﺍاﺭر ﻧﻜﺮﺩدﻡم‪.‬‬
‫ﻣﻰﺑﯿﻨﯿﺪ‪ .‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﻢ ﻧﻮﻛﺮﻡم‬
‫ﺍاﻓﺘﺎﺩدﻩهﺍاﻡم ﻛﻪ ‏‬
‫‏‬ ‫ﺣﺎﻻ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺯز ﺳﯿﺎﻩه‬
‫ﻣﺎﻧﺪﻩهﺍاﻡم‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﻓﻜﺮ ﻛﺮﺩدﻡم ﻋﻘﻠﻢ‬
‫‏‬ ‫ﺑﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﺍاﻛﻨﻮﻥن ﻣﻌﻄ‪‬ﻞ ﻭو ﻣﻀﻄﺮﺏب ﻓﺮﻭو‬
‫ﺑﺠﺎﺋﻰ ﻧﺮﺳﯿﺪ‪ .‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﮔﻔﺘﻢ ﻣﯽ‌ﺭرﻭوﻡم ﻧﺰﺩد ﺣﻀﺮﺍاﺕت )ﯾﻌﻨﻰ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن( ﻭو‬
‫ﻗﻀﺎﯾﺎ ﺭرﺍا ﻣﻄﺮﺡح ﻣﻰ‏ﻛﻨﻢ‪ .‬ﺍاﯾﻨﻚ ﻧﺰﺩد ﺷﻤﺎ ﺁآﻣﺪﻡم‪ ،‬ﺣﺎﻻ ﺧﻮﺩدﺗﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺭرﺍاﻩهﺁآﻫﻦ ﻭو ﺧﺮﺟﻰ ﯾﻜﺮﻭوﺯزﻩه ﺑﺪﻫﯿﺪ ﺗﺎ ﺧﻮﺩد‬
‫ﻫﻤ‪‬ﺘﺘﺎﻥن‪ .‬ﻓﻘﻂ ﭘﻮﻝل ﯾﻚ ﺑﻠﯿﻂ ‏‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻗﺎﻫﺮﻩه ﺑﺮﺳﺎﻧﻢ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺎﺟﻰ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﺳﻰ ﻗﺮﻭوﺵش ﻣﺼﺮﻯى ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻭو ﻣﻰ‏ﺩدﻫﺪ ﻭو ﺷﺮﺡح ﺣﺎﻝل ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻋﺮﺽض‬
‫ﻣﻰﺩدﻫﻨﺪ‬
‫ﻣﻰ‏ﻛﻨﺪ‪ .‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺗﻠﻐﺮﺍاﻓﺎﹰً ﺩدﻩه ﻟﯿﺮﻩه ﺣﻮﺍاﻟﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺍاﻭو ‏‬
‫ﺑﻰﺍاﻧﺼﺎﻓﻰ ﺣﺎﺟﻰ ﺳﯿﺪ‬
‫ﻭو ﺑﻄﻮﺭر ﻣﺰﺍاﺡح ﻭو ﻣﺘﺒﺴ‪‬ﻤﺎﻧﻪ ﻣﻰ‏ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ‏‬
‫ﯾﺤﯿﲐ ﺗﻌﺠ‪‬ﺐ ﻣﻰ‏ﻛﺮﺩدﻧﺪ ﻛﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺩدﻫﻢ ﺑﯿﻚ ﺷﺒﻬﺎ ﻧﺨﻮﺍاﺑﯿﺪﻩه‪ ،‬ﺯزﺣﻤﺘﻬﺎ‬
‫ﻛﺸﯿﺪﻩه‪ ،‬ﻛﺘﺎﺑﻬﺎ ﻛﻪ ﺍاﺯز ﻣﻔﺘﺮﯾﺎﺕت ﺗﺪﻭوﯾﻦ ﻛﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﺣﺎﻻ ﭘﺎﺩدﺍاﺵش ﺯزﺣﻤﺎﺗﺶ‬
‫ﺑﻰﺍاﻧﺼﺎﻑف‪ ،‬ﺣﺎﺟﻰ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ‪ ،‬ﺧﯿﻠﻰ ﻛﻢ‬
‫ﺳﻰ ﻗﺮﻭوﺵش ﺍاﺳﺖ؟ ﺍاﻯى ‏‬
‫ﺩدﺍاﺩدﻩهﺋﻰ‪ .‬ﻻﺑﺪ ﻣﻦ ﺩدﻩه ﻟﯿﺮﻩه ﺗﻠﻐﺮﺍاﻓﯿﺎﹰً ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻡم ﻛﻪ ﺍاﻗﻼ‪‬‬
‫‏‬ ‫ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﯿﻠﻰ ﻛﻢ‬
‫‪78‬‬
‫ﺟﺒﺮﺍاﻥن ﺷﻮﺩد‪.‬‬

‫ﺣﺒﯿﺐ ﻣﺆﯾﺪ ﺩدﺭر ﺣﻮﺍاﻟﻰ ﺳﻨﻪ ‪ 1914‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ‪ 4‬ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺗﺸﺮ‪‬ﻑف ﻫﻨﮕﺎﻣﻰ ﻛﻪ ﻣﺮﺧﹼّﺺ‬
‫ﻣﻰﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن ﻛﻪ ﺩدﺭر ﻛﺸﺘﻰ ﻣﻨﯿﻪ‪ ،‬ﺧﺪﯾﻮ ﻣﺼﺮﻯى‪،‬‬
‫ﻣﻰ‏ﺷﻮﺩد‪ ،‬‏‬
‫ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺎﺟﻰ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﻭو ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺳﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﻰ ﻭو ﺁآﻗﺎ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﻮﺩد ﺯزﺭرﻗﺎﻧﻰ ﻭو‬

‫‪ 78‬ﺣﺒﯿﺐ ﻣﻮﯾﺪ‪ :‬ﺧﺎﻃﺮﺍاﺕت ﺣﺒﯿﺐ ﺝج ‪ ،1‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪ 122‬ﺏب ﺹص ‪528-527‬‬

‫‪146‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺴﯿﺲ ﻫﻮﯾﺖ ﻫﻢ ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ 79«.‬ﻭو ﺳﭙﺲ ﻧﻘﻞ ﻣﻰ‏ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﺑﻪ‬
‫ﻟﻨﺪﻥن ﺭرﻓﺖ »ﺁآﻗﺎ ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﻭو ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺳﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﻰ ﺑﻪ ﻃﺮﻑف ﻟﻨﺪﻥن ﺭرﻫﺴﭙﺎﺭر‬
‫ﺷﺪﻧﺪ‪ 80«.‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﺩدﺍاﺋﻤﻰ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺩدﺭر ﺍاﺳﻜﻨﺪﺭرﯾﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﻜﻪ‬
‫ﻧﺎﻣﻪﺍاﻯى ﻣﻮﺭر‪‬ﺥخ ‪ 1330‬ﻩه‪.‬ﻕق‪ .‬ﻣﻰ‏ﮔﻮﯾﺪ ﻛﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺳﻜﻨﺪﺭرﯾﻪ‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﯾﺤﯿﲐ ﻧﯿﺰ‬
‫‏‬ ‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻰ‏ﺯزﯾﺴﺖ‪» ،‬ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺗﺄ ﻛﯿﺪ ﻭو ﺭرﺟﺎﻯى ﺩدﺭر ﺳﺘﺮ ﻣﻨﺰﻝل‪ ،‬ﯾﻚ ﺷﺐ ﺟﻨﺎﺏب ﺁآﻗﺎﻯى ﺁآﻗﺎ ﺳﯿﺪ‬
‫ﯾﺤﯿﲐ ﺭرﻭوﺣﻰ ﻓﺪﺍاﻩه ﻭو ﺟﻤﻌﻰ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﻣﻨﺰﻝل ﻓﺎﻧﻰ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ«‪ 81‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺷﺸﻢ ﻗﻮﺱس ﺳﺎﻝل ‪ 1892‬ﯾﻌﻨﯽ ﺷﺶ ﻣﺎﻩه‬
‫‪82‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺑﺎﺯز ﮔﺮﺩدﯾﻢ ﺑﻪ ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ؛ ﻫﻤﺎﻥن ﻗﺴﻢ ﮐﻪ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺍاﻓﺘﺎﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺎ‬
‫ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻟﻘﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﯾﻦ ﻣﮑﺮ ﻭو ﺣﯿﻠﮥ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺭرﺍا ﺧﻨﺜﲐ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺗﺸﺎﻥن‪،‬‬
‫ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﮑﺘﮥ ﺟﺎﻟﺐ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺗﹼّﻬﺎﻡم ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﮐﺴﯽ ﺑﺮ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺯزﺩدﻩه ﻣﯿﺸﺪ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺑﺰﺭرﮔﯽ ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﻧﻮﻉع ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1270‬ﻕق ﺑﻪ ﺩدﻧﯿﺎ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﺻﻐﺮ ﺳﻦ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺖ‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺷﺪ‪ .‬ﺧﻂ ﺯزﯾﺒﺎﯾﯽ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم‬
‫ﻣﺮﻗﻮﻣﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺩدﺭرﺳﺖ ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺯزﻝل ﻧﺨﺴﺖ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺖ ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﺑﻌﺪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺖ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﺫذﯾﻞ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺳﺎﻝل‬
‫‪ 1288‬ﺛﺒﺖ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺳﺎﻝل ﭼﻨﺎﻥن ﺭرﻭو ﺑﻪ ﺍاﻭوﺝج ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﯽ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ ﻭو ﻧﻮﺷﺘﻪ​ﻫﺎﯼی ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺁآﯾﺎﺕت ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻧﺎﻣﯿﺪ‪.83‬‬
‫ﻧﻔﻮﺳﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺣﺎﺟﯽ ﺣﺴﻦ ﺯزﺭرﮔﺮ ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ ﻭو ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺵش ﺁآﻗﺎ ﻋﻠﯽ ﺯزﺭرﮔﺮ ﻭو ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﺑﺴﺘﮕﺎﻧﺶ ﺩدﺭر ﻗﺰﻭوﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﻣﮑﺎﺗﺒﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭘﯿﺮﻭو ﻭوﯼی ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺳﻠﻄﺎﻥن‬
‫ﺍاﻟﺮ‪‬ﻭوﺡح ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﭘﺎ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻓﺮﺍاﺗﺮ ﻧﻬﺎﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺟﺴﺎﺭرﺕت ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﺎﻃﻦ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻗﺪﻡم ﺧﻮﺍاﻧﺪﻧﺪ ﻭو ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻇﺎﻫﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ‬
‫ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺎﻃﻨﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﺎﻃﻨﯽ‬

‫‪ 79‬ﺧﺎﻃﺮﺍاﺕت ﺣﺒﯿﺐ ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪.42‬‬
‫‪ 80‬ﻫﻤﺎﻥن ﺹص ‪.44‬‬
‫‪ 81‬ﺧﺎﻃﺮﺍاﺕت ﺣﺒﯿﺐ ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪133‬‬
‫‪ 82‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،7‬ﺫذﯾﻞ ﻭوﺍاﻗﻌﺎﺕت ﺳﺎﻝل ‪ 1310‬ﺹص ‪.22‬‬
‫‪ 83‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻣﺮﻗﻮﻣﺎﺕت ﻭوﯼی ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،5‬ﺫذﯾﻞ ﻭوﺍاﻗﻌﻪﺀء ﻏﺼﻨﯿﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪1288‬ﻕق ﺹص ‪140‬‬

‫‪147‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺭرﺍا ﺍاﻋﻼﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺤﻤﺪ​ﺟﻮﺍاﺩد ﻓﺮﻫﺎﺩدﯼی‬
‫ﻭوﺷﯿﺦ ﮐﺎﻇﻢ ﺳﻤﻨﺪﺭر ﻣﺘﻤﺴﮏ ﺑﻪ ﺍاﺻﻞ ﺁآﯾﺎﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺑﻄﻼﻥن ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺩدﻋﺎﻭوﯼی ﺍاﻗﺎﻣﮥ ﺩدﻟﯿﻞ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻣﯿﺎﻥن ﻗﺰﻭوﯾﻨﯿﺎﻥن ﺩدﻭو​ﺩدﺳﺘﮕﯽ ﺷﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﻪ ﻓﺘﻨﮥ ﻏﺼﻨﯿ‪‬ﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ‪ .84‬ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﺻﻞ ﻣﺎﺟﺮﺍا ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﺮﺽض ﺷﺪ‪ .‬ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻗﺪﻡم ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺩدﻋﺎﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺑﺎﻃﻞ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪:‬‬
‫ﻟﯿﺸﻬﺪﻥن ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﻗﺪﺭرﺗﯽ ﻭو‬ ‫ﺍاﻧﹼّﺎ ﺍاﻧﻄﻘﻨﺎ ﺍاﻟﻨﺒﯿﻞ ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﺻﻐﺮﻩه‬
‫ﺳﻠﻄﻨﺘﯽ ﺛﻢ‪ ‬ﻋﻈﻤﺘﯽ ﻭو ﮐﺒﺮﯾﺎﺋﯽ ﻭوﻟﮑﻦ‪ ‬ﺍاﺣﺒﺎﺋﯽ ﺍاﻟﺠ‪‬ﻬﻼﺀء ﺍاﺗﹼّﺨﺬﻭوﻩه ﺷﺮﯾﮑﺎﹰً‬
‫ﻟ‪‬ﻨﻔﺴﯽ ﻭو ﻓﺴﺪﻭوﺍا ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻼﺩد ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﻔﺴﺪﯾﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎ ﮐﻪ‬
‫ﭼﻘﺪﺭر ﻧﺎﺱس ﺟﺎﻫﻠﻨﺪ ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﺗﻠﻘﺎﺀء ﺣﻀﻮﺭر ﺑﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻣﻊ ﺫذﻟﮏ ﺭرﻓﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‬
‫ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﺳﺨﻨﻬﺎ ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻗﻞ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻋﺒﺪﹲٌ ﻣ‪‬ﻦ ﻋﺒﺎﺩدﯼی ﻗﺪ ﺧﻠﻘﻨﺎﻩه‬
‫ﺑﻘﺪﺭرﺗﯽ ﻭو ﺍاﻧﻄﻘﻨﺎﻩه ﻟ‪‬ﺜﻨﺎﺀء ﻧﻔﺴﯽ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﻇﻞ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻣﻨﺤﺮﻑف ﺷﻮﺩد ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﻗﻞ ﺑﺎ ﻗﻮﻡم ﺍاﻥنﹼّ ﻣﺎ ﺳﻮﺍاﺋﯽ ﻗﺪ‬
‫ﺧﹸُﻠ‪‬ﻖ‪ ‬ﺑﻘﻮﻟﯽ ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻟﻪ ﻣ‪‬ﻦ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﺍاﻧﺒﺘﻬﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣ‪‬ﻦ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﺸﺠﺮﺓة ﻫﻢ‬
‫ﺳﺤﺎﺋﺐ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﺔ ﻭو ﻏﻤﺎﺋﻢ ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﻭو ﺳ‪‬ﺮ‪‬ﺝج ﺍاﻟﻬﺪﺍاﯾﺔ ﻭو ﺍاﺩدﻻ‪‬ﺋﯽ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﺒﺮﯾ‪‬ﺔ‬
‫ﺍاﻥن ﯾﮑﻮﻧﻦ ﺛﺎﺑﺘﺎﹰً ﻋﻠﲐ ﺍاﻣﺮﯼی ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻣﺎ ﺍاﺗﹼّﺨﺬ ﻟﻨﻔﺴﻪ ﺷﺮﯾﮑﺎﹰً ﻭو ﻻ‬
‫ﺷﺒﯿﻬﺎﹰً ﻭو ﻻ ﻭوﺯزﯾﺮﺍاﹰً ﻭو ﻻ ﻧﻈﯿﺮﺍاﹰً ﻭو ﻻ ﻧﺪﺍاﹰً ﻭو ﻻ ﺿﺪﹼّﺍاﹰً ﻭو ﻻ ﻣﺜﺎﻻ‪ ‬ﮐﺬﻟﮏ‬
‫‪85‬‬
‫ﺍاﺷﺮﻕق ﺍاﻟﺤﮑﻢ‪ ‬ﻭو ﻗﻀﯽ ﺍاﻻﻣﺮ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﻟﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﻠﯽ ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﺤﻮ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﻓﺎﺳﺪﮤۀ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺭرﯾﺸﻪ​ﮐﻦ ﺷﺪ ﻭو ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻫﻤﮕﺎﻥن ﮔﺸﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺟﺎﻩه​ﻃﻠﺒﯽ ﻭوﯼی ﺗﺎ ﺑﻪ ﮐﺠﺎﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﯿﺎﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﻇﻬﻮﺭر ﺑﻮﺩد‪،‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﮐﻼﻡم ﺧﺪﺍا ﻭو ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻏﻠﯿﻆ ﻭو ﺷﺪﯾﺪ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺭرﻭوﯼی ﺑﺮ‬
‫ﺗﺎﻓﺖ‪ .‬ﻫﻤﻮ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﮑﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺩدﺭر ﺣﻘﹼّﺶ ﻧﺎﺯزﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﻇﻞ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻣﻨﺤﺮﻑف ﮔﺮﺩدﺩد ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻮﺑﻪ​ﻧﺎﻣﻪ​ﺍاﯼی ﻧﻮﺷﺖ ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﺪﺍاﻣﺖ ﻭو ﺗﺒﺮﺋﻪ ﮐﺮﺩد ﻭو‬
‫ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺍاﺯزﯾﻦ ﻏﻼﻡم ﺑﺸﻨﻮﯾﺪ ﻭو ﻋﻠﯽ ﺭرﺍا ﺑﮕﺬﺍاﺭرﯾﺪ ﻭو ﺧﺪﺍاﯼی ﻋﻠﯽ ﺭرﺍا ﺑﭙﺮﺳﺘﯿﺪ ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﺑﻪ‬
‫ﻭو ﻋﻦ ﮐﻞ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‪ .‬ﺍاﯼی ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺧﺪﺍا! ﻫﺮ ﺣﺠﺮ ﯾﺎﻗﻮﺕت ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﻫﺮ ﻇﻠﹼّﯽ ﻣﻮﻃﻦ ﺍاﻣﻦ‬
‫ﻧﻪ ﺁآﻥن ﻇﻞ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺣﻔﻆ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﻇﻞ‪ ‬ﺩدﻭوﻧﺶ ﻣﺤﻞ‪ ‬ﺍاﻣﻦ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ‬

‫‪ 84‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،5‬ﺹص ‪ 136‬ﺫذﯾﻞ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺳﺎﻝل ﺑﯿﺴﺖ ﻭو ﻧﻬﻢ‬
‫‪ 85‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،5‬ﺹص ‪ 137‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺣﺎﺷﯿﻪ ﻧﻘﻞ ﺍاﺯز ﻧﺎﻣﻪﺀء ﺳﯿﺪ ﻣﻬﺪﯼی ﺩدﻫﺠﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺷﯿﺦ ﮐﺎﻇﻢ ﺳﻤﻨﺪﺭر ﻭو ﻧﯿﺰ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪:‬‬
‫ﻣﺎﺋﺪﻩهﺀء ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺝج ‪ ،8‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪129‬ﺏب ﺹص ‪+.40‬‬

‫‪148‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﻮﺩد«‪ 86.‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺑﻬﲐ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﺣﻮﺍاﻟﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﭼﻨﺎﻥن​ﮐﻪ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻗﺼﺪ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﻫﻨﺪ ﻭو ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﺸﻮﺭرﺕت ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﺻﻼﺡح ﻧﺪﺍاﺳﺘﻨﺪ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺯز ﺳﻔﺮ ﺑﺎﺯز ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺣﯿﺎﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﻭو ﺑﺎﺭر ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺑﻤﺒﺌﯽ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺑﺎ‬
‫ﺁآﻧﮑﻪ ﻗﺮﯾﺐ ﯾﮏ ﺳﺎﻝل ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﺍاﻗﺎﻣﺖ ﮐﺮﺩد ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺗﺒﻠﯿﻎ ﺗﻮﻓﯿﻘﯽ ﻧﯿﺎﻓﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺳﻔﺮ ﺩدﻭوﻡم‬
‫ﻗﺼﺪ ﻃﺒﻊ ﺁآﺛﺎﺭر ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭر‪‬ﻏﻢ ﻣﻨﻊ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺖ‪.‬‬
‫ﻟﺬﺍا ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﻣﺎﺟﺮﺍاﯼی ﻧﻘﺾ ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﺭرﯾﺸﮥ ﮐﻬﻦ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ‬
‫ﺣﻘﺪ ﻭو ﺣﺴﺪﯼی ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺩدﺭر ﻗﻠﺒﺶ ﺭرﺳﻮﺥخ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﻣﺪﺍاﺭرﺍاﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺑﺎ ﻭوﯼی ﻣﺜﺎﻝل ﺯزﺩدﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺖ ﻭو ﮔﻮ ﻣﯿﺎﻥن ﺩدﻭو ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻩه ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﻋﻼﻥن‬
‫ﻧﻘﺾ ﺩدﻗﺖ ﮐﻨﯿﺪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﺧﻮﯼی ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻤﺎﻥن ﮐﻦ‬
‫ﮐﻪ ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻭوﺍاﻗﻊ ﻧﺸﺪﻩه ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﺳﺒﮏ ﮐﻪ ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﻣﯽ​ﮐﺮﺩدﯾﺪ‬
‫ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﮐﻨﯿﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺎﻣﻮﺭرﯾﺖ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﯿﺪ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﺎﺷﯿﺪ ﻣﻦ ﻫﻢ ﺑﻪ‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﻧﺤﻮ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺘﮕﺰﺍاﺭرﯼی ﺑﻮﺩدﻡم ﺑﺎﺯز ﻫﻢ‬
‫ﻣﯿﺒﺎﺷﻢ ‪ .‬ﺟﻮﺍاﺏب ﺩدﺍاﺩد ﮐﻪ ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺯزﯾﺮ ﺑﺎﺭر ﺷﻤﺎ‬
‫ﻧﻤﯽ​ﺭرﻭوﻡم‪ .‬ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﺧﻮﯼی ﻣﻦ ﮐﻪ ﻧﺨﻮﺍاﺳﺘﻢ ﺯزﯾﺮ ﺑﺎﺭر ﻣﻦ ﺑﺮﻭوﯾﺪ ﺑﻠﮑﻪ‬
‫ﻣﯿﮕﻮﯾﻢ ﺷﻤﺎ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﯾﺪ ﺑﻪ ﺩدﻭوﺵش ﻣﻦ ﮔﺬﺍاﺭرﯾﺪ‪ .‬ﺟﻮﺍاﺏب ﺩدﺍاﺩد ﮔﻤﺎﻥن‬
‫ﻧﮑﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﺑﺎ ﻣﺎﻫﺎ ﻧﻤﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﺁآﺧﺮ ﯾﮏ ﻣﺸﺘﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﺎ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﻧﺪ )ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍاﺯز ﺣﺎﺟﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﯿﺪﺭرﻋﻠﯽ(‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺯز ﻧﻘﺾ ﻭوﯼی ﻧﺸﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺭرﻏﻢ ﮔﻔﺘﮥ ﻭوﯼی ﺟﺰ ﺑﺴﺘﮕﺎﻥن ﻭوﯼی ﺁآﻥن‬
‫ﻫﻢ ﺑﻪ​ﻧﺤﻮﯼی ﻣﺘﺰﻟﺰﻝل‪ ،‬ﮐﺴﯽ ﺑﺎ ﻭوﯼی ﻧﻤﺎﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩدﻥن ﮔﺬﺷﺘﻦ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو‬
‫ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﺩدﯾﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻫﯿﭽﯿﮏ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺎﺭرﯼی ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻭوﺻﻒ‪ ،‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﯾﺎﻡم ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻭو ﻧﻘﺾ ﻭوﯼی ﻭو ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻪ ﺍاﻧﺤﺎﺀء ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺫذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺫذﮐﺮ ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ؛ ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﻃﯿﻮﺭر‬
‫ﻟﯿﻞ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺳﻠﻤﺎﻥن ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﺳﻠﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﺣﯿﻦ ﺧﺮﻭوﺝج ﺍاﺯز ﻋﺮﺍاﻕق ﻟﺴﺎﻥن​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺭرﺍا ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺳﺎﻣﺮﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﻭو ﻋﺠﻞ ﺑﻪ ﻧﺪﺍاﺀء ﺁآﯾﺪ ﻭو ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬

‫‪ 86‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 5‬ﺹص ‪ 161‬ﺫذﯾﻞ ﻭوﺍاﻗﻌﻪﺀء ‪1288‬‬

‫‪149‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻏﯿﺒﺖ ﺷﻤﺲ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺁآﯾﻨﺪ ﺁآﻥن ﺩدﻭو ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﻭو ﻟﮑﻦ‬
‫‪87‬‬
‫ﻋﻦ​ﻗﺮﯾﺐ ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺑﻪ ﺩدﻋﻮﯼی ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﺑﺮ​ﺧﯿﺰﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﻮﺭر‪‬ﺥخ ﺳﺎﻝل ‪ 1298‬ﻧﯿﺰ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺩدﺭر ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﺯز‬
‫ﻋﺮﺍاﻕق ﺫذﮐﺮ ﻧﺎﻋﻘﯿﻦ ﻭو ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺭرﺍا ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺳﺮ‪ ‬ﺩدﺭر ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﻨﺰﻟﻪ ﺫذﮐﺮ ﻧﻔﻮﺱس ﻏﺎﻓﻠﮥ ﻣﻠﺤﺪﻩه ﺑﻮﺩدﻩه«‪ 88‬ﺣﺘﹼّﯽ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻻﻋﺮﺍاﺏب ﮐﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺮﺍاﻕق ﻭو ﺑﻐﺪﺍاﺩد ﻭو ﻋﻮﺍاﺷﻖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎﺭر‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺮﮐﺖ ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺟﻠﺐ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﻗﻞ ﯾﺎ ﻗﻮﻡم ﺍاﻧﹼّﺎ‬
‫ﺍاﺧﺒﺮﻧﺎﮐﻢ ﺣﯿﻦ ﺍاﻟﺨﺮﻭوﺝج ﻋﻦ ﺍاﻟﻌﺮﺍاﻕق ﺑﺎﻥنﹼّ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺎﻣﺮﯼی ﯾﻈﻬﺮ ﻭو ﺍاﻟﻌﺠﻞ ﯾﻨﺎﺩدﯼی ﻭو ﺗﺘﺤﺮ‪‬ﮎک‬
‫ﻃﯿﻮﺭر ﺍاﻟﻠﯿﻞ ﺑﻌﺪ ﻏﯿﺒﺔ ﺍاﻟﺸﹼّﻤﺲ ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﹶَﻥن ﻻ ﺗﻨﺴﻮﺍا ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻮﻧﻮﺍا ﻓﯽ ﻋﺼﻤﺔ‬
‫‪89‬‬
‫ﻣﻨﯿﻊ«‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﺗﻬﻤﺖ ﺑﺮ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽ​ﺯزﺩد ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﻋﻮﯼی ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﻈﺮ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺍاﺋﻤﺎﹰً ﺳﻔﺎﺭرﺵش ﻣﯽ​ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺩدﺍاﻋﯿﮥ ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺟﺰ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻧﯽ ﻭو ﺷﺄﻧﯽ ﻧﺠﻮﯾﻨﺪ‪ .‬ﺳﺆﺍاﻝل ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر‬
‫ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز ﻫﻤﯿﻦ ﺭرﻭوﺳﺖ‪ » :‬ﺍاﻣﺎ ﻗﻀﯿﮥ ﺍاﺩدﻋﺎﯼی ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ؛ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺑﺪﻭو ﻧﺸﺌﺘﻢ ﻃﯿﻨﺘﻢ ﺑﻪ ﻣﺎﺀء ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﻣﺨﻤ‪‬ﺮ ﮔﺸﺘﻪ« )ﻡم ﻡم ‪ .(242‬ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﻣﺮﺍاﺩد‬
‫ﺍاﺯز ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺗﺎﺑﻌﺎﻥن ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺯزﻝل ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﻟﻮﺣﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ)ﻡم ﻡم ‪ (220‬ﻭوﻟﯽ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻏﺮﻭوﺏب‬
‫ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ ﻣﺮﺍاﺩد ﻧﺎﻗﻀﺎﻥنﹺِ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ؛ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺼﺮ ﺟﻠﯿﻞ ﺍاﮐﺒﺮ‪ ...‬ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺘﺎﺭرﮤۀ ﺻﺒﺤﮕﺎﻫﯽ‬
‫ﺑﺪﺭرﺧﺸﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﭼﺸﻢ ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﻫﺪﮤۀ ﺁآﯾﺎﺕت ﮐﺒﺮﱝ‬
‫ﺑﭙﻮﺷﻨﺪ ﻗﻮﻣﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻬﻨﮓ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺑﺤﺮ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﺑﺨﺮﻭوﺷﻨﺪ ﻭو ﺟﻤﻌﯽ‬
‫‪90‬‬
‫ﺑﻪ‌ﻣﺜﺎﺑﮥ ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺩدﺭر ﺯزﺍاﻭوﯾﮥ ﺧﻤﻮﺩدﺕت ﻣﻘﺮ ﯾﺎﺑﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ 87‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪ :‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻣﺤﯿﯽ ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺻﺒﺮﯼی ﮐﺮﺩدﯼی‪ ،‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﺳﻌﺎﻩه ﻗﺎﻫﺮﻩه ﻣﺼﺮ ‪1920‬ﻡم‪ ،‬ﺹص ‪.137‬‬
‫‪ 88‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ‪ :‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،7‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪134 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪132‬‬
‫‪ 89‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪ :‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،4‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪133 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪219‬‬
‫‪ 90‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ :‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺝج ‪ ،3‬ﻟﺠﻨﻪﺀء ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ ‪ ،‬ﻻﻧﮕﻬﺎﯾﻦ ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪،‬‬
‫‪1992‬ﻡم‪ ،‬ﺻﺺ ‪.227-226‬‬

‫‪150‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺭرﺍا ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺳﺖ‪ 91‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻭو ﭼﻮﻥن ﻣﯿﻘﺎﺕت ﻟﯿﻠﮥ ﻟﯿﻼ ﻭو‬
‫ﻏﺮﻭوﺏب ﺷﻤﺲ ﺑﻬﺎﺀء ﺍاﺯز ﺑﺴﯿﻂ ﻏﺒﺮﺍا ﻓﺮﺍا ﺭرﺳﯿﺪ ﮐﺮ‪‬ﺓةﹰً ﺍاﹸُﺧﺮﱝ ﻃﻮﻓﺎﻥن ﺑﻼ ‌‬
‫ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ﻭوﻧﺎﺋﺮﮤۀ‬
‫‌‬
‫ﺷﻌﻠﻪﺍاﺵش ﺑﻪ ﻋﻨﺎﻥن ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺭرﺳﯿﺪ‪ .‬ﺭرﯾﺢ ﻋﻘﯿﻢ ﺑﺮ ﺳﺪﺭرﮤۀ ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺷﺪﹼّ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺑﻮﺯزﯾﺪ‬ ‫ﺍاﻣﺘﺤﺎﻥن‬
‫ﻭو ﻓﺘﻨﮥ ﻋﻤﯿﺎﺀء ﻇﻬﻮﺭر ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﺣﺠﺎﺏب ﺧﻮﺩد ﺑﺪﺭرﯾﺪ ﻭو ﺑﺬﺭر ﺣﺴﺪ ﻭو‬
‫ﺧﺼﻮﻣﺖ ﺩدﺭر ﻗﻠﻮﺏب ﺟﻤﻌﯽ ﺍاﺯز ﺳﺴﺖ‌ﻋﻨﺼﺮﺍاﻥن ﺑﮑﺎﺷﺖ‪ .‬ﺍاﻧﻘﻼﺏب ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺣﺪﺍاﺙث ﺷﺪ‬
‫ﻭوﮐﺎﺑﻮﺳﺶ ﺟﻤﺮﻩه ﻣﺤﺮﻗﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻟﻬﺎ ﺑﯿﻨﺪﺍاﺧﺖ ﺳﻬﺎﻡم ﺍاﻓﺘﺮﺍا ﭘﺮﺍاﻥن ﺷﺪ ﻭو ﺭرﻭوﺿﮥ ﻏﻨﺎﺀء ﭼﻨﺪﯼی‬
‫ﺟﻮﻻﻧﮕﺎﻩه ﺷﻐﺎﻻﻥن ﻧﻘﺾ ﻭو ﺭرﯾﺎ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺑﺪﺭر ﻣﻨﯿﺮ ﻋﻬﺪ‬
‫ﺩدﺭر‬ ‫‪92‬‬
‫ﻣﻮﻟﯽ ﺍاﻻﻧﺎﻡم ﺩدﺭر ﺧﺴﻮﻑف ﺍاﻫﻞ ﻇﻨﻮﻥن ﻭوﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﻣﺨﺴﻮﻑف ﻭو ﻣﻘﻨﻮﻉع ﮔﺸﺖ‪«.‬‬
‫ﺧﺎﻃﺮﺍاﺕت ﻧﻔﻮﺱس ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﯾﺎﺩد ﮐﺮﺩدﻩه‌ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻃﻼﻕق ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺑﺮ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻣﺮﺳﻮﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ 93.‬ﺣﺘﹼّﲐ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺑﺸﺨﺼﻪ ﺩدﺭر ﻓﺮﺍاﺋﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺍاﺷﻌﯿﺎﺀء ‪/15‬‬
‫‪ 26‬ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺗﻤﺎﻡم ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ؛ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﺤﻮ ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺭرﺩدﯾﻒ‬
‫ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻣﻌﻨﺎ ‌‬
‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺀء‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺟﺎ ‌‬
‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻢ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻗﺪﺭرﯼی‬
‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﻨﮕﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﯿ‪‬ﺮ ﻣﺸﺮﻕق ﺑﺎﺯزﻍغ ﺳﺎﻃﻊ‬ ‫ﺗﺪﻗﯿﻖ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺗﺒﺎﺭرﮎک ﻭوﺗﻌﺎﻟﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﺷﻌﯿﺎﺀء ﺯزﯾﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺩدﻭو‬
‫ﻫﺰﺍاﺭر ﻭو ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺳﺎﻝل ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت »ﻭو ﯾﮑﻮﻥن ﻧﻮﺭر ﺍاﻟﻘﻤﺮ ﮐﻨﻮﺭر ﺍاﻟﺸﹼّﻤﺲ«‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﮐﺶ ﺭرﺍا ﺳﺘﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﮐﺮﯾﻢ ﻭو ﻓﺮﻗﺎﻥن ﻋﻈﯿﻢ ﺑﻘﻮﻟﻪ ﺟﻞ‬
‫»ﻭوﺍاﻟﺸﹼّﻤﺲ ﻭو ﺿﺤﯿ‪‬ﻬﺎ ﻭو ﺍاﻟﻘﻤﺮ ﺍاﺫذﺍا ﺗﻠﯿ‪‬ﻬﺎ« ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺴﻌﻮﺩدﺵش‬ ‫ﺟﻼﻟﻪ‬
‫ﻗﺴﻢ ﯾﺎﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﻋﻈﻤﺖ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺤﻤﻮﺩد ﻭو ﺭرﻓﻌﺖ ﻟ‪‬ﻮﺍاﺀء ﻣﻌﻘﻮﺩدﺵش ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫‌‬
‫ﻋﻬﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﺎﮐﺜﯿﻦ‬ ‫ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﻋﻈﯿﻤﮥ ﺭرﻫﯿﺒﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺑﺎﻃﻠﻪ ﻭو ﺩدﺳﺎﺋﺲ ﺩدﻧﯿ‪‬ﮥ ﺧﻮﺩد ﻣﯽ‌ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺧﻠﻖ ﺭرﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻭوﺟﻪ ﻣﻨﯿﺮﺵش ﻣﻤﻨﻮﻉع ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﻋﺒﺎﺩد ﺭرﺍا ﺗﻀﻠﯿﻞ ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﻣﺮﮐﺰ‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍا ﺗﺤﻮﯾﻞ ﺩدﻫﻨﺪ ﻭو ﺧﻮﺩد ﺑﺮ ﺻﻔﺖ ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺩدﺭر ﻇﻠﻤﺖ ﺿﻼﻟﺖ‬
‫‪ 91‬ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ‪ :‬ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ‪1926-1922‬ﻡم‪ ،‬ﺝج ‪ ،1‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀءﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪129 ،‬ﻡم ﺹص ‪21‬‬
‫‪ 92‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻣﺎﺋﺪﻩهﺀءﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺝج ‪ ،6‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀءﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪128‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪.83‬‬
‫‪ 93‬ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﺜﻞ‪ ،‬ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﯾﻮﻧﺲ ﺧﺎﻥن ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﻪ‪ :‬ﺧﺎﻃﺮﺍاﺕت ﻧﻪ ﺳﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀءﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪124 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪ 226‬ﻭو ‪ 495‬ﻭو ‪.501‬‬

‫‪151‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‌‬
‫ﻣﻄﺎﻉعﺍاﻟﺮﺃأﯼی ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر‬ ‫ﻃﺎﺋﺮ ﺁآﯾﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺴ‪‬ﺮﯼی‬
‫‌‬
‫ﻧﺎﻓﺬﺍاﻟﺤﮑﻢ ﺷﻮﻧﺪ ﺯزﻫﯽ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر‬ ‫ﺩدﯾﻦ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻻﺭرﺑﺎﺏب ﻣﺠﺘﻬﺪﯼی‬
‫‪94‬‬
‫ﺑﺎﻃﻞ ﺯزﻫﯽ ﺧﯿﺎﻝل ﻣﺤﺎﻝل‪.‬‬
‫‌‬
‫ﭼﻨﺎﻥنﮐﻪ‬ ‫ﺍاﯾﻦ ﺗﻌﺰﯾﺰ ﺭرﺍا ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺑﺮﺩدﻧﺪ‬
‫ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻣﺎﺀء ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺩدﺭر ﺁآﻣﺮﯾﮑﺎ ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻣﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺰﯾﺎﺭرﺓة ﺣﻀﺮﺓة ﺍاﺑﯽ‌ﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺣﺘﲐ ﺗﺘﻠﻘﯽ ﻣﻨﻪ ﺍاﻟﺒﺮﺍاﻫﯿﻦ‬
‫ﯾﺎ ‌‬
‫ﻭو ﺍاﻟﻨﺼﻮﺹص ﺍاﻟﻘﺎﻃﻌﺔ ﻣ‪‬ﻦ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻤﻘﺪﺱس ﻋﻠﲐ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻠﮑﻮﺕت‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ‬
‫ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻘﺮﻥن ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﺍاﻥنﹼّ ﺯزﯾﺎﺭرﺗﻪ ﻏﻨﻢ ﻟﮏ ﻭو ﺫذﺧﺮ ﻟﮏ ﻭو ﺳﻠﻮﺓة ﻟﻘﻠﺒﮏ ﻭو‬
‫ﺑﻬﺠﺔ ﻟﺮﻭوﺣﮏ ﻭو ﺗﺎﺧﺬﯾﻦ ﻣﻨﻪ ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺍاﻟﻤﻄﺎﺑﻘﺔ ﻟﻠﺸﻬﻮﺩد ﻭو‬
‫‪95‬‬
‫ﺍاﻟﻌﯿﺎﻥن‪.‬‬
‫ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫»ﺁآﻧﭽﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﺤﺾ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭو ﺯزﺑﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺣﻖ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻋﺒﺪ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻞ ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﺳﺖ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﻫﺮ ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﻪ ﺣﺮﻓﯽ ﺯزﺍاﯾﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻧﹼّﯽ ﺑﺮﯼیﺀءﻣﻨﻪ ﻭو ﺍاﺷﻬﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻧﺒﯿﺎﺋﻪ ﻭو ﺭرﺳﻠﻪ ﻭو ﺍاﻣﻨﺎﺋﻪ ﻭو ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺋﻪ ﻭو‬
‫ﺍاﺻﻔﯿﺎﺋﻪ ﻭو ﺍاﺣﺒﺎﺋﻪ ﻋﻠﲐ ﺫذﻟﮏ‪ .‬ﻣﻦ ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﺁآﯾﺎﺗﻢ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻦ ﻭو ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺍاﻟﺤﻖ ﺍاﻻ‪‬‬
‫‪96‬‬
‫ﺍاﻟﻮﻫﻢ ﺍاﻟﻤﺒﯿﻦ‪«.‬‬

‫‪ - 3‬ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﺍاﺯز ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬
‫ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﻣﻤﻠﻮ ﺍاﺯز ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﻭو ﮐﻨﺎﯾﺎﺕت ﺍاﺩدﺑﯽ ﻭو ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻭو ﺣﮑﻤﯽ ﻭو ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ‬
‫ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻭو ﺍاﺷﻌﺎﺭر ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻭو ﺣﺎﻭوﯼی ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻭو ﺧﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻧﺰﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﻣﺘﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﺧﻮﺍاﻫﺪ‬
‫ﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ 94‬ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ‪ :‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻔﺮﺍاﺋﺪ‪ ،‬ﺹص ‪.240‬‬
‫‪ 95‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪.294‬‬
‫‪ 96‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪.252‬‬

‫‪152‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ – 1‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ )ﻡم ﻡم ‪ - 97(233‬ﻣﺮﺍاﺩد ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻋﻬﺪﯼی ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺍاﻡم‪ ‬ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻭو ﻭوﺻﯿﺘﻨﺎﻣﮥ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺍاﺛﺮ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 2‬ﯾﻘﻮﻟﻮﻥن ﺑﺎﻟﺴﻨﺘﻬﻢ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﻗﻠﻮﺑﻬﻢ )ﻡم ﻡم ‪ – (233‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺁآﯾﮥ ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ‬
‫ﻓﺘﺢ‪ ،‬ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺳ‪‬ﯿ‪‬ﻘﻮﻝل‪ ‬ﻟﮏ‪ ‬ﺍاﻟﻤ‪‬ﺨﻠﱠﻔﻮﻥن ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻻ‪‬ﻋﺮﺍاﺏب ﺷﹶَﻐﹶَﻠﹶَﺘﻨﺎ ﺍاﹶَﻣﻮﺍاﻟ‪‬ﻨﺎ ﻭو ﺍاﹶَﻫﻠﹸُﻮﻧﺎ ﻓﹶَﺎﹶَﺳﺘﹶَﻐﻔ‪‬ﺮ‪‬‬
‫ﻟﻨﺎ ﯾﻘﻮﻟﻮﻥن ﺑﺎﹶَﻟﺴ‪‬ﻨﺘ‪‬ﻬﻢ ﻣﺎ ﻟﯿﺲ‪ ‬ﻓﯽ ﻗﹸُﻠﻮﺑﹺِﻬﻢ ﻗﹸُﻞ ﻓﻤ‪‬ﻦ ﯾ‪‬ﻤﻠ‪‬ﮏ‪ ‬ﻟﮑﻢ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺷﹶَﯿﺌﺎﹰً ﺍا‪‬ﻥن ﺍاﺭرﺍاﺩد‪‬‬
‫ﺑﹺِﮑﹸُﻢ ﺿﺮ‪‬ﺍاﹰً ﺍاﹶَﻭو ﺍاﹶَﺭرﺍاﺩد ﺑﮑﻢ ﻧﹶَﻔﻌﺎﹰً ﺑﻞ ﮐﺎﻥنﹶَ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺑﻤﺎ ﺗﹶَﻌﻤ‪‬ﻠﻮﻥن ﺧﺒﯿﺮﺍا« )ﻗﺮﺁآﻥن ‪ (1¼8‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺯزﻭوﺩدﯼی ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺑﺎﺯزﻧﺸﺴﺘﮕﺎﻥن ﺍاﻋﺮﺍاﺏب ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﺋﯽ‌ﻫﺎ ﻭو ﻣﻨﺴﻮﺑﺎﻧﻤﺎﻥن ﻣﺎ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻪ ﺧﻮﺩد ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺩدﺍاﺷﺖ ﺑﺮﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻃﻠﺐ ﻋﻔﻮ ﻓﺮﻣﺎ‪ ،‬ﺁآﺭرﯼی ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﭼﯿﺰﻫﺎ ﺑﺮ ﺯزﺑﺎﻥن ﺭرﺍاﻧﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺩدﻟﻬﺎﺷﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﺑﮕﻮ ﭼﻪ ﮐﺴﯽ ﺍاﺯز ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺮﺍاﯾﺘﺎﻥن ﭼﯿﺰﯼی ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮﺩد ﺍاﮔﺮ ﺿﺮ‪‬ﯼی ﻭو‬
‫‌‬
‫ﮔﻔﺘﻪﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ‬ ‫ﻧﻔﻌﯽ ﺑﺮﺍاﯾﺘﺎﻥن ﺧﻮﺍاﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ‌‬
‫ﻣﯽﮐﻨﯿﺪ ﺩدﺍاﻧﺎﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺷﺄﻥن ﺍاﺳﻠﻢ ﻭو ﺟﻬﯿﻨﺔ ﻭو ﻣﺰﯾﻨﺔ ﻧﻔﻮﺳﯽ ﺍاﺯز ﺣﺪﯾﺒﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﻮﻝل ﻣﺴﺎﻋﺪﺕت ﺩدﺭر ﻏﺰﻭوﮤۀ‬
‫‪98‬‬
‫ﺧﯿﺒﺮ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﮥ ﺷﻐﻞ ﻭو ﻣﺎﻝل ﻭو ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﺧﹸُﻠﻒ ﻭوﻋﺪﻩه ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ – 3‬ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺷﺮﻁط ﺍاﺳﺖ )ﻡم ﻡم ‪ – (233‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻗﻮﻝل ﺣﻖ ﺩدﺭر ﭼﻬﺎﺭر‬
‫‪99‬‬
‫‌‬
‫ﻧﺸﻨﯿﺪﻩهﺍاﯾﺪ ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺷﺮﻁط ﺭرﺍاﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﻟﯿﻞ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﺎﺭرﮔﺎﻩه«‬ ‫ﻭوﺍاﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻣﮕﺮ‬
‫‪100‬‬
‫ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺍاﻫﻤﯿﺖ ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻋﺪﯾﺪﻩه ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺛﺒﺖ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ - 4‬ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﻗﺎﻟﻮﺍا ﺭرﺑ‪‬ﻨﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﻮﺍا ﺗﺘﻨﺰ‪‬ﻝل ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺍاﻟﻤﻼﺋﮑﺔ )ﻡم ﻡم ‪– (233‬‬
‫ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺁآﯾﮥ ﻗﺮﺁآﻥن )‪ (39/41‬ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﮥ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺩدﺭر ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻦ‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﭼﻬﺎﺭر ﻭوﺍاﺩدﯼی ﺿﺒﻂ ﻭو ﺛﺒﺖ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻗﺎﻟﻮﺍا ﺭرﺑ‪‬ﻨﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫‪101‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﭘﺲ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻼﺋﮑﻪ ﺍاﻟﺘﻔﺎﺕت ﺩدﺍاﺷﺖ‪.‬‬
‫‪ – 5‬ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻠﺢ ﺍاﻻﺭرﺽض ﺍاﺫذﺍا ﻓﺴﺪ ﺍاﻟﻤﻠﺢ ﺑﻤﺎ ﺫذﺍا ﯾﻤﻠﺢ )ﻡم ﻡم ‪ .(234‬ﺍاﺷﺎﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻃﻬﺮ‬
‫ﺑﻪ ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻭو ﮔﻔﺘﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺣﻮﺍاﺭرﯾ‪‬ﻮﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩد‪» :‬ﺷﻤﺎ ﻧﻤﮏ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﯿﺪ ﻟﯿﮑﻦ ﺍاﮔﺮ ﻧﻤﮏ ﻓﺎﺳﺪ ﮔﺮﺩدﺩد ﺑﻪ ﮐﺪﺍاﻡم ﭼﯿﺰ ﺑﺎﺯز ﻧﻤﮑﯿﻦ ﺷﻮﺩد ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺼﺮﻓﯽ‬

‫‪ 97‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﭘﺲ ﻣﺎﺧﺬ ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺝج ‪ 4‬ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻡم ﻡم ﻭو ﺫذﮐﺮ ﺻﻔﺤﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻣﺪ ﻣﺜﻼ‬
‫)ﻡم ﻡم ‪ (233‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ 4‬ﺹص ‪.233‬‬
‫‪ 98‬ﻣﻼﻣﺤﺴﻦ ﻓﯿﺾ‪ :‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﻟﺼﺎﻓﯽ ﺝج ‪ ،4‬ﻣﻮﺳﺴﺔ ﺍاﻻﻋﻠﻤﯽ ﻟﻠﻤﻄﺒﻮﻋﺎﺕت‪ ،‬ﺑﯿﺮﻭوﺕت ﻟﺒﻨﺎﻥن ‪1982‬ﻡم‪ ،‬ﺹص ‪.40‬‬
‫‪ 99‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ‪ :‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،3‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪129‬ﺏب ﺹص ‪.141‬‬
‫‪ 100‬ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ‪ :‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ ﺝج ‪ ،3‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪122‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪ 34‬ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﺻﻔﺤﺎﺕت‬
‫‪ 101‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‪ :‬ﺳﻤﻮﺍاﺕت ﺳﻠﻮﮎک ﺷﺮﺡح ﭼﻬﺎﺭر ﻭوﺍاﺩدﯼی‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻃﻬﺮﺍاﻥن ‪1998‬ﻡم‪ ،‬ﺻﺺ ‪114-105‬‬

‫‪153‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺟﺰ ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺍاﻓﮑﻨﺪﻩه ﭘﺎﯾﻤﺎﻝل ﻣﺮﺩدﻡم ﺷﻮﺩد« )ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺘﯽ‪ ،‬ﺑﺎﺏب ‪ ،5‬ﺁآﯾﮥ ‪ (13‬ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺘﻮﻥن ﮐﻬﻦ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺿﺮﺏب‌ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﺳﺎﺋﺮ ﺩدﺭر ﺯزﺑﺎﻥن ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻫﺮ ﭼﻪ‬
‫ﻭوﺍاﯼی ﺑﻪ ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﮕﻨﺪﺩد ﻧﻤﮏ‪ «.‬ﻧﺎﺻﺮ ﺧﺴﺮﻭو ﻧﯿﺰ ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫ﺑﮕﻨﺪﺩد ﻧﻤﮑﺶ ﻣﯿﺰﻧﻨﺪ‬
‫ﮔﻮﺷﺖ ﭼﻮﻥن ﮔﻨﺪﻩه ﺷﻮﺩد ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻧﻤﮏ ﺩدﺭرﻣﺎﻥن ﺑﻮﺩد‬
‫‪102‬‬
‫ﭼﻮﻥن ﻧﻤﮏ ﮔﻨﺪﻩه ﺷﻮﺩد ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﭼﻪ ﺩدﺭرﻣﺎﻥن ﮐﻨﻨﺪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺣﻮﺍاﺭرﯾ‪‬ﻮﻥن ﻭو ﻣﺮﺍاﺟﻊ ﻗﺪﺭرﺕت ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻣﺬﻫﺒﯽ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺍاﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﻫﺴﺖ‪» :‬ﺍاﺫذﺍا ﻓﺴﺪ ﺍاﻟﻌﺎﻟ‪‬ﻢ ﻓﺴﺪ‬
‫ﺍاﻟﻌﺎﻟ‪‬ﻢ« ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻮ ﮐﻔﺮ ﺍاﺯز ﮐﻌﺒﻪ ﺧﯿﺰﺩد ﮐﺠﺎ ﻣﺎﻧﺪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ‪ .103‬ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ‬
‫ﮐﺮﺍاﺕت ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 6‬ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﻭو ﻋﯿﻦ ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ )ﻡم ﻡم ‪ – (234‬ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﯾﻘﯿﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻋﺒ‪‬ﺎﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺍاﻟﺘﺼﻔﯿﻪ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﺳﻮﺍاﻝل ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ‌‬
‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬
‫ﻋﻠﻢ ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﻭو ﻋﯿﻦ ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﻭو ﺣﻖ ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﭼﯿﺴﺖ؟ ﺟﻮﺍاﺏب‪ :‬ﺑﺪﺍاﻧﮑﻪ‬
‫ﺩدﻝل ﺭرﺍا ﻣﻨﺎﺯزﻝل ﺍاﺳﺖ ﭼﻮﻥن ﺳﻼﻣﺖ ﻭو ﺍاﻧﺎﺑﺖ ﻭو ﻭوﺟﻞ ﻭو ﺳﮑﻮﻧﺖ ﻭو‬
‫ﻃﻤﺄﻧﯿﻨﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻨﺰﻟﯽ ﺧﺎﺻﯿﺘﯽ ﺩدﻫﺪ ﻭوﯼی ﺭرﺍا‪ ،‬ﻭو ﻗﺮﺍاﺭرﯼی‬
‫ﻭو ﻓﺮﺍاﺭرﯼی ﻧﻤﺎﻧﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺗﺼﻮﺭرﺍاﺕت ﺟﻮﺍاﻧﺐ ﻭو ﺗﻌﻠﻘﺎﺕت ﺑﻪ‬
‫‌‬
‫ﯾﮏﺑﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻭوﻻﯾﺖ ﻋﻠﻢ ﺭرﺍاﻩه ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺯزﻧﮕﺎﺭر ﺟﻬﺎﻝل ﺍاﺯز‬ ‫ﺟﻬﺎﺕت ‌‬
‫ﺑﺮﺧﯿﺰﺩد ﻭو‬
‫ﺁآﯾﻨﮥ ﺑﺼﯿﺮﺕت ﺍاﻭو ﺯزﺍاﯾﻞ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺻﯿﻘﻞ ﻓﻀﻞ ﺍاﺯز ﺩدﻝل ﺁآﻥن ﻣﺮﺁآﺓة ﺭرﺍا ﺑﺰﺩدﺍاﯾﺪ‬
‫ﯾﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﺭر ﻣﺤﺒﺖ ﯾﺎ ﺑﻪ ﻧﻮﺭر ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﮐﻪ ﺻﺎﻓﯽ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﺻﻔﺎ ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﻟﻬﯿﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺷﻮﺩد ﭼﻮﻥن ﻋﻠﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺯز ﻧﻘﺎﺏب‬
‫ﻏﯿﺐ ﻋﺮﺽض ﮐﻨﺪ ﺿﻤﯿﺮ ﺩدﻝل ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﻋﻠﻢ ﻣﺤﯿﻂ ﮔﺮﺩدﺩد ﺁآﻥن ﺍاﺣﺎﻃﺖ‬
‫ﺭرﺍا ﻋﻠﻢ ﯾﻘﯿﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ‪ .‬ﭼﻮﻥن ﺍاﺯز ﭘﺮﺩدﻩه ﺑﺮﻭوﻥن ﺁآﯾﺪ ﻭو ﻧﻘﻮﺵش ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻭو ﮐﻤﯿﺖ ﺑﻪ ﺩدﯾﺪﮤۀ ﺩدﻝل ﻣﻄﺎﻟﻌﺖ ﮐﻨﺪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻋﯿﻦ ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ‬
‫ﻭو ﭼﻮﻥن ﺁآﻥن ﻧﻘﻮﺵش ﻣﺮﮐﻮﺯز ﺻﻔﺖ ﺍاﻭو ﺷﻮﺩد ﻭو ﻣﻨﻘﻮﺵش ﻣﮑﯿﻦ ﺍاﻭو ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ‬
‫‪104‬‬
‫ﺍاﺯز ﺯزﻭوﺍاﻝل ﻭو ﻓﺴﺎﺩد ﺁآﻣﻦ ﺷﻮﺩد ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ 102‬ﻧﺎﺻﺮ ﺧﺴﺮﻭو‪ :‬ﺩدﯾﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻣﺠﺘﺒﯽ ﻣﯿﻨﻮﯼی ﻭو ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺕت ﻋﻠﯽ ﺍاﮐﺒﺮ ﺩدﻫﺨﺪﺍا ﻭو ﺷﺮﺡح ﺣﺎﻝل ﻧﺎﺻﺮﺧﺴﺮﻭو ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺗﻘﯽ ﺯزﺍاﺩدﻩه ﻧﺸﺮ ﺩدﻧﯿﺎﯼی‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ‪1367‬ﺵش ﺹص ‪106‬‬
‫‪ 103‬ﺩدﻫﺨﺪﺍا‪ :‬ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﻭو ﺣﮑﻢ ﺝج ‪ ،4‬ﻧﺸﺮ ﺍاﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ ﭺچ ‪1370 ،7‬ﺵش‪ ،‬ﺹص ‪.1918‬‬
‫‪ 104‬ﻗﻄﺐ ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺎﺩدﯼی‪ :‬ﺍاﻟﺘﺼﻔﯿﻪ ﻓﯽ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺍاﻟﻤﺘﺼﻮﻓﻪ ﯾﺎ ﺻﻮﻓﯽ ﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﯾﻮﺳﻔﯽ ﻧﺸﺮ ﻋﻠﻤﯽ ﭺچ ‪1368 ،2‬ﺵش ﺹص‬
‫‪.198‬‬

‫‪154‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻫﺴﺖ ﻣﺜﻼ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﯿﻦ ﻭو ﺣﻖ‬
‫‪105‬‬
‫ﻭو ﻧﻮﺭر ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 7‬ﺍاﺗﹼّﻘﻮﺍا ﻣﻦ ﻓﺮﺍاﺳﺔ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻦ ﻓﺎﻧﹼّﻪ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻨﻮﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﻡم ﻡم ‪ (234‬ﻭو )ﻡم ﻡم ‪ -(254‬ﮔﻔﺘﮥ‬
‫ﻣﺸﻬﻮﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺑﯿﺎﺕت ﺩدﯾﻨﯽ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮﺧﯽ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ﻣﺜﻼ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮤۀ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺎﻟﮑﯿﻦ ﺷﺎﮔﺮﺩد ﺳﻌﺪ ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺣﻤﻮﯾﻪ‪ 106.‬ﺑﺮﺧﯽ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻣﺎﻡم ﻣﻌﺼﻮﻡم ﻧﺴﺒﺖ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‪» :‬ﻗﺎﻝل ﮐﻨﺖ ﻋﻨﺪ ﺍاﺑﯽ ﺍاﻟﺤﺴﻦ (ﻉع) ﻗﺎﻝل ﯾﺎ‬
‫ﺳﻠﯿﻤﺎﻥن ﺍاﺗﻖ ﻓﺮﺍاﺳﺔ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻦ ﻓﺎﻧﹼّﻪ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻨﻮﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺴﮑﺖ ﺣﺘﹼّﲐ ﺍاﺻﺒﺖ ﺧﻠﻮﺓة ﻓﻘﻠﺖ‬
‫ﺟﻌﻠﺖ ﻓﺪﺍاﮎک ﺳﻤﻌﺘﮏ ﺗﻘﻮﻝل ﺍاﺗﻖ ﻓﺮﺍاﺳﺔ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻦ ﻓﺎﻧﹼّﻪ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﻨﻮﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺎﻝل ﻧﻌﻢ ﯾﺎ‬
‫ﺳﻠﯿﻤﺎﻥن ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻠﻖ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻦ ﻣﻦ ﻧﻮﺭرﻩه ﻭو ﺻﺒﻐﻬﻢ ﻓﯽ ﺭرﺣﻤﺘﻪ ﻭو ﺍاﺧﺬ ﻣﯿﺜﺎﻗﻬﻢ ﻟﻨﺎ‬
‫ﺑﺎﻟﻮﻻﯾﺔ ﻭو ﺍاﻟﻤﺆﻣﻦ ﺍاﺧﻮ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻦ ﻻﺑﯿﻪ ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﻪ ﺍاﺑﻮﻩه ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﺔ ﺍاﻧﹼّﻤﺎ ﯾﻨﻈﺮ ﺑﺬﻟﮏ‬
‫ﺑﺤﺚ ﻓﺮﺍاﺳﺖ ﺭرﺍا ﺍاﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺩدﺭر ﻓﺘﻮﺣﺎﺕت ﺑﺎﺏب‬ ‫‪107‬‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺧﻠﻖ ﻣﻨﻪ«‬
‫‪ 148‬ﺑﺎﺯز ﮔﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﻓﺮﺍاﺳﺖ ﺣﮑﻤﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﯾﻤﺎﻧﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻭو ﻫﺮ‬
‫‪108‬‬
‫ﯾﮏ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 8‬ﺭرﺋﯿﺲ ﺍاﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ‪ ،‬ﺷﯿﻌﮥ ﺷﻨﯿﻌﻪ ﻭو ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﻭو ﻧﺎﻋﻖ )ﻡم ﻡم ‪ – (234‬ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت‬
‫ﻣﺄﺧﻮﺫذ ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺧﺒﺮ »ﻣﺎ ﺳﯿﺄﺗﯽ« ﺑﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﻭوﻗﻮﻉع ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺑﺪﺍاﻥن ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﺎﻋﻖ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ‬
‫ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﻣﻦ ﻧﻄﻖ ﺑﺬﮐﺮﯼی ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟ‪‬ﻬﻮ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﻃﻖ ﻣﻦ ﺍاﻋﺮﺽض ﻋﻨﻪ ﺍاﻧﻪ ﻧﺎﻋﻖ ﻭوﻟﻮ ﯾﮑﻮﻥن ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟﻤﺘﮑﻠﹼّﻤﯿﻦ ﻃﻮﺑﲐ ﻟ‪‬ﻤ‪‬ﻦ ﺣﯽ ﻣﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﯿﻖ ﺍاﻟﺤﯿﻮﺍاﻥن ﻭو ﺭرﺑﯽ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤ‪‬ﻦ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟﻔﺎﺋﺰﯾﻦ‪ 109«.‬ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺳﻠﻤﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﺳﻠﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﺣﯿﻦ ﺧﺮﻭوﺝج ﺍاﺯز ﻋﺮﺍاﻕق ﻟﺴﺎﻥن​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺭرﺍا ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺳﺎﻣﺮﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﻭو ﻋﺠﻞ ﺑﻪ ﻧﺪﺍاﺀء ﺁآﯾﺪ ﻭو ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬

‫‪ 105‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ‪ :‬ﺍاﯾﻘﺎﻥن ‪ ،‬ﻟﺠﻨﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ ﻫﻮﻓﻤﺎﯾﻢ ﺁآﻟﻤﺎﻥن ‪1998‬ﻡم ﺹص ‪ .129‬ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺁآﻥن‬
‫ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻗﺎﻣﻮﺱس ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﺝج ‪ 4-1‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪129‬ﺏب ﺫذﯾﻞ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﺰﺑﻮﺭر‪.‬‬
‫‪ 106‬ﺍاﯾﻦ ﺑﺮﮔﻪ ﻫﺎﯼی ﭘﯿﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻧﺠﯿﺐ ﻣﺎﯾﻞ ﻫﺮﻭوﯼی ﻧﺸﺮ ﻧﯽ ‪1381‬ﺵش ﺹص ‪367‬‬
‫‪ 107‬ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﺑﻦ ﻓﺮﻭوﺥخ ﺍاﻟﺼﻔﺎﺭر‪ :‬ﺑﺼﺎﺋﺮ ﺍاﻟﺪﺭرﺟﺎﺕت ﺍاﻟﮑﺒﺮﯼی ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺍاﻻﻋﻠﻤﯽ ﻃﻬﺮﺍاﻥن ‪1404‬ﻕق‪ ،‬ﺹص ‪.79‬‬
‫‪ 108‬ﺍاﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ‪ :‬ﺍاﻟﻔﺘﻮﺣﺎﺕت ﺍاﻟﻤﮑﯿﻪ ﺝج ‪ ،2‬ﺩدﺍاﺭر ﺻﺎﺩدﺭر ﺑﯿﺮﻭوﺕت ﺑﯽ ﺗﺎﺭرﯾﺦ‪) ،‬ﺍاﻓﺴﺖ ﺍاﺯز ﻧﺸﺮ ﺑﻮﻻﻕق( ﺹص ‪.235‬‬
‫‪ 109‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪ :‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،1‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪127‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪) 133‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ ﺍاﺳﺖ(‪.‬‬

‫‪155‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻏﯿﺒﺖ ﺷﻤﺲ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺁآﯾﻨﺪ ﺁآﻥن ﺩدﻭو ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﻭو ﻟﮑﻦ‬
‫‪110‬‬
‫ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺑﻪ ﺩدﻋﻮﯼی ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﺑﺮ ﺧﯿﺰﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺿﯿﻊ ﻋﺪﯾﺪﻩه ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺬﺍاﺭر ﻭو ﻭوﻋﺪﮤۀ ﺍاﻟﻬﯽ ﺧﺒﺮ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‪» :‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز‬
‫ﺭرﻭوﺯز ﺧﺪﻣﺖ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺍاﺳﺖ ﭼﻪ ﮐﻪ ﻃﯿﻮﺭر ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﻭو ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺩدﺭر ﻫﻮﺍاﯼی‬
‫ﻇﻠﻤﺎﻧﯽ ﻃﺎﯾﺮﻧﺪ ﻭو ﻃﺎﻟﺐ ﺟﻨﺲ ﺧﻮﺩدﻧﺪ ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﻮﺭر ﺍاﺧﺒﺎﺭر‬
‫‪111‬‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه«‬
‫ﺷﯿﻌﮥ ﺷﻨﯿﻌﻪ ﻧﯿﺰ ﺍاﺻﻄﻼﺣﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﻗﻮﻡم ﻣﮑﹼّﺎﺭر ﻭو ﺑﯽ​ﺣﯿﺎ‪،‬‬
‫ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﺿﻼﻝل ﻣﺸﻐﻮﻟﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻤﯿﻦ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﯾﺤﯿﲐ‬
‫ﺍاﺯزﻝل ﻭو ﺍاﺭرﺑﺎﺏب ﻧﮑﺺ ﺍاﻃﻼﻕق ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﯾﺤﯿﲐ ﻣﻊ ﻫﻔﺘﺎﺩد ﻧﻔﺮ ﺩدﺭر ﺳﻔﺮ ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﻮﺩدﻩه ﺑﻪ‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭو ﺣﻀﻮﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﻣﺘﻮﻫﻤﯿﻦ ﻗﺒﻮﻝل ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺑﺮ ﻗﺪﻡم ﺷﯿﻌﮥ‬
‫ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺍاﯾﻦ‬ ‫‪112‬‬
‫ﺷﻨﯿﻌﻪ ﻣﺸﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺫذﺭرﻫﻢ ﻓﯽ ﺿﻼﻟﺘﻬﻢ ﻭو ﺍاﻭوﻫﺎﻣﻬﻢ‪«.‬‬
‫ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺷﯿﻌﮥ ﺷﻨﯿﻌﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﻣﯽ​ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻤﯿﻦ ﺭرﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬
‫ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺑﻠﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺫذﮐﺮ ﺷﯿﻌﮥ ﺷﻨﯿﻌﻪ ﻫﺴﺖ ﻭوﻟﯽ‬
‫ﻣﺮﺍاﺩد ﺷﯿﻌﯿﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭرﺵش ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺻﺪ ﻫﺰﺍاﺭر‬
‫ﻧﻔﻮﺱس ﺷﻬﯿﺪ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻧﻪ ﺷﯿﻌﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﺎﺑﻊ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﻭو ﺍاﺋﻤﮥ ﺍاﻃﻬﺎﺭر ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺟﺪﺍاﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻭو ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺭرﻭوﺣﯽ ﻟﻌﺒﺎﺩدﻫﻢ‬
‫ﺍاﻟﻔﺪﺍاﺀء ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺮﯼی ﺍاﺯز ﻫﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯽ ﭘﺲ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ​ﺻﻮﺭرﺕت ﺍاﺻﻼﺏب ﻃﺎﻫﺮﻩه ﭼﻪ ﺷﺪ‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺘﻐﻔﺮﺍا​ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺻﻼﺏب ﺷﻨﯿﻌﻪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺳﺒﺤﺎﻥن​ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﻏﺮﺽض ﭼﻪ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﻠﹼّﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﻮﺭر ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد« )ﻡم ﻡم ‪.(263‬‬
‫‪ – 9‬ﻟﮑﻦ ﻻ ﺣﯿﺎﺕت ﻟﻤﻦ ﺗﻨﺎﺩدﯼی )ﻡم ﻡم ‪ – (235‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺿﺮﺏب‌ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﻋﺮﺑﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻓﺮﯾﺎﺩدﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﮐﺎﺭر ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺿﺮﺏب‌ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﭼﻨﺎﻥن ﺩدﺭر ﻟﺴﺎﻥن ﻋﺮﺏب‬
‫ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺧﯿﺮﺍاﹰً ﮐﺘﺐ ﻭو ﻣﺠﻼﺗﯽ ﺗﺤﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺎﻡم ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩد‪.‬‬

‫‪ 110‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪ :‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻣﺤﯿﯽ ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺻﺒﺮﯼی ﮐﺮﺩدﯼی‪ ،‬ﻣﻄﺒﻌﻪ ﺳﻌﺎﻩه ﻗﺎﻫﺮﻩه ﻣﺼﺮ ‪1920‬ﻡم‪ ،‬ﺹص ‪.137‬‬
‫‪ 111‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪ :‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،6‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪132 ،‬ﺏب؛ ﺹص ‪ .176‬ﻭو ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺩدﯾﮕﺮ‪» :‬ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﺎﻡم ﺧﺮﻭوﺝج ﺍاﺯز ﻋﺮﺍاﻕق ﮐﻞ ﺭرﺍا ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﻌﯿﻖ ﻧﺎﻋﻘﯿﻦ ﻭو ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮔﺸﺖ‪ «.‬ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،6‬ﺹص ‪ 211‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺟﺎﯾﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪» :‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﺯز ﻋﺮﺍاﻕق ﺫذﮐﺮ ﻧﺎﻋﻘﯿﻦ ﻭو ﻃﯿﻮﺭر ﻟﯿﻞ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ« ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،7‬ﺹص ‪.133‬‬
‫‪ 112‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪ :‬ﻟﻮﺡح ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت ﻭوﭼﻨﺪﻟﻮﺡح ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻂ ﻣﺸﮑﯿﻦ ﻗﻠﻢ؛ ﺑﯽ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻭو ﻣﺤﻞ ﻃﺒﻊ‪ ،‬ﺹص ‪ .160‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪» :‬ﺍاﺯز ﺷﯿﻌﻪﺀء‬
‫ﺷﻨﯿﻌﻪ ﺳﻮﺍاﻝل ﻧﻤﺎ ﮐﻪ ﺛﻤﺮﻩهﺀء ﺍاﻋﺘﺮﺍاﻓﻬﺎﯼی ﺷﻤﺎ ﺑﺮ ﻭوﺻﺎﯾﺖ ﺑﻼ ﻓﺼﻞ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﻓﻀﻞ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﯿﺮ ﻋﺪﻝل ﺍاﺳﺖ ﭼﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﻭو ﭼﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪ‬
‫ﺑﺨﺸﯿﺪ« ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪:‬ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﭘﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪1998 ،‬ﻡم‪ ،‬ﺹص ‪50‬‬

‫‪156‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻼﺻﻪ ﺍاﺻﻞ ﮔﻔﺘﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻟﻘﺪ ﺍاﺳﻤﻌﺖ ﺍاﻥن ﻧﺎﺩدﯾﺖ ﺣﯿﺎ ﻭو ﻟﮑﻦ ﻻ ﺣﯿﺎﺕت ﻟﻤﻦ‬
‫ﺗﻨﺎﺩدﯼی«‪ 113‬ﻫﻤﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻪ ﺿﺮﺏب ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﻌﺎﺩدﻝل ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﯾﻐﻤﺎﯼی‬
‫ﺟﻨﺪﻗﯽ‪:‬‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﺋﯽ ﻧﺮﺳﺪ ﻓﺮﯾﺎﺩد‬ ‫ﮔﻮﺵش ﺍاﮔﺮ ﮔﻮﺵش ﺗﻮ ﻧﺎﻟﻪ ﺍاﮔﺮ ﻧﺎﻟﮥ ﻣﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﯾﺎ ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﺳﻌﺪﯼی‪:‬‬
‫ﻧﮑﻨﺪ ﺩدﺭر ﺗﻮ ﺳﻨﮕﺪﻝل ﺍاﺛﺮﯼی‬ ‫ﺁآﻩه ﺳﻌﺪﯼی ﺍاﺛﺮ ﮐﻨﺪ ﺩدﺭر ﺳﻨﮓ‬
‫‪ -‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻗﺮﺁآﻥن ‪» : 30/36‬ﯾﺎ ﺣﺴﺮﺓة ﻋﻠﯽ‬ ‫‪ - 10‬ﯾﺎ ﺣﺴﺮﺓة ﻋﻠﯿﻨﺎ )ﻡم ﻡم ‪(236‬‬
‫ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩد ﻣﺎ ﯾﺄﺗﯿﻬﻢ ﻣﻦ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻻ‪ ‬ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺑﻪ ﯾﺴﺘﻬﺰﺋﻮﻥن« ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﯼی ﺣﺴﺮﺕت ﻭو ﺩدﺭرﯾﻎ ﺑﺮ‬
‫ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺭرﺳﻮﻟﯽ ﻧﺰﺩدﺷﺎﻥن ﻧﯿﺂﻣﺪ ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺳﺘﻬﺰﺍاﺀء ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻣﻔﺴ‪‬ﺮﺍاﻥن ﺁآﻥن‬
‫ﺭرﺍا ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺍاﺳﺘﻬﺰﺍاﺀء​ﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥن ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ 114‬ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﺭرﺍا ﺳﻨﹼّﺖ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫‪115‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﺭر‪‬ﺳ‪‬ﻞ ﻣﻌﻨﺎ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ – 11‬ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﺍاﻟﻔﺴﺎﺩد ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﺮ‪ ‬ﻭو ﺍاﻟﺒﺤﺮ )ﻡم ﻡم ‪ – (237‬ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺯز ﺁآﯾﮥ ﻗﺮﺁآﻥن ‪4⅓0‬‬
‫ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻇﻬﺮ ﺍاﻟﻔﺴﺎﺩد ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﺮ‪ ‬ﻭو ﺍاﻟﺒﺤﺮ ﺑﻤﺎ ﺍاﮐﺘﺴﺒﺖ ﺍاﯾﺪﯼی ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻟﯿﺬﯾﻘﻬﻢ ﺑﻌﺾ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی‬
‫ﻋﻤﻠﻮﺍا ﻟﻌﻠﹼّﻬﻢ ﯾﺮﺟﻌﻮﻥن« ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﺮﺩدﻡم ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺷﺪﻧﺪ ﺩدﺭر ﺧﺸﮑﯽ ﻭو ﺩدﺭرﯾﺎ‬
‫ﻓﺴﺎﺩد ﭘﺪﯾﺪ ﺁآﻣﺪ ﺗﺎ ﺟﺰﺍاﯼی ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﭽﺸﻨﺪ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﮐﺮﺩدﮤۀ ﺣﻮﯾﺶ ﺑﺎﺯز‬
‫ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻗﻤﯽ ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺯز ﺍاﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ ﻧﻘﻞ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺄﻥن ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﻼﻓﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﺍاﻧﺼﺎﺭر ﭘﺪﯾﺪﺍاﺭر ﺷﺪ‪ 116.‬ﺍاﻣﺎ ﻣﺎﻭوﺭرﺩدﯼی ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮ‬
‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻓﺴﺎﺩد ﺗﮑﯿﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭوﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺷﺮﮎک ﻭو ﺍاﺭرﺗﮑﺎﺏب ﻣﻌﺎﺻﯽ ﻭو ﻗﺤﻂ ﺑﺎﺭرﺍاﻥن ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ ﺩدﻭوﺭر ﻧﻤﯽ​ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﻓﺴﺎﺩد ﺩدﺭر ﺑﺮ‪ ‬ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﻗﺎﺑﯿﻞ ﻣﺮ ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺵش ﻫﺎﺑﯿﻞ ﺭرﺍا ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺑﺮ‪ ‬ﻭو ﺑﺤﺮ ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮ‪ ،‬ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﻭو ﻗﻠﺐ ﻭو ﯾﺎ ﺯزﺑﺎﻥن ﻭو‬
‫‪117‬‬
‫ﻗﻠﺐ ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ 113‬ﺩدﻫﺨﺪﺍا‪ :‬ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﻭو ﺣﮑﻢ ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪1366‬‬
‫‪ 114‬ﺑﯿﻀﺎﻭوﯼی‪ :‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﻟﺒﯿﻀﺎﻭوﯼی ﺝج ‪ ،3‬ﻣﻮﺳﺴﺔ ﺍاﻻﻋﻠﻤﯽ ﻟﻠﻤﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺑﯿﺮﻭوﺕت ﻟﺒﻨﺎﻥن ﺍاﻟﻄﺒﻌﺔ ﺍاﻻﻭوﻟﯽ ‪1990‬ﻡم ﺹص ‪.436‬‬
‫‪ 115‬ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪.3‬‬
‫‪ 116‬ﺍاﺑﻮﺍاﻟﺤﺴﻦ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺍاﺑﺮﺍاﻫﯿﻢ ﺍاﻟﻘﻤﯽ‪ :‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﻟﻘﻤﯽ ﺝج ‪ ،2‬ﻣﻮﺳﺴﺔ ﺍاﻻﻋﻠﻤﯽ ﻟﻠﻤﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺑﯿﺮﻭوﺕت ﻟﺒﻨﺎﻥن ﺍاﻟﻄﺒﻌﺔ ﺍاﻻﻭوﻟﯽ ‪1991‬ﻡم ﺻﺺ‬
‫‪.137-136‬‬
‫‪ 117‬ﺍاﺑﻮﺍاﻟﺤﺴﻦ ﻣﺎﻭوﺭرﺩدﯼی‪ :‬ﺍاﻟﻨﮑﺖ ﻭو ﺍاﻟﻌﯿﻮﻥن ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﻟﻤﺎﻭوﺭرﺩدﯼی‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻋﺒﺪﺍاﻟﻤﻘﺼﻮﺩد ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮﺣﯿﻢ ﻣﻮﺳﺴﺔﺍاﻟﮑﺘﺐ ﺍاﻟﺜﻘﺎﻓﯿﺔ‪ ،‬ﺑﯿﺮﻭوﺕت ﻟﺒﻨﺎﻥن‬
‫ﺍاﻟﻄﺒﻌﺔ ﺍاﻟﺜﺎﻧﯿﺔ ‪2007‬ﻡم ﺻﺺ ‪.318-317‬‬

‫‪157‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ - 12‬ﺍاﻧﹼّﻤﺎ ﺍاﺷﮑﻮ ﺑﺜﯽ ﻭو ﺣﺰﻧﯽ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﻡم ﻡم ‪ (237‬ﺍاﻟﺘﻔﺎﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺁآﯾﮥ ﻗﺮﺁآﻥن‬
‫‪ 86/12‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﯾﻮﺳﻒ ﺍاﺯز ﺯزﺑﺎﻥن ﯾﻌﻘﻮﺏب‪» :‬ﺍاﻧﹼّﻤﺎ ﺍاﺷﮑﻮ ﺑﺜﯽ ﻭو ﺣﺰﻧﯽ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻋﻠﻢ ﻣﻦ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎ ﻻ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن« ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺰﻥن ﻭو ﺍاﻧﺪﻭوﻩه ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺧﺪﺍاﯼی ﯾﮑﺘﺎ ﻋﺮﺿﻪ ﺩدﺍاﺭرﻡم ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﯼی ﭼﯿﺰﻫﺎ ﺩدﺍاﻧﻢ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﻧﻤﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﮐﺸﻒ ﺍاﻻﺳﺮﺍاﺭر ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺣﺰﻥن ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺷﮑﺎ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻟﻢ ﯾﺸﮏ ﻣﻨﺎ ﻟ‪‬ﻪ ﻓﻤﻦ ﺷﮑﺎ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﺻﻞ ﻭو ﻣﻦ ﺷﮑﺎ‬
‫ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻧﻔﺼﻞ ﯾﻌﻘﻮﺏب ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺩدﺭرﺩد ﺧﻮﺩد ﻫﻢ ﺑﺪﻭوﻥن ﺑﺮ ﺩدﺍاﺭرﻡم ﻭو ﺍاﺯزﻭو ﺑﻪ‬
‫ﮐﺲ ﻧﻨﺎﻟﻢ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻢ ﮐﻪ ﻭوﯼی ﺟﻞ‪ ‬ﺟﻼﻟﻪ ﺩدﺭرﺩدﻫﺎ ﺭرﺍا ﺷﺎﻓﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻣﻬﻢ​ﹼّﻫﺎ ﺭرﺍا ﮐﺎﻓﯽ ﻭو ﻭوﻋﺪﻩه​ﻫﺎ ﺭرﺍا ﻭوﺍاﻓﯽ‪ ،‬ﺁآﻧﮕﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﺑﻪ ﺗﻀﺮ‪‬ﻉع ﺑﮕﺸﺎﺩد‬
‫ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺻﻔﺖ ﮐﻪ ﻫﺴﺘﻢ ﺑﺮﺧﻮﺍاﺳﺖ ﺗﻮ ﻣﻮﻗﻮﻓﻢ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺎﻡم ﮐﻪ‬
‫ﺧﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺗﻮ ﻣﻌﺮﻭوﻓﻢ؛‬
‫ﺗﺎ ﺟﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﻡم ﻏﻢ ﺗﻮ ﺭرﺍا ﻏﻢ ﺧﻮﺍاﺭرﻡم ﺑﯽ​ﺟﺎﻥن ﻏﻢ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺑﻪ ﮐﺲ ﻧﺴﭙﺎﺭرﻡم ‪.‬‬
‫‪118‬‬

‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﮐﺮ‪‬ﺍاﺕت ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺳﻮﺭرﺓة ﺍاﻟﻄﯿﺮ ﺍاﺯز ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻗﯿﻮﻡم‬
‫ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺁآﯾﻪ ﺍاﺳﺖ؛ ﺩدﺭر ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺁآﻣﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺍاﻧﹼّﻤﺎ ﺍاﺷﮑﻮ ﺑﺜﯽ ﻭو ﺣﺰﻧﯽ ﻣﻦ ﺫذﻟﮏ ﺍاﻟﻤﺎﺀء ﺍاﻟﺮﺍاﮐﺪ ﻓﯽ ﺍاﻟﻌﯿﻨﯿﻦ ﻋﻦ ﺍاﻟﻤﺎﺀء‬
‫ﺍاﻟﮑﺎﻓﻮﺭر ﻓﯽ ﺍاﻻﺳﻤﯿﻦ ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻤﺎﺀء ﺍاﻟﺬﹼّﻫﺐ ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺄﺳﯿﻦ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻻﻣﺮﯾﻦ ﻭو‬
‫ﺍاﻧﹼّﯽ ﻻﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻐﻼﻡم ﺍاﻟﻌﺮﺑﯽ ﺍاﻻﻟﻤﻌﯽ ﺍاﻟﺬﯼی ﻗﺪ ﺭرﺑ‪‬ﯿﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪﯼی‪ ‬ﻓﯽ ﻧﺎﺭر‬
‫ﺍاﻻﻓﺌﺪﺓة ﻭو ﻫﻮ ﺍاﻟﺬﯼی ﯾﺤﮑﯽ ﺍاﺳﻤﻪ ﻋﻠﲐ ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻣﺎ ﻻ ﺗﻌﻠﻤﻮﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺑﺸﯽﺀء ﻭو ﻫﻮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﺑﺬﮐﺮﻩه ﺍاﻟﻌﻠﯽ ﻋﻠﯿﻤﺎ ﻭو ﻫﻮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﮐﺎﻥن ﻋﻠﲐ ﮐﻞ ﺷﯽﺀء ﻗﺪﯾﺮﺍا ﻭو ﺍاﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﮐﺎﻥن‬
‫‪119‬‬
‫ﺑﮑﻞ ﺷﯽﺀء ﻣﺤﯿﻄﺎ‪«.‬‬
‫‪ – 13‬ﯾﺨﺮﺑﻮﻥن ﺑﯿﻮﺗﻬﻢ ﺑﺎﯾﺪﯾﻬﻢ )_ﻡم ﻡم ‪ (238‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺁآﯾﮥ ﻗﺮﺁآﻥن ‪ 2/59‬ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫»ﯾﺨﺮﺑﻮﻥن ﺑﯿﻮﺗﻬﻢ ﺑﺎﯾﺪﯾﻬﻢ ﻭو ﺍاﯾﺪﯼی ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻓﺎﻋﺘﺒﺮﻭوﺍا ﯾﺎ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻻﺑﺼﺎﺭر«‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺧﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻭو ﺩدﺳﺘﺎﻥن ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﺧﺮﺍاﺏب ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ ﭘﺲ ﻋﺒﺮﺕت‬
‫ﮔﯿﺮﯾﺪ ﯾﺎ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥن ﭼﺸﻢ‪.‬‬
‫‪ – 14‬ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮔﻮﺷﺪﺍاﺭر )ﻡم ﻡم ‪ (239‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺷﺮﺡح ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻣﺜﻨﻮﯼی ﻣﻌﻨﻮﯼی‪:‬‬
‫‪ 118‬ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﻞ ﻣﯿﺒﺪﯼی‪ :‬ﮐﺸﻒ ﺍاﻻﺳﺮﺍاﺭر ﻭو ﻋﺪﺓة ﺍاﻻﺑﺮﺍاﺭر ﺝج ‪ ،5‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻐﺮ ﺣﮑﻤﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ‪ ،‬ﭺچ ‪1357 ،2‬ﺵش‪ ،‬ﺹص ‪.130‬‬
‫‪ 119‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ‪ :‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﻩهﺀء ﯾﻮﺳﻒ ﻗﯿﻮﻡم ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﻧﺴﺨﻪﺀء ﺧﻄﯽ ﺗﮑﺜﯿﺮ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﺷﻤﺎﺭرﻩهﺀء ‪ ،3‬ﺹص ‪.174‬‬

‫‪158‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻮﺩد ﺗﻮ ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮔﻮﺵش ﺩدﺍاﺭر‬ ‫ﮔﻔﺘﻤﺶ ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﺧﻮﺷﺘﺮ ﺳﺮ‪ ‬ﯾﺎﺭر‬
‫‪120‬‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن‬ ‫ﮔﻔﺘﻪ ﺁآﯾﺪ ﺩدﺭر ﺣﺪﯾﺚ‬ ‫ﺧﻮﺷﺘﺮ ﺁآﻥن ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ‪ ‬ﺩدﻟﺒﺮﺍاﻥن‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﺑﯿﺎﺕت ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺷﻤﺲ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺷﺎﻩه ﻭو‬
‫ﮐﻨﯿﺰﯾﮏ ﻭوﻗﺘﯽ ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﺷﻤﺲ ﻭو ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﻣﯿﺮﺳﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﯾﺎﺩد ﺷﻤﺲ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی ﻣﯽ‌ﺍاﻓﺘﺪ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻭوﺻﺎﻑف ﻭوﯼی ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد ﻭو ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺯز ﺷﻤﺲ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی ﻣﮕﻮ‬ ‫ﻓﺘﻨﻪ ﻭو ﺁآﺷﻮﺏب ﻭو ﺧﻮﻧﺮﯾﺰﯼی ﻣﺠﻮﯼی‬
‫ﺭرﺍاﺯز​ﺩدﺍاﺭرﯼی ﻭو ﺍاﺧﺘﻔﺎﺀء ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺁآﺩدﺍاﺏب ﺻﻮﻓﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺻﻮﻝل ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺑﻠﻨﺪ‬
‫ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻣﺮﻋﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ – 15‬ﺍاﻧﹼّﻤﺎ ﺍاﺻﻄﺒﺮﺕت ﻗﺘﯿﻼ ﻭو ﻗﺎﺗﻠﯽ ﺷﺎﮐﯽ )ﻡم ﻡم ‪ .(240‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺳﺮﻭوﺩدﻩه​ﺍاﯼی ﺑﺲ‬
‫ﺯزﯾﺒﺎ ﺍاﺯز ﺣﺎﻓﻆ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﮐﺘﺒﺖ‪ ‬ﻗﺼﺔﹶَ ﺷﻮﻗﯽ ﻭو ﻣﺪﻣﻌﯽ ﺑﺎﮎک‬
‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺑﯽ ﺗﻮ ﺑﻪ ﺟﺎﻥن ﺁآﻣﺪﻡم ﺯز ﻏﻤﻨﺎﮐﯽ‬
‫ﺑﺴﺎ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ​ﺍاﻡم ﺍاﺯز ﺷﻮﻕق ﺑﺎ ﺩدﻭو ﺩدﯾﺪﮤۀ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺍاﯾﺎ ﻣﻨﺎﺯزﻝل ﺳﻠﻤﯽ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺳﻠﻤﺎﮐﯽ‬
‫ﻋﺠﯿﺐ ﻭوﺍاﻗﻌﻪ​ﺍاﯼی ﻭو ﻏﺮﯾﺐ ﺣﺎﺩدﺛﻪ​ﺍاﯼی‬
‫ﺍاﻥن ﺍاﺿﻄﺮﺑﺖ‪ ‬ﻗﺘﯿﻼ‪ ‬ﻭو ﻗﺎﺗﻠﯽ ﺷﺎﮐﯽ‬
‫ﮐﺮﺍا ﺭرﺳﺪ ﮐﻪ ﮐﻨﺪ ﻋﯿﺐ ﺩدﺍاﻣﻦ ﭘﺎﮐﺖ‬
‫‪121‬‬
‫ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮ ﻗﻄﺮﻩه ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﺮﮒگ ﮔﻞ ﭼﮑﺪ ﭘﺎﮐﯽ‬
‫‪ - 16‬ﭼﻮﻥن ﺩدﻫﺪ ﻗﺎﺿﯽ ﺑﺪﻝل ﺭرﺷﻮﺕت ﻗﺮﺍاﺭر )ﻡم ﻡم ‪ (240‬ﺍاﺷﺎﺭرﺗﯽ ﺑﻪ ﻣﺜﻨﻮﯼی ﻣﻌﻨﻮﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﮐﻨﺪ‬ ‫ﺯز ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺭرﻭوﺡح ﺭرﺍا ﻣ‪‬ﺒﺪﹶَﻝل‬ ‫ﺧﺸﻢ ﻭو ﺷﻬﻮﺕت ﻣﺮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺣﻮﻝل ﮐﻨﺪ‬
‫ﺻﺪ ﺣﺠﺎﺏب ﺍاﺯز ﺩدﻝل ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﺪﻩه‬ ‫ﭼﻮﻥن ﻏﺮﺽض ﺁآﻣﺪ ﻫﻨﺮ ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﺷﺪ‬
‫ﺷﺪ‬
‫‪122‬‬
‫ﺯزﺍاﺭر؟‬ ‫ﮐﯽ ﺷﻨﺎﺳﺪ ﻇﺎﻟﻢ ﺍاﺯز ﻣﻈﻠﻮﻡم‬ ‫ﭼﻮﻥن ﺩدﻫﺪ ﻗﺎﺿﯽ ﺑﻪ ﺩدﻝل ﺭر‪‬ﺷﻮﺕت ﻗﺮﺍاﺭر‬

‫‪ 120‬ﻣﻮﻟﻮﯼی‪ :‬ﻣﺜﻨﻮﯼی ﻣﻌﻨﻮﯼی ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﺗﻮﻓﯿﻖ ﺳﺒﺤﺎﻧﯽ ﻧﺸﺮ ﺭرﻭوﺯزﻧﻪ ‪1378‬ﺵش‪ ،‬ﺹص ‪ 10‬ﺑﯿﺖ ‪139-138‬‬
‫‪ 121‬ﺣﺎﻓﻆ‪ :‬ﺩدﯾﻮﺍاﻥن‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮﺣﯿﻢ ﺧﻠﺨﺎﻟﯽ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺩدﻧﯿﺎﯼی ﮐﺘﺎﺏب ‪1355 ،‬ﺵش‪ ،‬ﺹص ‪.288‬‬
‫‪ 122‬ﻣﺜﻨﻮﯼی ﺩدﻓﺘﺮ ‪ ،1‬ﺹص ‪ 18‬ﺍاﺑﯿﺎﺕت ‪ 335‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‪.‬‬

‫‪159‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ -17‬ﭼﻮﻥن ﻏﺮﺽض ﺁآﻣﺪ ﻫﻨﺮ ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﺷﺪ )ﻡم ﻡم ‪ (240‬ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺟﻤﻠﮥ ﻓﻮﻕق‬
‫ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺍاﺷﺎﺭرﺕت ﺑﻪ ﻣﺜﻨﻮﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻏﺮﺽض ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭرﯼی​ﻫﺎﯼی ﻗﻠﺐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ‬
‫ﻫﻼﮐﺖ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﺁآﻧﭽﻪ ﺟﻤﺎﻝل​ﻗﺪﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪» :‬ﯾﺎ ﺷﯿﺦ ﺍاﺯز ﺣﻖ‬
‫ﺑﻄﻠﺐ ﺁآﺫذﺍاﻥن ﻭو ﺍاﺑﺼﺎﺭر ﻭو ﺍاﻓﺌﺪﮤۀ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻮﺍاﯼی ﻧﻔﺲ ﺣﻔﻆ ﻧﻤﺎﯾﺪ‬
‫ﭼﻪ ﮐﻪ ﻏﺮﺽض ﻣﺮﺿﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺰﺭرﮒگ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﺤﺮﻭوﻡم‬
‫ﺩدﺭر ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺍاﯾﻦ‬ ‫‪123‬‬
‫ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺗﺠﻠﯿ‪‬ﺎﺕت ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻧﯿ‪‬ﺮ ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﺩد‪«.‬‬
‫ﻣﺤﺮﻭوﻣﯿ‪‬ﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪» :‬ﺍاﯼی ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺎﺱس ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺑﺮ ﻋﺪﻝل ﻭو ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻭو ﺭرﺣﻢ ﻭو ﻣﺮﻭو‪‬ﺕت ﻭو ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﻪ ﺟﺎﻥن ﻭو ﺩدﻝل‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮑﻮﺷﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻣﻦ ﺩدﻭوﻥن ﺍاﺳﺘﺜﻨﺎﺀء ﻣﺤﺒﺖ ﻭو ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﻣﮕﺮ‬
‫‪124‬‬
‫ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﻏﺮﺽض ﻭو ﻣﺮﺿﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ«‬
‫‪ - 18‬ﻟﯿﺲ ﻟﮏ ﻣﻦ ﺍاﻻﻣﺮ ﺷﯽﺀء ﻭو ﻟﺴﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻤﺴﯿﻄﺮ )ﻡم ﻡم ‪ – (240‬ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺩدﻭو‬
‫ﺁآﯾﮥ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﺍاﻭوﻝل ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﻪ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻟﯿﺲ ﻟﮏ ﻣﻦ ﺍاﻻﻣﺮ ﺷﯽﺀء ﺍاﻭو ﯾﺘﻮﺏب‬
‫ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺍاﻭو ﯾﻌﺬﺑﻬﻢ«)ﻗﺮﺁآﻥن ‪ (128/3‬ﻭو ﺑﺨﺶ ﺩدﻭوﻡم ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻏﺎﺷﯿﻪ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻓﺬﮐﹼّﺮ‬
‫ﺍاﻧﹼّﻤﺎ ﺍاﻧﺖ ﻣﺬﮐﺮ‪ ،‬ﻟﺴﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻤﺼﯿﻄﺮ« )ﻗﺮﺁآﻥن ‪ .(22/88‬ﻟﻐﺖ ﻣﺴﯿﻄﺮ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن‬
‫ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻣﺼﯿﻄﺮ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺣﺎﻓﻆ ﻭو ﻧﮕﻬﺒﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺑﻪ‬
‫ﺯزﻋﯿﻢ ﻭو ﻣﺴﻠﻂ ﻧﯿﺰ ﺍاﻃﻼﻕق ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻋﺮﻑف ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﻌﺎﺩدﻝل ﺑﺎ ﺩدﯾﮑﺘﺎﺗﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺼﯿﻄﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ‪ .‬ﮔﻔﺘﻨﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﻣﻔﺴ‪‬ﺮﺍاﻥن ﺍاﺻﻞ ﻗﺮﺁآﻧﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫‪125‬‬
‫ﻣﺴﯿﻄﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻭوﺭرﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 19‬ﺷﺠﺮﻩهﺀء ﺍاﻧﯿﺴﺎ )ﻡم ﻡم ‪ (241‬ﺍاﺷﺎﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺍاﯼی ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻣﻦ ﺁآﯾﺎ ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﯾﺪ ﺁآﻥن ﺻﺒﺢ ﺻﺎﺩدﻕق ﺭرﻭوﺷﻨﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻇﻞ‬
‫ﺷﺠﺮﮤۀ ﺍاﻧﯿﺴﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻓﺮﺩدﻭوﺱس ﺍاﻋﻈﻢ ﻏﺮﺱس ﺷﺪﻩه ﺟﻤﯿﻊ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻓﻀﺎﯼی ﻗﺪﺱس ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﺰﺩد‬
‫ﻣﻦ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺳﻪ ﮐﻠﻤﮥ ﻃﯿ‪‬ﺒﻪ ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻡم ﻭوﺟﻤﯿﻊ ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺭرﺍا ﺷﻨﯿﺪﯾﺪ‬
‫ﻭوﻣﺪﻫﻮﺵش ﮔﺸﺘﯿﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد‪ :‬ﺍاﯼی ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺭرﺿﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺭرﺿﺎﯼی ﻣﻦ‬
‫ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻣﮑﻨﯿﺪ‪ ،‬ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺷﻤﺎ ﻧﺨﻮﺍاﻫﻢ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﺨﻮﺍاﻫﯿﺪ؛ ﻭو ﺑﺎ ﺩدﻟﻬﺎﯼی ﻣﺮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺑﻪ‬

‫‪ 123‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪ :‬ﻟﻮﺡح ﺷﯿﺦ ﻧﺠﻔﯽ )ﺭرﺳﺎﻟﻪﺀء ﺍاﺑﻦ ﺫذﺋﺐ( ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻡم ﻥن ﮎک ﻣﻄﺒﻌﻪﺀء ﺳﻌﺎﺩدﻩه ﻗﺎﻫﺮﻩه ﻣﺼﺮ ‪1920‬ﻡم ﺹص ‪.71‬‬
‫‪ 124‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻣﺎﺋﺪﻩهﺀء ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺝج ‪ ،5‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪127‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪.154‬‬
‫‪ 125‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﻟﻤﺎﻭوﺭرﺩدﯼی ﺝج ‪ ،6‬ﺻﺺ ‪ 262-261‬ﻋﯿﻦ ﺟﻤﻠﻪﺀء ﻭوﯼی ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻟﺴﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻤﺴﯿﻄﺮ‪ ،‬ﻓﯿﻪ ﺛﻼﺛﺔ ﺍاﻗﻮﺍاﻝل ؛ ﺍاﺣﺪﻫﺎ‪ :‬ﻟﺴﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ‬
‫ﺑﻤﺴﻠﻂ ﻗﺎﻟﻪ ﺍاﻟﻀﺤﺎﮎک؛ ﺍاﻟﺜﺎﻧﯽ‪ :‬ﺑﺠﺒﺎﺭر ﻗﺎﻟﻪ ﺍاﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱس‪ .‬ﺍاﻟﺜﺎﻟﺚ‪ :‬ﺑﺮﺏب‪ ،‬ﻗﺎﻟﻪ ﺍاﻟﺤﺴﻦ ﻭوﻣﻌﻨﯽ ﺍاﻟﮑﻼﻡم ﻟﺴﺖ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻤﺴﯿﻄﺮ ﺍاﻥن ﺗﮑﺮﻫﻬﻢ ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻻﯾﻤﺎﻥن‪«.‬‬

‫‪160‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺁآﻣﺎﻝل ﻭو ﺁآﺭرﺯزﻭو ﺁآﻟﻮﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﻧﺰﺩد ﻣﻦ ﻣ‪‬ﯿﺎﯾﯿﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﺻﺪﺭر ﺭرﺍا ﻣﻘﺪﺱس ﮐﻨﯿﺪ ﺣﺎﻝل ﺁآﻥن ﺻﺤﺮﺍا ﻭو‬
‫‪126‬‬
‫ﺁآﻥن ﻓﻀﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﺁآﺭرﯾﺪ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻦ ﺑﺮ ﻫﻤﮥ ﺷﻤﺎ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺷﻮﺩد‪«.‬‬
‫ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺷﺠﺮﮤۀ ﺍاﻧﯿﺴﺎ ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻌﻨﺎ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺍاﻣﺎ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﻓﻘﺮﻩه ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺻﺒﺢ ﺻﺎﺩدﻕق ﺭرﻭوﺷﻦ ﻓﺠﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺷﺠﺮﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﻓﻀﺎ ﻓﻀﺎﯼی ﺩدﻝل ﻭو ﺟﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻀﻮﺭر ﺧﻠﻖ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺣﻀﻮﺭر ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ‬
‫ﺣﻀﻮﺭر ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻭو ﻧﺪﺍاﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻓﻀﺎﯼی ﺩدﻝل ﻭو ﺟﺎﻥن ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺧﻠﻖ ﻫﺸﯿﺎﺭر‬
‫ﻧﺸﺪﻧﺪ ﻟﺬﺍا ﻣﺪﻫﻮﺵش ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ 127«.‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫»ﻫﻮ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﯼی ﺑﻨﺪﮤۀ ﺣﻖ ﻓﺮﺻﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﺷﺠﺮﮤۀ ﺍاﻧﯿﺴﺎ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﺁآﻥن ﺷﺠﺮﮤۀ ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪ ﻭو ﻋﻠﯿﮏ ﺍاﻟﺘﹼّﺤﯿﺔ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﺜﹼّﻨﺎﺀء ﻉع ﻉع‪ 128«.‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺟﺎﯾﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺍاﯾﻦ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﻣﻘﺪﺱس ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﻇﻞ ﺷﺠﺮﮤۀ ﺍاﻧﯿﺴﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﺷﻔﺎﻫﯽ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ‬ ‫‪129‬‬
‫ﺻﻌﻮﺩد ﺍاﻋﻼﻥن ﺷﺪ‪«.‬‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﺷﺠﺮﮤۀ ﺍاﻧﯿﺴﺎ ﺩدﺭر ﻓﺮﺩدﻭوﺱس ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﺑﺴﺎﻁط ﻣﻮﻫﺒﺖ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ‬
‫ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪﯾﺪ ﻭو ﺧﻄﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺟﺎﻥن ﻭو ﺩدﻝل ﺍاﺳﺘﻤﺎﻉع ﮐﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺟﺎﻡم ﺍاﻟﺴﺖ‬
‫ﺭرﺍا ﺳﺮﻣﺴﺖ ﻧﻮﺷﯿﺪﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻭوﻓﺎﯼی ﻋﻬﺪ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﻮﺩدﯾﺪ‪ 130«.‬ﻭو ﻧﯿﺰ‪» :‬ﺛﻢ‪ ‬ﺍاﻧﺒﺖ ﺷﺠﺮﺓة‬
‫ﺍاﻧﯿﺴﺎ ﻭو ﻏﺮﺱس ﺳﺪﺭرﺓة ﻃﻮﺑﲐ ﻭو ﺟﻤﻊ ﺍاﻻﺣﺒﺎﺀء ﻭو ﺍاﺧﺬ ﻋﻬﺪﺍاﹰً ﻭوﺛﯿﻘﺎﹰً ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻗﺎﹰً ﻏﻠﯿﻈﺎﹰً ﻭو ﺑﯿ‪‬ﻦ‬
‫‪131‬‬
‫ﻣﺎ ﻫﻮ ﺍاﻟﻤﺴﻄﻮﺭر ﻓﯽ ﺍاﻟﺮ‪‬ﻕق ﺍاﻟﻤﻨﺸﻮﺭر‪«.‬‬
‫‪ – 20‬ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺮﺍاﻕق )ﻡم ﻡم ‪ (242‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺳﺎﮐﻦ ﺩدﺭر ﺑﻐﺪﺍاﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻄﻤﺢ‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی‬ ‫‪132‬‬
‫ﻧﻈﺮ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻗﺪﺱس ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻟﻮﺡح ﺍاﻋﺮﺍاﺑﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺁآﻧﺠﺎ ﺟﻨﺎﺏب ﺯزﯾﻦ ﺍاﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻓﺮﺯزﻧﺪﺵش ﻧﻮﺭر‪‬ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﻣﺼﺪﺭر‬
‫ﺧﺪﻣﺎﺕت ﮔﺮﺍاﻧﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺁآﻗﺎ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻐﺪﺍاﺩدﯼی ﻭو ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﺪ‬

‫‪ 126‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺀء ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺻﺺ ‪.378-377‬‬
‫‪ 127‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺝج ‪ ،1‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪120‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪ 157‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﻣﺎﺋﺪﻩهﺀء ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺝج ‪ ،5‬ﺹص ‪ 44‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺁآﻫﻨﮓ‬
‫ﺑﺪﯾﻊ ﺳﺎﻝل ‪ 5‬ﺷﻤﺎﺭرﻩهﺀء ‪ 7‬ﺹص ‪148‬‬
‫‪ 128‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺭرﺑﺎﻧﯽ ﺝج ‪ ،1‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀءﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪117‬ﺏب؛ ﺹص ‪247‬‬
‫‪ 129‬ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم ﺝج ‪2‬؛ ﺹص ‪.85‬‬
‫‪ 130‬ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪11‬‬
‫‪ 131‬ﻫﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪12‬ﻭو ﻟﻮﺡح ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺭر ﺹص ‪ 11‬ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫‪ 132‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،4‬ﺹص ‪ 215‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﮔﻨﺞ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥن؛ ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪124 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪204‬‬

‫‪161‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭوﮐﯿﻞ ﻭو ﺍاﺑﻨﺎﺀء ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺧﺎﺩدﻣﺎﻥن ﺑﯿﺖ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻐﺪﺍاﺩد ﺳﺎﻟﯿﺎﻥن ﺳﺎﻝل ﺩدﺭر ﻇﻞ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺁآﺭرﻣﯿﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺳﻌﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺁآﻧﺠﺎ ﻭوﻓﺎﻕق ﻭو ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺮ‬
‫ﻗﺮﺍاﺭر ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻋﻤﺮﺍاﻥن ﻭو ﺁآﺑﺎﺩدﯼی ﺑﯿﺖ ﺍاﺑﻬﲐ ﮐﻮﺷﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺧﺼﻮﺹص ﺷﺎﻫﺪ ﮐﺎﻓﯽ ﻭو ﻭو ﺍاﻓﯽ ﺍاﺳﺖ‪.133‬‬
‫‪ – 21‬ﻫﻮ ﺍاﻻﺑﻬﲐ ﯾﺎ ﺍاﯾ‪‬ﻬﺎ ﺍاﻟﺨﻠﯿﻞ )ﻡم ﻡم ‪ (242‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .134‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬
‫ﻣﯿﺮﺳﺪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺧﻠﯿﻞ ﻧﺎﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺳﻮﺀء ﺍاﻟﻘﺎﺀء ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺗﺼﻮﺭر‬
‫ﻣﯽ​ﮐﺮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﺻﻞ ﻣﺎﺟﺮﺍا ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﺑﺮﻭوﺟﺮﺩدﯼی‬
‫ﺑﺎﺯز ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﺑﺬﺭر ﻧﻘﺾ ﺭرﺍا ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭر ﺩدﻝل ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﮐﺎﺷﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺣﻮﺍاﻟﯽ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼی ‪ 1312-1311‬ﺩدﺭر ﻧﻘﺎﻁط ﺁآﺫذﺭرﺑﺎﯾﺠﺎﻥن ﺳﻔﺮﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺗﺮﻭوﯾﺞ‬
‫ﻧﻘﺾ ﮐﻮﺷﯿﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺎ ﻭوﯼی ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻣﯽ​ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﺩدﺭر‬
‫ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﻣﻨﻮﯾ‪‬ﺎﺕت ﻓﺎﺳﺪ ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺩدﺍاﻣﻪ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﻧﻘﺾ‬
‫ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻋﮑﺎﺀء ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1314‬ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺧﻠﯿﻞ‬
‫ﺭرﺳﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺧﻠﯿﻞ ﺩدﺭر ﺩدﺍاﺋﺮﮤۀ ﻣﺒﻠﹼّﻐﯿﻦ ﺁآﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ ﻣﺴﺘﺨﺪﻡم ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﺩدﻟﺶ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﮐﺮﺩد‪ .135‬ﻟﺬﺍا ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝل ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺩدﻋﻮﯼی‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺳﺆﺍاﻝل ﮐﺮﺩد ﻭو ﻟﻮﺡح ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝل ‪ 1314‬ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬
‫ﺍاﻭوﻝل ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﭼﻨﺪﯼی ﭘﯿﺶ ﺳﻮﺍاﻝل ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺟﻮﺍاﺑﯽ ﻣﺮﻗﻮﻡم‬
‫ﺷﺪ ﻻﺯزﻡم ﺷﺪ ﮐﻪ ﺳﻮﺍاﺩدﺵش ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﮑﺘﻮﺏب ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺮﺩدﺩد‪) «.‬ﻡم ﻡم ‪ (242‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح‬
‫ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻃﻬﺮ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻭو ﺳﺨﻨﺎﻥن ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﻭوﺍاﮔﺬﺍاﺭر ﻭو ﺑﻪ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻋﺘﻨﺎﺀء ﮐﻦ‪:‬‬
‫»ﺩدﻋﯽ ﺍاﻟﻤﺘﺰﻟﺰﻟﯿﻦ ﺍاﻟﻀﻌﻔﺎﺀء ﺍاﻟﻤﺴﺘﻐﺮﻗﯿﻦ ﻓﯽ ﺑﺤﻮﺭر ﺍاﻟﺸﺒﻬﺎﺕت ﺍاﻟﻐﺎﻓﻠﯿﻦ ﻋﻦ ﺍاﻟﻤﺮﺟﻊ‬
‫ﺍاﻟﻮﺣﯿﺪ ﺍاﻟﻤﻨﺼﻮﺹص ﺑﻤﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺑﮏ ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ ﻻﻧﹼّﻬﻢ ﻓﯽ ﻣﻌﺰﻝل ﻣﻦ ﻣﻮﺍاﻫﺐ ﺭرﺑﮏ ﻭو ﻓﯽ‬
‫ﻋﻤﻪ ﻋﻈﯿﻢ‪ 136«.‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺧﻠﯿﻞ ﭼﻨﺪ ﻧﮑﺘﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪‬‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز‬
‫‌‬ ‫»ﺣﻀﺮﺕت ﻗﺪﻭوﺱس ﺭرﻭوﺣﯽ ﻟﻪ ﺍاﻟﻔﺪﺍاﺀء ﯾﮏ ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺻﻤﺪ ﻧﺎﺯزﻝل‬
‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﺗﺎ ﻧﻬﺎﯾﺘﺶ ﺍاﻧﹼّﯽ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ«)ﻡم ﻡم ‪ (243‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺻﺎﺩد‬
‫ﺻﻤﺪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﻗﯿﻊ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡم ﺗﻮﻗﯿﻒ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﻓﺮﻭوﺵش ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﻗﻌﮥ‬

‫‪ 133‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ 8‬ﺑﺨﺶ ‪ ،2‬ﺹص ‪1087‬‬
‫‪ 134‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ :‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،2‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﺯزﮐﯽ ﺍاﻟﮑﺮﺩدﯼی ﻣﻄﺒﻌﻪﺀء ﮐﺮﺩدﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻟﻌﻠﻤﯿﺔ ﻗﺎﻫﺮﻩه ﻣﺼﺮ ‪1330‬ﻕق ﺻﺺ ‪255-253‬‬
‫‪ 135‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ‪ ،8‬ﺑﺨﺶ ‪ ،2‬ﺹص ‪69‬‬
‫‪ 136‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،2‬ﺻﺺ ‪.254-253‬‬

‫‪162‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻃﺒﺮﺳﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﻭو ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﻣ‪‬ﹼّ‪‬ﯾﺎﻥن ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﺩدﻟﯿﻞ ﻭو‬
‫ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺧﻮﺍاﺳﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﻮﺍاﻫﺶ ﻭوﯼی‪ ،‬ﻗﺪﻭوﺱس ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺍاﺧﻼﺹص ﻭو‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﻥن​ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺧﻠﯿﻞ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺟﻨﺎﺏب‬ ‫ﺷﺮﺡح ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺼ‪‬ﻤﺪ ﺭرﺍا ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‪.137‬‬
‫ﻃﺎﻫﺮﻩه ﺍاﻧﹼّﯽ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺪﺷﺖ ﺗﺎ ﻋﻨﺎﻥن ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺑﻪ ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﻟﻨﹼّﺪﺍاﺀء ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻤﻮﺩد‪)«.‬ﻡم ﻡم‬
‫‪ (244‬ﺷﺎﯾﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺍاﺷﻌﺎﺭرﯼی ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﻃﺎﻫﺮﻩه ﻣﯽ​ﺳﺮﻭوﺩدﻧﺪ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍاﺯز ﺯزﺑﺎﻥن‬
‫ﺣﻖ ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﺜﻞ‪:‬‬
‫ﺻﻤﺪﻡم ﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﺳﺮﻣﺪﻡم ﺍاﺣﺪﻡم ﺯز ﻣﻨﺒﻊ ﻻﺣﺪﻡم‬
‫ﻟﻤﻘﺒﻼ‬ ‫ﭘﯽ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻓﺌﺪﻩه ﺁآﻣﺪﻡم ﻫﻠﹼّﻤﻮﺍا ﺍاﻟﯽ‪‬‬
‫ﻗﺒﺴﺎﺕت ﻧﺎﺭر ﻣﺸﯿ‪‬ﺘﯽ ﺍاﻧﺎ ﺫذﺍا ﺍاﻟﺴﺖ ﺑﺮﺑ‪‬ﮑﻢ‬
‫‪138‬‬
‫ﺑﮕﺬﺭر ﺑﺴﺎﺣﺖ ﻗﺪﺳﯿﺎﻥن ﺑﺸﻨﻮ ﺻﻔﯿﺮ ﺑﻠﯽ ﺑﻠﯽ‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺧﻠﯿﻞ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﻗﺼﯿﺪﮤۀ ﻋﺰ‪ ‬ﻭوﺭرﻗﺎﺋﯿ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬
‫ﮐﻞ ﺍاﻟﻮﻩه ﻣﻦ ﺭرﺷﺢ ﺍاﻣﺮﯼی‪) «...‬ﻡم ﻡم ‪ (244‬ﻗﺼﯿﺪﮤۀ ﻋﺰ‪ ‬ﻭوﺭرﻗﺎﺋﯿ‪‬ﻪ ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻃﺒﻊ‬
‫ﺑﯿﺖ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﯾﮑﺼﺪ ﻭو ﺩدﻫﻤﯿﻦ‬ ‫ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ 139‬ﻭو ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺁآﻥن ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ‪.140‬‬
‫ﺑﯿﺖ ﻗﺼﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﺮ‪‬ﺑﻮﺏب ﻣﻦ ﻃﻔﻊ ﺣﮑﻤﯽ ﺗﺮﺑ‪‬ﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻻﻟﻮﻩه ﻣﻦ ﺭرﺷﺢ ﺍاﻣﺮﯼی ﺗﺄﻟ‪‬ﻬﺖ‬
‫ﺩدﺭر ﺷﯿﻢ ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺀء ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻮﻫﺖ ﻭو ﺍاﻟﻮﻫﯿﺖ ﻭو ﺍاﻟﻬﯿﺖ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺍاﺳﺖ ﺳﻪ ﻟﻔﻆ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺍاﺳﺖ‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﻟﻮﻫﺖ ﺩدﻭوﻡم ﺍاﻟﻮﻫﯿﺖ ﺳﻮﻡم ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﺖ‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر ﻋﺮﻑف ﮐﺸﻔﯽ ﻓﺮﻭوﻕق‬
‫ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻫﺴﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﻟﻮﻫﺖ ﻋﯿﻦ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﺍاﻻﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﻼ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﺯزﺍاﺋﺪﹴٍ‬
‫ﻧﻌﺘﺒﺮﻩه‪ .‬ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻋﺒﺪ ﺍاﺳﺖ ﮐﺬﻟﮏ‪ .‬ﻭو ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﮥ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﻗﯿﺎﻣﻪ ﺑﻬﺎ ﻭو ﮐﻮﻧﻪ ﻣﻨﻌﻮﺗﺎ ﻭو ﻣﻮﺻﻮﻓﺎ ﺑﻬﺎ ﻓﯽ‬
‫ﺫذﺍاﺗﻪ ﺑﯽ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻣﺎﻟﻮﻩه؛ ﻭو ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﻻﻩه‬
‫‪141‬‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﻣﺄﻟﻮﻩه‪.‬‬

‫‪ 137‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ‪ :‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،3‬ﻧﺸﺮ ﻃﻬﺮﺍاﻥن ﺑﯽ ﺗﺎﺭرﯾﺦ‪،‬ﺹص ‪.420‬‬
‫‪ 138‬ﻧﺼﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻨﯽ‪ :‬ﻃﺎﻫﺮﻩه‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا‪2000 ،‬ﻡم‪ ،‬ﺹص ‪351‬‬
‫‪ 139‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ‪ ،3‬ﺻﺺ ‪215-196‬‬
‫‪ 140‬ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‪ :‬ﻧﻪ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪2009 ،‬ﻡم‪ ،‬ﺻﺺ ‪.275-221‬‬
‫‪ 141‬ﻣﻮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺟﻨﺪﯼی‪ :‬ﻧﻔﺤﺔ ﺍاﻟﺮﻭوﺡح ﻭو ﺗﻔﺤﺔ ﺍاﻟﻔﺘﻮﺡح ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻧﺠﯿﺐ ﻣﺎﯾﻞ ﻫﺮﻭوﯼی‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻣﻮﻟﯽ ‪1362‬ﺵش‪ ،‬ﺹص ‪.58‬‬

‫‪163‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ – 22‬ﻫﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺰﻭوﯾﻦ ﺟﻨﺎﺏب ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﺴﯿﻦ )ﻡم ﻡم ‪ (244‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ 142‬ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﺴﯿﻦ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﺟﻨﺎﺏب ﺷﯿﺦ ﮐﺎﻇﻢ ﺳﻤﻨﺪﺭر‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﻋﻬﺪ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺎﺕت ﻭوﻓﯿﺮ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﺮﺍاﺩدﺭر‬
‫ﺍاﺭرﺷﺪ ﺟﻨﺎﺏب ﻃﺮﺍاﺯزﺍا ﻟ‪‬ﻪ ﺧﺎﻥن ﺳﻤﻨﺪﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺧﻄﺎﺏب‬
‫ﺑﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ 143‬ﻭو ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﯿﺰ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺘﻌﺪﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﺯز ﻭوﯼی‬
‫ﺍاﻭو ﻣﺘﻮﻟ‪‬ﺪ ﺳﺎﻝل‬ ‫‪144‬‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺩدﺭر ﺫذﮐﺮ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ 1282‬ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﻋﻤﻮﯼی ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل ﺑﻪ ﺗﺠﺎﺭرﺕت ﻣﺸﻐﻮﻝل‬
‫ﺷﺪ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺘﺤﺎﺭر ﻋﻤﻮ‪ ،‬ﺑﻪ ﻗﺰﻭوﯾﻦ ﺑﺎﺯز ﮔﺸﺖ ﻭو ﺑﺎ ﺩدﺧﺘﺮ ﻋﻤﻮ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺳﺎﻝل‬
‫‪145‬‬
‫‪ 1327‬ﺑﻪ ﻋﺸﻖ ﺁآﺑﺎﺩد ﺭرﻓﺖ ﻭو ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ 1342‬ﻭوﻓﺎﺕت ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬
‫‪ – 23‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ )ﻡم ﻡم ‪ (245‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﺪﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻝل ﺑﻪ‬
‫ﻣﻠﻮﮎک ﻭو ﺳﻼﻃﯿﻦ ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﻃﺒﻊ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ 146.‬ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺭرﺍا‬
‫ﻧﺎﺯزﻝل ﺩدﺭر ﻋﮑﺎﺀء ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ 147‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺍاﺑﺘﺪﺍاﺀء ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ ﻧﺎﺯزﻝل‬
‫ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺩدﺭر ﻋﮑﺎﺀء ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻧﺰﻭوﻝل ﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﻭوﻟﮑﻦ ﭼﻮﻥن ﺟﻨﺎﺏب ﻧﺎﻇﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﮐﺘﺐ ﺭرﺍا‬
‫ﻃﺒﻊ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻟﺬﺍا ﺑﻪ ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﻭو ﻋﺒﺪ ﺣﺎﺿﺮ ﺍاﻣﺮ ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﻐﺎﯾﺮ ﻗﻮﻡم ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻌﺮﻭوﺽض ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﻧﺎﺱس ﺍاﮐﺜﺮﯼی‬
‫ﻋﺎﺭرﻑف ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺮ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺗﻨﺰﯾﻞ ﻣﻄﻠﻊ ﻧﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺍاﻋﺎﺕت ﺑﻪ‬
‫ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺁآﻥن ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﻫﻼﮐﺖ ﻧﻔﻮﺱس ﻧﮕﺮﺩدﺩد ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﻻ ﯾﺰﯾﺪ‬
‫ﺍاﻟﻈ‪‬ﺎﻟﻤﯿﻦ ﺍا‪ ‬ﺧﺴﺎﺭرﺍا ﻭوﺳﻮﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺳﺮ‪ ‬ﻧﺎﺯزﻝل ﻭو ﺑﻌﺪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺭرﺽض ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺷﺪ ﻫﺬﺍا ﻣﺎ ﺭر‪‬ﻗﻢ ﻣﻦ ﻗﺒﻞ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﻤ‪‬ﺠﺪﹼّﹺِﺩد ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ‬
‫‪148‬‬
‫ﺍاﻟﺨﺒﯿﺮ‪.‬‬
‫ﻧﺰﻭوﻝل ﻣﺠﺪﹼّﺩد ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺩدﺭر ﻋﮑﺎﺀء ﻫﻤﺎﻥن ﺳﺎﻝل ‪1869‬ﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ‬
‫ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺍاﯾﻦ ﺳﻮﺭرﻩه ﮐﯿﺴﺖ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪» :‬ﺍاﻟﻤﺨﺎﻃ‪‬ﺐ ﻭو ﺍاﻟﻤﺨﺎﻃ‪‬ﺐ‬
‫‪ 142‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‪ :‬ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﯿﻨﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﻤﻨﺪﺭرﯼی‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا ‪1999‬ﻡم‪ ،‬ﺹص ‪387‬‬
‫‪143‬ﭘﺮﯾﻮﺵش ﺳﻤﻨﺪﺭرﯼی ﺧﻮﺷﺒﯿﻦ‪ :‬ﻃﺮﺍاﺯز ﺍاﻟﻬﯽ ﺝج ‪ ،1‬ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا ‪2002‬ﻡم‪ ،‬ﺻﺺ ‪90-89‬‬
‫‪ 144‬ﮐﺎﻇﻢ ﺳﻤﻨﺪﺭر‪ :‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺳﻤﻨﺪﺭر ﻭو ﻣﻠﺤﻘﺎﺕت‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪131 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺻﺺ ‪ 373‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‪.‬‬
‫‪ 145‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،8‬ﺑﺨﺶ ‪ ،1‬ﺻﺺ ‪610-609‬‬
‫‪ 146‬ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،1‬ﺻﺺ ‪ 96-2‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،4‬ﺻﺺ ‪300-268‬‬
‫‪ 147‬ﮔﻨﺞ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪ 131‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم ﺝج ‪ ،1‬ﺻﺺ ‪446-445‬‬
‫‪ 148‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ‪ :‬ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻵﺛﺎﺭر ﺝج ‪ ،4‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ‪127 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺻﺺ ‪.93-92‬‬

‫‪164‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫﻮ ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻨﺔ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ«‪ 149.‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺩدﺭر ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﮑﺎﺕت‬
‫ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ - 24‬ﻗﺪ ﺧﻠﻘﺖ ﻟﻼﻟﻮﻫﯿﺔ )ﻡم ﻡم ‪ – (245‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ​ﮐﻪ »ﺩدﺭر‬
‫ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻗﺪ ﺧﻠﻘﺖ ﻟﻼﻟﻮﻫﯿﺔ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻭو ﻟﻠﺮﺑﻮﺑﯿﺔ ﻣﻄﺎﻟﻊ« ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺻﻠﺶ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺑﻮﺑﯿﺔ ﺍاﺳﻤﯽ ﻗﺪ ﺧﻠﻘﺖ ﻟﻬﺎ ﻣﻈﺎﻫﺮﺍاﹰً ﯾﺮﺑ‪‬ﯿﻦ ﺍاﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕت ﻭو ﺍاﻧﺎ ﻗﺪ‬
‫ﮐﻨﺎ ﻣﻨﺰ‪‬ﻫﺎﹰً ﻋﻨﻬﺎ ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﺸﻬﺪﻭوﻥن ﻭو ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻻﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺔ ﺍاﺳﻤﯽ ﻗﺪ ﺟﻌﻠﻨﺎ ﻟﻬﺎ‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﹰً ﯾﺤﯿﻄﻦ ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩد ﻭو ﯾﺠﻌﻠﻨﻬﻢ ﻋﺒﺪﺍاﺀء ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﺰﯾﺰ ﺍاﻟﻤﻘﺘﺪﺭر ﺍاﻟﻤﺸﻬﻮﺩد‬
‫‪150‬‬
‫ﮐﺬﻟﮏ ﻓﺎﻋﺮﻓﻮﺍا ﮐﻞ ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ ﺗﻌﺮﻓﻮﻥن‪.‬‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻓﻮﻗﺎﹰً ﻣﺤﻮﺭر ﺑﺤﺚ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺤﺚ ﻣﻈﻬﺮﯾ‪‬ﺖ ﻭو ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻭو‬
‫‪151‬‬
‫ﺻﻔﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺩدﺭر ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺍاﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ - 25‬ﺭرﺳﺎﻟﻪﺀء ﺍاﺑﻦ ﺫذﺋﺐ )ﻡم ﻡم ‪ - (245‬ﻣﺮﺍاﺩد ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﻧﺰﺩد ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﻟﻮﺡح ﺷﯿﺦ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻨﻈﻮﺭرﺷﺎﻥن ﺍاﺯز ﺷﯿﺦ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺷﯿﺦ‬
‫ﻣﺤﻤﺪ​ﺗﻘﯽ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺑﻪ ﺁآﻗﺎ ﻧﺠﻔﯽ‪ ،‬ﻭو ﻧﺰﺩد ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﺍاﺑﻦ‬
‫ﺫذﺋﺐ ﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﭘﺪﺭر ﺍاﻭو ﻣ‪‬ﹼّ‪ ‬ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻧﺠﻔﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡح ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﺮﻫﺎﻥن‪ 152‬ﺍاﺯز‬
‫ﺟﺎﻧﺐ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪ ﻭو ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﺫذﺋﺐ ﺑﻮﺩد‪ .153‬ﺍاﺯز ﻫﻤﯿﻦ ﺭرﻭو ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺍاﺑﻦ‬
‫ﺫذﺋﺐ ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺷﺨﺺ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻗﺪﺭرﺗﻤﻨﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻣﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﻧﯿﺰ‬
‫ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﺷﻮﺭرﺵش ﮐﺮﺩد‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻧﻮﺍاﺩدﮔﺎﻥن ﻭوﯼی ﺍاﺧﯿﺮﺍاﹰً ﺷﺮﺡح ﺣﺎﻟﯽ ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﺗﺪﺍاﺭرﮎک ﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﻟﻮﺡح ﺷﯿﺦ ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﻣﺤﻞ‪ ‬ﺷﺮﺡح ﻭو ﺗﻔﺼﯿﻞ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫‪154‬‬
‫ﭼﺎﭖپ ﻧﯿﺰ ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ 149‬ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻻﺛﺎﺭر ﺝج ‪ ،5‬ﺹص ‪.277‬‬
‫‪ 150‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺝج ‪ ،4‬ﺹص ‪.281‬‬
‫‪ 151‬ﮐﻠﻮﺩد ﻋﺪﺍاﺱس‪ :‬ﺟﺴﺖ ﻭو ﺟﻮ ﺩدﺭر ﮐﺒﺮﯾﺖ ﺍاﺣﻤﺮ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪﺀء ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ ﻧﺸﺮ ﻧﯿﻠﻮﻓﺮ ‪1387‬ﺵش‪.‬‬
‫‪ 152‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ‪1297‬ﻕق ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ )ﮔﻨﺞ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪ (145‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺀء ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺻﺺ‬
‫‪.97-53‬‬
‫‪ 153‬ﮔﻨﺞ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥن ﺹص ‪148‬‬
‫‪ 154‬ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯽ ﻧﺠﻔﯽ‪ :‬ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺗﺠﺪﺩد ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﻭو ﻧﺸﺮ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﻤﻠﻞ ﺍاﻣﯿﺮ ﮐﺒﯿﺮ‪1383 ،‬ﺵش ﻭو ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺳﯽ ﻧﺠﻔﯽ‪ :‬ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪﺀء ﺩدﯾﻨﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﻮﺯزﻩهﺀء ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭو ﻏﺮﺑﺸﻨﺎﺳﯽ ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭘﮋﻭوﻫﺸﮕﺎﻩه ﻋﻠﻮﻡم ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﭺچ ‪1277 ،3‬ﺵش ﻭو ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺳﯽ ﻧﺠﻔﯽ‪ :‬ﺣﮑﻢ ﻧﺎﻓﺬ ﺁآﻗﺎ ﻧﺠﻔﯽ‪ ،‬ﻗﻢ‬
‫ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺍاﺳﻼﻣﯽ ‪1372 ،‬ﺵش‪.‬‬

‫‪165‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺳﺖ‪ .155‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﻭوﻝل ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻓﻘﺮﺍاﺕت ﻟﻮﺡح ﺷﯿﺦ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺁآﻥن ﺟﻨﺎﺏب ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺭرﺍا ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺗﺎ ﻧﺰﺩد ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻌﻠﻮﻡم‬
‫ﻭو ﻣﺒﺮﻫﻦ ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﺣﻖ ﻟﻢ ﯾﻠﺪ ﻭو ﻟﻢ ﯾﻮﻟﺪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺎﺑﯿﻬﺎ ﺑﻪ ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻗﺎﺋﻠﻨﺪ! ﯾﺎ ﺷﯿﺦ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻘﺎﻡم ﻓﻨﺎﯼی ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﻭو ﺑﻘﺎﺀء ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﮔﺮ ﺫذﮐﺮ ﺷﻮﺩد ﻣﺪﻝل‪ ‬ﺑﺮ ﻧﯿﺴﺘﯽ ﺑﺤﺖ ﺑﺎﺕت ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﻻ ﺍاﻣﻠﮏ ﻟﻨﻔﺴﯽ ﻧﻔﻌﺎﹰً ﻭو ﻻ ﺿﺮﺍاﹰً ﻭو ﻻ ﺣﯿﺎﺓةﹰً ﻭو ﻻ ﻧﺸﻮﺭرﺍا ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﯾﺎ‬
‫ﺷﯿﺦ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﻋﺼﺮ ﺩدﺭر ﺗﺠﻠﹼّﯿﺎﺕت ﺳﺪﺭرﮤۀ ﺑﯿﺎﻥن ﻻﺑﻦ ﻋﻤﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻃﻮﺭر ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﭼﻪ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﮐﻠﻤﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺳﺪﺭرﻩه ﺍاﺻﻐﺎﺀء ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻗﺒﻮﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩد‬
‫ﻭو ﻟﮑﻦ ﺍاﮐﺜﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﭼﻪ ﮐﻪ ﺑﻤﺎ ﻋﻨﺪﻫﻢ ﻣﺸﻐﻮﻟﻨﺪ‬
‫ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺎﻋﻨﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻏﺎﻓﻞ‪ .‬ﺳﯿﺪ ﻓﻨﺪﺭرﺳﮏ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﺏب ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻧﯿﺎﺑﺪ ﻫﯿﭻ ﻓﻬﻢ ﻇﺎﻫﺮﯼی‬
‫ﮔﺮ ﺍاﺑﻮﻧﺼﺮﺳﺘﯽ ﻭو ﻭوﺭر ﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎﺳﺘﯽ‬
‫ﺁآﯾﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻓﻘﺮﻩه ﮐﻪ ﺧﺎﺗﻢ ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء ﺭرﻭوﺡح ﻣﺎ ﺳﻮﺍاﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﭼﻪ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺳﺘﺮﻭوﻥن ﺭرﺑ‪‬ﮑﻢ ﮐﻤﺎ ﺗﺮﻭوﻥن ﺍاﻟﺒﺪﺭر ﻓﯽ ﻟﯿﻠﺔ ﺍاﺭرﺑﻌﺔ ﻋﺸﺮ‪ .‬ﻭو‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم ﺩدﺭر ﺧﻄﺒﮥ ﻃﺘﻨﺠﯿﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻓﺘﻮﻗﻌﻮﺍا ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻣﮑﻠﹼّﻢ ﻣﻮﺳﲐ ﻣﻦ ﺍاﻟﺸﺠﺮﺓة ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻄﻮﺭر ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺍاﯾﮑﻮﻥن ﻟﻐﯿﺮﮎک ﻣﻦ ﺍاﻟﻈ‪‬ﻬﻮﺭر ﻣﺎ ﻟﯿﺲ ﻟﮏ ﺣﺘﲐ ﯾﮑﻮﻥن‬
‫ﻫﻮ ﺍاﻟﻤﻈﻬﺮ ﻟﮏ ﻋﻤﯿﺖ ﻋﯿﻦ ﻻ ﺗﺮﺍاﮎک‪ ....‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو‬
‫ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﻋﺒﺎﺩد ﻣﻠﺘﻔﺖ ﻧﺸﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﭼﻪ ﺍاﮔﺮ ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﻗﯿﺎﻡم‬
‫‪156‬‬
‫ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﮐﻠﻤﮥ ﺗﺒﻨﺎ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺎﻃﻖ ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ – 26‬ﺣﻀﺮﺕت ﺻﺎﺩدﻕق )ﻡم ﻡم ‪ – (245‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﻣﺎﻡم ﺷﺸﻢ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﺎﻡم ﺟﻌﻔﺮ‬
‫ﺻﺎﺩدﻕق ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﭘﺴﺮ ﺍاﻣﺎﻡم ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻭو ﭘﺪﺭر ﺍاﻣﺎﻡم ﻣﻮﺳﲐ ﮐﺎﻇﻢ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ‬
‫ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﻔﺮ‪‬ﻕق ﺑﺰﺭرﮔﯽ ﺩدﺭر ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﯽ ﭘﺪﯾﺪ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﻭو ﮔﺮﻭوﻩه‬
‫ﺍاﺳﻤﺎﻋﯿﻠﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺷﯿﻌﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮﺩد‪.‬‬

‫‪ 155‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﻓﯿﻀﯽ‪ :‬ﻟﺌﺎﻟﯽ ﺩدﺭرﺧﺸﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪129 ،‬ﺏب ﻭو ﻧﯿﺰ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻗﺎﻣﻮﺱس ﻟﻮﺡح ﺷﯿﺦ‬
‫ﻧﺴﺨﻪﺀءﺧﻄﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻭوﺳﺖ ﻣﺤﺘﺮﻣﯽ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﺴﺨﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺑﻨﺪﻩه ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺷﻮﺩد ﻣﻤﻨﻮﻧﻢ‪.‬‬
‫‪ 156‬ﻟﻮﺡح ﺷﯿﺦ ﻧﺠﻔﯽ ﺻﺺ ‪.33-31‬‬

‫‪166‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ - 27‬ﺍاﻟﻌﺒﻮﺩدﯾﺔ ﺟﻮﻫﺮﺓة )ﻡم ﻡم ‪ – (245‬ﺍاﯾﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﮐﺜﺮﯼی ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺩدﻭوﺭر‬
‫ﺑﺪﯾﻊ ﻧﻘﻞ ﻭو ﺛﺒﺖ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺼﺒﺎﺡح ﺍاﻟﺸﺮﯾﻌﺔ ﻣﻨﺴﻮﺏب ﺑﻪ ﺍاﻣﺎﻡم ﺻﺎﺩدﻕق ﺁآﻣﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺻﺪ ﺑﺎﺏب ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﺤﻮ ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺻﺪﻡم ﺁآﻣﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﻌﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺔ ﺟﻮﻫﺮﺓة ﮐﻨﻬﻬﺎ ﺍاﻟﺮﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺔ ﻓﻤﺎ ﻓﻘﺪ ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺔ ﻭوﺟﺪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺔ‬
‫ﻭو ﻣﺎ ﺧﻔﯽ ﻋﻦ ﺍاﻟﺮﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺔ ﺍاﺻﯿﺐ ﻓﯽ ﺍاﻟﻌﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺔ ﻗﺎﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﻨﺮﯾﻬﻢ ﺁآﯾﺎﺗﻨﺎ ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻵﻓﺎﻕق ﻭو ﻓﯽ ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﺣﺘﯽ ﯾﺘﺒﯿﻦ ﻟﻬﻢ ﺍاﻧﹼّﻪ ﺍاﻟﺤﻖ ﺍاﻭو ﻟﻢ ﯾﮑﻒ ﺑﺮﺑ‪‬ﮏ ﺍاﻧﹼّﻪ‬
‫ﻋﻠﲐ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء‪ ‬ﺷﻬﯿﺪ‪ .‬ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﻟﻌﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺔ ﺑﺬﻝل ﺍاﻟﮑﻞ‪ ‬ﻭو ﺳﺒﺐ ﺫذ ﻟﮏ ﻣﻨﻊ‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﻔﺲ ﻋﻤ‪‬ﺎ ﺗﻬﻮﯼی ﻭو ﺣﻤﻠﻬﺎ ﻋﻠﲐ ﻣﺎ ﺗﮑﺮﻩه ﻭو ﻣﻔﺘﺎﺡح ﺫذﻟﮏ ﺗﺮﮎک ﺍاﻟﺮ‪‬ﺍاﺣﺔ‬
‫ﻭو ﺣﺐ‪ ‬ﺍاﻟﻌﺰﻟﺔ ﻭو ﻃﺮﯾﻘﺔ ﺍاﻻﻓﺘﺮﺍاﻕق ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺎﻝل ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻋﺒﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﮐﺎﻧﹼّﮏ ﺗﺮﺍاﻩه ﻓﺎﻥن ﻟﻢ ﺗﮑﻦ ﺗﺮﺍاﻩه ﻓﺎﻧﹼّﻪ ﯾﺮﺍاﮎک ﻭو ﺣﺮﻭوﻑف ﺍاﻟﻌﺒﺪ ﺛﻼﺛﺔ ﺍاﻟﻌﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﺒﺎﺀء ﻭو ﺍاﻟﺪﺍاﻝل ﻓﺎﻟﻌﯿﻦ ﻋﻠﻤﻪ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻟﺒﺎﺀء ﺑﻮﻧﻪ ﻋﻤ‪‬ﻦ ﺳﻮﺍاﻩه ﻭو ﺍاﻟﺪﺍاﻝل ﺩدﻧﻮﻩه‬
‫‪157‬‬
‫ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻼ ﮐﯿﻒ ﻭو ﻻ ﺣﺠﺎﺏب‪.‬‬
‫ﺷﺮﻭوﺣﯽ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ 158‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﺗﺤﺖ ﻧﺎﻡم ﺍاﻣﺎﻡم ﺻﺎﺩدﻕق‬
‫ﻧﺸﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻣﻨﺴﻮﺏب ﺑﻪ ﻓﻀﯿﻞ ﻋﯿﺎﺽض ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ‪ .159‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﺑﻪ‬
‫ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺘﯽ ﻣﻨﻈﻮﺭر‬ ‫‪160‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺎﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻏﺎﯾﺖ ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬ﺑﻪ ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺳﺮ ﻣﯽ​ﺯزﻧﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺑﻠﻨﺪ‬
‫ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺤﻮﯾ‪‬ﺖ ﺑﺤﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻘﺎﻡم‬
‫ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﯾﺶ ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺑﻪ ﺣﮑﻢ ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺷﺄﻥن‬
‫ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺍاﻟﻮﻫﯿ‪‬ﺖ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺭرﺍا ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽ​ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪ‪» :‬ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺳﺒﺤﺎﻧﻪ ﻋﻤ‪‬ﺎ ﯾﺼﻔﻮﻥن‬ ‫ﻋﺒﺪ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﻭوﻻﯾﺖ ﺭرﻗﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﺧﻼﻓﺖ‬
‫ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﻟﻐﻮﯼی ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺗﺄﻭوﯾﻠﯽ ﯾﺎ ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﯾﺎ ﺗﻠﻮﯾﺤﯽ ﯾﺎ‬
‫ﺗﻌﺒﯿﺮﯼی ﺑﻞ ﮐﻌﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺔ ﺍاﻟﺒﻼﻝل ﺍاﻟﺤﺒﺸﯽ ﻟﺴﯿ‪‬ﺪ ﺍاﻟﻘﺮﺷﯽ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻌﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ‬

‫‪ 157‬ﺍاﻣﺎﻡم ﺻﺎﺩدﻕق‪ :‬ﻣﺼﺒﺎﺡح ﺍاﻟﺸﺮﯾﻌﺔ ﻭوﻣﻔﺘﺎﺡح ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﺔ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭوﺷﺮﺡح ﺣﺴﻦ ﻣﺼﻄﻔﻮﯼی‪ ،‬ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻗﻠﻢ‪ ،‬ﻗﻢ ‪1363‬ﺵش‪ ،‬ﺻﺺ ‪.455-453‬‬
‫‪ 158‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮﺯزﺍاﻕق ﮐﺎﺷﯽ‪ :‬ﺷﺮﺡح ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﺼﺒﺎﺡح ﺍاﻟﺸﺮﯾﻌﺔ ﻭو ﻣﻔﺘﺎﺡح ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺟﻼﻝل ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﺪﺙث ﺍاﺭرﻣﻮﯼی‪ ،‬ﻧﺸﺮﺻﺪﻭوﻕق‬
‫ﺑﻬﺎﺭرﺳﺘﺎﻥن‪ ،‬ﭺچ ‪1366 ،3‬ﺵش‪.‬‬
‫‪ 159‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‪ :‬ﻓﻀﯿﻞ ﻋﯿﺎﺽض ﺍاﺯز ﺭرﻫﺰﻧﯽ ﺗﺎ ﺭرﻫﺮﻭوﯾﯽ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻣﺮﮐﺰ‪1384 ،‬ﺵش‪.‬‬
‫‪ 160‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻦ ﻋﺮﻑف ﻧﻔﺴﻪ‪ ،‬ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺳﻔﯿﻨﻪﺀء ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺷﻤﺎﺭرﻩهﺀء ‪ ،8‬ﻋﺼﺮ ﺟﺪﯾﺪ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻣﺸﺘﺎﺕت ﺁآﻟﻤﺎﻥن ‪2005‬ﻡم‪ ،‬ﺹص ‪162‬‬

‫‪167‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﻟﻮﺣﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﺴﻤﯿﮥ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻪ‬ ‫‪161‬‬
‫ﮔﺸﺖ‪«.‬‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺁآﻧﭽﻪ ﺟﻔﺎﮐﺎﺭرﺍاﻥن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ‬
‫ﺍاﺷﺘﻬﺎﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺭرﺍا ﺍاﺩدﻋﺎﯾﯽ ﻭو ﯾﺎ ﺧﻮﺩد ﺩدﻋﻮﺍاﯼی ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‬
‫ﻣﺮﻗﻮﻡم‪ :‬ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﻌﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺔ ﺍاﻟﻤﺤﻀﺔ ﻭو ﺍاﻟﺮﻗﯿ‪‬ﺔ ﺍاﻟﺒﺤﺘﺔ ﻓﯽ ﺍاﻟﻌﺘﺒﺔ ﺍاﻟﻤﻘﺪﺳﺔ ﻫﯽ ﺗﺎﺟﯽ ﺍاﻟﻮﻫﺎﺝج ﻭو‬
‫ﺍاﮐﻠﯿﻠﯽ ﺍاﻟﺠﻠﯿﻞ ﻫﺬﻩه ﻟﻤﻨﻘﺒﺘﯽ ﺍاﻟﻌﻈﻤﲐ ﻭو ﺳﺪﺭرﺗﯽ ﺍاﻟﻤﻨﺘﻬﲐ ﻭو ﻣﺴﺠﺪﯼی ﺍاﻻﻗﺼﲐ ﻭو‬
‫ﺟﻨﹼّﺘﯽ ﺍاﻟﻤﺄﻭوﯼی‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺻﺮﯾﺢ ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﺛﺮ ﺧﺎﻣﻪ ﻭو ﺑﻨﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻻ ﺍاﺑﺘﻐﯽ ﺷﺄﻧﺎﹰً‬
‫ﻏﯿﺮ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﺸﺄﻥن ﺍاﻟﺒﺪﯾﻊ ﻭو ﻻ ﻣﻘﺎﻣﺎﹰً ﻏﯿﺮ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟﺘﹼّﺒﺘﹼّﻞ ﻭو ﺍاﻟﺘﹼّﻀﺮ‪‬ﻉع ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﺍاﺯز ﺑﺪﺍاﯾﺖ ﺻﻌﻮﺩد‬
‫ﺗﺎ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻵﻥن ﻓﺮﯾﺎﺩد ﺭرﻭوﺣﯽ ﻻﺣﺒﺎﺋﻪ ﺍاﻟﻔﺪﺍاﺀء ﺍاﺯز ﻟﺴﺎﻥن ﻭو ﺑﻨﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺁآﻓﺎﻕق‬
‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻭو ﺁآﻭوﺍاﺯزﮤۀ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺍاﯾﻦ ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺷﺮﻕق ﻭو ﻏﺮﺏب ﺭرﺍا ﺍاﺣﺎﻃﻪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺎﺩدﻡم ﺑﻨﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﺍاﺛﺮ‬
‫ﺧﺎﻣﻪ ﻭو ﻣﻬﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺯز ﮐﻤﺎﻝل ﻧﺎﺩدﺍاﻧﯽ ﻫﺮ ﺍاﺩدﻋﺎﺋﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭوﻣﻮﺟﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﺪ‪ :‬ﻗﺪ‬
‫ﻇﻬﺮ ﺷﻤﺲ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺷﻤﺲ ﻋﻨﺪﻩه ﻣﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺻﻐﯿﺮ ﺍاﺻﻐﺮ‪ .‬ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﻧﻌﺮﻩه‬
‫ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﻣﻦ ﺍاﺩد‪‬ﻋﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﹰً ﻗﺒﻞ ﺍاﻻﻟﻒ ﺍاﺳﺖ ﻟﻬﺬﺍا ﻣﻮﺭرﺩد ﻓﺴﻮﻑف‬
‫ﯾﺒﻌﺚ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺮﺣﻤﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺸﻮﺩد‪ .‬ﺑﺎﺭرﯼی ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﻟ‪‬ﻪ ﻧﻔﻮﺱس ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﺍاﺑﺮﺍاﺭر ﮐﻪ‬
‫ﮐﺎﺷﻒ ﺍاﺳﺮﺍاﺭرﻧﺪ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩدﺷﺎﻥن ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﺎﻝل ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻏﺼﻦ‬
‫ﺍاﻋﻈﻢ ﻧﻨﺎﻣﯿﺪﻩه ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩدﯼی ﻧﺎﺩدﺭر‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﻧﺪﺭر‪ ،‬ﺍاﺑﻦ‬
‫ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺟﺎﺭرﯼی ﮔﺸﺘﻪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺣﮑﻤﺘﻬﺎﯼی ﺑﺎﻟﻐﻪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍا‪ ‬ﻣﻦ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﻋﺒﺪ ﻋﺒﯿﺪ ﺍاﻭو ﻣﯽ​ﺷﻨﺎﺳﻢ«‪.162‬‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺍاﻣﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺯز ﻋﻤﻮﻡم ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺧﻮﺍاﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﺰ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﺎﻣﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﻧﺪﻫﻨﺪ‪:‬‬
‫ﯾﮏ ﺧﻮﺍاﻫﺶ ﺍاﺯز ﺟﻤﯿﻊ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺍاﺭرﻡم ﻭو ﺁآﻥن ﺁآﺭرﺯزﻭوﯼی ﺟﺎﻥن ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﺻﺮﻑف ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﻣﻘﺪﺱس ﻣﻦ ﺩدﻭوﻥن ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﺑﺴﺘﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺟﺰ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮﺍاﺗﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﺧﺎﻣﮥ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺻﺎﺩدﺭر ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺭرﺍا ﻧﺴﺘﺎﯾﻨﺪ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻧﮑﻨﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﻗﺪﺭر ﮐﻔﺎﯾﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﺍاﻥنﹼّ‬

‫‪ 161‬ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻵﺛﺎﺭر ﺝج ‪ ،4‬ﺹص ‪310‬‬
‫‪ 162‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺝج ‪ ،2‬ﺻﺺ ‪ .322-321‬ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﯾﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺍاﻋﻠﻤﻮﺍا ﺍاﻥن ﮐﯿﻨﻮﻧﺘﯽ ﻋﺒﺪ‬
‫ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺫذﺍاﺗﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭوﺣﻘﯿﻘﺘﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭوﺫذﺭرﻭوﺗﯽ ﺍاﻟﻌﻠﯿﺎﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﻏﺎﯾﺘﯽ ﺍاﻟﻘﺼﻮﯼی ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﻟﯿﺲ ﻟﯽ ﺷﺎﻥن ﺍاﻻ ﻋﺒﻮﺩدﯾﺔ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو‬
‫ﻟﯿﺲ ﻟﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻻ ﺍاﻟﺨﻀﻮﻉع ﻭوﺧﺪﻣﺔ ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻟﻢ ﯾﺼﺪﺭر ﻣﻦ ﻗﻠﻤﯽ ﺍاﻻ ﺍاﻧﻨﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺍاﺑﻦ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺭرﻗﯿﻖ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭوﺑﻬﺬﺍا ﺍاﻓﺘﺨﺮ ﺑﯿﻦ‬
‫ﺍاﻟﻤﻼﺀء ﻻﻥن ﻋﺒﻮﺩدﯾﺔﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺟﻮﻫﺮﺓة ﺑﺪﯾﻌﺔﻧﻮﺭرﺍاﺀء ﺗﻮﻗﺪ ﻭوﺗﻀﯽﺀءﻋﻠﯽ ﺍاﮐﻠﯿﻞ ﺍاﻟﻌﺰﺓة ﺍاﻻﺑﺪﯾﺔ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺝج ﻫﺬﺍا ﺷﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﻘﺎﻣﯽ ﻭو ﺍاﻧﺎ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀءﻭوﺍاﺑﻦ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء«‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺝج ‪ ،2‬ﺻﺺ ‪319-318‬‬

‫‪168‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧ‪‬ﻌﺘﯽ ﻭو ﺻﻔﺘﯽ ﻭو ﺳﻤﺘﯽ ﻭو ﺍاﺳﻤﯽ ﻭو ﻟﻘﺒﯽ ﻭو ﮐﯿﻨﻮﻧﺘﯽ ﻭو ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺘﯽ‬
‫‪163‬‬
‫ﻭو ﻋﻼﻧﯿ‪‬ﺘﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﻟﯿﺲ ﻟﯽ ﺷﺎﻥن ﻏﯿﺮﻫﺬﺍا‪.‬‬
‫‪ – 28‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ )ﻡم ﻡم ‪ – (245‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ‪،‬ﺍاﻣﺎﻡم ﻧﺨﺴﺖ‬
‫ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻣﻨﻘﺒﺖ ﻭوﯼی ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪ 164.‬ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫ﺑﻠﻨﺪ ﻭو ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺑﺤﻮﺭر ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻗﻀﯿﻪ ﺧﻮﺩد ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﯿﺴﺰﺩد‪.‬‬
‫‪ – 29‬ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﺍاﻋﺮﺍاﺑﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﺳﺆﺍاﻝل ﻧﻤﻮﺩدﻩه )ﻡم ﻡم ‪ – (245‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ‪ ،‬ﺳﺆﺍاﻝل ﮐﻤﯿﻞ ﺑﻦ ﺯزﯾﺎﺩد ﻧﺨﻌﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺳﺆﺍاﻝل‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﮐﻤﯿﻞ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺻﺤﺎﺑﮥ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﺠﺎﻝل ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺎ ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﮐﺸﻒ ﺳﺒﺤﺎﺕت ﺍاﻟﺠﻼﻝل‬
‫ﺣﺪﯾﺜﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﻨﻘﻮﻝل ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﮐﻤﯿﻞ ﮐﻪ ﺷﺮﺡح ﻣﺴﺘﻮﻓﺎﯾﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ 165.‬ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻃﺮﻕق ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن‬
‫ﯾﺎﻓﺖ‪:‬‬
‫ﻗﻮﺓة‬ ‫ﻗﺎﻝل ﯾﺎ ﻣﻮﻻﯼی ﻣﺎ ﺍاﻟﻨﻔﺲ ﺍاﻟﻼﻫﻮﺗﯿﺔ ﺍاﻟﻤﻠﮑﻮﺗﯿﺔ ﺍاﻟﮑﻠﯿﺔ ﻓﻘﺎﻝل‪:‬‬
‫ﻻﻫﻮﺗﯿﺔ ﻭو ﺟﻮﻫﺮﺓة ﺑﺴﯿﻄﺔ ﺣﯿﺔ ﺑﺎﻟﺬﺍاﺕت ﺍاﺻﻠﻬﺎ ﺍاﻟﻌﻘﻞ ﻣﻨﻪ ﺑﺪﺍاﺕت ﻭو ﻋﻨﻪ‬
‫ﺩدﻋﺖ ﻭو ﺍاﻟﯿﻪ ﺩدﻟﺖ ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﺕت ﻭو ﻋﻮﺩدﺗﻬﺎ ﺍاﻟﯿﻪ ﺍاﺫذﺍا ﮐﻠﻤﺖ ﻭو ﺷﺎﺑﻬﺖ ﻣﻨﻪ‬
‫ﺑﺪﺍاﺕت ﺍاﻟﻤﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻟﯿﻪ ﯾﻌﻮﺩد ﺑﺎﻟﮑﻤﺎﻝل ﻓﻬﯽ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﻠﯿﺎ ﻭو ﺷﺠﺮﺓة‬
‫ﻃﻮﺑﲐ ﻭو ﺳﺪﺭرﺓة ﺍاﻟﻤﻨﺘﻬﲐ ﻭو ﺟﻨﺔ ﺍاﻟﻤﺎﻭوﱝ ﻣﻦ ﻋﺮﻓﻬﺎ ﻟﻢ ﯾﺸﻖ ﻭو ﻣﺎ ﻫﻮﯼی ﻭو‬
‫‪166‬‬
‫ﻣﻦ ﺟﻬﻠﻬﺎ ﺿﻞ ﺳﻌﯿﻪ ﻭو ﻏﻮﯼی‪.‬‬
‫‪ – 30‬ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﺬﯼی ﻻ ﯾﻘﻊ ﻋﻠﯿﻪ )ﻡم ﻡم ‪ - (245‬ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل‬
‫ﺧﻄﺒﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺭرﺟﺐ ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻣﻦ ﺧﻄﺒﺔ ﻟﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﺴﻼﻡم ﻗﺎﻝل‪:‬ﺍاﻧﺎ ﻋﻨﺪﯼی ﻣﻔﺎﺗﯿﺢ ﺍاﻟﻐﯿﺐ ﻻ ﯾﻌﻠﻤﻬﺎ ﺑﻌﺪ‬
‫ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍا‪ ‬ﺍاﻧﺎ‪...‬ﺍاﻧﺎ ﻣﻨﻮﺭر ﺍاﻟﺸﹼّﻤﺲ ﻭو ﺍاﻟﻘﻤﺮ ﻭو ﺍاﻟﻨﹼّﺠﻮﻡم ﻭو ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻘﯿﻢ‬

‫‪ 163‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺝج ‪ ،1‬ﺹص ‪.264‬‬
‫‪ 164‬ﺍاﺣﻤﺪ ﺍاﻟﺮﺣﻤﺎﻧﯽ ﺍاﻟﻬﻤﺪﺍاﻧﯽ‪ :‬ﺍاﻻﻣﺎﻡم ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺍاﻟﻤﻨﯿﺮ ﻟﻠﻄﺒﺎﻋﺔ ﻭو ﺍاﻟﻨﺸﺮ ﺍاﻟﻄﺒﻌﺔ ﺍاﻻﻭوﻟﯽ ‪1375‬ﺵش‪.‬‬
‫‪ 165‬ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪﺀء ﻣﺎﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺳﻔﯿﻨﻪﺀء ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺷﻤﺎﺭرﻩهﺀء ‪ 8‬ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯزﺍاﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﯾﺎﺩد ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ 166‬ﻣﻼ ﻣﺤﺴﻦ ﻓﯿﺾ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ‪ :‬ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﻣﻦ ﻋﻠﻮﻡم ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو ﺍاﻟﻤﻌﺮﻓﺔ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻋﺰﯾﺰﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻄﺎﺭرﺩدﯼی ﻗﻮﭼﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻓﺮﺍاﻫﺎﻧﯽ‬
‫ﺍاﺻﻔﻬﺎﻥن ﭺچ ‪1360 ،2‬ﺵش ﺻﺺ ‪78-77‬‬

‫‪169‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟﻘﯿﺎﻣﺔ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻘﯿﻢ ﺍاﻟﺴﺎﻋﺔ‪ ...‬ﺍاﻧﺎ ﺳﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﺨﺰﻭوﻥن ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﺑﻤﺎ ﮐﺎﻥن ﻭو‬
‫‪167‬‬
‫ﻣﺎ ﯾﮑﻮﻥن‪...‬ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﻤﻌﻨﯽ ﺍاﻟﺬﯼی ﻻ ﯾﻘﻊ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﺳﻢ ﻭو ﻻ ﺷﺒﻪ‪.‬‬
‫‪168‬‬
‫ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺟﻤﻠﮥ ﻇﺎﻫﺮﯼی ﺍاﻣﺎﻣﺔ ﻧﯿﺰ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺯز ﺧﻄﺒﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺧﻄﺒﺔ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ‪.‬‬
‫‪ – 31‬ﺍاﺑﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﻡم ﻡم ‪ – (245‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺍاﺑﻬﲐ‬
‫ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﻋﺰﺍاﺯز ﻭو ﺗﮑﺮﯾﻢ ﻭوﺍاﻗﻊ ﮔﺸﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻌﮥ ﮐﺮﺑﻼ ﺷﻬﯿﺪ ﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺯزﯾﺎﺭرﺗﻨﺎﻣﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺘﻌﺪﺩدﯼی ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﻭوﺻﻔﺶ ﻧﺎﺯزﻝل ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺎﺭرﺗﻨﺎﻣﮥ‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﯼی ﻧﯿﺰ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﻓﻘﺮﺍاﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻧﻘﻞ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﺯز‬ ‫‪ – 32‬ﻧﺤﻦ ﮐﻌﺒﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﻡم ﻡم ‪ (245‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬
‫‪169‬‬

‫ﻓﻀﻞ ﺑﻦ ﺷﺎﺫذﺍاﻥن ﻧﻘﻞ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪» :‬ﻧﺤﻦ ﺍاﻟﺼ‪‬ﻼﺓة ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﺰ‪ ‬ﻭو ﺟﻞ ﻭو ﻧﺤﻦ ﺍاﻟﺰﮐﺎﺓة‬
‫ﻭو ﻧﺤﻦ ﺍاﻟﺼﯿﺎﻡم ﻭو ﻧﺤﻦ ﺍاﻟﺤﺞ ﻭو ﻧﺤﻦ ﺍاﻟﺸﻬﺮ ﺍاﻟﺤﺮﺍاﻡم ﻭو ﻧﺤﻦ ﺍاﻟﺒﻠﺪ ﺍاﻟﺤﺮﺍاﻡم ﻭو ﻧﺤﻦ ﮐﻌﺒﺔ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﺤﻦ ﻗﺒﻠﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﺤﻦ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺎﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﯾﻨﻤﺎ ﺗﻮﻟ‪‬ﻮﺍا ﻓﺜﻢ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﺤﻦ‬
‫ﺍاﻵﯾﺎﺕت ﻭو ﻧﺤﻦ ﺍاﻟﺒﯿ‪‬ﻨﺎﺕت ﻭو ﻋﺪﻭوﻧﺎ ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻔﺤﺸﺎﺀء ﻭو ﺍاﻟﻤﻨﮑﺮ ﻭو ﺍاﻟﺒﻐﯽ ﻭو ﺍاﻟﺨﻤﺮ‬
‫ﻭو ﺍاﻟﻤﯿﺴﺮ‪ 170«....‬ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺷﯿﺦ ﺍاﺣﻤﺪ ﺩدﺭر ﺷﺮﺡح ﺍاﻟﺰ‪‬ﯾﺎﺭرﺓة ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت‬
‫ﺩدﻗﯿﻘﯽ ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﻮ ﺩدﺭر ﺷﺮﺡح ﺍاﻟﻌﺮﺷﯿﺔ ﻧﯿﺰ ﮔﻮﻧﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ‬
‫ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪» :‬ﻣﺤﻤﺪ ﻭو ﺁآﻟﻪ ﺍاﻟﻄﯿ‪‬ﺒﻮﻥن ﺍاﻧﹼّﻬﻢ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺒﺎﻗﯽ ﻋﻦ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺠ‪‬ﺎﺩد )ﻉع( ﻓﯽ ﻗﻮﻟﻪ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﻣﻦ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻓﺎﻥن ﻭو ﯾﺒﻘﯽ ﻭوﺟﻪ ﺭرﺑﮏ‪ ،‬ﻧﺤﻦ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﻮﺗﯽ ﻭو ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﻨﺎﻗﺐ ﻋﻦ‬
‫‪171‬‬
‫ﺍاﻟﺼﺎﺩدﻕق‪ :‬ﻭو ﯾﺒﻘﯽ ﻭوﺟﻪ ﺭرﺑﮏ ﻗﺎﻝل ﻧﺤﻦ ﻭوﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪«.‬‬
‫‪ – 33‬ﺭرﻭوﯼی ﺟﺎﺑﺮ ﻋﻦ ﺍاﺑﯽ ﺟﻌﻔﺮ )ﻣﻢ ‪ - (245‬ﺍاﯾﻦ ﺷﺨﺺ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺟﺎﺑﺮ ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﺯز ﺻﺤﺎﺑﮥ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﺎﻡم ﺟﻌﻔﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ 167‬ﺣﺎﻓﻆ ﺭرﺟﺐ ﺑﺮﺳﯽ‪:‬ﻣﺸﺎﺭرﻕق ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﺍاﻟﯿﻘﯿﻦ ﻓﯽ ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻣﯿﺮ ﺍاﻟﻤﻮﻣﻨﯿﻦ‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﺔ ﺍاﻻﻋﻠﻤﯽ ﻟﻠﻤﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺑﯿﺮﻭوﺕت ﻟﺒﻨﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﻟﻄﺒﻌﺔ ﺍاﻟﻌﺎﺷﺮﺓة‪ ،‬ﺻﺺ‬
‫‪.172-170‬‬
‫‪ 168‬ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻣﺠﻠﺴﯽ‪ :‬ﺑﺤﺎﺭر ﺍاﻻﻧﻮﺍاﺭر ﺝج ‪ ،25‬ﻣﻮﺳﺴﺔ ﺍاﻟﻮﻓﺎﺀء‪1403 ،‬ﻕق‪ ،‬ﺹص ‪.169‬‬
‫‪ 169‬ﺑﺤﺎﺭر ﺍاﻻﻧﻮﺍاﺭر ‪ ،24‬ﺹص ‪ 303‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺗﺎﻭوﯾﻞ ﺍاﻻﯾﺎﺕت ﺹص ‪.21‬‬
‫‪170‬‬
‫ﺗﺎﻭوﯾﻞ ﺍاﻵﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻈﺎﻫﺮﺓة ﻓﯽ ﺍاﺋﻤﺔ ﺍاﻟﻄﺎﻫﺮﺓة ﺝج ‪ ،1‬ﺻﺺ ‪22-21‬‬
‫‪ 171‬ﺷﯿﺢ ﺍاﺣﻤﺪ ﺍاﺣﺴﺎﺋﯽ‪ :‬ﺷﺮﺡح ﺍاﻟﻌﺮﺷﯿﺔ ﺝج ‪ ،1‬ﭼﺎﭖپ ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﮐﺮﻣﺎﻥن ‪1364‬ﺵش‪ ،‬ﺹص ‪.16‬‬

‫‪170‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ – 34‬ﻋﻠﯿﮏ ﺑﺎﻟﺒﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﻟﻤﻌﺎﻧﯽ )ﻡم ﻡم ‪ - (245‬ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺰﺩد ﻓﻀﻼﯼی ﺷﯿﻌﯽ‬
‫ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻭو ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﻋﺪﯾﺪﻩه ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .172‬ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫‪173‬‬
‫ﻧﯿﺰ ﮐﺮﺍاﺭرﺍاﹰً ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 35‬ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺧﺎﻝل )ﻡم ﻡم ‪ – (246‬ﻣﺮﺍاﺩد ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﺍاﺛﺮ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﻮﺭرﺥخ ‪1306‬ﻕق ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﺷﯿﺮﺍاﺯزﯼی ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﯾﻮﻣﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻣﺮﻓﻮﻉع ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺎﺟﯽ ﺳﯿﺪ ﺟﻮﺍاﺩد ﻋﻠﯿﻪ ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼﺋﯽ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭر ﻓﺎﺋﺰ‬
‫ﻋﺮﺽض ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺧﺎﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﺟﻨﺎﺏب ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻭو ﺧﺎﻝل ﺩدﯾﮕﺮ ﻋﻠﯿﻬﻤﺎ ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻧﺠﻒ ﻭو ﮐﺮﺑﻼ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ...‬ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻋﺒﺎﺩد ﺑﻪ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺧﺎﻝل ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻭو ﻧﻈﺮ‬
‫‪174‬‬
‫ﺑﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺎﻟﻐﻪ ﺍاﺯز ﺑﻌﺪ ﺍاﺳﻢ ﺧﺎﻝل ﺭرﺍا ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﻣﻮﺳﻮﻡم ﮔﺸﺖ‪«.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﻃﺒﻊ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺍاﺧﯿﺮﺍاﹰً ﻃﺒﻊ ﻣﻨﻘﺤﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 36‬ﺩدﺭرﺣﻖ ﺧﺎﮎک ﭘﺎﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﺳﯿﺪ ﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء )ﻡم ﻡم ‪ - (246‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺳﯿﺪ‬
‫ﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﯿﻦ ﻓﺮﺯزﻧﺪﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻭو ﺷﻬﯿﺪ ﺑﻪ ﺩدﺷﺖ ﮐﺮﺑﻼ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺟﻤﻠﮥ‬
‫ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﺷﺮﯾﻒ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ‬
‫‪175‬‬
‫ﻏﻠﺒﮥ ﺗﺮﺷﹼّﺤﺎﺕت ﺩدﻡم ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﺮﺍاﺏب ﺗﺮﺷﹼّﺢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪«.‬‬
‫ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺯزﯾﺎﺭرﺗﻨﺎﻣﮥ ﺣﻀﺮﺕت‬ ‫‪ – 37‬ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﺳﯿﺪﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء )ﻡم ﻡم ‪(246‬‬
‫ﺳﯿﺪﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء ﺍاﺛﺮ ﻗﻠﻢ ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﺎﭖپ ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .176‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ﺷﺄﻥن‬
‫ﻧﺰﻭوﻝل ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﺭرﺍا ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺿﻮﺿﺎﺀء ﺑﻐﺪﺍاﺩد ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺗﺤﺖ ﻇﻠﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﺫذﯾﺖﹺِ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻧﺪ‪ .177‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﭼﻨﺎﻥن ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﯿﻦ ﺑﻪ ﺑﻠﻨﺪﺍاﯼی ﺳﺨﻦ‬
‫ﺭرﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺭرﺍا ﮔﻤﺎﻥن ﺁآﻥن​ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺯزﯾﺎﺭرﺗﻨﺎﻣﻪ ﺧﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺧﻼﻝل ﻟﻮﺣﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪» :‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺯزﯾﺎﺭرﺕت‬
‫ﺳﯿﺪﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﯾﺪ ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺩد‬
‫ﺳﯿﺪﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء ﺷﻬﯿﺪ ﮐﺮﺑﻼ ﺍاﺑﻦ ﻓﺎﻃﻤﺔ ﺍاﻟﺰﻫﺮﺍاﺀء ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺧﺼﻮﺹص ﺷﺒﻬﻪ‬

‫‪ 172‬ﺑﺤﺎﺭر ﺍاﻻﻧﻮﺍاﺭر ﺝج ‪ ،26‬ﺹص ‪ 14‬ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺷﯿﺦ ﺍاﺣﻤﺪ ﺍاﺣﺴﺎﯾﯽ‪ :‬ﺷﺮﺡح ﺍاﻟﺰﯾﺎﺭرﺓة ﺝج ‪ ،1‬ﻧﺸﺮ ﺳﻌﺎﺩدﺓة ﮐﺮﻣﺎﻥن‪1355 ،‬ﺵش ‪ ،‬ﺹص ‪150‬‬
‫‪ 173‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ‪ :‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﻟﻬﺎﺀء ﻧﺴﺨﻪﺀء ‪ 53‬ﺟﻬﺖ ﺗﮑﺜﯿﺮ‪ ،‬ﺹص ‪.105‬‬
‫‪ 174‬ﺭرﺣﯿﻖ ﻣﺨﺘﻮﻡم ﺝج ‪ ،1‬ﺻﺺ ‪272-271‬‬
‫‪ 175‬ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪ 84‬ﺑﻨﺪ ‪ 137‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻃﺒﻊ ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﻥن ﺑﺎ ﻣﺸﺨﺼﺎﺕت ﺯزﯾﺮ‪ :‬ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻓﺮﺝج ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺯزﮐﯽ ﻗﺎﻫﺮﻩه ﻣﺼﺮ‬
‫‪1352‬ﻕق ‪1933‬ﻡم ﺹص ‪ 98‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺩدﻗﯿﻖ ﺗﺮ ﺁآﻥن ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻗﺎﻣﻮﺱس ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﺝج ‪ ،1‬ﻣﻮﺳﺴﻪﺀء ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت‬
‫ﺍاﻣﺮﯼی‪129 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪.439‬‬
‫‪ 176‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺀء ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻃﺒﻊ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺹص ‪ 202‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‬
‫‪ 177‬ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻻﺛﺎﺭر ﺝج ‪ ،3‬ﺹص ‪ 100‬ﺫذﯾﻞ ﺣﺴﯿﻦ‪.‬‬

‫‪171‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﻨﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻧﺼﻮﺹص ﺭرﺍاﺿﯽ ﻧﺸﻮﯾﺪ‪ 178«.‬ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﻏﻠﺒﮥ ﺗﺮﺷﹼّﺤﺎﺕت ﺩدﻡم ﺍاﻃﻬﺮ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﺻﺤﯿﻔﺔ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ :‬ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻭو‬
‫ﻋﻠﻮﻡم ﻟﺪﻧﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﻧﻮﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺭرﺃأﺱس ﻣﻄﻬ‪‬ﺮ ﺟﻨﺎﺏب ﺳﯿﺪﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء ﻋﻠﯿﻪ‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم ﺭرﺍا ﻣﻘﻄﻮﻉع ﺍاﺯز ﺟﺴﺪ ﻣﻄﻬ‪‬ﺮ ﺑﺎ ﺭرﺃأﺱس ﺫذﻭوﯼی ﺍاﻟﻘﺮﺑﲐ ﻭو ﻫﻔﺖ ﺟﺮﻋﮥ ﺩدﻡم ﺍاﺯز ﮐﻤﺎﻝل‬
‫ﺣﺐ‪ ‬ﺍاﺯز ﺩدﻡم ﺁآﻥن ﺟﻨﺎﺏب ﻧﻮﺷﯿﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﺑﺮﮐﺖ ﺩدﻡم ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺻﺪﺭر ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻣﺜﻞ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻣ‪‬ﺤﮑﻤﻪ ﻣﻨﺸﺮﺡح ﮔﺸﺘﻪ ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺬﯼی ﺍاﺷﺮﺑﻨﯽ ﺩدﻡم ﺣﺠ‪‬ﺘﻪ ﻭو‬
‫ﺟﻌﻠﻪ ﺣﻘﯿﻘﺔ ﻓﺆﺍاﺩدﯼی ﻭو ﻟﺬﻟﮏ ﻗﺪ ﻧﺰﻝل ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺒﻼﯾﺎ ﺑﺎﻣﻀﺎﺋﻪ ﻓﺎﻧﹼّﺎ ﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻧﹼّﺎ ﺍاﻟﯿﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻭوﺻﻒ ﻋﻈﯿﻤﯽ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻡم ﺷﺎﻣﺦ ﺣﻀﺮﺕت‬ ‫‪179‬‬
‫ﺭرﺍاﺟﻌﻮﻥن‪«.‬‬
‫ﺳﯿﺪﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء ﻧﺎﺯزﻝل ﮔﺸﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 38‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ )ﻡم ﻡم ‪ - (247‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻓﻘﺮﺍاﺗﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺯزﯾﺎﺭرﺗﻨﺎﻣﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﺳﯿﺪﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﺯزﯾﺮ ﻣﺂﺧﺬ ﺁآﻥن ﻧﻘﻞ‬
‫ﻣﯿﺸﻮﺩد‪:‬‬
‫ﺁآﻩه ﺁآﻩه ﻣﻦ ﻇﻠﻢ ﺑﻪ ﺍاﺷﺘﻌﻠﺖ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(204‬‬
‫ﻟﻮ ﻻﮎک ﻣﺎ ﻇﻬﺮ ﺍاﻟﺤﮑﻢ ﺍاﻟﮑﺎﻑف ﻭو ﺍاﻟﻨﻮﻥن )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(205‬‬
‫ﺑﮏ ﻇﻬﺮﺕت ﻗﺪﺭرﺓة ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻣﺮﻩه )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(205‬‬
‫ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﺬﯼی ﺑﺎﻗﺒﺎﻟﮏ ﺍاﻗﺒﻠﺖ ﺍاﻟﻮﺟﻮﻩه )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(206‬‬
‫ﺑﮏ ﺍاﺷﺮﻗﺖ ﺷﻤﺲ ﺍاﻟﻈﻬﻮﺭر ﻭو ﻧﻄﻖ ﻣﮑﻠﹼّﻢ ﺍاﻟﻄﻮﺭر )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺹص‬
‫‪(208‬‬
‫ﺍاﺷﻬﺪ ﺍاﻧﮏ ﮐﻨﺖ ﮐﻨﺰ ﻟﺌﺎﻟﯽ ﻋﻠﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(209‬‬
‫ﺳﺒﺤﺎﻧﮏ ﺍاﻟﻠﻬﻢ ﯾﺎ ﺍاﻟﻪ )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(210-209‬‬
‫‪ – 39‬ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﻡم ﻡم ‪ - (250‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺑﻦ ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺭرﻗﺎﺀء ﺷﻬﯿﺪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺍاﺏب ﺑﺰﺭرﮔﻮﺍاﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺭرﺳﯿﺪ‪ .‬ﻗﺘﻞ ﻧﺎﺻﺮﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩه ﺩدﺭر ﺫذﯾﻘﻌﺪﮤۀ ﺳﺎﻝل‬
‫‪180‬‬
‫‪ 1313‬ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺭرﺿﺎ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺷﺎﮔﺮﺩد ﺳﯿﺪ ﺟﻤﺎﻝل​ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺍاﺳﺪﺁآﺑﺎﺩدﯼی ﺭرﺥخ ﺩدﺍاﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺛﻨﺎﺀء ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺭرﻗﺎﺀء ﻭو ﺭرﻭوﺡح​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻧﺠﺎﻥن ﺩدﺳﺘﮕﯿﺮ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺯزﻧﺪﺍاﻥن‬

‫‪ 178‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ :‬ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺝج ‪ ،2‬ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻣﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪117 ،‬ﺏب‪ ،‬ﺹص ‪1061‬‬
‫‪ 179‬ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺝج ‪ ،2‬ﺻﺺ ‪701-700‬‬
‫‪ 180‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺣﯿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺹص ‪.113‬‬

‫‪172‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻃﻬﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﺦ ‪ 18‬ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺎﻩه ﺷﻬﯿﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪ 181.‬ﺭرﻭوﺡح​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻭوﻗﺖ‬
‫ﺷﻬﺎﺩدﺕت ‪ 14‬ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺗﻨﻬﺎ ‪ 10-9‬ﻣﺎﻩه ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﻪ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭘﯿﺪﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭼﻘﺪﺭر ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﻪ ﻣﺤﺰﻭوﻥن ﻭو ﺩدﻟﺸﮑﺴﺘﻪ‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ – 40‬ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﯾﺤﯿﲐ )ﻡم ﻡم ‪ -(250‬ﻣﺮﺍاﺩد ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺯزﻝل ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭوﺍاﻗﻌﮥ ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺯزﻝل‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺳﺘﺪﻻﻟﯿﮥ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺑﻄﻼﻥن ﺩدﻋﺎﻭوﯼی ﻭوﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﺛﺮ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻟﻮﺡح ﻋﻤ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ -41‬ﻻﻟﻪ ﺳﺎﻏﺮ ﮔﯿﺮ ﻭو ﻧﺮﮔﺲ ﻣﺴﺖ )ﻡم ﻡم ‪ - (251‬ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﻏﺰﻝل ﻣﻌﺮﻭوﻑف‬
‫ﺣﺎﻓﻆ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻣﻦ ﻧﻪ ﺁآﻥن ﺭرﻧﺪﻡم ﮐﻪ ﺗﺮﮎک ﺷﺎﻫﺪ ﻭو ﺳﺎﻏﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺩدﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺍاﯾﻦ ﮐﺎﺭرﻫﺎ ﮐﻤﺘﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﻋﯿﺐ ﺗﻮﺑﻪ​ﮐﺎﺭرﺍاﻥن ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﺎﺷﻢ ﺑﺎﺭرﻫﺎ‬
‫ﺗﻮﺑﻪ ﺍاﺯز ﻣﯽ ﻭوﻗﺖ ﮔﻞ ﺩدﯾﻮﺍاﻧﻪ ﺑﺎﺷﻢ ﮔﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﻋﺸﻖ ﺩد‪‬ﺭرﺩدﺍاﻧﻪ​ﺳﺖ ﻭو ﻣﻦ ﻏﻮ‪‬ﺍاﺹص ﻭو ﺩدﺭرﯾﺎ ﻣﯿﮑﺪﻩه‬
‫ﺳﺮ ﻓﺮﻭو ﺑﺮﺩدﻡم ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﺗﺎ ﮐﺠﺎ ﺳﺮ ﺑﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﻻﻟﻪ ﺳﺎﻏﺮ​ﮔﯿﺮ ﻭو ﻧﺮﮔﺲ ﻣﺴﺖ ﻭو ﺑﺮ ﻣﺎ ﻧﺎﻡم ﻓﺴﻖ‬
‫ﺩدﺍاﻭوﺭرﯼی ﺩدﺍاﺭرﻡم ﺑﺴﯽ ﯾﺎ ﺭرﺏب ﮐﺮﺍا ﺩدﺍاﻭوﺭر ﮐﻨﻢ‬
‫ﺑﺎﺯز ﮐﺶ ﯾﮑﺪﻡم ﻋﻨﺎﻥن ﺍاﯼی ﺗﺮﮎک ﺷﻬﺮﺁآﺷﻮﺏب ﻣﻦ‬
‫ﺗﺎ ﺯز ﺍاﺷﮏ ﻭو ﭼﻬﺮﻩه ﺭرﺍاﻫﺖ ﭘﺮ ﺯزﺭر ﻭو ﮔﻮﻫﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﯾﺎﻗﻮﺕت ﻭو ﻟﻌﻞ ﺍاﺷﮏ ﺩدﺍاﺭرﻡم ﮔﻨﺠﻬﺎ‬
‫ﮐﯽ ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﻓﯿﺾ ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﺑﻠﻨﺪ ﺍاﺧﺘﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﭼﻮﻥن ﺻﺒﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﮔﻞ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﺏب ﻟﻄﻒ ﺷﺴﺖ‬
‫ﮐﺞ​ﺩدﻟﻢ ﺧﻮﺍاﻥن ﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﺑﺮ ﺻﺤﻔﮥ ﺩدﻓﺘﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﻓﻠﮏ ﺭرﺍا ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨﺪﺍاﻥن ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر‬
‫ﻋﻬﺪ ﺑﺎ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﺑﻨﺪﻡم ﺷﺮﻁط ﺑﺎ ﺳﺎﻏﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﻡم ﺩدﺭر ﮔﺪﺍاﺋﯽ ﮔﻨﺞ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ‬

‫‪ 181‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪ ،7‬ﺹص ‪ 78‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﺤﻖ ﺝج ‪8‬؛ ﻗﺴﻤﺖ ‪ ،1‬ﺻﺺ ‪22-6‬‬

‫‪173‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﯽ ﻃﻤﻊ ﺩدﺭر ﮔﺮﺩدﺵش ﮔﺮﺩدﻭوﻥن ﺩدﻭوﻥن​ﭘﺮﻭوﺭر ﮐﻨﻢ‬
‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﮔﺮﺩد​ﺁآﻟﻮﺩد ﻓﻘﺮﻡم ﺷﺮﻡم ﺑﺎﺩد ﺍاﺯز ﻫﻤﺘﻢ‬
‫ﮔﺮ ﺑﻪ ﺁآﺏب ﭼﺸﻤﮥ ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﺩدﺍاﻣﻦ ﺗﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﻋﺎﺷﻘﺎﻥن ﺭرﺍا ﮔﺮ ﺩدﺭر ﺁآﺗﺶ ﻣﯽ​ﭘﺴﻨﺪﺩد ﻟﻄﻒ ﺩدﻭوﺳﺖ‬
‫ﺗﻨﮓ​ﭼﺸﻤﻢ ﮔﺮ ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﭼﺸﻤﮥ ﮐﻮﺛﺮ ﮐﻨﻢ‬
‫ﺩدﻭوﺵش ﻟﻌﻠﺶ ﻋﺸﻮﻩه​ﺍاﯼی ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺩد ﺣﺎﻓﻆ ﺭرﺍا ﻭوﻟﯽ‬
‫ﻣﻦ ﻧﻪ ﺁآﻧﻢ ﮐﺰ ﻭوﯼی ﺍاﯾﻦ ﺍاﻓﺴﺎﻧﻪ​ﻫﺎ ﺑﺎﻭوﺭر ﮐﻨﻢ‪.‬‬
‫‪182‬‬

‫‪ – 42‬ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﻭوﺡح ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺁآﯾﺎ ﮐﺴﯽ ﺳﺮﺍاﺝج )ﻡم ﻡم ‪ – (253‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻫﯿﮑﻞ ﺍاﻃﻬﺮ‬
‫ﮔﻔﺘﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻟﻘﺐ ﺭرﻭوﺡح ﯾﺎ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺳﻼﻡم ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﺖ؛‬
‫ﺳﻨﺎﯾﯽ ﮔﻔﺖ‪:‬‬
‫ﺯزﻭوﺩد ﭘﺬﺭرﻓﺖ ﻟﻄﻒ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ‬ ‫ﺭرﻭوﺡح ﭼﻮﻥن ﺩدﻡم ﺯز ﺑﺤﺮ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬
‫ﭼﺮﺥخ ﭼﺎﺭرﻡم ﻓﺰﻭوﺩد ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺗﺰﯾﯿﻦ‬ ‫ﺭرﻭوﺡح ﺭرﺍا ﭼﻮﻥن ﺑﺒﺮﺩد ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻣﯿﻦ‬
‫ﺍاﻣﺎ ﮔﻔﺘﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺭر ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﻭوﻝل ﻧﻘﻞ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‬
‫ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺷﻤﺎ ﻧﻮﺭر ﻋﺎﻟﻤﯿﺪ ﺷﻬﺮﯼی ﮐﻪ ﺑﺮ ﮐﻮﻫﯽ ﺑﻨﺎ ﺷﻮﺩد ﻧﺘﻮﺍاﻥن ﭘﻨﻬﺎﻥن ﮐﺮﺩد ﻭو ﭼﺮﺍاﻍغ‬
‫ﺭرﺍا ﻧﻤﯽ​ﺍاﻓﺮﻭوﺯزﻧﺪ ﺗﺎ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺯزﯾﺮ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﻧﻬﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺎ ﺑﺮ ﭼﺮﺍاﻏﺪﺍاﻥن ﮔﺬﺍاﺭرﻧﺪ‬
‫ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﺑﻪ ﻫﻤﮥ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺭرﻭوﺷﻨﺎﯾﯽ ﻣﯽ​ﺑﺨﺸﺪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬
‫ﺑﮕﺬﺍاﺭرﯾﺪ ﻧﻮﺭر ﺷﻤﺎ ﺑﺮ ﻣﺮﺩدﻡم ﺑﺘﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻧﯿﮑﻮﯼی ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﭘﺪﺭر‬
‫‪183‬‬
‫ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﺗﻤﺠﯿﺪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ – 43‬ﺑﺮﯾﺔ ﺍاﻟﺸﺎﻡم )ﻡم ﻡم ‪ (253‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺳﺮﺯزﻣﯿﻨﯽ ﻭوﺳﯿﻊ ﺍاﺳﺖ ﺷﺎﻣﻞ ﺍاﺭرﺩدﻥن ﻭو ﺳﻮﺭرﯾﻪ ﻭو‬
‫ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﺪﯾﻢ ﺍاﻻﯾ‪‬ﺎﻡم ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ‪ ،‬ﻗﺪﯾﻤﯽ​ﺗﺮﯾﻦ‬
‫ﻣﺘﻦ ﺟﻐﺮﺍاﻓﯿﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺎﻡم ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺳﺨﻦ ﺍاﻧﺪﺭر ﻧﺎﺣﯿﺖ ﺷﺎﻡم ﻭو ﺷﻬﺮﻫﺎﯼی ﻭوﯼی‪ :‬ﻧﺎﺣﯿﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﺸﺮﻕق ﻭوﯼی‬
‫ﺑﺎﺩدﯾﮥ ﺷﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺣﺪﻭوﺩد ﻋﺮﺏب ﻭو ﺟﺰﯾﺮﻩه‪ ،‬ﻭو ﺟﻨﻮﺏب ﻭوﯼی ﺩدﺭرﯾﺎﯼی‬
‫ﻗﻠﺰﻣﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﻣﻐﺮﺏب ﻭوﯼی ﺣﺪﻭوﺩد ﻣﺼﺮﺳﺖ ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺩدﺭرﯾﺎﻫﺎﯼی ﺭرﻭوﻡم‪ ،‬ﻭو‬
‫ﺷﻤﺎﻝل ﻭوﯼی ﺣﺪﻭوﺩد ﺭرﻭوﻣﺴﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻧﺎﺣﯿﺘﯿﺴﺖ ﺧﺮﻡم ﻭو ﺁآﺑﺎﺩدﺍاﻥن ﻭو ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫‪ 182‬ﺩدﯾﻮﺍاﻥن ﺣﺎﻓﻆ‪ ،‬ﺹص ‪210‬ﻏﺰﻝل ‪345‬‬
‫‪ 183‬ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﻣﺘﯽ ﺑﺎﺏب ‪ ،5‬ﺁآﯾﻪﺀء ‪.16-15‬‬

‫‪174‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺮﺩدﻡم ﻭو ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻧﺪﺭر ﻭوﯼی ﺷﻬﺮﻫﺎﯼی ﺑﺴﯿﺎﺭرﺳﺖ ﻭو ﻫﺮ ﭼﯿﺰﯼی ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫‪184‬‬
‫ﻣﻐﺮﺏب ﺧﯿﺰﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺼﺮ ﻭو ﺍاﺯز ﺭرﻭوﻡم ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻧﺪﻟﺲ ﺁآﻧﺠﺎ ﺍاﻓﺘﺪ‪.‬‬
‫ﻭو ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﺷﻬﺮﻫﺎﯼی ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺁآﻧﺠﺎ ﺭرﺍا ﻧﺎﻡم ﻣﯽ​ﺑﺮﺩد ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‪ ،‬ﻣﻠﻄﯿﻪ ﻭو ﻃﺮﺳﻮﺱس ﻭو‬
‫ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﻭوﻧﻪ‪ ،‬ﺑﯿﺮﻭوﺕت ﻭو ﺻﯿﺪﺍا ﻭو ﻋﮑﹼّﻪ ﻭو ﯾﺎﻓﺎ ﻭو ﻋﺴﻘﻼﻥن ﻭو ﺣﻠﺐ ﻭو ﻗﻨﺴﺮﯾﻦ ﻭو ﺣ‪‬ﻤﺺ ﻭو‬
‫ﺑﻌﻠﺒﮏ ﻭو ﺩدﻣﺸﻖ ﻭو ﺍاﺭرﺩدﻥن ﻭو ﻃﺒﺮﯾ‪‬ﻪ ﻭو ﻓﻠﺴﻄﯿﻦ ﻭو ﺭرﻣﻠﻪ ﻭو ﺑﯿﺖ​ﺍاﻟﻠﺤﻢ ﻭو ﺑﯿﺖ​ﺍاﻟﻤﻘﺪﺱس‪.‬‬
‫‪ – 44‬ﺍاﻟﻔﻀﻞ ﻣﺎ ﺷﻬﺪﺕت ﺑﻪ ﺍاﻻﻋﺪﺍاﺀء )ﻡم ﻡم ‪ - (253‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺰﺭرﮔﻮﺍاﺭرﯼی ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺧﺼﻢ ﺑﺪﺍاﻥن ﮔﻮﺍاﻫﯽ ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺿﺮﺏب​ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻋﺮﺏب ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﻧﺰﺩد‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ​ﺯزﺑﺎﻧﺎﻥن ﺭرﻭوﺍاﺝج ﮔﺮﻓﺖ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﺳﺪﯼی ﻃﻮﺳﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﮔﻔﺖ‪:‬‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺷﻤﻦ ﭘﺴﻨﺪﺩد ﺑﻪ ﻧﺎﮐﺎﻡم ﺧﻮﯾﺶ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﺮ ﺁآﻥن ﭘﺴﻨﺪﯾﺪﻩه​ﺗﺮ ﺩدﺍاﻥن ﺯز ﭘﯿﺶ‬
‫ﺍاﻏﻠﺐ‬ ‫ﻭو ﺑﻌﺪ ﺩدﺭر ﻣﺮﺯزﺑﺎﻥن​ﻧﺎﻣﻪ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﯿﻢ‪» :‬ﻓﺎﺋﻖ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺷﻤﻦ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺍاﻋﺘﺮﺍاﻑف ﮐﻨﺪ«‬
‫ﮐﺴﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺿﺮﺏب​ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺩدﺭر ﻋﻈﻤﺖ ﺑﺰﺭرﮔﺎﻥن ﯾﺎﺩد ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﻻﻫﯿﺠﯽ ﺩدﺭر ﮔﻮﻫﺮ ﻣﺮﺍاﺩد ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺍاﺋﻤﻪ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬
‫ﮐﺜﯿﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻋﺎﻇﻢ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﮐﺘﺐ ﻭو ﻣﺼﻨﹼّﻔﺎﺕت ﻋﻠﯿﺤﺪﻩه ﺩدﺭر ﻣﻨﺎﻗﺐ‬
‫ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻭو ﺍاﻭوﻻﺩد ﻃﺎﻫﺮﯾﻦ ﺍاﻭو ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﭼﻮﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب ﻧﻘﻞ‬
‫ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﻣﺨﺘﺼﻪ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺣﺠ‪‬ﺖ ﻧﺘﻮﺍاﻧﺪ ﺷﺪ ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﻘﺒﻮﻻﺕت‬
‫ﻭو ﻣﺴﻠﹼّﻤﺎﺕت ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺫذﮐﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩد ﻓﺎﻟﻔﻀﻞ ﻣﺎ ﺷﻬﺪﺕت ﺑﻪ ﺍاﻻﻋﺪﺍاﺀء ﺩدﺭر‬
‫ﻣﯿﺎﻥن ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺍاﻫﻞ ﺳﻨﺖ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﻧﻘﻞ ﻭو ﻣﺤﺪﹼّﺛﯿﻦ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﯾﺎﻓﺘﻢ‬
‫‪185‬‬
‫ﮐﻪ‪...‬‬
‫‪ – 45‬ﻭوﺭرﻧﻪ ﺍاﯾﻦ ﺟﻐﺪﺍاﻥن ﺩدﻏﻞ ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﻨﺪ )ﻡم ﻡم ‪ – (254‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺑﯿﺖ ﺷﻌﺮﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﻣﺜﻨﻮﯼی ﻣﻮﻻﻧﺎ‪:‬‬
‫ﺑﺎﻧﮓ ﺑﺎﺯزﺍاﻥن ﺳﭙﯿﺪ ﺁآﻣﻮﺧﺘﻨﺪ‬ ‫ﻭوﺭرﻧﻪ ﺍاﯾﻦ ﺯزﺍاﻏﺎﻥن ﺩدﻏﻞ ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﻨﺪ‬
‫ﺭرﺍاﺯز ﻫﺪﻫﺪ ﮐﻮ ﻭو ﭘﯿﻐﺎﻡم ﺻﺒﺎ؟‬ ‫ﺑﺎﻧﮓ ﻫﺪﻫﺪ ﮔﺮ ﺑﯿﺎﻣﻮﺯزﺩد ﻓﺘﯽ‬
‫ﺗﺎﺝج ﺷﺎﻫﺎﻥن ﺭرﺍا ﺯز ﺗﺎ ﺝج ﻫﺪﻫﺪﺍاﻥن‬ ‫ﺑﺎﻧﮓ ﺑﺮ ﺭر‪‬ﺳﺘﻪ ﺯز ﺑﺮ ﺑ‪‬ﺴﺘﻪ ﺑﺪﺍاﻥن‬
‫‪186‬‬
‫ﺑﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﺍاﯾﻦ ﺑﯽ​ﺣﯿﺎﯾﺎﻥن ﺑﺮ ﺯزﺑﺎﻥن‬ ‫ﺣﺮﻑف ﺩدﺭرﻭوﯾﺸﺎﻥن ﻭو ﻧﮑﺘﮥ ﻋﺎﺭرﻓﺎﻥن‬

‫‪ 184‬ﺣﺪﻭوﺩد ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﺹص ‪170‬‬
‫‪ 185‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮﺯزﺍاﻕق ﻻﻫﯿﺠﯽ‪ :‬ﮔﻮﻫﺮ ﻣﺮﺍاﺩد‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﻔﺮﻭوﺷﯽ ﺍاﺳﻼﻣﯿﻪ ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪1350 ،‬ﺵش ﺹص ‪.390‬‬
‫‪ 186‬ﻣﺜﻨﻮﯼی ﺩدﻓﺘﺮ ‪ 4‬ﺑﯿﺖ ‪ 1700‬ﺹص ‪555‬‬

‫‪175‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﻏﻞ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺷﮏ ﻭو ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻗﻤﺎﺭر ﻭو ﺗﺒﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﻏﻞ ﮐﺮﺩدﻥن ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﻣﮑﺮ ﮐﺮﺩدﻥن ﻭو ﺣﯿﻠﻪ ﻭوﺭرﺯزﯾﺪﻥن‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻌﺪﯼی ﮔﻔﺖ‪:‬‬
‫ﻣﯿﻨﺪﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﭼﻮ ﺭرﻭوﺑﺎﻩه ﺷﻞ‬ ‫ﺑﺮﻭو ﺷﯿﺮ ﻧﺮ ﺑﺎﺵش ﺍاﯼی ﺩدﻏﻞ‬
‫ﮔﺮﺩد ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ‬ ‫ﻣﮕﺴﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﺍاﯾﻦ ﺩدﻏﻞ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﯿﺒﯿﻨﯽ‬
‫‪ – 46‬ﺟﺮﻡم ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻮ ﺑﺎﺯز ﻭو ﺑﺲ )ﻡم ﻡم ‪ - (255‬ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺷﻌﺮ ﻣﺜﻨﻮﯼی‬
‫ﻣﻮﻻﻧﺎ‪:‬‬
‫ﺑﺎﺯز ﺳﻠﻄﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﺯز ﺁآﻥن ﭼﻐﺪﺍاﻥن ﺑﻪ ﺭرﻧﺞ‬
‫ﺩدﺭر ﺣ‪‬ﺪﹶَﺙث ﻣﺪﻓﻮﻥن ﺷﺪﺳﺖ ﺁآﻥن ﺯزﹶَﻓﺖ ﮔﻨﺞ‬
‫ﺑﺎﺯز ﺍا‪‬ﺳﺘﻢ ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﭼﻐﺪﺍاﻥن ﺑﺮ‬
‫ﭘﺮ‪ ‬ﻭو ﺑﺎﻟﺶ ﺑﯽ​ﮔﻨﺎﻫﯽ ﻣﯽ​ﮐﹶَﻨﻨﺪ‬
‫ﺟﺮﻡم ﺍاﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻮ ﺑﺎﺯزﺳﺖ ﻭو ﺑﺲ‬
‫‪187‬‬
‫ﻏﯿﺮ ﺧﻮﺑﯽ ﺟﺮﻡم ﯾﻮﺳﻒ ﭼﯿﺴﺖ ﭘﺲ؟‬
‫‪ – 47‬ﺣﺘﯽ ﺍاﺟﻌﻞ ﺍاﻭوﺭرﺍاﺩدﯼی ﻭوﺍا ﺫذﮐﺎﺭرﯼی ﻭوﺭرﺩدﺍا ﻭوﺍاﺣﺪﺍا )ﻡم ﻡم ‪ (257‬ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﺭر‬ ‫‪188‬‬
‫ﺩدﻋﺎﯼی ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﻞ ﺍاﻋﺘﻨﺎﯼی ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺍاﯾﻦ ﺩدﻋﺎ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 48‬ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺎﺟﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ )ﻡم ﻡم ‪ (257‬ﺍاﺯز ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺍاﻭوﻟﯿﮥ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺀء‬
‫ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺑﻪ ﺑﻤﺒﺌﯽ ﺭرﻓﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺳﻌﺎﯾﺖ ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﺩدﺭر ﺣﻘﹼّﺶ ﺑﺪﮔﻤﺎﻥن ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﻣﺼﺮ ﻧﺰﺩد ﻭوﯼی‬
‫ﺭرﻓﺖ ﻭو ﺭرﻓﻊ ﺳﻮﺀء ﻇﻦ ﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ – 49‬ﺩدﺭر ﺩدﯾﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﮑﻔﯿﺮ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﻖ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺖ)ﻡم ﻡم ‪ (258‬ﺍاﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺭرﺍا ﺷﺎﯾﺪ‬
‫ﻣﻬﻢ​ﺗﺮﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﮥ ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺍاﻣﺮ ﺍاﺑﺪﻉع‬
‫ﺟﺎﻣﻊ​ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺩدﯾﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﮐﺎﻓﺮ ﻭو ﻓﺎﺳﻖ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻗﺪﺳﯽ ﺁآﺋﯿﻦ ﻧﺎﺯزﻧﯿﻦ ﺻﺎﺩدﺭر ﻧﮕﺸﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ – 50‬ﻫﺬﺍا ﻭوﻋﺪ ﻏﯿﺮ ﻣﮑﺬﻭوﺏب )ﻡم ﻡم ‪ (259‬ﺁآﯾﮥ ﻗﺮﺁآﻥن ‪ 65/11‬ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻫﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‬
‫ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﯾﻦ ﻭوﻋﺪﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﺩدﺭرﻭوﻍغ ﻭو ﻧﺎﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫‪ 187‬ﻣﺜﻨﻮﯼی ﺩدﻓﺘﺮ ‪ 6‬ﺑﯿﺖ ‪ 959‬ﺹص ‪849‬‬
‫‪ 188‬ﺳﯿﺪ ﺑﻦ ﻃﺎﻭوﺱس‪ :‬ﺍاﻗﺒﺎﻝل ﺍاﻻﻋﻤﺎﻝل ‪ ،‬ﺩدﺍاﺭر ﺍاﻟﮑﺘﺐ ﺍاﻻﺳﻼﻣﯿﻪ ‪1367‬ﺵش‪ ،‬ﺹص ‪709‬‬

‫‪176‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻮﺳﻮﻡم ﺑﻪ ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻣﺴﯿﺮ ﺗﺎﺭرﯾﺦ‬ ‫‪.2‬‬
‫ﻋﻼﺀء ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﻗﺪﺱس ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ‬

‫ﺍاﺯز ﺍاﻫﻢ‪ ‬ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح ﻣﻔﺼ‪‬ﻞ ﻭو ﻣﺒﺴﻮﻁط ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺩدﺭر‬
‫ﺳﺎﻟﻬﺎﯼی ‪ ١۱٣۳١۱۴‬ﻭو ‪ ١۱٣۳١۱۵‬ﻫﺠﺮﯼی ﻗﻤﺮﯼی )ﻣﻘﺎﺭرﻥن ‪ ١۱٨۸٩۹٧۷‬ﻭو ‪١۱٨۸٩۹٨۸‬‬
‫ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﺳﺎﻟﻬﺎﯼی ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﯾﺎ ﻋﻬﺪ ﺍاﻭوﻓﲐ‪ ،‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻧﻘﺶ ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﻭو ﺣﯿﺎﺗﯽ ﺁآﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﺣﻔﻆ ﻭو ﺣﺮﺍاﺳﺖ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﺁآﺳﯿﺐ ﻭو‬
‫ﮔﺰﻧﺪ ﺗﺸﺘﹼّﺖ ﻭو ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻭو ﭘﺮﺍاﮐﻨﺪﮔﯽ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺩدﻓﺎﻉع ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻣﺮﮐﺰﯾ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﻭو ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻏﺼﺎﻥن ﻭو ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﻭو ﻣﻨﺘﺴﺒﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﻋﻤﻮﻣﺎﹰً‪ ،‬ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﺁآﯾﺎﺕت ﺻﺮﯾﺢ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﻧﺺ‪ ‬ﻗﺎﻃﻊ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻋﻬﺪ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﺳﻮ ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﺩد‪ ‬ﻭو ﺍاﺑﻄﺎﻝل ﺩدﻋﺎﻭوﯼی‬
‫ﻭو ﺗﻬﻤﺖ​ﻫﺎﯼی ﺍاﻓﺘﺮﺍا ﺁآﻣﯿﺰ ﻭو ﺩدﺭرﻭوﻏﯿﻦ ﻭو ﮔﻔﺘﻪ​ﻫﺎﯼی ﺑﯽ​ﭘﺎﯾﻪ ﻭو ﻣﺎﯾﮥ ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﺑﻪ‬
‫ﺳﺮ​ﮐﺮﺩدﮔﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﻧﺎﺗﻨﯽ ﻭو ﺳﺎﻟﻬﺎ‬
‫ﮐﻮﭼﮑﺘﺮﺷﺎﻥن ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻭو ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﭘﻨﺪ ﻭو ﺍاﻧﺪﺭرﺯز ﻭو ﻧﺼﯿﺤﺖ‬
‫ﻭو ﺩدﻋﻮﺕت ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﻪ ﺑﺎﺯزﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺩدﺍاﻣﺎﻥن ﺁآﺋﯿﻦ ﯾﺰﺩدﺍاﻥن ﻭو ﺛﺒﻮﺕت ﻭو ﺭرﺳﻮﺥخ ﺑﺮ ﻋﻬﺪ‬
‫ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﺯز ﮐﻠﮏ ﮔﻬﺮ​ﺑﺎﺭر ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﻋﮑﹼّﺎ ﺑﻪ ﺭرﺷﺘﮥ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺩدﺭر ﺁآﻣﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻟﻮﺡح ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺭرﻭوﺯزﻫﺎ ﺑﺴﺒﺐ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺑﻮﺩدﻥن ﺁآﻥن ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﻣﻮﺳﻮﻡم ﻭو ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﻧﺨﺴﺖ ﺩدﺭر ﺑﯿﺴﺖ ﻭو ﺷﺶ ﺻﻔﺤﻪ )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭼﺎﭖپ ﺁآﻟﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪٢۲٠۰٠۰٠۰‬‬

‫‪177‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺑﻪ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻠﭙﺎﯾﮕﺎﻧﯽ ﻣﺒﻠﹼّﻎ ﻭو ﻣﺤﻘﹼّﻖ ﻭو‬
‫ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪ ﻭو ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮤۀ ﻋﺎﻟﯿﻘﺪﺭر ﻭو ﭘﺮﺁآﻭوﺍاﺯزﮤۀ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺷﻨﮕﺮﯼی ﻭو ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ‬
‫ﭘﺮﺳﺶ​ﻫﺎﯼی ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻋﺮﯾﻀﮥ ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻊ‪» :‬ﯾﺎ ﻣﻦ ﻭوﻗﻒ ﺣﯿﺎﺗﻪ‬
‫ﻻﻋﻼﺀء ﮐﻠﻤﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ« ‪ ،‬ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﭘﯽ ﺁآﻥن ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﯾﺪ ﻣﻠﺤﻮﻅظ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺩدﻗﹼّﺖ ﺗﻤﺎﻡم ﺣﺴﺐ‬
‫ﺍاﻟﻮﺻﯿ‪‬ﺖ ﻗﺮﺍاﺋﺖ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﮐﻠﹼّﻤﺎ ﮐﺮ‪‬ﺭرﺗﻪ ﺯزﺍاﺩدﺕت ﺣﻼﻭوﺓة ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﻌﺎﻧﯿﺶ‬
‫ﭼﻮﻥن ﻗﻨﺪ ﻣﮑﺮ‪‬ﺭر ﻣﺬﺍاﻕق ﺭرﺍا ﭘﺮ ﺍاﺯز ﺷﻬﺪ ﻭو ﺷﮑﺮ ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز‬
‫ﺧﯿﺮ ﺧﻮﺍاﻫﯽ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﯾﺪ ﮐﻪ "ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻮﻗﻦ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻫﯿﭻ ﻣﻨﮑﺮﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﭘﺲ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺧﺘﻼﻓﺎﺕت ﭼﯿﺴﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﮐﺠﺎﺳﺖ؟"‬
‫ﻧﺰﺩد ﺁآﻥن ﺟﻨﺎﺏب ﻭوﺍاﺿﺢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ »ﯾ‪‬ﻘﻮﻟﻮﻥنﹶَ ﺑﹺِﺎ‪‬ﻟ‪‬ﺴ‪‬ﻨﹶَﺘ‪‬ﻬﹺِﻢ‪ ‬ﻣﺎ ﻟ‪‬ﯿ‪‬ﺲ‪ ‬ﻓ‪‬ﯽ‬
‫ﻗﹸُﻠﻮﺑﹺِﻬﹺِﻢ‪ (١۱)«‬ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺷﺮﻁط ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﺠﺮ‪‬ﺩد ﻗﻮﻝل‬
‫ﺗﻤﺎﻡم ﻧﮕﺮﺩدﺩد‪» ،‬ﺍا‪‬ﻥنﱠ ﺍاﻟ‪‬ﺬﹺِﯾ‪‬ﻦ‪ ‬ﻗﺎﻟﻮﺍا ﺭر‪‬ﺑ‪‬ﻨﹶَﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺛ‪‬ﻢ‪ ‬ﺍاﺳ‪‬ﺘﹶَﻘﺎﻣﻮﺍا ﺗﹶَﺘﹶَﻨﹶَﺰ‪‬ﻝل‪ ‬ﻋ‪‬ﻠﹶَﯿ‪‬ﻬﹺِﻢ‪‬‬
‫ﺍاﻟﻤ‪‬ﻼﺋ‪‬ﮑﹶَﺔﹸُ«)‪ (٢۲‬ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﻗﺮﺍاﺭر ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺍاﻑف ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻋﻬﺪ‪ ،‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺷﺌﻮﻥن ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻧﯿﺎﯾﺪ‪....‬‬
‫ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺩدﻭوﻡم‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻊ‪» :‬ﺍاﯼی ﺭرﺏب‪ ‬ﺗﺮﱝ ﻫﺠﻮﻡم ﺍاﻻﻣﻢ ﻭو ﺟﻮﻟﺘﻬﺎ ﻭو ﻏﺮﻭوﺭر‬
‫ﺍاﻟﻮﺣﯿﺪ ﺍاﻟﻐﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﺳﺠﻨﮏ‬ ‫ﺍاﻟﻤﻠﻞ ﻭو ﺻﻮﻟﺘﻬﺎ ﻋﻠﲐ ﻋﺒﺪﮎک ﺍاﻟﻔﺮﯾﺪ‬
‫ﺍاﻻﻋﻈﻢ« ﺩدﺭر ﭼﻬﻞ ﺻﻔﺤﻪ )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﺁآﻟﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ٢۲٠۰٠۰٠۰‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی(‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺟﻠﯿﻞ ﻣﺴﮕﺮ ﺧﻮﺋﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﮥ ﻋﻬﺪ ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﺁآﻥن ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﺑﻪ ﻋﺮﯾﻀﮥ ﺍاﻭوﺳﺖ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﮥ‬
‫ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق‪.‬‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺴﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺶ​ﻫﺎﯼی ﺍاﻭو ﻭو ﺑﻮﯾﮋﻩه‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع »ﻋﺼﻤﺖ ﮐﺒﺮﱝ‹‹‪ ،‬ﻟﻮﺡح ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻬﻤ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﺘﻤ‪‬ﻤﮥ‬

‫‪178‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺩدﺭر ﻋﮑﹼّﺎ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﺍاﻋﺰﺍاﺯزﺵش ﻧﺎﺯزﻝل ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻋﮑﹼّﺎ ﻣﺸﺮ‪‬ﻑف ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﻟﻄﺎﻑف ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺎﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻫﻤﻪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺍاﺯز‬
‫ﺻﻌﻮﺩد ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم‪ ،‬ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﻧﻐﻤﮥ ﻧﺎﻣﻮﺯزﻭوﻥن ﺑﯽ​ﻭوﻓﺎﺋﯽ ﺳﺮﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺁآﻭوﺍاﺯز‬
‫ﻧﺎﺧﻮﺵش ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺷﮑﻨﯽ ﺁآﻏﺎﺯز ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﺎ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﻫﻤﺮﺍاﻩه‬
‫ﻭو ﺩدﻣﺴﺎﺯز ﺷﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺯزﻣﺮﮤۀ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭر‬
‫ﺁآﻣﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺤﺮ‪‬ﮎک ﻭو ﻣﺸﻮ‪‬ﻕق ﻭو ﻣﻌﻠﹼّﻢ ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﻫﮕﺬﺭر‪ ،‬ﺷﯿﺦ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺑﺮﻭوﺟﺮﺩدﯼی‬
‫ﯾﺎ ﺟﻤﺎﻝل ﺑﺮﻭوﺟﺮﺩدﯼی ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﺁآﻗﺎ ﺟﻤﺎﻝل ﻭو ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﺑﻪ "ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺠﯿﻢ" ﻭو‬
‫"ﺍاﺳﻤﯽ ﺟﻤﺎﻝل" ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﺳﺎﻟﻬﺎﯼی ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬
‫ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺩدﺭر ﺟﻤﻊ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﻮﯾﮋﻩه ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻧﻔﻮﺫذ ﻭو ﻗﺪﺭرﺗﯽ ﺑﺴﺰﺍا ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻗﺎﺋﺪ ﻭو ﭘﯿﺸﻮﺍاﯼی ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺩدﺭر ﻣﻬﺪ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺷﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ ﻋﻠﻢ‬
‫ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺑﺮﺗﺮ ﺍاﺯز ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﻣﯽ​ﺍاﻧﮕﺎﺷﺖ ﻭو ﺳﺎﻟﯽ ﭼﻨﺪ ﭘﺲ ﺍاﺯز‬
‫ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﯿﺰ ﺳﺮﺁآﻣﺪ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﻭو ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮﯾﻦ‬
‫ﺣﺎﻣﯽ ﻭو ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻥن ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺑﻮﻡم ﻭو ﺑﺮ ﺑﺸﻤﺎﺭر‬
‫ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ١۱٣۳١۱۶‬ﻫﺠﺮﯼی ﻗﻤﺮﯼی )‪ ١۱٨۸٩۹٩۹‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﮐﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻧﻘﺾ ﻭو‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺭرﻭوﺷﻨﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮ ﺕت ﺍاﺯز ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﻃﺮﺩد ﻭو ﺑﺮ ﮐﻨﺎﺭر ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻣﯿﺜﺎﻕق‬
‫ﺑﻪ »ﮐﻔﺘﺎﺭر«)‪ (3‬ﻣﻮﺳﻮﻡم ﻭو ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺑﻪ ››ﭘﯿﺮ ﮐﻔﺘﺎﺭر‹‹ ﻣﻌﺮﻭوﻑف‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﺑﺮﻭوﺟﺮﺩدﯼی ﺁآﺩدﻣﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻐﺮﻭوﺭر ﻭو ﺧﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺭرﺍاﺿﯽ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﺧﻀﻮﻉع ﻭو ﺧﺸﻮﻉع ﻭو ﻭوﺍاﺭرﺳﺘﮕﯽ ﭼﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﻭو ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻭو ﭼﻪ ﺩدﺭر ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﻭو‬
‫ﮐﺮﺩدﺍاﺭر ﺑﯽ ﺑﻬﺮﻩه ﻭو ﻧﺼﯿﺐ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎ ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺣﺎﻻﺕت‬
‫ﺑﺎﺭرﻫﺎ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺑﮕﻮﻧﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﭘﻨﺪ ﻭو ﺍاﻧﺪﺭرﺯز ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻭو‬
‫ﺩدﻻﻟﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﺍاﯼی‬

‫‪179‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺟﻤﺎﻝل‪ ،‬ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻭو ﻣﺮﺣﻤﺖ ﻭو ﺧﻀﻮﻉع ﻭو ﺧﺸﻮﻉع ﻭو ﺗﻘﺪﯾﺲ ﻭو‬
‫ﺗﻨﺰﯾﻬﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﺣﺪﯼی ﺍاﺯز ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﺯز ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻭو ﺍاﻓﻌﺎﻝل ﻭو ﺍاﺧﻼﻕق ﻭو‬
‫ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺷﻤﺎ ﺭرﻭوﺍاﺋﺢ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻭو ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺍاﻣﻢ ﻗﺒﻞ ﺍاﺳﺘﺸﻤﺎﻡم ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ‪ ...‬ﺍاﯼی ﺟﻤﺎﻝل‪،‬‬
‫ﻏﯿﺐ ﻣﻨﯿﻊ ﻻ ﯾﺪﺭرﮎک ﯾﻨﻮﺡح ﻭو ﯾﺒﮑﯽ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﺳﺘﺸﻤﺎﻡم ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﮐﻪ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻣﺤﺒﻮﺑﺴﺖ‪ .‬ﺍاﻫﻞ ﺣﻖ‪ ‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﺧﻼﻕق ﺍاﻭو ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﻧﺪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻫﻮ ﺳﺘﹼّﺎﺭر‬
‫ﺍاﻟﻌﯿﻮﺏب ﻭو ﻋ‪‬ﹼّ‪‬ﻡم ﺍاﻟﻐﯿﻮﺏب ﻭو ﻏﻔﹼّﺎﺭر ﺍاﻟﺬﹼّﻧﻮﺏب‪ ...‬ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﺠﻤﻊ ﻭو‬
‫ﻣﺤﻔﻠﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﯽ ﺧﻀﻮﻉع ﻭو ﺧﺸﻮﻉع ﺍاﺯز ﻫﺮ ﯾﮏ ﺩدﺭر‬
‫ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻭو ﺗﻘﺪﯾﺲ ﺍاﻟﻬﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺫذﺭر‪‬ﺍاﺕت ﺗﺮﺍاﺏب ﺁآﻥن ﻣﺤﻞ‪ ‬ﺷﻬﺎﺩدﺕت‬
‫ﺩدﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺧﻠﻮﺹص ﺁآﻥن ﺟﻤﻊ ﻭو ﺟﺬﺑﮥ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿ‪‬ﮥ ﺁآﻥن ﺍاﻧﻔﺲ ﺯزﮐﯿ‪‬ﻪ ﺫذﺭر‪‬ﺍاﺕت‬
‫ﺁآﻥن ﺗﺮﺍاﺏب ﺭرﺍا ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻧﻪ ﺁآﻧﮑﻪ ﺗﺮﺍاﺏب ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥن ﺣﺎﻝل ﺫذ ﮐﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ :‬ﺍاﻧﺎ‬
‫ﺍاﻓﻀﻞ ﻣﻨﮑﻢ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺣﻤﻞ ﻣﺸﻘﹼّﺎﺕت ﻓ‪‬ﹼّ‪‬ﺣﯿﻦ ﺻﺎﺑﺮﻡم ﻭو ﺑﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺫذﯼی ﺭرﻭوﺡح‬
‫ﺍاﻋﻄﺎﯼی ﻓﯿﺾ ﻓﯿ‪‬ﺎﺽض ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻦ ﻭوﺩدﯾﻌﻪ ﮔﺬﺍاﺭرﺩدﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻢ‪ .‬ﻣﻊ ﻫﻤﮥ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﻋﺎﻟﯿﻪ ﻭو ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﻻﺗﺤﺼﲐ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎﯾﺤﺘﺎﺝج ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺯز ﻣﻦ‬
‫ﻇﺎﻫﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﺣﺪﯼی ﻓﺨﺮ ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻢ ﻭو ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝل ﺧﻀﻮﻉع ﺩدﺭر‬
‫ﺯزﯾﺮ ﻗﺪﻡم ﮐﻞ‪ ‬ﺳﺎﮐﻨﻢ‪ ....‬ﻟﺬﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺭرﻓﻖ ﻭو ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ‬
‫ﺳﻠﻮﮎک ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﺑﻌﻀﯽ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻋﺎﺟﺰ ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ‬
‫ﻧﺮﺳﯿﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝل ﻟﻄﻒ ﻭو ﺷﻔﻘﺖ ﺑﺎ ﺍاﻭو ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﻦ ﺩدﻭوﻥن ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﻓﻀﻠﯽ ﻭو ﻋﻠﻮ‪‬ﯼی ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﺻﻞ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﺍاﺧﺬ ﺍاﺯز ﺑﺤﺮ ﻓﯿﻮﺿﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﮐﻮﭼﮏ ﻭو‬
‫ﺑﺰﺭرﮔﯽ ﻇﺮﻭوﻑف ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﯾﮑﯽ ﮐﻔﹼّﯽ ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﺄﺳﯽ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻮﺑﯽ)‪ (۴‬ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻗ‪‬ﺪﹾْﺭرﯼی)‪ ...(۵‬ﺍاﻣﺮﯼی ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﺭرﺿﺎﯼی ﺣﻖ‪ ‬ﺣﺮﮐﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺑﻪ ﻓﯿﻮﺿﺎﺕت ﻻ ﺗﺘﻨﺎﻫﯽ ﻓﺎﺋﺰ‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪(۶)«...‬‬

‫ﺟﻤﺎﻝل ﺑﺮﻭوﺟﺮﺩدﯼی ﭼﻬﺎﺭر ﺳﺎﻝل ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺁآﺫذﺭرﺑﺎﯾﺠﺎﻥن‬
‫ﺭرﻫﺴﭙﺎﺭر ﺷﺪ ﻭو ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﺭرﺍا ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻧﺎﯾﺐ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺳﺮ ﺯزﻣﯿﻦ‬

‫‪180‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻭو ﺗﺤﺮﯾﺾ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﭘﻨﻬﺎﻧﯽ ﺩدﯾﺪﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﮔﻔﺘﮕﻮ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺗﺨﻢ ﺩدﺷﻤﻨﯽ ﻭو ﻧﻔﺎﻕق ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺩدﺭر‬
‫ﻗﻠﻮﺑﺸﺎﻥن ﺑﯿﻔﺸﺎﻧﺪ‪ .‬ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍاﻩه ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺭرﺍاﻏﺐ ﻭو ﮐﻮﺷﺎ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻣﯿﮑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﻧﺎﻣﻪ​ﻫﺎﯾﯽ ﺍاﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﺍاﺯز ﺗﻬﻤﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﻓﺘﺮﺍا ﻭو ﺍاﮐﺎﺫذﯾﺐ ﻭو ﺷﺒﻬﺎﺕت ﺑﯽ ﻣﺎﯾﻪ ﻭو ﭘﺎﯾﻪ ﺩدﺭر ﺭرﺩد‪ ‬ﻭو ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺁآﺫذﺭرﺑﺎﯾﺠﺎﻥن ﻓﺮﺳﺘﺎﺩد‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻧﻮﺭرﻭوﺯز ﺻﺪ ﻭو ﯾﮏ ﺑﺪﯾﻊ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺷﺮﻕق‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺟﻤﺎﻝل ﺑﺮﻭوﺟﺮﺩدﯼی‪ ،‬ﮐﺎﺭرﻫﺎﯼی ﺍاﻭو ﻭو ﻓﺮﺟﺎﻡم ﺣﺎﻝل ﺍاﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫"ﭘﯿﺮ ﮐﻔﺘﺎﺭر‪ ،‬ﺟﻤﺎﻝل ﺗﺒﻪ​ﮐﺎﺭر ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﺷﺮﻭوﺭر ﺑﭙﯿﻮﺳﺖ ﻭو ﻧﺎﻗﺾ ﺟ‪‬ﺤﻮﺩد‬
‫)ﻣﺮﺍاﺩد‪ :‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ( ﺭرﺍا ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻭو ﺗﺸﺠﯿﻊ ﻭو ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻧﻤﻮﺩد‬
‫ﻭو ﻭوﻋﺪﮤۀ ﻧﺼﺮﺕت ﺩدﺍاﺩد‪ ،‬ﻣﺤﻞ‪ ‬ﺳﯿﺎﻁط ﻗﻬﺮ ﻭو ﻏﻀﺐ ﺍاﻟﻬﯽ ﮔﺸﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺫذﻟ‪‬ﺖ‬
‫ﻣﺒﯿﻦ ﺑﯿﻔﺘﺎﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺣﺴﺮﺕت ﺗﻤﺎﻡم ﺑﺎ ﺩدﺳﺖ ﺗﻬﯽ ﺑﻪ ﻣﻘﺮ‪ ‬ﺧﻮﺩد ﺭرﺍاﺟﻊ ﮔﺸﺖ‪".‬‬
‫ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ‪ ،‬ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻬﺮ ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻭوﻓﺎ ﺩدﺍاﺭرﯼی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻭو ﺩدﻻﻟﺖ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﻋﻬﺪ‬
‫ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺩدﻻﯾﻞ ﻭو ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﻣﺘﻘﻨﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﺣﻘﹼّﺎﻧﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻭو ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﻘﻮﻟﮥ‬
‫ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﻄﻮﺭر ﻋﺎﻡم ﻗﻠﻢ ﻣﯽ​ﺯزﻧﺪ ﻭو ﺑﺮ ﭘﺎﯾﮥ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ‬
‫ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﻭو ﺍاﻣﺎﻣﺖ ﺑﻼ​ﻓﺼﻞ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﯿﻨﮥ ﺷﯿﻌﯽ ﺑﻮﺩدﻥن ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﻭو ﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﻭوﺭر‬
‫ﻭو ﻋﻘﯿﺪﺕت‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻮﺍاﻗﺐ ﻧﺎﮔﻮﺍاﺭر ﻭو ﻓﺮﺟﺎﻡم ﻧﺎﻫﻨﺠﺎﺭر ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺷﮑﻨﯽ ﻋﻤﺮ ﺧﻠﯿﻔﮥ‬
‫ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺯز ﺧﻠﻔﺎﯼی ﺭرﺍاﺷﺪﯾﻦ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺍاﺳﻼﻡم‪ ،‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻭو ﻣﺜﺎﻝل‪ ،‬ﺍاﺷﺎﺭرﺕت‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺻﺪﻭوﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﺁآﺗﺶ‬
‫ﻧﻘﺾ ﻭو ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﻮﯾﮋﻩه ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﺑﺴﺘﮕﺎﻥن ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﻪ‬
‫‪181‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﻭو ﺟﺎﻣﻌﮥ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﺗﺸﺘﹼّﺖ ﻭو ﺩدﻭو ﺩدﺳﺘﮕﯽ ﻭو‬
‫ﻧﻔﺎﻕق ﻣﯽ​ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﻮﺩد ﺯزﺭرﻗﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﺍاﻣﯿﻦ ﻭو ﻭوﻓﺎﺩدﺍاﺭر ﺭرﺍا ﮐﻪ‬
‫ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﻫﻤﺮﺍاﻫﯽ ﺑﺎ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺍاﺳﻔﺎﺭر ﺗﺒﻠﯿﻐﯽ ﺍاﺭرﻭوﭘﺎ ﻭو‬
‫ﺍاﻣﺮﯾﮑﺎ ﻧﺎﺋﻞ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻧﮕﺎﺭرﺵش ﻭو ﭼﺎﭖپ ﺧﺎﻃﺮﺍاﺕت ﺁآﻥن ﺳﻔﺮﻫﺎﯼی ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ‬
‫ﻣﻮﻓﹼّﻘﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻣﯿﺰ ﺩدﺭر ﻣﻐﺮﺏب ﺯزﻣﯿﻦ ﺩدﺭر ﺩدﻭو ﻣﺠﻠﹼّﺪ ﺯزﯾﺮ ﻋﻨﻮﺍاﻥن »ﺑﺪﺍاﯾﻊ ﺍاﻵﺛﺎﺭر«‪،‬‬
‫ﺗﻮﻓﯿﻖ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮﺩد ﻭو ﻧﯿﺰ ﺳﺎﻟﯿﺎﻧﯽ ﭼﻨﺪ ﻭوﻇﯿﻔﮥ ﻣﻨﺸﯽ​ﮔﺮﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‬‬
‫ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﻭوﻻﯾﺖ ﻋﻬﺪﻩه ﺩدﺍاﺭر ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺴﻮﯼی ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺍاﻋﺰﺍاﻡم ﻭو ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻟﻮﺡح ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻏﺎﺯز ﺗﺎ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺑﺨﻮﺍاﻧﺪ ﺑﯽ‬
‫ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﺻﻞ ﯾﺎ ﺳﻮﺍاﺩد ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺍاﻭو ﺑﺴﭙﺎﺭرﺩد‪ .‬ﻭو ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﯾﻦ ﺩدﺳﺘﻮﺭر‬
‫ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﭘﻨﺪﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻭو ﮐﺮﺩدﺍاﺭر ﻧﺎﻗﻀﺎﻧﻪ ﻭو ﻧﺎﺳﺎﺯزﮔﺎﺭرﺍاﻧﮥ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﺭرﺍا ﺑﺎ‬
‫ﭘﻨﺪﺍاﺭر ﻭو ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻭو ﮐﺮﺩدﺍاﺭر ﻋﻤﺮ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺳﻼﻡم ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻭو ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻗﻠﻤﺪﺍاﺩد‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﺮﻭو ﻧﺨﻮﺍاﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻫﻨﮕﺎﻡم ﺁآﺗﺶ ﻧﻘﺾ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷﻌﻠﻪ‬
‫ﻭوﺭر ﺷﻮﺩد ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﺩدﺭر ﺩدﺍاﺧﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭو ﺩدﺷﻤﻨﯽ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﺧﺎﺭرﺝج ﺁآﻥن‪ ،‬ﺑﻬﺎﻧﻪ ﻭو ﺩدﺳﺖ ﺁآﻭوﯾﺰﯼی ﺑﺪﺳﺖ ﺩدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﺍاﺯز ﻣﺘﻦ ﻟﻮﺡح ﺑﺪﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺘﻤﺎﻡم ﻭو ﮐﻤﺎﻝل ﺑﺎ ﺧﺒﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﭼﻪ‬
‫ﺳﻮﺩد ﻭو ﻓﺎﯾﺪﻩه‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻧﺼﺎﯾﺢ ﻣﺸﻔﻘﺎﻧﻪ ﻭو ﺍاﻧﺪﺭرﺯزﻫﺎﯼی ﺣﮑﯿﻤﺎﻧﻪ ﻭو‬
‫ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯾﯽ​ﻫﺎﯼی ﺭرﻭوﺷﻨﮕﺮ ﻣﺮﮐﺰ ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﻣﺆﺛ‪‬ﺮ ﻧﯿﻔﺘﺎﺩد ﻭو‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﺶ​ﻫﺎﯼی ﻧﻔﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﻏﺮﻭوﺭر ﻭو ﺧﻮﺩد‌ﺧﻮﺍاﻫﯽ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﺳﻮ ﻭو ﺷﻬﻮﺕت‬
‫ﺭرﻫﺒﺮﯼی ﻭو ﺳﺮﻭوﺭرﯼی ﻭو ﻧﺎﻣﺠﻮﯾﯽ ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺩدﯾﺪﮤۀ ﺩدﺭرﻭوﻧﺶ ﺭرﺍا ﮐﻮﺭر ﻭو‬
‫ﻧﺎﺑﯿﻨﺎ ﻭو ﮔﻮﺵش ﻫﻮﺷﺶ ﺭرﺍا ﮐﺮ ﻭو ﻧﺎﺷﻨﻮﺍا ﮐﺮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻣﺮﺩدﺍاﺏب ﺧﺴﺮﺍاﻥن ﻭو ﺯزﯾﺎﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﮔﺮﺍاﻧﺒﺎﺭر ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﻏﻮﻃﻪ​ﻭوﺭر ﻭو ﮔﺮﻓﺘﺎﺭر ﺑﻤﺎﻧﺪ ﻭو ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﻣﺼﺎﺩدﯾﻖ ﺑﺎﺭرﺯز‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‪» :‬ﻓﺴﻮﻑف ﺗﺮﱝ‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﺎﻗﻀﯿﻦ ﻓﯽ ﺧﺴﺮﺍاﻥن ﻣﺒﯿﻦ«‪ ،‬ﺑﺸﻤﺎﺭر ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﻏﺎﻓﻞ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت‪» :‬ﻫﺮﮔﺰ ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﺑﻪ ﻗﻮ‪‬ﺕت ﺍاﻫﻞ ﻣﻬﺪ ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﻧﺸﻮﺩد ﻭو ﺭرﺥخ ﻣﻬﺮ‬

‫‪182‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺗﺎﺑﺎﻥن ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺎﺕت )‪ (٧۷‬ﺧﻔﹼّﺎﺷﺎﻥن )‪ (٨۸‬ﺭرﻧﺠﯿﺪﻩه ﻧﮕﺮﺩدﺩد ﻭو ﺳﯿﻞ ﻓﯿﺾ ﺑﻬﺎﺭرﺍاﻥن‬
‫ﺑﻪ ﻣﺸﺘﯽ ﺧﺎﮎک ﻣﺴﺪﻭوﺩد ﻧﺸﻮﺩد ﻭو ﻧﺴﯿﻢ ﺭرﯾﺎﺽض ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﻘﻄﻮﻉع‬
‫ﻧﮕﺮﺩدﺩد‪) .«....‬ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی "ﺍاﻟﻒ" ﺭرﺟﻮﻉع ﮐﻨﯿﺪ(‬

‫ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺯزﺑﺎﻥن ﻋﺮﺏب ﺑﺪﯾﻦ ﺳﺎﻥن ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬

‫ﻫﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﯼی ﺭرﺏب‪ ‬ﺗﺮﯼی ﻫﺠﻮﻡم ﺍاﻻﻣﻢ ﻭو ﺟ‪‬ﻮﻟﺘﻬﺎ ﻭو ﻏﺮﻭوﺭر ﺍاﻟﻤﻠﻞ ﻭو ﺻ‪‬ﻮﻟﺘﻬﺎ ﻋﻠﲐ‬
‫ﻋﺒﺪﮎک ﺍاﻟﻔﺮﯾﺪ ﺍاﻟﻮﺣﯿﺪ ﺍاﻟﻐﺮﯾﺐ ﻓﯽ ﺳﺠﻨﮏ ﺍاﻻﻋﻈﻢ ﻭو ﺗﻨﻈﺮ ﺗﻮﺍاﺭرﺩد‬
‫ﺍاﻟﺴ‪‬ﻬﺎﻡم ﻭو ﺗﺘﺎﺑﻊ ﺍاﻟﺮ‪‬ﹺِﻣﺎﺡح ﻭو ﺗﮑﺎﺛﺮ ﺍاﻟﺴ‪‬ﯿﻮﻑف ﻭو ﺗﮑﺎﺛﻒ ﺍاﻟﺼ‪‬ﻔﻮﻑف ﻣﻦ ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺍاﻻﺭرﺟﺂﺀء ﻭو ﺍاﻻﻧﺤﺂﺀء‪ .‬ﻓﺎﺻﺒﺤﺖ ﺍاﻟﻨﹼّﺼﺎﻝل ﻫﺎﻟﺔﹰً ﺣﻮﻝل ﺍاﻟﺠﺴﻢ ﺍاﻟﻨﹼّﺤﯿﻞ‬
‫ﮐﺎﻟﻬﻼﻝل ﻭو ﻏﹶَﺪﺕت‪ ‬ﺗﮑﺎﺛﺮ ﺗﻮﺍاﺭرﺩد ﺍاﻟﺴ‪‬ﯿﻮﻑف ﺍاﻟ‪‬ﺤﺪﺍاﺩد ﺗﺠﻌﻠﻪ ﺗﺤﺖ ﺍاﻟﻈ‪‬ﻼﻝل‪.‬‬
‫ﻭو ﻣﻊ ﻫﺬﻩه ﺍاﻟﺒﻠﯿ‪‬ﺔ ﺍاﻟﺪﹼّﻫﻤﺂﺀء ﻭو ﺍاﻟﻤﺼﯿﺒﺔ ﺍاﻟﻌﻤﯿﺂﺀء ﻗﺎﻡم ﺍاﻻﺣﺒ‪‬ﺂﺀء ﻋﻠﲐ ﺍاﺷﺪﹼّ‬
‫ﺍاﻟﺠﻔﺎﺀء ﻭو ﺩدﺧﻠﻮﺍا ﯾﺎ ﺍاﻟﻬﯽ ﻓﯽ ﻣﯿﺪﺍاﻥن ﺍاﻟﮑ‪‬ﻔﺎﺡح ﺑﺴ‪‬ﻬﺎﻡم ﻭو ﺳ‪‬ﻨﺎﻥن ﻭو ﺳﯿﻮﻑف ﻭو‬
‫ﺭرﹺِﻣﺎﺡح ﻭو ﺻ‪‬ﻮ‪‬ﺑﻮﺍا ﺍاﻟﻨﹼّﹺِﺒﺎﻝل ﺍاﻟﲐ ﻋﺒﺪﮎک ﺍاﻻﻋﺰﻝل ﻣﻦ ﺍاﻟﺴ‪‬ﹺِﻼﺡح ﻭو ﻇﻨﹼّﻮﺍا ﯾﺎ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺑﺄﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﻫﻮ ﺍاﻟﻔﹶَﻼﺡح ﻭو ﺍاﻟﻨﱠﺠﺎﺡح‪ .‬ﻫﯿﻬﺎﺕت ﻫﯿﻬﺎﺕت ﻓﺴﻮﻑف ﯾﺮﻭوﻥن ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ‬
‫ﻓﯽ ﻣ‪‬ﻬﺎﻭوﯼی ﺍاﻟﺮ‪‬ﺩدﱝ ﻭو ﺣﻔﺮﺍاﺕت ﺍاﻟﺸﹼّﹺِﻘﯽ ﻭو ﻏﹶَﻤﺮﺍاﺕت ﺍاﻟﻌ‪‬ﻤﯽ ﻭو ﯾﻨﻮﺣﻮﻥن ﻭو‬
‫ﯾﺒﮑﻮﻥن ﻋﻠﲐ ﻣﺎ ﻓﺮ‪‬ﻃﻮﺍا ﻓﯽ ﺟﻨﺐ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻫﺘﮑﻮﺍا ﺣﺮﻣﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﻘﻀﻮﺍا‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻧﮑﺴﻮﺍا ﺭرﺍاﯾﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻓﺮ‪‬ﻗﻮﺍا ﮐﻠﻤﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺷﺘﹼّﺘﻮﺍا ﺷﹶَﻤ‪‬ﻞ ﻣﺮﮐﺰ‬
‫ﺍاﻟﻌﻬﺪ ﻭو ﻧﹶَﺜﺮﻭوﺍا ﻣﺎ ﻧﻈﻤﻪ ﯾﺪ ﺍاﻟﻔﻀﻞ‪ .‬ﺍاﯼی ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﺗﹼّﺨﺬﻭوﺍا ﻣﯿﺜﺎﻗﮏ ﻫ‪‬ﺰ‪‬ﻭوﺍاﹰً ﻭو‬
‫ﻋﻬﺪﮎک ﻣ‪‬ﻠﹾْﻌﺒﺎﹰً ﻭو ﺻﻌﻮﺩدﮎک ﻣ‪‬ﻐﹾْﻨﻤﺎﹰً ﻭو ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻗﮏ ﺳ‪‬ﺨﺮﯾ‪‬ﺎﹰً‪ .‬ﺍاﯼی ﺭرﺏب‪‬ﹺِ‬
‫ﺍاﻏﹾْﻔ‪‬ﺮ ﺫذﻧﻮﺑﻬﻢ ﻭو ﺍاﺳ‪‬ﺘ‪‬ﺮ ﻋﯿﻮﺑﻬﻢ ﻭو ﮐﻔﹼّﺮ ﻋﻨﻬﻢ ﺳ‪‬ﯿ‪‬ﺌﺎﺗﻬﻢ ﻭو ﺍا‪‬ﺭر‪‬ﺟﻌﻬﻢ ﺍاﻟﯿﮏ ﻭو‬
‫ﺍاﺟ‪‬ﻤ‪‬ﻌﻬﻢ ﺗﺤﺖ ﻟ‪‬ﻮﺁآﺀء ﻣﯿﺜﺎﻗﮏ ﻭو ﺍاﺧﹾْﻠﹶَﻊ ﻋﻨﻬﻢ ﺍاﻟﻘﻤﯿﺺ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺛﯿﺚ ﻭو ﺍا‪‬ﻟ‪‬ﺒﹺِﺴﻬﻢ‬

‫‪183‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺭرﹺِﺩدﺍاﺀء ﺍاﻟﺘﹼّﻘﺪﯾﺲ ﺍاﻧﹼّﮏ ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﮑﺮﯾﻢ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﯿﻢ‪ .‬ﻉع ﻉع‬
‫ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺑﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭرﺍا‪ ،‬ﻫﺠﻮﻡم ﻭو ﺗﺎﺧﺖ ﻭو ﺗﺎﺯز‬
‫ﺍاﻣﻢ ﻭو ﻏﺮﻭوﺭر ﻭو ﺧﺸﻢ ﻭو ﻏﻀﺐ ﻣﻠﻞ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺑﻨﺪﮤۀ ﯾﮑﻪ ﻭو ﺗﻨﻬﺎ ﻭو ﺑﯽ​ﯾﺎﺭر ﻭو‬
‫ﯾﺎﻭوﺭر ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺳﺠﻦ ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﻣﯽ ﺑﯿﻨﯽ ﻭو ﻓﺮﻭو ﺭرﯾﺨﺘﻦ ﺗﯿﺮﻫﺎ ﻭو ﭘﯿﺎﭘﯽ ﺁآﻣﺪﻥن‬
‫ﻧﯿﺰﻩه ﻫﺎ ﻭو ﺍاﻓﺰﻭوﻧﯽ ﺷﻤﺸﯿﺮﻫﺎ ﻭو ﺍاﻧﺒﻮﻫﯽ ﺻﻒ ﻫﺎ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻫﻤﻪ ﺳﻮ ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻤﻪ‬
‫ﺟﺎ‪ ،‬ﻣﯽ​ﻧﮕﺮﯼی‪ .‬ﭘﯿﮑﺎﻥن​ﻫﺎ ﺣﻠﻘﻪ​ﻭوﺍاﺭر ﭘﯿﺮﺍاﻣﻮﻥن ﮐﺎﻟﺒﺪ ﺭرﻧﺠﻮﺭر ﻭو ﻧﺰﺍاﺭر ﺍاﻭو ﭼﻮﻥن‬
‫ﻫﻼﻝل ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺍاﻓﺰﻭوﻧﯽ ﻓﺮﻭوﺩد ﺁآﯾﯽ ﺷﻤﺸﯿﺮﻫﺎﯼی ﺑﺮﻧﺪﻩه ﺳﺎﯾﺒﺎﻥن ﺍاﻭو ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺑﺎ ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﺭرﻧﺞ ﻭو ﻣﺤﻨﺖ ﻭو ﺳﺨﺘﯽ ﻭو ﻣﺼﯿﺒﺖ‪ ،‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﺍا‪ ،‬ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ‬
‫ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﺑﯽ​ﻭوﻓﺎﺋﯽ ﻭو ﺟﻔﺎ ﺑﭙﺎ ﺧﺎﺳﺘﻪ ﻭو ﺑﺎ ﺗﯿﺮ ﻭو ﺷﻤﺸﯿﺮ ﻭو ﺧﺪﻧﮓ ﺑﻪ ﻣﯿﺪﺍاﻥن‬
‫ﺟﻨﮓ ﻭو ﻧﺒﺮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﻣﺪﻩه ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺑﻨﺪﮤۀ ﺑﯽ​ﺳﻼﺡح ﺭرﺍا ﻫﺪﻑف ﻭو ﺁآﻣﺎﺝج ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭو‬
‫ﻫﻤﭽﻪ ﮔﻤﺎﻥن ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﮐﺎﺭر ﻣﺎﯾﮥ ﺭرﺳﺘﮕﺎﺭرﯼی ﻭو ﻓﻼﺡح ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﯼی ﺍاﻓﺴﻮﺱس ﻭو ﺩدﺭرﯾﻎ ﮐﻪ ﺑﺰﻭوﺩدﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻐﺎﮎک ﻫﻼﮎک ﻭو ﻧﺎﺑﻮﺩدﯼی ﻭو ﮔﻮﺩدﺍاﻝل‬
‫ﺗﺒﺎﻩه ﻭو ﺗﯿﺮﻩه​ﺑﺨﺘﯽ ﻭوﮔﺮﺩدﺍاﺏب ﮐﻮﺭرﯼی ﻭو ﻧﺎﺑﯿﻨﺎﯾﯽ ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺳﺘﺎﻥن‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﻗﺼﻮﺭر ﻭو ﮐﻮﺗﺎﻫﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭘﺮﺩدﮤۀ ﺣﺮﻣﺖ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭرﯾﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو‬
‫ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﯼی ﺭرﺍا ﺷﮑﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭘﺮﭼﻢ ﯾﺰﺩدﺍاﻧﯽ ﺭرﺍا ﻭوﺍاﮊژﮔﻮﻥن‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﯾﺰﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻫﻢ ﮔﺴﯿﺨﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺳﺖ ﻓﻀﻞ ﻭو‬
‫ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺧﺪﺍاﯾﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭو ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﻫﻢ ﭘﺎﺷﺎﻧﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﺮﯾﻪ ﻭو‬
‫ﺯزﺍاﺭرﯼی ﻧﺸﯿﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯼی ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر‪ ،‬ﺍاﯾﻨﺎﻥن ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺗﺮﺍا ﺑﻪ ﻣﺴﺨﺮﻩه ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺗﺮﺍا ﺑﺎﺯزﯾﭽﻪ ﺍاﻧﮕﺎﺷﺘﻨﺪ‪،‬‬
‫ﺻﻌﻮﺩدﺕت ﺭرﺍا ﻏﻨﯿﻤﺖ ﺷﻤﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻣﺮﮐﺰ ﻋﻬﺪﺕت ﺭرﺍا ﺭرﯾﺸﺨﻨﺪ ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯼی ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر‪ ،‬ﮔﻨﺎﻫﺎﻧﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺒﺨﺸﺎ ﻭو ﻋﯿﻮﺑﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﭙﻮﺷﺎﻥن ﻭو ﺍاﺯز ﺯزﺷﺘﮑﺎﺭرﯼی​ﻫﺎﺷﺎﻥن‬
‫ﺑﮕﺬﺭر ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺴﻮﯼی ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺎﺯز ﮔﺮﺩدﺍاﻥن‪ ،‬ﭘﯿﺮﺍاﻫﻦ ﭘﻮﺳﯿﺪﮤۀ ﻧﻘﺾ ﺍاﺯز ﺗﻦ‬
‫ﻫﺎ ﺑﺪﺭر ﺁآﺭر ﻭو ﺟﺎﻣﮥ ﭘﺎﮐﯽ ﻭو ﺗﻘﺪﯾﺲ ﺩدﺭر ﺑﺮﮐﻦ‪ .‬ﺗﻮﯾﯽ ﺑﺨﺸﻨﺪﻩه ﻭو ﻣﻬﺮﺑﺎﻥن‪.‬‬
‫ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺟﻠﯿﻞ ﺧﻮﺋﯽ ﺭرﺍا ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭو ﺑﺎ‬

‫‪184‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﻟﻄﯿﻒ ﻭو ﺩدﻟﻨﺸﯿﻦ ﻭو ﻇﺮﯾﻒ ﻭو ﻣﻬﺮ​ﺍاﻧﮕﯿﺰ ﺑﺎﺏب ﺳﺨﻦ ﺭرﺍا ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﺭرﻓﯿﻖ‪ ،‬ﺍاﮔﺮ ﺑﺪﺍاﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺣﺒ‪‬ﯽ ﻗﻠﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺑﻪ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺍاﯾﻦ ﻧﻤﯿﻘﻪ )‬
‫‪ (١۱‬ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ‪ ،‬ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺮ‪‬ﺩد ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺩدﺭر ﺷﻮﻕق ﻭو ﺷﻌﻒ ﺁآﺋﯽ ﻭو ﻭوﺟﺪ ﻭو‬
‫ﻃﺮﺏب ﮐﻨﯽ ﮐﻪ ﺍاﻟﺤﻤﺪ ﻟ‪‬ﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻏﻤﺨﻮﺍاﺭر ﻏﻤﮕﺴﺎﺭرﯼی ﺩدﺍاﺭرﻡم ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﯾﺎﺭر‬
‫ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺣﺰﺍاﻧﯽ ﻭو ﺑﻼﯾﺎ ﻭو ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺑﯽ​ﮐﺮﺍاﻧﯽ ﻭو ﮔﺮﺩدﺍاﺏب‬
‫ﻋﺬﺍاﺑﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﺑﻪ ﻧﮕﺎﺭرﺵش ﺟﻮﺍاﺏب ﻧﺎﻣﻪ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ ﻭو ﺑﺎ ﯾﺎﺩد ﯾﺎﺭرﺍاﻥن‬
‫ﻫﻤﺪﻡم ﮔﺸﺘﻪ ﺩدﺭر ﯾﻮﻣﯽ ﮐﻪ »ﺗﹶَﺬﹾْﻫ‪‬ﻞ‪ ‬ﮐﹸُﻞ‪ ‬ﻣ‪‬ﺮ‪‬ﺿ‪‬ﻌ‪‬ﺔ‪ ‬ﻋ‪‬ﻤ‪‬ﺎ ﺍا‪‬ﺭر‪‬ﺿ‪‬ﻌ‪‬ﺖ‪ ‬ﻭو ﺗﹶَﻀ‪‬ﻊ‪ ‬ﮐﹸُﻞ‪‬‬
‫ﺫذﺍاﺕتﹺِ ﺣ‪‬ﻤ‪‬ﻞ‪ ‬ﺣ‪‬ﻤ‪‬ﻠﹶَﻬﺎ ﻭو ﺗﹶَﺮ‪‬ﯼی ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس‪ ‬ﺳ‪‬ﮑﺎﺭرﱝ ﻭو‪ ‬ﻣﺎ ﻫ‪‬ﻢ ﺑﹺِﺴ‪‬ﮑﺎﺭرﱝ ﻭو‪ ‬ﻟﮑ‪‬ﻦ‪‬‬
‫ﻋ‪‬ﺬﺍاﺏب‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺷﹶَﺪﹺِﯾ‪‬ﺪﹲٌ)‪ ،«(٢۲‬ﺍاﻭو ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺳﺪﯾﺪ)‪ (٣۳‬ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪ ﻭو‬
‫ﺑﻪ ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺖ ﻋﺠﺰ ﻭو ﻧﯿﺎﺯز ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻭو ﺗﻮﻓﯿﻖ ﺑﺨﺶ ﻭو‬
‫ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﺎ‪) ...‬ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی "ﺏب" ﺭر‪ .‬ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺕت ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻩه​ﮔﺎﻧﻪ‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺳﭙﺲ ﺩدﺭر ﺩدﻧﺒﺎﻟﮥ ﻟﻮﺡح ﺍاﺯز ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﺭرﺍاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺯزﯾﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻩه ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺑﺎ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن ﺑﺨﺶ​ﻫﺎﯾﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺻﻞ ﻟﻮﺡح ﻭو‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻻﺯزﻡم ﻭو ﺭرﻭوﺷﻨﮕﺮ ﺯزﯾﺮ ﻋﻨﻮﺍاﻥن »ﯾﺎﺩد​ﺩدﺍاﺷﺖ​ﻫﺎ« ﺩدﺭر ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻫﺮ‬
‫ﺑﺨﺶ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﺮﺡح ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﯾﻢ‪:‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻧﺨﺴﺖ‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺭرﻭوﺷﻨﯽ ﻭو ﻭوﺿﻮﺡح ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺗﻌﯿﯿﻦ‬
‫ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻭو ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﻭو ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﺮ ﭘﺎﯾﮥ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺮ ﮐﻮﺭر ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﻭوﺿﻮﺡح ﺍاﯾﻦ ﮐﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر‬
‫ﻫﯿﭻ ﮐﻮﺭرﯼی ﺍاﻣﺮ ﻭوﺍاﺿﺢ ﻭو ﻋﯿﺎﻥن ﻧﺒﻮﺩد‪ ...‬ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﻮﺭر ﻧﯿﺰ ﻫﯿﭻ ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻪ‬
‫ﻭوﺿﻮﺡح ﻭو ﺛﺒﻮﺕت ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﻭو ﻋﻈﻤﺖ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻧﻪ‪ .‬ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم‪...‬ﺳﯽ‬

‫‪185‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺳﺎﻝل ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺿﻊ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﻩه ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‪ ...‬ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ‬
‫ﻭو ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﻦ ﺩدﻭوﻥن ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻭو ﺗﻠﻮﯾﺢ ﺳﺒﯿﻞ ﺭرﺍا ﻭوﺍاﺿﺢ ﻭو ﺩدﻟﯿﻞ ﺭرﺍا ﻻﺋﺢ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﺩدﯾﻨﯽ ﻭو ﺭرﻭوﺣﯽ ﻭو ﻇﺎﻫﺮﯼی ﻭو ﺑﺎﻃﻨﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺭرﺍا‬
‫ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ ...‬ﺗﺎ ﺍاﯾﻦ ﺿﻮﺍاﺑﻂ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﮐﯿﻨﻮﻧﺎﺕت ﺑﺸﺮﯾ‪‬ﻪ‬
‫ﺗﻤﮑﹼّﻦ ﺗﺎﻡم‪ ‬ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺣﺼﻦ ﺭرﺯزﯾﻦ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﭼﻮﻥن ﺳﺪﹼّ ﺳﺪﯾﺪ ﺣﺪﯾﺪ‬
‫ﺣﺼﯿﻦ ﻭو ﻣﺘﯿﻦ ﺷﻮﺩد ﻭو ﮐﺴﯽ ﺭرﺧﻨﻪ ﻧﺘﻮﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻭوﺿﺢ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍا ﺷﻬﺮﮤۀ ﺁآﻓﺎﻕق ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو‬
‫ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻥن ﺷﻔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺍاﺛﺮ ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﻧﺺ‪ ‬ﺻﺮﯾﺢ ﺍاﺑﻬﲐ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻋﻬﺪ ﻧﺎﺯزﻝل ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺷﺒﻬﺎﺕت ﻣﺤﺘﻤﻠﻪ ﺭرﺍا ﺯزﺍاﺋﻞ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ ...‬ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﯾﻦ‪ ،‬ﻣﻌﺪﻭوﺩدﯼی ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﻫﻮﺱس ﺳﺮﻭوﺭرﯼی ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﻣﻬﺘﺮﯼی‪ ،‬ﺑﺎ‬
‫ﮐﻼﻩه ﺗﺘﺮﯼی)‪ (١۱‬ﺗﺎﺝج ﺑﺮﺗﺮﯼی ﺟﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻗﻮ‪‬ﺗﯽ ﭼﻮﻥن ﺑﻌﻮﺽض)‪ (٢۲‬ﻧﻔﻮﺫذ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﻭو ﺭرﺍاﻩه ﺳﺘﻤﮕﺮﯼی ﭘﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍا ﻣﻨﺴﯽ‪(٣۳)‬‬
‫ﺁآﻓﺎﻕق ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﻗﻄﺐ ﺩدﺍاﯾﺮﮤۀ ﻋﻬﺪ ﺭرﺍا ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺯز ﻣﺤﯿﻂ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق‪ .‬ﻫﯿﻬﺎﺕت‪،‬‬
‫ﻫﯿﻬﺎﺕت )‪ ،(۴‬ﻫﺮﮔﺰ ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﺑﻪ ﻗﻮ‪‬ﺕت ﺍاﻫﻞ ﻣﻬﺪ ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﻧﺸﻮﺩد ﻭو ﺭرﺥخ‬
‫ﻣﻬﺮ ﺗﺎﺑﺎﻥن ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺎﺕت ﺧﻔﹼّﺎﺷﺎﻥن ﺭرﻧﺠﯿﺪﻩه ﻧﮕﺮﺩدﺩد ﻭو ﺳﯿﻞ ﻓﯿﺾ ﺑﻬﺎﺭرﺍاﻥن ﺑﻪ‬
‫ﻣﺸﺘﯽ ﺧﺎﮎک ﻣﺴﺪﻭوﺩد ﻧﺸﻮﺩد ﻭو ﻧﺴﯿﻢ ﺭرﯾﺎﺽض ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﻘﻄﻮﻉع ﻧﮕﺮﺩدﺩد‪...‬‬
‫)ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻧﺨﺴﺖ ﺭر‪ .‬ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻭوﻡم‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺗﺼﺮﯾﺤﺎﺕت ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ‬
‫ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﻭو ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻭو ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﻭو ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﺁآﯾﺎﺕت‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬

‫ﺍاﯼی ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ‪ .....‬ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ‪ :‬ﺁآﯾﺎﺕت​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﺪ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ؟ ﻟﮑﻦ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﻣﻨﺼﻮﺹص ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺗﻌﯿﯿﻦ‬
‫ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻧﻪ ﺁآﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﻣﻐﻞ‪ ‬ﻣﺒﻐﻀﯽ ﻭو ﯾﺎ ﺟﺎﻫﻞ ﻃﺎﻟﺐ ﻋﻮﺿﯽ ﺩدﺧﻞ ﻭو‬
‫ﺗﺼﺮ‪‬ﻑف ﺩدﺭر ﺁآﯾﺎﺕت​ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻫﻮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ...‬ﺍاﯼی‬

‫‪186‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺣﺒﺎﺏب‪ ،‬ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺧﺪﺍا ﻗﺴﻢ‪ ،‬ﺗﺒﺴ‪‬ﻢ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ‪» ،‬ﺍاﺫذﺍا ﻏﯿﺾ ﺑﺤﺮ ﺍاﻟﻮﺻﺎﻝل‬
‫ﻭو ﻗﻀﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻤﺒﺪﺃأ ﻓﯽ ﺍاﻟﻤﺂﻝل‪ ،‬ﺗﻮﺟ‪‬ﻬﻮﺍا ﺍاﻟﯽ ﻣ‪‬ﻦ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی‬
‫ﺍاﻧﺸﻌﺐ ﻣﻦ ﻫﺬﺍا ﺍاﻻﺻﻞ ﺍاﻟﻘﺪﯾﻢ«)‪ ،(١۱‬ﻣﻨﺴﻮﺥخ ﮔﺸﺖ ﻭو "ﺣ‪‬ﺴ‪‬ﺒ‪‬ﻨﺎ ﮐﺘﺎﺏب‪‬‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ" ﻋﻤﺮ)ﺍاﻟﻒ( ﻣﺜﺒﻮﺕت ﺷﺪ ﻭو ﺁآﯾﮥ ﻣﻨﺼﻮﺻﮥ »ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء‪ ،‬ﺍاﺫذﺍا‬
‫ﻃﺎﺭرﺕت ﺍاﻟﻮﺭرﻗﺎﺀء ﻋﻦ ﺍا‪‬ﯾﮏ ﺍاﻟﺜﹼّﻨﺎﺀء ﻭو ﻗﺼﺪﺕت ﺍاﻟﻤﻘﺼﺪ ﺍاﻷﻗﺼﲐ ﺍاﻷﺧﻔﲐ‬
‫ﺃأﺭرﺟﻌﻮﺍا ﻣﺎ ﻻ ﻋﺮﻓﺘﻤﻮﻩه ﻣﻦ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺍاﻟﲐ ﺍاﻟﻔﺮﻉع ﺍاﻟﻤﻨﺸﻌﺐ ﻣﻦ ﻫﺬﺍا‬
‫ﺍاﻷﺻﻞ ﺍاﻟﻘﻮﯾﻢ«)‪ ،(2‬ﻣﻬﻤﻮﻝل)‪ (3‬ﻭو ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺳﯿﺴﮥ ﻋﻤﺮﻭوﺑﻦ‬
‫ﻋﺎﺹص ﮐﻪ ﻗﺮﺁآﻥن ﺳﺮ ﻧﯿﺰﻩه ﮐﺮﺩد ﻭو ﻧﺪﻋﻮﮐﻢ ﺍاﻟﲐ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮔﻔﺖ‪ ،‬ﻣﻘﺒﻮﻝل‬
‫ﻭوﻣﻌﻤﻮﻝل ﺷﺪ)ﺏب(‪ .‬ﻭو »ﻭوﺻﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﻏﺼﺎﻥن ﻭو ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﻭو‬
‫ﻣﻨﺘﺴﺒﯿﻦ ﻃﺮ‪‬ﺍاﹰً ﺑﻪ ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،(4)«...‬ﺍاﺯز ﻟﻮﺡح ﻗﻠﻮﺏب ﻣﺤﻮ‬
‫ﺷﺪ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﯾﺎﺕت ﮐﻌﺐ ﺍاﻻﺣﺒﺎﺭر)‪ (5‬ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺍاﻗﻄﺎﺭر ﺷﺪ‪» ...‬ﯾﺎ ﻏﺼﻨﯽ‬
‫ﺍاﻻﻋﻈﻢ‪ ...‬ﺍاﻧﹼّﺎ ﺟﻌﻠﻨﺎﮎک ﺣﺮﺯزﺍاﹰً ﻟﻠﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻭو ﺣﻔﻈﺎﹰً ﻟﻤﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو‬
‫ﺍاﻻﺭرﺿﯿﻦ ﻭو ﺣﺼﻨﺎﹰً ﻟﻤﻦ ﺁآﻣﻦ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻔﺮﺩد ﺍاﻟﺨﺒﯿﺮ‪ .‬ﻧﺴﺄﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺄﻥن‬
‫ﯾﺤﻔﻈﻬﻢ ﺑﮏ ﻭو ﯾ‪‬ﻐﻨﯿﻬﻢ ﺑﮏ ﻭو ﯾ‪‬ﺮﺯزﻗﻬﻢ ﺑﮏ ﻭو ﯾ‪‬ﻠﻬﻤﮏ ﻣﺎ ﯾﮑﻮﻥن ﻣﻄﻠﻊ‬
‫ﺍاﻟﻐﻨﲐ ﻻﻫﻞ ﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﻭو ﺑﺤﺮ ﺍاﻟﮑﺮﻡم ﻟﻤﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﻭو ﻣﺸﺮﻕق ﺍاﻟﻔﻀﻞ‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﻣﻢ‪ ...‬ﻭو ﻧﺴﺄﻟﻪ ﺃأﻥن ﯾ‪‬ﺴﻘﯽ ﺑﮏ ﺍاﻷﺭرﺽض ﻭو ﻣﺎ ﻋﻠﯿﻬﺎ ﻟﺘﹶَﻨﺒ‪‬ﺖ‪ ‬ﻣﻨﻬﺎ‬
‫ﮐﹶَﻼ‪ ‬ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ ﻭو ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻭو ﺳﻨﺒﻼﺕت‪ ‬ﺍاﻟﻌﻠﻢ ﻭو ﺍاﻟﻌﺮﻓﺎﻥن‪)«....‬ﺝج(‪ ،‬ﺍاﺯز ﺍاﻓﮑﺎﺭر‬
‫ﺯزﺍاﺋﻞ ﺷﺪ ﻭو ﺣﮑﺎﯾﺎﺕت ﻭو ﻗﺼﺺ ﻣﺆﺗﻔﮑﻪ)‪ (6‬ﻭوﺭرﺩد ﺯزﺑﺎﻥن ﺣﺎﺿﺮ ﻭو ﻏﺎﺋﺐ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﺍاﯾﻦ ﺑﺴﯿﺎﺭر‪...‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﻒ – ﻋﻤﺮ ﺍاﺑﻦ ﺧﻄ‪‬ﺎﺏب ﺍاﺯز ﺻﺤﺎﺑﮥ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﻭو ﺩدﻭوﻣﯿﻦ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺍاﺯز ﺧﻠﻔﺎﯼی‬
‫ﺭرﺍاﺷﺪﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺳﺎﻝل ‪ ١۱٣۳‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ .‬ﺗﺎ ‪ ٢۲٣۳‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ۶٣۳۴) .‬ﺗﺎ ‪۶۴۴‬‬
‫ﻣﯿﻼﺩدﯼی(‪ .‬ﻋﻤﺮ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﭘﻨﺠﻢ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﻫﺠﺮﺕت ﺍاﺳﻼﻡم ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﺩدﺧﺘﺮﺵش‬
‫ﺣﻔﺼﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮﯼی ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺩدﺭر ﺁآﻭوﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﻭو ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﮐﺴﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﯿﺎﻥن ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺑﻪ »ﺍاﻣﯿﺮ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ« ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﺷﺪ ﻭو ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬

‫‪187‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﺩدﺭرﺳﺘﯽ ﻗﻀﺎﻭوﺕت ﻭو ﺩدﺍاﻭوﺭرﯼی​ﺍاﺵش‪» ،‬ﻓﺎﺭرﻭوﻕق« ﻟﻘﺐ ﺩدﺍاﺩدﻩه‬
‫ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺴﯿﮑﻪ ﺟﺪﺍا ﮐﻨﺪ ﺣﻖ‪ ‬ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺑﺎﻃﻞ‪ .‬ﻋﻤﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﺪﺑ‪‬ﺮ ﻭو ﺑﺎ ﻫﻮﺵش ﻭو‬
‫ﺩدﻟﯿﺮ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺧﻼﻓﺘﺶ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻫﺠﺮﯼی ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻤﺎﻝل‬
‫ﺑﻨﯿﺎﺩد ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﺷﺪ ﻭو ﻋﺮﺍاﻕق ﻭو ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﻣﺼﺮ ﻭو ﺷﺎﻡم ﺑﺪﺳﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﻓﺘﺢ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﻋﻤﺮ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ٢۲٣۳‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ۶۴۴) .‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺑﺪﺳﺖ ﯾﮏ ﺑﺮﺩدﮤۀ‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺑﻨﺎﻡم ﻓﯿﺮﻭوﺯز ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﺍاﺑﻮ ﻟﺆﻟﺆ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭرﺳﯿﺪ‪ .‬ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺩدﺭر​ﮔﺬﺷﺖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم‪ ،‬ﻋﻤﺮ ﺍاﺑﻦ ﺧﻄ‪‬ﺎﺏب ﮔﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﺣ‪‬ﺴ‪‬ﺒ‪‬ﻨﺎ‬
‫ﮐﺘﺎﺏب‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ« ﯾﻌﻨﯽ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺏب ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺎ ﺭرﺍا ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻭو ﺑﺴﻨﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺍاﻋﻄﺎﯼی ﻟﻘﺐ ››ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‹‹‬
‫ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﯾﻬﻮﺩد ﻭو ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻧﺰﺍاﻉع ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪ‪ .‬ﯾﻬﻮﺩدﯼی ﺑﻪ ﻣﺤﺎﮐﻤﮥ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻗﺒﺎﻝل ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻪ ﮐﻌﺐ ﺑﻦ ﺍاﺷﺮﻑف ﻣﺎﯾﻞ‪ .‬ﺑﻪ ﺍاﺻﺮﺍاﺭر‬
‫ﯾﻬﻮﺩدﯼی ﺧﺪﻣﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺻﺪﺭر ﺍاﻟﺤﮑﻢ ﻟﻠﯿﻬﻮﺩدﯼی‪ ...‬ﺑﻌﺪ‬
‫ﻣﺴﻠﻢ ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺭرﻭوﯾﻢ ﻧﺰﺩد ﻋﻤﺮ ﺑﻦ ﺧﻄ‪‬ﺎﺏب‪.‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺣﻀﻮﺭر ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺭرﺍا ﺫذﮐﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻓﻘﺎﻝل ﻋﻤﺮ‪ :‬ﺃأﻥنﹺِ ﺍاﺻ‪‬ﺒﹺِﺮ‪ ‬ﺍاﻟﯽ ﺃأﻥنﹾْ‬
‫ﺃأﺗﯿ‪‬ﮏ‪ .‬ﺩد‪‬ﺧﻞ ﺍاﻟﺒﯿﺖ‪ ‬ﻭو ﺍا‪‬ﺧﺬ ﺍاﻟﺴ‪‬ﯿﻒ ﻭو ﺭر‪‬ﺟﻊ ﻭو ﺿ‪‬ﺮﺏب ﻋ‪‬ﻨﹸُﻘﹶَﻪ ﻭو ﻗﺎﻝل‪ :‬ﻫﺬﺍا‬
‫ﺟﺰﺍاﺀء‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﻟ‪‬ﻢ‪ ‬ﯾ‪‬ﺮ‪‬ﺽض‪ ‬ﺑﻤﺎ ﺣﮑﻢ ﺑﻪ ﺭرﺳﻮﻝل​ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ .‬ﻓﻠﻤ‪‬ﺎ ﺑﻠﻎ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺳﻮﻝل ﺳ‪‬ﻤ‪‬ﺎﻩه‪‬‬
‫ﺑﺎﻟﻔﺎﺭرﻭوﻕقﹺِ ﻭو ﻣﻦ ﺫذﻟﮏ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﻟ‪‬ﻘﹼّﹺِﺐ‪ ‬ﺑﻬﺬﺍا ﺍاﻻﺳﻢ‪) " ...‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت‬
‫ﺻﻔﺤﮥ ‪ 121‬ﻭو ‪(122‬‬

‫ﺏب ‪» -‬ﺩدﺳﯿﺴﮥ ﻋﻤﺮﻭو ﺑﻦ ﻋﺎﺹص‪ - «...‬ﻋﻤﺮﻭو ﺑﻦ ﻋﺎﺹص ﯾﺎ ﻋﻤﺮﻭوﻋﺎﺹص ﺍاﺯز‬
‫ﺻﺤﺎﺑﮥ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻭو ﺍاﺯز ﺳﺮﺩدﺍاﺭرﺍاﻥن ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺳﻼﻡم ﺑﻮﺩد ﻭو ﻫﻢ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺟﻨﮓ »ﺻ‪‬ﻔﹼّﹺِﯿﻦ« ﺑﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻭو ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩد‬
‫ﺩدﻏﻠﺒﺎﺯزﺍاﻧﻪ​ﺍاﺵش‪ ،‬ﺳﭙﺎﻫﯿﺎﻥن ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﯿﺰﻩه ﺍاﻓﺮﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ‬
‫ﺳﭙﺎﻫﯿﺎﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺩدﺳﺖ ﺍاﺯز ﺟﻨﮓ ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﺭرﻓﻊ‬
‫ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻭو ﻣﻨﺎﺯزﻋﺖ ﺑﻪ ﺣﮑﻤﯿ‪‬ﺖ ﺗﻦ ﺩدﺭر ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺑﺎﺯز ﺑﻪ ﺷﯿﻮﮤۀ‬

‫‪188‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻓﺮﯾﺒﮑﺎﺭرﺍاﻧﮥ ﻋﻤﺮﻭو ﺑﻦ ﻋﺎﺹص ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺣﮑﻤﯿ‪‬ﺖ ﺑﻪ ﺯزﯾﺎﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ‬
‫ﻃﺎﻟﺐ ﻭو ﺳﻮﺩد ﻭو ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﻧﺎ​ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﺮﻭو‬
‫ﻋﺎﺹص ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﻣﺜﻞ ﺑﺎﺭرﺯز ﻣﮑﺮ ﻭو ﻓﺮﯾﺐ ﻭو ﻧﯿﺮﻧﮓ ﺑﺸﻤﺎﺭر ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺝج ‪" -‬ﯾﺎ ﻏﺼﻨﯽ ﺍاﻻﻋﻈﻢ‪ - "...‬ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺍاﻋﺰﺍاﺯز‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ .‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺑﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺍاﯼی ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﻣﻦ‪ ،‬ﻣﺎ ﺗﺮﺍا ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻫﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﺩدﻣﯿﺎﻥن ﻭو ﺣﺎﻓﻆ ﻭو ﻧﮕﺎﻫﺒﺎﻧﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺯزﻣﯿﻦ‬
‫ﻭو ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻭو ﺩدﮊژ ﻣﺤﮑﻢ ﻭو ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭرﯼی ﺑﺠﻬﺖ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﺑﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﯾﮑﺘﺎ ﻭو‬
‫ﺁآ ﮔﺎﻩه‪ ،‬ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﯾﻢ‪ .‬ﺍاﺯز ﺧﺪﺍا ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺗﻮ ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺣﻔﻆ ﻭو‬
‫ﻧﮕﺎﻫﺪﺍاﺭرﯼی ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﻏﻨﯽ ﻭو ﺑﯽ​ﻧﯿﺎﺯز ﺳﺎﺯزﺩد ﻭو ﺭرﺯزﻕق ﻭو ﺭرﻭوﺯزﯼی ﺩدﻫﺪ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺗﺮﺍا‬
‫ﻣﻠﻬﻢ ﺳﺎﺯزﺩد ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺟﻬﺎﻧﯿﺎﻥن ﻣﻄﻠﻊ ﻏﻨﺎ ﻭو ﺑﯽ​ﻧﯿﺎﺯزﯼی ﻭو ﺩدﺭرﯾﺎﯼی‬
‫ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻣﺴﺌﻠﺖ‬ ‫ﺑﺨﺸﺶ ﻭو ﮐﺮﻡم ﻭو ﻣﺸﺮﻕق ﻓﻀﻞ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺘﺶ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺗﻮ ﺯزﻣﯿﻦ ﺩدﻟﻬﺎ ﺭرﺍا ﺳﻘﺎﯾﻪ ﻭو ﺁآﺑﯿﺎﺭرﯼی ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﮔﯿﺎﻩه‬
‫ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺧﻮﺷﻪ​ﻫﺎﯼی ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺭرﻭوﯾﯿﺪﻩه ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺑﻪ ﺍاﻋﺰﺍاﺯز ﺣﺎﺟﯽ ﺍاﺑﺮﺍاﻫﯿﻢ ﺧﻠﯿﻞ‬
‫ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ ﻭو ﺩدﺭر ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﭘﺮﺳﺶ​ﻫﺎﯼی ﺍاﻭو‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻓﺮﺯزﻧﺪﺍاﻧﺸﺎﻥن ﻭو ﺑﻮﯾﮋﻩه‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﻭو ﺧﺼﻮﺻﯿ‪‬ﺎﺕت ﻭو ﻭوﯾﮋﮔﯿﻬﺎﯼی ﺍاﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫‪...‬ﻓﺎﻋﻠﻢ ﺑﺎﻥنﹼّ ﺍاﺑﻨﺎﺋﯽ ﺃأﻥن ﯾﺘﹼّﺒﻌﻮﻥن ﺍاﺣﮑﺎﻡم​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻻ ﯾﺘﺠﺎﻭوﺯزﻭوﻥن ﻋﻤ‪‬ﺎ ﺣﺪﹼّﺩد‬
‫ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻬﯿﻤﻦ ﺍاﻟﻘﯿ‪‬ﻮﻡم ﻭو ﯾﺄﻣﺮﻭوﻥن ﺍاﻧﻔﺴﻬﻢ ﻭو ﺍاﻧﻔﺲ ﺍاﻟﻌﺒﺎﺩد‬
‫ﺑﺎﻟﻤﻌﺮﻭوﻑف ﻭو ﯾﻨﻬﻮﻥن ﻋﻦ ﺍاﻟﻤﻨﮑﺮ ﻭو ﯾﺸﻬﺪﻭوﻥن ﺑﻤﺎ ﺷﻬﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻣﺤﮑﻢ‬
‫ﺁآﯾﺎﺗﻪ ﺍاﻟﻤﺒﺮﻡم ﺍاﻟﻤﺤﺘﻮﻡم ﻭو ﯾﺆﻣﻨﻮﻥن ﺑﻤﻦ ﯾﻈﻬﺮﻩه​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﯾﻮﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻓﯿﻪ‬
‫ﯾ‪‬ﺤﺼﲐ ﺯزﻣﻦ‪ ‬ﺍاﻻﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﻭو ﺍاﻵﺧﺮﯾﻦ ﻭو ﻓﯿﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺑ‪‬ﻬﻢ‬
‫ﯾ‪‬ﻌﺮﺿﻮﻥن ‪ ...‬ﺍاﺫذﺍاﹰً ﻓﺎﻋﻠﻤﻮﺍا ﺑﺎﻧﹼّﻬﻢ ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﺍاﻟﺸﹼّﺠﺮﺓة ﺍاﻟﺘﹼّﻮﺣﯿﺪ ﻭو ﺍاﺛﻤﺎﺭرﻩه ﻭو ﺑﻬﻢ‬
‫ﺗﻤﻄﺮ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺤﺎﺏب ﻭو ﺗﺮﺗﻔﻊ ﺍاﻟﻐﻤﺎﻡم‪ ...‬ﻭو ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻣﻨﻬﻢ ﯾ‪‬ﻈﻬﺮ ﺑﺎﻟﻔﻄﺮﺓة ﻭو‬
‫ﯾ‪‬ﺠﺮﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻦ ﻟﺴﺎﻧﻪ ﺁآﯾﺎﺕت ﻗﺪﺭرﺗﻪ ﻭو ﻫﻮ ﻣﻤ‪‬ﻦ ﺍاﺧﺘﺼ‪‬ﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﲐ ﺍاﻣﺮﻩه‪...‬‬

‫‪189‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫)ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺍاﻭوﻝل‪ ،‬ﺻﻔﺤﺎﺕت ‪ 67 ،66‬ﻭو ‪(68‬‬

‫ﻣﻀﻤﻮﻥن ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺑﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪... :‬ﺑﺪﺍاﻧﮑﻪ‪ ،‬ﭘﺴﺮﺍاﻥن ﻣﻦ ﺁآﻧﺎﻥن​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥن ﻭو‬
‫ﭘﺎﯾﻨﺪﻩه ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﻭوﺿﻊ ﻭو ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﭘﺎ ﻓﺮﺍاﺗﺮ ﻧﮕﺬﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺧﻮﺩد ﻭو‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮐﺎﺭرﻫﺎﯼی ﻧﯿﮏ ﻭو ﭘﺴﻨﺪﯾﺪﻩه ﻓﺮﻣﺎﻥن ﺩدﻫﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﮐﺎﺭرﻫﺎﯼی ﺯزﺷﺖ‬
‫ﻭو ﻧﺎﭘﺴﻨﺪﯾﺪﻩه ﺑﺎﺯز ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺩدﺭر ﺁآﯾﺎﺕت ﻭوﺍاﺿﺢ ﻭو ﺛﺎﺑﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭرﺵش ﮔﻮﺍاﻫﯽ ﺩدﺍاﺩدﻩه‪ ،‬ﮔﻮﺍاﻫﯽ ﺩدﻫﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻣﻦ ﯾﻈﻬﺮﻩه​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯزﯼی ﮐﻪ‬
‫ﻫﻤﮥ ﺯزﻣﺎﻥن ﻫﺎ ﺍاﺯز ﺁآﻏﺎﺯز ﺗﺎ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﻣﺆﻣﻦ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺯزﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻫﻤﮥ ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﺍاﺯز ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﮔﺎﺭر ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﻭوﯼی ﺑﺮ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪...‬‬
‫ﭘﺲ ﺑﺪﺍاﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺮﮒگ ﻭو ﺑﺎﺭر ﺩدﺭرﺧﺖ ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﻧﺪ ﻭو ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ‬
‫ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺎﺭرﺍاﻥن ﺑﺒﺎﺭرﺩد ﻭو ﺍاﺑﺮ ﺩدﺭر ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺑﺎﻻ ﺭرﻭوﺩد‪ ...‬ﻭو ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﺯز ﺭرﻭوﯼی‬
‫ﻓﻄﺮﺕت ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺯز ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﻭو ﺁآﯾﺎﺕت ﻗﺪﺭرﺗﺶ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻣﺮﺵش ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪) – .‬ﺑﻪ‬
‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻭوﻡم ﺭر‪ .‬ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺳﻮﻡم‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﻧﺺ‪ ‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم‪ ،‬ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﻭو ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭو‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﺻﺤ‪‬ﺖ ﻭو ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﺯز ﻭوﻇﺎﯾﻒ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭرﺍاﺕت‬
‫ﺍاﻭوﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺑﻪ ﻧﺺ‪ ‬ﺟﻠﯿﻞ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ‬
‫ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻧﻪ ﺷﺎﯾﺎﻥن ﺍاﻋﺘﻤﺎﺩد ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺑﻪ ﺍاﺛﺮ ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﺁآﻥن‬
‫ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺩدﻗﹼّﺖ ﻭو ﻓﺤﺺ ﺩدﻗﯿﻖ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻧﻘﻄﻪ​ﺍاﯼی ﺗﺰﯾﯿﺪ ﻭو ﺗﻨﻘﯿﺺ‬
‫ﻭو ﺗﺼﺤﯿﻒ)‪ (١۱‬ﻧﮕﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﻗﻀﯿ‪‬ﮥ ﻓﹶَﺎﻗﹾْﺒﻠﻮﻩه)‪ (٢۲‬ﺑﻪ ﺗﺼﺤﯿﻒ‪ ،‬ﻓﹶَﺎﻗﹾْﺘﻠﻮﻩه)‪(٣۳‬‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺧﺎﻃﺮ ﻧﺮﻭوﺩد‪ .‬ﭘﺎﺩدﺷﺎﻩه ﺷﺎﻡم ﻧﻮﺭرﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺳﻠﺠﻮﻗﯽ)‪ (۴‬ﺍاﻣﺮ​ﻧﺎﻣﻪ​ﺍاﯼی ﺑﻪ‬
‫ﺣ‪‬ﻠﹶَﺐ)‪ (۵‬ﻧﮕﺎﺷﺖ ﻋﺒﺎﺭرﺗﺶ ﺍاﯾﻦ‪ :‬ﺍاﺫذﺍا ﻭوﺻﻠﮑﻢ ﺍاﻣﺮﯼی ﻫﺬﺍا‪ ،‬ﻓﺎﺣﺼ‪‬ﻮﺍا ﮐﻞ‪‬‬

‫‪190‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻟﯿﻬﻮﺩد ﻓﯽ ﺣﻠﺐ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﯾﻬﻮﺩد ﺣﻠﺐ ﺭرﺍا ﺑﺸﻤﺎﺭرﯾﺪ‪ .‬ﮐﺎﺗﺐ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬
‫ﺗﻮﻗﯿﻊ)‪ (۶‬ﻭو ﺗﻤﻬﯿﺮ)‪ (٧۷‬ﻓﺮﻣﺎﻥن‪ ،‬ﻏﻔﻠﺖ ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﻣﮕﺴﯽ ﻧﻘﻄﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﻓﹶَﻀ‪‬ﻼﺕت)‪ (٨۸‬ﺑﺎﻻﯼی ﺣﺎﯼی »ﺍاﺣﺼﻮﺍا«)‪ (٩۹‬ﮔﺬﺍاﺷﺖ‪» ،‬ﺍاﺧﺼﻮﺍا«)‪(١۱٠۰‬‬
‫ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﻓﺮﻣﺎﻥن‪ ،‬ﺟﻤﯿﻊ ﯾﻬﻮﺩد ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺭرﺍا ﺟﻤﻊ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﻼﯼی ﻋﻈﯿﻤﯽ‬
‫ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺑﯿﭽﺎﺭرﮔﺎﻥن ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ‪ .‬ﭼﻮﻥن ﮐﯿﻔﯿ‪‬ﺖ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻭو ﻣﺴﻤﻮﻉع ﭘﺎﺩدﺷﺎﻩه‬
‫ﮔﺸﺖ‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺑﺮ​ﺁآﺷﻔﺖ ﻭو ﺩدﺷﻨﺎﻡم ﮔﻔﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﻏﻀﺐ ﺑﺮ​ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺖ ﻭو ﮐﺎﺗﺐ‬
‫ﺭرﺍا ﻣﻮﺭرﺩد ﻋﺘﺎﺏب ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﭼﻮﻥن ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﮔﺸﺖ‪ ،‬ﻣﺸﻬﻮﺩد‬
‫ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﺼﺤﯿﻒ ﻭو ﺗﺤﺮﯾﻒ)‪ (١۱١۱‬ﺭرﺍا ﯾﮏ ﺫذﺑﺎﺑﮥ)‪ (١۱٢۲‬ﺿﻌﯿﻒ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ .‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﺗﺼﺤﯿﻒ ﻭو ﺗﺰﯾﯿﺪ ﻧﻘﻄﻪ​ﺍاﯼی ﭼﻪ ﻇﻠﻢ ﻋﻈﯿﻢ ﻭو‬
‫ﻓﺴﺎﺩد ﺷﺪﯾﺪ ﺑﺮ ﭘﺎ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻗﯿﺎﺱس ﮐﻨﯿﺪ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﺍاﻣﺎﻧﺎﺕت ﻭو ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺭرﺍا ﻣﺘﺰﻟﺰﻟﯿﻦ ﻏﺼﺐ ﻭو ﺿﺒﻂ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪...‬‬
‫)ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺳﻮﻡم ﺭر‪ .‬ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﭼﻬﺎﺭرﻡم‪ :‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺩدﻭو ﺟﺎﻧﻄﻪ ﯾﺎ ﭼﻨﺘﻪ ﻣﺤﺘﻮﯼی ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﻭو ﻣﻬﺮﻫﺎ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯزﻫﺎﯼی ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺳﭙﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬

‫ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم‪ ...‬ﺩدﺭر ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺍاﺧﯿﺮﻩه ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻓﺮﺍاﺵش ﺗﺸﺮﯾﻒ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻋﺒﺪ ﺑﻪ ﻗﺼﺮ ﺭرﻓﺖ ﻭو ﺷﺐ ﻭو ﺭرﻭوﺯز ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﺍاﻗﺪﺱس ﺑﻮﺩدﻡم‪ ...‬ﺭرﻭوﺯزﯼی‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ :‬ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﻣﻦ ﺭرﺍا ﺟﻤﻊ ﮐﻦ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻓﺮﻣﺎﯾﺶ ﭼﻨﺎﻥن ﻃﭙﺶ ﻭو‬
‫ﺍاﺿﻄﺮﺍاﺑﯽ ﺩدﺭر ﻗﻠﺐ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﺷﺮﺡح ﻧﺘﻮﺍاﻧﻢ‪ .‬ﻣﮑﺮ‪‬ﺭر ﺍاﻣﺮ ﻗﻄﻌﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺤﺾ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝل ﺍاﺭرﺗﻌﺎﺵش ﺩدﻝل ﻭو ﺩدﺳﺖ ﻣﺒﺎﺷﺮﺕت ﺑﻪ‬
‫ﺟﻤﻊ ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﻧﻤﻮﺩدﻡم ﻭو ﺩدﻭو ﺟﺎﻧﻄﮥ)‪ (١۱‬ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺑﺰﺭرﮒگ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﻗﺖ‬
‫ﺗﺸﺮﯾﻒ ﺑﺮﺩدﻥن ﺑﻪ ﻗﺼﺮ ﻭو ﻣﺮﺍاﺟﻌﺖ ﺑﻪ ﻋﮑﹼّﺎ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﻭو ﻣﺎ ﯾﺘﻌﻠﹼّﻖ‬
‫ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺁآﻓﺎﻕق ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺩدﻭو ﺟﺎﻧﻄﻪ ﮔﺬﺍاﺷﺘﻪ ﻣﯽ​ﺷﺪ‪ ...‬ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق‬
‫ﻭو ﺍاﻣﺎﻧﺎﺕت ﻭو ﺧﻮﺍاﺗﻢ ﻭو ﺳﺠﻊ​ﻫﺎﯼی ﻣﻬﺮﻫﺎﯼی ﻣﻘﺪﹼّﺱس)‪ (٢۲‬ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺩدﻭو‬

‫‪191‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺟﺎﻧﻄﻪ ﮔﺬﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺴﺘﯿﻢ‪ .‬ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ :‬ﺗﻌﻠﹼّﻖ ﺑﻪ ﺗﻮ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺭرﺯزﯾ‪‬ﮥ ﮐﺒﺮﱝ ﺭرﺥخ‬
‫ﻧﻤﻮﺩد‪ ...‬ﺳﺮﺍاﺝج ﻫﺪﱝ ﺍاﺯز ﻣﻼﺀء ﺍاﺩدﻧﯽ ﺻﻌﻮﺩد ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺯزﺟﺎﺟﮥ ﻣﻼﺀء‬
‫ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﺮ ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺖ‪ ...‬ﭼﻮﻥن ﺧﻮﺍاﺳﺘﯿﻢ ﺟﺴﺪ ﻣﻄﻬ‪‬ﺮ ﺭرﺍا ﻏﺴﻞ ﻭو ﺁآﺏب ﭘﺎﮎک‬
‫ﻭو ﻣﺎﺀء ﻃﻬﻮﺭر ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﻔﺤﺎﺕت ﺁآﻥن ﺗﻦ ﭼﻮﻥن ﺑﻠﹼّﻮﺭر ﻣﻌﻄ‪‬ﺮ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻫﻞ ﻓﺘﻮﺭر ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺟﺎﻧﻄﻪ ﺭرﺍا ﺑﺪﻫﯿﺪ ﺑﺪﻫﻢ ﻣﯿﺮﺯزﺍا‬
‫ﺑﺪﯾﻊ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ)‪ (٣۳‬ﺑﻪ ﻏﺮﻓﮥ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮﺩد ﻭو ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺁآﺏب‬
‫ﻣﻮﺝج ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺯزﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺍاﺯز ﺷﺪﹼّﺕت ﺻﺪﻣﮥ ﮐﺒﺮﱝ ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﺭرﺯزﯾ‪‬ﮥ ﻋﻈﻤﲐ‬
‫ﻣﺪﻫﻮﺵش ﻭو ﻣﺤﻮ ﻭو ﻓﺎﻧﯽ ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻭوﺟﻪ ﮔﻤﺎﻥن ﭼﻨﯿﻦ ﻇﻠﻢ‬
‫ﻧﻤﯽ​ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻟﻬﺬﺍا ﺁآﻥن ﺩدﻭو ﺟﺎﻧﻄﻪ ﺭرﺍا ﺑﺘﻤﺎﻣﻪ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻡم‪ ...‬ﭼﻮﻥن ﯾﻮﻡم‬
‫ﺗﺎﺳﻊ ﺗﻼﻭوﺕت ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ ﮔﺸﺖ ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺩدﺭر ﻣﺬﺍاﻕق ﺍاﻫﻞ ﻭوﻓﺎﻕق‬
‫ﺣﻼﻭوﺕت ﺷﻬﺪ ﺑﺨﺸﯿﺪ‪ ،‬ﺣﺰﺑﯽ ﻣﺴﺮﻭوﺭر ﻭو ﻣﺴﺘﺒﺸﺮ ﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻌﻀﯽ‬
‫ﻣﻐﻤﻮﻡم ﻭو ﻣﺘﺤﺴ‪‬ﺮ‪ .‬ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﮐﺒﺮﱝ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﻩه ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺸﺖ ﻭو‬
‫ﻏﺒﺎﺭر ﮐﺪﻭوﺭرﺕت ﻋﻈﻤﲐ ﺩدﺭر ﺑﺸﺮﮤۀ ﺍاﻫﻞ ﻫﻮﱝ ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﺑﻪ ﻗﺴﻤﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺟﻤﯿﻊ ﺣﺎﺿﺮﯾﻦ ﻣﻠﺘﻔﺖ ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﯾﻮﻡم ﺍاﺳﺎﺱس ﻧﻘﺾ ﮔﺬﺍاﺷﺘﻪ‬
‫ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭرﯾﺎﯼی ﻭوﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻮﺝج ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺁآﺗﺶ ﻓﺴﺎﺩد ﺑﺮ ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺖ ﻭو ﻗﻠﻮﺏب‬
‫ﻣﺨﻠﺼﯿﻦ ﺑﺴﻮﺧﺖ‪ ،‬ﺭرﻭوﺯز ﺑﻪ ﺭرﻭوﺯز ﺍاﯾﻦ ﺁآﺗﺶ ﺷﻌﻠﻪ ﻭوﺭر ﮔﺸﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻏﺒﺎﺭر‬
‫ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺍاﺕت ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﺗﻮﻗﯿﻌﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺍاﺳﺘﺪﻋﺎ‬
‫ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﻓﻮﻕق ﺗﻮﻗﯿﻌﺶ ﺑﻪ ﺧﺎﺗﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ‬
‫ﺧﺎﺗﻢ ﺍاﺯز ﺧﺎﺗﻢ​ﻫﺎﯼی ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺪﻫﯿﺪ ﺗﺎ ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﻗﯿﻊ ﺭرﺍا ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﻧﻤﺎﯾﻢ‪ .‬ﺩدﺭر‬
‫ﺟﻮﺍاﺏب ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺧﺒﺮﯼی ﺍاﺯز ﺧﺎﺗﻢ​ﻫﺎﯼی ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﺪﺍاﺭرﻡم! ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﺧﺎﺗﻢ​ﻫﺎﯼی ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺩدﺭر ﺟﺎﻧﻄﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﮔﻨﺠﮥ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻮﺩد ﻭو ﺟﺎﻧﻄﻪ ﺭرﺍا ﻣﻦ‬
‫ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺷﻤﺎ ﻧﻤﻮﺩدﻡم‪ ،‬ﮔﻔﺖ‪ :‬ﻣﻦ ﻧﺪﯾﺪﻡم ﻭو ﻧﻤﯿﺪﺍاﻧﻢ! ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻮﺍاﺏب ﻗﺴﻢ‬
‫ﺑﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺻﻮﺍاﺏب ﭼﻨﺎﻥن ﺍاﺭرﺗﻌﺎﺷﯽ ﺩدﺭر ﺑﺪﻥن ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻭوﺻﻒ ﻧﺘﻮﺍاﻧﻢ‪،‬‬
‫ﺣﯿﺮﺍاﻥن ﻭو ﺳﺮ ﮔﺮﺩدﺍاﻥن ﻣﺎﻧﺪﻡم ﻭو ﮔﺮﯾﺎﻥن ﻭو ﻧﺎﻻﻥن ﺷﺪﻡم ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﭼﻪ ﻓﺘﻨﮥ‬
‫ﻋﻈﻤﲐ ﺑﻮﺩد ﻭو ﭼﻪ ﻇﻠﻤﺖ ﺩدﻫﻤﺎﺀء ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺸﺖ‪‌ ...‬‬
‫)ﺑﻪﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺭر‪ .‬ﮎک‪(.‬‬

‫‪192‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻭو ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺷﺄﻥن ﻭو‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﻋﺒﺪ ﻋﺒﺪ ﺑﻬﺎﺀء ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﺪ ﻭو ﻣﺤﻮ ﻭو ﻧﺎﺑﻮﺩد ﻭو ﺫذﺭر‪‬ﮤۀ‬
‫ﻣﻔﻘﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻣﯽ​ﺷﻨﺎﺳﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﺳﻨﮥ ﺻﻌﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﺮﺍاﻕق ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﻣﻀﻤﻮﻧﺶ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺸﺤﻮﻥن)‪ :(١۱‬ﺍاﻋﻠﻢ ﺃأﻥنﹼّ ﺍاﻟﻌﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺔ ﻓﯽ ﻋﺘﺒﺘﻪ)‪ (٢۲‬ﺍاﻟﺴ‪‬ﺎﻣﯿﺔ)‪ (٣۳‬ﻫﯽ‬
‫ﺗﺎﺟﯽ ﺍاﻟﻮﻫ‪‬ﺎﺝج)‪ (۴‬ﻭو ﺍاﮐﻠﯿﻠﯽ)‪ (۵‬ﺍاﻟﺠﻠﯿﻞ ﻭو ﺑﻬﺎ ﺍاﻓﺘﺨﺮ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﻤﻸ ﺍاﻟﻌﺎﻟﯿﻦ‪.‬‬
‫ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺻﻔﺤﻪ​ﺍاﯼی ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺸﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺗﺎ ﺧﺘﺎﻡم ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻮﺩد‬
‫ﻭو ﻣﻀﻤﻮﻧﺶ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺍا ﺕت ﺩدﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺮ ﻓﻘﺮ ﻭو ﻓﻨﺎ‪ :‬ﺍاﻋﻠﻢ ﺃأﻥنﹼّ ﺍاﺳﻤﯽ‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﻟﻘﺒﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﻧﻌﺘﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﮐﯿﻨﻮﻧﺘﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو‬
‫ﺫذﺍاﺗﯿ‪‬ﺘﯽ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﻣﺴﺠﺪﯼی ﺍاﻻﻗﺼﲐ)ﺍاﻟﻒ( ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺳﺪﺭرﺗﯽ‬
‫ﺍاﻟﻤﻨﺘﻬﲐ)ﺏب( ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺟﻨﹼّﺘﯽ ﺍاﻟﻤﺄﻭوﱝ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء)ﺝج( ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻝل‬
‫ﺫذﻟﮏ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻻﻧﺘﻬﺎﺀء‪...‬‬
‫ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ ﮐﻪ ﺳﻪ ﭼﻬﺎﺭر ﺳﻨﮥ ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻟﻤﺸﻬﻮﺭر ﺑﻪ ﺭرﺟﺎﻝل ﺍاﻟﻐﯿﺐ)ﺩد( ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺻﻮﺭرﺗﺶ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻫﻮﺍاﻻﺑﻬﲐ‪ ،‬ﺍاﯼی ﻃﺎﻟﺐ ﺻﺎﺩدﻕق ﻭو ﺣﺒﯿﺐ ﻣﻮﺍاﻓﻖ‪ ،‬ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﯼی‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮔﺸﺖ ﻭو ﺑﻪ ﻣﻨﺘﻬﺎﯼی ﺩدﻗﹼّﺖ ﺗﻼﻭوﺕت ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﺗﮑﻠﯿﻒ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﻧﺎﺯزﻝل ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺗﹼّﺒﺎﻉع ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﺻﺮﯾﺢ‬
‫ﻭوﺍاﺿﺢ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻧﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺗﻠﻮﯾﺢ ﻧﺪﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﻗﺴﻢ ﺑﻪ ﻣﺮﺑ‪‬ﯽ ﻏﯿﺐ ﻭو ﺷﻬﻮﺩد ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭرﯼی ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو‬
‫ﯾﺎ ﺗﺨﻄ‪‬ﺮﯼی)‪ (6‬ﮐﻨﺪ ﺳﺒﺐ ﺍاﺣﺘﺠﺎﺏب ﺍاﻭو ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﺭرﺗﯿﺎﺏب)‪ (7‬ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺻﻤﯿﻤﯽ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺻﺮﯾﺤﯽ ﺑﺪﯾﻬﯽ ﺍاﻫﻞ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﺑﻬﲐ‬
‫ﻭو ﺳﮑﹼّﺎﻥن ﺟﺒﺮﻭوﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﮐﻠﹼّﯿ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﻧﻘﺎﻁط ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺷﻤﻮﺱس‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﺒﺎﺩدﯼی ﻓﯿﻮﺿﺎﺕت ﺭرﺣﻤﺎﻧﯿ‪‬ﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺭرﻭوﺣﯽ ﻷﻗﺪﺍاﻡم ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺋﻪ ﺍاﻟﻔﺪﺍا ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻣﻮﻋﺪ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر‬
‫ﮐﺘﺎﺏب​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻟﻒ ﺳﻨﻪ)‪ (8‬ﺟﻤﯿﻊ ﻧﻔﻮﺱس ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺷﻮﻧﺪ‪،‬‬

‫‪193‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺩدﻻ‪‬ﺀء)‪ (9‬ﻭو ﻋﺒﺎﺩد ﻭو ﺍاﺭرﻗﹼّﺎﺀء)‪ (10‬ﺑﻞ ﺗﺮﺍاﺏب ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮐﻨﺪ ﮐﻞ‪ ‬ﺩدﺭر‬
‫ﻧﺰﺩد ﺁآﻥن ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ ﺳﺮﺝج)‪ (11‬ﻣﺴﺘﻀﯿﺌﻪ)‪ (12‬ﻭو ﻧﺠﻮﻡم‬
‫ﻣﺴﺘﻨﯿﺮﻩه)‪ (13‬ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻌﺎﻋﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺷﻌ‪‬ﮥ ﺁآﻥن ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﻣﺴﺘﻔﯿﺾ ﮔﺸﺘﻨﺪ ﮐﻞ‪ ‬ﻋﺒﺎﺩد‪ ‬ﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺎﻣﺮﻩه ﯾﻌﻤﻠﻮﻥن‪ .‬ﺳﺒﺤﺎﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﭼﻪ‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺍاﺳﺖ ﺑﯿﻦ ﺗﺮﺍاﺏب ﻭو ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻻﺭرﺑﺎﺏب ﻭو ﭼﻪ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﺍاﺳﺖ ﺑﯿﻦ ﺫذﺭر‪‬ﻩه ﻭو‬
‫ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏب‪ .‬ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﻘﺎﻣﺶ ﻋﺒﺪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺳﺖ ﻭو ﺫذﺭر‪‬ﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﺧﺎﮎک ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯾﺶ ﻣﺤﻮ ﻭو ﻧﺎﺑﻮﺩدﻡم ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺑﻨﺪﮔﺎﻧﺶ ﺗﺮﺍاﺏب ﺑﯽ​ﻭوﺟﻮﺩد ﺃأﺳﺘﻐﻔﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻦ ﺩدﻭوﻥن ﺫذﻟﮏ‪ ،‬ﯾﺎ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ .‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝل ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻭو ﺭرﺃأﻓﺖ ﺗﻔﻬﯿﻢ ﮐﻞ‪ ‬ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻧﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻨﻒ ﻭو ﺯزﺟﺮ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺷﻮﺩد‪ .‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻉع‪.‬‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﻔﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺩدﺭر ﭼﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻗﺎﺋﻢ ﻭو ﺩدﺭر ﭼﻪ ﻓﮑﺮ ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ‬
‫ﻭو ﻣﺴﺘﻐﺮﻕق ﺑﺤﻮﺭر ﻣﺘﻼﻃﻢ‪ ،‬ﺑﺎ ﻗﻮ‪‬ﺕت ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﺑﻬﲐ ﭼﻮﻥن ﺍاﺿﻌﻒ‬
‫ﻧﺎﺱس ﻓﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﺤﻮ ﻭو ﻧﺎﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭر ﻗﻮ‪‬ﺕت ﻧﺼﺮﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﭼﻮﻥن‬
‫ﺍاﺣﻘﺮ ﻋﺒﺎﺩد ﺩدﺭر ﺻﻘﻊ ﻭوﺟﻮﺩد)‪ (14‬ﻣﺸﻬﻮﺩد‪ ،‬ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﺍاﻫﻞ ﻓﺘﻮﺭر)‪(15‬‬
‫ﭼﻪ ﻗﺪﺭر ﻣﻔﺘﺮﯼی ﻭو ﺟﺴﻮﺭر ﮐﻪ ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﻣﯽ​ﺩدﻫﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻧﻌﻮﺫذ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ ﻣﻘﺎﻣﯽ‬
‫ﻓﻮﻕق ﻣﻘﺎﻡم ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻗﻀﯿ‪‬ﻪ ﺑﺮ ﺍاﻫﻞ ﻓﺘﻮﺭر ﮔﺮﺍاﻥن‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه!‪..‬‬
‫ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﻋﻈﻤﲐ ﺩدﺭر ﮐﻤﺎﻝل ﻣﺤﻮﯾ‪‬ﺖ ﻭو ﻓﻨﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻗﺪﺱس ﻗﺎﺋﻢ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺫذﺭر‪‬ﮤۀ ﻣﻔﻘﻮﺩد ﻭو ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﻭو ﻧﺎﺑﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺑﻨﺪﮔﯽ‬
‫ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺭرﺍاﺳﺦ ﻭو ﺩدﺍاﺋﻢ‪ ،‬ﻫﯿﭻ ﺍاﺳﻤﯽ ﻧﺨﻮﺍاﺳﺘﻢ ﻭو ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻟﻘﺒﯽ‬
‫ﻧﯿﺎﺭرﺍاﺳﺘﻢ ﻭو ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﻭوﺣﯽ ﻧﻨﻤﻮﺩدﻡم ﺣﺘﹼّﯽ ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﻣﻠﻬﻢ ﻧﺨﻮﺍاﻧﺪﻡم‪ ،‬ﻧﻪ‬
‫ﻣﺴﺘﻀﯽﺀء ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻢ ﻭو ﻧﻪ ﻣﺴﺘﻨﯿﺮ‪ ،‬ﻧﻪ ﻣﺴﺘﺸﺮﻕق ﻧﻪ ﻣﺴﺘﺒﺮﻕق‪ ،‬ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺣﯿﺎﻥن‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻋﺒ‪‬ﺎﺱس ﻧﺎﻣﯿﺪﻡم ﻭو ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﻧﺎﺱس ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﻢ ﺷﻬﯿﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻡم‪،‬‬
‫ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻨﺘﻬﺎﯼی ﺁآﺭرﺯزﻭوﯼی ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺍاﻧﻌﺪﺍاﻡم ﺻﺮﻑف ﻭو ﻓﻨﺎﯼی ﺑﺤﺖ)‪ (16‬ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺑﯽ​ﻧﺎﻡم ﻭو ﮔﻤﻨﺎﻡم ﺷﻮﻡم ﻭو ﺑﯽ​ﺍاﺛﺮ ﻭو ﺑﯽ​ﻧﺸﺎﻥن ﮔﺮﺩدﻡم ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ‬

‫‪194‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﻪ ﻋﺪﻡم ﺑﺤﺖ ﻭو ﻓﻨﺎﯼی ﺻﺮﻑف ﺍاﺳﺖ ﻣﺘﺤﻘﹼّﻖ ﺷﻮﻡم‪....‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﻒ ‪ -‬ﻣﺴﺠﺪﯼی ﺍاﻻﻗﺼﲐ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء = ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﻗﺒﻠﻪ ﮔﺎﻩه ﻣﻦ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﻭو ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺍاﻗﺼﲐ ﯾﺎ ﺟﺎﻣﻊ ﺍاﻗﺼﲐ‬
‫ﻣﺴﺠﺪﯼی ﺍاﺳﺖ ﺑﺰﺭرﮒگ ﺩدﺭر ﺷﻬﺮ ﺑﯿﺖ​ﺍاﻟﻤﻘﺪﺱس ﯾﺎ ﻗﺪﺱس ﺷﺮﯾﻒ ﯾﺎ ﺍاﻭوﺭرﺷﻠﯿﻢ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﯿﻤﮥ ﺩدﻭوﻡم ﻗﺮﻥن ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻫﺠﺮﯼی )ﻧﯿﻤﮥ ﺩدﻭوﻡم ﻗﺮﻥن ﻫﻔﺘﻢ ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن‬
‫ﺍاﻣﯿﺮ ﻋﺒﺪ ﺍاﻟﻤﻠﮏ ﺍاﺑﻦ ﻣﺮﻭوﺍاﻥن ﭘﻨﺠﻤﯿﻦ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺍاﺯز ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﹸُﻣﻮﯼی ﺩدﺭر ﻣﺤﻞ‬
‫ﻭوﯾﺮﺍاﻧﮥ ﻣﻌﺒﺪ ﯾﺎ ﻫﯿﮑﻞ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺍاﻭوﺩد ﻧﺒﯽ ﺑﻨﺎﯼی ﺁآﻧﺮﺍا ﺁآﻏﺎﺯز ﻭو ﺳﻠﯿﻤﺎﻥن‬
‫ﻧﺒﯽ ﺁآﻧﺮﺍا ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺗﻤﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪ‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﻌﺒﺪ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺭر ﻭوﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﺩدﻭوﺑﺎﺭرﻩه ﺑﻨﺎ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو »ﺩدﯾﻮﺍاﺭر ﻧﺪﺑﻪ« ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﻣﺴﺠﺪ‬
‫ﺍاﻗﺼﲐ ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺣﺎﺿﺮ ﺍاﺯز ﺑﻘﺎﯾﺎﯼی ﺁآﻥن ﻣﻌﺒﺪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻌﺒﺪ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥن ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﻣﺤﻞ ﺳﺎﺑﻖ ﻣﺴﺠﺪ ﺍاﻗﺼﲐ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺁآﻧﮑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ‬
‫ﺍاﺳﻼﻡم ﻗﺒﻠﮥ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪ ﻭو ﭼﻨﺪﯼی ﺑﻌﺪ ﻫﻨﮕﺎﻡم ﻧﻤﺎﺯز‪ ،‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ‬
‫ﺁآﯾﮥ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ١۱۴۴‬ﺍاﺯز ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺑﻘﺮﻩه‪ ،‬ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﺄﻣﻮﺭر ﺑﻪ‬
‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﻣﺴﺠﺪ ﺍاﻗﺼﲐ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺍاﻟﺤﺮﺍاﻡم ﯾﺎ ﺧﺎﻧﮥ ﮐﻌﺒﻪ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ‬
‫ﺍاﯾﻦ‪ ،‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺁآﯾﮥ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺇإﺳﺮﺍاﺀء‪ ،‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺩدﺭر ﺷﺐ ﻣﻌﺮﺍاﺝج‬
‫ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻣﺴﺠﺪ ﺣﺮﺍاﻡم ﯾﻌﻨﯽ ﮐﻌﺒﻪ ﺩدﺭر ﻣﮑﹼّﻪ ﺑﺴﻮﯼی ﻣﺴﺠﺪ ﺍاﻗﺼﲐ‬
‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻤﻘﺪﺱس ﺳﯿﺮ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﺑﺴﻮﯼی ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺭرﻭوﺍاﻧﻪ ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬
‫ﺏب ‪ -‬ﺳﺪﺭرﺗﯽ ﺍاﻟﻤﻨﺘﻬﲐ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء = ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﮥ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﻭو ﺍاﻭوﺝج‬
‫ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﻦ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺁآﯾﺎﺕت ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ٧۷‬ﺗﺎ ‪ ١۱۵‬ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﮤۀ‬ ‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد‬
‫ﻧﺠﻢ ﻫﻨﮕﺎﻣﯿﮑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺑﻪ ﻣﻌﺮﺍاﺝج ﺭرﻓﺖ ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺑﻪ ﺳﺪﺭرﮤۀ ﻣﻨﺘﻬﲐ‬
‫)ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﺩدﺭرﺧﺖ( ﻭوﺍاﻗﻊ ﺩدﺭر ﺑﺎﻻﺗﺮﯾﻦ ﻧﻘﻄﮥ ﺟﻨﹼّﺖ ﺩدﺭر ﺁآﻣﺪ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺳﻮﯼی ﺁآﻥن‬
‫ﺑﺸﺮ ﻭو ﻣﻼﺋﮑﮥ ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻧﺘﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻓﺮﺍاﺗﺮ ﻗﺪﻡم ﮔﺬﺍاﺭرﻧﺪ‪) .‬ﺩدﺭرﺧﺖ ﺳﺪﺭر ﯾﺎ ﺳﺪﺭرﻩه‬

‫‪195‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭرﺧﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺗﯿﺮﮤۀ ﻣﺨﺮﻭوﻃﯿﺎﻥن ﮐﻪ ﺷﺒﺎﻫﺖ ﺯزﯾﺎﺩدﯼی ﺑﺎ ﮐﺎﺝج ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭوﻟﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﮐﺎﺝج ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺗﻨﻮﻣﻨﺪﺗﺮ ﻭو ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﻣﯽ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺗﺎ ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﺳﻪ ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﻋﻤﺮ‬
‫ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪) .‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﻌﯿﻦ(‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺳﺪﺭرﮤۀ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﻭو ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﭘﺬﯾﺮ ﻭو ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺝج ‪ -‬ﺟﻨﹼّﺘﯽ ﺍاﻟﻤﺄﻭوﯼی‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء = ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺑﻬﺸﺖ ﻣﻮﻋﻮﺩد ﻭو ﻣﻨﺰﻝل ﻭو ﺁآﺭرﺍاﻣﮕﻪ ﻣﻦ‬
‫ﺑﻨﺪﮔﯽ ﻭو ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﺁآﯾﮥ‬
‫ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ١۱۵‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻧﺠﻢ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن »ﺟﻨﹼّﺔ ﺍاﻟﻤﺄﻭوﯼی« ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﺳﺪﺭرﮤۀ ﻣﻨﺘﻬﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺑﻬﻨﮕﺎﻡم ﻣﻌﺮﺍاﺝج ﺑﺴﻮﯼی ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺑﺪﺍاﻧﺠﺎ ﺭرﺳﯿﺪ‪.‬‬
‫ﺩد ‪ -‬ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻤﺸﻬﻮﺭر ﺑﻪ ﺭرﺟﺎﻝل ﺍاﻟﻐﯿﺐ = »ﺭرﺟﺎﻝل ﻏﯿﺐ« ﺩدﺭر ﻋﺮﻑف‬
‫ﺗﺼﻮ‪‬ﻑف ﺑﻪ ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﻣﺮﺩدﺍاﻥن ﺧﺪﺍا ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ ﻣﺮﺩدﻡم ﺩدﻧﯿﺎ ﭘﻨﻬﺎﻥن ﻭو ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‬
‫ﻭو ﺟﻬﺎﻥن ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻗﻮﺍاﻡم ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﺩد "ﻧﺠﺒﺎ" ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺁآﻗﺎ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺑﻪ ﺭرﺟﺎﻝل ﺍاﻟﻐﯿﺐ‪ ،‬ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﻧﺠ‪‬ﺎﺭر ﯾﺰﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی ‪ -‬ﺟﻠﺪ ﺩدﻭوﻡم‬
‫ﺻﻔﺤﺎﺕت ‪ ١۱٠۰۶3‬ﺗﺎ ‪ ١۱٠۰۶۴‬ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﻧﺠ‪‬ﺎﺭر ﺟﻮﺍاﻧﯽ ﺑﻮﺩد ﺑﻪ ﺳﻦ‪ ٢۲٠۰ ‬ﺳﺎﻝل ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﻣﺤﻠﹼّﮥ‬
‫ﭘﯿﺮ ﺑﺮﺝج )ﺍاﺯز ﻣﺤ‪‬ﹼّ‪‬ﺕت ﺷﻬﺮ ﯾﺰﺩد(‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺟﻮﺍاﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﺸﺘﻌﻞ ﻭو ﻣﻨﺠﺬﺏب‬
‫ﺑﻮﺩد‪ ...‬ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﻭوﻗﺎﺗﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺗﻘﯽ ﺳﺒﺰﻭوﺍاﺭرﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺷﻘﺎﻭوﺕت ﻭو ﻋﺪﺍاﻭوﺕت ﺗﻌﻘﯿﺐ ﺑﻪ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺍاﯾﺎﻡم ﺭرﻣﻀﺎﻥن‬
‫ﻣﺪﹼّﺕت ﺳﯽ ﺭرﻭوﺯز ﺩدﺭر ﻣﺴﺠﺪ ﻣﯿﺮ ﭼﻘﻤﺎﻕق ﻭوﻋﻆ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﻮﺩد ﻭو ﺗﻤﺎﻡم ﺑﺮ ﺿﺪﹼّ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ...‬ﻫﻤﻪ ﺭرﻭوﺯز ﺟﻨﺎﺏب ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﻣﺴﺠﺪ ﭘﺎﯼی ﻭوﻋﻆ‬
‫ﺷﯿﺦ ﻣﻦ ﺍاﻟﺒﺪﻭو ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﺨﺘﻢ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﻣﯽ​ﺑﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺻﺤﺒﺖ​ﻫﺎﯼی ﺭرﻭوﺯز‬
‫ﺷﯿﺦ ﺭرﺍا ﻓﺮﺍا ﻣﯽ​ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭو ﺷﺐ‪...‬ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺷﯿﺦ ﮐﻪ ﺭرﻭوﯼی ﻣﻨﺒﺮ‬
‫ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩد ﺟﻮﺍاﺏب ﻣﯽ​ﻧﮕﺎﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﺁآﺧﺮ ﺁآﻥن ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺳﻢ ﺭرﺟﺎﻝل ﺍاﻟﻐﯿﺐ‬

‫‪196‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻣﻀﺎﺀء ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻫﻤﻪ ﺭرﻭوﺯزﻩه‪ ...‬ﺑﻪ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﯾﮑﻨﻔﺮ ﺍاﺯز ﺍاﻣﺎﺀء ﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ‪...‬‬
‫ﻭو ﮔﺎﻫﯽ ﺧﻮﺩدﺷﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﺷﯿﺦ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﻣﻄﺎﻟﺐ‬
‫ﻋﺎﻟﯽ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺎﺟﺰ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ ...‬ﮔﺎﻫﯽ ﺭرﻭوﺯزﻫﺎ ﺑﺎﻻﯼی ﻣﻨﺒﺮ ﻣﯽ​ﮔﻔﺖ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﺭرﺟﺎﻝل ﺍاﻟﻐﯿﺐ‪ ،‬ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻢ ﺍاﻵﻥن ﺗﻮ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺠﻠﺲ ﺣﺎﺿﺮﯼی ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻢ ﺗﻤﺎﻡم ﺭرﺍا ﻓﺮﺍا ﻣﯽ​ﮔﯿﺮﯼی ﻭوﻟﯽ ﺗﺮﺍا ﻧﻤﯽ​ﺷﻨﺎﺳﻢ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻣﻦ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺻﺤﺒﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﺯز ﺷﺐ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺟﻮﺍاﺏب‬
‫ﻣﯽ​ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﯾﺪ ﻣﻘﺼﻮﺩدﻡم ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺷﻤﺎ ﭼﯿﺰ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺷﻤﺎ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد ﻧﻈﯿﺮ ﺳﺨﻨﺎﻥن ﻋﻠﻤﺎﯼی‬
‫ﯾﻬﻮﺩدﯼی ﻭو ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ...‬ﻭوﻟﯽ ﺷﯿﺦ‪...‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﻗﺴﻢ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺩد ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺮ ﻣﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻤﺎ ﻭو ﻣﺘﹼّﺼﻞ ﺑﺎﻻﯼی ﻣﻨﺒﺮ ﺍاﯼی ﺭرﺟﺎﻝل ﺍاﻟﻐﯿﺐ‪ ،‬ﺍاﯼی ﺭرﺟﺎﻝل ﺍاﻟﻐﯿﺐ‬
‫ﺧﻄﺎﺏب ﻣﯽ​ﮐﺮﺩد‪ ...‬ﻣﺪﹼّﺕت ﺳﯽ ﺭرﻭوﺯز ﮐﺎﺭر ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻗﺮﺍاﺭر ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺗﺎ ﺍاﯾﻨﮑﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﺑﻪ ﻧﯿﺮﯾﺰ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﺑﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﯿﺮﯾﺰ ﺻﻌﻮﺩد‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺳﻦ‪ ‬ﺷﺮﯾﻔﺸﺎﻥن ﺑﯿﺴﺖ ﻭو ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻝل ﺑﻮﺩد‪) .‬ﺑﻪ​ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﭘﻨﺠﻢ ﺭر‪ .‬ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺷﺸﻢ‪ :‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺍاﻫﻞ ﻧﻘﺾ ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﺑﻪ ﮐﻨﺎﯾﻪ‪ ،‬ﻭو ﺯزﺍاﻥن ﭘﺲ ﺁآﺷﮑﺎﺭرﺍا‪،‬‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪﯼی ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﻄﻠﻊ ﻭوﺣﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺻﻮﺭرﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﺣﮑﻢ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻻ‬
‫ﺍاﻗﻞ‪ ‬ﺗﺎ ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﻧﺰﻭوﻝل ﻭوﺣﯽ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭو ﮐﻔﺮﺵش ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺗﺶ ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ ﻭو ﺁآﯾﻨﺪﻩه‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﻭوﻟﯽ ﺣﻤﺪ ﻧﻤﺎﯾﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺣﺪﯾﺖ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﻫﻞ ﻓﺘﻮﺭر ﭘﺲ ﺍاﺯز ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻝل‬
‫ﻏﹶَﻮﺭر ﻭو ﺷﹶَﻮﺭر ﻭو ﺷﹸُﻮﺭر ﻗﺼﻮﺭرﯼی ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﮐﻨﺎﯾﻪ ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﻩه ﻭو ﺗﻠﻮﯾﺢ ﻭو ﺣﺎﻝل ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺗﻔﻬﯿﻢ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﻭو ﺷﺄﻧﯽ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪﯼی ﻭو ﻃﻠﻮﻉع ﺑﺪﯾﻌﯽ‬
‫ﻫﺴﺘﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﻄﻠﻊ ﻭوﺣﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻢ ﻭو ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﺷﻤﺮﻡم ﻭو ﺑﻪ‬

‫‪197‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﺺ‪ ‬ﮐﺘﺎﺏب​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﺣﯽ ﻣﺨﺘﺺ‪ ‬ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻭو ﺗﺎ ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﻭوﺣﯽ ﻣﻨﻘﻄﻊ ﻭو ﺑﻌﺚ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻣﻤﺘﻨﻊ ﺍاﺳﺖ)ﺍاﻟﻒ(‪ .‬ﭘﺲ‬
‫ﺑﺴﺒﺐ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﻭوﺣﯽ ﮐﻔﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺣﮑﻢ »ﯾﺒﻌﺚ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﻻ‬
‫ﯾﺮﺣ‪‬ﻤﻪ« ﻻﺣﻖ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺘﻤ‪‬ﻢ ﺁآﯾﮥ »ﻣﻦ ﯾﺪﹼّﻋﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﹰً ﻗﺒﻞ ﺍاﺗﻤﺎﻡم ﺍاﻟﻒ‬
‫ﺳﻨﺔ‪ ‬ﮐﺎﻣﻠﻪ«)ﺏب(‪ ،‬ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﻓﺘﺮﺍاﺀء ﺻﺮﯾﺤﯽ ﺯزﺩدﻧﺪ ﻭو ﺗﻬﻤﺖ‬
‫ﺷﺪﯾﺪﯼی ﺭرﻭوﺍا ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﻓﺘﻮﺍاﯼی ﻋﻈﯿﻤﯽ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻓﻨﻌﻢ ﻣﺎ ﻗﺎﻝل‪:‬‬
‫ﻃﻮﻋﺎﹰً ﻟﻘﺎﺽض‪ ‬ﺃأﺗﲐ ﻓﯽ ﺣﮑﻤﻪ ﻋﺠﺒﺎ‬
‫ﺃأﻓﺘﯽ ﺑﹺِﺴ‪‬ﻔﮏ ﺩدﻣ‪‬ﯽ ﻓﯽ ﺍاﻟﺤ‪‬ﻞ‪‬ﹺِ ﻭو ﺍاﻟﺤ‪‬ﺮﻡم )ﺝج(‬
‫ﭼﻮﻥن ﻗﻠﻢ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ ﻏﺪﹼّﺍاﺭرﯼی ﻓﺘﺎﺩد‬
‫ﻻ ﺟﺮﻡم ﺁآﻥن ﯾﺎﺭر ﺑﺮ ﺩدﺍاﺭرﯼی ﻓﺘﺎﺩد« )ﺩد(‪...‬‬
‫ﻭوﻟﯽ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺩدﺭر ﺣﻖ‪ ‬ﻧﻔﺴﯽ ﻓﺘﻮﯼی ﻧﺪﻫﻢ ﻭو ﺗﮑﻔﯿﺮ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﻖ)‪ (١۱‬ﻧﻨﻤﺎﯾﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﺳﻨﺎﺩد ﺷﺮﮎک ﻧﺪﻫﻢ‪ ،‬ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﮐﻨﻢ ﻭو ﺑﻪ ﺭرﺟﻮﻉع ﺑﺮ‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺩدﻻﻟﺖ ﻧﻤﺎﯾﻢ‪ ...‬ﻭو ﺩدﺳﺖ ﺗﻀﺮ‪‬ﻉع ﮔﺸﺎﯾﻢ ﻭو ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﺑﺘﻬﺎﻝل)‪ (٢۲‬ﺑﺎﺯز ﮐﻨﻢ‬
‫ﻭو ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻫ‪‬ﺪﹺِ ﻗﻮﻣﯽ ﻓﺎﻧﹼّﻬﻢ ﻻ ﯾﻌﻠﻤﻮﻥن)‪ ،(٣۳‬ﮔﻮﯾﻢ‪...‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﻒ – ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻋﺼﺒﮥ ﺷﻘﺎﻕق ﻭو ﺛﻠﮥ ﻧﻔﺎﻕق ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﺩدﻭوﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺩدﺷﻤﻦ ﻭو ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﻭو ﺁآﺷﻨﺎ ﺍاﺯز ﺍاﻋﺎﻟﯽ ﻭو ﺍاﺩدﺍاﻧﯽ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻭو ﺗﺼﺮﯾﺢ‬
‫ﻭو ﮔﻬﯽ ﺑﻪ ﮐﻨﺎﯾﻪ ﻭو ﺗﻠﻮﯾﺢ‪ ،‬ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺷﻔﺎﻫﯽ ﻭو ﻣﻮﻗﻌﯽ ﮐﺘﺒﯽ‪ ،‬ﺍاﻟﻌﯿﺎﺫذ ﺑﺎﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺑﯽ​ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﺧﻮﺩد​ﺧﻮﺍاﻩه ﻭو ﻧﻔﺴﯽ ﻏﺎﺻﺐ ﻭو ﻃﺎﻟﺐ ﺟﺎﻩه‬
‫ﻗﻠﻤﺪﺍاﺩد ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﻭو‬
‫ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﻮﺗﮥ ﻧﺴﯿﺎﻥن ﻭو ﻓﺮﺍاﻣﻮﺷﯽ ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﭘﺮﺩدﻩه ﻭو ﻟﻔﺎﻑف ﺑﺎ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺴﺘﻌﺎﺭر ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺴﺘﻘﻞ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺧﻮﺩد‬

‫‪198‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺭرﺍا ﺻﺎﺣﺐ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺷﺮﯾﮏ ﺍاﻣﺮ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺁآﻓﺎﻕق ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺎ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻏﺮﺏب ﺯزﻣﺰﻣﮥ ﺭرﺟﻌﺖ ﻣﺴﯿﺢ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺑﻦ ﺩدﺭر ﺟﻼﻝل‬
‫ﺍاﺏب ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﻣﺨﺎﺑﺮﺍاﺗﺶ ﺑﺎ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﻫﻨﺪﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺷﺎﻩه ﺑﻬﺮﺍاﻡم‬
‫ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﻭو ﺣﻖ‪ ‬ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭوﺍاﻟﺪ ﺑﺰﺭرﮔﻮﺍاﺭر ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺧﻮﺩد ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺩدﻋﻮﯼی ﺩدﻭوﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺭرﺍا ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺼﻤﺖ ﮐﺒﺮﱝ ﺑﺎ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﺗﻢ‪ ‬ﺍاﮐﺮﻡم ﻣﺸﺎﺭرﮎک ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪) ....‬ﮐﺘﺎﺏب ﻗﺮﻥن ﺑﺪﯾﻊ ﺹص ‪(۴٩۹١۱‬‬

‫ﺏب ‪» -‬ﻣﻦ ﯾﺪﹼّﻋﯽ ﺃأﻣﺮﺍاﹰً ﻗﺒﻞ ﺇإﺗﻤﺎﻡم ﺃأﻟﻒ ﺳﻨﺔ ﮐﺎﻣﻠﺔ‪ ‬ﺇإﻧﹼّﻪ ﮐﺬﹼّﺍاﺏب‪ ‬ﻣ‪‬ﻔﺘﺮﹴٍ ﻧﺴﺌﻞ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺄﻥن‬
‫ﯾﺆﯾﺪﻩه ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺮ‪‬ﺟﻮﻉع‪ ،‬ﺍا‪‬ﻥنﹾْ ﺗﺎﺏب‪ ‬ﺇإﻧﹼّﻪ ﻫﻮ ﺍاﻟﺘﹼّﻮ‪‬ﺍاﺏب ﻭو ﺇإﻥنﹾْ ﺍاﺻﺮ‪ ‬ﻋﻠﲐ ﻣﺎ ﻗﺎﻝل ﯾﺒﻌﺚ‬
‫ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻦ ﻻ ﯾﺮﺣﻤﻪ ﺇإﻧﹼّﻪ ﺷﺪﯾﺪ ﺍاﻟﻌﻘﺎﺏب« )ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺑﻨﺪ ‪) - (٣۳٧۷‬ﻣﻀﻤﻮﻥن‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ :‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﮐﺎﻣﻞ ﺍاﻣﺮﯼی ﺭرﺍا ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﻭو‬
‫ﺩدﺭرﻭوﻏﮕﻮﯼی ﻓﺮﯾﺒﮑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺭرﺟﻮﻉع ﻭو‬
‫ﺑﺎﺯز ﮔﺸﺖ ﯾﺎﺭرﯼی ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﺗﻮﺑﻪ ﻭو ﺑﺎﺯزﮔﺸﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺨﺸﺎﯾﻨﺪﻩه ﻭو‬
‫ﺗﻮﺑﻪ ﭘﺬﯾﺮﻧﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺍاﺻﺮﺍاﺭر ﻭو ﭘﺎ ﻓﺸﺎﺭرﯼی ﻭوﺭرﺯزﺩد‪،‬‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﺴﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺍاﻧﮕﯿﺰﺩد ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍاﻭو ﺭرﺣﻢ ﻭو ﺷﻔﻘﺖ ﻧﮑﻨﺪ ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﺳﺨﺖ‬
‫ﮐﯿﻔﺮ ﺩدﻫﻨﺪﻩه(‪.‬‬
‫ﺝج ‪» -‬ﻃﻮﻋﺎﹰً ﻟﻘﺎﺽض‪ - «...‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺷﻌﺮ ﺍاﺯز ﺍاﺑﻮ ﺣﻔﺾ ﻋﻤﺮﺑﻦ ﻋﻠﯽ ﻣﻌﺮﻭوﻑف‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺑﻦ ﻓﺎﺭرﺽض ﻣﺼﺮﯼی )ﺷﺎﻣﯽ ﺍاﻷﺻﻞ( ﻋﺎﺭرﻑف ﻭو ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻗﺮﻥن ﺷﺸﻢ‬
‫ﻭو ﻫﻔﺘﻢ ﻫﺠﺮﯼی )ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻩه ﻭو ﺳﯿﺰﺩدﻩه ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺑﻦ ﻓﺎﺭرﺽض ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل‬
‫‪ ۵٧۷۶‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ١۱١۱٨۸٠۰) .‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺩدﺭر ﻗﺎﻫﺮﻩه ﻣﺘﻮﻟ‪‬ﺪ ﺷﺪ ﻭو ﺑﺴﺎﻝل ‪ ۶٣۳٢۲‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪.‬‬
‫)‪ ١۱٣۳٣۳۴‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﭼﺸﻢ ﺍاﺯز ﺟﻬﺎﻥن ﺑﺮ ﺑﺴﺖ‪ .‬ﺩدﻭو ﻗﺼﯿﺪﮤۀ ﺗﺎﺋﯿﻪ ﻭو ﺑﺎﺋﯿﮥ ﺍاﻭو‬
‫ﺑﻮﯾﮋﻩه ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻭو ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺑﯿﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺣﮑﻢ ﻗﺎﺿﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﻄﯿﻊ ﻭو ﭘﺬﯾﺮﻧﺪﻩه​ﺍاﻡم ﺑﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﺯز ﺻﺪﻭوﺭر ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺷﮕﻔﺖ ﻭو ﺗﻌﺠ‪‬ﺒﻢ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو‬
‫ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺣﺮﻡم ﮐﻌﺒﻪ ﻭو ﻫﻢ ﺩدﺭر ﻣﺤﻮ‪‬ﻃﮥ ﺣ‪‬ﻞ‪ ‬ﮐﻪ ﮔﺮﺩدﺍاﮔﺮﺩد ﺣﺮﻡم ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﮐﺸﺘﻦ‬
‫ﻣﻦ ﻓﺘﻮﯼی ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ! ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ »ﺣﺮﻡم« ﺑﻪ ﺧﺎﻧﮥ ﮐﻌﺒﻪ ﺍاﻃﻼﻕق‬

‫‪199‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮔﻨﺎﻫﮑﺎﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﺭرﺳﺎﻧﺪ ﺍاﺯز ﮐﯿﻔﺮ ﻭو ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺕت‬
‫ﻣﻌﺎﻑف ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﺻﯿﺪ ﻭو ﺷﮑﺎﺭر ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﮑﺎﻥن ﺣﺮﺍاﻡم ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر‬
‫ﺻﻮﺭرﺗﯿﮑﻪ ﺩدﺭر ﻣﺤﻮ‪‬ﻃﮥ »ﺣ‪‬ﻞ‪ «‬ﮐﻪ ﮔﺮﺩدﺍاﮔﺮﺩد ﺧﺎﻧﮥ ﮐﻌﺒﻪ ﺍاﺳﺖ ﻣﻨﻌﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﭼﮑﯿﺪﮤۀ ﺳﺨﻦ ﺍاﺑﻦ ﻓﺎﺭرﺽض ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻗﺎﺿﯽ ﺑﯽ​ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻭو ﺧﺪﺍا​ﻧﺸﻨﺎﺱس ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺣﺎﻝل‪ ،‬ﭼﻪ ﮔﻨﺎﻫﮑﺎﺭر ﻭو ﭼﻪ‬
‫ﺑﯽ​ﮔﻨﺎﻩه ﺣﮑﻢ ﻭو ﻓﺘﻮﯼی ﺑﺮ ﮐﺸﺘﻦ ﻣﻦ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ!‬
‫ﺩد ‪» -‬ﭼﻮﻥن ﻗﻠﻢ‪ - «....‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺍاﺯز ﻣﻮﻟﻮﯼی ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﻣﺜﻨﻮﯼی‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﻡم ﺑﯿﺖ‬
‫‪ .١۱۴٠۰٨۸‬ﺩدﺭر ﻣﺜﻨﻮﯼی ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻻ ﺟﺮﻡم ﻣﻨﺼﻮﺭر ﺑﺮ ﺩدﺍاﺭرﯼی ﺑﻮﺩد‬ ‫ﭼﻮﻥن ﻗﻠﻢ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ ﻏﺪﹼّﺍاﺭرﯼی ﺑﻮﺩد‬
‫ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز »ﻣﻨﺼﻮﺭر« ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺣﺴﯿﻦ ﺍاﺑﻦ ﻣﻨﺼﻮﺭر ﺑﯿﻀﺎﻭوﯼی ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﺣ‪‬ﹼّ‪‬ﺝج‬
‫ﻋﺎﺭرﻑف ﻭو ﺻﻮﻓﯽ ﻧﺎﻣﯽ ﻗﺮﻥن ﺳﻮﻡم ﻫﺠﺮﯼی )ﺩدﻫﻢ ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺯزﻣﺎﻥن ﻣﻘﺘﺪﺭر ﺍاﺯز ﺧﻠﻔﺎﯼی ﻋﺒ‪‬ﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﻓﺘﻮﺍاﯼی ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥن ﺍاﺯز ﻓﻘﻬﺎﯼی ﻗﺸﺮﯼی‬
‫ﺑﻐﺪﺍاﺩد‪ ،‬ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺩدﺳﺘﮕﯿﺮ ﻭو ﺳﺎﻟﯿﺎﻧﯽ ﭼﻨﺪ ﺯزﻧﺪﺍاﻧﯽ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل‬
‫‪ ٣۳٠۰٩۹‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ٩۹٢۲٢۲) .‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭو ﻋﺬﺍاﺏب ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺑﻪ ﺩدﺍاﺭر‬
‫ﺁآﻭوﯾﺨﺘﻪ ﻭو ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭرﺳﺎﻧﺪﻧﺪ ﻭو ﺧﺎﮐﺴﺘﺮ ﺟﺴﺪﺵش ﺭرﺍا ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺳﻮﺯزﺍاﻧﯿﺪﻥن‪ ،‬ﺑﻪ‬
‫ﺭرﻭوﺩدﺧﺎﻧﮥ ﺩدﺟﻠﻪ ﺭرﯾﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺟﺮﻡم ﻭو ﮔﻨﺎﻩه ﻣﻨﺼﻮﺭر ﺣ‪‬ﹼّ‪‬ﺝج ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﻓﮑﺎﺭرﯼی ﻋﺎﺭرﻓﺎﻧﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻣﺎﻭوﺭرﺍاﯼی ﻓﻬﻢ ﻭو ﺩدﺭرﮎک ﻣﺮﺩدﻡم ﺯزﻣﺎﻧﻪ‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺷﻮﺭر ﻭو ﺟﺬﺑﻪ ﺑﺎ ﺻﺪﺍاﯼی ﺑﻠﻨﺪ ﻓﺮﯾﺎﺩد »ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ،«‬ﺑﺮ ﻣﯽ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ »ﻟﯿﺲ ﻓﯽ ﺟﺒ‪‬ﺘﯽ ﺍا‪ ‬ﺍاﻟﺤﻖ‪ ،«‬ﺑﺮ ﺯزﺑﺎﻥن ﻣﯽ​ﺭرﺍاﻧﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬ﺑﻪ ﻗﻮﻝل‬
‫ﺣﺎﻓﻆ‪:‬‬
‫ﮔﻔﺖ ﺁآﻥن ﯾﺎﺭر ﮐﺰﻭو ﮔﺸﺖ ﺳﺮ ﺩدﺍاﺭر ﺑﻠﻨﺪ‬
‫ﺟﺮﻣﺶ ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻫﻮﯾﺪﺍا ﻣﯽ​ﮐﺮﺩد‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻧﺎ​ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻏﺰﻝل ﻣﻌﺮﻭوﻓﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻃﻠﻌﺎﺕت ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺎﺭرﻫﺎ‬
‫ﻧﻘﻞ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻊ‪:‬‬

‫‪200‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﯼی ﻋﺸﻖ ﻣﻨﻢ ﺍاﺯز ﺗﻮ ﺳﺮ ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﺳﻮﺩدﺍاﺋﯽ‬
‫ﻭو ﺍاﻧﺪﺭر ﻫﻤﮥ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺑﻪ ﺷﯿﺪﺍاﺋﯽ‬
‫ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽ ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﺳﺮﻭوﺩدﻩه ﻫﺎﯼی ﻣﻨﺼﻮﺭر ﺣ‪‬ﹼّ‪‬ﺝج ﺍاﺳﺖ‪) - .‬ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع‬
‫ﺷﺸﻢ ﺭر‪.‬ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻧﺎﻥن​ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻬﻤﺖ ﻭو ﺍاﻓﺘﺮﺍا ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺩدﻋﻮﯼی ﻣﻈﻬﺮﯾﺖ ﻣﺘﹼّﻬﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺧﻮﺩد ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﺷﻮﺍاﻫﺪ ﻭو ﻣﺪﺍاﺭرﮎک ﻣﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺣﺘﹼّﯽ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﯿﺎﺕت ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﻋﻮﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﻭوﺣﯽ ﻭو ﻧﺰﻭوﻝل ﺁآﯾﺎﺕت ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬

‫ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﺍاﻓﺘﺮﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺭرﻭوﺍا‬
‫ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎ ﻫﺎ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭼﻪ ﻋﺮﺑﺪﻩه​ﻫﺎ ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭼﮕﻮﻧﻪ‬
‫ﺩدﻋﻮﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭼﻪ ﻗﺴﻢ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﻧﺰﻭوﻝل ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﻭوﺣﯽ‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ! ﺑﻪ ﻗﺴﻤﯽ ﺗﻌﺠﯿﻞ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﺻﻌﻮﺩد ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﻭوﺣﯽ ﻟﻤﺮﻗﺪﻩه ﺍاﻟﻤﻄﻬ‪‬ﺮ ﻓﺪﺍا ﻧﺪﺍاﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺷﻤﺲ‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩدﺭر ﺍاﻓﻖ ﻣﺒﯿﻦ ﻃﺎﻟﻊ ﻭو ﻻﺋﺢ‪ ...‬ﺩدﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﻗﺘﯽ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﺭرﻭوﺯز‬
‫ﻓﯿﺮﻭوﺯزﯼی ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﻋﻠﻢ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎ ﺑﺮ​ﺍاﻓﺮﺍاﺧﺘﻨﺪ ﻭو ﺩدﻋﻮﯼی ﻭوﺣﯽ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﭼﻨﺎﻥن ﻋﺮﺑﺪﮤۀ ﻣﻌﻬﻮﺩدﻩه ﺩدﺭر ﻗﺰﻭوﯾﻦ ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﻨﺪ ﻭو ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﺧﻮﺍاﻧﺪﻧﺪ ﻭو ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﺳﻠﻄﺎﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺡح ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﭼﻮﻥن ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﻮ‪‬ﻫﺎﺕت)‪ (١۱‬ﻭو ﺣﺮﮐﺎﺕت ﺁآﺷﻮﺏب ﻭو ﻓﺘﻨﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻗﺰﻭوﯾﻦ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺗﻮﻗﯿﻊ ﺳﺎﻃﻊ ﭼﻮﻥن ﺳﯿﻒ ﻗﺎﻃﻊ ﺻﺎﺩدﺭر ﮔﺸﺖ ﻗﻮﻟﻪ‬
‫ﺟﻞ‪ ‬ﺫذﮐﺮﻩه‪» :‬ﺍاﮔﺮ ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﻇﻞ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﻣﻨﺤﺮﻑف ﺷﻮﺩد ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف ﺧﻮﺍاﻫﺪ‬
‫ﺑﻮﺩد« )ﺍاﻧﺘﻬﯽ( )‪ ...(٢۲‬ﺣﺎﻝل‪ ،‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺍاﻧﺼﺎﻑف‪ ،‬ﻗﺪﺭرﯼی ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﺩدﻫﯿﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭوﺍاﺿﺤﺎﹰً ﻣﺸﻬﻮﺩدﺍاﹰً‪» :‬ﻗﻞ ﯾﺎ ﻗﻮﻡم ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﻇﻬﺮ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر​ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻻﮐﺒﺮ ﻋﻦ ﻣﺸﺮﻕق ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﮐﺸﻤﺲ ﻻﺋﺢ ﺍاﻧﻮﺭر ﻭو ﮐﺸﻒ‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﻘﺎﺏب ﻋﻦ ﻭوﺟﻬﻪ ﺍاﻻﻃﻬﺮ ﻭو ﺍاﻧﹼّﻪ ﻣﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻟﺸﹼّﻤﻮﺱس ﻭو ﺍاﻻﻗﻤﺎﺭر ﻭو ﺍاﻟﻨﹼّﺠﻮﻡم‬

‫‪201‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻧﻮﺭر ﻭو ﺍاﮐﺒﺮ« ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪" :‬ﺑﻞ ﺍاﻟﺸﹼّﻤﺲ ﻋﻨﺪﻩه ﻣﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺻﻐﯿﺮﹴٍ ﺍاﺻﻐﺮ« ﻭو‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪" :‬ﮐﻞ‪ ‬ﺧﻠﻘﺘﻢ ﺑﻘﻮﻟﯽ" ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪» :‬ﻭو ﻻ ﺗﻨﮑﺮﻭوﻧﯽ ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﯽ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺃأﻭوﺣ‪‬ﯿﺖ‪ ‬ﺍاﻟﯽ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ ﺭرﺑ‪‬ﯽ ﻭو ﺍاﻧﺰﻟﻪ ﻋﻠﲐ ﻟﺴﺎﻧﯽ«‪ (٣۳) ،‬ﺍاﯾﻦ ﻧﻔﺲ)‬
‫‪ (۴‬ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﺑﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﻋﺒﺪ ﻋﺒﺪ ﺑﻬﺎﺀء ﺧﻮﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺗﻮ ﺩدﻋﻮﺍاﯼی ﺍاﻟﻮﻫﯿﺖ ﻧﻤﻮﺩدﯼی ﻭو ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺻﺎﺣﺐ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﻭوﺣﯽ‬
‫ﺩدﺍاﻧﺴﺘﯽ ﻭو ﺷﺮﯾﮏ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺭرﻭوﺣﯽ ﻟﻪ ﺍاﻟﻔﺪﺍا ﺷﻤﺮﺩدﯼی!‬
‫ﺍاﯼی ﻣﻨﺼﻔﯿﻦ‪ ،‬ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﺩدﻫﯿﺪ‪ ،‬ﺍاﯼی ﺑﯽ​ﺑﺼﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﻗﺪﺭرﯼی ﺗﺒﺼ‪‬ﺮ ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺭر‬
‫ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ‪ .‬ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻃﯿﻨﺘﺶ ﻭو ﻓﻄﺮﺗﺶ ﺑﻪ ﻣﺎﺀء ﺣﯿﺎﺕت ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم‬
‫ﻣﺨﻤ‪‬ﺮ‪ ،‬ﻣﺘﻮﻫ‪‬ﻢ )‪ (۵‬ﺑﻪ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﺳﺖ ﻭو ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﻭوﺍاﺿﺤﺎﹰً ﻣﺸﻬﻮﺩدﺍاﹰً ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻘﹼّﺶ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﻇﻞ‪ ‬ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻣﻨﺤﺮﻑف ﺷﻮﺩد ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺷﺨﺺ ﺣﺎﻝل ﻣﺜﺒﺖ‬
‫ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻗﻮﻟﺶ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﮐﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺄﻣﻮﺭرﻧﺪ ﺣﺘﹼّﯽ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺷﺨﺺ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻃﺎﻋﺘﺶ‪ ،‬ﻣ‪‬ﻬﺎﻥن)‪ (۶‬ﻭو ﻣﻀﻄﻬ‪‬ﺪ)‪ (٧۷‬ﻭو ﻣﺒﻐﻮﺽض! ﻓﺎﻋﺘﺒﺮﻭوﺍا‬
‫ﯾﺎ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺍاﻻﺑﺼﺎﺭر‪...‬‬
‫ﺑﺎﺭرﯼی ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺩدﺭر ﭼﻪ ﻋﺎﻟﻤﯽ ﻭو ﻣﺘﺰﻟﺰﻟﯿﻦ ﺩدﺭر ﭼﻪ‬
‫ﻭوﺍاﺩدﯼی؟ ﺷﹶَﺘﹼّﺎﻥنﹶَ ﺑﯿﻦ ﻣﺸﺮﻕق ﻭو ﻣﻐﺮﺏب)‪ .(٨۸‬ﻫﺮ ﮔﺰ ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺒﻮﺩدﯾﺘﯽ‬
‫ﻣﺴﺘﻮﺭر ﻧﻤﺎﻧﺪ ﻭو ﺷﻤﻊ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺤﻮﯾﺘﯽ ﺧﺎﻣﻮﺵش ﻧﮕﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺍاﻣﻮﺍاﺝج ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺑﺤﺮﯼی ﺳﺎﮐﻦ ﻧﺸﻮﺩد ﻭو ﻫﺒﻮﺏب ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺴﯿﻤﯽ ﻣﻘﻄﻮﻉع ﻧﺸﻮﺩد ﻓﺒﺎﻃﻞ‪ ‬ﻣﺎﻫﻢ‬
‫)ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻫﻔﺘﻢ ﺭر‪.‬ﮎک‪(.‬‬ ‫ﯾﻌﻤﻠﻮﻥن)‪«....(٩۹‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﺑﻪ ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﻭوﺳﺎﺋﻞ ﻭو ﺍاﻓﺘﺮﺍاﻫﺎ ﺩدﺭر ﺗﺨﺪﯾﺶ‬
‫ﺍاﺫذﻫﺎﻥن ﮐﻮﺷﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻭو ﻧﻮﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺣﺘﹼّﯽ ﺑﺎ ﺩدﺍاﺩدﻥن‬
‫ﺭرﺷﻮﺕت ﻭو ﭘﻮﻝل ﻧﻔﻮﺱس ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺛﺒﻮﺕت ﻭو ﺭرﺳﻮﺥخ ﺑﺮ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻭو‬
‫ﺗﺮﻏﯿﺐ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﺘﺰﻟﺰﻟﯿﻦ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺍاﺭرﺽض ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﺭرﺍا‬

‫‪202‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯿﮑﻮﺷﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﻭوﺳﺎﺋﻞ ﻣﺘﺰﻟﺰﻝل ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﻃﺮﺍاﻑف ﻣﯽ​ﻧﻮﯾﺴﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺑﻪ ﺯزﺧﺮﻑف ﺩدﻧﯿﺎ ﻧﻔﻮﺱس ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﻻﻟﺖ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ!‬
‫ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﻗﺴﻢ ﻣﯽ​ﺩدﻫﻢ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺳﻔﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﺖ ﺍاﻗﺪﺱس ﻣﺸﺮ‪‬ﻑف‬
‫ﺷﺪﯾﺪ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺁآﺛﺎﺭر ﺯزﺧﺮﻑف ﺩدﻧﯿﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﻮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻫﻮﺱس​ﻫﺎ ﻣﺒﺘﻼ ﺩدﯾﺪﯾﺪ ﻭو ﯾﺎ ﻣﺘﺰﻟﺰﻟﯿﻦ ﺭرﺍا؟ ﺍاﯾﻦ ﺩدﺍاﺋﻢ ﺭرﻭوﺵش‬
‫ﻣﺘﺰﻟﺰﻟﯿﻦ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﻵﻥن ﻧﯿﺰ ﻭوﺍاﺿﺢ ﻭو ﻣﺸﻬﻮﺩد‪ ،‬ﺟﻤﯿﻊ ﺩدﺍاﺧﻞ ﻭو ﺧﺎﺭرﺝج‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﺧﻼﺻﻪ ﺷﺨﺺ ﻣﮑﺮ‪‬ﻣﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﮐﻪ ﻣﺒﻠﻎ‬
‫ﺳﯿﺼﺪ ﺗﻮﻣﺎﻥن ﺑﻪ ﻓﻼﻥن ﯾﻌﻨﯽ ﺷﻤﺎ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮ ﻣﯿﺜﺎﻕق‬
‫ﺷﻮﯾﺪ ﻭو ﺍاﻵﻥن ﺧﻂ ﺁآﻥن ﺷﺨﺺ ﺣﺎﺿﺮ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﮔﻠﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺍاﮔﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺸﺘﺒﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﺷﻤﺎ ﮐﻪ ﻣﺸﺘﺒﻪ‬
‫ﻧﻤﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﮐﺬﺏب ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺍاﻓﺘﺮﺍاﻫﺎ‬
‫ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﯿﺎﻥن ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻧﺪ‪ .‬ﻫﯿﻬﺎﺕت‪ ،‬ﻫﯿﻬﺎﺕت )‪ (١۱‬ﺑﻨﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﺯز ﺯزﹸُﺑ‪‬ﺮ ﺣﺪﯾﺪ )‪ (٢۲‬ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﺠﯿﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﺭرﺽض ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻗﻮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪،‬‬
‫)ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻫﺸﺘﻢ‬ ‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺎﺱس ﻣﺘﯿﻦ ﺭرﺧﻨﻪ ﻧﺘﻮﺍاﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺭر‪ .‬ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻧﻬﻢ‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﻣﯿﺪ ﻭو ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭرﺷﺎﻥن ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﯾﺄﺱس ﻭو ﻧﻮﻣﯿﺪﯼی​ﺷﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﭘﻨﺪﺍاﺭر ﻭو ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻭو ﮐﺮﺩدﺍاﺭر ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺭرﻭوﯾﺪﺍاﺩد ﺻﻌﻮﺩد‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫»ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺍاﯼی ﻫﻤﺪﻡم ﻗﺪﯾﻢ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺭرﺍا ﺍاﻣﯿﺪ ﻭوﻃﯿﺪ)‪ (١۱‬ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن‬
‫ﻣﻬﺮﺑﺎﻥن ﺩدﺭر ﺗﻬﺎﺟﻢ ﺑﻼﯾﺎ ﻭو ﺗﺘﺎﺑﻊ ﺭرﺯزﺍاﯾﺎ ﻭو ﻫﺠﻮﻡم ﺑﺮﺍاﯾﺎ)‪ (٢۲‬ﻭو ﺷﺪﹼّﺕت‬
‫ﻣﺼﯿﺒﺖ ﮐﺒﺮﱝ ﻭو ﺑﻠﯿﮥ ﻋﻈﻤﲐ ﻭو ﺗﺴﻠﹼّﻂ ﺍاﻋﺪﺍا ﻭو ﺗﻤﻮ‪‬ﺝج ﺑﺤﺮ ﻗﻀﺎ ﻫﺮ ﯾﮏ‬
‫ﺯزﻫﺮ ﻫﻼﻫﻞ)‪ (٣۳‬ﺭرﺍا ﺩدﺭرﻣﺎﻥن ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺯزﺧﻢ ﻫﺎﺋﻞ)‪ (۴‬ﺭرﺍا ﻣﺮﻫﻢ ﮐﺎﻣﻞ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻋﺪﻭو‪ ‬ﺻﺎﺋﻞ)‪ (۵‬ﺭرﺍا ﺳﭙﺮ ﺣﺎﺋﻞ ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺗﯿﺮ ﻭو ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺩدﺷﻤﻨﺎﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺎﻧﻊ ﻭو ﺩدﺍاﻓﻊ‪ .‬ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﺗﯿﻎ ﺟﻔﺎ ﮐﺸﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻣﯿﺮ ﻭوﻓﺎ)‪(۶‬‬

‫‪203‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﺸﻨﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﻣﺤﻮ ﻭو ﺍاﺿﻤﺤﻼﻝل ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺑﻬﺎﺀء ﺭرﺍا ﭘﺴﻨﺪﯾﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻋﻬﺪ ﻭو‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭرﺍا ﻣﺪﺍاﺭر ﺷﻘﺎﻕق ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺍاﺋﺘﻼﻑف ﺭرﺍا ﺍاﺱس‪ ‬ﺍاﺧﺘﻼﻑف‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ ...‬ﻧﺺ‪ ‬ﻗﺎﻃﻊ ﺭرﺍا ﻧﺴﯿﺎﹰً ﻣﻨﺴﯿﺎ)‪ (٧۷‬ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺮﻫﺎﻥن ﻻﻣﻊ ﺭرﺍا ﻫ‪‬ﺰ‪‬ﻭوﺍاﹰً‬
‫)‪ (٨۸‬ﺳﺨﺮﯾﺎ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺒﯿﻦ ﻣﻨﺼﻮﺹص ﺭرﺍا ﻣﻘﺼﻮﺹص ﺍاﻟﺠﻨﺎﺡح)‪ (٩۹‬ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺑﻨﯿﺎﻥن ﻣﺮﺻﻮﺹص)‪ (١۱٠۰‬ﺭرﺍا ﻣﻬﺪﻭوﻡم ﺍاﻻﺳﺎﺱس ﺍاﻧﮕﺎﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺭرﺋﯿﺲ‬
‫ﺍاﻟﻤﺸﺮﮐﯿﻦ ﻧﺎﻣﯿﺪ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻋﺪﻭو‪ ‬ﻣﺒﯿﻦ ﺷﻤﺮﺩد‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺑﯽ​ﻋﺼﻤﺖ ﮔﻔﺖ ﻭو‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﯽ​ﻋﻔﹼّﺖ ﺧﻮﺍاﻧﺪ‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ)ﺍاﻟﻒ(‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﺑﺪﻭو ﺻﻌﻮﺩد ﺁآﺗﺶ ﻓﺴﺎﺩد ﺑﺮﺍاﻓﺮﻭوﺧﺖ ﻭو ﻣﺮﮐﺰ ﺟﺤﺪ)‪ (١۱١۱‬ﻧﻘﺾ ﻋﻬﺪ‬
‫ﺁآﻣﻮﺧﺖ‪ .‬ﺍاﻃﻔﺎﻝل ﻣﻬﺪ ﺁآﺋﯿﻦ ﺳﺮﻭوﺭرﯼی ﮔﺬﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻭوﻫﻢ ﻭو ﮔﻤﺎﻥن ﻣﻬﺘﺮﯼی‬
‫ﺧﻮﺍاﺳﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺗﺮﯼی ﺟﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻫﺮ ﻭوﺳﯿﻠﻪ​ﺍاﯼی ﺗﺨﺪﯾﺶ ﺍاﺫذﻫﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺗﺸﻮﯾﺶ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻭوﺭرﺍاﻕق ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﺩدﺭر ﺍاﻗﻄﺎﺭر ﻭو ﺍاﺷﻄﺎﺭر ﺧﺒﺮ‬
‫ﺻﻌﻮﺩد ﻧﯿﺮ ﺁآﻓﺎﻕق ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻧﻘﺾ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺗﻮﺃأﻡم ﺍاﻋﻼﻥن ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﺧﺘﺮ‬
‫ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل )ﺏب( ﺍاﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻬﻮﻝل)‪ (١۱٢۲‬ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻃﺒﻞ ﻭو‬
‫ﺩدﻫﻞ ﺍاﻋﻼﻥن ﮐﺮﺩد‪...‬‬

‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﻒ ‪ -‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﭼﻨﯿﻦ ​ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﯾﺎ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﺳ‪‬ﺘﹶَﺴﻘﯽ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﻣ‪‬ﻌﯿﻦ ﺍاﻟﺤﯿﺎﺓة‪ ،‬ﺇإﻥنﹼّ ﻗﺎﻓﻠﺔﹶَ ﺍاﻟﻤﻠﮑﻮﺕت ﻗﹶَﺪﹾْ ﻇ‪‬ﻌ‪‬ﻨﹶَﺖ‪ ‬ﻓﯽ‬
‫ﺑ‪‬ﯿﺪﺍاﺀء‪ ‬ﺍاﻟﺠﺒﺮﻭوﺕت ﻓﹶَﺎ‪‬ﺭرﺳﻠﺖ‪ ‬ﺭرﺍاﺋﺪﹶَﻫﺎ ﯾﺒ‪‬ﺘﹶَﻐ‪‬ﯽ ﻣﺎﺀء‪ ‬ﻓﯽ ﻏﹶَﯿﺎﻫﺐﹺِ ﺍاﻵﺑﺎﺭر ﻓﹶَﺎ‪‬ﺩد‪‬ﻟﯽ‬
‫ﺩد‪‬ﻟ‪‬ﻮ‪‬ﻩه‪ ‬ﻭو ﻗﺎﻝل‪ :‬ﯾﺎ ﺑ‪‬ﺸﺮﱝ! ﻫﺬﺍا ﻏﻼﻡم‪ ‬ﺍاﻟﻤﯿﺜﺎﻕق ﻗﹶَﺪﹾْ ﺍا‪‬ﻟ‪‬ﻘﻮﻩه‪ ‬ﺍاﻻ‪‬ﺧﹾْﻮ‪‬ﺓةﹸُ ﻓﯽ ﺟ‪‬ﺐ‪‬‬
‫ﺍاﻟﺒ‪‬ﻬﺘﺎﻥنﹺِ ﻭو‪ ‬ﺷﹶَﺮ‪‬ﻭو‪‬ﻩه‪ ‬ﺑﹺِﺜﹶَﻤ‪‬ﻦ‪ ‬ﺑ‪‬ﺨﹾْﺲ‪ ‬ﺩد‪‬ﺭرﺍاﻫ‪‬ﻢ‪ ‬ﻣ‪‬ﻌ‪‬ﺪﻭوﺩدﺓة‪ .‬ﻓﹶَﻮ‪‬ﯾﻞ‪ ‬ﻟ‪‬ﻬ‪‬ﻢ‪ ‬ﻣﻤ‪‬ﺎ ﯾﮑﺴ‪‬ﺒﻮﻥنﹶَ‪ .‬ﻭو‬
‫ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ‬ﻋﻠﯿﮏ ﻭو‪ ‬ﻋﻠﲐ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﺷﹾْﺘﺮﯼی ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻐﻼﻡم‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﻫﺆﻻﺀء‪ ‬ﺍاﻻ‪‬ﺧﻮﺍاﻥن‪ .‬ﻉع ﻉع‬
‫)ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﭘﻨﺠﻢ‪ ،‬ﺹص ‪(٢۲٩۹٤‬‬

‫ﻣﻀﻤﻮﻥن ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺍاﯼی ﺟﻮﯾﺎﯼی ﺁآﺏب ﺍاﺯز ﺳﺮ‬
‫ﭼﺸﻤﮥ ﺣﯿﺎﺕت‪ ،‬ﮐﺎﺭرﻭوﺍاﻥن ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﺑﺎﻥن ﺟﺒﺮﻭوﺕت ﺩدﺭر ﮔﺬﺭر ﻭو ﻋﺒﻮﺭر ﺑﻮﺩد ﮐﻪ‬

‫‪204‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺁآﺏب​ﺑﯿﺎﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺁآﺏب ﺑﺴﻮﯼی ﭼﺎﻩه​ﻫﺎﯼی ﺗﺎﺭرﯾﮏ ﻭو ﺗﺎﺭر ﺭرﻭوﺍاﻧﻪ‬
‫ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﺁآﺏب​ﺑﯿﺎﺭر ﺳﻄﻠﺶ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﭼﺎﻫﯽ ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ ﻭو ﮔﻔﺖ‪ :‬ﻣﮋﺩدﻩه ﺑﺎﺩد! ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻏﻼﻡم ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺍاﻧﺶ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﭼﺎﻩه ﺗﻬﻤﺖ ﻭو ﺍاﻓﺘﺮﺍا‬
‫ﺑﯿﻨﺪﺍاﺧﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺑﻬﺎﯼی ﻧﺎﭼﯿﺰ ﺩدﺭرﻫﻤﯽ ﭼﻨﺪ ﺑﻔﺮﻭوﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﻭوﺍاﯼی ﺑﺮ ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺮ ﺗﻮ ﺑﺎﺩد ﻭو ﺑﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻏﻼﻡم ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺍاﻥن ﺧﺮﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻋﺒﺎﺱس‪.‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺍاﺳﺘﺎﻥن ﯾﻮﺳﻒ ﻭو ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺍاﻧﺶ ﺩدﺭر ﺗﻮﺭرﺍاﺕت‪ ،‬ﺳﻔﺮ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ‪ ،‬ﺑﺎﺏب‬
‫ﺳﯽ ﻭو ﻫﻔﺘﻢ‪ ،‬ﺁآﯾﺎﺕت ‪ ٢۲٣۳‬ﺗﺎ ‪ ٢۲٨۸‬ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻭو ﺑﻪ ﻣﺠﺮ‪‬ﺩد ﺭرﺳﯿﺪﻥن ﯾﻮﺳﻒ ﻧﺰﺩد ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺍاﻥن ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺭرﺧﺘﺶ ﺭرﺍا ﯾﻌﻨﯽ ﺁآﻥن‬
‫ﺭرﺩدﺍاﯼی ﺑﻠﻨﺪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺮ ﺩدﺍاﺷﺖ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﮐﻨﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺩدﺭر ﭼﺎﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﻨﺪ ﺍاﻣﺎ ﭼﺎﻩه ﺧﺎﻟﯽ ﻭو ﺑﯽ​ﺁآﺏب ﺑﻮﺩد‪ .‬ﭘﺲ ﺑﺮﺍاﯼی ﻏﺬﺍا ﺧﻮﺭرﺩدﻥن‬
‫ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﭼﺸﻤﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎﺯز ﮐﺮﺩدﻩه ﺩدﯾﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﮔﺎﻩه ﻗﺎﻓﻠﮥ ﺍاﺳﻤﻌﯿﻠﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﺯز ﺟﹺِﻠﻌﺎﺩد ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﻭو ﺷﺘﺮﺍاﻥن ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﮐﺘﯿﺮﺍا ﻭو ﺑﻠﺴﺎﻥن ﻭو ﻻﺩدﻥن ﺑﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو‬
‫ﻣﯽ​ﺭرﻭوﻧﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺼﺮ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬ﺁآﻧﮕﺎﻩه ﯾﻬﻮﺩدﺍا ﺑﻪ ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺍاﻥن ﺧﻮﺩد ﮔﻔﺖ‪:‬‬
‫ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﮐﺸﺘﻦ ﻭو ﺧﻮﻥن ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﺨﻔﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﺟﻪ ﺳﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﯿﺎﺋﯿﺪ‬
‫ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﻤﻌﯿﻠﯿﺎﻥن ﺑﻔﺮﻭوﺷﯿﻢ ﻭو ﺩدﺳﺖ ﻣﺎ ﺑﺮ ﻭوﯼی ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو‬
‫ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﻭو ﮔﻮﺷﺖ ﻣﺎﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺍاﻧﺶ ﺑﺪﯾﻦ ﺭرﺿﺎ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﭼﻮﻥن ﺗﺠ‪‬ﺎﺭر‬
‫ﻣﺪﯾﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﮔﺬﺭر ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﯾﻮﺳﻒ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﭼﺎﻩه ﮐﺸﯿﺪﻩه ﺑﺮ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ ﻭو ﯾﻮﺳﻒ‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺳﻤﻌﯿﻠﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﺑﯿﺴﺖ ﭘﺎﺭرﮤۀ ﻧﻘﺮﻩه ﻓﺮﻭوﺧﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭘﺲ ﯾﻮﺳﻒ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺼﺮ‬
‫ﺑﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﯾﻮﺳﻒ‪ ،‬ﺁآﯾﺎﺕت ‪ ١۱٩۹‬ﻭو ‪ ٢۲٠۰‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه​ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻭو‪ ‬ﺟﺎﺀء‪‬ﺕت ﺳﯿﺎﺭرﺓة ﻓﹶَﺎ‪‬ﺭرﺳ‪‬ﻠﻮﺍا ﻭوﺍاﺭرﹺِﺩد‪‬ﻫ‪‬ﻢ‪ ‬ﻓﹶَﺎ‪‬ﺩد‪‬ﻟﲐ ﺩد‪‬ﻟ‪‬ﻮ‪‬ﻩه‪ .‬ﻗﺎﻝل‪ :‬ﯾﺎ ﺑﺸﺮﱝ‬
‫ﻫﺬﺍا ﻏﹸُﻼﻡم‪ ‬ﻭو‪ ‬ﺍا‪‬ﺳ‪‬ﺮ‪‬ﻭوﻩه‪ ‬ﺑﻀﺎﻋﺔﹰً ﻭو ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻠﯿﻢ‪ ‬ﺑﻤﺎ ﯾﻌ‪‬ﻤ‪‬ﻠﻮﻥنﹶَ‪ .‬ﻭو‪ ‬ﺷﹶَﺮ‪‬ﻭو‪‬ﻩه‪ ‬ﺑﹺِﺜﹶَﻤﻦ ﺑ‪‬ﺨﹾْﺲ‪‬‬
‫ﺩد‪‬ﺭرﺍاﻫ‪‬ﻢ‪ ‬ﻣﻌﺪﻭوﺩدﺓة‪ "... ‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﻭو ﮐﺎﺭرﻭوﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﮐﺎﺭرﻭوﺍاﻧﯿﺎﻥن ﺁآﺏب​ﺑﯿﺎﺭر ﺧﻮﺩد‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﭼﺎﻩه ﻓﺮﺳﺘﺎﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺳﻄﻠﺶ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﭼﺎﻩه ﺑﯿﻨﺪﺍاﺧﺖ ﻭو ﮔﻔﺖ‪:‬‬
‫‪205‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﮋﺩدﻩه ﺑﺎﺩد! ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻏﻼﻣﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﭼﻮﻥن ﮐﺎﻻﯾﯽ ﭘﻨﻬﺎﻥن ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‬
‫ﻭو ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺁآ ﮔﺎﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﺮﺍاﺩدﺭرﺍاﻥن‪ ،‬ﺍاﻭو‬
‫ﺭرﺍا )ﯾﻮﺳﻒ ﺭرﺍا( ﺑﻪ ﺑﻬﺎﯼی ﻧﺎﭼﯿﺰ ﺩدﺭرﻫﻤﯽ ﭼﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻔﺮﻭوﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺏب ‪ -‬ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﺍاﺧﺘﺮ = ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﺍاﺯز ﻣﺮﺩدﻡم ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺗﺠﺎﺭرﺕت ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل ﺭرﻓﺖ ﻭو ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﻣﺄﻣﻮﺭرﯾﻦ ﺳﻔﺎﺭرﺕت‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﻪ​ﺍاﯼی ﺗﺸﻮﯾﻖ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﺍاﺧﺘﺮ ﺭرﺍا ﮐﻪ‬
‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺯز ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺳﺎﻝل‬
‫‪ ١۱٢۲٩۹٢۲‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ١۱٨۸٧۷۵) .‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی(‪ ،‬ﺁآﻏﺎﺯز ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎﺋﯿﮑﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل‬
‫‪١۱٣۳١۱٣۳‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ١۱٨۸٩۹۶) .‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺭرﺿﺎﯼی ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﻧﺎﺻﺮﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩه ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺭر ﺻﺤﻦ ﺷﺎﻩه​ﻋﺒﺪ​ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﺩدﺭر ﺟﻨﻮﺏب ﻃﻬﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺿﺮﺏب ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ‬
‫ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪ ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥن ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﺍاﺧﺘﺮ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺁآﻗﺎﺧﺎﻥن‬
‫ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﺷﯿﺦ ﺍاﺣﻤﺪ ﺭرﻭوﺣﯽ ﺍاﺯز ﻫﻮﺍاﺩدﺍاﺭرﺍاﻥن ﺳﺮ ﺳﺨﺖ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺍاﻓﻐﺎﻧﯽ‬
‫ﯾﺎ ﺍاﺳﺪ ﺁآﺑﺎﺩدﯼی ﻣﺘﹼّﻬﻢ ﺑﻪ ﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﻭو ﻫﻤﮑﺎﺭرﯼی ﺑﺎ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺩدﻭوﻟﺖ ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ‬
‫ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﺍاﺧﺘﺮ ﺭرﺍا ﺗﻮﻗﯿﻒ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺵش ﺟﻠﻮ​ﮔﯿﺮﯼی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ ﺁآﻭوﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﻪ ﻣﺪﹼّﺕت ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎﻝل ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﻗﻔﻘﺎﺯز ﻭو ﻫﻨﺪﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻭو ﻋﺮﺍاﻕق ﺷﻬﺮﺕت‬
‫ﻭو ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺑﯿﺪﺍاﺭرﯼی ﻣﺮﺩدﻡم ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﮐﺮﺩد ‪ .‬ﺍاﺯز ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥن‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﻬﺪﯼی ﺧﺎﻥن ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﺑﻪ ﺯزﻋﯿﻢ​ﺍاﻟﺪﹼّﻭوﻟﻪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﻌﺪﺍاﹰً‬
‫ﺍاﻗﺪﺍاﻡم ﺑﻪ ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﻗﺎﻫﺮﻩه ﮐﺮﺩد ﻭو ﻧﯿﺰ‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻥن ﺷﯿﺒﺎﻧﯽ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﺪﯼی ﺑﻌﺪ ﻣﺪﯾﺮ ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﺛﺮﯾﺎ‬
‫ﻭو ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﭘﺮﻭوﺭرﺵش ﺩدﺭر ﻗﺎﻫﺮﻩه ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥن ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ‬
‫ﺍاﺧﺘﺮ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﻭوﺿﺎﻉع ﻭو ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺁآﻥن ﺭرﻭوﺯزﮔﺎﺭر ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﻭو ﺩدﻭوﻟﺖ ﻗﺎﺟﺎﺭر‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺩدﺷﻤﻨﯽ ﺑﺎ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻭو ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﺁآﻥن ﻧﯿﺰ ﺳﺎﻋﯽ ﻭو ﮐﻮﺷﺎ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪) .‬ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻧﻬﻢ ﺭر‪.‬‬
‫ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻫﻢ‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺩدﺭر ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺍاﺳﻼﻡم ﻭو ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﺮﺟﻊ ﻭو ﻣﺒﯿﻦ‬

‫‪206‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﺘﺎﺏب ﺑﻪ ﺗﻠﻮﯾﺢ ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻭو ﺍاﯾﻤﺎ ﻭو ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺍاﻭو ﻭو ﻋﻮﺍاﻗﺐ ﻭو ﭘﯽ ﺁآﻣﺪﻫﺎﯼی‬
‫ﻧﺎﮔﻮﺍاﺭر ﻭو ﻧﺎﻫﻨﺠﺎﺭر ﺁآﻥن‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺛﺎﻧﯽ)ﺍاﻟﻒ( ﭼﻮﻥن ﺧﻮﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺒﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ‪ ،‬ﺭرﺍا‬
‫ﻣﻘﻬﻮﺭر ﻭو ﺩدﺭر ﺯزﺍاﻭوﯾﮥ ﻧﺴﯿﺎﻥن ﻣﺤﺼﻮﺭر ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ...‬ﻭو ﻣﻨﺼﻮﺹص »ﻣ‪‬ﻦ ﮐﹸُﻨﹾْﺖ‪‬‬
‫ﻣ‪‬ﻮ‪‬ﻻﻩه‪ ‬ﻓﹶَﻬﺬﺍا ﻋﻠﯽ ﻣ‪‬ﻮﻻﻩه‪)« ‬ﺏب(‪ ،‬ﺭرﺍا ﻣ‪‬ﺤﺘﹶَﻘﹶَﺮ)‪ (١۱‬ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ‪،‬ﻧﺺ‪‬‬
‫»ﯾﮑﹾْﻔﯿﻨﺎ ﮐﺘﺎﺏب‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﺴﺒ‪‬ﻨﹶَﺎ ﺍاﻟﻘﺮﺁآﻥنﹸُ« )‪ ،(٢۲‬ﮔﻔﺖ ﻭو ﺍاﺳﺘﺪﻻﻝل ﺑﻪ »ﻻ‬
‫ﺭرﻃﺐﹴٍ ﻭو ﻻ ﯾﺎﺑﺲ‪ ‬ﺍا‪ ‬ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏبﹴٍ ﻣﺒﯿﻦ«)‪ ،(٣۳‬ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺑﻪ »ﺍاﻟ‪‬ﯿﻮ‪‬ﻡم‪‬‬
‫ﺃأ ﮐﹾْﻤ‪‬ﻠﺖ‪ ‬ﻟﮑﹸُﻢ‪ ‬ﺩدﯾﻨﹶَﮑﹸُﻢ«)‪ ،(٤‬ﺟﺴﺖ ﻭو ﺗﺸﺒ‪‬ﺚ ﺑﻪ »ﺃأ ﻭو‪ ‬ﻟ‪‬ﻢ‪ ‬ﯾﮑﻔ‪‬ﻬﹺِﻢ‪ ‬ﺃأﻧﹼّﺎ‬
‫ﺃأﻧﹾْﺰ‪‬ﻟﻨﺎ ﺍاﻟﯿﮏ‪ ‬ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب‪‬؟«)‪ ،(٥‬ﮐﺮﺩد ﻭو ﻣﺒﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب‪ ،‬ﺭرﺍاﺳﺦ ﺩدﺭر ﻋﻠﻢ‪،‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﺭرﺍا ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺸﯿﻦ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻫﺮ ﺭرﺍاﻭوﯼی ﺿﻌﯿﻒ ﺭرﺍا ﺷﯿﺮ ﮔﯿﺮ )‪(٦‬‬
‫ﮐﺮﺩد‪ .‬ﯾﮑﯽ‪» :‬ﻟﻮ ﮐﺎﻥن ﻧﺒ‪‬ﯽ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺑ‪‬ﻌ‪‬ﺪﹺِﯼی ﻟ‪‬ﮑﺎﻥنﹶَ ﻋ‪‬ﻤ‪‬ﺮ«)‪ ،(٧۷‬ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺣﺪﯾﺚ »ﻋﺸﺮﮤۀ ﻣ‪‬ﺒ‪‬ﺸﱠﺮﻩه«)‪ ،(٨۸‬ﻗﺮﺍاﺋﺖ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺩدﯾﮕﺮﯼی‪ :‬ﻋﺜﻤﺎﻥن‬
‫ﺫذﻭوﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭرﯾﻦ«)ﺝج( ﻭو »ﻋﺜﻤﺎﻥنﹸُ ﺭرﻓﯿﻘﯽ ﻓﯽ ﺍاﻟﺠﻨﹼّﺔ«)‪ ،(٩۹‬ﺗﻼﻭوﺕت ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی‪» :‬ﻟ‪‬ﻮﹺِ ﺍاﺗﱠﺨﹶَﺬﹾْﺕت‪ ‬ﻏﯿﺮ‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺧﻠﯿﻼ‪ ‬ﺗﱠﺨﹶَﺬﹾْﺕت‪ ‬ﺍاﺑﺎﺑﮑﺮ‪ ‬ﺧﻠﯿﻼ«)‪،(١۱٠۰‬‬
‫ﺍاﺯز ﻗﻮﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺧﻼﺻﻪ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﺯزﯾﺎﺩد ﺷﺪ ﻭو ﻓﺘﺎﻭوﯼی‬
‫ﺑﯽ​ﺷﻤﺎﺭر ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻏﺒﺎﺭر ﮐﺬﺏب ﻭو ﺍاﺭرﺍاﺟﯿﻒ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ ﻭو ﻧﻮﺭر ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺻﺪﻕق‬
‫ﻣﮑﺪﹼّﺭر ﮔﺸﺖ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺷﺪﯾﺪ ﺷﺪ ﻭو ﺍاﺋﺘﻼﻑف ﻧﺎﭘﺪﯾﺪ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺁآﺭرﺍاﺀء‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﮐﻠﻤﻪ ﻋﯿﺎﻥن ﺷﺪ‪ .‬ﺷﺮﯾﻌﺖ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺘﺮﻭوﮎک‬
‫ﺷﺪ ﻭو ﻣﺒﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب​ﺍاﻟ‪‬ﻪ)ﺩد( ﻣﺨﺬﻭوﻝل ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺍاﺑﻦ​ﻋﻔﹼّﺎﻥن)‪ (١۱١۱‬ﻣﻘﺘﻮﻝل ﺷﺪ‪،‬‬
‫ﺍاﺑﻦ ﺁآ ﮐﻠﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺎﺩد)ﻫـ( ﻣﻨﺼﻮﺏب ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺣﺮﺏب ﺟﻤﻞ ﺑﺮ​ﺧﺎﺳﺖ‪ ،‬ﻣﮑﺮ ﻭو‬
‫ﺩدﻏﻞ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﺁآﻣﺪ‪ .‬ﺣﻤﯿﺮﺍا ﺑﺮ ﻧﺎﻗﮥ ﺷﻬﺒﺎﺀء ﺳﻮﺍاﺭر ﺷﺪ ﻭو ﺟﻮﻻﻥن ﺩدﺭر ﻣﯿﺪﺍاﻥن‬
‫ﻋﺼﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺧﻮﻧﺨﻮﺍاﻫﯽ ﺍاﺑﻦ ﻋﻔﹼّﺎﻥن ﮐﺮﺩد)ﻭو(‪ .‬ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺳﺮ ﺍاﺯز ﺯزﺍاﻭوﯾﻪ‬
‫ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﮐﺮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻣﺎﺗﻢ ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﻩه ﺧﻮﻥن ﺑﺒﺎﺭرﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻨﺒﺮ ﺭرﻓﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﺻﺒﻊ ﻣﻘﻄﻮﻉع ﺣﺮﻡم ﺩدﺍاﻣﺎﺩد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺑﻨﻤﻮﺩد‪ ،‬ﭘﯿﺮﻫﻦ ﭘﺮ ﺧﻮﻥن ﻋﺜﻤﺎﻥن ﻧﺸﺮ‬
‫ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﺎ ﭼﺸﻤﯽ ﮔﺮﯾﺎﻥن ﺁآﻏﺎﺯز ﻓﺮﯾﺎﺩد ﻭو ﻓﻐﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻗﻤﯿﺺ ﭘﺮ‬

‫‪207‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻮﻥن ﺫذﻭوﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭرﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﺻﺒﻊ ﻣﻘﻄﻮﻉع ﻧﻮﺭر ﻋﯿﻦ ﻭوﺍا ﻭوﯾﻼ ﻭوﺍا ﺩدﯾﻨﺎ‬
‫ﻭوﺍا ﺷﺮﯾﻌﺘﺎ‪ .‬ﺟﻤﯿﻊ ﺣﺎﺿﺮﯾﻦ ﮔﺮﯾﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻭوﻣﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ‬
‫ﺯزﯾﺴﺘﻨﺪ)ﺯز(‪ .‬ﻏﺒﺎﺭر ﺗﯿﺮﮤۀ ﻟﯿﻠﺔ ﺍاﻟﻬﺮﯾﺮ)‪ (١۱٢۲‬ﺑﻪ ﻓﻠﮏ ﺍاﺛﯿﺮ ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﻫﺰﺍاﺭرﺍاﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﻧﺨﺒﮥ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺭرﺳﻮﻝل ﺩدﺭر ﺧﺎﮎک ﻭو ﺧﻮﻥن ﻣﻘﺘﻮﻝل ﺍاﻓﺘﺎﺩد‪ .‬ﻭو ﻋﻠﲐ ﻫﺬﺍا‬
‫ﺍاﻟﻤﻨﻮﺍاﻝل ﺳﺎﺋﺮ ﺍاﻻﺣﻮﺍاﻝل‪ .‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺑﻪ ﺭرﺍاﺳﺦ ﺩدﺭر ﻋﻠﻢ ﻭو‬
‫ﻣﺒﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﻣﯽ​ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺣﺴﺒﻨﺎ ﮐﺘﺎﺏب​ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺑﺮ ﺯزﺑﺎﻥن‬
‫ﻧﻤﯽ​ﺭرﺍاﻧﺪ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﺍاﯾﻦ ﻓﹶَﺘﹾْﻦ ﻭو ﻓﺴﺎﺩد ﺭرﺥخ ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻓﺘﮏ ﻭو ﻫﺘﮏ )‬
‫‪ (١۱٣۳‬ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﻧﻤﯽ​ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺳﯽ ﻫﺰ ﺍاﺭر ﻣﺠﺘﻬﺪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺭرﺍاﺳﺦ ﺩدﺭر ﻋﻠﻢ ﺑﻪ‬
‫ﻣﻨﺎﺯزﻋﻪ ﻭو ﻣﺤﺎﺟ‪‬ﻪ ﺑﺮ ﻧﻤﯽ​ﺧﺎﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺭرﺳﻮﻝل‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﻣﺠﺘﻬﺪ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻭو ﻋﺒﺎﺩدﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩدﺍاﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻣﻬﻤﻮﻝل)‪ (١۱٤‬ﻭو‬
‫ﻣﻌﺰﻭوﻝل ﺑﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﺑﻮﺩد‪ ...‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﮥ " ﮐﻔﺎﯾﺖ ﮐﺘﺎﺏب" ﻣﻦ ﺩدﻭوﻥن‬
‫ﻣﺒﯿﻦ ﺍاﺻﻠﺶ ﺍاﺯز ﻋﻤﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﺣ‪‬ﺴ‪‬ﺒ‪‬ﻨﺎ ﮐﺘﺎﺏب‪​‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﻪ ﭼﯿﺰ ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﻣﺤﺘﺎﺝج ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺒﯿﻦ‪ ،‬ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس ﻧﺰﺍاﻉع ﻭو ﺟﺪﺍاﻝل ﻭو ﺧﺼﻮﻣﺖ ﻭو‬
‫ﺗﺸﺘﯿﺖ ﻭو ﺗﻔﺮﯾﻖ ﺭرﺍا ﮔﺬﺍاﺷﺖ ﻭو ﻋﺪﺍاﻭوﺕت ﻭو ﺑﻐﻀﺎﺀء ﺑﯿﻦ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﺳﺎﺱس ﺟﻤﯿﻊ ﻇﻠﻤﻬﺎ ﻭو ﻃﻐﯿﺎﻧﻬﺎ‬
‫ﻭو ﻋﺼﯿﺎﻧﻬﺎ ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺒﺐ ﺧﻮﻧﺮﯾﺰﯾﻬﺎ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻭو ﭼﻮﻥن ﻣﻄ‪‬ﻠﻊ ﺑﺮ ﺣﻘﺎﯾﻖ‬
‫ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﻣﯽ‏ﺩدﻫﯿﺪ ﮐﻪ ﺍاﺱس‪ ‬ﺍاﺳﺎﺱس‬
‫ﺩدﯾﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺧﻮﺭرﺩد ﻭو ﺟﻨﻮﺩد ﻧﻔﺲ ﻭو ﻫﻮﱝ ﻫﺠﻮﻡم ﺁآﻭوﺭرﺩد‬
‫ﻭو ﺭرﺍاﺳﺦ ﺩدﺭر ﻋﻠﻢ ﻣﻌﺰﻭوﻝل ﻭو ﻣﻬﻤﻮﻝل ﮔﺸﺖ ﻭو ﻫﺮ ﺷﺨﺺ ﻣﺠﻬﻮﻝل ﻭو‬
‫ﻣﺨﻤﻮﻝل)‪ (١۱٥‬ﭼﻮﻥن ﺍاﺑﻮ ﻫ‪‬ﺮ‪‬ﯾﺮﻩه)‪ ...(١۱٦‬ﻣﻌﺰ‪‬ﺯز ﻭو ﻣﻘﺒﻮﻝل ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻟﻠﹼّﻬﻢ‪ ‬ﻭوﺍاﻝلﹺِ‬
‫ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﻭوﺍاﻻﻩه ﻭو ﻋﺎﺩدﹺِ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﻋﺎﺩدﺍاﻩه)‪(١۱٧۷‬ﺍاﺳﯿﺮ ﻭو ﺣﻘﯿﺮ ﻭو ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺸﯿﻦ ﺷﺪ ﻭو ﻟ‪‬ﻌ‪‬ﻦ‪‬‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪​ ‬ﺍاﻟﻨﹼّﺎﻗﺔﹶَ ﻭو ﺭرﺍا ﮐ‪‬ﺒ‪‬ﻬﺎ ﻭو ﻗﺎﺋﺪﹶَﻫﺎ)‪ (١۱٨۸‬ﯾﺎﺭر ﺩدﻟﻨﺸﯿﻦ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻻ ﻓﹶَﺘﯽ ﺍا‪ ‬ﻋﻠﯽ‬
‫ﻻ ﺳﯿﻒ‪ ‬ﺍا‪ ‬ﺫذﻭوﺍاﻟﻔﻘﺎﺭر)ﺡح( ﺳﺮ ﮔﺸﺘﮥ ﺗ‪‬ﻼﻝل ﻭو ﻗ‪‬ﻔﺎﺭر ﺷﺪ)‪ (١۱٩۹‬ﻭو ﺍاﻟﺸﱠﺠﺮﺓةﹸُ‬
‫ﺍاﻟﻤﻠﻌﻮﻧﹶَﺔ ﻓﯽ ﺍاﻟﻘﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺑﺮ ﻋﺮﺵش ﺧﻼﻓﺖ ﻭو ﺳﺮﯾﺮ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﯾﺎﻓﺖ‬

‫‪208‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫)‪ (٢۲٠۰‬ﺍاﻟﻔﺎﻃﻤﺔ ﺑﹺِﻀ‪‬ﻌ‪‬ﺔﹲٌ ﻣ‪‬ﻨﹼّﯽ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺁآﺫذﺍاﻫﺎ ﻓﻘﺪ ﺁآﺫذﺍاﻧﯽ)‪ (٢۲١۱‬ﺩدﺭر ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﺤ‪‬ﺰ‪‬ﻥن‬
‫ﮔﺮﯾﺴﺖ )‪ (٢۲٢۲‬ﺗﺎ ﻫﻼﮎک ﺷﺪ ﻭو ﻋﺎﯾﺸﮥ ﺑﯽ​ﺑﺎﮎک ﺑﻪ ﺣﺮﺏب ﺁآﻥن ﺟﺎﻥن ﭘﺎﮎک‬
‫ﺑﺎ ﻗﻮﻣﯽ ﺳﻔﹼّﺎﮎک ﻭو ﻫﺘﹼّﺎﮎک ﺷﺘﺎﻓﺖ )‪ (٢۲٣۳‬ﻭو ﺑﻪ ﺗﹶَﺒ‪‬ﻐﱠﻠﹾْﺖﹺِ ﻭو‪ ‬ﺗﹶَﺠ‪‬ﻤ‪‬ﻠﹾْﺖﹺِ ﻭو‪ ‬ﻟ‪‬ﻮ‪‬‬
‫ﻋ‪‬ﺸﹾْﺖﹺِ ﺗﹶَﻔﹶَﯿﻠﹾْﺖﹺِ )‪ (٢۲٤‬ﻣﻌﺰ‪‬ﺯز ﻭو ﻣﮑﺮ‪‬ﻡم ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﮥ ﺣﺴﺒﻨﺎ ﮐﺘﺎﺏب​ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺗﯿﻎ ﻭو ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺷﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﺧﻮﺭرﺩد )ﻁط( ﻭو ﺳﯿﻒ‬
‫ﺻﺎﺭرﻡم ﺍاﺑﻦ ﺁآ ﮐﻠﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺎﺩد )‪(٢۲٥‬ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺩدﺭر ﻟﯿﻠﺔ ﺍاﻟﻬ‪‬ﺮﯾﺮ ﻧﺎﺭر ﺳﻌﯿﺮ‬
‫ﺑﺮﺍاﻓﺮﻭوﺧﺖ )‪ (٢۲٦‬ﻭو ﭼﻬﺎﺭر ﻫﺰﺍاﺭر ﻧﻔﺮ ﺣﻔﻈﮥ ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺟﻠﹼّﮥ ﺍاﺻﺤﺎﺏب‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﺭرﺍا ﻫ‪‬ﺰ‪‬ﻟﻪ ﻭو ﺭر‪‬ﺫذﹶَﻟﻪ ﻭو ﺧﹶَﺬﹶَﻟﮥ ﺧﻮﺍاﺭرﺝج ﮐﺮﺩد )‪ .(٢۲٧۷‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ‬
‫ﺗﺸﺘﯿﺖ ﺷﻤﻞ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺗﻔﺮﯾﻖ ﺟﻤﻊ ﺍاﻫﻞ ﻭوﻻ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺣﺐ‪‬‬
‫ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﯿﻒ ﻭو ﺳﻨﺎﻥن ﻭو ﺣﯿﻒ )‪ (٢۲٨۸‬ﻭو ﻋﺪﻭوﺍاﻥن‬
‫ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺧﻨﺠﺮ ﮐﯿﻦ ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﻃﻒ‪ ‬ﺣﻨﺠﺮ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺒﯿﻦ ﺭرﺍا ﻗﻄﻊ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺧﺎﮎک ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺧﻮﻥن ﻣﻄﻬ‪‬ﺮﺵش ﺭرﻧﮕﯿﻦ ﻧﻤﻮﺩد ‪ .‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﻠﻤﻪ ﺩدﺭر ﺻﺤﺮﺍاﯼی ﮐﺮﺑﻼﺀء ﺁآﻥن ﻣﺼﯿﺒﺖ ﮐﺒﺮﱝ ﻭو ﺁآﻥن ﻓﻀﯿﺤﮥ ﻋﻈﻤﲐ ﺭرﺍا ﺑﺮ‬
‫ﭘﺎ ﻧﻤﻮﺩد )‪ .(٢۲٩۹‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺋﻤ‪‬ﮥ​ ﺍاﻃﻬﺎﺭر ﺭرﺍا ﺍاﺳﯿﺮ ﻭو ﻣﺴﺠﻮﻥن ﻭو ﻣﻈﻠﻮﻡم‬
‫ﻭو ﻣﺤﮑﻮﻡم ﻫﺮ ﻏﺪﹼّﺍاﺭر ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﻣﺮﺣﻮﻣﻪ)‬
‫‪ (٣۳٠۰‬ﺟﺪﺍاﻝل ﻭو ﻧﺰﺍاﻉع ﻭو ﻗﺘﺎﻝل ﻭو ﺣﺮﺏب ﻭو ﺿﺮﺏب ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ ﻭو ﺧﻮﻥن ﮐﺮﻭوﺭرﻫﺎ‬
‫ﺍاﺯز ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺭرﯾﺨﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﮐﻮﺭر ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺭرﺍا ﺯزﯾﺮ ﻭو ﺯزﺑﺮ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺑﻮﺳﺘﺎﻥن‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﺟﻨﹼّﺖ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﯼی ﺭرﺍا ﺟﻨﮕﻞ ﺳﺒﺎﻉع ﻭو ﺫذﺋﺎﺏب ﺗﯿﺰ ﭼﻨﮓ ﮐﺮﺩد‪...‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﻒ ‪ -‬ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺛﺎﻧﯽ = ﻋﻤﺮ ﺍاﺑﻦ ﺧﻄ‪‬ﺎﺏب‪) .‬ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺣﺮﻑف "ﺍاﻟﻒ" ﺩدﺭر ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻭوﻡم‪،‬‬
‫ﺭر‪ .‬ﮎک‪(.‬‬

‫ﺏب ‪» -‬ﻣﻦ ﮐﻨﺖ‪ ‬ﻣﻮﻻﻩه‪ = «....‬ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮﯼی – ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﮔﻮﯾﻨﺪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺩدﺭر‬
‫ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺔ ﺍاﻟﻮﺩدﺍاﻉع ﯾﺎ ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﺣﺞ‪ ‬ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺩدﺭر ﻫﻨﮕﺎﻡم ﺑﺎﺯز ﮔﺸﺖ ﺍاﺯز ﻣﮑﹼّﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﺤﻠﹼّﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﻏﺪﯾﺮ ﺧﻢ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺩدﻫﻢ ﻫﺠﺮﺕت‪ ،‬ﺧﻄﺒﮥ ﻣﻔﺼ‪‬ﻠﯽ ﺍاﺩدﺍا‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩد ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﻭو ﻭوﺻﯽ ﺧﻮﺩد ﻭو ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺍاﻣ‪‬ﺖ‬

‫‪209‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻮﯾﺶ ﻭو ﻣﻔﺴ‪‬ﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﺧﺪﺍا ﻭو ﺍاﻣﯿﺮ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﻣﻌﯿﻦ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪:‬‬
‫»ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﮐﻨﺖ‪ ‬ﻣﻮﻻﻩه ﻓﻬﺬﺍا ﻋﻠﯽ ﻣﻮﻻﻩه« )ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺁآﻗﺎ ﻭو ﺳﺮﻭوﺭر ﻭو‬
‫ﺭرﺋﯿﺲ ﺍاﻭو ﻫﺴﺘﻢ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﻧﯿﺰ ﺁآﻗﺎ ﻭو ﺳﺮﻭوﺭر ﻭو ﺭرﺋﯿﺲ ﺍاﻭوﺳﺖ(‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺯزﺑﺎﻥن ﻋﺮﺏب ﮐﻠﻤﮥ ﻣﻮﻟﲐ ﺑﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ‪ :‬ﺑﻨﺪﻩه ﻭو ﺑﺮﺩدﻩه ﻭو ﻏﻼﻡم‪ ،‬ﺑﻨﺪﻩه ﻭو ﺑﺮﺩدﻩه ﻭو‬
‫ﻏﻼﻡم ﺁآﺯزﺍاﺩد ﺷﺪﻩه ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﻭوﺳﺖ ﻭو ﯾﺎﺭر ﻭو ﻣﺪﺩد ﮐﺎﺭر ﻫﻢ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺝج ‪ -‬ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺫذﻭوﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭرﯾﻦ = ﺫذﻭوﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭرﯾﻦ ﻟﻘﺐ ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺑﻦ ﻋ‪‬ﻔﹼّﺎﻥن‪ ،‬ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺳﻮﻡم‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﻭو ﺗﻦ ﺍاﺯز ﺩدﺧﺘﺮﺍاﻥن ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺭرﺍا ﯾﮑﯽ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﻪ‬
‫ﺯزﻧﯽ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﺯز ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﺑﺎ ﺧﺪﯾﺠﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﭼﻬﺎﺭر ﭘﺴﺮ‬
‫ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻬﺎﯼی‪ :‬ﻗﺎﺳﻢ‪ ،‬ﻃﺎﻫﺮ‪ ،‬ﻃﯿﺐ ﻭو ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﭼﻬﺎﺭر ﺩدﺧﺘﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻬﺎﯼی‪:‬‬
‫ﺯزﯾﻨﺐ‪ ،‬ﺭرﻗﯿﻪ‪ ،‬ﺁآﻣﻨﻪ )ﺍاﻡم‪ ‬ﮐﻠﺜﻮﻡم( ﻭو ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ﺧﺪﯾﺠﻪ ﭘﯿﺶ‬
‫ﺍاﺯز ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺩدﻭو ﺷﻮﻫﺮ ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺭرﻗﯿﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﺮﮒگ ﺷﻮﻫﺮﺵش ﺑﻪ ﻋﻘﺪ‬
‫ﻧﮑﺎﺡح ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﻣﺪ ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺩدﺭرﮔﺬﺷﺖ ﺭرﻗﯿﻪ‪ ،‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺩدﺧﺘﺮ ﺩدﯾﮕﺮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻨﺎﻡم ﺁآﻣﻨﻪ ﮐﻪ ﮐﻨﯿﻪ​ﺍاﺵش ﺍاﻡم‪​‬ﮐﻠﺜﻮﻡم ﺑﻮﺩد ﻭو ﻣﻄﻠﹼّﻘﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﻭوﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻨﺮﻭو ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺍاﺑﻦ ﻋﻔﹼّﺎﻥن ﺑﺴﺒﺐ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﺑﺎ ﺩدﻭو ﺩدﺧﺘﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﮐﺮﻡم ﺑﻪ‬
‫ﺫذﻭوﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭرﯾﻦ )ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺩدﻭو ﻧﻮﺭر( ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺩد ‪» -‬ﻣﺒﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ« = ﻣﺮﺍاﺩد‪ :‬ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﺑﻪ ﺍاﻣﯿﺮ​ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ‪،‬‬
‫ﺍاﺳﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻮﻻﯼی ﻣﺘﹼّﻘﯿﺎﻥن ﻭو ﻏﯿﺮﻩه‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻋﻢ‪ ‬ﻭو ﺩدﺍاﻣﺎﺩد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﻭو ﺧﻠﯿﻔﮥ‬
‫ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﻭو ﺍاﻣﺎﻡم ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺮﺩدﯼی ﺑﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺍاﺳﻼﻡم ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺩدﺧﺘﺮ ﺧﻮﺩد ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﻭوﯼی ﺩدﺭر ﺁآﻭوﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺩدﺭر ﺍاﻏﻠﺐ ﻏﺰﻭوﺍاﺕت ﺷﺮﮐﺖ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن‪،‬‬
‫ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺔ ﺍاﻟﻮﹺِﺩدﺍاﻉع )ﺩدﻫﻢ ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ (.‬ﺩدﺭر ﻣﺤﻠﹼّﯽ ﺑﻨﺎﻡم "ﻏﺪﯾﺮ‬
‫ﺧﹸُﻢ" ﺑﺎ ﻋﺒﺎﺭرﺕت "ﻣﻦ ﮐﻨﺖ‪ ‬ﻣﻮﻻﻩه ﻓﻬﺬﺍا ﻋﻠﯽ ﻣﻮﻻﻩه"‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺭرﺣﻠﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺗﻌﯿﯿﻦ‬
‫ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﻭوﯼی ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺳﺮﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺑﻪ ﺍاﺟﻤﺎﻉع ﺍاﻣ‪‬ﺖ‪ ،‬ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺧﻼﻓﺖ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻪ ﻋﻤﺮ ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﺑﻪ‬

‫‪210‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺭرﺳﯿﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻗﺘﻞ ﻋﺜﻤﺎﻥن‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺧﻠﯿﻔﮥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺷﺪ ) ‪ ٣۳٥‬ﻫـ‪.‬‬
‫​ﻕق‪ ٦٥٦ - .‬ﻡم(‪ .‬ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺻﺮﻑف ﺟﻨﮕﻬﺎﯼی ﺩدﺍاﺧﻠﯽ ﺷﺪ‬
‫ﻭو ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺩدﺭر ﻧﻮﺯزﺩدﻫﻢ ﺭرﻣﻀﺎﻥن ﺳﺎﻝل ‪ ٤٠۰‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﺤﺮﺍاﺏب ﻣﺴﺠﺪ ﮐﻮﻓﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡم ﺍاﺩدﺍاﯼی ﻧﻤﺎﺯز ﺻﺒﺢ ﺑﺪﺳﺖ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺍاﺑﻦ ﻣﻠﺠﻢ ﻣﺮﺍاﺩدﯼی ﮐﻪ ﯾﮑﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﺧﻮﺍاﺭرﺝج ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺯزﺧﻤﯽ ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ‪ ٢۲١۱‬ﺭرﻣﻀﺎﻥن ﺳﺎﻝل ‪ ٤٠۰‬ﻫـ‪​.‬ﻕق‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺩدﻭو‬
‫ﺭرﻭوﺯز ﺩدﺭر ﺳﻦ‪ ٦٣۳ ‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺭرﺳﯿﺪ‪ .‬ﻣﺪﻓﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺩدﺭر‬
‫ﻧﺠﻒ ﺍاﺳﺖ"‪) .‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﻌﯿﻦ(‬

‫ﻫـ ‪ » -‬ﺍاﺑﻦ ﺁآ ﮐﻠﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺎﺩد« = ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﭘﺴﺮ ﺯزﻥن ﺟﮕﺮ ﺧﻮﺍاﺭر‪ ،‬ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪» .‬ﻫﻨﺪ« ﻣﺎﺩدﺭر ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺍاﺯز ﺯزﻧﺎﻥن ﺑﺎ ﻧﻔﻮﺫذ ﻗﺮﯾﺶ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﺍاﺯز ﺩدﺷﻤﻨﺎﻥن‬
‫ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺍاﻭو ﺯزﻧﯽ ﺑﻮﺩد ﺷﺎﻋﺮ ﻭو ﺑﺎ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﻭو ﺳﺨﻨﻮﺭر‪ .‬ﺍاﺑﻮﺳﻔﯿﺎﻥن ﭘﺪﺭر‬
‫ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺍاﺯز ﺑﺰﺭرﮔﺎﻥن ﻭو ﺍاﺷﺮﺍاﻑف ﻭو ﺛﺮﻭوﺗﻤﻨﺪﺍاﻥن ﻗﺮﯾﺶ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺳﺮ‬
‫ﺳﺨﺖ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز‪ .‬ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ »ﺍاﹸُﺣ‪‬ﺪ« ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺳﻮﻡم‬
‫ﻫﺠﺮﺕت ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺷﮑﺴﺖ ﺳﭙﺎﻩه ﺍاﺳﻼﻡم ﺷﺪ ﻧﯿﺰﮤۀ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺩدﻫﺎﻥن ﺣﻤﺰﺓة‬
‫ﺑﻦ ﻋﺒﺪﺍاﻟﻤﻄﻠﹼّﺐ ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﺑﻪ ﺳﯿﺪ ﺍاﻟﺸﹼّﻬﺪﺍا ﻋﻤﻮﯼی ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻓﺮﻭو ﺑﺮﺩد ﻭو ﺯزﻭوﺟﻪ ﺍاﺵش‬
‫»ﻫﻨﺪ« ﻧﯿﺰ ﺟﮕﺮ »ﺣﻤﺰﻩه« ﺭرﺍا ﭘﺲ ﺍاﺯز ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥن ﺍاﺯز ﺷﮑﻤﺶ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩد‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺩدﻫﺎﻥن ﮔﺬﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺑﺠﻮﯾﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻨﺮﻭو ﺑﻪ »ﺁآ ﮐﻠﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺎﺩد« ﯾﻌﻨﯽ ﺟﮕﺮ‬
‫ﺧﻮﺍاﺭر ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺍاﺑﻮﺳﻔﯿﺎﻥن ﻭو ﻫﻨﺪ ﻭو ﻓﺮﺯزﻧﺪﺷﺎﻥن »ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ« ﺩدﺭر ﻫﻨﮕﺎﻡم ﻓﺘﺢ ﻣﮑﹼّﻪ ﺑﺪﺳﺖ‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﻫﺸﺘﻢ ﻫﺠﺮﺕت‪ ،‬ﺍاﺳﻼﻡم ﺁآﻭوﺭرﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﻋﻤﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬
‫ﻗﺴﻤﺘﯽ ﻭو ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﺷﺎﻡم ﺑﻪ ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ‬
‫ﻭوﺍاﮔﺬﺍاﺭر ﺷﺪ‪ .‬ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺩدﻭوﻡم ﺧﻼﻓﺖ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﭘﯿﺮﻭوﺯزﯼی‬
‫ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ ﺟﻤﻞ‪ ،‬ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺷﺎﻡم ﺑﺮ ﮐﻨﺎﺭر ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﺯزﯾﺮ‬
‫ﺑﺎﺭر ﻧﺮﻓﺖ ﻭو ﺟﻨﮓ ﺁآﻏﺎﺯز ﮐﺮﺩد‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺩدﺭر‬
‫ﺳﺎﻝل ‪ ۴٠۰‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ۶۶٠۰) .‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﻦ ﺑﺎ ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺻﻠﺢ ﻭو ﺑﯿﻌﺖ‬
‫ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺧﻼﻓﺖ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻭوﺍاﮔﺬﺍاﺭر ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺭرﺳﻤﺎﹰً ﺧﻮﺩد‬

‫‪211‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺭرﺍا ﺧﻠﯿﻔﮥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺧﻮﺍاﻧﺪ ﻭو ﻣﺆﺳ‪‬ﺲ ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺧﻠﻔﺎﯼی ﺍاﹸُﻣﻮﯼی ﯾﺎ ﺑﻨﯽ​ﺍاﻣﯿﻪ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﻣﺪﹼّﺕت ﻧﻮﺯزﺩدﻩه ﺳﺎﻝل ﺧﻼﻓﺖ ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﻭو ‪» -‬ﺣﺮﺏب ﺟﻤﻞ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ‪ = «....‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺣﻤﯿﺮﺍاﺀء‪ ،‬ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺩدﺧﺘﺮ ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ‬
‫ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺯز ﺧﻠﻔﺎﯼی ﺭرﺍاﺷﺪﯾﻦ ﻭو ﺯزﻭوﺟﮥ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺩدﺭر ﮔﺬﺷﺖ ﺧﺪﯾﺠﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎﻗﮥ ﺷﻬﺒﺎﺀء ﺷﺘﺮﯼی ﺑﻮﺩد ﺳﻔﯿﺪ ﻣﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﺧﺎﮐﺴﺘﺮﯼی ﺭرﻧﮓ ﮐﻪ ﻫﻮﺩدﺟﯽ‬
‫ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ ﺟﻤﻞ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ٣۳۶‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ .‬ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺧﻮﻧﺨﻮﺍاﻫﯽ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥن ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺍاﺑﻦ ﻋﻔﹼّﺎﻥن ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺳﻮﻡم ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ‬
‫ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎ ﻫﻤﺮﺍاﻫﯽ ﻃﻠﺤﻪ ﻭو ﺯزﺑﯿﺮ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﻩه ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻫﻮﺩدﺝج ﺳﻮﺍاﺭر ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩدﯾﮑﯽ ﺑﺼﺮﻩه ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭرﺩد ﻭو ﺍاﺳﯿﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﻃﻠﺤﻪ ﻭو ﺯزﺑﯿﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﮐﺒﺎﺭر ﺻﺤﺎﺑﮥ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﮐﺸﺘﻪ‬
‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺩدﺧﺘﺮ ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ ﺩدﺭر ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺩدﺭر ﻣﮑﹼّﻪ ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻫﺠﺮﺕت ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﻭو ﺳﺎﻝل ﺑﻌﺪ ﺩدﺭر ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺯزﻓﺎﻑف ﻭوﺍاﻗﻊ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﻓﺮﺯزﻧﺪﯼی ﺑﻮﺟﻮﺩد ﻧﯿﺎﻣﺪ ﻭو ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺣﺪﻭوﺩد ﺩدﻩه ﺳﺎﻝل ﺩدﺭر‬
‫ﺳﺮﺍاﯼی ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻫﻨﮕﺎﻡم ﺩدﺭر ﮔﺬﺷﺖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ‪ ،‬ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎﻝل ﺍاﺯز ﻋﻤﺮﺵش‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﮔﻔﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺍاﺯز ﻓﻘﻪ ﻭو ﺷﻌﺮ ﺑﻬﺮﻩه​ﺍاﯼی ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺩدﻭو ﻫﺰﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﺩدﻭوﯾﺴﺖ ﻭو ﺩدﻩه ﺣﺪﯾﺚ ﺍاﺯز ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺯز ‪» -‬ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺳﺮ ﺍاﺯز ﺯزﺍاﻭوﯾﻪ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﮐﺮﺩد‪ = «....‬ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪٣۳۵‬‬
‫ﻫﺠﺮﺕت ﭘﺲ ﺍاﺯز ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥن ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺑﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪٣۳۶‬‬
‫ﻫﺠﺮﺕت ﭘﺲ ﺍاﺯز ﭘﯿﺮﻭوﺯزﯼی ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ ﺟﻤﻞ ﺑﺎ ﻋﺎﯾﺸﻪ‪ ،‬ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺣﮑﻮﻣﺖ‬
‫ﺷﺎﻡم ﻣﻌﺰﻭوﻝل ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺯزﯾﺮ ﺑﺎﺭر ﻧﺮﻓﺖ ﻭو ﺟﻨﮓ ﺁآﻏﺎﺯز ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺳﭙﺎﻩه‬
‫ﻃﺮﻓﯿﻦ ﺩدﺭر ﻧﺎﺣﯿﮥ »ﺻ‪‬ﻔﹼّﯿﻦ« ﺩدﺭر ﮐﺮﺍاﻧﮥ ﺑﺎﺧﺘﺮﯼی ﺭرﻭوﺩدﺧﺎﻧﮥ ﻓﺮﺍاﺕت ﺑﯿﻦ ﻋﺮﺍاﻕق ﻭو‬
‫ﺷﺎﻡم ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ٣۳٧۷‬ﻫﺠﺮﺕت ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺭرﻭوﯾﺎﺭرﻭوﯼی ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﯾﮑﺼﺪ ﻭو ﺩدﻩه ﺭرﻭوﺯز‬
‫ﺟﻨﮕﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺑﺮﺍاﯼی ﺭرﻓﻊ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺑﻨﺎ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺣﮑﻤﯿﺖ ﮔﺬﺍاﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻤﺮﻭو ﺑﻦ ﻋﺎﺹص ﯾﺎ ﻋﻤﺮﻭو ﻋﺎﺹص ﺍاﺯز ﺻﺤﺎﺑﮥ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻭو ﺍاﺯز ﺳﺮﺩدﺍاﺭرﺍاﻥن ﻣﻌﺮﻭوﻑف‬
‫ﺍاﺳﻼﻡم ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩد ﺩدﻏﻠﺒﺎﺯزﺍاﻧﻪ​ﺍاﺵش ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﺳﭙﺎﻫﯿﺎﻥن ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﻗﺮﺁآﻥن‬

‫‪212‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﯿﺰﻩه ﺍاﻓﺮﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺳﭙﺎﻫﯿﺎﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺩدﺳﺖ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻨﮓ ﺑﺮ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﻭو ﺍاﺑﻮ​ﻣﻮﺳﯽ ﺍاﺷﻌﺮﯼی ﺍاﺯز ﻣﺮﺩدﻡم ﯾﻤﻦ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﮐﺮﻡم ﺩدﺭر ﻣﮑﹼّﻪ ﺍاﺳﻼﻡم ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﻭوﺍاﻟﯽ ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺯز ﯾﻤﻦ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﻋﻤﺮ ﻭوﺍاﻟﯽ ﺑﺼﺮﻩه ﻭو ﺳﭙﺲ ﺣﮑﻤﺮﺍاﻥن ﺷﻬﺮ ﮐﻮﻓﻪ ﻭو ﺩدﻭو ﺑﺎﺭرﻩه ﻭوﺍاﻟﯽ‬
‫ﺑﺼﺮﻩه ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﻋﺜﻤﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺷﻬﺮ ﺣﮑﻤﺮﺍاﻧﯽ ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﺍاﺻﺮﺍاﺭر ﺟﻤﻌﯽ ﺍاﺯز ﻣﺮﺩدﻡم ﮐﻮﻓﻪ‪ ،‬ﺣ‪‬ﮑﹶَﻢ ﻣﻌﯿﻦ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻤﺮﻭو ﻋﺎﺹص ﺍاﺯز ﺳﺎﺩدﻩه ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺑﻮ​ﻣﻮﺳﯽ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻓﺮﯾﺐ ﺩدﺍاﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺣﮑﻤﯿﺖ ﺑﻪ ﺳﻮﺩد ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﻭو ﺯزﯾﺎﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻣﻨﺠﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‬
‫ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﺯز ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻌﺰﻭوﻝل ﻭو ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺑﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﻣﻨﺼﻮﺏب ﻭو ﻋﻤﺮﻭو ﻋﺎﺹص‬
‫ﻧﯿﺰ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﭼﻨﺪﯼی ﻭوﺍاﻟﯽ ﻣﺼﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺍاﻧﮕﺸﺘﺎﻥن ﺑﺮﯾﺪﻩه‬
‫ﺷﺪﮤۀ ﺯزﻭوﺟﮥ ﺩدﺍاﻣﺎﺩد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻭو ﭘﯿﺮﻫﻦ ﭘﺮ​ﺧﻮﻥن ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‪ :‬ﻋﺜﻤﺎﻥن‬
‫ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺳﻮﻡم ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩدﻭو ﺩدﺧﺘﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﮐﺮﻡم ﯾﻌﻨﯽ‪ ،‬ﺭرﻗﯿﻪ ﻭو ﺁآﻣﻨﻪ ﯾﮑﯽ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺩدﺍاﻣﺎﺩد ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺷﺪ ﻭو ﺫذﻭوﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭرﯾﻦ ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻭو ﻫﻨﮕﺎﻣﯿﮑﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﮐﺸﺘﻦ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ ﻭوﺍاﻟﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﻣﺼﺮ ﺑﻪ‬
‫ﻭوﺳﺎﻃﺖ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﺍاﻟﯽ ﭘﯿﺸﯿﻦ ﺁآﻥن ﺳﺮ ﺯزﻣﯿﻦ ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ‬
‫ﻃﯽ ﻧﺎﻣﻪ​ﺍاﯼی ﺻﺎﺩدﺭر ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥن ﺍاﻓﺘﺎﺩد‪ ،‬ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﺑﻦ‬
‫ﺍاﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺑﺎ ﺧﻨﺠﺮ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﻣﻨﺰﻝل ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺷﺪ ﻭو ﻟﮕﺪﯼی ﺑﻪ ﭘﻬﻠﻮﯼی ﺍاﻭو ﺯزﺩد ﻭو‬
‫ﺧﻮﺍاﺳﺖ ﺑﺎ ﺧﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺍاﻭو ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺩدﻫﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﮔﺎﻩه ﺯزﻭوﺟﮥ ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮ‬
‫ﺭرﻭوﯼی ﺍاﻭو ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥن ﺍاﻭو ﺟﻠﻮ ﮔﯿﺮﯼی ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﺑﻦ‬
‫ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﯾﮏ ﺳﻮ ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ ﻭو ﺑﺎ ﺧﻨﺠﺮ ﭘﻬﻠﻮﯼی ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭرﯾﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮔﯿﺮ ﻭو ﺩدﺍاﺭر ﯾﮏ ﺑﻨﺪ ﺍاﻧﮕﺸﺖ ﺯزﻭوﺟﮥ ﻋﺜﻤﺎﻥن‬
‫ﻧﯿﺰ ﺑﺮﯾﺪﻩه ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺟﻨﮓ ﺟﻤﻞ ﻭو ﺷﮑﺴﺖ ﻋﺎﯾﺸﻪ ﻭو ﻋﺰﻝل ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺷﺎﻡم‪ ،‬ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺩدﺭر ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﭙﺎﺧﺎﺳﺖ ﻭو ﻋﻠﯿﻪ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ‬
‫ﻃﺎﻟﺐ ﻗﺪ ﺑﺮﺍاﻓﺮﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﭘﯿﺮﺍاﻫﻦ ﺧﻮﻧﯿﻦ ﻋﺜﻤﺎﻥن ﻭو ﺍاﻧﮕﺸﺖ ﺑﺮﯾﺪﮤۀ ﺯزﻭوﺟﮥ ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻬﺎﻧﻪ ﻭو ﺩدﺳﺖ ﺁآﻭوﯾﺰ ﺳﺎﺧﺖ ﻭو ﺁآﻧﺮﺍا ﺗﻮﻃﺌﮥ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻗﻠﻤﺪﺍاﺩد ﮐﺮﺩد‬

‫‪213‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭو ﺧﻮﺩد ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﺧﻼﻓﺖ ﺷﺪ ﻭو ﺟﻨﮓ ﺻ‪‬ﻔﹼّﹺِﯿﻦ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﻩه ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ‪ .‬ﮔﻔﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﻭو ﮐﺎﺭرﺯزﺍاﺭر ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺑﺎ ﯾﮑﺼﺪ ﻫﺰﺍاﺭر ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﺎ‬
‫ﻧﻮﺩد ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺮﺑﺎﺯز ﻭو ﺑﻪ ﺭرﻭوﺍاﯾﺘﯽ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺭرﺯزﻩه ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺣﺪﻭوﺩد ﻫﻔﺘﺎﺩد ﻫﺰﺍاﺭر ﺗﻦ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﻃﺮﻑف ﺩدﺭر ﻣﯿﺪﺍاﻥن ﺭرﺯزﻡم ﻭو ﻧﺒﺮﺩد ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺡح ‪ " -‬ﻻ ﻓﹶَﺘﯽ ﺍا‪ ‬ﻋﻠﯽ ‪ ،‬ﻻﺳ‪‬ﯿﻒ‪ ‬ﺍا‪ ‬ﺫذﻭوﺍاﻟﻔﹶَﻘﺎﺭر" = ﺫذﻭوﺍاﻟﻔﻘﺎﺭر‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ‪ :‬ﺻﺎﺣﺐ‬
‫ﻓﻘﺮﺍاﺕت ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﻓﹶَﻘﹾْﺮﺓة )ﯾﺎ ﻓ‪‬ﻘﹾْﺮﻩه( ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﻣﻬﺮﻩه ﻫﺎﯼی ﭘﺸﺖ ﺑﺪﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺘﻮﻥن ﻓ‪‬ﻘﹶَﺮﺍاﺕت ﯾﺎ ﻓ‪‬ﻘﹾْﺮﺍاﺕت ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻣﺮﮐﹼّﺐ ﺍاﺳﺖ )ﻣﻬﺮﻩه ﻫﺎ( ‪ -‬ﻓﹶَﻘﺎﺭر )ﻭو‬
‫ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن ‪ :‬ﻓﹶَﻘﺎﺭرﺓة( = ﻣﻬﺮﻩه ﻫﺎﯼی ﭘﺸﺖ ﮐﻪ ﺳﺘﻮﻥن ﻓﻘﺮﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫"ﺫذﻭوﺍاﻟﻔﻘﺎﺭر" ﻧﺎﻡم ﺷﻤﺸﯿﺮ ﻣ‪‬ﻨﺒ‪‬ﻪ ﺑﻦ ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺎﺝج )ﯾﺎ ﻋﺎﺹص ﺑﻦ ﻣ‪‬ﻨﺒ‪‬ﻪ ﺑﻦ ﺣﺠ‪‬ﺎﺝج( ﺍاﺯز‬
‫ﺑﺰﺭرﮔﺎﻥن ﮐﻔﹼّﺎﺭر ﻗﺮﯾﺶ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻏﺰﻭوﻩه ﯾﺎ ﺣﺮﺏب ﺑ‪‬ﺪﺭر‪ ،‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺟﻨﮓ ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﻭو ﻣﺸﺮﮐﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺩدﻭوﻡم ﻫﺠﺮﺕت‪ ،‬ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺭرﺍا ﺭرﺳﻮﻝل‬
‫ﺍاﮐﺮﻡم ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ ﻭو ﺳﭙﺲ ﺁآﻧﺮﺍا ﺩدﺭر ﻏﺰﻭوﮤۀ ﺍاﹸُﺣ‪‬ﺪ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‬
‫ﺑﺨﺸﻮﺩد‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺷﻤﺸﯿﺮﺵش ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺟﻨﮓ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩد ‪ .‬ﻧﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺭرﯾﺎﺳﺖ‬
‫ﺳﭙﺎﻩه ﮐﺎﻓﺮﺍاﻥن ﻭو ﻣﺸﺮﮐﺎﻥن ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺟﻨﮓ ﺑ‪‬ﺪﺭر ﻭو ﺍاﹸُﺣ‪‬ﺪ ﺑﺎ ﺍاﺑﻮ ﺳﻔﯿﺎﻥن ﭘﺪﺭر ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ‬
‫ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯز ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺯزﻣﺎﻥن ﺍاﺳﻼﻡم ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩدﻩه ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺟﻨﮓ ﺑﺪﺭر ﺩدﺭر ﻣﺤﻠﹼّﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺎﻡم‬
‫ﺑﯿﻦ ﻣﮑﹼّﻪ ﻭو ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺍاﺗﹼّﻔﺎﻕق ﺍاﻓﺘﺎﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺷﮑﺴﺖ ﻣﺸﺮﮐﺎﻥن ﺍاﻧﺠﺎﻣﯿﺪ ﻭو ﻏﺰﻭوﮤۀ ﺍاﹸُﺣ‪‬ﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺳﻮﻡم ﻫﺠﺮﺕت ﺭرﻭوﯼی ﺩدﺍاﺩد‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﮑﺴﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﭘﺎﯾﺎﻥن ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ‪ .‬ﻧﻮﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﻏﺰﻭوﮤۀ ﺍاﹸُﺣ‪‬ﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺑﺎ ﻣﻼﺣﻈﮥ ﺭرﺷﺎﺩدﺕت ﻭو ﺟﻨﮕﺠﻮﯾﯽ ﺩدﻟﯿﺮﺍاﻧﮥ‬
‫ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻓﺮﻣﻮﺩد ‪" :‬ﻻﻓﺘﯽ ﺍا‪ ‬ﻋﻠﯽ ‪ ،‬ﻻﺳ‪‬ﯿﻒ‪ ‬ﺍا‪ ‬ﺫذﻭوﺍاﻟﻔﻘﺎﺭر"‪) .‬ﻧﻘﻞ‬
‫ﺑﺎﺧﺘﺼﺎﺭر ﺍاﺯز ﻟﻐﺖ ﻧﺎﻣﮥ ﺩدﻫﺨﺪﺍا(‬

‫ﻁط ‪» -‬ﺗﯿﻎ ﻭو ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺷﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﯿﺮ ﺧﻮﺭرﺩد‪ = «....‬ﺩدﺭر‬
‫ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺣﮑﻤﯿﺖ ﮐﻪ ﺷﺮﺡح ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺣﺮﻑف "ﺯز" ﺩدﺭر ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻫﻢ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺁآﻣﺪ‪،‬‬
‫ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﺳﭙﺎﻫﯿﺎﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺭرﻭوﯼی ﺑﮕﺮﺩدﺍاﻧﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﺮ‬
‫ﻋﺰﻝل ﻋﻠﯽ ﻭو ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺑﺮ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺷﻮﺭرﯾﺪﻧﺪ ﻭو ﺯزﺍاﻥن ﭘﺲ‬
‫ﺑﻪ »ﺧﻮﺍاﺭرﺝج« ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺷﺪﻧﺪ‪.‬ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ٣۳٨۸‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ .‬ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ‬

‫‪214‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻧﻬﺮﻭوﺍاﻥن ﺑﺎ ﺧﻮﺍاﺭرﺝج ﺟﻨﮕﯿﺪ ﻭو ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺷﮑﺴﺖ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﮐﻮﻓﻪ‪ ،‬ﻣﺮﮐﺰ ﺧﻼﻓﺖ‪،‬‬
‫ﺑﺎﺯز ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯز ﻧﻮﺯزﺩدﻫﻢ ﺭرﻣﻀﺎﻥن ﺳﺎﻝل ‪ ۴٠۰‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﺤﺮﺍاﺏب ﻣﺴﺠﺪ ﮐﻮﻓﻪ‬
‫ﺑﻬﻨﮕﺎﻡم ﻧﻤﺎﺯز ﺻﺒﺢ ﺑﺪﺳﺖ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺍاﺑﻦ ﻣﻠﺠﻢ ﻣﺮﺍاﺩدﯼی ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺧﻮﺍاﺭرﺝج ﺑﻪ‬
‫ﺿﺮﺏب ﺷﻤﺸﯿﺮ ﻣﺠﺮﻭوﺡح ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯز ﺑﯿﺴﺖ ﻭو ﯾﮑﻢ ﺭرﻣﻀﺎﻥن ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺳﻪ ﺭرﻭوﺯز‬
‫ﺑﺪﺭرﻭوﺩد ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﮔﻔﺖ ﻭو ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻗﺼﺎﺹص ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ﺳﻪ‬
‫ﻧﻔﺮ ﺍاﺯز ﺧﻮﺍاﺭرﺝج ﻭو ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺍاﺑﻦ ﻣﻠﺠﻢ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺧﺎﻧﮥ ﮐﻌﺒﻪ ﺳﻮﮔﻨﺪ ﯾﺎﺩد‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯزﯼی ﻣﻌﯿﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻭو ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﻭوﺍاﻟﯽ ﺷﺎﻡم ﻭو ﻋﻤﺮﻭو‬
‫ﻋﺎﺹص ﻭوﺍاﻟﯽ ﻣﺼﺮ ﺭرﺍا ﻫﻤﺰﻣﺎﻥن ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭرﺳﺎﻧﻨﺪ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻦ‬
‫ﮔﻮﻧﻪ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺭرﺧﺖ ﺑﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﺴﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﯿﺎﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺍاﺑﻦ ﻣﻠﺠﻢ ﻣﻮﻓﹼّﻖ ﺷﺪ ﻭو ﺩدﻭو ﻧﻔﺮ ﺩدﯾﮕﺮ ﺗﻮﻓﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﻫﺪﻑف ﻭو‬
‫ﻣﻘﺼﺪ ﺧﻮﺩد ﺑﺪﺳﺖ ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡم ﺷﻬﺎﺩدﺕت ‪ ۶٣۳‬ﺳﺎﻝل‬
‫ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺷﻬﺮ ﻧﺠﻒ ﺑﻪ ﺧﺎﮎک ﺳﭙﺮﺩدﻩه ﺷﺪ‪) - .‬ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻫﻢ ﺭر‪.‬‬
‫ﮎک‪(.‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﯾﺎﺯزﺩدﻫﻢ‪ :‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺍاﮔﺮ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻭو ﻣﺮﺟﻊ ﻭو ﻣﺒﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﺋﯿﻦ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺒﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻪ ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺗﺎﻟﯽ ﻓﺎﺳﺪ ﺁآﻥن ﭼﮕﻮﻧﻪ‬
‫ﺑﻮﺩد؟ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» :‬ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺍاﮔﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﮐﻔﺎﯾﺖ‬
‫ﻣﯽ​ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﻣﺒﯿﻦ ﻣﻨﺼﻮﺹص ﭼﻪ ﻟﺰﻭوﻡم ﻭو ﺁآﯾﮥ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﭼﻪ ﻻﺯزﻡم‪ ،‬ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻋﻬﺪ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﭼﻪ؟ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﻣﻮﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﺪﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺒﺶ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ​ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﻣﺠﺘﻬﺪﯼی ﻣﯽ​ﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﯽ ﻣﯽ​ﮐﺮﺩد ﻭو ﺣﮑﻤﯽ ﻣﺠﺮﯼی ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﻭو ﻧﻬﺎﯾﺘﺶ ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط​ﻫﺎ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﯽ​ﮔﺸﺖ‪ ،‬ﮐﺎﺭر ﺑﻪ ﻣﺠﺎﺩدﻟﻪ ﻣﯽ​ﺭرﺳﯿﺪ‪ ،‬ﻣﺠﺎﺩدﻟﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺯزﻋﻪ‬
‫ﻣﻨﺠﺮ ﻣﯽ​ﺷﺪ ﻭو ﻣﻨﺎﺯزﻋﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺗﻠﻪ ﻣﯽ​ﺍاﻧﺠﺎﻣﯿﺪ ﻭو ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺻﺪ ﻫﺰﺍاﺭر ﺧﻮﻥن‬
‫ﺭرﯾﺨﺘﻪ ﻣﯽ​ﺷﺪ‪ ،‬ﻭو ﭼﯿﺰ ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽ​ﺷﺪ‪ .‬ﺣﺎﻝل ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﻧﯿﺮ‬
‫ﺁآﻓﺎﻕق‪ ،‬ﺣﺴﺒﻨﺎ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻭوﺍاﯼی ﺍاﮔﺮ ﺁآﯾﺎﺕت ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻧﺒﻮﺩد‪ ،‬ﺁآﻥن ﻭوﻗﺖ ﻭوﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮔﻮﺷﺖ ﻭو ﭘﻮﺳﺖ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺩدﺭرﻓﺶ ﻓﻮﺭرﺍاﹰً‬

‫‪215‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭘﺎﺭرﻩه ﭘﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ !‪« .....‬‬

‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ‪ :‬ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﻗﻠﻢ ﻣﻌﺠﺰ ﺷﯿﻢ ﻣﺮﮐﺰ ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻟﻮﺡح‬
‫ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﺭرﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺳﻮﯾﯽ ﺩدﺭر ﻫﯿﭻ ﺩدﻭوﺭرﯼی ﭼﻨﯿﻦ ﭘﯿﻤﺎﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺷﻨﯽ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻘﺾ ﻣﯿﺜﺎﻗﯽ ﻫﻢ ﺩدﯾﺪﻩه ﻧﺸﺪﻩه ﺗﺎ‬
‫ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﺭرﺍاﺯز ﺑﺎ ﺧﺒﺮ ﻭو ﺁآ ﮔﺎﻩه‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪:‬‬

‫ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﭼﻨﯿﻦ ﻋﻬﺪ ﺻﺮﯾﺤﯽ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻥن‬
‫ﻭوﺍاﺿﺤﯽ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺁآﺷﮑﺎﺭرﯼی ﻭوﺍاﻗﻊ ﻧﺸﺪ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻧﯿﺎﻓﺖ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻧﻘﻀﯽ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻧﮑﺜﯽ ﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺷﻨﯿﺪﻩه ﻧﺸﺪ‪ .‬ﺑﻠﯽ ﻋﻬﻮﺩد ﻭوﺍاﻗﻊ ﻭوﻟﯽ‪...‬‬
‫ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﺠﻬﻮﻝل ﺑﻮﺩد ﻭو ﻣﺮﺟﻊ ﭘﯿﻤﺎﻥن ﻏﯿﺮ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻭو‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻧﺸﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺍاﯼی ﺗﻠﻮﯾﺢ ﮔﺸﺘﻪ‪ ...‬ﻟﮑﻦ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﻮﺭر‬
‫ﻋﻈﯿﻢ ﻭو ﺩدﻭوﺭر ﻣﺒﯿﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺮﺟﻊ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺁآﻓﺎﻕق ﻭو ﻣﺮﮐﺰ‬
‫ﭘﯿﻤﺎﻥن ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺍاﻫﻞ ﺟﻬﺎﻥن ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﮔﻤﺎﻥن ﻧﻤﯽ​ﺭرﻓﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺘﻨﻪ ﻭو ﻭوﻟﻮﻟﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﻓﺘﺪ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﮐﺎﺭرﯼی ﭘﯿﺶ​ﺁآﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» :...‬ﻫﻞ ﯾﻤﮑﻦ ﺑﻌﺪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺷﻤﺲ ﻭوﺻﯿﺘﮏ ﻣﻦ ﺍاﻓﻖ ﺍاﮐﺒﺮ‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺣﮏ ﺗﺰﻝل‪ ‬ﻗﺪﻡم ﺍاﺣﺪﹴٍ ﻋﻦ ﺻﺮﺍاﻃﮏ ﺍاﻟﻤﺴﺘﻘﯿﻢ؟ ﻗﻠﻨﺎ ﯾﺎ ﻗﻠﻤﯽ ﺍاﻻﻋﻠﲐ‪،‬‬
‫ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﮏ ﺃأﻥن ﺗﺸﺘﻐﻞ ﺑﻤﺎ ﺍاﹸُﻣ‪‬ﺮ‪‬ﺕت‪ ‬ﻣﻦ ﻟﺪﯼی ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻌﻠﯽ ﺍاﻟﻌﻈﯿﻢ ﻭو ﻻ ﺗﺴﺌﻞ‬
‫ﻋﻤ‪‬ﺎ ﯾﺬﻭوﺏب ﺑﻪ ﻗﻠﺒﮏ ﻭو ﻗﻠﻮﺏب ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﮐﺎﻧﻮﺍا ﺣﻮﻝل ﺍاﻣﺮﯼی‬
‫ﺍاﻟﺒﺪﯾﻊ‪ ،‬ﻻ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﮏ ﺃأﻥن ﺗﻄ‪‬ﻠﻊ ﻋﻠﲐ ﻣﺎ ﺳﺘﺮﻧﺎﻩه ﺇإﻥنﹼّ ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﻟﻬﻮ ﺍاﻟﺴ‪‬ﺘﹼّﺎﺭر‬
‫ﺍاﻟﻌﻠﯿﻢ*‪.‬‬
‫»ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺑﻔﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ :‬ﺁآﯾﺎ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺷﻤﺲ‬
‫ﻭوﺻﯿﺖ ﺗﻮ ﺍاﺯز ﺍاﻓﻖ ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮﯾﻦ ﺍاﻟﻮﺍاﺣﺖ‪ ،‬ﺩدﯾﮕﺮ ﻗﺪﻡم ﮐﺴﯽ ﺑﻠﻐﺰﺩد‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﻧﻔﺴﯽ ﻧﻘﺾ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﮐﻨﺪ؟ ﭘﺲ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ :‬ﺍاﯼی ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ‬
‫ﻣﺄﻣﻮﺭرﯼی ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﺎﺵش ﻭو ﺳﺆﺍاﻝل ﻣﮑﻦ ﺍاﺯز ﭼﯿﺰﯼی ﮐﻪ ﺩدﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮐﺖ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬

‫‪216‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯽ​ﺳﻮﺯزﺩد ﻭو ﻣﯽ​ﮔﺪﺍاﺯزﺩد ﻭو ﻗﻠﺐ ﻣﻨﯿﺮ ﺍاﻫﻞ ﻓﺮﺩدﻭوﺱس ﺍاﺯز ﺍاﺳﺘﻤﺎﻋﺶ ﺧﻮﻥن‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺳﺰﺍاﻭوﺍاﺭر ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻉع ﺷﻮﺩد ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺷﻤﺲ ﻭوﺻﯿﺖ ﻭوﺍاﻗﻊ‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﻭو ﻣﺎ ﺳﺘﺮ ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﻭو ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر ﺳﺘﹼّﺎﺭر ﻋﻠﯿﻢ ﺍاﺳﺖ‪«...‬‬
‫ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﻧﺎ​ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‪ ،‬ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺁآﻏﺎﺯز ﻟﻮﺡح‪ ،‬ﻫﻔﺖ‬
‫ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ ﺍاﺯز ﮐﻠﮏ ﻣﻌﺠﺰ ﺷﯿﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﺣﺴﻦ ﺧﺘﺎﻡم‪ ،‬ﺑﺎ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‪ ،‬ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺭرﺍا ﺑﺎﻧﺠﺎﻡم‬
‫ﻣﯽ​ﺭرﺳﺎﻧﯿﻢ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﭘﺎﮎک ﯾﺰﺩدﺍاﻥن‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻗﻮﻡم ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﺳﺪﺭرﮤۀ ﻣﻨﺘﻬﺎ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﯾﺎﺽض ﺟﻨﹼّﺖ‬
‫ﻣﺄﻭوﯼی‪ .‬ﺁآﺗﺸﯽ ﺩدﺭر ﻗﻠﻮﺑﺸﺎﻥن ﺷﻌﻠﻪ ﺯزﺩد ﻭو ﻣﻐﻠﻮﺏب ﺍاﻟﻬﻮﯼی ﻭو ﻣﺴﻠﻮﺏب ﺍاﻟﻨﹼّﻬﯽ‪،‬‬
‫ﻋﺮﺑﺪﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﻨﺪ ﻭو ﻋ‪‬ﻠﹶَﻢ ﻭوﻟﻮﻟﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﻓﺮﺍاﺧﺘﻨﺪ ﻭو ﻧﺮﺩد ﺍاﻭوﻫﺎﻣﯽ ﺑﺎﺧﺘﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺷﺎﯾﺪ ﻋ‪‬ﻠﹶَﻢ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﻨﮑﻮﺱس ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺭرﺟﺎ ﻣﺄﯾﻮﺱس‪ .‬ﻧﻮﺭر ﻣﺒﯿﻦ‬
‫ﺍاﻓﻮﻝل ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﻇﻼﻡم ﻟﯿﻞ ﺑﻬﯿﻢ ﺣﺼﻮﻝل ﺟﻮﯾﺪ‪ .‬ﻣﺮﮐﺰ ﭘﯿﻤﺎﻥن ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش‬
‫ﺷﻮﺩد ﻭو ﻧﺎﺭر ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻤﻮﻗﺪﺓة ﺧﺎﻣﻮﺵش ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺯزﻣﺎﻡم ﻋﻬﺪ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ ﺍاﻃﻔﺎﻝل‬
‫ﻣﻬﺪ ﺍاﻓﺘﺪ ﻭو ﺷﻤﻊ ﺷﺐ ﺍاﻓﺮﻭوﺯز ﭘﯿﻤﺎﻥن ﺍاﺯز ﺍاﺭرﯾﺎﺡح ﺑﻐﻀﺎﺀء ﻣﺨﻤﻮﺩد ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﻧﯿﺮ‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻏﺮﻭوﺏب ﮐﻨﺪ ﻭو ﺧﻔﹼّﺎﺵش ﺷﻘﺎﻕق ﺧﯿﻤﻪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺯزﻧﺪ‪ .‬ﭘﺮﺗﻮ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﻣﻔﻘﻮﺩد ﻭو ﻣﮑﻨﻮﻥن ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻇﻠﻤﺖ ﻣﺠﺎﺯز ﺳﺮﺍاﭘﺮﺩدﻩه ﺑﻪ ﮔﺮﺩدﻭوﻥن ﺯزﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﮐﺰ‬
‫ﻋﻬﺪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﻣﺤﻮﺭر ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺗﺤﻮﯾﻞ‪ .‬ﺣﺎﻝل ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺻﻮﻥن‬
‫ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﺼﻮﻥن ﻧﻤﻮﺩدﯼی ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻗﺖ ﺭرﺍا ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﻭو ﻣﺜﺒﻮﺕت‪ ،‬ﺑﻨﯿﺎﻥن ﭘﯿﻤﺎﻥن‬
‫ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﻓﺮﺍاﺧﺘﯽ ﻭو ﺩدﺳﺖ ﺗﻄﺎﻭوﻝل ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﺭرﺍا ﮐﻮﺗﻪ ﺳﺎﺧﺘﯽ‪ .‬ﻭوﻟﯽ ﻧﻘﺾ‬
‫ﻋﻬﺪ ﮔﺮﺩدﻥن​ﮔﯿﺮ ﺷﺪ ﻭو ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﻏﻼﻝل ﻭو ﺯزﻧﺠﯿﺮ ﻭو "ﺍا‪‬ﻧﹼّﺎ ﺟ‪‬ﻌ‪‬ﻠﹾْﻨﺎ ﻓ‪‬ﯽ ﺍا‪‬ﻋﻨﺎﻗ‪‬ﻬﻢ‬
‫ﺍاﻻ‪‬ﻏﹾْﻼﻝل‪ ‬ﻓﹶَﻬﹺِﯽ ﺍا‪‬ﻟﯽ ﺍاﻻ‪‬ﺫذﻗﺎﻥنﹺِ ﻓﹶَﻬ‪‬ﻢ‪ ‬ﻣ‪‬ﻘﹾْﻤ‪‬ﺤﻮﻥن"** ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﯾﺎﻓﺖ ‪ .‬ﺍاﯼی‬
‫ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر‪ ،‬ﺑﻪ ﻗﻮ‪‬ﺕت ﻭو ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭر ﺍاﯾﻦ ﺯزﻧﺠﯿﺮ ﺑﺮﺩدﺍاﺭر‪ ،‬ﻭو ﺍاﻋﻨﺎﻕق ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﻏﻼﻝل‬
‫ﺭرﻫﺎﺋﯽ ﺑﺨﺶ‪ ،‬ﮔﺮﺩدﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺁآﺯزﺍاﺩد ﮐﻦ ﻭو ﺩدﻟﻬﺎﯼی ﻗﯿﺮﮔﻮﻥن ﺭرﺍا ﺭرﻭوﺷﻦ ﻭو ﺷﺎﺩد‬
‫ﻓﺮﻣﺎ‪ ،‬ﺧﻔﺘﮕﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﯿﺪﺍاﺭر ﮐﻦ ﻭو ﺑﯿﻬﻮﺷﺎﻥن ﺭرﺍا ﻫﻮﺷﯿﺎﺭر‪ ،‬ﺍاﻃﻔﺎﻝل ﺭرﺿﯿﻊ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺛﺪﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺩدﻻﻟﺖ ﻓﺮﻣﺎ ﻭو ﮐﻮﺩدﮐﺎﻥن ﺑﯽ​ﺧﺮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﺑﺴﺘﺎﻥن ﻋﻨﺎﯾﺖ‬

‫‪217‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻧﻤﺎ‪ ،‬ﻣﺴﺖ ﺑﺎﺩدﮤۀ ﻏﺮﻭوﺭر ﺭرﺍا ﺭرﺳﻢ ﺧﻀﻮﻉع ﻭو ﺧﺸﻮﻉع ﺁآﻣﻮﺯز ﻭو‬
‫ﺯزﻧﺠﯿﺮ​ﺷﮑﻦ ﮐﺒﺮ ﻭو ﻣﺤﻦ ﺭرﺍا ﺁآﺩدﺍاﺏب ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﻤﺎ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﭽﺎﺭرﮔﺎﻥن‬
‫ﻧﺎﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﻮﺩدﮐﺎﻥن ﻧﻮ​ﻫﻮﺳﺎﻥن ﻭو ﺑﯽ​ﺧﺮﺩدﺍاﻥن‪ ،‬ﻧﺪﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﻧﺸﻨﺎﺳﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﻧﺒﯿﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻧﺎﻡم ﺟﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺭرﺍاﻩه ﺟﻔﺎ ﭘﻮﯾﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮ ﺍاﻧﺘﺒﺎﻩه ﺑﺨﺶ ﻭو ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﺑﺮﺩدﺍاﺭر‪ ،‬ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﮐﻦ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﻓﺮﻣﺎ ﻭو ﺑﻪ ﻇﻞ‪ ‬ﺳﺪﺭرﮤۀ ﻣﯿﺜﺎﻕق‬
‫ﺩدﻻﻟﺖ ﻧﻤﺎ ﺗﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﺩدﺭر ﺳﺎﯾﮥ ﺷﺠﺮﮤۀ ﺍاﻧﯿﺴﺎ ﺭرﺍاﺣﺖ ﺟﺎﻥن ﯾﺎﺑﻨﺪ ﻭو ﮐﺎﻡم ﺩدﻝل‬
‫ﺟﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻣﺴﺮ‪‬ﺕت ﺑﯽ​ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺭرﺳﻨﺪ ﻭو ﻣﻘﺎﻣﺸﺎﻥن ﺑﻠﻨﺪ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻗﺪﺭرﺷﺎﻥن‬
‫ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪ‪ ،‬ﻋﺰ‪‬ﺕت ﻗﺪﯾﻤﻪ ﯾﺎﺑﻨﺪ ﻭو ﻣﻮﻫﺒﺖ ﻋﻈﯿﻤﻪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺁآﻏﺎﺯز ﺳﺮ ﻓﺮﺍاﺯزﺗﺮ‬
‫ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﭘﯿﺶ‪ ،‬ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﯾﺎﺑﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯼی ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر‪ ،‬ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺑﺨﺶ ﻭو‬
‫ﺗﻮﻓﯿﻖ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﮐﻦ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺑﺮ ﺗﯿﺮﻩه ﺭرﺍا ﺯزﺍاﺋﻞ ﮐﻦ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻏﻤﺎﻡم ﺣﺎﺋﻞ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺘﻼﺷﯽ ﻭو ﺑﺎﻃﻞ‪ ،‬ﻧﺴﯿﻢ ﺟﺎﻥن​ﺑﺨﺸﯽ ﺑﻮﺯزﺍاﻥن ﻭو ﺩدﻟﻬﺎﯼی ﻣﺮﺩدﻩه ﺭرﺍا ﺯزﻧﺪﻩه ﮐﻦ‪،‬‬
‫ﺑﺎﺭرﺍاﻥن ﺭرﺣﻤﺘﯽ ﺑﺒﺎﺭر ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮔﯿﺎﻩه ﺍاﻓﺴﺮﺩدﻩه ﺭرﺍا ﺗﺮ ﻭو ﺗﺎﺯزﻩه ﻧﻤﺎ‪ ،‬ﺣﺪﺍاﺋﻖ ﻗﻠﻮﺏب‬
‫ﺭرﺍا ﺟﻨﹼّﺖ ﺍاﺑﻬﲐ ﮐﻦ ﻭو ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﻔﻮﺱس ﺭرﺍا ﺭرﯾﺎﺽض ﻣﻸ ﺍاﻋﻠﯽ‪ .‬ﺍاﯼی ﻗﺪﯾﺮ‪،‬‬
‫ﺭرﺟﺎﯼی ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺑﭙﺬﯾﺮ‪ .‬ﺗﻮﺋﯽ ﺗﻮﺍاﻧﺎ ﺗﻮﺋﯽ ﺑﯿﻬﻤﺘﺎ‪.‬‬
‫‪---------‬‬
‫)*( ‪ -‬ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻟﺌﺎﻟﯽ ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺍاﻭوﻝل ﺷﻤﺎﺭرﻩه )‪(٧۷٤‬‬
‫ﺹص ‪ ١۱٣۳‬ﻭو ‪ ١۱٤‬ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)**( ‪ -‬ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﯾﺎﺳﯿﻦ‪ ،‬ﺁآﯾﮥ ‪ - ٨۸‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﻣﺎ ﺑﺮ ﮔﺮﺩدﻥن​ﻫﺎﯾﺸﺎﻥن ﺗﺎ ﺯزﯾﺮ ﭼﺎﻧﻪ​ﻫﺎ ﺑﻨﺪ ﻭو ﺯزﻧﺠﯿﺮ‬
‫ﻧﻬﺎﺩدﻩه​ﺍاﯾﻢ ﺑﮕﻮﻧﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎﯾﺸﺎﻥن ﺭرﻭو ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﮐﺸﯿﺪﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﭘﯿﺶ ﭘﺎﯼی ﺧﻮﺩد‬
‫ﺭرﺍا ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫‪218‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻟﻮﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﺍاﻟﻒ‬
‫)‪ (١۱‬ﻗﺮﺁآﻥن ‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻓﺘﺢ‪ ،‬ﺁآﯾﮥ ‪ -- ١۱١۱‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻝل‬
‫ﺑﺎﻭوﺭر ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫)‪ (٢۲‬ﻗﺮﺁآﻥن ‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻓﹸُﺼ‪‬ﹺِﻠﺖ‪ ،‬ﺁآﯾﮥ ‪ -- ٣۳٠۰‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ :‬ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر ﻣﺎ ﮐﺴﯽ‬
‫ﺟﺰ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﯾﮑﺘﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭر ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪،‬‬
‫ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥن ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺑﺮ ﺁآﻧﺎﻥن ﻓﺮﻭوﺩد ﺁآﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫)‪ (٣۳‬ﮐﻔﺘﺎﺭر ﺟﺎﻧﻮﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﮔﻮﺷﺘﺨﻮﺍاﺭر ﻭو ﻏﺬﺍاﯼی ﻭوﯼی ﻣﻨﺤﺼﺮﺍاﹰً ﺍاﺯز ﻧﻌﺶ ﻭو ﻻﺷﮥ‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺑﻘﺪﺭر ﭘﻠﻨﮕﯽ ﮐﻮﭼﮏ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺭرﻧﮕﺶ‬
‫ﺧﺎﮐﺴﺘﺮﯼی ﺑﺎ ﺧﺎﻟﻬﺎﯼی ﺳﯿﺎﻩه ﻭو ﺷﺒﯿﻪ ﭘﻠﻨﮓ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺪﺍاﻣﻬﺎﯼی‬
‫ﺟﻠﻮ ﻭو ﻋﻘﺒﺶ ﺑﻪ ﭼﻬﺎﺭر ﻧﺎﺧﻦ ﻗﻮﯼی ﺧﺘﻢ ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﺍاﯾﻦ ﺟﺎﻧﻮﺭر‬
‫ﺑﻘﺎﯾﺎﯼی ﺟﺴﺪ ﻣﺮﺩدﮤۀ ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﺭرﺍا ﺟﻬﺖ ﺗﻐﺬﯾﻪ ﺩدﺭر ﺳﻄﺢ ﺯزﻣﯿﻦ ﭘﯿﺪﺍا ﻧﮑﻨﺪ ﺑﻪ‬
‫ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن ﺍاﺟﺴﺎﺩد ﺍاﺯز ﺯزﯾﺮ ﺧﺎﮎک ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد ﻭو ﯾﺎ ﺑﻪ ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﺣﻤﻠﻪ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﻭوﻟﯽ ﺑﻨﺪﺭرﺕت ﺑﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺣﻤﻠﻪ​ﻭوﺭر ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﮐﻔﺘﺎﺭر ﺭرﻭوﺯزﻫﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﻏﺎﺭرﻫﺎ ﻣﺨﻔﯽ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺷﺐ​ﻫﺎ ﺟﻬﺖ ﭘﯿﺪﺍا ﮐﺮﺩدﻥن ﻃﻌﻤﻪ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ‪.‬‬
‫)ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﻌﯿﻦ(‬
‫)‪ (۴‬ﮐﻮﺏب )ﺟﻤﻊ‪ :‬ﺍاﮐﻮﺍاﺏب( ﮐﻮﺯزﮤۀ ﺑﯽ​ﺩدﺳﺘﻪ ‪ ،‬ﻗﺪﺡح ‪،‬ﮐﺎﺳﻪ‬
‫)‪ (۵‬ﻗ‪‬ﺪﹾْﺭر )ﺟﻤﻊ‪ :‬ﻗﹸُﺪﻭوﺭر( ﺩدﯾﮓ‬
‫)‪ (۶‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت‪ ،‬ﺧﻂ‪ ‬ﻣﺸﮑﯿﻦ ﻗﻠﻢ‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﻫﻨﺪ ﺹص ‪٢۲١۱٨۸‬ﺗﺎ ‪٢۲٢۲٣۳‬‬
‫)‪ (٧۷‬ﻫ‪‬ﻤﺴﺎﺕت )ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن ﻫ‪‬ﻤ‪‬ﺴ‪‬ﺔ ﻭو ﻫ‪‬ﻤ‪‬ﺲ( ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺁآﻭوﺍاﺯز ﻭو ﺻﺪﺍاﯼی ﺁآﻫﺴﺘﻪ‪ ،‬ﺯزﻣﺰﻣﻪ‪،‬‬
‫ﻧﺠﻮﺍا‪ ،‬ﺩدﺭر ﮔﻮﺷﯽ‪ ،‬ﻭوﺳﻮﺳﻪ ﻭو ﻧﺠﻮﺍاﯼی ﺷﯿﻄﺎﻧﯽ ﻭو ﻧﻔﺲ ﺍاﻣ‪‬ﺎﺭرﮤۀ ﺁآﺩدﻣﯽ‪.‬‬

‫)‪ (٨۸‬ﺧﻔﹼّﺎﺵش )ﺷﺐ ﭘﺮﻩه‪ ،‬ﺷﺒﮑﻮﺭر( ﺟﺎﻧﻮﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﺳﯿﺎﻩه ﺭرﻧﮓ ﺷﺒﯿﻪ ﻣﻮﺵش‪ .‬ﺩدﺳﺖ‬
‫ﻭو ﭘﺎﯼی ﻭوﯼی ﺑﺎ ﭘﺮﺩدﮤۀ ﻧﺎﺯزﮐﯽ ﺑﻬﻢ ﻣﺘﹼّﺼﻞ ﻭو ﺑﺸﮑﻞ ﺑﺎﻝل ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺪﺍاﻥن ﭘﺮﻭوﺍاﺯز‬
‫ﻣﯿﮑﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺳﺖ ﺧﻔﺎﺵش ﭘﻨﺞ ﺍاﻧﮕﺸﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺷﺴﺖ ﻭوﯼی ﮐﻮﺗﺎﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ‬

‫‪219‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭼﻨﮕﺎﻟﯽ ﺗﯿﺰ ﺧﺘﻢ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﭘﻮﺯزﻩه​ﺍاﯼی ﺑﺎﺭرﯾﮏ ﻭو ﺩدﻭو ﮔﻮﺵش ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭو‬
‫ﺩدﻧﺪﺍاﻧﻬﺎﯼی ﺗﯿﺰ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﭼﺸﻤﻬﺎﯾﺶ ﺿﻌﯿﻒ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺪﯾﻦ ﺳﺒﺐ ﺭرﻭوﺯزﻫﺎ ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﺩد ﻭو ﻫﻨﮕﺎﻡم ﻏﺮﻭوﺏب ﭘﺮﻭوﺍاﺯز ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪) .‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺎﺭرﺳﯽ‬
‫ﻣﻌﯿﻦ(‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﺏب‬
‫)‪ (١۱‬ﻧﻤﯿﻘﻪ‪ :‬ﻣﮑﺘﻮﺏب‪ ،‬ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ ،‬ﻧﺎﻣﻪ‬
‫)‪ (٢۲‬ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺣﺞ‪، ‬ﺁآﯾﮥ ‪ – ٢۲‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯزﯼی ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﺎﺩدﺭر ﺷﯿﺮ​ﺩدﻫﯽ ﮐﻮﺩدﮎک‬
‫ﺷﯿﺮﺧﻮﺍاﺭرﺵش ﺭرﺍا ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﮐﻨﺪ ﻭو ﻫﺮ ﺯزﻥن ﺑﺎﺭرﺩدﺍاﺭرﯼی ﻧﺎﺑﻬﻨﮕﺎﻡم ﺑﺰﺍاﯾﺪ ﻭو ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن‬
‫ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﺴﺘﯽ ﻭو ﺧﻤﺎﺭرﯼی ﺑﯿﻨﯽ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻧﻪ ﺍاﺯز ﺧﻤﺮ ﻭو ﺷﺮﺍاﺏب ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﺯز ﺷﺪﹼّﺕت ﻭو‬
‫ﺳﺨﺘﯽ ﮐﯿﻔﺮ ﻭو ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺕت ﺧﺪﺍا‪.‬‬
‫)‪ (٣۳‬ﺳ‪‬ﺪﯾﺪ‪ :‬ﻣﺤﮑﻢ؛ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭر‪ ،‬ﺭرﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭرﺳﺖ ﺳ‪‬ﺪﺍاﺩد‪ :‬ﺭرﺍاﺳﺘﯽ‪ ،‬ﺩدﺭرﺳﺘﯽ ﺩدﺭر ﮔﻔﺘﺎﺭر‬
‫ﻭو ﮐﺮﺩدﺍاﺭر‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻧﺨﺴﺖ‬
‫)‪ (١۱‬ﮐﻼﻩه ﺗﹶَﺘﹶَﺮﯼی ﯾﺎ ﮐﻼﻩه ﺗﺎﺗﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﮐﻼﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺩدﻡم ﺗﹶَﺘﹶَﺮ ﯾﺎ ﺗﺎﺗﺎﺭر ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻃﺎﯾﻔﮥ‬
‫ﻣﻐﻮﻝل​ﻫﺎ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﺮﺩدﻣﯽ ﺩدﻭوﺭر ﻭو ﺑﺮ ﮐﻨﺎﺭر ﺍاﺯز ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﻣﯽ​ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮ‬
‫ﺳﺮ​ ﻣﯽ​ﮔﺬﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻋﺮﻑف ﺷﻌﺮﺍا ﻭو ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥن ﮐﻼﻩه ﺗﺘﺮﯼی ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﮐﻬﺘﺮﯼی ﻭو ﭘﺴﺘﯽ ﺭرﺗﺒﻪ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﻣﻬﺘﺮﯼی ﻭو ﻭوﺍاﻻﯾﯽ ﻭو ﺑﻘﻮﻝل‬
‫ﺳﻌﺪﯼی‪:‬‬
‫ﺣﺎﺟﺖ ﺑﻪ ﮐﻼﻩه ﺑﺮﮐﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺖ ﻧﯿﺴﺖ‬
‫ﺩدﺭرﻭوﯾﺶ ﺻﻔﺖ ﺑﺎﺵش ﻭو ﮐﻼﻩه ﺗﺘﺮﯼی ﺩدﺍاﺭر‬
‫ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز »ﮐﻼﻩه ﺑﺮﮐﯽ« ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﮐﻼﻩه ﭘﺎﺩدﺷﺎﻫﺎﻥن ﻭو ﺑﺰﺭرﮔﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪» .‬ﺑ‪‬ﺮ‪‬ﮎک« ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﺻﻞ ﺑﺎﻓﺘﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﭘﺸﻢ ﺷﺘﺮ ﮐﻪ ﺩدﺭرﻭوﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺟﺎﻣﻪ ﻭو ﮐﻼﻩه‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﻭوﺧﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻌﺪﺍاﹰً ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﮤۀ ﭘﺎﺩدﺷﺎﻫﺎﻥن ﻭو ﺍاﻣﺮﺍا ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪ (٢۲‬ﺑ‪‬ﻌﻮﺽض ﯾﺎ ﺑﻌﻮﺿﻪ = ﭘﺸﻪ‬
‫‪220‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫)‪ (٣۳‬ﻣ‪‬ﻨﺴ‪‬ﯽ = ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﺷﺪﻩه )ﺍاﺯز ﺭرﯾﺸﻪﺀء‪ :‬ﻧﹶَﺴ‪‬ﯽ ﯾﻨﹶَﺴ‪‬ﹼّﯽ ﺗﹶَﻨﹾْﺴ‪‬ﯿﺔ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﺴﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﻓﺮﺍاﻣﻮﺷﯽ ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﻦ‪ ،‬ﻣﺎﯾﮥ ﻓﺮﺍاﻣﻮﺷﯽ ﮐﺴﯽ ﺷﺪﻥن‪ ،‬ﻭو ﻧﹶَﺴ‪‬ﯽ ﯾﻨﹾْﺴ‪‬ﯽ ﻧﹶَﺴ‪‬ﯿﺎﹰً ﻭو‬
‫ﻧ‪‬ﺴﯿﺎﻧﺎﹰً ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﮐﺮﺩدﻥن(‬
‫)‪ (۴‬ﻫﯿﻬﺎﺕت‪ ،‬ﻫﯿﻬﺎﺕت = ﭼﻪ ﺩدﻭوﺭر ﺍاﺳﺖ ﭼﻪ ﺩدﻭوﺭر ﺍاﺳﺖ ‪ ،‬ﭼﻪ ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﭼﻪ‬
‫ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ‪) .‬ﺩدﺭر ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪) :‬ﺍاﻓﺴﻮﺱس‪،‬‬
‫ﺍاﻓﺴﻮﺱس‪ ،‬ﺩدﺭرﯾﻐﺎ‪ ،‬ﺩدﺭرﯾﻐﺎ‪ ،‬ﭼﻘﺪﺭر ﺟﺎﯼی ﺍاﻓﺴﻮﺱس ﻭو ﺩدﺭرﯾﻎ ﺍاﺳﺖ(‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻭوﻡم‬
‫)‪» (١۱‬ﺍاﺫذﺍا ﻏﯿﺾ ﺑﺤﺮ ﺍاﻟﻮﺻﺎﻝل‪) «....‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ‪ ،‬ﺑﻨﺪ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ (١۱٢۲١۱‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺑﻪ‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ :‬ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭرﯾﺎﯼی ﻭوﺻﺎﻝل ﻣﻦ ﻓﺮﻭو ﻧﺸﺴﺖ ﻭو ﺩدﻓﺘﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦ ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻏﺎﺯز ﺑﻪ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﮔﺮﺍاﯾﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﮐﺴﯿﮑﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪،‬‬
‫ﺭرﻭوﯼی ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺻﻞ ﻗﺪﯾﻢ ﺭرﻭوﺋﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪» (٢۲‬ﯾﺎ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء‪) «....‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‪ ،‬ﺑﻨﺪ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ (١۱٧۷۴‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺑﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺟﻬﺎﻥن‪ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻣﯿﮑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺭرﻗﺎﯼی ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺍاﺯز ﻣﺮﻏﺰﺍاﺭر ﺣﻤﺪ ﻭو‬
‫ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺧﻮﺩد ﺑﻪ ﭘﺮﻭوﺍاﺯز ﺩدﺭر​ﺁآﯾﺪ ﻭو ﺁآﻫﻨﮓ ﻣﻘﺼﺪ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺩدﻭوﺭر ﻭو ﭘﻨﻬﺎﻥن‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺷﻤﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻪ‬
‫ﺷﺎﺧﮥ ﺟﺪﺍا ﺷﺪﻩه ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺻﻞ ﻗﻮﯾﻢ‪ ،‬ﺍاﺭرﺟﺎﻉع ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬
‫)‪ (٣۳‬ﻣﻬﻤﻮﻝل = ﺗﺮﮎک ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪.‬‬
‫)‪» (٤‬ﻭوﺻﯿﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﻏﺼﺎﻥن ﻭو‪ - «.......‬ﮐﺘﺎﺏب‪ ‬ﻋﻬﺪﯼی‬
‫)‪ (٥‬ﮐﻌﺐ ﺍاﻻﺣﺒﺎﺭر )ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﺪﺍاﻭوﻝل ﻓﺎﺭرﺳﯽ​ﺯزﺑﺎﻧﺎﻥن ﺑﻪ ﻏﻠﻂ ﮐﻌﺐ ﺍاﻻﺧﺒﺎﺭر ﮔﻔﺘﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد(‪ ،‬ﮐﺴﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺟﺎﻫﻠﯿﺖ ﺍاﺯز ﻋﻠﻤﺎﯼی ﯾﻬﻮﺩد ﺩدﺭر ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ‬
‫ﯾﻤﻦ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺧﻼﻓﺖ ﺍاﺑﻮ ﺑﮑﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ‬
‫ﻣﺪﯾﻨﻪ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﯾﺎﺕت ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪:‬‬
‫ﺣ‪‬ﺒ‪‬ﺮ ﯾﺎ ﺣ‪‬ﺒ‪‬ﺮ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی‪ :‬ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪ ﺩدﯾﻨﯽ‪ ،‬ﺣﺎﺧﺎﻡم ﻭو ﺭرﺋﯿﺲ ﮐﺎﻫﻨﺎﻥن‬
‫)ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﯾﻬﻮﺩدﯾﺎﻥن( ﻭو ﺣﺒﺮ ﺍاﻋﻈﻢ ﭘﺎﭖپ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺷﺎﺩدﯼی ﻭو ﺳﺮﻭوﺭر ﻭو ﺟﻤﻊ ﺍاﯾﻦ‬

‫‪221‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﻠﻤﻪ‪ :‬ﺃأﺣﺒﺎﺭر ﻭو ﺣ‪‬ﺒﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪ (٦‬ﻗﺼﺺ ﻣ‪‬ﻮ‪‬ﺗﻔﮑﻪ = ﺩدﺍاﺳﺘﺎﻥن​ﻫﺎﯼی ﺩدﺭرﻭوﻏﯿﻦ‪ ،‬ﺩدﺍاﺳﺘﺎﻧﻬﺎﯼی ﻣﺸﮑﻮﮎک ﻭو ﺑﯽ ﭘﺎﯾﻪ‬
‫ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس )ﺍا‪‬ﻓﹾْﮏ ﻭو ﺍا‪‬ﻓﮑﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی‪ :‬ﺩدﺭرﻭوﻍغ ﻭو ﺟﻤﻊ ﺁآﻥن ﺃأﻓﺎﺋﮏ ﺍاﺳﺖ‪(.‬‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺳﻮﻡم‬
‫)‪ (١۱‬ﺗﺼﺤﯿﻒ = ﺧﻄﺎ ﮐﺮﺩدﻥن ﺩدﺭر ﻧﻮﺷﺘﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕت‪ ،‬ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺍاﺩدﻥن ﮐﻠﻤﻪ ﺑﺎ ﮐﺎﺳﺘﻦ ﯾﺎ‬
‫ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻥن ﻧﻘﻄﻪ ﯾﺎ ﻧﻘﻄﻪ​ﻫﺎﯼی ﺁآﻥن‬
‫)‪ (٢۲‬ﻓﹶَﺎﻗﹾْﺒ‪‬ﻠﻮﻩه = ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﭙﺬﯾﺮﯾﺪ‬
‫)‪ (٣۳‬ﻓﹶَﺎﻗﹾْﺘﹸُﻠﻮﻩه = ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻘﺘﻞ ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪ‬
‫)‪ (۴‬ﻧﻮﺭرﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺳﻠﺠﻮﻗﯽ = ﺍاﺯز ﭘﺎﺩدﺷﺎﻫﺎﻥن ﺳﻠﺠﻮﻗﯽ ﺩدﺭر ﺷﺎﻡم‬
‫)‪ (۵‬ﺣ‪‬ﻠﹶَﺐ ﺷﻬﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﮐﺸﻮﺭر ﺳﻮﺭرﯾﻪ ﮐﻨﻮﻧﯽ ﻭو ﺳﺮ ﺯزﻣﯿﻦ ﺷﺎﻡم ﭘﯿﺸﯿﻦ‪.‬‬
‫)‪ (۶‬ﺗﻮﻗﯿﻊ = ﺍاﻣﻀﺎ‪ ،‬ﺍاﻣﻀﺎ ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﻓﺮﻣﺎﻥن‪ ،‬ﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺩدﺳﺘﺨﻂ‬
‫)‪ (٧۷‬ﺗﻤﻬﯿﺮ = ﻣ‪‬ﻬﺮ ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﻣ‪‬ﻬﺮ ﺯزﺩدﻥن‬
‫)‪ (٨۸‬ﻓﹶَﻀ‪‬ﻼﺕت = ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن ﻓﹶَﻀ‪‬ﻠﺔ‪ ،‬ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺯزﺍاﺋﺪ ﻭو ﺍاﺿﺎﻓﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺑﺪﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﯾﺎ‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻫﻀﻢ ﻏﺬﺍا ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺁآﯾﺪ ﻭو ﺩدﻓﻊ ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺳﺮﮔﯿﻦ‪ ،‬ﭘﺸﮑﻞ‬
‫)‪ (٩۹‬ﺍا‪‬ﺣ‪‬ﺼﻮﺍا = ﺑﺸﻤﺎﺭرﯾﺪ )ﺍاﺯز ﺭرﯾﺸﮥ‪ :‬ﺍا‪‬ﺣﺼﺎﺀء‪ ،‬ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺷﻤﺮﺩدﻥن ﻭو ﺷﻤﺎﺭرﺵش(‬
‫)‪ (١۱٠۰‬ﺍا‪‬ﺧﹾْﺼﻮﺍا = ﺍاﺧﺘﻪ ﮐﻨﯿﺪ )ﺍاﺯز ﺭرﯾﺸﮥ‪ :‬ﺧﹶَﺼ‪‬ﯽ ﯾﺨﹾْﺼ‪‬ﯽ ﺧ‪‬ﺼﺎﺀء‪ ‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺍاﺧﺘﻪ‬
‫ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﮐﺸﯿﺪﻥن ﺑﯿﻀﻪ​ﻫﺎ‬
‫)‪ (١۱١۱‬ﺗﺤﺮﯾﻒ = ﮔﺮﺩدﺍاﻧﯿﺪﻥن‪ ،‬ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺍاﺩدﻥن ﮐﻼﻡم ﺍاﺯز ﻭوﺿﻊ ﻭو ﺣﺎﻝل ﺍاﺻﻠﯽ‬
‫ﺁآﻥن‪ ،‬ﻋﻮﺽض ﮐﺮﺩدﻥن ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺣﺮﻭوﻑف ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﺭرﺍا‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ‬
‫ﻧﺎﺩدﺭرﺳﺖ ﮐﺮﺩدﻥن ﮐﻠﻤﻪ ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت‬
‫)‪ (١۱٢۲‬ﺫذﹸُﺑﺎﺑﻪ )ﯾﺎ( ﺫذﹸُﺑﺎﺏب = ﻣﮕﺲ‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ​ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﭼﻬﺎﺭرﻡم‬
‫)‪ (١۱‬ﺟﺎﻧﻄﻪ = ﮐﯿﺴﮥ ﭼﺮﻣﯽ ﺩدﺭرﻭوﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﺗﻮﺑﺮﻩه‪ ،‬ﮐﯿﺴﮥ ﺑﺰﺭرﮒگ‬

‫‪222‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫)‪ (٢۲‬ﺳﺠﻊ​ﻫﺎﯼی ﻣﻬﺮﻫﺎﯼی ﻣﻘﺪﹼّﺱس = ﻗﻄﻌﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺯزﻭوﻥن ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻣﻬﺮﻫﺎﯼی‬
‫ﻣﻘﺪﹼّﺱس‬
‫)‪ (٣۳‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺑﺪﯾﻊ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ = ﮐﻮﭼﮑﺘﺮﯾﻦ ﭘﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀء​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ )ﺍاﺯز ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺧﺎﻧﻢ‬
‫ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﺑﻪ ﻣﻬﺪ ﻋﻠﯿﺎ ﺧﻮﺍاﻫﺮ ﻣﺮﯾﻢ ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﺑﻪ ﻭوﺭرﻗﺔ ﺍاﻟﺤﻤﺮﺍا‪ ،‬ﺩدﺧﺘﺮ ﻋﻤ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﺣﺮﻡم ﺩدﻭوﻡم ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت( ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ١۱٨۸۶٧۷‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ ﻣﺘﻮﻟ‪‬ﺪ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻭو ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺗﻨﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﻭو ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺿﯿﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﺳﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﮐﺎﻥن ﻧﻘﺾ ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥن ﺳﺮ ﺳﺨﺖ ﻣﺮﮐﺰ ﻋﻬﺪ ﺑﺸﻤﺎﺭر‬
‫ﺁآﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺷﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز‪" :‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﻓﺘﻮﺭر "‪ ،‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا‬
‫ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪ (۴‬ﻇﻠﻤﺖ ﺩد‪‬ﻫﻤﺎﺀء = ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ ﻭو ﻇﻠﻤﺖ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺷﺪﯾﺪ ﻭو ﻗﯿﺮﮔﻮﻥن‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﭘﻨﺠﻢ‬
‫)‪ (١۱‬ﻣﺸﺤﻮﻥن = ﺍاﻧﺒﺎﺷﺘﻪ‪ ،‬ﭘﺮ‪ ،‬ﻣﻤﻠﻮ‪ ،‬ﺁآ ﮐﻨﺪﻩه‬
‫)‪ (٢۲‬ﻋﺘﺒﻪ = ﺩدﺭرﮔﺎﻩه‪ ،‬ﺩدﺭرﮔﻪ‪ ،‬ﺁآﺳﺘﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺁآﺳﺘﺎﻥن )ﺟﻤﻊ‪ :‬ﻋﺘﺒﺎﺕت ﻭو ﺍاﻋﺘﺎﺏب(‬
‫)‪ (٣۳‬ﺳﺎﻣﯿﻪ = ﺑﻠﻨﺪ‪ ،‬ﻭوﺍاﻻ‪ ،‬ﻋﺎﻟﯽ‪ ،‬ﻣﺮﺗﻔﻊ‪ ،‬ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪ‬
‫)‪ (۴‬ﻭوﻫ‪‬ﺎﺝج = ﻓﺮﻭوﺯزﺍاﻥن‪ ،‬ﻓﺮﻭوﺯزﻧﺪﻩه‪ ،‬ﺩدﺭرﺧﺸﻨﺪﻩه‪ ،‬ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﻪ‬
‫)‪ (۵‬ﺍاﮐﻠﯿﻞ = ﺗﺎﺝج‪ ،‬ﺩدﯾﻬﯿﻢ‪) ،‬ﺟﻤﻊ‪ :‬ﺍاﮐﺎﻟﯿﻞ(‬
‫)‪ (٦‬ﺗﺨﻄ‪‬ﺮ ﮐﺮﺩدﻥن = ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن‪ ،‬ﺑﯿﺎﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن‪ ،‬ﺑﻪ ﺩدﻝل ﮔﺬﺭرﺍاﻧﺪﻥن‬
‫)‪ (٧۷‬ﺍاﺭرﺗﯿﺎﺏب = ﺷﮏ‪ ،‬ﺗﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺷﺒﻬﻪ‪ ،‬ﺷﮏ ﮐﺮﺩدﻥن‬
‫)‪" (٨۸‬ﺃأﻟﻒ ﺳﻨﻪ" ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﻣﺘﺪﺍاﺩد ﺩدﻭوﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﺑﺮ‬
‫ﺁآﯾﮥ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‪ ،‬ﺑﻨﺪ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ٣۳٧۷‬ﺣﺪﹼّ ﺍاﻗﻞ‪ ‬ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﮐﺎﻣﻞ ﺍاﺳﺖ‪» :‬ﻣﻦ‬
‫ﯾﺪﹼّﻋﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﹰً ﻗﺒﻞ ﺍاﺗﻤﺎﻡم ﺍاﻟﻒ ﺳﻨﺔ‪ ‬ﮐﺎﻣﻠﺔ‪ ‬ﺍاﻧﹼّﻪ ﮐﺬﹼّﺍاﺏب‪ ‬ﻣ‪‬ﻔﺘﺮﹴٍ« )ﻣﻀﻤﻮﻥن‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ :‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﮐﺎﻣﻞ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﺍاﻣﺮﯼی ﺭرﺍا ﻧﻤﺎﯾﺪ‪،‬‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭرﻭوﻏﮕﻮﯼی ﻓﺮﯾﺐ​ﮐﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪(.‬‬
‫)‪ (٩۹‬ﺍاﺫذ‪‬ﺀء = ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﺫذﻟﯿﻞ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺧﻮﺍا ﺭر‪ ،‬ﺣﻘﯿﺮ‪ ،‬ﺯزﺑﻮﻥن‪ ،‬ﺧﺎﮐﺴﺎﺭر‬

‫‪223‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫)‪ (١۱٠۰‬ﺍاﺭرﻗﹼّﺎﺀء = ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﺭرﻗﯿﻖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺑﻨﺪﻩه‪ ،‬ﻏﻼﻡم‪ ،‬ﺑﺮﺩدﻩه‬
‫)‪ (١۱١۱‬ﺳ‪‬ﺮﺝج = ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﹺِﺳﺮﺍاﺝج‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﭼﺮﺍاﻍغ‬
‫)‪(١۱٢۲‬ﻣﺴﺘﻀﯿﺌﻪ = ﺭرﻭوﺷﻨﯽ ﺧﻮﺍاﻩه‪ ،‬ﻧﻮﺭر ﺟﻮﯾﻨﺪﻩه )ﻭو ﺭرﯾﺸﮥ‪ ،‬ﺁآﻥن‪ :‬ﺍاﺳﺘﻀﺎﺋﻪ(‬
‫)‪ (١۱٣۳‬ﻣ‪‬ﺴﺘﻨﯿﺮﻩه = ﻧﻮﺭر ﺟﻮﯾﻨﺪﻩه‪ ،‬ﻧﻮﺭر ﮔﯿﺮﻧﺪﻩه‪ ،‬ﺭرﻭوﺷﻦ )ﻭو ﺭرﯾﺸﮥ ﺁآﻥن‪ :‬ﺍاﺳﺘﻨﺎﺭرﻩه(‬
‫)‪ (١۱٤‬ﺻ‪‬ﻘﻊ ﻭوﺟﻮﺩد = ﻣﺮﺍاﺩد‪ :‬ﺟﻬﺎﻥن ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺻ‪‬ﻘﻊ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی‪ :‬ﮐﺮﺍاﻧﻪ‪،‬‬
‫ﻧﺎﺣﯿﻪ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﻪ‪ ،‬ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ )ﺟﻤﻊ‪ :‬ﺍاﺻﻘﺎﻉع(‬
‫)‪ (١۱٥‬ﺍاﻫﻞ ﻓﺘﻮﺭر = ﻣﺮﺍاﺩد‪ :‬ﺳﺴﺖ ﻋﻨﺼﺮﺍاﻥن ﻭو ﻧﺎﻗﻀﺎﻥن ﻋﻬﺪ ﻭو ﭘﯿﻤﺎﻧﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻓﺘﻮﺭر ﺑﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﺎﯼی‪ :‬ﺳﺴﺘﯽ‪ ،‬ﺿﻌﻒ‪ ،‬ﮐﻨﺪﯼی‪ ،‬ﺭرﺧﻮﺕت‪.‬‬
‫)‪ (١۱٦‬ﻓﻨﺎﺀء ﺑﺤﺖ = ﻧﯿﺴﺘﯽ ﻣﺤﺾ‪ ،‬ﻭو »ﺑﺤﺖ« ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی‪ :‬ﺻﺮﻑف‪ ،‬ﻣﺤﺾ‪،‬‬
‫ﺳﺎﺩدﻩه‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺷﺸﻢ‬
‫)‪ (١۱‬ﺗﻔﺴﯿﻖ = ﻓﺎﺳﻖ ﺷﻤﺮﺩدﻥن ﻭو ﺧﻮﺍاﻧﺪﻥن‪ ،‬ﺑﺪ​ﮐﺎﺭر ﺷﻤﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﺗﺒﻪ​ﮐﺎﺭر ﺷﻤﺮﺩدﻥن‬
‫)‪ (٢۲‬ﺍاﺑﺘﻬﺎﻝل = ﺩدﻋﺎ ﻭو ﺯزﺍاﺭرﯼی‪ ،‬ﺗﻀﺮ‪‬ﻉع‪ ،‬ﺯزﺍاﺭرﯼی‪ ،‬ﺑﺰﺍاﺭرﯼی ﺩدﻋﺎ ﮐﺮﺩدﻥن‬
‫)‪ (٣۳‬ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻫﺪﹺِ‪...‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ :‬ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭرﺍا‪ ،‬ﻗﻮﻡم ﻣﺮﺍا ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﺋﯽ ﻭو ﻫﺪﺍاﯾﺖ‬
‫ﻓﺮﻣﺎ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﻧﻤﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪.‬‬

‫»ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻫﻔﺘﻢ«‬
‫)‪ (١۱‬ﺗﻔﻮ‪‬ﻫﺎﺕت = ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪":‬ﺗﹶَﻔﹶَﻮ‪‬ﻩه" ﺍاﺳﺖ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺩدﻫﺎﻥن ﮔﺸﻮﺩدﻥن‪ ،‬ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن‪،‬‬
‫ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻦ‪ ،‬ﺳﺨﻦ ﮔﻮﯾﯽ‬
‫)‪ (٢۲‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺍاﺷﺎﺭرﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﭘﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﻣﻠﹼّﻘﺐ ﺑﻪ ﻣﻬﺪ ﻋﻠﯿﺎ‪ ،‬ﺩدﺧﺘﺮ‬
‫ﻋﻤ‪‬ﻪ ﻭو ﻫﻤﺴﺮ ﺩدﻭوﻡم ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ ﯾﺎﺩد ﺷﺪﻩه‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺍاﻧﹼّﺎ ﺍاﻧﻄﻘﻨﺎ‬
‫ﺍاﻟﻨﹼّﺒﯿﻞ ﻗﺒﻞ ﻋﻠﯽ ﻓﯽ ﺻﻐﺮﻩه ﻟﯿﺸﻬﺪﻥنﹼّ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس ﻗﺪﺭرﺗﯽ ﻭو ﺳﻠﻄﻨﺘﯽ ﺛﻢ‪ ‬ﻋﻈﻤﺘﯽ‬

‫‪224‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭو ﮐﺒﺮﯾﺎﺋﯽ ﻭو ﻟﮑﻦ‪ ‬ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺋﯽ ﺍاﻟﺠﻬﻼﺀء ﺍاﺗﹼّﺨﺬﻭوﻩه ﺷﺮﯾﮑﺎﹰً ﻟﻨﻔﺴﯽ ﻭو ﻓﺴﺪﻭوﺍا ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻟﺒﻼﺩد ﻭو ﮐﺎﻧﻮﺍا ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﻔﺴﺪﯾﻦ‪ .‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎ ﭼﻘﺪﺭر ﻧﺎﺱس ﺟﺎﻫﻠﻨﺪ‪ .‬ﻧﻔﻮﺳﯽ‬
‫ﮐﻪ ﺗﻠﻘﺎﺀء ﺣﻀﻮﺭر ﺑﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻣﻌﺬﻟﮏ ﺭرﻓﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﺳﺨﻦ​ﻫﺎ ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر‬
‫ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻗﻞ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻋﺒﺪﹲٌ ﻣﻦ ﻋﺒﺎﺩدﯼی ﻗﺪ ﺧﻠﻘﻨﺎﻩه ﺑﻘﺪﺭرﺗﯽ ﻭو ﺍاﻧﻄﻘﻨﺎﻩه ﻟﺜﻨﺎﺀء‬
‫ﻧﻔﺴﯽ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﻇﻞ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﻣﻨﺤﺮﻑف ﺷﻮﺩد ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪).«....‬ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﻫﺸﺘﻢ ﺹص ‪(۴٠۰‬‬
‫)‪ (٣۳‬ﻗﻞ ﯾﺎ ﻗﻮﻡم‪)» ....‬ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ(‪ :‬ﺑﮕﻮ ﺍاﯼی ﻗﻮﻡم‪ ،‬ﺳﻮﮔﻨﺪ ﺑﻪ ﺧﺪﺍا ﮐﻪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﮐﺒﺮ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺯز ﻣﺸﺮﻕق ﻗﺪﺳﺶ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺭرﻭوﺷﻦ‪ ،‬ﻇﺎﻫﺮ ﻭو‬
‫ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﭼﻬﺮﮤۀ ﭘﺎﮎک ﻭو ﭘﺎﮐﯿﺰﻩه​ﺍاﺵش ﻧﻘﺎﺏب ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻭو‬
‫ﺍاﺯز ﻫﻢ‪ ،‬ﻣﻬﺮﻫﺎ ﻭو ﻣﺎﻩه​ﻫﺎ ﻭو ﺳﺘﺎﺭرﮔﺎﻥن ﺭرﻭوﺷﻦ​ﺗﺮ ﻭو ﺑﺰﺭرﮒگ​ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ‬
‫ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺩدﺭر ﻧﺰﺩد ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﮐﻮﭼﮑﯽ ﮐﻮﭼﮏ​ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﮥ ﺷﻤﺎ ﺑﻪ ﮐﻠﻢ‪،‬‬
‫ﻣﻦ ﺁآﻓﺮﯾﺪﻩه ﺷﺪﻩه​ﺍاﯾﺪ‪ ،‬ﻣﺮﺍا ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﻢ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر ﺑﻪ ﻣﻦ ﻭوﺣﯽ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺑﺮ ﻟﺴﺎﻧﻢ ﺟﺎﺭرﯼی ﺳﺎﺧﺘﻪ‪ ،‬ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻣﻨﻤﺎﺋﯿﺪ‪.‬‬
‫)‪ (۴‬ﺍاﯾﻦ ﻧﻔﺲ = ﻣﺮﺍاﺩد‪ :‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪ (۵‬ﻣ‪‬ﺘﹶَﻮﻫ‪‬ﻢ = ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻣﻈﻨﻮﻥن‪ ،‬ﮔﻤﺎﻥن​ﺑﺮﺩدﻩه ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺍاﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه‬
‫)‪ (۶‬ﻣ‪‬ﻬﺎﻥن = ﺧﻮﺍاﺭر‪ ،‬ﭘﺴﺖ‪ ،‬ﺣﻘﯿﺮ‪ ،‬ﺑﯽ​ﺍاﺭرﺯزﺵش ﻭو ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر‬
‫)‪ (٧۷‬ﻣ‪‬ﻀﻄ‪‬ﻬ‪‬ﺪ = ﺳﺘﻢ​ﺭرﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺳﺘﻢ​ﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﻣﻈﻠﻮﻡم‬
‫)‪ (٨۸‬ﺷﹶَﺘﹼّﺎﻥنﹶَ ﺑﯿﻦ ﻣﺸﺮﻕق ﻭو ﻣﻐﺮﺏب = )ﺷﹶَﺘﹼّﺎﻥنﹶَ‪ :‬ﺍاﺳﻢ ﻓﻌﻞ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺑ‪‬ﻌ‪‬ﺪﹶَ(‬
‫ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺟﺪﺍاﺳﺖ ﺑﯿﻦ ﻣﺸﺮﻕق ﻭو ﻣﻐﺮﺏب‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻓﺮﻕق ﺍاﺳﺖ ﻣﯿﺎﻥن ﺷﺮﻕق ﻭو‬
‫ﻏﺮﺏب‪ ،‬ﺧﺎﻭوﺭر ﮐﺠﺎ ﻭو ﺑﺎﺧﺘﺮ ﮐﺠﺎ‪ ،‬ﺷﺘﹼّﺎﻥنﹶَ ﺑﯿﻨﻬﻤﺎ‪ :‬ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻓﺮﻕق ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺕت‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻣﯿﺎﻥن ﺁآﻥن ﺩدﻭو‬
‫)‪ (٩۹‬ﻓﺒﺎﻃ‪‬ﻞ‪ ‬ﻣﺎﻫﻢ ﯾﻌ‪‬ﻤﻠﻮﻥن = ﭼﻘﺪﺭر ﺑﯿﻬﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺎﻃﻞ ﺍاﺳﺖ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﻧﺠﺎﻡم‬
‫ﻣﯽ ﺩدﻫﻨﺪ‪.‬‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻫﺸﺘﻢ‬

‫‪225‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫ‪‬ﯿﻬﺎﺕت‪) ‬ﺑﻪ ﺗﺜﻠﯿﺚ ﺁآﺧﺮ( = ﺍاﺳﻢ ﻓﻌﻞ ﺍاﺳﺖ ﺑﻤﻌﻨﺎﯼی‪ :‬ﭼﻪ ﺩدﻭوﺭر ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﻭوﺭر‬ ‫(‪)1‬‬
‫ﺍاﺳﺖ ‪ -‬ﺩدﻭوﺭر ﺑﺎﺷﺪ ‪ -‬ﻧﺎﺷﺪﻧﯽ ﺍاﺳﺖ )ﺩدﺭر ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺗﺄﺳ‪‬ﻒ ﻭو‬
‫ﺍاﻧﺪﻭوﻩه ﻧﯿﺰ ﺑﮑﺎﺭر ﺑﺮﻧﺪ‪ :‬ﺍاﻓﺴﻮﺱس ‪ -‬ﺩدﺭرﯾﻐﺎ(‪.‬‬
‫)‪ - (٢۲‬ﺯزﹸُﺑ‪‬ﺮ )ﯾﺎ( ﺯزﹸُﺑﺮ‪ ‬ﺣﺪﯾﺪ = ﺻﻔﺤﻪ​ﻫﺎﯼی ﺁآﻫﻨﯿﻦ )ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪›› :‬ﺯزﹸُﺑ‪‬ﺮ‪‬ﻩه« ﺑﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﭘﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻫﻦ‪ ،‬ﭘﺎﺭرﻩه​ﺍاﯼی ﺑﺰﺭرﮒگ ﺍاﺯز ﺁآﻫﻦ(‪ .‬ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻬﻒ ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫‪ ٨۸٣۳‬ﺗﺎ ‪ ٩۹٨۸‬ﺩدﺭر ﺩدﺍاﺳﺘﺎﻥن ﭘﺎﺩدﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺩدﻭو ﺷﺎﺥخ )ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ( ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼی ﺍاﺯز ﺣﻤﻠﻪ ﻭو ﻫﺠﻮﻡم ﺍاﻗﻮﺍاﻡم ﻭوﺣﺸﯽ‬
‫ﯾﺄﺟﻮﺝج ﻭو ﻣﺄﺟﻮﺝج ﺑﻪ ﯾﺎﺭرﯼی ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺳﺪﹼّﯼی ﻣﺤﮑﻢ ﺍاﺯز ﭘﺎﺭرﻩه​ﻫﺎﯼی ﺑﺰﺭرﮒگ‬
‫ﺁآﻫﻦ ﺑﺴﺎﺧﺖ ﻭو ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﺳﯿﺐ ﻭو ﮔﺰﻧﺪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺣﻔﻆ ﻭو ﺣﺮﺍاﺳﺖ ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻓﻮﺍاﻩه ﻧﺎﺱس ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز »ﺳﺪﹼّ ﺳﮑﻨﺪﺭرﯼی« ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺪﹼّ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح »ﻗﻨﺎﻉع« ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺣﺎﺝج ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﮐﺮﯾﻤﺨﺎﻥن ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ )ﮐﻪ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺩدﺭرﮔﺬﺷﺖ ﺳﯿﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺭرﺷﺘﯽ ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﻭو ﺭرﺋﯿﺲ ﻓﺮﻗﮥ‬
‫ﺷﯿﺨﯿﻪ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ(‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» :‬ﺑﺸﻨﻮ ﻧﺼﺢ ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﺠﻮﻥن ﺭرﺍا ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺑﺎﺯزﻭوﯼی ﯾﻘﯿﻦ ﺳﺪﹼّ ﻣﺤﮑﻢ ﻣﺘﯿﻦ ﺑﻨﺎ ﮐﻦ‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﯾﺄﺟﻮﺝج ﻧﻔﺲ ﻭو ﻫﻮﱝ‬
‫ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﺑﻪ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺧﻀﺮ ﺍاﯾﺎﻡم ﺑﻪ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻘﺎ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﻮﯼی ﻭو ﺑﻪ ﻣﻨﻈﺮ‬
‫ﺍاﮐﺒﺮ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﺎﯾﯽ‪) «...‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺹص‬
‫‪(٧۷۴‬‬

‫»ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻧﻬﻢ«‬
‫)‪ (١۱‬ﻭوﻃﯿﺪ = ﺭرﺍاﺳﺦ‪ ،‬ﻣﺤﮑﻢ‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭر‬
‫)‪ (٢۲‬ﺑ‪‬ﺮﺍاﯾﺎ = ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﺑﺮﯾﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺧﻠﻖ ﺁآﺩدﻣﯽ‪ ،‬ﺁآﺩدﻣﯿﺎﻥن‪ ،‬ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن‬
‫)‪ (٣۳‬ﺯزﻫﺮ ﻫﻼﻫﻞ )ﯾﺎ( ﺯزﻫﺮ ﻫ‪‬ﻠﻬﻞ = ﺯزﻫﺮ ﮐﺸﻨﺪﻩه‪) .‬ﻫﻼﻫﻞ ﻭو ﻫﻠﻬﻞ‪ :‬ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﻮﺍاﺩد‪‬ﯼی ﺳﻤ‪‬ﯽ ﻭو ﺯزﻫﺮ​ﺁآﻟﻮﺩد ﻭو ﺧﻄﺮﻧﺎﮎک ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺎﻡم ﺧﺰﻧﺪﻩه​ﺍاﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻣﻮﻫﻮﻡم ﻭو ﺧﯿﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻗﺪﻣﺎ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺳﻤ‪‬ﯽ ﺧﻄﺮﻧﺎﮎک ﻭو ﮐﺸﻨﺪﻩه‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫)‪ (۴‬ﺯزﺧﻢ ﻫﺎﺋﻞ = ﺯزﺧﻢ ﺳﺨﺖ ﻭو ﺷﺪﯾﺪ ﻭو ﻭوﺣﺸﺘﻨﺎﮎک )ﻭو ﺭرﯾﺸﮥ ﺁآﻥن‪ :‬ﻫ‪‬ﻮﻝل ﺍاﺳﺖ‬
‫‪226‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺗﺮﺱس‪ ،‬ﺑﯿﻢ‪ ،‬ﻫﺮﺍاﺱس‪ ،‬ﻭوﺣﺸﺖ(‬
‫)‪ (۵‬ﻋﺪﻭو‪ ‬ﺻﺎﺋﻞ = ﺩدﺷﻤﻦ ﺳﺮ​ﺳﺨﺖ‪ ،‬ﮔﺴﺘﺎﺥخ‪ ،‬ﺳﺮﮐﺶ ﻭو ﻣﻬﺎﺟﻢ‪) .‬ﻭو ﺭرﯾﺸﮥ ﺁآﻥن‪:‬‬
‫ﺻﻮﻝل ﻭو ﺻ‪‬ﻮﻟﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺣﻤﻠﻪ‪ ،‬ﻫﺠﻮﻡم‪ ،‬ﻗﻬﺮ‪ ،‬ﻏﻀﺐ‪ ،‬ﻏﻠﺒﻪ‪ ،‬ﺣﻤﻠﻪ‬
‫ﺑﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﻏﻠﺒﻪ ﮐﺮﺩدﻥن(‬
‫)‪ (۶‬ﻣﯿﺮ ﻭوﻓﺎ = ﻣﺮﺍاﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪ (٧۷‬ﻧﹶَﺴﯿﺎﹰً ﻣ‪‬ﻨﺴﯿﺎ = ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش‪ ،‬ﺑﮑﻠﯽ ﺍاﺯز ﯾﺎﺩد​ ﺭرﻓﺘﻪ ﻭو ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﺷﺪﻩه‪) .‬ﺍاﺯز‬
‫ﺭرﯾﺸﮥ‪ :‬ﻧ‪‬ﺴﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﻓﺮﺍاﻣﻮﺷﯽ‪ ،‬ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﮐﺮﺩدﻥن(‬
‫)‪ (٨۸‬ﻫ‪‬ﺰ‪‬ﻭوﺀء = ﺳﺨﺮﯾﻪ‪ ،‬ﻣﺴﺨﺮﻩه‪ ،‬ﺭرﯾﺸﺨﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻬﺰﺍاﺀء‬
‫)‪ (٩۹‬ﻣﻘﺼﻮﺹص ﺍاﻟﺠﻨﺎﺡح = ﺷﮑﺴﺘﻪ​ﺑﺎﻝل‪ ،‬ﭘﺮ ﻭو ﺑﺎﻝل ﺷﮑﺴﺘﻪ‪ ،‬ﭘﺮ ﻭو ﺑﺎﻝل ﮐﻨﺪﻩه ﺷﺪﻩه‬
‫)ﺍاﺯز ﺭرﯾﺸﻪ‪» ،‬ﻗﺺ‪ «‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺑﺮﯾﺪﻥن‪ ،‬ﮐﻨﺪﻥن(‬
‫)‪ (١۱٠۰‬ﻣﺮﺻﻮﺹص = ﻣﺤﮑﻢ ﺑﻬﻢ​ﭼﺴﺒﯿﺪﻩه‪ ،‬ﻣﺤﮑﻢ‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭر‪ ،‬ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ )ﺍاﺯز ﺭرﯾﺸﮥ‬
‫»ﺭرﺹص‪ «‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭر ﮐﺮﺩدﻥن ﺑﻨﺎ‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭر ﻭو ﻣﺤﮑﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ‪ ،‬ﺑﺮ ﻫﻢ‬
‫ﭼﺴﺒﺎﻧﯿﺪﻥن ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﭼﯿﺰﯼی ﻭو ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭر ﻭو ﻣﺤﮑﻢ ﮐﺮﺩدﻥن ﺁآﻥن(‬
‫)‪ (١۱١۱‬ﻣﺮﮐﺰ ﺟﺤﺪ = ﻣﺮﺍاﺩد‪ :‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ​ﻋﻠﯽ ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﻭو ﻧﺎﻗﺾ ﺍاﮐﺒﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)»ﺟ‪‬ﺤ‪‬ﺪ« ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺍاﻧﮑﺎﺭر‪ ،‬ﺍاﻋﺮﺍاﺽض‪ ،‬ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻭو ﺗﮑﺬﯾﺐ ﺣﻖ‪ ‬ﮐﺴﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﺣﻖ‪ ‬ﻧﺎﺷﻨﺎﺳﯽ ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻋﻠﻢ ﻭو ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‪ ،‬ﺗﮑﺬﯾﺐ‬
‫ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﻭو »ﺟﺎﺣﺪ« ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﻣﻨﮑﺮ ﻭو ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﮐﻨﻨﺪﻩه ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪(.‬‬
‫)‪ (١۱٢۲‬ﻣﻬﻮﻝل = ﺗﺮﺳﻨﺎﮎک‪ ،‬ﺧﻮﻓﻨﺎﮎک‪ ،‬ﻫﻮﻟﻨﺎﮎک‪ ،‬ﻣﺨﻮﻑف )ﺍاﺯز ﺭرﯾﺸﻪ‪» ،‬ﻫ‪‬ﻮﻝل« ﺑﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺗﺮﺱس‪ ،‬ﺑﯿﻢ‪ ،‬ﻫﺮﺍاﺱس(‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‏ﻫﺎﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻫﻢ‬
‫)‪ (١۱‬ﻣ‪‬ﺤ‪‬ﺘﹶَﻘﹶَﺮ= ﺧﻮﺍاﺭر‪ ،‬ﭘﺴﺖ‪ ،‬ﺣﻘﯿﺮ‪ ،‬ﻧﺎﭼﯿﺰ‬
‫)‪» (٢۲‬ﯾﮑﻔﯿﻨﺎ ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو‪ = «....‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﮐﺘﺎﺏب ﺧﺪﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎ ﮐﺎﻓﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎ ﺑﺴﻨﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪227‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫)‪» (٣۳‬ﻻ ﺭرﻃﺐﹴٍ‪) «....‬ﻗﺮﺁآﻥن ‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺍاﻧﻌﺎﻡم ﺁآﯾﮥ ‪ ،(۵٩۹‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺗﺮ ﻭو ﺧﺸﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺒﯿﻦ ﺧﺪﺍا ﻧﯿﺎﻣﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫)‪» (٤‬ﺍاﻟ‪‬ﯿﻮ‪‬ﻡم‪ ‬ﺍاﹶَﮐﹾْﻤ‪‬ﻠﹾْﺖ‪ ‬ﻟ‪‬ﮑﹸُﻢ‪ ‬ﺩدﯾﻨﮑﻢ« )ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻣﺎﺋﺪﻩه‪ ،‬ﺁآﯾﮥ ‪ ،(٣۳‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺩدﯾﻦ‬
‫ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺷﻤﺎ ﮐﺎﻣﻞ ﮔﺮﺩدﺍاﻧﯿﺪﻡم‪.‬‬
‫)‪» - (٥‬ﺃأ ﻭو‪ ‬ﻟ‪‬ﻢ‪ ‬ﯾﮑﹾْﻔ‪‬ﻬﹺِﻢ‪) «......‬ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻋﻨﮑﺒﻮﺕت‪ ،‬ﺁآﯾﮥ ‪ ،(۵١۱‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺁآﯾﺎ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﻗﺮﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺎﺑﻪ ﺗﻮ‪ ،‬ﺍاﯼی ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‪ ،‬ﻧﺎﺯزﻝل ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﯾﻢ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﺎﻓﯽ ﻭو‬
‫ﺑﺴﻨﺪﻩه ﻧﯿﺴﺖ؟‬
‫)‪ (٦‬ﺷﯿﺮ ﮔﯿﺮ = ﺷﯿﺮ ﮔﯿﺮﻧﺪﻩه‪ ،‬ﺁآﻧﮑﻪ ﺷﮑﺎﺭر ﺷﯿﺮ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺩدﻟﯿﺮ‪ ،‬ﻧﯿﺮﻭوﻣﻨﺪ‬
‫)‪» (٧۷‬ﻟﻮ ﮐﺎﻥن ﻧﺒﯽ‪ «....‬ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﻦ ﻧﺒﯿﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﻭو ﻫﻤﺎﻧﺎ ﻋﻤﺮ‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﺒﻮﯼی ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪(8‬ﺣﺪﯾﺚ »ﻋﺸﺮﮤۀ ﻣ‪‬ﺒ‪‬ﺸﱠﺮﻩه« = ﺩدﻩه ﯾﺎﺭر ﺑﻬﺸﺘﯽ‪ ،‬ﺩدﻩه ﻧﻔﺮ ﺍاﺯز ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم‬
‫ﮐﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺑﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺭرﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺑﻬﺸﺖ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﺗﻨﺪ ﺍاﺯز‪:‬‬
‫ﺍاﻣﯿﺮ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ‪ ،‬ﻋﻤﺮ‪ ،‬ﻋﺜﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺯزﹸُﺑﯿﺮ‪ ،‬ﻃ‪‬ﻠﹾْﺤﻪ‪ ،‬ﺳﻌﺪ‪ ،‬ﺳﻌﯿﺪ‪،‬‬
‫ﺍاﺑﻮﻋ‪‬ﺒﯿﺪﻩه‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﻋﻮﻑف ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﺒﺮ ﺻﺤﯿﺢ ﺩدﺭر ﺩدﻧﯿﺎ ﺑﻪ‬
‫ﺷﺮﻑف ﺧﻠﻌﺖ ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﻓﺮﺩدﻭوﺱس ﺑﺮﯾﻦ ﻣﺸﺮ‪‬ﻑف ﻭو ﻣﻤﺘﺎﺯز ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﺭرﺍاﻭوﯼی ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺧﺒﺮ ﺳﻌﯿﺪ ﺑﻦ ﺯزﯾﺪ ﺑﻦ ﻓﻀﯿﻞ ﻭو ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻩه ﻧﻔﺮ ﺍاﺳﺖ‪) .‬ﻟﻐﺖ ﻧﺎﻣﮥ ﺩدﻫﺨﺪﺍا(‬
‫ﺯزﹸُﺑ‪‬ﯿﺮ ﺍاﺑﻦ ﻋﻮ‪‬ﺍاﻡم ﻗﺮﯾﺸﯽ = ﺍاﺯز ﺧﻮﯾﺸﺎﻭوﻧﺪﺍاﻥن ﻭو ﺍاﺯز ﺻﺤﺎﺑﮥ ﺭرﺳﻮﻝل ﺧﺪﺍا ﺑﻮﺩد‪ .‬ﭘﺲ‬
‫ﺍاﺯز ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥن ﻋﺜﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮﺩد ﻭوﻟﯽ ﭼﻨﺪﯼی‬
‫ﻧﮕﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﺭرﻩه ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﭘﯿﻤﻮﺩد ﻭو ﺑﺎ ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺩدﺧﺘﺮ ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ ﻭو ﺯزﻭوﺟﮥ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺷﺪ ﻭو ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ ﺟﻤﻞ ﻣﻘﺘﻮﻝل ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﻃ‪‬ﻠﹾْﺤ‪‬ﺔ ﺍاﺑﻦ ﻋ‪‬ﺒﯿﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺮﯾﺸﯽ = ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﮐﺒﺎﺭر ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺔ ﺍاﻟﻮﺩدﺍاﻉع ﺑﺎ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﻮﺩد‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥن ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﺑﺎ‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯿﻄﺎﻟﺐ ﺑﯿﻌﺖ ﮐﺮﺩد ﻭوﻟﯽ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﭼﻨﺪﯼی ﺭرﻩه ﺩدﺷﻤﻨﯽ ﭘﯿﺶ‬
‫ﮔﺮﻓﺖ ﻭو ﺑﺎ ﻋﺎﯾﺸﻪ ﻫﻤﺪﺍاﺳﺘﺎﻥن ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ ﺟﻤﻞ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩد ﻭو ﮐﺸﺘﻪ‬
‫ﺷﺪ‪.‬‬

‫‪228‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺳﻌﺪ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻭوﻗﹼّﺎﺹص ﻗﺮﯾﺸﯽ = ﺍاﺯز ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥن‬
‫ﺍاﺳﻼﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا »ﻓﺎﺭرﺱس ﺍاﺳﻼﻡم« ﻣﯽ​ﻧﺎﻣﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ‬
‫ﻗﺎﺩدﺳﯿﻪ ﺑﻬﻨﮕﺎﻡم ﺣﻤﻠﻪ ﺍاﻋﺮﺍاﺏب ﺑﻪ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﭼﻬﺎﺭرﺩدﻫﻢ ﻫﺠﺮﯼی ) ‪۶٣۳۵‬‬
‫ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﯾﺰﺩدﮔﺮﺩد ﺳﻮﻡم ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﭘﺎﺩدﺷﺎﻩه ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻭو ﻋﻤﺮ ﺧﻠﯿﻔﮥ‬
‫ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺳﻼﻡم‪ ،‬ﺳﺮﺩدﺍاﺭر ﺳﭙﺎﻩه ﺍاﻋﺮﺍاﺏب ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺟﻨﮓ ﻓﻘﻂ ﭼﻬﺎﺭر ﺭرﻭوﺯز ﺑﻄﻮﻝل‬
‫ﺍاﻧﺠﺎﻣﯿﺪ ﻭو ﭘﯿﺮﻭوﺯزﯼی ﻧﺼﯿﺐ ﺍاﻋﺮﺍاﺏب ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺮﺩدﺍاﺭر ﺳﭙﺎﻩه ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﻨﮓ‬
‫ﺭرﺳﺘﻢ ﻓﺮﺧﺰﺍاﺩد ﺑﻮﺩد ﻭو ﺧﻮﺩد ﺍاﻭو ﻧﯿﺰ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺍاﺑﻦ ﻋﻮﻑف ﻗﺮﯾﺸﯽ = ﺍاﻭو ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺑﺰﺭرﮔﺎﻥن ﺻﺤﺎﺑﻪ ﻭو ﺍاﺯز »ﻋﺸﺮﮤۀ‬
‫ﻣﺒﺸﹼّﺮﻩه« ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﻭو ﻫﺸﺘﻤﯿﻦ ﮐﺲ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺳﻼﻡم ﺁآﻭوﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﺑﻮ ﻋ‪‬ﺒﯿﺪﺓة ﺑﻦ ﺍاﻟﺠﺮ‪‬ﺍاﺡح = ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﺑﺰﺭرﮔﺎﻥن ﺻﺤﺎﺑﮥ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﻭو ﺍاﺯز ﮔﺮﻭوﻩه‬
‫»ﻋﺸﺮﮤۀ ﻣﺒﺸﹼّﺮﻩه« ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﻗﺮﯾﺶ ﺑﻮﺩد ﻭو ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﻭو ﮔﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﻭو ﺍاﻣﯿﻦ ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺳﻌﯿﺪﺑﻦ ﺯزﯾﺪ ﺑﻦ ﻧﻔﯿﻞ = ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﮥ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﻭو ﺍاﺯز ﺯزﻣﺮﮤۀ »ﺩدﻩه‬
‫ﯾﺎﺭر ﺑﻬﺸﺘﯽ« ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺁآﻧﺮﺍا ﺍاﺯز ﻗﻮﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺧﻮﺩد ﺍاﻭو‬
‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪» (٩۹‬ﻋﺜﻤﺎﻥنﹸُ ﺭرﻓﯿﻘﯽ ﻓﯽ ﺍاﻟﺠﻨﹼّﺔ« = ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺍاﺯز ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﺜﻤﺎﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺩدﻭوﺳﺖ ﻭو ﺭرﻓﯿﻖ ﻣﻦ ﺩدﺭر ﺑﻬﺸﺖ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪ (١۱٠۰‬ﻟ‪‬ﻮﹺِ ﺍاﺗﱠﺨﹶَﺬﹾْﺕت‪ ‬ﻏﯿﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ = «......‬ﺍاﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺍاﺯز ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ‬
‫ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺍاﮔﺮ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﺳﺘﻢ ﺑﺠﺰ ﺧﺪﺍا ﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮ‬
‫ﮔﺰﯾﻨﻢ‪ ،‬ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﻣﯽ​ﮔﺰﯾﺪﻡم‪ .‬ﺍاﺑﻮﺑﮑﺮ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺯز ﺧﻠﻔﺎﯼی ﺭرﺍاﺷﺪﯾﻦ ﻭو‬
‫ﭘﺪﺭر ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺯزﻭوﺟﮥ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﺑﻪ ﺭرﻭوﺍاﯾﺘﯽ ﭼﻬﺎﺭرﻣﯿﻦ ﮐﺴﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺳﻼﻡم ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﺷﺒﯽ ﮐﻪ ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺍاﺯز ﻣﮑﹼّﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﯾﻨﻪ ﭘﻨﻬﺎﻧﯽ‬
‫ﻫﺠﺮﺕت ﻧﻤﻮﺩد ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺍاﻭو ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺟﻨﮕﻬﺎ ﻭو ﻏﺰﻭوﺍاﺕت ﺷﺮﮐﺖ ﺩدﺍاﺷﺖ‬
‫ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺭرﺣﻠﺖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺑﻪ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩه ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺳﺎﻝل ﺳﯿﺰﺩدﻩه ﻫﺠﺮﺕت ﺩدﺭر ﺷﺼﺖ ﻭو ﺳﻪ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺳﺎﻝل ﻭو ﺳﻪ ﻣﺎﻩه‬

‫‪229‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻼﻓﺖ‪ ،‬ﭼﺸﻢ ﺍاﺯز ﺟﻬﺎﻥن ﻓﺮﻭو ﺑﺴﺖ‪.‬‬
‫)‪ (١۱١۱‬ﺍاﺑﻦ ﻋ‪‬ﻔﹼّﺎﻥن ﻣﻘﺘﻮﻝل ﺷﺪ = ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺍاﺑﻦ ﻋﻔﹼّﺎﻥن ﺩدﺍاﻣﺎﺩد ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﻭو ﺧﻠﯿﻔﮥ‬
‫ﺳﻮﻡم ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺍاﺯز ﺧﻠﻔﺎﯼی ﺭرﺍاﺷﺪﯾﻦ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺪﹼّﺕت ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻩه ﺳﺎﻝل ﺧﻼﻓﺖ ﮐﺮﺩد‬
‫)‪ ٢۲٣۳‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ۶٢۲۴ - .‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﺗﺎ ‪ ٣۳۵‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ ۶۵۶ - .‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی(‪ .‬ﻋﻤﺮ ﺑﻬﻨﮕﺎﻡم‬
‫ﻣﺮﮒگ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺷﻮﺭرﺍاﯾﯽ ﻣﺮﮐﹼّﺐ ﺍاﺯز ﺷﺶ ﺗﻦ ﺍاﺯز ﺑﺰﺭرﮔﺎﻥن ﺍاﺳﻼﻡم‬
‫ﻣﺤﻮ‪‬ﻝل ﮐﺮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻋﺜﻤﺎﻥن ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺟﺰﻭو ﺁآﻥن ﺷﻮﺭرﱝ ﺑﻮﺩد ﺑﻪ ﺧﻼﻓﺖ‬
‫ﻣﻌﯿﻦ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺍاﻭو ﺗﻮﻧﺲ ﻭو ﻗﺒﺮﺱس ﻭو ﻗﺴﻤﺘﯽ ﺍاﺯز ﺧﺮﺍاﺳﺎﻥن ﻭو‬
‫ﻃﺒﺮﺳﺘﺎﻥن ﺑﺪﺳﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﻓﺘﺢ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺴﺒﺐ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻧﺎﭘﺴﻨﺪﺵش‬
‫ﻣﺴﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺑﺮ ﻋﺜﻤﺎﻥن ﺷﻮﺭرﯾﺪﻧﺪ ﻭو ﺳﺮ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ٣۳۵‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ .‬ﺩدﺭر‬
‫ﺧﺎﻧﻪ ﺍاﺵش ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭرﺳﺎﻧﯿﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫)‪» (١۱٢۲‬ﻏﺒﺎﺭر ﺗﯿﺮﮤۀ ﻟﯿﻠﺔ ﺍاﻟﻬ‪‬ﺮﯾﺮ‪ = «.....‬ﻟﯿﻠﺔ ﺍاﻟﻬﺮﯾﺮ‪ ،‬ﺷﺒﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺟﻨﮓ ﺻ‪‬ﻔﹼّﹺِﯿﻦ‬
‫ﺑﯿﻦ ﺩدﻭو ﺳﭙﺎﻩه ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﻭو ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺑﺎﻻ ﮔﺮﻓﺖ ﻭو ﺳﺮﺑﺎﺯزﺍاﻥن ﻃﺮﻓﯿﻦ‬
‫ﺍاﺯز ﺷﺪﹼّﺕت ﮔﯿﺮﻭوﺩدﺍاﺭر ﻭو ﺟﻨﮓ ﻭو ﺟﺪﺍاﻝل ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﮓ ﻭو ﮔﺮﮒگ ﻭو ﺷﻐﺎﻝل ﺯزﻭوﺯزﻩه‬
‫ﻣﯽ​ﮐﺸﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺳﺨﻦ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺷﺪﹼّﺕت ﺧﺴﺘﮕﯽ ﻭو ﺳﺨﺘﯽ ﮔﯿﺮﻭوﺩدﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﮐﺎﺭرﺯزﺍاﺭر ﻧﻔﺲ ﺍاﺯز ﺳﯿﻨﻪ​ﻫﺎﺷﺎﻥن ﺑﻪ ﺳﺨﺘﯽ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﻣﯽ​ﺁآﻣﺪ‪ .‬ﻭو »ﻫ‪‬ﺮﯾﺮ«‬
‫ﺑﻤﻌﻨﺎﯼی‪ :‬ﺁآﻭوﺍاﺯز ﻭو ﺻﺪﺍاﯼی ﺳﮓ ﺑﺠﺰ ﭘﺎﺭرﺱس ﺍاﻭو ‪ ،‬ﺯزﻭوﺯزﻩه ﻭو ﻧﺎﻟﮥ ﺳﮓ ﻭو‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺷﺪﹼّﺕت ﺳﺮﻣﺎ‪.‬‬
‫)‪» (١۱٣۳‬ﻓﹶَﺘﮏ ﻭو ﻫ‪‬ﺘﮏ« = »ﻓﺘﮏ«‪ :‬ﮐﺸﺘﻦ‪ ،‬ﻧﺎﺑﻮﺩد ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﺑﺎ ﺳﻨﮕﺪﻟﯽ ﺣﻤﻠﻪ​ﻭوﺭر‬
‫ﺷﺪﻥن‪ .‬ﻭو »ﻫﺘﮏ«‪ :‬ﭘﺮﺩدﻩه​ﺩدﺭرﯼی‪ ،‬ﺭرﺳﻮﺍاﯾﯽ‪ ،‬ﺑﯽ​ﺣﺮﻣﺘﯽ‪ ،‬ﺑﯽ​ﺁآﺑﺮﻭوﺋﯽ‪ ،‬ﭘﺮﺩدﻩه‬
‫ﺩدﺭرﯼی ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﺑﯽ ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻣﯽ ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﺭرﺳﻮﺍا ﮐﺮﺩدﻥن‪.‬‬
‫)‪» (١۱٤‬ﻣﻬﻤﻮﻝل« = ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺗﺮﮎک ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺭرﻫﺎ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)ﻫ‪‬ﻤ‪‬ﻞ ﯾﻬ‪‬ﻤ‪‬ﻞ ﻫ‪‬ﻤ‪‬ﻼ‪ :‬ﺭرﻫﺎ ﺷﺪﻥن ﺷﺘﺮ(‬
‫) ‪ (١۱٥‬ﻣﺨﻤﻮﻝل = ﻧﺎﻣﻌﻠﻮﻡم‪ ،‬ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‪ ،‬ﻧﺎﺷﻨﺎﺱس‪ ،‬ﮔﻤﻨﺎﻡم‬
‫)‪ (١۱٦‬ﺍاﺑﻮﻫ‪‬ﺮ‪‬ﯾﺮﻩه = ﻣﺮﺍاﺩد ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﻤﻦ ﺑﻦ ﺻ‪‬ﺨﺮﺍاﻻﺯزﺩدﯼی )ﯾﺎ ﺍاﻟﺪﹼّﻭوﺳﯽ( ‪ ...‬ﺻﺤﺎﺑﯽ‬
‫)ﻓﻮﺕت ﺩدﺭر ﻣﺪﯾﻨﻪ ‪ ۵٨۸ ،۵٧۷‬ﯾﺎ ‪ ۵٩۹‬ﻫـ‪​ .‬ﻕق‪ (.‬ﻭو ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻏﺰﻭوﮤۀ ﺧﯿﺒﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﺭرﺍا‬

‫‪230‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻏﺰﻭوﻩه ﺣﻀﻮﺭر ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﻭو ﭼﻮﻥن ﮔﺮﺑﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺩدﻭوﺳﺖ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺭرﻭوﺯزﯼی ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم)ﺹص( ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺑﭽﻪ ﮔﺮﺑﻪ​ﺍاﯼی ﺩدﺭر ﺩدﺍاﻣﻦ‬
‫ﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺪﯾﻦ ﮐﻨﯿﺖ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﺩدﺍاﺩد )ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ‪ :‬ﺍاﺑﻮﻫ‪‬ﺮ‪‬ﯾﺮﻩه ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﭘﺪﺭرﹺِ‬
‫ﺑﭽﻪ ﮔﺮﺑﻪ ﺍاﺳﺖ(‪ .‬ﻭوﯼی ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺗﻬﯿﺪﺳﺖ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺴﺐ ﻭو ﺷﻐﻞ‬
‫ﻧﻤﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺖ ﻭو ﺩدﺍاﯾﻢ ﻣﻼﺯزﻣﺖ ﺧﺪﻣﺖ ﺭرﺳﻮﻝل )ﺹص( ﻣﯽ​ﮐﺮﺩد‪ .‬ﻭو ﭼﻮﻥن‬
‫ﺣﺎﻓﻈﮥ ﻗﻮﯼی ﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺷﺪﻩه ‪ ...‬ﺩدﺭر‬
‫ﺧﻼﻓﺖ ﻋﻤﺮ ﻭوﻻﯾﺖ ﺑﺤﺮﯾﻦ ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺭرﻭوﺯزﮔﺎﺭر ﻋﺜﻤﺎﻥن ﻗﻀﺎﺀء ﻣﮑﹼّﻪ ﺑﺪﻭو‬
‫ﻣﺤﻮ‪‬ﻝل ﺷﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺯزﻣﺎﻥن ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﭼﻨﺪﯼی ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﺪﯾﻨﮥ ﺭرﺳﻮﻝل ﻣﯽ​ﺭرﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫)ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﻌﯿﻦ(‬
‫"ﻣﺤﺪﹼّﺛﯿﻦ ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺮ ﺭرﻭوﺍاﯾﺎﺕت ﺍاﻭو ﺍاﻋﺘﻤﺎﺩد ﻧﮑﻨﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻏﺰﻭوﮤۀ ﺧﯿﺒﺮ‬
‫ﺩدﺭرﮎک ﺻﺤﺒﺖ ﺭرﺳﻮﻝل )ﺹص( ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﭼﻬﺎﺭر ﺳﺎﻝل ﻣﺼﺎﺣﺒﺖ ﺭرﺳﻮﻝل‬
‫ﻧﺪﺍاﺷﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﻣﻘﺮ‪‬ﺑﺎﻥن ﻭوﻧﺰﺩدﯾﮑﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﻧﺒﻮﺩد ‪ ...‬ﻟﮑﻦ ﺍاﻫﻞ ﺳﻨﹼّﺖ ﻭو‬
‫ﺟﻤﺎﻋﺖ‪ ...‬ﺯزﺑﺎﻥن ﻃﻌﻦ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﮐﺸﯿﺪﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪) ".‬ﻟﻐﺖ ﻧﺎﻣﮥ ﺩدﻫﺨﺪﺍا (‬
‫)‪" (١۱٧۷‬ﺍاﻟﻠﹼّﻬ‪‬ﻢ‪ ‬ﻭوﺍاﻝلﹺِ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﻭوﺍاﻻﻩه‪ ‬ﻭوﻋﺎﺩدﹺِ ﻣ‪‬ﻦ ﻋﺎﺩدﺍاﻩه‪ " ‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪﺍا‪ ،‬ﺩدﻭوﺳﺖ ﺑﺪﺍاﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﮐﺲ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺩدﻭوﺳﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺩدﺷﻤﻦ ﺑﺪﺍاﺭر ﺁآﻥن ﮐﺲ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺩدﺷﻤﻦ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪ :‬ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن‪ ،‬ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﺳﻼﻡم ﺩدﺭر ﺧﻄﺒﮥ ﻣﻔﺼ‪‬ﻠﯽ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺩدﻫﻢ ﻫﺠﺮﺕت ﺩدﺭر ﻣﺤﻠﹼّﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﻏﺪﯾﺮ ﺧﹸُﻢ ﺑﯿﻦ ﻣﮑﹼّﻪ ﻭو ﻣﺪﯾﻨﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻫﻨﮕﺎﻡم ﺑﺎﺯزﮔﺸﺖ ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﺣﺞ‪ ‬ﺧﻮﺩد )ﺣ‪‬ﺠ‪‬ﺔ ﺍاﻟﻮﺩدﺍاﻉع(‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ‬
‫ﻃﺎﻟﺐ ﺭرﺍا ﻭوﺻﯽ ﻭو ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﻭو ﺧﻠﯿﻔﮥ ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﻌﯿﻦ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩد‪" :‬ﺍاﻟﻠﹼّﻬ‪‬ﻢ‪ ‬ﻭوﺍاﻝلﹺِ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﻭوﺍاﻻﻩه‪ ‬ﻭو ﻋﺎﺩدﹺِ ﻣ‪‬ﻦ ﻋﺎﺩدﺍاﻩه‪) ".‬ﻟﻐﺖ ﻧﺎﻣﮥ ﺩدﻫﺨﺪﺍا –‬
‫ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺹص ‪(٢۲٢۲‬‬
‫)‪ " (١۱٨۸‬ﻟ‪‬ﻌ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺍاﻟﻨﹼّﺎﻗﹶَﺔﹶَ ﻭو ﺭرﺍا ﮐ‪‬ﺒ‪‬ﻬﺎ ﻭو‪ ‬ﻗﺎﹶَﺋ‪‬ﺪﹶَﻫﺎ" ‪ -‬ﯾﻌﻨﯽ ‪ :‬ﻟﻌﻨﺖ ﮐﻨﺪ ﺧﺪﺍا ﺷﺘﺮ ﻭو‬
‫ﺭرﺍاﮐﺐ ﻭو ﺭرﺍاﻩه​ﺑﺮﻧﺪﮤۀ ﺁآﻥن ﺭرﺍا‪ .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ‪ " :‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ‬
‫ﻣﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺍا‪‬ﺧﺒﺎﺭر ﺍاﺯز ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺟﻨﮓ ﺟ‪‬ﻤ‪‬ﻞ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ " :‬ﻟ‪‬ﻌ‪‬ﻦ‪ ‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﻗﹶَﺔﹶَ ﻭو ﺭرﺍا ﮐ‪‬ﺒ‪‬ﻬﺎ ﻭو‪ ‬ﻗﺎﹶَﺋ‪‬ﺪﹶَﻩه‪ ".‬ﻣﻘﺼﻮﺩد‬
‫ﺍاﺯز ﻧﺎﻗﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﺷﺘﺮ ﻋﺴﮑﺮ ﻧﺎﻡم ﻭو ﺭرﺍاﮐﺐ ﺁآﻥن ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﻭو ﺑﻪ ﺷﺮﺣﯽ ﮐﻪ‬

‫‪231‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺗﻮﺍاﺭرﯾﺦ ﻣﺴﻄﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻋﺎﯾﺸﻪ ﺩدﺭر ﺣﯿﻦ ﺳﻮﺍاﺭر ﺷﺪﻥن ﺑﺮ ﻧﺎﻗﻪ ﺩدﺭر ﻣﮑﹼّﻪ‬
‫ﭘﺮﺳﯿﺪ‪ ،‬ﻧﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﺷﺘﺮ ﭼﯿﺴﺖ؟ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ :‬ﻋﺴﮑﺮ‪ .‬ﻋﺎﯾﺸﻪ ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺁآﻩه ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل )ﺹص( ﺍاﻭو ﻭو ﺭرﺍاﮐﺒﺶ ﺭرﺍا ﻟﻌﻨﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻦ‬
‫ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺷﺘﺮ ﺳﻮﺍاﺭر ﻧﻤﯽ ﺷﻮﻡم‪ .‬ﻭوﻟﮑﻦ ﻃﻠﺤﻪ ﻭو ﺯزﺑﯿﺮ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﺨﻨﺎﻥن‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻗﺎﻧﻊ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮ ﻋﺴﮑﺮ ﺳﻮﺍاﺭر ﺷﺪ"‪) .‬ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺹص ‪،١۱٨۸‬‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ ،‬ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ١۱٢۲٠۰ ،‬ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫)‪ (١۱٩۹‬ﺗ‪‬ﻼﻝل ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﺗﹶَﻞ‪ = ‬ﺗﭙﻪ‪ ،‬ﺗﭙﮥ ﺑﻠﻨﺪ‪ ،‬ﺯزﻣﯿﻦ ﺑﻠﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻗ‪‬ﻔﺎﺭر ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪:‬‬
‫ﻗﹶَﻔﹾْﺮ = ﺑﯿﺎﺑﺎﻥن ﺑﯽ ﺁآﺏب ﻭو ﮔﯿﺎﻩه ﻭو ﺗﻬﯽ ﺍاﺯز ﻣﺮﺩدﻡم‪.‬‬
‫)‪" (٢۲٠۰‬ﻭو‪ ‬ﺍاﻟﺸﹼّﺠﺮﺓةﹸُ ﺍاﻟﻤ‪‬ﻠﻌﻮﻧﹶَﺔ ﻓﯽ ﺍاﻟﻘﺮﺁآﻥن"‪ ،‬ﺑﺮ ﻋﺮﺵش ﺧﻼﻓﺖ ‪ ...‬ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﯾﺎﻓﺖ =‬
‫)ﻗﺮﺁآﻥن‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺍا‪‬ﺳﺮﺍاﺀء‪ ،‬ﺁآﯾﮥ ‪ (۶٠۰‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺩدﺭرﺧﺖ ﻧﻔﺮﯾﻦ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﯾﺎﺩد ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺷﺠﺮﮤۀ ﻣﻠﻌﻮﻧﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺧﻠﻔﺎﯼی ﺑﻨﯽ ﺍاﻣﯿﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺳﺮ ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺁآﻥن‬
‫ﺧﺎﻧﺪﺍاﻥن‪ ،‬ﺧﻼﻓﺖ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ‪ ،‬ﭼﻬﺎﺭرﻣﯿﻦ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺧﻠﻔﺎﯼی ﺭرﺍاﺷﺪﯾﻦ ﺑﻪ ﻏﺼﺐ ﺑﺴﺘﺪ ﻭو ﺧﻮﺩد ﺑﺮ ﺳﺮﯾﺮ ﺧﻼﻓﺖ ﺑﻨﺸﺴﺖ‪) .‬ﺑﻪ‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺣﺮﻑف "ﺯز" ﺩدﺭر ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻫﻢ ﺭر‪.‬ﮎک‪(.‬‬
‫)‪" (٢۲١۱‬ﺍاﻟﻔﺎﻃ‪‬ﻤ‪‬ﺔﹸُ ﺑﹺِﻀ‪‬ﻌ‪‬ﺔﹲٌ ﻣﻨﹼّﯽ ‪...‬ﮔﺮﯾﺴﺖ ﺗﺎ ﻫﻼﮎک ﺷﺪ" = ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺩدﺧﺘﺮ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ‬
‫ﺍاﺳﻼﻡم ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﺑﻪ ﺯزﻫﺮﺍا ) ﯾﻌﻨﯽ ﺳﭙﯿﺪ ﺭرﻭوﯼی( ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﻫﺠﺪﻫﻢ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز‬
‫ﻫﺠﺮﺕت ﺩدﺭر ﻣﮑﹼّﻪ ﺑﻪ ﺩدﻧﯿﺎ ﺁآﻣﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ﯾﺎﺯزﺩدﻫﻢ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻫﺠﺮﺕت‬
‫ﺩدﺭرﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﮐﺮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﻭوﯼی ﭼﻬﺎﺭر ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﺑﺎ‬
‫ﻧﺎﻡم​ﻫﺎﯼی ﺣﺴﻦ ﻭو ﺣﺴﯿﻦ ﻭو ﺍاﻡم‪ ‬ﮐﻠﺜﻮﻡم ﻭو ﺯزﯾﻨﺐ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﻬﺎﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺍاﺯز ﺳﻮﺯز ﻫﺠﺮﺍاﻥن ﻭو ﺩدﺭرﺩد ﻓﺮﺍاﻕق ﭘﺪﺭر ﯾﻌﻨﯽ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍاﮐﺮﻡم ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﮔﺮﯾﺎﻥن‬
‫ﻭو ﻧﺎﻻﻥن ﻭو ﺧﺎﻧﻪ​ﻧﺸﯿﻦ ﺑﻮﺩد ﺗﺎ ﺳﺮﺍاﻧﺠﺎﻡم ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺷﺶ ﻣﺎﻩه ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻭوﻓﺎﺕت ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت‪ ،‬ﺑﺪﺭرﻭوﺩد ﺣﯿﺎﺕت ﮔﻔﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﮐﺮﻡم ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺯزﻫﺮﺍا ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ " :‬ﺍاﻟﻔﺎﻃ‪‬ﻤ‪‬ﺔﹸُ ﺑﹺِﻀﻌ‪‬ﺔﹲٌ ﻣ‪‬ﻨﹼّﯽ ﻣ‪‬ﻦ‪ ‬ﺁآﺫذﺍاﻫﺎ ﻓﹶَﻘﹶَﺪﹾْ‬
‫ﺁآﺫذﺍاﻧﯽ" ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﭘﺎﺭرﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﮔﻮﺷﺖ ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﻫﺮ ﮐﺲ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺁآﺯزﺍاﺭر‬
‫ﺩدﻫﺪ ‪ ،‬ﮔﻮﯾﯽ ﻣﺮﺍا ﺁآﺯزﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪232‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫)‪ (٢۲٢۲‬ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﺤ‪‬ﺰ‪‬ﻥن ﯾﺎ)ﺑﯿﺖ ﺍاﻻﺣﺰﺍاﻥن( = ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍاﺯز ﺧﺎﻧﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﻌﻘﻮﺏب ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺧﻮﺩد ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺧﺎﻧﻪ ﻣﯽ‏ﻧﺸﺴﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺳﻮﺯز ﻓﺮﺍاﻕق ﯾﻮﺳﻒ‬
‫ﻣﯽ‏ﮔﺮﯾﺴﺖ‪ ،‬ﺧﺎﻧﮥ ﻏﻢ‪ ،‬ﻣﺠﺎﺯزﺍاﹰً ﺧﺎﻧﮥ ﻫﺮ ﻋﺎﺷﻖ ﻣﺤﺠﻮﺭر ﻭو ﺑﺎﺯزﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪،‬‬
‫ﺧﺎﻧﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﻧﺪﻭوﻩه ﻭو ﻣﺼﯿﺒﺖ ﺑﺎﺷﺪ )ﻟﻐﺖ​ﻧﺎﻣﮥ ﺩدﻫﺨﺪﺍا(‬
‫)‪ (٢۲٣۳‬ﻭو ﻋﺎﯾﺸﮥ ﺑﯽ​ﺑﺎﮎک ﺑﻪ ﺣﺮﺏب ﺁآﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﭘﺎﮎک‪ ...‬ﺷﺘﺎﻓﺖ = )ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺣﺮﻑف‬
‫"ﻭو" ﺩدﺭر ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻫﻢ ﺭر‪.‬ﮎک (‬
‫)‪ (٢۲٤‬ﻭو ﺑﻪ "ﺗﹶَﺠ‪‬ﻤ‪‬ﻠﹾْﺖﹺِ ﻭو ﺗﹶَﺒ‪‬ﻐﱠﻠﹾْﺖﹺِ ﻭو‪ ‬ﻟﻮ ﻋ‪‬ﺸﹾْﺖﹺِ ﺗﹶَﻔﹶَﯿﻠﹾْﺖﹺِ"‪ ،‬ﻣﻌﺰ‪‬ﺯز ﻭو ﻣﮑﺮ‪‬ﻡم ﮔﺸﺖ = ﻭو‬
‫ﺍاﯾﻦ ﯾﮏ ﻣﺼﺮﺍاﻉع ﺍاﺯز ﺍاﺑﯿﺎﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱس ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻋﺎﯾﺸﻪ‬
‫ﻗﺮﺍاﺋﺖ ﮐﺮﺩد‪ ...‬ﻭو ﺁآﻥن ﭼﻨﺎﻥن ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﻦ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل‬
‫ﭘﻨﺠﺎﻩه ﻭو ﯾﮏ ﻫﺠﺮﯼی ﺑﻮﺍاﺳﻄﻪﺀء ﺳﻮﺩدﻩهﺀء ﺍاﻟﻤﺎﺱس ﮐﻪ ﺯزﻭوﺟﻪﺀء ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻨﺎﻡم ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺑﺎﻭو ﺩدﺍاﺩد ‪ ،‬ﻣﺴﻤﻮﻡم ﺷﺪ ﻭو ﻭوﻓﺎﺕت ﯾﺎﻓﺖ ‪ ،‬ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺧﻮﺍاﺳﺘﻨﺪ‬
‫ﺟﺴﺪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺭر ﻗﺒﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل ﺩدﻓﻦ ﮐﻨﻨﺪ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻋﺎﯾﺸﻪ‬
‫ﺯزﻭوﺟﻪﺀء ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺷﺪﻩه ﺑﺮ ﺍاﺳﺘﺮﯼی ﺳﻮﺍاﺭر ﺷﺪ ﻭو ﺑﺎ ﻫﻤﺮﺍاﻫﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺳﺮ‬
‫ﺭرﺍاﻩه ﺑﺮ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﮔﺮﻓﺖ‪ ...‬ﺍاﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱس ﯾﺎ ﯾﮑﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺭرﻭوﺍاﯾﺎﺕت ‪ ،‬ﺍاﺷﻌﺎﺭرﯼی ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻋﺎﯾﺸﻪ ﮔﻔﺖ ﻭو ﺧﻮﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺼﺮﺍاﻉع ﺍاﺳﺖ "ﺗﹶَﺠ‪‬ﻤ‪‬ﻠﹾْﺖﹺِ ﻭو ﺗﹶَﺒ‪‬ﻐﱠﻠﹾْﺖﹺِ ﻭو‪ ‬ﺇإﻥن ﻋ‪‬ﺸﹾْﺖﹺِ ﺗﹶَﻔﹶَﯿﻠﹾْﺖﹺِ"‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﻋﺎﯾﺸﻪ ‪ ،‬ﺗﻮ ﯾﮏ ﺭرﻭوﺯز ﺑﺮ ﺷﺘﺮ ﺳﻮﺍاﺭرﺷﺪﯼی ﻭو ﺟﻨﮓ ﺟ‪‬ﻤ‪‬ﻞ ﺭرﺍا ﺭرﺍاﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﯽ ﻭو ﺑﺎ ﺍاﻣﯿﺮ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﯽ ﻭو ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻫﻢ ﺑﺮ ﺍاﺳﺘﺮ‬
‫ﺳﻮﺍاﺭر ﺷﺪﻩه ﻭو ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺯز ﺩدﻓﻦ ﺍاﻣﺎﻡم ﺣﺴﻦ ﻣ‪‬ﺠﺘﺒﯽ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺭر ﻗﺒﺮ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺭرﺳﻮﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﯼی ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺯزﻧﺪﻩه ﺑﻤﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﻓﯿﻞ ﺳﻮﺍاﺭر ﺧﻮﺍاﻫﯽ ﺷﺪ ﻭو‬
‫ﻓﺘﻨﻪﺀء ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﭙﺎ ﺧﻮﺍاﻫﯽ ﮐﺮﺩد‪) ".‬ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ‪ -‬ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺹص ‪ ١۱٣۳‬ﻭو ‪- ١۱۴‬‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی( ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ ‪ :‬ﺍاﺑﻦ ﻋﺒﺎﺱس ﻧﺒﯿﺮﻩهﺀء ﻋﻤﻮﯼی ﺭرﺳﻮﻝل‬
‫ﺍاﮐﺮﻡم ﺍاﺳﺖ ‪ -‬ﺟ‪‬ﻤ‪‬ﻞ ﺷﺘﺮ ﻭو ﺑ‪‬ﻐﹶَﻞ ﺍاﺳﺘﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪ (٢۲٥‬ﺳﯿﻒ ﺻﺎﺭرﻡم ﺍاﺑﻦ ﺁآ ﮐﻠﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺎﺩد = ﺳﯿﻒ ﺻﺎﺭرﻡم ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺑﺮﻧﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز "ﺍاﺑﻦ ﺁآ ﮐﻠﺔ ﺍاﻻﮐﺒﺎﺩد" ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﺍاﺳﺖ‪) .‬ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺣﺮﻑف "ﻫـ"‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻫﻢ ﺭر‪.‬ﮎک‪(.‬‬

‫‪233‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫)‪ (٢۲٦‬ﺩدﺭر ﻟﯿﻠﺔ ﺍاﻟﻬ‪‬ﺮﯾﺮ ﻧﺎﺭر ﺳ‪‬ﻌﯿﺮ ﺑﺮ ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺖ = ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ "ﻟﯿﻠﺔ ﺍاﻟﻬ‪‬ﺮﯾﺮ" ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‬
‫ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ١۱٢۲‬ﺭر‪ .‬ﮎک‪ ،.‬ﻭو ﺳ‪‬ﻌﯿﺮ ﺩدﺭر ﻟﻐﺖ ﺑﻤﻌﻨﺎﯼی‪ :‬ﺩدﻭوﺯزﺥخ‪ ،‬ﺟﻬﻨﹼّﻢ‪ ،‬ﺁآﺗﺶ‬
‫ﺳﻮﺯزﺍاﻥن‪ ،‬ﺁآﺗﺶ ﻓﺮﻭوﺯزﺍاﻥن ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻃﺒﻘﮥ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺍاﺯز ﻃﺒﻘﺎﺕت ﻫﻔﺘﮕﺎﻥن‪،‬‬
‫ﺩدﻭوﺯزﺥخ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﻣﻔﺴ‪‬ﺮﯾﻦ ﻧﺎﻣﻬﺎﯼی ﻃﺒﻘﺎﺕت ﻫﻔﺘﮕﺎﻧﮥ ﺩدﻭوﺯزﺥخ‬
‫ﺭرﺍا ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪:‬‬
‫‪ - ١۱‬ﺟﻬﻨﹼّﻢ )ﺟﺎﯼی ﺍاﻫﻞ ﮐﺒﺎﯾﺮ ﮐﻪ ﺑﯽ​ﺗﻮﺑﻪ ﻣﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ(‬
‫‪ - ٢۲‬ﻟ‪‬ﻈﯽ )ﺟﺎﯼی ﺳﺘﺎﺭرﻩه​ﭘﺮﺳﺘﺎﻥن( ﺁآﺗﺶ‪ ،‬ﺯزﺑﺎﻧﮥ ﺁآﺗﺶ‪ ،‬ﺩدﻭوﺯزﺥخ‬
‫‪ - ٣۳‬ﺣ‪‬ﻄ‪‬ﻤﻪ )ﺟﺎﯼی ﺑﺖ​ﭘﺮﺳﺘﺎﻥن( ﺁآﺗﺶ ﺳﺨﺖ ﺳﻮﺯزﻧﺪﻩه‪ ،‬ﺩدﻭوﺯزﺥخ‬
‫‪ - ۴‬ﺳﻌﯿﺮ )ﻣﮑﺎﻥن ﺍاﺑﻠﯿﺲ ﻭو ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ ﺍاﻭو( ﺁآﺗﺶ ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﻪ ﻭو ﺳﻮﺯزﺍاﻥن‪ ،‬ﺯزﺑﺎﻧﮥ‬
‫ﺁآﺗﺶ‪ ،‬ﺟﻬﻨﹼّﻢ‬
‫‪ - ۵‬ﺳ‪‬ﻘﹶَﺮ )ﺟﺎﯼی ﺗﺮﺳﺎﯾﺎﻥن(‬
‫‪ - ۶‬ﺟﺤﯿﻢ )ﻣﺤﻞ‪ ‬ﻣﺸﺮﮐﺎﻥن( ﺁآﺗﺶ ﺳﺨﺖ​ﺷﻌﻠﻪ ﺯزﻥن‪ ،‬ﺁآﺗﺶ ﺑﺰﺭرﮒگ‪ ،‬ﺩدﻭوﺯزﺥخ‬
‫‪ - ٧۷‬ﻫﺎﻭوﯾﻪ )ﻣﻨﺰﻝل ﻣﻨﺎﻓﻘﺎﻥن ﻭو ﺯزﻧﺪﯾﻘﺎﻥن ﻭو ﮐﻔﹼّﺎﺭر( ﻫﻮﺍا ﻭو ﺟﻮ‪ ،‬ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻭو ﺯزﻣﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺁآﺗﺶ‪ ،‬ﺩدﻭوﺯزﺥخ )ﻟﻐﺖ ﻧﺎﻣﮥ ﺩدﻫﺨﺪﺍا(‬
‫)‪ (٢۲٧۷‬ﻫ‪‬ﺰ‪‬ﻟﻪ ﻭو ﺭر‪‬ﺫذﹶَﻟﻪ ﻭو ﺧﹶَﺬﹶَﻟﮥ ﺧﻮﺍاﺭرﺝج ﮐﺮﺩد = ﻫﺰﻟﻪ ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﻫﺎﺯزﻝل‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪:‬‬
‫ﺑﯿﻬﻮﺩدﻩه ﮔﻮ‪ .‬ﺭر‪‬ﺫذﹶَﻟﻪ ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﺭرﺫذﯾﻞ ﻭو ﺭرﺫذﻝل‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﭘﺴﺖ ﻭو ﻓﺮﻭوﻣﺎﯾﻪ‪،‬‬
‫ﺧﹶَﺬﹶَﻟﻪ ﻭو ﻣﻔﺮﺩد ﺁآﻥن‪ :‬ﺧﺎﺫذﻝل‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‪ :‬ﺧﻮﺍاﺭر ﻭو ﺩدﺭرﻣﺎﻧﺪﻩه‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪ :‬ﻫﻤﺎﻥن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺣﺮﻑف "ﺯز" ﻭو ﺣﺮﻑف "ﻁط" ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﻫﻢ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﻭوﻗﻮﻉع ﺟﻨﮓ ﺻ‪‬ﻔﹼّﹺِﯿﻦ ﻭو ﺩدﺭر ﭘﯽ ﺁآﻥن‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺣﮑﻤﯿﺖ ﻭو ﺑﺮﻧﺪﻩه​ﺷﺪﻥن ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻫﻮﺍاﺩدﺍاﺭرﺍاﻥن ﻭو ﺍاﹶَﺟﻠﹼّﮥ‬
‫ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﺍاﺑﯽ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﻫﯿﺠﺎﻥن ﺁآﻣﺪﻧﺪ ﻭو ﺁآﺷﻔﺘﻪ ﻭو ﭘﺮﯾﺸﺎﻥن ﺷﺪﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺳﺮ ﺑﻪ ﺷﻮﺭرﺵش ﻭو ﻋﺼﯿﺎﻥن ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻋﻠﯽ ﻭو ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو‪ ،‬ﺭرﻭوﯼی ﺑﺮ‬
‫ﺗﺎﻓﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺧﻮﺍاﺭرﺝج ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﮐﻠﹼّﯽ ﺍاﺯز ﺻﺮﺍاﻁط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺩدﻭوﺭر ﻭو ﺑﺮ‬
‫ﮐﻨﺎﺭر ﮔﺮﺩدﯾﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫)‪» (٢۲٨۸‬ﺣ‪‬ﯿﻒ« = ﺟﻮﺭر ﻭو ﺳﺘﻢ‪ ،‬ﻇﻠﻢ ﻭو ﺑﯿﺪﺍاﺩد‪ ،‬ﺳﺘﻢ ﺭرﻭوﺍاﺩدﺍاﺷﺘﻦ‪ ،‬ﺑﯿﺪﺍاﺩد ﮐﺮﺩدﻥن‪ ،‬ﻭو‬

‫‪234‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻫﺰﺍاﺭر ﺑﯿﺘﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣ‪‬ﯿﻒ ﻭو ﻣ‪‬ﯿﻞ‪ :‬ﻇﻠﻢ ﻭو ﺑﯿﺪﺍاﺩد ﻭو ﺍاﻧﺤﺮﺍاﻑف ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ،‬ﺗﻔﺮﯾﻂ‬
‫)‪ (٢۲٩۹‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺧﻨﺠﺮ ﮐﯿﻦ ﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﻃﻒ‪ ... ‬ﺁآﻥن ﻓﻀﯿﺤﮥ ﻋﻈﻤﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﭘﺎ‬
‫ﻧﻤﻮﺩد = ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز "ﺧﻨﺠﺮ ﮐﯿﻦ"‪ ،‬ﮐﯿﻨﻪ ﻭو ﺩدﺷﻤﻨﯽ ﯾﺰﯾﺪ ﺑﻦ ﻣﻌﺎﻭوﯾﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﺁآﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﮐﺮﺑﻼ ﯾﺎ ﺍاﺭرﺽض ﻃﻒ‪ ،‬ﺳﺮ ﺍاﻣﺎﻡم‬
‫ﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﺍاﻣﺎﻡم ﺳﻮﻡم ﺷﯿﻌﯿﺎﻥن ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﻓﺎﻃﻤﮥ ﺯزﻫﺮﺍا ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﺑﻦ ﻃﺎﻟﺐ ﺭرﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﺑﺪﻥن ﺟﺪﺍا ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻫﻤﺰﻣﺎﻥن ﻋﻠﹼّﺖ ﺁآﻥن ﻫﻤﻪ ﻇﻠﻢ ﻭو ﺳﺘﻢ ﻭو ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺣﺪﻭوﺩد‬
‫ﻫﻔﺘﺎﺩد ﻭو ﺩدﻭو ﺗﻦ ﺍاﺯز ﯾﺎﺭرﺍاﻥن​ﺍاﺵش ﮔﺮﺩدﯾﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﯾﺪﺍاﺩد ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯز ﺟﻤﻌﻪ ﺩدﻫﻢ‬
‫ﻣﺎﻩه ﻣﺤﺮ‪‬ﻡم ﺳﺎﻝل ‪ ۵١۱‬ﻫﺠﺮﺕت ﺑﻪ ﻭوﻗﻮﻉع ﭘﯿﻮﺳﺖ‪.‬‬
‫)‪ (٣۳٠۰‬ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﻣﺮﺣﻮﻣﻪ ﯾﺎ ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﻣﺮﺣﻮﻡم = ﮔﺮﻭوﻩه ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﺭرﺣﻢ ﺷﺪﻩه‪،‬‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن‪(.‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﻌﯿﻦ(‬

‫‪235‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺮﺭرﺳﯽ‬
‫!‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬

‫ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ‬
‫ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﻭو ﺭرﺳﺎﻻﺕت ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻭو ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﻪ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﻌﺬﻟﮏ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭرﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﯿﺎﺕت‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﻓﻮﺍاﯾﺪﯼی ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺍاﻫﻢ ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺐ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺧﻮﺍاﻫﯿﺪ ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻣﻬﻢ‪ ‬ﻣﺮﺑﻮﻁط‬
‫ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﺎ ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺍا ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﻠﻘﹼّﯽ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ؟ ﺍاﮔﺮ ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب‬
‫ﻓﻘﻂ ﻣﺒﺸﹼّﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﺒﯿﻨﯿﻢ ﻃﺒﻌﺎﹰً ﺑﻪ ﺩدﻧﺒﺎﻝل ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﲐ ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﮔﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺍا ﻋﻠﲐ‬
‫ﺭرﻏﻢ ﻓﺎﺻﻠﮥ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﯾﮑﯽ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺩدﻧﺒﺎﻟﻪﮔﺮ ﻭو ﻣﮑﻤ‪‬ﻞ ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻣﺄﻣﻮﺭرﯾﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺷﯿﺮﺍاﺯزﯼی‪،‬ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ‬
‫ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻭوﻟﯿﻪﺷﺎﻥن ﻭوﺍاﺳﻄﮥ‬
‫ﺍاﻣﺎﻡم ﺯزﻣﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺩدﻭوﻡم ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺩدﻋﻮﯼی ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻗﺎﺋﻤﯿﺖ ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺻﻄﻼﺡح‬
‫ﺍاﻫﻞ ﺗﺴﻨﹼّﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻬﺪﯼی ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺛﺎﻟﺜﺎﹰً ﺑﺮﺧﯽ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺯزﻝل‪ ،‬ﺩدﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﯾﮏ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ ‬ﺩدﯾﺪﻧﺪ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻗﺮﻥنﻫﺎﯼی ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺑﻌﺪ‬
‫ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﮥ ﻣﺴﺘﻐﺎﺙث ﻣﺤﻮ‪‬ﻝل ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻧﻈﺮﯾﮥ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺭرﺍاﺋﺞ ﺍاﺳﺖ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب‪ ،‬ﺑﺎﺏب ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺟﺪﯾﺪﯼی‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻭو ﻣﺒﺸﹼّﺮ ﺁآﻥن‬

‫! ﻣﺘﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺁآ ﮐﻮﺗﻮ‪ ،‬ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ‪ ،‬ﺟﻮﻻﯼی ‪2009‬‬

‫‪236‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺿﻤﻨﺎﹰً ﻣﻘﺪﹼّﻣﺎﺕت ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺟﻬﺎﺕت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﺁآﻥن ﻣﻮﻋﻮﺩد ﻣﻬﯿﺎ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻧﻈﺮﯾﮥ ﭘﻨﺠﻢ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺗﻮﻗﯿﻊ ﺩدﻭوﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻣﯽﺷﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﯽﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﺩدﺭر ﺩدﻭو ﮐ‪‬ﺴﻮ‪‬ﺕت ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﻭو ﺩدﺭر ﺩدﻭو ﻣﺮﺣﻠﮥ ﻣﺘﺘﺎﺑﻊ ﻭوﻗﻮﻉع ﯾﺎﻓﺖ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎ ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻧﻈﺮﯾﮥ‬
‫ﺍاﺧﯿﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻧﺰﺩدﯾﮑﯽ ﺑﯿﻦ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﻭو ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬
‫ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﻓﻠﺴﻔﮥ ﺍاﺻﻠﯽ ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﯾﮏ ﻧﮑﺘﻪ ﺭرﺍا ﻣﺎﯾﻠﻢ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ ﺍاﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﻢ ﻭو ﺁآﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﭘﻨﺞ ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺑﻌﺪﯼی ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه ﺑﻪ ﻃﻮﺭر‬
‫ﻧﺴﺒﯽ ﺻﺎﺩدﻕق ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﺘﺪﺭرﺟﺎﹰً ﻭو ﺑﻪ ﻣﯿﺰﺍاﻧﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﺩدﺭرﮎک ﺩدﺭر ﻣﺮﺩدﻡم ﺩدﯾﺪﻧﺪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﮑﺸﻮﻑف ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺗﺪﺭر‪‬ﺝج ﯾﺎ‬
‫ﺗﺪﺭرﯾﺞ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭو ﺟﻬﺎﻥن ﺣﯿﺎﺕت ﻭو ﺣﺘﲐ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﺩدﯾﻦ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺑﺮﻭوﺯز ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ ﻭو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ‬
‫ﺻﻮﺭرﺕت ﻣﯽﮔﯿﺮﺩد‪ ،‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺬﺭر ﺩدﺭرﺧﺖ‪ ،‬ﻧﻄﻔﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﻭو ﻧﻈﺎﺋﺮ ﺁآﻥن ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺮﻭوﺯز ﻭو‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﺻﺎﺩدﻕق ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﯽ‬
‫ﺗﻮﺍاﻥن ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻫﻤﮥ ﺁآﻥن ﺗﻮﺻﯿﻒﻫﺎ ﯾﮑﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻈﯿﺮ ﻣﺎﻩه ﮐﻪ ﯾﮏ ﺷﺐ ﻫﻼﻝل‬
‫ﺑﺎﺭرﯾﮏ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺷﺐ ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﺑﺪﺭر ﮐﺎﻣﻞ ﺟﻠﻮﻩهﮔﺮﯼی ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﯾﺎ ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻓﺼﻮﻝل ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺪﹼّﺕت ﺗﺎﺑﺸﺶ ﺍاﺯز ﮐﻢ ﺑﻪ ﻓﺰﻭوﻧﯽ ﻭو ﯾﺎ ﺑﺎﻟﻌﮑﺲ ﻣﯽﺭرﻭوﺩد‪.‬‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﮔﻔﺘﻪﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺩدﺭر ﻣﺮﺣﻠﻪﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎﺏب ﺍاﻣﺎﻡم ﺯزﻣﺎﻥن‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ‬
‫ﻧﻮﺍاﺏب ﺍاﺭرﺑﻌﻪ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮﺷﺎﻥن ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺁآﻣﺪﻩه‪ ،‬ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺍاﻣﺎﻡم ﻏﺎﺋﺐ ﺑﺎ ﻣﺮﺩدﻡم ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو‬
‫ﮐﻠﻤﮥ »ﺑﺎﺏب« ﻫﻢ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻭوﺳﺎﻃﺖ ﺩدﺍاﻝل‪ ‬ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺷﺪ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﺎﺏب ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب »ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺒﻌﻪ« ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﻧﻈﺮ ﮐﻦ ﺩدﺭر ﻓﻀﻞ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻣ‪‬ﻨﺘﹶَﻈ‪‬ﺮ ﮐﻪ ﭼﻘﺪﺭر ﺭرﺣﻤﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺣﻖ‪ ‬ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﻭوﺍاﺳﻊ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺗﺎ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا‬
‫ﻧﺠﺎﺕت ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﻣﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺧﻠﻖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻈﻬﺮ »ﺍاﻧﹼّﻨﯽ ﺍاﻧﺎ ﺍاﻟ‪‬ﻪ« ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺳﻢ ﺑﺎﺑﯿ‪‬ﺖ ﻗﺎﺋﻢ ﺁآﻝل ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩد ﻭو ﺑﺎﺣﮑﺎﻡم ﻗﺮﺁآﻥن ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺣﮑﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺗﺎ‬
‫ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺮﺩدﻡم ﻣﻀﻄﺮﺏب ﻧﺸﻮﻧﺪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﻣ‪‬ﺸﺎﺑﻪ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ‬

‫‪237‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻮﺩد ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻟﻌﻞ‪ ‬ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﺸﻮﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﻏﺎﻓﻞ ﻧﻤﺎﻧﻨﺪ‪".‬‬
‫‪189‬‬

‫ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﻧﻄﻖ ﺁآﻗﺎﯼی ﺩدﮐﺘﺮ ﻧﺎﺩدﺭر ﺳﻌﯿﺪﯼی ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺩدﺭر ﻣﺮﺣﻠﮥ ﻧﺨﺴﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺳﺎﻝلﻫﺎﯼی ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﮥ ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺎ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻣﺤﺮ‪‬ﻡم ‪١۱٢۲۶٢۲‬ﮪھ‪.‬ﻕق‪ .‬ﺑﺮ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺍاﺳﻼﻡم ﺧﻮﺏب ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯽﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﯾﻮﺳﻒ )ﻗﯿﻮﻡمﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء(‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺑﻘﺮﻩه‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ‬
‫ﮐﻮﺛﺮ‪ ،‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻭوﺍاﻟﻌﺼﺮ‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺎﺩد ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕت ﺁآﻗﺎﯼی ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب »ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب« ﺁآﺛﺎﺭر ﺫذﯾﻞ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﮔﻮﺍاﻩه ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺑﺎ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺳﺎﺑﻖ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺩدﺭر »ﺻﺤﯿﻔﮥ ﻣﺨﺰﻭوﻧﻪ«‬
‫ﭼﻬﺎﺭرﺩدﻩه ﺩدﻋﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻋﯿﺎﺩد ﻭو ﺍاﻋﯿﺎﻡم ﻣﺘﺒﺮﮐﮥ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺻﺎﺩدﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ؛ ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ‬
‫ﺑﻘﺮﻩه‪ ،‬ﺍاﻧﺪﮐﯽ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ ،١۱٢۲۶٠۰‬ﺑﻪ ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻡم ﺭرﺳﻮﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺁآﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺧﺼﻮﺹص ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪﺍاﻧﺪ؛ ﺩدﺭر »ﺻﺤﯿﻔﮥ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺳﻨﻪ« ﺍاﺩدﻋﯿﻪ ﻭو ﻓﺮﺍاﺋﺾ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺭرﻭوﺯزﻫﺎﯼی‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻣﺎﻩهﻫﺎﯼی ﻗﻤﺮﯼی ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺭرﺍا ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﻋﻮﯼی ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻗﺎﺋﻤﯿﺖ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺍا‪‬ﺧﺒﺎﺭر ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﮑﻦ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﺁآﻣﺪﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺁآﺋﯿﻦ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﯼی ﺭرﺍا ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﺮﺍاﺳﺮ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻭوﻗﺘﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺁآﺛﺎﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎ‬
‫ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺠﯿﺪ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺍاﺯز ﺟﻬﺘﯽ ﻋﻈﻤﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻬﺘﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺒﻞ ﺭرﺍا ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب »ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ«‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺣﺠ‪‬ﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ ﺑﺂﯾﺎﺕت ﻭو ﺑﯿ‪‬ﻨﺎﺕت ﺑﻈﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﻌﯿﻨﻪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ".‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﭼﻨﺪ ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب‬
‫ﺩدﺭر ﮐ‪‬ﺴﻮ‪‬ﺕت ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩد ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﻣﺆﯾ‪‬ﺪ ﻭو ﻣﮑﻤ‪‬ﻞ ﻭو ﻣﺮﻭو‪‬ﺝج ﺍاﺳﻼﻡم ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ‬
‫ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﯾﻢ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر »ﺻﺤﯿﻔﮥ ﻋﺪﻟﯿﻪ« ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﮥ ﺩدﮐﺘﺮ ﻧﺎﺩدﺭر ﺳﻌﯿﺪﯼی ﺳ‪‬ﺮﺁآﻏﺎﺯز ﻣﺮﺣﻠﮥ ﺩدﻭوﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﻫﻤﺮﺍاﻩه‬
‫ﺑﺎ ﻃﺮﺡح ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻠﺴﻔﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﮐﻼﻣﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﮔﻮﺋﯽ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم‬
‫ﻣﻤﺎﺷﺎﺕت ﺑﺎ ﺧﻠﻖ ]ﺟﺎﻫﻞ ﻣﺘﻌﺼ‪‬ﺐ[ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻧﻮ‪‬ﺍاﺏب ﺍاﺭرﺑﻌﻪ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺣﺴﯿﻦ‬

‫‪189‬‬
‫ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت‪ ،‬ﺹص ‪79‬‬

‫‪238‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﺘﯽ ﺩدﺭر »ﺻﺤﯿﻔﮥ‬ ‫‪٢۲‬‬
‫ﺑﻦ ﺭرﻭوﺡح ﺭرﺍا ﺳﺒﺐ ﺍاﺑﻄﺎﻝل ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻣﺆﻣﻦ ﺑﻪ ﺍاﺳﻼﻡم ﻣﯽﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺭرﺿﻮﯾﻪ« ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺗﻮﺩدﮤۀ ﺷﯿﻌﯽ ﺯزﻣﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺣﺸﺮﺍاﺟﺴﺎﺩد ﺭرﺍا ﻣﯽ‬
‫‪٣۳‬‬
‫ﭘﺬﯾﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﺭرﺳﺎﻟﮥ »ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت ﺧﺎﺻ‪‬ﻪ« ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺶ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺧﺎﻥن ﻣﻌﺘﻤﺪﺍاﻟﺪﻭوﻟﻪ ﺻﺎﺩدﺭر‬
‫ﺷﺪﻩه ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﺍاﺻﻞ ﺍاﺳﺘﻤﺮﺍاﺭر ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل‬
‫ﺍاﮐﺮﻡم ﺭرﺍا ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻭو ﺗﺜﺒﯿﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻭوﺍاﻟﻌﺼﺮ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻔﻬﺎﻥن‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﯿﺮ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺳﻠﻄﺎﻥنﺍاﻟﻌﻠﻤﺎﺀء ﻋﺰ‪ ‬ﺻﺪﻭوﺭر ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺣﺠ‪‬ﺖ ﺯزﻣﺎﻥن ﺑﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ‬
‫ﺁآﻥن ﺳﻮﺭرﻩه ﻭو ﺭرﻓﻊ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻣﯿﺎﻥن ﻓ‪‬ﺮ‪‬ﻕق ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ ﺍاﺳﻼﻡم ﺩدﺭر ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏبﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ‬
‫ﻣﺮﻭوﯾ‪‬ﻪ ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ »ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﻧﮕﺎﺭر« ﻫﻢ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻔﻬﺎﻥن ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﺑﺎ ﻣﺮﺩدﻡم ﻣﺘﻌﺼ‪‬ﺐ ﺯزﻣﺎﻥن‪ ،‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﻣﺤﻀﻪ ﺑﻪ ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﺮﻭوﯾﺞ ﺍاﺳﻼﻡم ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﻗﺼﺪ ﻧﺴﺦ ﺁآﻥن ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﺭرﺍا‬
‫‪۴‬‬
‫ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ )ﻟﯿﺲ ﻟﯽ ﺩدﻋﻮﺓةﹲٌ ﺑﺪﯾﻌﻪ ﻻ ﻓﯽ ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﺔ ﻭو ﻻ ﻓﯽ ﺍاﻟﺸﺮﯾﻌﻪ(‪.‬‬
‫ﺳﻮﻣﯿﻦ ﻗﻮﻝل ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻣﺄﻣﻮﺭرﯾﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﯾﺤﯿﲐ ﺍاﺯزﻝل‬
‫ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﭼﻮﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﻨﮥ ﻣﺴﺘﻐﺎﺙث )‪(٢۲٠۰٠۰١۱‬‬
‫ﻣﺤﻮ‪‬ﻝل ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺩدﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻓﻘﻂ ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻭو ﻣﺠﺰ‪‬ﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺳﻼﻡم ﻣﯽﺑﯿﻨﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻫﻢ ﺩدﺍاﻝل‪ ‬ﺑﺮ ﺍاﺳﺘﻘﻼﻝل ﺍاﻣﺮ ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﺻﺪﻭوﺭر‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺟﺪﯾﺪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺗﻮﻗﯿﻊ »ﺧﺼﺎﺋﻞ ﺳﺒﻌﻪ«‪ .‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﻧﺴﺦ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻣﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻗﺒﻞ ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻩه ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻈﺮﯾﮥ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﺒﺸﹼّﺮ ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺭرﺍاﻩهﮔ‪‬ﺸﺎﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﯽ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﯾﺤﯿﲐ ﻣﻌﻤﺪﺍاﻧﯽ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻦ‬
‫ﻣﺮﯾﻢ؛ ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﺁآﻏﺎﺯز ﮐﺘﺎﺏب »ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺷﺨﺼﯽ ﺳﯿﺎﺡح« ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺟﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪]" :‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت[ ﺁآﻏﺎﺯز ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺑﺎﺑﯿﺖ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻭو‬
‫ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﮥ ﺑﺎﺑﯿﺖ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﻭو ﭼﻨﺎﻥن ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﻦ ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﻓﯿﻮﺿﺎﺕت ﺍاﺯز ﺷﺨﺺ ﺑﺰﺭرﮔﻮﺍاﺭرﯼی ﻫﺴﺘﻢ‬
‫ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯز ﺩدﺭر ﭘﺲ ﭘﺮﺩدﮤۀ ﻋﺰ‪‬ﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺑﯽ ﺣﺼﺮ ﻭو ﺣﺪﹼّ‪ .‬ﺑﺎﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺍاﻭو‬

‫‪239‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮐﻢ ﻭو ﺑﺤﺒﻞ ﻭوﻻﯾﺶ ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﯾﻮﺳﻒ‬
‫ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻮﺍاﺿﻊ ﺁآﻥن ﺧﻄﺎﺏب‌ﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺷﺨﺺ ﻏﺎﺋﺐ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻣﺴﺘﻔﯿﺪ‬
‫ﻭو ﻣﺴﺘﻔﯿﺾ ﺑﻮﺩدﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺳﺘﻤﺪﺍاﺩد ﺩدﺭر ﺗﻤﻬﯿﺪ ﻣﺒﺎﺩدﯼی ﺧﻮﯾﺶ ﺟﺴﺘﻪ ﻭو ﺗﻤﻨﹼّﺎﯼی ﻓﺪﺍاﯼی‬
‫ﺟﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﺒﯿﻞ ﻣﺤﺒ‪‬ﺘﺶ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ‪ "...‬ﺩدﺭر ﻃﺒﻊ ﺟﺪﯾﺪ »ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺷﺨﺼﯽ ﺳﯿﺎﺡح«‪ ،‬ﻃﺒﻊ‬
‫ﺁآﻟﻤﺎﻥن ‪) ،2001‬ﺹص ‪ (٣۳٢۲‬ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت ﺫذﯾﻞ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺍاﺟﻌﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪ‪" :‬ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﻣﻘﺎﻡم ﺗﺒﺸﯿﺮ ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺁآﻥن ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ‪".‬‬
‫ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺩدﺭر ﮐ‪‬ﺴﻮ‪‬ﺕت ﻣﺒﺸﹼّﺮ ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﻗﯿﻮﻡم‬
‫ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﺑﺎ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﯾﻮﺳﻒ ﻧﯿﺰ ﻣﻨﻌﮑﺲ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﯾﻮﺳﻒ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺧﻮﺩد ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻃﻼﻕق ﺷﺪﻩه ﻭو ﻫﻢ ﺍاﺯز ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺗﻌﺒﯿﺮ‬
‫ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ )ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب‪ ،‬ﺹص ‪" :(٧۷۴٩۹‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ‬ ‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﺳﺘﻘﻼﻝل ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺍاﺯز ﻣﺤﺘﻮﺍاﯼی ﮐﺘﺎﺏب ﻗﯿﻮﻡمﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺭرﻭوﺷﻦ ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﻭوﻟﮑﻦ ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺴﻠﹼّﻢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺒﺸﹼّﺮ ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻮﺭرﻩهﻫﺎﯼی ﺩدﻭوﻡم‪ ،‬ﭼﻬﺎﺭرﺩدﻫﻢ‪ ،‬ﺑﯿﺴﺖ ﻭوﺷﺸﻢ‪ ،‬ﺳﯽﺍاﹸُﻡم‪ ،‬ﺳﯽ ﻭو‬
‫ﻫﺸﺘﻢ‪ ،‬ﭼﻬﻞ ﻭو ﺩدﻭوﻡم ﻭو ﭼﻬﻞ ﻭو ﺷﺸﻢ ‪ ...‬ﻭو ﺁآﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺟﻌﺖ ﺣﺴﯿﻨﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ".‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻓﻘﻂ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﻮﻗﹼّﺖ ﭘﯿﺪﺍا ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﻫﻢ ﭼﻮﻥن ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻏﻠﯿﻆ ﻭو ﺷﺪﯾﺪ ﻭو ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺍاﺟﺮﺍا ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺣﮑﻤﺖ ﻧﻬﻔﺘﮥ ﺩدﺭر‬
‫ﭘﺲ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﻧﻈﺮﯾﮥ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﻪ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺑﯿﻦ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺎﺋﻞ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﮑﻤ‪‬ﻞ ﻭو ﻣﺘﻤ‪‬ﻢ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﯽﺩدﺍاﻧﺪ ﻭو ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺣﺘﯽ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﯽﺟﻮﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺍاﺧﯿﺮ‬
‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﯽﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﺯز ﺟﻬﺘﯽ ﻋﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﲐ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻬﲐ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻪﺍاﯼی ﻭو ﻫﯿﺌﺘﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﮑﺮ‪‬ﺭرﺍاﹰً ﺳﺨﻦ ﺍاﺯز »ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺒﻠﻢ« ﻣﯽﺭرﺍاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﺼﻮﺹص ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‬
‫ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺸﺘﺮﮐﺎﹰً ﺁآﻏﺎﺯز ﮐﻨﻨﺪﮤۀ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺗﺎﺯزﻩه ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺗﺎﺭرﯾﺦ‬
‫ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﻭوﻋﻮﺩد ﻭو ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻣﺸﺘﺮﮐﺎﹰً ﭘﺎﯾﻪﮔﺬﺍاﺭر‬
‫ﻣﺪﻧﯿﺘﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺻﻔﺖ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺑﺎﺑﯽ–ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﺷﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ‬

‫‪240‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺍاﺧﯿﺮ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﺍاﺯز ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻣﻨﯿﻊ »ﺩدﻭوﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ« ﺭرﺍا ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ‬
‫ﻧﺼﻮﺻﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﲐ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﺗﺎ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺭرﻭوﺷﻦﺗﺮ ﻭو ﻣﺪﻟ‪‬ﻞﺗﺮ‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ »ﺩدﻭوﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ« ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺘﻨﺎﺩد ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﻭو ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﺍاﮐﺮﻡم ﻣﻊ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻣﯽ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺒﻠﻢ ﻧﮕﺬﺷﺘﻪ ﺣﮑﻤﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﺴﺘﻮﺭر ﻭو ﺳﺮ‪‬ﯼی ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻣﻘﻨﻮﻉع‪ ".‬ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻮﺿﻌﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﻗﻞ ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﻟﻨﻘﻄﺔ ﺍاﻻﻭوﻟﲐ ﻗﺪ ﻇﻬﺮ‬
‫ﻓﯽ ﻗﻤﯿﺼﻪ ﺍاﻻﺧﺮﱝ"‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر »ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺩدﻡم« ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ‪" :‬ﻫﻞ ﻣﻦ ﻧﺎﺻﺮ ﯾﻨﺼﺮ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﺍاﻻﻭوﻟﲐ ﻓﯽ ﻃﻠﻌﺔ ﺍاﻻﺧﺮﱝ"‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر »ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ« ﻣﺬﮐﻮﺭر‪" :‬ﻟﻮ ﮐﺎﻥن ﺍاﻟﻨﻘﻄﺔ ﺍاﻻﻭوﻟﲐ‬
‫ﻋﻠﯽ ﺯزﻋﻤﮑﻢ ﻏﯿﺮﯼی ﻭو ﯾﺪﺭرﮎک ﻟﻘﺎﺋﯽ ﻟﻦ ﯾﻔﺎﺭرﻕق ﻣﻨﹼّﯽ ﻭو ﯾﺴﺘﺄﻧﺲ ﺑﻨﻔﺴﯽ ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺄﺳﺖ‪‬‬
‫ﺑﻨﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻣﯽ"‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﺍاﮔﺮ ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ ﺑﻪ ﺯزﻋﻢ ﺷﻤﺎ ﻏﯿﺮ ﺍاﺯز ﻣﻦ ﺑﻮﺩد ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭرﮎک ﻟﻘﺎﯼی‬
‫ﻣﺮﺍا ﻣﯽﮐﺮﺩد ﻫﺮﮔﺰ ﺍاﺯز ﻣﻦ ﺟﺪﺍا ﻧﻤﯽﺷﺪ؛ ﺍاﻭو ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﻣﻦ ﺍاﻧﺲ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ ﻭو ﻣﻦ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم‬
‫ﺧﻮﺩد ﺑﻪ ﻧﻔﺲ ﺍاﻭو ﺍاﻧﺲ ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻢ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر »ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ« ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﯾﺎ ﻗﻮﻡم‪ .‬ﺍاﻧﹼّﻪ ﺭرﻭوﺣﯽ ﻭو ﺍاﻧﺎ ﺭرﻭوﺣﻪ ﻭو ﻟﻢ‬
‫ﯾﺰﻝل ﮐﺎﻥن ﻣﺸﯿ‪‬ﺘﯽ ﻣﺸﯿ‪‬ﺘﻪ‪ .‬ﻻﺗﻔﺮ‪‬ﻗﻮﺍا ﺑﯿﻨﯽ ﻭو ﺑﯿﻨﻪ ﻭو ﮐﻠﹼّﻤﺎ ﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﻋﻨﺪﻩه ﻟﮑﺎﻥن ﻣﺤﺒﻮﺏب‬
‫ﻗﻠﺒﯽ ﻭو ﻓﺆﺍاﺩدﯼی ﻟﻮ ﺍاﻧﺘﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﻮﺣ‪‬ﺪﯾﻦ‪ ".‬ﻭو ﺑﺎﺯز ﺩدﺭر »ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻫﯿﮑﻞ« ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی‬
‫ﻇﻬﺮ ﻣﺮ‪‬ﺓةﹰً ﺑﻌﺪ ﺍاﻭوﻟﲐ ﺑﺎﺳﻤﻪ ﺍاﻻﺑﻬﲐ‪".‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻧﺼﯿﺮ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺍاﯼی ﻧﺼﯿﺮ – ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻟﻢ ﺑﮑﻠﻤﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﻤﻢ )ﻋﻠﯽ(‬
‫ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻡم ﺑﻪ ﺷﺄﻧﯽ ﮐﻪ ﺍاﺣﺪﯼی ﺭرﺍا ﻣﺠﺎﻝل ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﻧﺒﻮﺩدﻩه‬
‫ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﻋﺒﺎﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮﺿﻮﺍاﻥن ﻗﺪﺱس ﺑﯽﺯزﻭوﺍاﻟﻢ ﺩدﻋﻮﺕت ﻓﺮﻣﻮﺩدﻡم ‪ ...‬ﺗﺎ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺟﺴﺪ‬
‫ﻣﻨﯿﺮ ﻣﺮﺍا ﺩدﺭر ﻫﻮﺍا ﺁآﻭوﯾﺨﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺻﺎﺹص ﻏﻞ‪ ‬ﻭو ﺑﻐﻀﺎﺀء ﻣﺠﺮﻭوﺡح ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺭرﻭوﺣﻢ‬
‫ﺑﺮﻓﯿﻖ ﺍاﻋﻠﲐ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺷﺪ ﻭو ﺑﻘﻤﯿﺺ ﺍاﺑﻬﲐ ﻧﺎﻇﺮ ﻭو ﺍاﺣﺪﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻨﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﹺِﭽﹺِﻪ ﺟﻬﺖ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺿﺮ‪ ‬ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻋﺒﺎﺩد ﺧﻮﺩد ﻗﺒﻮﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩدﻡم‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻣﯽﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﺛﺎﻧﯿﻢ ﺑﺎﺳﻤﯽ‬
‫‪۵‬‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﺳﻤﺎﺋﻢ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻟﻢ ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﺷﺄﻥن ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺩد ‪"...‬‬
‫ﻭو ﺑﺎﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺠﻠﮥ »ﭘﯿﺎﻡم ﺑﻬﺎﺋﯽ« )ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪–١۱٠۰٨۸‬‬
‫‪ (١۱٠۰٩۹‬ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻗﺪﺭرﺕت ﺍاﺧﺬ ﻭو ﺗﺤﻤ‪‬ﻞ ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫"ﻓﻠﻤ‪‬ﺎ ﺑﻠﻎ ﺍاﻟﻨﺎﺱس ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﺒﻠﻮﻍغ ﺗﺠﻠﹼّﲐ ﻋﻠﯿﻬﻢ ﺑﻤﺎ ﻓﯿﻪ ﻓﯽ ﺳﻨﺔ ﺍاﻟﺴﺘﹼّﯿﻦ ﺣﯿﻦ ﺍاﻟﺬﯼی ﻇﻬﺮ‬

‫‪241‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻟﻘﺪﻡم ﺑﺎﺳﻢ ﻋﻠﯽ ﻗﺒﻞ ﻧﺒﯿﻞ ]ﻋﻠﯽﻣﺤﻤ‪‬ﺪ[" ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﻭوﺻﻮﻝل ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻪ‬
‫ﻣﺮﺣﻠﮥ ﺑﻠﻮﻍغ ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻭو ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﺁآﻥن ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺍا ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻭو ﺻﺮﯾﺢﺗﺮ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻭوﺣﺪﺕت ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺭرﺍا ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺷﯿﺦ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﻣﺘﺨﻠﹼّﺺ ﺑﻪ ﻭوﻓﺎ‪" :‬ﻗﻞ ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﻟﻨﻘﻄﺔﹸُ ﺍاﻻﻭوﻟﲐ ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﻓﯽ ﻗﻤﯿﺼﻪ‬
‫‪۶‬‬
‫ﺍاﻻﺧﺮﱝ ﺑﺎﺳﻤﻪ ﺍاﻻﺑﻬﲐ"‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﮔﻔﺘﮥ ﺯزﺭرﮔﺮ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‪:‬‬
‫ﺗﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﭘﯿﺮﻫﻨﯽ ﺣﺎﺋﻞ ﻣﺎ‬ ‫ﺗﻦ ﮐﻪ ﭘﯿﺮﺍاﻫﻦ ﺟﺎﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﻭوﺻﻠﺖ ﺑﺪﺭرﻡم‬
‫ﻭو ﯾﺎ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﮥ ﻣﻬﺮ ﺍاﺭرﻓﻊ ﺟﻬﺎﻧﺒﺎﻧﯽ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﯾﺎﺭر ﻭو ﻣﻦ ﯾﮏ ﭘﯿﺮﻫﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺠﺎﺏب‬
‫ﺧﹸُﺮ‪‬ﻡم ﺁآﻥن ﺳﺎﻋﺖ ﮐﻪ ﺑﹺِﺪﺭر‪‬ﺩد ﭘﯿﺮﻫﻦ ﺩدﻟﺪﺍاﺭر ﻣﺎ‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﺩد ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻮﻋﻮﺩد‬
‫ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﻫﻔﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم »ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ« ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‪" :‬ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻭو ﺛﻤﺮﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻮﺩد ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪".‬‬
‫‪ ٧۷‬ﻋﯿﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺪﯾﻦ ﺷﺮﺡح ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻣﻠﺨﺺ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺎﺩدﻭوﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺧﻠﻖ ﺍاﻭوﺳﺖ ﻭو ﺑﺪﺀء ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﻣﻦﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎﻣﺮ ﺍاﻭو ﻭو ﻋﻮﺩد ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯽﺀء ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﻣﺮ ﺍاﻭو‪.‬‬
‫ﻧﻈﺮ ﮐﻦ ﺩدﺭر ﺻﻠﻮﺓة ﮐﻪ ﺑﺪﺀء ﺍاﺯز ﺍاﻣﺮ ﺧﺪﺍا ﺷﺪﻩه ﺑﺮﺳﻮﻝل ﺧﺪﺍا )ﺹص( ﻭو ﻋﻮﺩد ﺍاﻭو ﺑﻪ ﺳﻮﯼی‬
‫ﺧﺪﺍاﺳﺖ ﺑﺎﻣﺮ ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺟﺎﺭرﯼی ﻧﻤﻮﺩدﻩه‬
‫ﮐﻪ ﺍاﻭو ﻏﯿﺮ ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻮﺩد ﺑﺮ ﻏﯿﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻃﻼﻕق ﺷﻮﺩد ﯾﺎ ﺑﺪﺀء ﺑﺮ ﻏﯿﺮ ﺍاﻭو‪ ".‬ﻭو‬
‫ﺍاﻧﺪﮐﯽ ﺑﻌﺪ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ "ﺛﻤﺮﻩه ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺍاﮔﺮ ﮐﹶَﺴﯽ ﺩدﺭر ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﻧﻈﺮ ﮐﻨﺪ ﻧﺒﯿﻨﺪ ﺍا‪ ‬ﻧﻔﺲ ﺑﺪﺀء ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻧﻘﻄﮥ ﻓﺮﻗﺎﻥن ﻭو ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺒﯿﻨﺪ ﺍاﻻ‪ ‬ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺁآﻥن ﻭوﻗﺖ ﺛﻤﺮﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻋﻠﻢ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه"‪.‬‬

‫ﻭوﺣﺪﺕت ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺭرﺍا ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﮐﺮﺩد؟‬

‫‪242‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﺟﺰ ﺑﺎ ﺗﻮﺳ‪‬ﻞ ﺑﻪ ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﻘﺪﻭوﺭر ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺗﻌﺒﯿﺮ‬
‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﺸﺮﯼی ﺩدﺭر ﺳﻨﮥ ‪ ١۱٨۸۴۴‬ﺁآﻣﺎﺩدﮔﯽ ﻗﺒﻮﻝل ﮐﻞ‪ ‬ﺗﺠﻠﹼّﯿﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺭرﺍا ﻧﺪﺍاﺷﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺁآﻣﺎﺩدﮔﯽ ﻣﺘﺪﺭر‪‬ﺟﺎﹰً ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻓﺎﺻﻠﮥ ‪ ١۱٨۸۵٣۳‬ﻭو‬
‫‪ ١۱٨۸٩۹٢۲‬ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺑﻪ ﺗﺪﺭرﯾﺞ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﻣﺪﻧﯿﺖ ﺟﺪﯾﺪ ﺭرﺍا ﺑ‪‬ﺮﻣ‪‬ﻼ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻗﺎﻟﺐ ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺮﺝج ﺣ‪‬ﻤ‪‬ﻞ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻫﻤﺎﻥن ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺩدﺭر ﺑﺮﺝج ﺍاﹶَﺳ‪‬ﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺩدﻭوﻡم ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻣﺸﺎﺭرﮐﺖ ﻭو ﻣﺴﺎﻫﻤﺖ ﺁآﻥن ﺩدﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر‬
‫ﺻﺪﻭوﺭر ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ – ﺍاﺧﻼﻗﯽ – ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭو ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﮐﻪ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﺎﹰً ﺷﺮﯾﻌﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍاﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺩدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺑﻌﺪﺍاﹰً ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﺷﻮﺍاﻫﺪﯼی ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﺁآﻥن ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺩدﺭر ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﻭوﺍاﺣﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﺩدﻭوﺭر‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺘﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﮥ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﺧﺮﺍاﻟﺰﻣﺎﻥن‬
‫ﺩدﺍاﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺳﻬﯿﻢ ﻭو ﺷﺮﯾﮏ ﺑﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﻮﻡم ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻧﻘﺶ ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﺎﺷﺪ ﺩدﺭر ﻫﻤﻮﺍاﺭرﺳﺎﺯزﯼی‬
‫ﺯزﻣﯿﻦ ﻭو ﺁآﻣﺎﺩدﻩهﺳﺎﺯزﯼی ﺧﺎﮎک ﻭو ﺑﺮﮐﻨﺪﻥن ﺧﺲ ﻭو ﺧﺎﺷﺎﮎک ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﻭو ﺧﺮﺍاﻓﺎﺕت ﭼﻨﺪﺻﺪﺳﺎﻟﮥ‬
‫ﻣﺬﻫﺒﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭرﯼی ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺘﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺑﺬﺭرﻫﺎﯼی ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺟﻬﺎﻥن ﺁآﺭرﺍاﯼی ﺟﻨﹼّﺖﺁآﺳﺎﯼی‬
‫ﺁآﯾﻨﺪﮤۀ ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺑﻨﺸﺎﻧﻨﺪ ﻭو ﺑﯿﻔﺸﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ‬
‫ﺟﺴﻢ ﻭو ﺟﺎﻥن ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﻓﺪﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﻋﺸﻖ ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻓﻮﻕقﺍاﻟﻌﺎﺩدﻩه ﻭو ﺁآﺭرﺯزﻭوﯼی ﻓﺪﺍا ﺩدﺭر ﺳﺒﯿﻞ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺗﻨﻬﺎ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﻧﻌﮑﺎﺱس ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﭼﻨﺎﻥنﮐﻪ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﻣﺎ ﺗﻤﻨﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻻ ﺍاﻟﻘﺘﻞ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻠﮏ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻫﻤﯿﻦ ﻣﯿﻞ ﺟﺎﻧﻔﺸﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫ﻣﻨﻌﮑﺲ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺿﻌﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﻥن ﺗﺤﺘﺠﺒﻮﺍا ﺑﺸﯽﺀء ﻋﻦ‬
‫ﺍاﻟﺬﯼی ﮐﺎﻥن ﻟﻘﺎﺋﻪ ﺫذﺍاﺕت ﻟﻘﺎﺋﯽ ﻭو ﻓﺪﯼی ﻧﻔﺴﻪ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻠﯽ ﮐﻤﺎ ﻓﺪﯾﺖ ﻓﯽ ﺳﺒﯿﻠﻪ ‪ ...‬ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ‬
‫‪٨۸‬‬
‫ﺑﺎﺷﺘﯿﺎﻗﯽ ﺍاﻟﯿﻪ ﻭو ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻟﲐ ﻧﻔﺴﻪ ﻗﺪ ﺣﻤﻠﺖ‪ ‬ﻣﺎ ﻻ ﺣﻤﻠﻪ ﺍاﻟﻨﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﺍاﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ‪".‬‬
‫ﺑﻪ ﻗﻮﻝل ﻗﺎﺁآﻧﯽ ﺷﯿﺮﺍاﺯزﯼی‪:‬‬
‫ﮔﺮ ﺑﺪﺍاﻧﺪ ﻟﺬﹼّﺕت ﺟﺎﻥنﺑﺎﺧﺘﻦ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﻩه ﻋﺸﻖ‬
‫ﻫﯿﭻ ﻋﺎﻗﻞ ﺯزﻧﺪﻩه ﻧﮕﺬﺍاﺭرﺩد ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا‬

‫‪243‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﯾﺎ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﮥ ﭘﺎﺭرﺳﺎ ﺗﻮﯾﺴﺮﮐﺎﻧﯽ‪:‬‬
‫ﻧﺎﺯزﻧﯿﻨﯽ ﭼﻮﻥن ﺗﻮ ﺭرﺍا ﺩدﻝلﺩدﺍاﺩدﻩهﺍاﯼی ﺑﺎﯾﺪ ﭼﻮ ﻣﻦ‬
‫ﻋﺸﻖ ﻋﺎﻟﻢﺳﻮﺯز ﺑﺎﯾﺪ ﺣﺴﻦ ﻋﺎﻟﻢﮔﯿﺮ ﺭرﺍا‬
‫ﻧﻔﺲ ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺎﻡم ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺩدﻭو ﺑﺎﺭر ﺩدﺭر ﺻﻮﺭر ﺩدﻣﯿﺪﻩه ﻣﯽ‬
‫ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﯾﮏ ﺑﺎﺭر ﻫﻤﮕﯽ ﻣﻨﺼﻌﻖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺑﺎﺭر ﺩدﯾﮕﺮ ﻫﻤﮕﯽ ﺍاﺯز ﻗﺒﻮﺭر ﺑﺮﻣﯽﺧﯿﺰﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﻧﻈﺎﺭرﻩه ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ‪ ،‬ﮔﻮﺍاﻩه ﻭوﺣﺪﺕت ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻭو‪ ‬ﻧﹸُﻔ‪‬ﺦﹶَ ﻓ‪‬ﯽ ﺍاﻟﺼ‪‬ﻮﺭرﹺِ ﻓﹶَﺼ‪‬ﻌ‪‬ﻖ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﻓ‪‬ﯽ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤ‪‬ﺎﻭو‪‬ﺍاﺕتﹺِ‬
‫ﻭو‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﻓ‪‬ﯽ ﺍا‪‬ﺭر‪‬ﺽض‪ ‬ﺍا‪‬ﻻ‪ ‬ﻣ‪‬ﻦ ﺷﹶَﺎﺀء ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﺛ‪‬ﻢ‪ ‬ﻧﹸُﻔ‪‬ﺦﹶَ ﻓ‪‬ﯿﻪ‪ ‬ﺍا‪‬ﺧﹾْﺮ‪‬ﻯى ﻓﹶَﺎ‪‬ﺫذﹶَﺍا ﻫ‪‬ﻢ ﻗ‪‬ﯿﺎﻡم‪ ‬ﯾﻨﻈ‪‬ﺮ‪‬ﻭوﻥنﹶَ " )ﻗﺮﺁآﻥن‪،‬‬
‫ﺳﻮﺭرﮤۀ ﺯزﻣﺮ ]‪ ،[٣۳٩۹‬ﺁآﯾﮥ ‪(۶٨۸‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺩدﺭر ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح »ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت« ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺣﯿﻦ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﻋﺮﺍاﻕق ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺨﻤﻮﺩد ﻭو ﻧﻔﺤﺎﺕت ﻭوﺣﯽ ﻣﻘﻄﻮﻉع‪ .‬ﺍاﮐﺜﺮﯼی ﭘﮋﻣﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﺑﻞ ﻣﺮﺩدﻩه‪،‬‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﻟﺬﺍا ﺩدﺭر ﺻﻮﺭر ﻣﺮ‪‬ﺓةﹰً ﺍاﺧﺮﱝ ﺩدﻣﯿﺪﻩه ﺷﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﮥ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﺯز ﻟﺴﺎﻥن‬
‫ﻋﻈﻤﺖ ﺟﺎﺭرﯼی‪ :‬ﻧﻔﺨﻨﺎ ﻓﯽ ﺍاﻟﺼﻮﺭر ﻣﺮ‪‬ﺓةﹰً ﺍاﺧﺮﱝ‪ .‬ﺁآﻓﺎﻕق ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻧﻔﺤﺎﺕت ﻭوﺣﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﺯزﻧﺪﻩه‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ‪ ".‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻧﻔﺨﮥ ﺻﻮﺭر ﺩدﻭو ﻭوﻇﯿﻔﮥ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﯾﮑﯽ‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه؛ ﯾﮑﯽ ﺍاﻋﻼﻡم ﺍاﻧﻘﺮﺍاﺽض ﻭو ﺍاﻧﻬﺪﺍاﻡم ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﺗﻤﺪﹼّﻧﺎﺕت ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻭو ﺳﻨﻦ ﻣﺎﺿﯿﻪ ﺑﻪ ﺍاﺭرﺙث‬
‫ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﻌﺜﺖ ﺍاﺯز ﻗﺒﻮﺭر ﮐﻪ ﺗﻮﻟ‪‬ﺪ ﻣﺪﻧﯿﺘﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﻧﺸﺌﮥ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺗﺎﺯزﻩه ﺍاﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻭوﺣﺪﺕت ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺭرﺍا ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺷﺪﯾﻢ ﺑﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫‪٩۹‬‬
‫ﻣﻘﺎﯾﺴﻪﺍاﯼی ﺩدﻗﯿﻖ ﺩدﺭر ﺫذﯾﻞ ﭘﻨﺞ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﯿﺎﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺩدﻫﯿﻢ‪:‬‬
‫‪ –١۱‬ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﮐﻼﻣﯿﺎﺕت ﯾﺎ ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر‪.‬‬
‫‪ –٢۲‬ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺍاﺧﻼﻗﯿﺎﺕت ﺁآﻧﻬﺎ‪.‬‬
‫‪ –٣۳‬ﺑﺤﺚ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺸﺘﺮﮎک‪.‬‬
‫‪ –۴‬ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﻓﻠﺴﻔﮥ ﺑﻨﯿﺎﺩدﯼی ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﻣﺸﺎﺭرﮐﺖ ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺭر ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺗﻤﺪﹼّﻧﯽ ﺟﺪﯾﺪ‪.‬‬
‫‪ –۵‬ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺗﻤﺎﯾﺰ ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺕت‪ :‬ﻧﻈﯿﺮ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻏﻠﯿﻆ ﻭو ﺷﺪﯾﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب‪.‬‬

‫‪244‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –١۱‬ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﮐﻼﻣﯿﺎﺕت ﯾﺎ ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﮐﻼﻣﯿﺎﺕت ﻭو ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﯽ ﮔﻤﺎﻥن ﺯزﻣﯿﻨﻪﺳﺎﺯز‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد‪ :‬ﺍاﻟﻒ– ﻋﺪﻡم ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ‬
‫ﺧﺪﺍا؛ ﺏب– ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻈﻬﺮﯾﺖ ﺩدﺭر ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﺍاﻟﻬﯽ )ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺍاﻥن(؛ ﭖپ– ﻗﺒﻮﻝل ﺍاﺻﻞ‬
‫ﺗﺴﻠﺴﻞ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن؛ ﺕت– ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﻌﺠﺰﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء ﮐﻼﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ؛ ﺙث– ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﻌﻨﯽ ﺻﺤﯿﺢ ﺭرﺳﺘﺎﺧﯿﺰ ﻭو ﺑﻬﺸﺖ ﻭو ﺟﻬﻨﻢ‪.‬‬
‫ﺟﻮﻫﺮ ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﺩدﯾﻦ ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺫذﯾﻼ‪ ‬ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﻣﯽﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫‪ -‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺩدﺭر ﻣﻘﺪﹼّﻣﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻭو ﺗﻘﺪﯾﺲ ﺑﺴﺎﻁط‬
‫ﻗﺪﺱس ﻋﺰ‪ ‬ﻣﺠﺪ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﻻﯾﻖ ﮐﻪ ﻟﻢﯾﺰﻝل ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﺑﻮﺟﻮﺩد ﮐﯿﻨﻮﻧﯿ‪‬ﺖ ﺫذﺍاﺕت‬
‫ﺧﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ﻭو ﻟﻢﯾﺰﻝل ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﺑﻌﻠﻮ‪ ‬ﺍاﺯزﻟﯿﺖ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﮐﻞ‪‬‬
‫ﺷﺊ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪".‬‬
‫‪ -‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻫﻮﺍاﻟﺒﺎﻫﺮ ﺍاﻟﺒﻬﯽ ﺍاﻻﺑﻬﲐ )ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪،‬‬
‫ﺹص ‪ (٣۳٠۰٧۷‬ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺣﻤﺪ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺯز ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻭو ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک‬
‫ﻣﺪﺭرﮐﺎﺕت ﻣﻠﯿﮏ ﻋﺰ‪ ‬ﺑﯽﻣﺜﺎﻟﯽ ﺭرﺍا ﺳﺰﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻟﻢﯾﺰﻝل ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﺩدﻭوﻥن ﺧﻮﺩد‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺻﻒ ﻣﺎﺳﻮﱝ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺍاﺣﺪﯼی ﺑﻪ ﺳﻤﻮﺍاﺕت‬
‫ﺫذﮐﺮﺵش ﮐﻤﺎ ﻫﻮ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﺍاﺭرﺗﻘﺎﺀء ﻧﺠﺴﺘﻪ ﻭو ﻧﻔﺴﯽ ﺑﻤﻌﺎﺭرﺝج ﻭوﺻﻔﺶ ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﻫﻮ‬
‫ﻋﻠﯿﻪ ﻋﺮﻭوﺝج ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه‪".‬‬
‫‪ -‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺧﻠﻖ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺁآﯾﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻫﯿﭻ ﺷﯿﺊ‬
‫ﺍا‪ ‬ﺑﻌﺠﺰ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﺊ ﺍاﺯز ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﻭو ﻭو ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻪ ﺷﺊ ﺍا‪ ‬ﺑﻨﻔﺲ ﺍاﻭو‪ .‬ﺍاﺫذ ﻟﻢ‬
‫ﯾﺰﻝل ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺍاﻗﺘﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺷﺊ‪".‬‬
‫‪ -‬ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺷﺄﻧﯽ ﺍاﺯز ﺷﺌﻮﻧﺎﺕت ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺘﺶ‬
‫ﺗﺠﻠﹼّﯿﺎﺕت ﻗﺪﺱس ﻻﻧﻬﺎﯾﻪ ﻣﺸﻬﻮﺩد ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﺍاﺯز ﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﻋﺰ‪ ‬ﻗﺪﺭرﺗﺶ‬
‫ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻻﺑﺪﺍاﯾﻪ ﻣﻠﺤﻮﻅظ ﺁآﻣﺪﻩه‪) ".‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺹص ‪(397‬‬

‫‪245‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ -‬ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﲐ ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻫﯿﺞ ﺷﺊ ﺣﻖ‪ ‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ ﻭو‬
‫ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺷﺊ ﺑﺤﻖ‪ ‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﻃﻼﻕق ﻣﯽ‬
‫ﺷﻮﺩد ﺑﺮ ﺍاﻭو ﺫذﮐﺮ ﺷﯿﺌﯿ‪‬ﺖ ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﻠﯿﮏ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد ﻭو‬
‫ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﺎﻭو ﺑﻨﻔﺲ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻋﻠﻮ ﻣﻘﻌﺪ ﺍاﻭو ﻭو ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺁآﯾﮥ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺭر ﮐﹸُﻨﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺷﺊ‪) ".‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت‪ ،‬ﺹص ‪(79‬‬

‫‪ -‬ﻭو ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﭼﻪ ﺑﻠﻨﺪ ﺍاﺳﺖ ﺑﺪﺍاﯾﻊ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﻋﺰ‪ ‬ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺍاﻭو‬
‫ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺳﻤﺎﻥنﻫﺎ ﻭو ﺯزﻣﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﻧﺰﺩد ﺍاﺩدﻧﲐ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺁآﻥن ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف‬
‫ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﭼﻪ ﻣﻘﺪﺍاﺭر ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺍاﺳﺖ ﺷﺌﻮﻧﺎﺕت ﻗﺪﺭرﺕت ﺑﺎﻟﻐﮥ ﺍاﻭو ‪ ...‬ﺍاﺯز ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﻟﲐ ﺁآﺧﺮ ﻻ ﺁآﺧﺮ ﺧﻠﻖ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩد ‪ ...‬ﭼﻘﺪﺭر ﻣﺤﯿﻂ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺑﺪﺍاﯾﻊ ﻓﻀﻞ ﺑﯽﻣﻨﺘﻬﺎﯾﺶ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺁآﻓﺮﯾﻨﺶ ﺭرﺍا ﺍاﺣﺎﻃﻪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﺮ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺫذﺭر‪‬ﻩه‬
‫ﺍاﯼی ﺩدﺭر ﻣﻠﮏ ﻣﺸﻬﻮﺩد ﻧﻪ ﻣﮕﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺣﺎﮐﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﺣﺪﯾﺖ ﺍاﻭو ﻭو‬
‫ﻧﺎﻃﻖ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺛﻨﺎﯼی ﻧﻔﺲ ﺍاﻭو‪)".‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺹص ‪ 307‬ﺍاﻟﯽ ‪(309‬‬

‫ﺍاﺻﻮﻻ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﮐﻪ ﺻﻔﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺨﻠﻮﻗﺎﺕت ﻣﺘﺠﻠﹼّﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﺮ ﺷﺊ ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﮤۀ ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﺧﻮﺩد ﺟﻠﻮﻩهﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻧﻌﻮﺕت ﺧﺎﻟﻖ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﻣﻨﻌﮑﺲ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﺯز ﺍاﻓﮑﺎﺭرﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﻗﺒﻞ ﺳﺨﻦ ﺍاﺯز ﻧﺒﯽ – ﺭرﺳﻮﻝل ﻭو ﻧﻈﺎﺋﺮ ﺁآﻥن ﻣﯽ ﺭرﻓﺖ ﺩدﺭر‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﺫذﮐﺮ ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﯽﺭرﻭوﺩد‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﺎﻣﻞ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ‬
‫ﺻﻔﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻗﺒﻮﻝل ﺍاﯾﻦ ﺍاﺻﻞ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ "ﻇﺎﻫﺮ ﺩدﺭر‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺷﻤﺲ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ" ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء ﻭو ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر »ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺒﻌﻪ« ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺭرﺳﻞ ﻇﺎﻫﺮ ﺑﻮﺩدﻩه ‪...‬‬
‫ﻭو ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭر ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﮐﻪ ﺣﺎﻝل ﺍاﻟﻒ ﺳﯿﺰﺩدﻫﻢ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻌﺮﻭوﻑف‬
‫ﻭو ﺑﻪ ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﻭو ﺑﻨﻮﺡح ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﻭو ﺑﺎﺑﺮﺍاﻫﯿﻢ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﻭو ﺑﻤﻮﺳﲐ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو‬
‫ﻭو ﺑﻌﯿﺴﲐ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﻭو ﺑﻤﺤﻤ‪‬ﺪ ﺭرﺳﻮﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﻭو ﺑﻪ ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﻭو ﺑﻤﻦ‬
‫ﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﻭو ﺑﻤﻦﯾﻈﻬﺮ ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﺍاﻭو ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺳﺮ‪ ‬ﻗﻮﻝل ﺭرﺳﻮﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ‪» :‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﻟﻨﺒﯿﯿﻮﻥن ﻓﺎﻧﺎ« ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺷﻤﺲ‬
‫ﻭوﺍاﺣﺪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪".‬‬

‫‪246‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺭرﺳﺎﻟﮥ »ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت ﺧﺎﺻ‪‬ﻪ« ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻔﻬﺎﻥن ﺑﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺶ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺧﺎﻥن‬
‫ﻣﻌﺘﻤﺪﺍاﻟﺪﻭوﻟﻪ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ‪ ۵‬ﺍاﺻﻞ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺍاﺯز ﺍاﺻﻮﻝل ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺄﯾﯿﺪ‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺍاﺑﻬﲐ ﻧﯿﺰ ﻫﺴﺖ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﻒ– ﺍاﻣﺘﻨﺎﻉع ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺫذﺍاﺕت ﺣﻖ‪‬؛‬
‫ﺏب– ﺻﻔﺎﺕت ﺣﻖ‪ ‬ﻋﯿﻦ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻭوﺳﺖ ﻭو ﺗﻔﺮﯾﻖ ﻣﯿﺎﻥن ﺻﻔﺎﺕت ﻫﻢ ﮐﹸُﻔﺮ ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ؛‬
‫ﭖپ– ﭼﻮﻥن ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻏﯿﺐ ﻣﻨﯿﻊ ﻻﯾﺪﺭرﮎک ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﻟﺬﺍا ﻫﻤﮥ‬
‫ﺗﻮﺻﯿﻔﺎﺕت ﺧﻠﻖ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺧﺎﻟﻖ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﻭو ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺻﺎﺩدﺭر ﺍاﺯز‬
‫ﺣﻖ‪ ‬ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﺑﺪﺍاﻉع‪ ،‬ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﺻﻔﺎﺕت ﻭو ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺍاﯾﻦ ﻣﺸﯿﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﺳﺖ؛‬
‫ﺕت– ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻟﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﺍاﺳﻂ ﻧﺰﻭوﻝل‬
‫ﻓﯿﺾ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﺧﻠﻖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺸﯿﺖ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﻣﻘﺎﻡم‬
‫ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﺳﺖ؛ ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه‬
‫‪١۱٠۰‬‬
‫ﺙث– ﻓﯿﺾ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺘﻤﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻃﯽ ﺯزﻣﺎﻥن ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﻣﯿﺎﻥن ﺧﺎﻟﻖ ﻭو ﻣﺨﻠﻮﻕق‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﻫﻢ ﺍاﻃﻼﻕق ﻣﯽ‬
‫ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺿﻌﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ﻭو ﻫﻢ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ ‪ ١۱١۱‬ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﻣﻘﺎﻡم ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ )ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ( ﮐﻪ ﺑﺎﺯز ﻭوﺣﺪﺕت ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﺧﺪﺍا ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﺧﻠﻖ ﮐﺮﺩد ﻭو ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﻫﻢ ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺧﺪﺍا ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ‬
‫ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﻪ ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺷﮑﻞ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻭو ﻣﯽﺩدﻫﺪ ﻭو ﻣﻨﺸﺄ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺟﺪﯾﺪ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻣﯽ‬
‫‪١۱٢۲‬‬
‫ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﻋﻈﻢ ﺧﺪﻣﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥن ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺩدﯾﻨﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬
‫ﺭرﺳﺘﺎﺧﯿﺰ ﻭو ﺟ‪‬ﻨﱠﺖ ﻭو ﺟﻬﻨﻢ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺻﻮﺭرﯼی ﺗﻠﻘﹼّﯽ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺳﺎﺑﻊ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺛﺎﻧﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﻣﻠﺨﺺ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﯾﻮﻡم‬
‫ﻗﯿﺎﻣﺖ ﯾﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺣﺪﯼی ﺍاﺯز ﺷﯿﻌﻪ ﯾﻮﻡم‬

‫‪247‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺭرﺍا ﻓﻬﻤﯿﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﻮﻫﻮﻣﺎﹰً ﺍاﻣﺮﯼی ﺭرﺍا ﺗﻮﻫ‪‬ﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻋﻨﺪ ﻋﺮﻑف ﺍاﻫﻞ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻭوﻗﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ]ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺟﺪﯾﺪ[ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺯزﻣﺎﻥن ﺑﹺِﻬ‪‬ﺮ‬
‫ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟﲐ ﺣﯿﻦ ﻏﺮﻭوﺏب ﺁآﻥن ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺜﻼ‪ ... ‬ﺍاﺯز ﺣﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻟﲐ‬
‫ﻣﺎﯾﻐﺮﺏب ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺭرﺳﻮﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﺹص( ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻭوﻋﺪﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺁآﻥن ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﻭو ﺳﺎﻋﺖ ﻭو ﯾﺎﺯزﺩدﻩه ﺩدﻗﯿﻘﻪ ﺍاﺯز ﺷﺐ ﭘﻨﺠﻢ ﺟﻤﺎﺩدﯼیﺍاﻻﻭوﻟﲐ ﺳﻨﮥ ﻫﺰﺍاﺭر ﻭو ﺩدﻭوﯾﺴﺖ ﻭو ﺷﺼﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺳﻨﮥ ﻫﺰﺍاﺭر ﻭو ﺩدﻭوﯾﺴﺖ ﻭو ﻫﻔﺘﺎﺩد ﺑﻌﺜﺖ ﻣﯽ ﺷﻮﺩد ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﯾﻮﻡم ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﻮﺩد ﻭو ﺍاﻟﲐ‬
‫ﻏﺮﻭوﺏب ﺷﺠﺮﮤۀ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻗﺮﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ‪ ...‬ﻭو ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻧﻄﻔﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﺧﺮ ﮐﻤﺎﻝل‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺛﻤﺮﺍاﺕت ﺍاﺷﺠﺎﺭرﯼی ﮐﻪ ﻏﺮﺱس ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﭽﯿﻨﺪ ‪ "...‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺿﻤﻨﺎﹰً ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﻣﯿﺎﻥن ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻧﻄﻔﻪ ﯾﺎ ﺑﺬﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻡم‬
‫ﺛﻤﺮﻩه ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﯽﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺑﻪ ﺩدﻧﺒﺎﻝل ﺑﺎﺏب ﻫﻔﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭوﻡم ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﲐ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺭرﺍا ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻭو ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ‪ :‬ﺍاﻟﻒ– ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﻣﻮﺕت؛ ﺏب– ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻗﺒﺮ؛ ﭖپ– ﺑﯿﺎﻥن ﺳﺆﺍاﻝل ﻣﻼﺋﮑﻪ ﺩدﺭر ﻗﺒﺮ؛ ﺕت– ﺑﯿﺎﻥن ﺑﻌﺜﺖ‬
‫ﺍاﻣﻮﺍاﺕت؛ ﺙث– ﺑﯿﺎﻥن ﺻﺮﺍاﻁط؛ ﺝج– ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﯿﺰﺍاﻥن؛ ﺩد– ﺑﯿﺎﻥن ﺣﺴﺎﺏب؛ ﮪھ– ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻨﹼّﺖ؛ ﻭو–‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻧﺎﺭر؛ ﻭو ﻧﻈﺎﺋﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺑﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن‬
‫ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﺗﻄﺎﺑﻖ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﻣﺆﻟﻔﺎﻥن ﻣﻘﺎﻟﮥ ﻣﺒﺴﻮﻁط »ﺑﺎﺑﯿﺴﻢ« )ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺏب( ﺩدﺭر ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩدﺍاﺋﺮﺓةﺍاﻟﻤﻌﺎﺭرﻓﯽ ﻗﺮﻥن ﻧﻮﺯزﺩدﻫﻢ‬
‫ﻓﺮﺍاﻧﺴﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ ١۱٨۸۶٧۷‬ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺷﺪﻩه ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﺁآﻥن ﺁآﺋﯿﻦ ﻧﮑﺎﺕت ﺫذﯾﻞ ﺭرﺍا ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر‬
‫ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﻒ– ﺁآﺋﯿﻦ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﻋﻤﯿﻖ ﺑﻪ ﻫﻤﮥ ﺍاﺋﻤﻪ ﻭو ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺍاﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻗﺎﺋﻞ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﺫذﺍاﺗﯽ ﺁآﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﺄﻣﻮﺭرﯾﺘﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﺍاﻗﺘﻀﺎﯼی ﺯزﻣﺎﻥن ﻭو‬
‫ﻣﮑﺎﻥن؛‬

‫‪248‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺏب– ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺍاﺻﻞ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﺩدﺍاﺋﻤﯽ ﺑﺸﺮﯾ‪‬ﺖ ﻭو ﻟﺰﻭوﻡم ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺩدﯾﻦ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺍاﻣﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﺭرﺍا ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﯽ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥنﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺩدﯾﮕﺮ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺁآﻣﺪ؛‬
‫ﭖپ– ﺁآﻥن ﺁآﺋﯿﻦ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺑﻌﺪﯼی ﻣﮑﻤ‪‬ﻞ ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪.‬‬

‫‪ –٢۲‬ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺍاﺧﻼﻗﯿﺎﺕت ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻣﺆﻟﻔﺎﻥن ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺏب ﺩدﺭر ﺩدﺍاﺋﺮﺓةﺍاﻟﻤﻌﺎﺭرﻑف ﻗﺮﻥن ﻧﻮﺯزﺩدﻫﻢ ﺩد‪‬ﻩه ﻣﺸﺨﹼّﺼﻪ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺁآﺋﯿﻦ‬
‫ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺑﺎ ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﻠﯿﻤﺎﺕت ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺍاﺗﹼّﻔﺎﻕق‬
‫ﻧﻈﺮ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﺳﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﮐﺮﺩد‪:‬‬
‫• ﺍاﻣﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﺁآﺋﯿﻨﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺗﮑﯿﻪ ﻧﻤﯽ ﮐﻨﺪ ﻭو ﺧﻮﺍاﺳﺘﺎﺭر ﺻﻠﺢ ﻭو ﺭرﺃأﻓﺖ‬
‫ﻭو ﺷﻔﻘﺖ ﻭو ﺍاﺩدﺏب ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﻪ ﺣﮑﻢ ﺍاﻋﺪﺍاﻡم ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭوﻧﻪ ﺣﮑﻢ ﺿﺮﺏب ﻭو ﺯزﺟﺮ‪ ،‬ﺣﺘﯽ‬
‫ﺣﻤﻞ ﺍاﺳﻠﺤﮥ ﺟﻨﮕﯽ ﺭرﺍا ﻣﻨﻊ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫• ﺍاﯾﻦ ﺁآﺋﯿﻦ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺭرﺃأﻓﺖ ﺭرﺍا ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍاﻃﻔﺎﻝل ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯽﺩدﻫﺪ‪.‬‬
‫• ﻣﻮﺍاﻓﻖ ﺯزﻫﺪ ﺍاﻓﺮﺍاﻃﯽ )‪ (ascétisme‬ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﻣﻮﺍاﻫﺐ ﻭو‬
‫ﻧﻌﻤﺖﻫﺎﯼی ﻣﺸﺮﻭوﻉع ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺭرﺍا ﻣﯽﺩدﻫﺪ‪.‬‬
‫• ﺑﺮﺧﻼﻑف ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﯾﺘﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﻼﻡم‪ ،‬ﺑﺎ ﮐﺴﺐ ﺛﺮﻭوﺕت ﻭو ﺑﻬﺮﻩهﻣﻨﺪﯼی ﺍاﺯز ﺗﺠﻤ‪‬ﻼﺕت‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫• ﺑﺮﺍاﯼی ﺯزﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﺗﺎ ﺁآﻥن ﺯزﻣﺎﻥن ﻓﺎﻗﺪ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ .‬ﺑﻪ ﺯزﻧﺎﻥن ﺍاﺟﺎﺯزﮤۀ ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ ﺑﺎ ﻣﺮﺩدﺍاﻥن ﺭرﺍا ﻣﯽﺩدﻫﺪ ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﻣﺎﺕت‬
‫ﺭرﻓﻊ ﺣﺠﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﺩد‪.‬‬
‫• ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﻣﻨﻘﻄﻊ ﯾﺎ ﺗﻤﺘﹼّﻊ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﺘﯽ ﺩدﻭوﺯزﹶَﻧﯽ ﺭرﺍا ﻧﻤﯽﭘﺴﻨﺪﺩد ﻭو‬
‫ﺯزﻧﺎﺷﻮﺋﯽ ﺭرﺍا ﺍاﻣﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﺧﺎﻧﻮﺍاﺩدﮔﯽ ﻣﻘﯿ‪‬ﺪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪249‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫• ﮔﺪﺍاﺋﯽ ﻭو ﺗﮑﺪﹼّﯼی ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺷﺮﺍاﯾﻊ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩد ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫• ﺩدﯾﻨﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﺘﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﻣﺘﺠﺪﹼّﺩد‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥنﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد‪.‬‬
‫• ﺣﮑﻢ ﻧﺠﺎﺳﺖ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﻗﻠﹼّﯿ‪‬ﺖﻫﺎ ﺑﺮﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﻌﺎﺷﺮﺕت ﺑﯿﻦﺍاﻻﺩدﯾﺎﻥن ﺭرﺍا ﺗﺴﻬﯿﻞ ﻣﯽ‬
‫ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫• ﺑﻪ ﺻﺪﻭوﺭر ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﺤﻮﮤۀ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺫذﯼیﻋﻼﻗﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺗﻌﻠﯿﻤﺎﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺳﺎﺯزﺵش ﻭو ﺭرﺃأﻓﺖ ﮐﻪ ﺯزﻣﯿﻨﻪﺳﺎﺯز ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺁآﯾﺪ‪ ،‬ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﺎ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪:‬‬
‫‪ ‬ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﺑﺎﺏب ‪ ١۱٩۹‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭘﻨﺠﻢ‪ ،‬ﺁآﻣﺪﻩه‪" :‬ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻫﯿﭻ ﻋﺒﺎﺩدﺗﯽ ﻧﺰﺩد‬
‫ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﺤﺒﻮﺏبﺗﺮ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﺍاﺯز ﻧﻔﻊ ﻧﻔﺴﯽ ﺑﻪ ﻧﻔﺴﯽ‪ ،‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺑﺎ ﺍاﺩدﺧﺎﻝل ﺳﺮﻭوﺭرﯼی‬
‫ﺩدﺭر ﻗﻠﺐ ﺍاﻭو ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ ‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ١۱٩۹‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺷﺸﻢ ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺄﻣﻮﺭر ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﺑﺮ ﺍاﺟﺎﺑﺖ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‪.‬‬
‫ﺣﺘﯽ ﺍاﮔﺮ ﻃﻔﻠﯽ ﮔﺮﯾﻪ ﮐﻨﺪ ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺟﺎﺑﺖ ﺍاﻭو ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫‪ ‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ۵‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻗﺘﻞ ﻧﻔﺲ ﻣﻤﻨﻮﻉع ﺷﺪﻩه‪.‬‬
‫‪ ‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ١۱۶‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﻧﹸُﻬ‪‬ﻢ ﻧﻬﯽ ﺍاﮐﯿﺪ ﺍاﺯز ﺿﺮﺏب ﺣﮑﻢ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ ‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ۶‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩد‪‬ﻫ‪‬ﻢ ﺍاﺫذﯾ‪‬ﺖﮐﺮﺩدﻥن ﻣﺮﺩدﻡم ﻧﻬﯽ ﺷﺪﻩه‪.‬‬
‫‪ ‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ٣۳‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﯾﺎﺯزﺩدﻫﻢ ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﹶَﺲ ﻧﻔﺴﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺳﺘﻬﺰﺍاﺀء ﮐﻨﺪ ﻣﺸﻤﻮﻝل‬
‫ﺣﮑﻢ ﺩدﯾﻪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺕت ﻧﻘﺪﯼی‪ ،‬ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ ‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ١۱۵‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩد‪‬ﻫ‪‬ﻢ ﺣﮑﻢ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺑﺮ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺑﻤﺎﻓﻮﻕق ﻃﺎﻗﺘﺶ ﺗﺤﻤﯿﻞ‬
‫ﻧﺸﻮﺩد‪.‬‬
‫‪ ‬ﻫﻢ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺍاﺩدﺍاﯼی ﺣﻖ‪ ‬ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﻭو ﺭرﺣﻢ ﺑﺮ ﺍاﯾﺘﺎﻡم ﻭو‬
‫ﻣﺴﺎﮐﯿﻦ ﻭو ﺍاﺑﻦ ﺳﺒﯿﻞ ﻭو ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺷﺨﺺ ﺍاﺯز ﺣﺪﹼّ ﺳﮑﯿﻨﻪ ﻭو ﺍاﺩدﺏب‬
‫ﺧﺎﺭرﺝج ﻧﺸﻮﺩد‪.‬‬

‫‪250‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺭرﺝجﮔﺬﺍاﺭرﯼی ﭘﺎﮐﯿﺰﮔﯽ ﻭو ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻣﺸﻬﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب‬
‫»ﭼﻬﺎﺭر ﺷﺄﻥن« )ﺑﺎﺏب ‪ ١۱٩۹‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم( ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﻟﮏ ﻧﮕﺮﺩدﯾﺪ ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا ﮐﻪ‬
‫ﻧﻔﺲ ﺷﻤﺎ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﮐﺮﺍاﻫﺖ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺭرﺅؤﯾﺖ ﺁآﻥن ﻣﺤﺰﻭوﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺷﯿﺌﯽ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺣﺐ‪ ‬ﻧﺰﺩد ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﺯز ﻃﻬﺎﺭرﺕت ﻭو‬
‫ﻟﻄﺎﻓﺖ ﻭو ﻧﻈﺎﻓﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﺧﻼﻑف ﺍاﺳﻼﻡم ﺍاﺟﺎﺯزﮤۀ ﭘﻮﺷﯿﺪﻥن ﻟﺒﺎﺱس ﺣﺮﯾﺮ ﻭو ﺍاﺳﺘﻌﻤﺎﻝل ﻇﺮﻭوﻑف ﻃﻼ ﻭو‬
‫ﻧﻘﺮﻩه ﺭرﺍا ﻣﺮﺣﻤﺖ ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﮐﺎﺭرﺑ‪‬ﺮﺩد ﻋﻄﺮ ﺭرﺍا ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﻧﻈﻢ ﻭو ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﻣﯽﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ١۱٧۷‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﺩد‪‬ﻫ‪‬ﻢ ﺑﯿﺎﻥن ﻋﺮﺑﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﯼی ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﺭرﺽض ﺧﺎﻧﻪﻫﺎ ﻭو ﺑﺎﺯزﺍاﺭرﻫﺎ ﻭو ﺍاﻣﺎﮐﻦ‬
‫ﻣﻨﻈ‪‬ﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر »ﭼﻬﺎﺭر ﺷﺄﻥن«‪ ،‬ﺑﺎﺏب ‪ ١۱١۱‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭘﺎﻧﺰﺩدﻩه ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﻣﻮﺭر‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺣﺪﹼّ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﻣﻨﻈ‪‬ﻢ ﮐﻨﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭرﯼی ﮐﻪ ﺍاﻧﻔﺲ ﺧﻮﺩدﺗﺎﻥن ﺁآﻥن ﻧﻈﻢ ﻭو ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﻭوﺳﺖ ﺑﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻫﻢ ﺍاﺯز ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺳﺖ ﺭرﺳﺎﻧﺪﻥن ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎ ﻧﻈﻢ ﻭو‬
‫ﺗﺮﺗﯿﺐ‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ١۱۶‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه‪:‬‬
‫"ﻻﯾﻖ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻠﮏ ﺍاﻭو ﺣﺮﻡمﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻞ ﺑﺮ ﻫﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻠﮑﯽ ﻻﯾﻖ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺣﺪﻭوﺩد ﺑﻼﺩد ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﻗﻄﻊ ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺗﺎ ﺁآﺧﺮ ﺁآﻥن ﻋﻤ‪‬ﺎﻝل ﮔﺬﺍاﺷﺘﻪ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﻭو ﺧﻄﻮﻁط ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺽض ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺑﻄﺮﻓﯽ ﺭرﺳﺎﻧﺪﻩه‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﻓﺮﻧﮓ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﻈﻢ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝل ﻋﻠﻮ‪ ‬ﻣﻨﻈ‪‬ﻢ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﺎﻩه ﺭرﺍا ﺑﻠﯿﺎﻟﯽ ﻭو ﺍاﯾﺎﻡم ﻣﻌﺪﻭوﺩدﻩه ﻣﻄ‪‬ﻠﻊ ﻣﯽ‬
‫‪١۱٣۳‬‬
‫ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﺭرﺍا ﻋﺎﻡم‪ ‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺘﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﻧﻮﻉع ﮐﺴﺐ ﺧﺒﺮ ﮐﻨﻨﺪ‪".‬‬

‫‪ –٣۳‬ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺸﺘﺮﮎک‬
‫ﺑﺎ ﯾﮏ ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﺳﺮﯾﻊ ﺣﺪﻭوﺩد ﭼﻬﻞ ﺣﮑﻢ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﻋﯿﻨﺎﹰً ﯾﺎ ﺑﺎ ﺍاﻧﺪﮎک ﺗﺼﺮ‪‬ﻓﯽ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺣﺼﺎﺀء ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻓﺸﺮﺩدﮔﯽ‬
‫ﻭوﻗﺖ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﮐﺘﻔﺎﺀء ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪﺍاﻥن‬
‫ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﯿﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﯾﺎ ﻋﺮﺑﯽ ﻭو »ﮔﻨﺠﯿﻨﮥ ﺣﺪﻭوﺩد ﻭو‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم« ﻣﺮﺍاﺟﻌﻪ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫‪251‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﯾﮏ ﺩدﺳﺘﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺗﻨﺰﯾﻪ ﻧﻔﺲ ﻭو ﻃﻬﺎﺭرﺕت ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻈﯿﺮ‪ :‬ﺍاﻟﻒ– ﻣﻨﻊ‬
‫ﺍاﺳﺘﻌﻤﺎﻝل ﺗﺮﯾﺎﮎک؛ ﺏب– ﻣﻨﻊ ﻣﺼﺮﻑف ﻣﺴﮑﺮﺍاﺕت؛ ﭖپ– ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺍاﺳﺘﻌﻤﺎﻝل ﻋﻄﺮﯾﺎﺕت؛ ﺕت–‬
‫ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﺣﮑﻢ ﮐﹸُﺮ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺁآﺏب؛ ﺙث– ﺣﮑﻢ ﺑﺮ ﻃﻬﺎﺭرﺕت ﻣﺎﺀء ﻧﻄﻔﻪ؛ ﺝج– ﻭوﺟﻮﺏب‬
‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺣﻤﺎﻡم ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﺤﻞ‪.‬‬
‫ﺷﺪﹼّﺕت ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺩدﺭر ﻃﻬﺎﺭرﺕت ﻭو ﻧﻈﺎﻓﺖ ﻭو ﺣﺘﯽ ﻟﻄﺎﻓﺖ ﺑﻪ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩهﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ‬
‫ﭼﻨﺪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪:‬‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‪" :‬ﺗﻤﺴ‪‬ﮑﻮﺍا ﺑﺤﺒﻞ ﺍاﻟﻠﹼّﻄﺎﻓﺔ ﻋﻠﯽ ﺷﺄﻥن ﻻ ﯾﺮﯼی ﻣﻦ ﺛﯿﺎﺑﮑﻢ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻻﻭوﺳﺎﺥخ ‪...‬‬
‫ﻭو ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﯾﺮﯼی ﻓﯽ ﮐﺴﺂﺋﻪ ﻭوﺳﺦ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻻ ﯾﺼﻌﺪ ﺩدﻋﺂﺋﻪ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﯾﺠﺘﻨﺐ ﻋﻨﻪ ﻣﻸ ﻋﺎﻟﻮﻥن‪".‬‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ‪" :‬ﺗﻤﺴ‪‬ﮑﻮﺍا ﺑﺎﻟﻠﹼّﻄﺎﻓﺔ ﻓﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻻﺣﻮﺍاﻝل ﻟﺌ‪‬ﹼّ‪ ‬ﺗﻘﻊ ﺍاﻟﻌﯿﻮﻥن ﻋﻠﯽ ﻣﺎ ﺗﮑﺮﻫﻪ ﺍاﻧﻔﺴﮑﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﻔﺮﺩدﻭوﺱس"‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﺑﯿﺎﻥن‪" :‬ﻣﻠﺨﺺ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب )ﺑﺎﺏب ‪ ۶‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﻫﺸﺘﻢ( ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺫذﻥن ﺩدﺍاﺩدﻩه‬
‫ﺷﺪﻩه ﺑﻪ ﺗﻠﻄﯿﻒ ﻭو ﻧﻈﺎﻓﺖ ﺑﺎﻋﻠﲐ ﻓﺎﻋﻠﯿﻦ ﺩدﺭر ﺍاﻣﮑﺎﻥن ‪"...‬‬
‫ﻭو ﺗﻄﻬﯿﺮ ﺍاﻟﺒﺴﻪ ﻭو ﺗﻠﻄﯿﻒ ﺁآﻥن ﻫﺮﭼﻪ ﺍاﻗﺮﺏبﺗﺮ ﺷﻮﺩد ﺍاﻗﺮﺏب ﺑﻪ ﺗﻠﻄﯿﻒ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ‪ ...‬ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ١۱٠۰‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﻧﻬﻢ ﺑﯿﺎﻥن ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﺗﻄﻬﯿﺮ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻗﺮﺏب ﻗﺮﺑﺎﺕت ﻭو ﺍاﻓﻀﻞ ﻃﺎﻋﺎﺕت‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺳﻤﻊ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻃﺎﻫﺮ ﮐﻦ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺩدﻭوﻥنﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺷﻨﻮﯼی ﻭو ﻋﯿﻦ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻧﺒﯿﻨﯽ ﻭو ﻓﺆﺍاﺩد ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﻧﺸﻮﯼی ﻭو ﻟﺴﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻧﺎﻃﻖ ﻧﮕﺮﺩدﯼی ‪...‬‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺟﻠﺐ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻈﺎﻓﺖ ﻭو ﻃﻬﺎﺭرﺕت ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﻟﻄﺎﻓﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎﯼی ﻟﻐﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻧﯿﮑﻮﺋﯽ‪ ،‬ﻧﻐﺰﯼی‪ ،‬ﺳﺒﮑﯽ ﻭو ﺧﻔﺖ‪،‬‬
‫ﺑﺎﺯز ﻭو ﺭرﻭوﺷﻦ ﺑﻮﺩدﻥن ﻭو ﺻﻔﺎ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺣﺪﹼّ ﺍاﻋﻼﯼی ﭘﺎﮐﯿﺰﮔﯽ ﻭو ﻃﺮﺍاﻭوﺕت ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺳﺘﮥ ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﻪ ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻧﻈﯿﺮ ‪ –١۱‬ﺣﮑﻢ ﺿﯿﺎﻓﺖ‬
‫ﻧﻮﺯزﺩدﻩهﺭرﻭوﺯزﻩه؛ ‪ –٢۲‬ﺣﮑﻢ ﺑﺮﮔﺰﺍاﺭرﯼی ﺟﺸﻦ ﻧﻮﺭرﻭوﺯز ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﯾﻮﻡمﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺻﻮﻻ‪ ‬ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﺗﻘﻮﯾﻢ‬
‫ﺑﯿﺎﻧﯽ؛ ‪ –٣۳‬ﺣﮑﻢ ﺣﻘﻮﻕقﺍاﻟ‪‬ﻪ؛ ‪ –۴‬ﻋﺪﻡم ﺟﻮﺍاﺯز ﺣﻤﻞ ﺍاﺳﺒﺎﺏب ﻭو ﺁآﻻﺕت ﺣﺮﺏب‪ ،‬ﺟﺰ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻻﺯزﻣﮥ ﻣﺨﺼﻮﺻﻪ؛ ‪ –۵‬ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﹶَﺴﯽ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﻭو ﮐﺴﺒﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺑﺎ‬
‫ﺁآﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻓﻘﺮ ﻭو ﻓﺎﻗﻪ ﺭرﻫﺎﺋﯽ ﺩدﻫﺪ؛ ‪ –۶‬ﻣﻨﻊ ﺑﺮﺩدﻩه ﺩدﺍاﺭرﯼی‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻔﺲ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﻧﺨﺮﺩد ﻭو ﻧﻔﺮﻭوﺷﺪ؛ ‪ –٧۷‬ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﻣﺆﮐﺪ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻭو ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺍاﻃﻔﺎﻝل‪ ،‬ﺍاﻋﻢ ﺍاﺯز ﭘﺴﺮ ﻭو ﺩدﺧﺘﺮ‪ ،‬ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻨﺘﻬﺎﯼی ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻭو ﺷﻔﻘﺖ؛ ‪ –٨۸‬ﻣﻨﻊ ﺍاﺫذﯾﺖﮐﺮﺩدﻥن ﻭو ﺿﺮﺏب؛ ‪ –٩۹‬ﻧﻬﯽ ﻗﺘﻞ ﻭو ﻗﻄﻊ ﺍاﻋﻀﺎﯼی‬

‫‪252‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن؛ ‪ –١۱٠۰‬ﻧﻬﯽ ﺗﻨﺒﯿﻬﺎﺕت ﺑﺪﻧﯽ؛ ‪ –١۱١۱‬ﻧﻬﯽ ﺷﯿﻮﻥنﮐﺮﺩدﻥن ﺩدﺭر ﻣﻮﻗﻊ ﻓﻮﺕت ﻧﻔﻮﺱس؛ ‪–١۱٢۲‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺏب ﭘﺎﺳﺦﺩدﺍاﺩدﻥن ﺑﻪ ﻧﺎﻣﮥ ﺍاﺷﺨﺎﺹص؛ ‪ –١۱٣۳‬ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻣﻔﯿﺪﻩه ﮐﻮﺷﺶ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ؛ ‪ –١۱۴‬ﺍاﻣﺮ ﺟﻠﻮﺱس ﺑﺮ ﮐﹸُﺮﺳﯽ؛ ‪ –١۱۵‬ﻓﺮﺽض ﺗﺄﻫ‪‬ﻞ ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺮﺩدﻡم؛ ‪ –١۱۶‬ﺗﺨﻔﯿﻒ‬
‫ﺣﺠﺎﺏب ﻭو ﺍاﺟﺎﺯزﮤۀ ﻣﮑﺎﻟﻤﮥ ﻣﺮﺩد ﻭو ﺯزﻥن )ﺑﻪ ﻗﺪﺭر ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﺪﹼّ ﻓﺎﺋﺪﻩه(؛ ‪ –١۱٧۷‬ﻭوﺟﻮﺏب‬
‫ﺗﺤﺮﯾﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﻭوﺻﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺻﯿ‪‬ﺖﻧﺎﻣﻪ؛ ‪ –١۱٨۸‬ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺣﺪﹼّ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻣﻬﺮ ﮐﻪ ﺍاﺯز ‪ ٩۹۵‬ﻣﺜﻘﻞ‬
‫ﻃﻼ ﯾﺎ ﻧﻘﺮﻩه ﺩدﺭر ﺷﻬﺮ ﻭو ﺭرﻭوﺳﺘﺎ ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻧﮑﻨﺪ؛ ‪ –١۱٩۹‬ﻧﻬﯽ ﺍاﺯز ﺷﯿﻮﻥنﮐﺮﺩدﻥن ﻭو ﺟﺎﻣﻪﺩدﺭرﯾﺪﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺮﮒگ ﻋﺰﯾﺰﺍاﻥن‪.‬‬
‫ﺩدﺳﺘﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺩدﺍاﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻮﻥن‪ –١۱ :‬ﺻﻮﻡم ﺩدﺭر ﻣﺎﻩه ﺁآﺧﺮ ﺳﺎﻝل‬
‫)ﺷﻬﺮﺍاﻟﻌﻼﺀء(؛ ‪ –٢۲‬ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺍاﻟﺤﺎﻥن ﺧﻮﺵش ﺩدﺭر ﻭوﻗﺖ ﺗﻼﻭوﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو‬
‫ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﺯز ﻓﺠﻮﺭر ﻭو ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻟﻐﻮ ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﺷﻮﺩد؛ ‪ –٣۳‬ﺗﮑﺮﺍاﺭر ‪ ٩۹۵‬ﺑﺎﺭر‬
‫ﺗﮑﺒﯿﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺑﻬﲐ )ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﺑﯿﺎﻥن ‪ (۵/١۱٧۷‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺭرﻭوﺯز )ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯز ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺯز‬
‫ﺛﺎﻧﯽ ‪ ...‬ﺍاﻟﺦ(؛ ‪ –۴‬ﻧﻬﯽ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﺮ؛ ‪ –۵‬ﻧﻬﯽ ﻧﻤﺎﺯز ﺟﻤﺎﻋﺖ‪ ،‬ﻣﮕﺮ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﻧﻤﺎﺯز ﻣﯿ‪‬ﺖ؛ ‪ –۶‬ﻋﺪﻡم ﺟﻮﺍاﺯز ﺗﻮﺑﻪ ﻭو ﺍاﺳﺘﻐﻔﺎﺭر ﺍا‪ ‬ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ‪.‬‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺘﻔﺮ‪‬ﻗﻪ ﮐﻪ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺑﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫‪ –١۱‬ﺣﮑﻢ ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺍاﺛﺎﺙث ﻣﻨﺰﻝل ﻫﺮ ‪ ١۱٩۹‬ﺳﺎﻝل؛‬
‫‪ –٢۲‬ﺍاﺟﺎﺯزﮤۀ ﮐﺎﺭرﺑ‪‬ﺮﺩد ﻇﺮﻭوﻑف ﻧﻘﺮﻩه ﻭو ﻃﻼ؛‬
‫‪ –٣۳‬ﺍاﺫذﻥن ﭘﻮﺷﯿﺪﻥن ﻟﺒﺎﺱس ﺣﺮﯾﺮ؛‬
‫‪ –۴‬ﺩدﻓﻦ ﺍاﻣﻮﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺍاﺣﺠﺎﺭر )ﺑﯿﺎﻥن‪(۵/١۱٢۲ ،‬؛‬
‫‪ –۵‬ﺣﮑﻢ ﻋﺪﻡم ﺗﺤﻤﯿﻞ ﻣﺎﻻﯾﻄﺎﻕق ﺑﺮ ﺣﯿﻮﺍاﻥن؛‬
‫‪ –۶‬ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺣﻔﻆ ﺁآﺛﺎﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﺑﻤﺎ ﺍاﻧﺘﻢ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﻘﺘﺪﺭرﻭوﻥن( ﺩدﺭر ﺣﺪﹼّ ﺗﻮﺍاﻧﺎﺋﯽ‪.‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﯿﻢ ﺩدﺍاﻣﻨﮥ ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﻭوﺳﻌﺖ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩد‪ ،‬ﺍاﺣﮑﺎﻣﯽ ﭼﻮﻥن‬
‫‪ –١۱‬ﻫﯿﭻ ﺫذﯼیﺭرﻭوﺣﯽ ﺭرﺍا ﻣﺤﺰﻭوﻥن ﻧﺒﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩد؛ ‪ –٢۲‬ﻟﺰﻭوﻡم ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﺳﮑﯿﻨﻪ ﻭو ﺍاﺩدﺏب ﺩدﺭر ﻫﻤﻪ‬
‫ﺣﺎﻝل – ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﺣﺪﹼّ ﺣﯿﺎ ﻭو ﻭوﻗﺮ ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺭرﻭوﺩد‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺍاﺣﮑﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ ﻫﻢ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﺪﻭوﺩدﺍاﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻠﻐﲐ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﺣﮑﻢ ﻣﺤﻮ ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﻗﺒﻞ ﻭو‬
‫ﯾﺎ ﺣﮑﻤﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺕت ﻧﻘﺪﯼی ﮐﹶَﺴﯽ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﺣﺰﻥن ﻧﻔﺴﯽ ﺷﻮﺩد )ﻣﻦ ﯾﺤﺰﻥن ﻧﻔﺴﺎﹰً ﻓﻠﻪ‬

‫‪253‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻥن ﯾﺄﺗﯽ ﺗﺴﻌﻪ ﻋﺸﺮ ﻣﺜﻘﺎﻻ‪ ‬ﻣﻦ ﺍاﻟﺬﻫﺐ( ﻭو ﯾﺎ ﺩدﯾﮥ ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﺳﺘﻬﺰﺍاﺀء ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد‪،‬‬
‫ﯾﺎ ﺣﮑﻢ ﺣﺮﺍاﻡمﺑﻮﺩدﻥن ﺍاﻗﺘﺮﺍاﻥن ﻧﻔﺴﯽ ﺑﺎ ﻏﯿﺮ ﺳﻨﺦ ﺧﻮﺩد )ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﺑﺎ ﻏﯿﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﻭو‬
‫ﺻﻨﻒ ﺧﻮﺩد( ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻘﺪﯾﻢ ﻫﺪﺍاﯾﺎ ﺑﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺍاﻣﺮ ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر ﯾﺎ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﮐﹶَﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺸﺎﺭرﺕت ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﺪﻫﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻣﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ‪.‬‬
‫ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻥن ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺪﹼّﺕت ﻭو ﻏﻠﻈﺖ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﮔﻮﯾﺎﯼی ﺁآﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﺮ ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺁآﻧﻬﺎ ﻧﺒﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﭼﻮﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺮﯾﺐ ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩه‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﻓﯽ ﺳﻨﺔ ﺍاﻟﺘﺴﻊ ﮐﻞ‪ ‬ﺧﯿﺮ ﺗﺪﺭرﮐﻮﻥن( ﺩدﺭر ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺑﻮﺩدﻩه ﻧﻔﺲ ﺩدﺷﻮﺍاﺭرﯼی ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺍاﺯز ﻣﻮﻗﹼّﺖﺑﻮﺩدﻥن ﺁآﻥنﻫﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻏﻠﯿﻆ ﻭو ﺷﺪﯾﺪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﺣﮑﻢ ﻣﺤﻮ ﮐﻞ‪ ‬ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﻗﻮﻡم‪ ،‬ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺍاﻣﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﻧﺸﺎﺀء ﺷﺪﻩه ﯾﺎ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‬
‫)ﺑﺎﺏب ‪ ۶‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ‪ – ۶‬ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ(؛ ﯾﺎ ﺍاﺧﺬ ﺍاﻣﻮﺍاﻝل ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺆﻣﻦ‬
‫ﻧﮕﺸﺘﻪﺍاﻧﺪ )ﺑﺎﺏب ‪ ۵‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ‪(۵‬؛ ﯾﺎ ﺗﻌﯿﯿﻦ ‪ ۵‬ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮐﻪ ﺻﺮﻓﺎﹰً ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﺯزﯾﺴﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ )ﺑﺎﺏب ‪ ۴‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ‪(۶‬؛ ﯾﺎ ﺣﮑﻢ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ١۱۶‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ‪ ٧۷‬ﮐﻪ ﺑﺮ‬
‫ﻫﺮ ﻣﻠﯿﮏ ﻣﺒﻌﻮﺙث ﺩدﺭر ﺩدﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﺽض ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﻣﺮ ﻣﻦ‬
‫ﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﻧﻤﺎﯾﺪ؛ ﯾﺎ ﺣﮑﻢ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ٣۳‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ‪ ٩۹‬ﮐﻪ ﻫﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥن ﻣﺒﻌﻮﺙث‬
‫ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﺷﺮﻉع ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺋﯿﻨﻪ ﺑﺴﺎﺯزﺩد؛ ﯾﺎ ﺣﮑﻢ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪ ۵‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ‪٩۹‬‬
‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ‪ ١۱٩۹‬ﺭرﻭوﺯز ﺧﺪﻣﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ؛ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻗﺒﯿﻞ‪.‬‬

‫‪ –۴‬ﻣﺸﺎﺭرﮐﺖ ﺩدﺭر ﺑﻨﯿﺎﺩدﮔﺬﺍاﺭرﯼی ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺘﯽ ﺟﺪﯾﺪ‬
‫ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﻋﺰﯾﺰ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ »ﻗﺮﻥن ﺑﺪﯾﻊ« ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺗﻨﻬﺎ ﮔﻨﺠﯿﻨﮥ ﺣﺪﻭوﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ‬
‫ﺣﺎﻝل ﻣﻨﺸﻮﺭر ﻧﻈﻢ ﺑﺪﯾﻊ ﺟﻬﺎﻥنﺁآﺭرﺍاﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﻢ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﻫﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻃﺮﺣﯽ ﮐﻠﹼّﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺁآﯾﻨﺪﮤۀ ﺟﻬﺎﻥن ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﻭوﻗﺖ ﺍاﻗﺘﻀﺎﺀء ﻣﯽﮐﺮﺩد ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺑﻪ ﺷﺮﺡح ﻣﺸﺨﹼّﺼﺎﺕت ﺁآﻥن ﻣﯽﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﯿﻢ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫ﭼﻮﻥن ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻣﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﺕت ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻭو ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺍاﺗﹼّﻔﺎﻕق ﻧﻈﺮ ﺑﯿﻦ ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﺭرﻋﺎﯾﺖ‬
‫ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﺭرﺍا ﻣﻮﺟ‪‬ﻪ ﻣﯽﺩدﺍاﻧﯿﻢ‪.‬‬

‫‪254‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺯز ﺧﺼﺎﺋﺺ ﯾﮏ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺟﺪﯾﺪ ﯾﮑﯽ ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺗﻘﻮﯾﻢ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺯزﺑﺎﻥن ﻫﻢ‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻫﻢ ﻋﺮﺑﯽ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﮤۀ ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب‬
‫ﯾﺎ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺑﻪ ﯾﮏ ﺯزﺑﺎﻥن ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻘﻮﯾﻢ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺍاﺯز ﺟﻬﺎﻥن ﺍاﺳﻼﻡم ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺷﻤﺴﯽ ﺭرﺍا ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﻈﺎﻡم ﻣﺎﻩه ﻭو ﺭرﻭوﺯز ﺗﻐﯿﯿﺮﯼی ﺑﯽ‬
‫ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﺳﺎﻝل ‪ ١۱٩۹‬ﻣﺎﻫﮥ ﻣﺮﮐﹼّﺐ ﺍاﺯز ‪ ١۱٩۹‬ﺭرﻭوﺯز ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﺎﻩه ﻭو ﺣﺪﻭوﺩد ‪۴‬‬
‫ﯾﺎ ‪ ۵‬ﺭرﻭوﺯز ﺍاﯾﺎﻡم ﺁآﺯزﺍاﺩد ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺟﺸﻦ ﻭو ﺳﺮﻭوﺭر ﺍاﺳﺖ )ﺍاﯾﺎﻡم ﻫﺎﺀء(‪ .‬ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺟﻬﺎﻥن ﻣﺎﻩه ‪ ٣۳٠۰–٢۲٨۸‬ﯾﺎ ‪ ٣۳١۱‬ﺭرﻭوﺯزﻩه ﺑﻪ ‪ ١۱٩۹‬ﺭرﻭوﺯز ﺗﻘﻠﯿﻞ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺗﺒﻊ ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺍاﻗﻮﱝ‬
‫ﺍاﺣﺘﻤﺎﻝل ﺩدﮔﺮﮔﻮﻧﯽ ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻧﻈﺎﻡم ﻓﻌ‪‬ﺎﻟﯿ‪‬ﺖﻫﺎﯼی ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ–ﺍاﻗﺘﺼﺎﺩدﯼی ﺭرﻭوﯼی ﺧﻮﺍاﻫﺪ‬
‫ﺩدﺍاﺩد‪ ،‬ﻭو ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﯽﺭرﺳﺪ ﮐﻪ ﻫﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺣﺪﻭوﺩدﯼی ﺗﮑﯿﻪﮔﺎﻩه ﻣﺎﻩه ﻗﻤﺮﯼی ﯾﺎ ﺷﻤﺴﯽ ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺑﺘﻮﺍاﻧﺪ ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﺩدﯾﺮﯾﻨﮥ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﺣﻔﻆ ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺑﺪﯾﻊ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﻮﺭرﻭوﺯز ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽﺷﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﹺِﺖ ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺑﺎﺳﺘﺎﺋﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫)ﺍاﻭوﺳﺘﺎﺋﯽ( ﺭرﺍا ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﺎﻩهﻫﺎ ﻭو ﺭرﻭوﺯزﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻔﺎﺕت ﻭو ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﺴﻤﯿﻪ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪ‪ ١۱۴،‬ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﻤﺎﺀء ﻭو ﺻﻔﺎﺕت ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺗﻘﻮﯾﻢ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺍاﺳﺖ )ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ‬
‫‪١۱۵‬‬
‫ﻫﻨﻮﺯز ﻣﺤﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭوﺍاﻗﻊ ﻧﮕﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ(‪.‬‬
‫ﮔﺮﺍاﻣﯽﺩدﺍاﺷﺖ ﻫﻨﺮ ﺟﻠﻮﮤۀ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﻋﻼﻗﮥ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺭر ﺗﻤﺪﹼّﻧﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﯽﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ ﺑﻪ ﺧﻮﺵشﻧﻮﯾﺴﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺁآﻥن‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﺎﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﺣﺴﻦ ﺧﻄﻮﻁط ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺯزﺵش ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‬
‫ﻫﻢ ﻏﺎﻓﻞ ﻧﺒﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﺟ‪‬ﻬﺎﺕت ﺯزﻣﯿﻨﻪﺍاﯼی ﻣﺴﺎﻋﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﻨﺮﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﻭو ﻫﻨﺮﭘﺮﻭوﺭرﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺍاﺻﻮﻻ‪ ‬ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺸﺨﹼّﺼﻪﻫﺎﯼی ﻋﻤﺪﮤۀ ﻫﺮ ﺩدﻭو‬
‫ﺁآﺋﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺻ‪‬ﻨﻊ‪ ،‬ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﮐﻼﻡم‪ ،‬ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﭘﻮﺷﺶ ﻭو ﺁآﺭرﺍاﯾﺶ‪ ،‬ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺗﻠﻄﯿﻒ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺑﻪ ﮐﺎﺭر‬
‫ﺭرﻓﺘﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺍاﺯز ﺯزﯾﺮ‬
‫ﺩدﺳﺖ ﺷﻤﺎ ﺧﺎﺭرﺝج ﻣﯽﺷﻮﺩد ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺪﺭرﺟﮥ ﮐﻤﺎﻝل ﺑﺎﺷﺪ‪ ١۱۶.‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ‬
‫ﺑﻬﺎﺀء ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ "ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺟﺮ ﺍاﺣﺪﯼی ﺭرﺍا ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻧﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﺭرﺑﺎﺏب ﻫﻨﺮ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺤﺘﺮﻡم ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪".‬‬

‫‪255‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺸﺮﻕقﺍاﻻﺫذﮐﺎﺭر ﺑﯽﮔﻤﺎﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺷﮑﻮﻫﻤﻨﺪ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻄﻠﺒﯽ ﭼﻨﺪﺍاﻥن ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺟﺰ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ‪٢۲‬‬
‫ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ "ﻻﯾﻖ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﻣﻘﺘﺪﺭرﯾﻦ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻪ ‪ ١۱٨۸‬ﻣﺴﺠﺪ‬
‫ﺟﺪﺍا ﺟﺪﯾﺪﺍاﹰً ﺑﺎﺳﻢ ﺣﺮﻭوﻑف ﺣﯽ‪ ‬ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻨﺎ ﮐﻨﻨﺪ ‪ ...‬ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻧﻬﺎ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻭو ﺗﻘﺪﯾﺲ‬
‫ﻭو ﺗﻮﺣﯿﺪ ﻭو ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺑﺠﺎ ﺁآﻭوﺭرﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻧﻬﺎ ﻫﺮ ﻗﺪﺭر ﮐﻪ ﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺍاﺭرﺗﻔﺎﻉع ﺩدﻫﻨﺪ‬
‫ﻣﺼﺒﺎﺡح ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺳﺮﺍاﻑف ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺖ ‪ "...‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﻘﻂ ﺩدﻭو ﺧﺼﻮﺻﯿﺖ‬
‫ﻣﻌﺒﺪ ﯾﺎ ﻣﺴﺠﺪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺭرﺗﻔﺎﻉع ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯿﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺩدﺭر ﻣﺸﺎﺭرﻕقﺍاﻻﺫذﮐﺎﺭر‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺮﻋﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺁآﻣﺪﻩه‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻋﺮﺑﯽ ﺳﻼﻃﯿﻨﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﻌﻮﺙث ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻣﺄﻣﻮﺭر ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺁآﯾﺎﺗﯽ ﺑﺮ ﮐﺘﯿﺒﻪﻫﺎﯼی ﺁآﻥن ﻧﻮﯾﺴﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻈﺮﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﻨﺎﯼی ﻣﻘﺎﻡم‬
‫ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺁآﻥن ﺁآﯾﺎﺕت ﻫﻨﻮﺯز ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭو ﺍاﻟﺼﺎﻕق ﻧﺸﺪﻩه‪ ،‬ﻣﻨﻈﻮﺭر ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺁآﻥن ﭼﻪ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ﺗﺄ ﮐﯿﺪﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﺒﺎﺩدﺍاﺕت ﻭو ﺩدﻋﺎ ﻭو ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻣﯽ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر »ﭼﻬﺎﺭر ﺷﺄﻥن«‪ ،‬ﺑﺎﺏب ‪ ١۱۴‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﭘﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﮐﺘﺎﺏب »ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺏب«‪،‬‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه‪" :‬ﻣﻠﺨﹼّﺺ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻋﺎﻟ‪‬ﻢ ﺟﻞ‪ ‬ﺫذﮐﺮﻩه ﺩدﻭوﺳﺖ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﻋﺒﺎﺩد‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺷﺌﻮﻥن ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺍاﻭو ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﮐﻠﹼّﯿ‪‬ﮥ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺧﻮﺩد ﻟﻢﯾﺰﻝل ﻭو‬
‫ﻻﯾﺰﺍاﻝل ﺑﯿﺎﺩد ﺍاﻭو ﻣﺮﺗﻔﻊ ﮔﺮﺩدﻧﺪ ‪"...‬‬
‫ﺍاﺯز ﺩدﯾﮕﺮ ﺟﻠﻮﻩهﻫﺎﯼی ﺗﻤﺪﹼّﻧﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﻋﻠﻢ ﻭو ﻓﻦ‪ ‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﮐﺮﺩدﯾﻢ‬
‫ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻣﻔﯿﺪﻩه‪ ،‬ﺟﻮﻥن ﺻﻨﻌﺖ ﭼﺎﭖپ‪ ،‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻫﻢ ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺗﻮﺳ‪‬ﻞ ﺑﻪ ﺟﺎﺩدﻭو ﻭو ﺟﻨﺒﻞ ﻭو ﺍاﻭوﺭرﺍاﺩد ﺑﯿﻬﻮﺩدﻩه ﺑﺮﺣﺬﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺧﺬ ﻭو ﺍاﻗﺘﺒﺎﺱس ﻋﻠﻢ ﻏﺮﺑﯽ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﻘﻞﮔﺮﺍاﺋﯽ ﺩدﻭو‬
‫ﺧﺼﯿﺼﮥ ﺑﺎﺭرﺯز ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب »ﭼﻬﺎﺭر ﺷﺄﻥن« )ﺑﺎﺏب ‪ ،٨۸‬ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫‪ (۵‬ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻋﻠﻢ ﺩدﯾﻦ ﻧﺰﺩد ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﻪ ﺷﺮﺍاﻓﺖ ﻋﻠﻢ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن »ﭼﻬﺎﺭر ﺷﺄﻥن« )ﺑﺎﺏب ‪ ،١۱١۱‬ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻫﻢ( ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﺭرﻭوﭘﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﮑﻮﺷﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺧﻮﺩد ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﻣﻨﺘﻔﻊ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺎﺏب ‪ ١۱٧۷‬ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻫﻢ ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺮ ﺧﯿﺮﯼی ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ‬
‫ﺍاﺳﺒﺎﺏب ﺧﻮﺩدﺵش ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺍاﺭرﻭوﭘﺎﺋﯿﺎﻥن )ﺍاﻧﺠﯿﻠﯿﻮﻥن( ﺑﺎ ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻥن‬

‫‪256‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭوﺳﺎﯾﻞ ﻭو ﺍاﺳﺒﺎﺏب ﻣﻈﻔﹼّﺮ ﻭو ﻏﺎﻟﺐ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﺷﻤﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﮐﻨﯿﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺭر‬
‫ﺧﻮﺩد ﺑﺎ ﺍاﺳﺒﺎﺏب ﻇﻔﺮ ﯾﺎﺑﯿﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﻭو ﺑﺎﻃﻞ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺑﻪ ﺍاﺳﺒﺎﺏب ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺍاﻣﻮﺭر ﻏﯿﺒﯿ‪‬ﮥ ﻣﻮﻫﻮﻣﻪ ﻧﺒﺎﺷﯿﺪ )»ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺏب«‪ ،‬ﺻﺺ ‪ ،۶٩۹–۶٨۸‬ﻋﯿﻦ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﮥ ﺍاﺧﯿﺮ(‪ .‬ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺭرﺍا ﻣﯽ ﺗﻮﺍاﻥن ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﺮﺩد‬
‫ﺑﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻃﺮﺍاﺯز‬
‫ﭘﻨﺠﻢ ﺩدﺭر ﺣﻔﻆ ﻭو ﺻﯿﺎﻧﺖ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﻋﺒﺎﺩدﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺭر ﺍاﻏﻤﺎﺽض ﻧﮑﻨﻨﺪ‪،‬‬
‫ﺑﺤﻖ‪ ‬ﻭو ﺻﺪﻕق ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺟﺮ ﺍاﺣﺪﯼی ﺭرﺍا ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻧﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﺭرﺑﺎﺏب ﻫﻨﺮ‬
‫]ﺑﻪ ﺍاﻗﻮﱝ ﺍاﺣﺘﻤﺎﻝل ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺻﻨﻌﺖ[ ﺭرﺍا ﻣﺤﺘﺮﻡم ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ ﺣﺰﺏب ﻗﺒﻞ ]ﺷﯿﻌﻪ[‬
‫ﻟﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﹺِﺒ‪‬ﺪﮔﻮﺋﯽ ﻧﯿﺎﻻﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺻﻨﻌﺖ ﺍاﺯز ﺍاﻓﻖ ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻏﺮﺏب ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر‪ ،‬ﻭو ﻧﻬﺮ‬
‫ﻫﻨﺮ ﺍاﺯز ﺑﺤﺮ ﺁآﻥن ﺟﻬﺖ ﺟﺎﺭرﯼی‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﻧﺼﺎﻑف ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻗﺪﺭر ﻧﻌﻤﺖ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻟﻌﻤﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﺑﻤﺜﺎﺑﻪ ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺭرﻭوﺷﻦ ﻭو ﻣﻨﯿﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯽﻃﻠﺒﯿﻢ ﮐﻞ‪ ‬ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺎﻧﻮﺍاﺭرﺵش ﻣﻨﻮ‪‬ﺭر ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪".‬‬
‫ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺳﻄﻮﺭر ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮﯾﻦ ﺧﺼﻠﺖ ﺗﻤﺪﹼّﻧﯽ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﻭو‬
‫ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﻣﺮﺗﺒﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﻣﻨﻊ ﺑﺮﺩدﮔﯽ‪ ،‬ﺭرﻓﻊ ﺣﺠﺎﺏب ﺍاﺯز ﺯزﻧﺎﻥن‪،‬‬
‫ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻭو ﺗﺮﺑﯿﺖ ﭘﺴﺮﺍاﻥن ﻭو ﺩدﺧﺘﺮﺍاﻥن ﻫﺮ ﺩدﻭو‪ ،‬ﻣﻨﻊ ﺗﻨﺒﯿﻬﺎﺕت ﺑﺪﻧﯽ‪ ،‬ﺑﺰﺭرﮔﺪﺍاﺷﺖ ﺧ‪‬ﺮ‪‬ﺩد‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻨﻊ ﻇﻠﻢ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺭر ﺑﻪ ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﻧﻬﯽ ﺍاﺯز ﺷﺮﺏب ﺍاﻟﮑﻞ ﻭو ﻣﺨﺪﹼّﺭرﺍاﺕت‪ ،‬ﺣﮑﻢ ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﺍاﺩدﺏب‬
‫ﺩدﺭر ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻭو ﻣﺘﺎﻧﺖ ﻭو ﻭوﻗﺎﺭر ﺩدﺭر ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﺑﺎ ﻣﺮﺩدﻡم‪ ،‬ﺣﺘﯽ ﻣﺮﺍاﻋﺎﺕت ﺧﺎﺹص‪ ‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺮﺩدﻩه ﻭو‬
‫ﺟﺴﺪ ﻣﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﺟﻠﻮﻩهﻫﺎﯼی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﻭو ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ .5‬ﻓﻠﺴﻔﮥ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍاﻫﯿﻢ ﻓﻠﺴﻔﮥ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﭼﻨﺪ ﺍاﺻﻞ ﺧﻼﺻﻪ ﮐﻨﯿﻢ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ‪ ۵‬ﻣﻄﻠﺐ‬
‫ﺫذﯾﻞ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‪:‬‬
‫‪ –١۱‬ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﺑﻪ ﺣﯿﺜﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺷﺮﻑف ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﺣﻘﻮﻕق ﺑﺸﺮ؛‬
‫‪ –٢۲‬ﺻﻠﺢ ﻭو ﺳﺎﺯزﺵشﻃﻠﺒﯽ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺩدﺭر ﺭرﺃأﻓﺖ ﻭو ﺷﻔﻘﺖ؛‬
‫‪ –٣۳‬ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻋﻘﻼﻧﯿﺖ ﻭو ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺻﺤﯿﺢ ﮐﻠﻤﻪ؛‬
‫‪١۱٧۷‬‬
‫‪ –۴‬ﻣﺒﺎﺭرﺯزﻩه ﺑﺎ ﺧﺮﺍاﻓﺎﺕت ﺩدﯾﻨﯽ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺭرﺩد‪ ‬ﺗﻌﺼ‪‬ﺒﺎﺕت ﺩدﯾﻨﯽ؛‬

‫‪257‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –۵‬ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖﺩدﺍاﺩدﻥن ﺑﻪ ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﻭو ﻟﻄﺎﻓﺖ ﻭو ﻫﻨﺮ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﭘﻨﺞ ﻣﻄﻠﺐ ﻫﻤﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻗﺒﻠﯽ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺁآﻣﺪ‪.‬‬

‫ﺳﺨﻦ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﲐ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻭو‬
‫ﺗﺠﻠﯿﻞ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻣﯽﺩدﻫﯿﻢ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫‪ ‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎ ﮐﻪ ﻗﺪﺭرﺵش ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء ﻭو ﺍاﻣﺮﺵش ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﺍاﺭرﻓﻊ ﺍا ﺯز ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﻭو ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ ‬ﻫﯿﭻ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮐﯽ ﺳﺒﻘﺖ ﻧﯿﺎﺑﺪ ﺑﺮ ﮐﯿﻔﯿ‪‬ﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو ﻭو ﻫﯿﭻ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺍاﺣﺎﻃﻪ ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ‬
‫ﺑﺮ ﮐﻤﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو‪.‬‬
‫‪ ‬ﻗﻞ ﺍاﻧﹼّﻪ ]ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ[ ﺳﻠﻄﺎﻥنﺍاﻟﺮ‪‬ﺳ‪‬ﻞ ﻭو ﮐﺘﺎﺑ‪‬ﻪ ﻻ‪‬ﻡم‪‬ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺍاﻥن ﺍاﻧﺘﻢ‬
‫ﻣﻦ ﺍاﻟﻌﺎﺭرﻓﯿﻦ‪.‬‬
‫ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺗﮑﺮﯾﻢ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺘﻮﺍاﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﮔﻔﺘﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺣﺘﯽ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻣﻠﺨﹼّﺺ ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﺑﺎﺏب ﺳﺎﺩدﺱس ﺍاﺯز‬
‫ﻭوﺍاﺣﺪ ﺳﺎﺩدﺱس‪ ،‬ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﻗﺴﻢ ﺑﺬﺍاﺕت ﻣﻘﺪﹼّﺳﯽ ﮐﻪ ﺷﺮﯾﮏ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻭو ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﯾﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﯾﮏ ﺁآﯾﻪ ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺗﻼﻭوﺕت ﻧﻤﻮﺩدﻥن ﺍاﻋﻈﻢﺗﺮ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺷﺪﻩه‪".‬‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﺑﺎﺏب ﺗﺎﺳﻊﻋﺸﺮ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﻣﺎ ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺗﺤﻔﺔﹲٌ ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻟﯽ ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ‪".‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺑﺎﺏب ﺛﺎﻟﺚ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺛﺎﻟﺚ ﺑﯿﺎﻥن ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ‪" :‬ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﻭو ﻣﻦ ﻓﯿﻪ ﻃﺎﺋﻒ ﻓﯽ‬
‫ﺣﻮﻝل ﻗﻮﻝل ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ‪".‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﺎﺏب ﺳﺎﺑﻊ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺛﺎﻟﺚ ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ‪" :‬ﻣﺎ ﻗﺪ ﻧﺰ‪‬ﻝلﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻦ ﺫذﮐﺮ‬
‫ﻟﻘﺎﺋﻪ ﺍاﻭو ﻟﻘﺎﺀء ﺍاﻟﺮﺏب‪ ‬ﺍاﻧﹼّﻤﺎ ﺍاﻟﻤﺮﺍاﺩد ﺑﻪ ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻﻥنﹼّﹺِ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻﯾ‪‬ﺮﱝ ﺑﺬﺍاﺗﻪ‪".‬‬

‫‪258‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭو ﭼﻘﺪﺭر ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻪ ﺫذﮐﺮﺵش ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻧﯿﺎﻣﺪ ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﮔﺮﺍاﻣﯽ ﺩدﺍاﺷﺖ‬
‫ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻫﺮ ﻓﺮﺩد ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺧﯿﺮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺩدﻓﺘﺮﯼی ﺑﻨﻮﯾﺴﺪ‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺩدﺍاﻣﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻮﻋﻮﺩد )ﺑﺎﺏب ‪ ٩۹‬ﺍاﺯز ﻭوﺣﺪ ‪ ،(٨۸‬ﯾﺎ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﻫﻤﮥ‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ )‪ ،(٨۸/١۱۶‬ﻭو ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﻗﯿﺎﻡم ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺩدﺍاﯼی ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﺑﻪ ﻣﺠﺮ‪‬ﺩد ﺷﻨﯿﺪﻥن ﻧﺎﻡم‬
‫ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺑﯿﺎﻥن )‪ (۶/١۱۵‬ﻭو ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺗﻘﺪﯾﻢ ﻣﻘﺎﺩدﯾﺮﯼی ﻃﻼ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺣﮑﹼّﺎﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﻧﮕﻬﺪﺍاﺭرﯼی‬
‫ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺧﺰﺍاﻧﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﺣﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﺎﻧﻨﺪ )‪ ،(١۱٠۰/١۱۶‬ﻭو‬
‫ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺫذﮐﺮ ﻣﮑﺮ‪‬ﺭر ﻣﻦﯾﻈﻬﺮﻩهﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﺮﻭوﻑف ﺣﯽ‪ ‬ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺷﺐ ﺟﻤﻌﻪ ﻭو ﯾﻮﻡم ﺁآﻥن )‬
‫‪ ،(٨۸/١۱٩۹‬ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﻧﻮﺯزﺩدﻩه ﺭرﻭوﺯز ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻧﻘﻄﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻫﻨﮕﺎﻡم ﺭرﺟﻌﺖ ﺍاﻭو ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﻫﺪ )ﺑﺎﺏب ‪ – ۵‬ﻭوﺍاﺣﺪ ‪ ،(۵‬ﮐﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ‬
‫ﺍاﻓﺎﺩدﻩه ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻓﺼﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ »ﺩدﻭوﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ«‬
‫ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﺗﻤﺎﻡم ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺁآﻥن ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻘﺮﻭوﻥن ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﺑﺎ‬
‫ﺍاﺻﻮﻝل ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﻮﺍاﻓﻖ ﺍاﺳﺖ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ‪ ...‬ﻣﺒﺸﹼّﺮ ﻭو‬
‫ﺷﺎﺭرﻉع ﺍاﯾﻦ ﺁآﺋﯿﻦ ﻧﺎﺯزﻧﯿﻦ ﺭرﺍا ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺩدﺍاﻧﯿﻢ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ‪ ...‬ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﻧﺎﺯزﻝل‪:‬‬
‫»ﻗﻞ ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻨﻘﻄﺔ ﺍاﻻﻭوﻟﲐ ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﻓﯽ ﻗﻤﯿﺼﺔ ﺍاﻻﺧﺮﱝ‪ «.‬ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺣﺮﻭوﻓﺎﺕت ﺣﯽ‪ ‬ﺧﻄﺎﺑﺎﹰً ﺑﺎﻟﻨﻔﺴﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪» :‬ﺍاﻥنﹼّ ﻫﺬﺍا ﻟﻬﻮ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﻇﻬﺮ ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻟﺴﺘﹼّﯿﻦ«" )ﺩدﻭوﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ‪(۶٧۷–۶۶ ،‬‬
‫ﭼﻮﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﻣﮑﺸﻮﻑفﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﺩد ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺳﺮ‪ ‬ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﮐﺎﺭر ﺑﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺑﺤﺜﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺩدﮐﺘﺮ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﭼﻬﺎﺭرﮔﺎﻧﮥ ﺳﺮ‪ ‬ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻣ‪‬ﮥ ﻣﺮﺩدﻡم ﺩدﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺍاﻣﺎﻡم ﺯزﻣﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﯽﺩدﯾﺪﻧﺪ )ﻣﺮﺣﻠﻪ ﯾﺎ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﺳﺮ‪ ،(‬ﻭوﻟﯽ ﺧﻮﺍاﺹص ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺧﺺ‪ ‬ﺧﻮﺍاﺹص ﮐﺴﺎﻧﯽ‬ ‫‪١۱٨۸‬‬
‫ﺍاﺳﺘﻘﻼﻝل ﻇﻬﻮﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﺶ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪﻧﺪ )ﻣﺮﺣﻠﮥ ﺳﺮ‪ ‬ﺳﺮ‪.(‬‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺁآﺋﯿﻦ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺭرﺍا ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ ﻭو ﺯزﻣﯿﻨﻪﺳﺎﺯز ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ )ﺳﺮ‪ ‬ﻣﺴﺘﺴﺮ‪.(‬‬
‫ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﺎ ﻏﻮﺭر ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﮥ ﭼﻬﺎﺭرﻣﯽ ﻣﯽﺭرﺳﯿﻢ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد‬
‫ﺑﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥنﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻣﻨﯿﻊ »ﺩدﻭوﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ« ﻧﯿﺰ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺭرﺍا ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﻣﺮﺗﺒﮥ ﺳﺮ‪ ‬ﻣﻘﻨﹼّﻊ ﺑﺎﻟﺴﺮ‪ ‬ﻧﺎﻣﯿﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﻣﻮﻻﯼی‬
‫ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺩدﺭر »ﺩدﻭوﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ«‪ ،‬ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﻭوﺻﯿ‪‬ﺖ ﻧﺎﻣﮥ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺷﺘﻪ‪ ،‬ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‬

‫‪259‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺍاﻝل‪ ‬ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﺭرﺍاﺯز ﻗﹸُﺮﺏب ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺍا ﻧﺘﻮﺍاﻧﺪ ﯾﺎﻓﺖ‪،‬‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺗﺼﺎﻭوﯾﺮ ﻭو ﺗﻌﺎﺑﯿﺮﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﻫﺴﺖ ﺭرﺟﻮﻉع ﻭو ﺍاﺭرﺟﺎﻉع ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﭼﻮﻥن‬
‫ﻃﻠﻮﻉع ﺷﻤﺲ ﻭوﺍاﺣﺪ ﯾﮏ ﺑﺎﺭر ﺍاﺯز ﺑﺮﺝج ﺣ‪‬ﻤ‪‬ﻞ ﻭو ﺑﺎﺭر ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺑﺮﺝج ﺍاﺳﺪ )ﻧﺴﺨﮥ ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪،‬‬
‫ﺹص ‪.(١۱٢۲٧۷‬‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖﻫﺎ‬

‫‪ .1‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﻫﻢ‪ ‬ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻘﺎﻡم‪ ،‬ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﺯزﯾﺮ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪:‬‬
‫• ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﯽ ﻓﯿﻀﯽ‪ :‬ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪١۱٩۹٨۸٧۷ ،‬؛‬
‫• ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‪ :‬ﻋﻬﺪ ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب؛‬
‫• ﺩدﮐﺘﺮ ﻧﺼﺮﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ‪ :‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب‪ ،‬ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا‪١۱٩۹٩۹۵ ،‬؛‬
‫• ﺩدﮐﺘﺮ ﺭرﯾﺎﺽض ﻗﺪﯾﻤﯽ‪ :‬ﺳﻠﻄﺎﻥن ﺭر‪‬ﺳ‪‬ﻞ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا ؛‬
‫• ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‪ :‬ﻣﻘﺎﻻﺕت ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺩدﺭر ﻣﺠﻼﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ؛‬
‫• ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻓﺎﺿﻞ ﻗﺎﺋﻨﯽ‪ :‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺑﺪﯾﻊ ﺑﯿﺎﻧﯽ )ﺳﺎﻝل ؟(؛‬
‫• ﺍاﺳﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ‪ :‬ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟﺤﻖ‪ – ‬ﺟﻠﺪ ﺳﻮ‪‬ﻡم )ﺗﺎﺯزﻩه ﭼﺎﭖپ ﺷﺪﻩه(؛‬
‫• ﻋﻠﯽﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻓﺮﻩهﻭوﺷﯽ‪ :‬ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺏب‪ ،‬ﺍاﺻﻔﻬﺎﻥن‪١۱٣۳٢۲٣۳ ،‬؛‬
‫• ﻧﯿﮑﻼ‪ :‬ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺑﺎﺏب – ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﻋﻠﯽﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬
‫ﻓﺮﻩهﻭوﺷﯽ )ﺳﺎﻝل ؟(‪.‬‬
‫‌‬
‫ﺩدﺭر ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺍاﯾﻦ ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﺩدﺭرﺧﻮﺭر ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫‪Abbas Amanat: Resurrection and Renewal, The Making of the Bábí .1‬‬
‫‪Movement in Iran, 1989‬؛‬
‫‪H. M. Balyusi: The Báb, 1975 .2‬‬
‫‪Nader Saiedi: The Gate of Heart, Understanding the Writings of the Báb .3‬‬
‫ﻫﻢ ﺁآﻗﺎﯼی ﺩدﮐﺘﺮ ﻧﺼﺮﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ ﻭو ﻫﻢ ﺁآﻗﺎﯼی ﺩدﮐﺘﺮ ﻧﺎﺩدﺭر ﺳﻌﯿﺪﯼی ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل‬
‫‪ ٢۲٠۰٠۰٧۷‬ﺳﺨﻨﺮﺍاﻧﯽﻫﺎﯼی ﺳﻮﺩدﻣﻨﺪﯼی ﺩدﺭر ﺗﺎﻣﺒﺎﺥخ ﺍاﻟﻤﺎﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﺩد ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺳﻄﻮﺭر ﺑﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖﻫﺎﯼی ﺁآﻥن ﺭرﺟﻮﻉع ﻣﯽ‌ﺩدﻫﺪ ﻭو ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻧﮕﺎﺭرﺵش ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺪﯾﻮﻥن ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻣﯽﺩدﺍاﻧﺪ‪.‬‬

‫‪260‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ .2‬ﺭرﺳﺎﻟﮥ »ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺒﻌﻪ« ﺩدﺭر ﺟﺒﻞ ﻣﺎﮐﻮ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺣﺪﻭوﺩد ﭼﻬﺎﺭر ﺳﺎﻝل ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺳﺎﻟﻪ‪.‬‬
‫‪ .3‬ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ‪ ،‬ﺹص ‪.٧۷٩۹٠۰‬‬
‫‪ .4‬ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب‪ ،‬ﺹص ‪.٨۸٠۰٠۰‬‬
‫‪ .5‬ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ‪ ،‬ﺹص ‪.٨۸٢۲١۱‬‬
‫‪ .6‬ﺑﻪ ﺍاﻗﻮﱝ ﺍاﺣﺘﻤﺎﻝل ﺑﺎﺳﻤﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﻤﺎﯾﻢ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﺯزﻝل ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻪ ﺩدﺭر ﭼﻨﺪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺑﻌﺪ‬
‫ﺑﻪ ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺑﺎﯾﻦ ﻫﻢ ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه ﺗﺎ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺍاﺳﻤﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﻤﺎﯾﻢ ﮐﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺣﺮﻓﯽ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻡم ﻭو ﺑﻔﺤﻪ ﺣﯿﺎﺕت ﺑﺨﺸﯿﺪﻡم ﺑﻪ ﻣﺤﺎﺭرﺑﻪ ﺑﺎ ﺟﻤﺎﻟﻢ‬
‫ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻧﮑﺎﺭر ﻭو ﺍاﺳﺘﮑﺒﺎﺭرﯼی ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺨﺘﺎﺭر ﻣﻌﺎﺭرﺿﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺷﺒﻬﯽ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﻣﺘﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﻪ ‪."...‬‬
‫‪ .7‬ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‪ ،‬ﺧﻮﺷﻪﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺧﺮﻣﻦ ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،۶‬ﺻﻔﺤﮥ‬
‫‪.٢۲٩۹‬‬
‫‪ .8‬ﺑﻪ ﮔﻔﺘﮥ ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب‪ ،‬ﺻﻔﺤﮥ ‪ ،٨۸٩۹۴‬ﺑﺎﺏب ﻫﻔﺘﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﭼﻬﺎﺭرﻡم »ﺑﯿﺎﻥن ﻋﺮﺑﯽ« ﻫﻢ ﮔﻮﯾﺎﯼی ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ .9‬ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﻣﻘﺎﻟﮥ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﺩدﺭر ﺧﻮﺷﻪﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺧﺮﻣﻦ ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻫﻨﺮ‪،‬‬
‫ﺝج ‪ – ۶‬ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻟﺬﮐﺮ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ .10‬ﺁآﻗﺎﯼی ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ ﺩدﺭر ﻧﻄﻖ ﻣﻮﻣﺘﻊ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺗﺎﻣﺒﺎﺥخ‪ ،٢۲٠۰٠۰٧۷ ،‬ﻧﮑﺎﺕت ﺫذﯾﻞ‬
‫ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺷﺪﻧﺪ‪ :‬ﺍاﻟﻒ– ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﯾﮏ ﺁآﺋﯿﻦ ﻋﻈﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺍاﺳﺘﻘﻼﻝل‪ ،‬ﻣﺮﺣﻠﮥ ﺍاﺑﺘﺪﺍاﺋﯽ ﺁآﺋﯿﻦ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﻣﻘﺪﹼّﻣﮥ ﻇﻬﻮﺭر ﺛﺎﻧﻮﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺏب– ﺁآﺋﯿﻦ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺟﺎﻣﻌﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺭرﺍا ﻫﻢ ﺩدﺭرﺑﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩد‪ .‬ﭖپ– ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﻭو ﻓﻠﺴﻔﮥ ﺍاﻭوﻻﯼی ﺑﺎﺑﯽ–ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺗﻘﺮﯾﺒﺎﹰً ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻬﲐ ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻣﺠﻤﻞﺗﺮ ﺁآﻣﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺕت– ﻫﺪﻑف ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽﮐﺮﺩدﻥن ﺟﻬﺎﻥن ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﻭو ﺍاﻧﺘﻘﺎﻝل‬
‫ﻧﻔﻮﺱس ﺍاﺯز ﺫذﺭر‪ ‬ﺍاﺟﺴﺎﻡم ﺑﻪ ﺫذﺭر‪ ‬ﺍاﻓﺌﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭرﯼی ﮐﻪ ﺧﻠﻖ ﺁآﻣﺎﺩدﮤۀ ﺩدﺭرﮎک ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﻣﻦ ﻋﻠﯽﺍاﻻﺭرﺽض ﺍاﺳﺖ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺙث–‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻭو ﻧﻈﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻣﺪﻝل ﮐﻢﺭرﻧﮕﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ .11‬ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﮐﺘﺎﺏب »ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب«‪ ،‬ﺻﺺ ‪.٨۸١۱٣۳–٨۸١۱٢۲‬‬

‫‪261‬‬
‫ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ .12‬ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب‪ ،‬ﺹص ‪.٩۹۶١۱‬‬
‫‪ .13‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر »ﺻﺤﯿﻔﮥ ﺍاﺻﻮﻝل ﻭو ﻓﺮﻭوﻉع« ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺭرﺍا ﻻ ﻣﻦ ﺷﯿﺌﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﯿ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺑﻼ ﮐﯿﻒ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺧﻠﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺭرﺍا ﺑﻌﻠﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو )ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،١۱‬ﺻﻔﺤﮥ ‪.(٩۹٩۹‬‬
‫‪ .14‬ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﭘ‪‬ﺴﺖ ﺍاﺳﺖ ﯾﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺨﺎﺑﺮﺍاﺕت‬
‫ﺟﺪﯾﺪ ﭼﻮﻥن ﺗﻠﮕﺮﺍاﻑف‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺪﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺧﺘﺮﺍاﻉع ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻧﯿﺰ ﻣﯽ‬
‫ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺑﻪ ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﺻﻨﻌﺖ ﭼﺎﭖپ ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺧﻮﺩد ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‬
‫)ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪.(٨۸/٧۷ ،‬‬
‫‪ .15‬ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺍاﻭوﺳﺘﺎﺋﯽ ﻣﺎﻩهﻫﺎ ﻭو ﺍاﻋﯿﺎﺩد ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺧﺪﺍا ﻭو ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥن ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﻭو ﺍاﯾﺰﺩدﺍاﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﻣﺸﺎﺳﭙﻨﺪﺍاﻥن ﻣﻨﺴﻮﺏب ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ .16‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭر‪ ،‬ﻧﺎﻡم ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺎﻩهﻫﺎ ﻭو ﺭرﻭوﺯزﻫﺎﯼی ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺍاﻭوﺳﺘﺎﺋﯽ‪ ،‬ﻧﺎﻡم ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺰﺩدﺍاﻥن‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﺟﻬﺎﻥن ﻣﯿﻨﻮﯼی ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮤۀ ﭘﺎﺩدﺷﺎﻫﯽ ﺍاﯾﺰﺩدﯼی ﻭو ﻓﺮ ﻭو ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭر ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﯽ‬
‫ﺷﻮﺩد ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺷﻬﺮﺍاﻟﻤﻠﮏ ﯾﺎ ﺷﻬﺮﺍاﻟﺴﻠﻄﺎﻥن ﺩدﺭر ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﻣﺎﻩه ﻭو‬
‫ﺭرﻭوﺯز ﻣﻬﺮ ﺭرﺍا ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺑﺎ ﺷﻬﺮﺍاﻟﻨﻮﺭر ﻭو ﯾﻮﻡمﺍاﻟﻨﻮﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﻧﻬﺎﺩد ‪...‬‬
‫‪ .17‬ﻓﹶَﺮ‪‬ﻩهﻭو‪‬ﺷﯽ‪» ،‬ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺏب«‪ ،‬ﺹص ‪.٨۸۵‬‬
‫‪ .18‬ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﺑﻪ ﮔﻔﺘﮥ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻥن ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬ﺩدﯾﻦ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺻﻞ ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس ﺁآﻥن‬
‫ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﺭرﺟﻌﺖ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ .19‬ﺁآﻗﺎﯼی ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺣﻖ‪ ‬ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺍاﺯز‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺁآﻏﺎﺯز ﺑﺎ ﻗﯿﻮﻡمﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﺟﺪﯾﺪ ﻭو ﻣﺴﺘﻘﻞ‪‬‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﺿﻤﻨﯽ ﺍاﻋﻼﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت‪" :‬ﺍاﻥن ﻫﺬﺍا ﻟﻬﻮ‬
‫ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺻﺮﺍاﻁط ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻻﺭرﺽض ﻓﻤﻦ ﺷﺎﺀء ﺍاﺗﺨﺬﻩه ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﻟﺤﻖ‪‬‬
‫ﺳﺒﯿﻼ‪"‬؛ ﻭو ﯾﺎ "ﺍاﻧﹼّﺎ ﺑﺤﻖ‪ ‬ﻗﺪ ﻧﺰ‪‬ﻟﻨﺎ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻋﻠﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻣﺔ‪ ‬ﺭرﺑ‪‬ﮏ ﺑﻬﻢ ﻭو ﻟﻘﺪ ﻧﺰﻟﻨﺎ ﻫﺬﺍا‬
‫ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﺑﻠﺴﺎﻥن ﺍاﻟﺬﮐﺮ ]ﻟﻘﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب[ ‪"...‬؛ ﻭو ﯾﺎ "ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺪ ﺟﻌﻠﮏ ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺑﺎﻟﺤﻖ‪ ‬ﻣ‪‬ﻨﺬﺭرﺍاﹰً ﻭو ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﻤﺆﻣﻨﯿﻦ ﻫﺎﺩدﯾﺎ ﻭو ﻋﻠﯽ ﺳﺮ‪ ‬ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻣﻬﺪﯾﺎﹰً‪".‬‬

‫‪262‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻧﺎﺻﺮ ﻧﺒﯿﻠﯽ‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﺁآﻣﯿﺰﻩهﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﭼﯿﺴﺘﯽ ﺍاﺯز ﺩدﯾﺮﺑﺎﺯز‬
‫‌‬ ‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍاﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺎﻧﻮﻥن ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﻣﺘﻔﮑﹼّﺮﯾﻦ ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﻩه‌ﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻔﮑﹼّﺮ‪،‬‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﮐﻼﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﻓﻼﺳﻔﻪ‬
‫ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪﺍاﻧﺪ ﻭو ﻋﺮﻓﺎ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺴﻮﯼی‬
‫‌‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺭرﺍا ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو‬
‫‌‬ ‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺻﻔﺖ ﻭو ﻧﻌﺖ ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﻧﻬﺎﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭوﺍاﻫﻞ ﮐﻼﻡم ﻣﺒﺪﺃأ ﺍاﺻﻠﯽ ﺍاﺳﺘﺪﻻﻝل ﺭرﺍا ﻭوﺣﯽ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﯾﺎﺭر ﺑﯽ ﻧﺎﻡم ﻭو ﻧﺸﺎﻥن ﻧﺎﻡم‬
‫ﺩدﺍاﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫‌‬ ‫ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﻭو ﮐﻼﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺻﺎﺩدﺭرﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﻭوﺟﻮﺩدﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﻄﻮﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩدﺭر‬
‫‌‬ ‫ﻫﺮﭼﻨﺪ‬
‫ﺣﻮﺯزﻩه‌ﻫﺎﯼی ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﮐﻼﻡم‪ ،‬ﻣﻄﺮﺡح ﻭو ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﻋﻠﻢ‬
‫ﻧﯿﺰ ﻋﺎﻟﻢ ﺩدﺭر ﺟﺴﺘﺠﻮﯼی ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﻫﻨﺮ ﻫﻢ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺩدﺭر ﭘﯽ‬
‫ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ​ﻫﺎﯼی ﻫﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺳﺮﻣﻨﺸﺄ ﺁآﻧﻬﺎ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻭو ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﻣﻄﻠﻖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﭘﺎﯾﻪ ﻭوﺍاﺳﺎﺱس ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﺤﺮ‪‬ﮎک‬
‫ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺗﻼﺷﻬﺎﯼی ﻓﮑﺮﯼی ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺣﻮﺯزﻩه​ﻫﺎﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺭرﻑف‬
‫ﺑﺸﺮﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﺧﺪﺍاﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﯾﺎﺩد ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺳﺮ ﻭو ﮐﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺧﺪﺍاﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎ ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻧﺴﺎﻥن​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎ ﻻﺯزﻡم ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﮐﻠﹼّﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻣﻤﮑﻦ‬
‫ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻫﺴﺘﯿﻢ ﻭو ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﺎﺯز ﻫﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﮐﺎﻧﻮﻥن ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪263‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺗﻘﺴﯿﻢ​ﺑﻨﺪﯼی ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﺗﺄﻣ‪‬ﻼﺕت ﻓﻠﺴﻔﯽ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﻭو ﺑﺨﺶ‬
‫ﻫﺴﺘﯽ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﺷﻨﺎﺧﺖ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻘﺴﯿﻢ​ﺑﻨﺪﯼی‬
‫ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺍاﻫﻤﯿﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺮﻓﺖ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﻧﻘﺶ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺳﻨﺠﺶ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺍا‬
‫ﻣﯽ‌ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺍاﻻ‪ ‬ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻨﺸﺄ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﺟﺰﺋﯽ ﺍاﺯز ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖﺷﻨﺎﺳﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻫﺴﺘﯽ‌ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻌﻄﻮﻑف‬
‫‌‬ ‫ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻮﻋﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ‬
‫ﻭو ﻣﺮﺑﻮﻁط ﻣﯽ‌ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺟﺰﺋﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻗﺪﯾﻤﯽﺗﺮﯾﻦ‬
‫‌‬ ‫ﺳﺎﺑﻘﻪﺍاﯼی ﺑﺲ ﺩدﯾﺮﯾﻨﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﻣﺎ‬
‫‌‬ ‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪،‬‬
‫ﻧﻈﺮﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻣﺪﻭو‪‬ﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﻪ‌ﻫﺎﯼی ﺭرﻭوﺷﻦ ﻭو ﻣﺸﺨﹼّﺺ ﻭو ﻣﺮﺗﹼّﺐ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﻓﻼﺳﻔﮥ ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﺪﻩه​ﻫﺎﯼی‬
‫ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻣﯿﻼﺩد ﺑﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﯿﺮﺍاﺙث​ﺩدﺍاﺭرﺍاﻥن ﺗﻤﺪﹼّﻧﻬﺎﯼی ﮐﻬﻦ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺗﻮﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﻬﺮﻩه​ﮔﯿﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﯿﺮﺍاﺙث ﺑﺸﺮﯼی ﻭو ﺑﺎ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺳﺘﺪ ﻓﮑﺮﯼی ﺑﺎ ﺗﻤﺪﹼّﻧﻬﺎﯼی‬
‫ﻫﻤﺰﻣﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺑﺮ ﻏﻨﺎﯼی ﺍاﯾﻦ ﺩدﺳﺖ​ﺁآﻭوﺭرﺩدﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺯزﯾﺎﺩدﯼی ﺑﯿﻔﺰﺍاﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺳﯿﺮ ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﺴﺘﯽ‪ ،‬ﺗﺤﻮ‪‬ﻟﯽ ﺷﮕﺮﻑف ﻭو ﻋﻤﯿﻖ ﺭرﺍا ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺁآﯾﻨﺪﮔﺎﻥن ﺩدﺭر ﻃﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻭوﺍاﻋﺼﺎﺭر ﺁآﺗﯿﻪ ﺛﺮﻭوﺕت ﻣﻌﻨﻮﯼی ﻋﻈﯿﻢ ﻭو ﻣﺎﻧﺪﮔﺎﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﮔﺎﺭر‬
‫ﺑﮕﺬﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺪﺭرﺳﺘﯽ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻧﺤﻠﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻘﯿﺪﺗﯽ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻫﻤﻪ ﺭرﯾﺸﻪ ﺩدﺭر ﺣﮑﻤﺖ ﺣﮑﻤﺎﯼی ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺗﻨﻮ‪‬ﻉع ﻭو‬
‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺁآﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﻭو ﻭوﺍاﻣﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﺎﺕت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن‬
‫ﺣﮑﻤﺎﯼی ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻣﻨﺸﺄ ﻭوﺟﻮﺩد ﭼﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬
‫ﻫﺮﯾﮏ ﺍاﺯز ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺍاﺭرﺑﻌﻪ ﺁآﺏب ﻭو ﺁآﺗﺶ ﻭو ﺑﺎﺩد ﻭو ﺧﺎﮎک ﺭرﺍا ﻣﺒﺪﺃأ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ‌ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭼﻪ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬
‫‌‬ ‫ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺣﺘﹼّﯽ ﻋﺪﺩد ﻭو ﻧﻮﺍا ﺭرﺍا ﻣﻮﺟﺐ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺴﺘﯽ ﺗﻠﻘﯽ‬
‫ﭼﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﯾﮑﺘﺎ ﻭو ﺍاﺯزﻟﯽ ﻭو ﺍاﺑﺪﯼی ﻭو ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو‬
‫ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎﯼی ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺼﺎﺩدﯾﻖ ﻭوﺟﻮﺩد ﭼﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ‬
‫ﻫﻤﭽﻮﻥن ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﯾﺎ ﻫﻤﭽﻮﻥن ﺍاﻓﻼﻃﻮﻥن ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺜﻞ ﺭرﺍا ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﺍاﺭرﺳﻄﻮ ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺳﻮﺕت‬
‫ﻫﻢ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﻗﺎﺋﻞ ﮔﺸﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﺍا ﻃﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻣﺘﻮﺍاﻟﯽ ﻭو ﺗﺎ ﻋﺼﺮ‬
‫ﺣﺎﺿﺮ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﻈﺮﯾﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﻓﻼﺳﻔﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬

‫‪264‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺁآﻧﺎﻥن ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻫﻤﭽﻮﻥن ﺣﺪﻭوﺙث‬
‫ﻭو ﻗﺪﻡم‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﻭو ﻣﻌﻠﻮﻝل‪ ،‬ﻗﻮ‪‬ﻩه ﻭو ﻓﻌﻞ‪ ،‬ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﺣﺮﮐﺖ‪ ،‬ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﮐﺜﺮﺕت‪ ،‬ﺻﻮﺭرﺕت ﻭو‬
‫ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻭو ﺗﺎ ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﺯزﻣﺎﻥن ﮐﻨﻮﻧﯽ ﻣﺘﻔﮑﹼّﺮﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﻋﻤﯿﻘﺎﹰً‬
‫ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﮥ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﺁآﺭرﺍاﺀء ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺻﺪﻭوﺭر‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻣﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺁآﻧﺎﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺎﻡم ﺑﺮﺩد‪ .‬ﺑﺎ ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﻧﺎﻡم ﺑﺮﺩدﻩه ﺷﺪ‪،‬‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﻭو ﻣﻨﻀ‪‬ﻢ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ .‬ﺍاﺣﮑﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺻﺪﻕق ﻭو ﮐﺬﺏب ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﻃﯽ‪ ‬ﻗﺮﻭوﻥن ﻣﺘﻤﺎﺩد‪‬ﯼی ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻭو ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺍاﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺫذﮐﺮ ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ​ﻫﺎ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺳﯿﺮ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط‬
‫ﺑﻪ ﻓﻼﺳﻔﮥ ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن ﺗﺎ ﻧﻮﺍاﻓﻼﻃﻮﻧﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺭرﻭوﺍاﻗﯿ‪‬ﻮﻥن‪ ،‬ﻓﻼﺳﻔﮥ ﺣﻮﺯزﮤۀ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﯾ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺣﮑﻤﺎ‬
‫ﻭو ﻣﺘﮑﻠﹼّﻤﯿﻦ ﻣﺴﯿﺤﯽ‪ ،‬ﻓﻼﺳﻔﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﻼﻡم ﮐﻪ ﺳﻬﻢ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻋﻤﺪﻩه​ﺍاﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ​‪ ،‬ﺗﺎ ﻓﻼﺳﻔﮥ ﻏﺮﺏب ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻗﺮﻭوﻥن ﻭوﺳﻄﯽ ﻭو ﺗﺎ ﺯزﻣﺎﻥن‬
‫ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺭرﺳﺎﺋﻞ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﻔﺼﻞ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﮥ‬
‫ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻧﻤﯽ​ﮔﻨﺠﺪ ﻭو ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺫذﮐﺮ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﺎﺕت ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﮐﻮﺗﺎﻩه ﻭو ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺩدﺍاﺷﺖ ‪.‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺭرﺍا ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﻣﺒﺤﺜﯽ ﺍاﻧﺘﺰﺍاﻋﯽ ﻭو ﺟﺪﺍا ﺍاﺯز ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﻭو ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﯾﺎﺩد ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﭘﺎﯾﮥ ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﻮﺯزﻩه​ﻫﺎﯼی ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﯽ​ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﻋﻤﯿﻖ ﺍاﯾﻦ ﺣﻮﺯزﻩه​ﻫﺎﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ‬
‫ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﮐﻼﻡم ﻭو ﻋﻠﻢ ﻭو ﻫﻨﺮ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺸﺮ ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻭو ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺩدﺭر ﻗﺮﻭوﻥن ﺍاﺧﯿﺮ ﻭو ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻭو ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه‬
‫ﺍاﻧﮕﺎﺷﺖ‪ .‬ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺗﯽ ﮐﻪ ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻧﮕﺎﻩه ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﮑﺎﺗﺐ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل ﺩدﺭر ﻗﺮﻥن ﺑﯿﺴﺘﻢ ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺍاﮔﺰﯾﺴﺘﺎﻧﺴﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﻫﻤﭽﻮﻥن‬
‫ﮊژﺍاﻥن ﭘﻞ ﺳﺎﺭرﺗﺮ ﮐﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﺑﺰﺭرﮒگ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﺎﺕت ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻏﺮﺏب ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺮﺩدﯾﺪ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ‬

‫‪265‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺷﮑﻞ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻭو ﺗﻘﺮ‪‬ﺭر ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﻣﯽ​ﺑﺨﺸﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﮑﺘﺐ ﺍاﮔﺰﯾﺴﺘﺎﻧﺴﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ‬
‫ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﺍاﯾﻦ ﻣﮑﺘﺐ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕت ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل ﺩدﯾﮕﺮ‪،‬‬
‫ﻫﻤﻪ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﻓﻠﺴﻔﮥ ﻫﮕﻞ ﭼﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﻋﻤﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺟﻮﺍاﻣﻊ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻧﻮﺯزﺩدﻫﻢ ﻭو ﺑﯿﺴﺘﻢ ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﺑﺮﺟﺎﯼی ﮔﺬﺍاﺷﺖ ﻭو ﻧﯿﺰ ﻫﻤﻪ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ‬
‫ﻭوﯾﮋﮔﯽ ﺍاﯾﻦ ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻓﯿﻠﺴﻮﻑف ﺑﺰﺭرﮒگ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺁآﻥن ﻭو ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺻﯿﺮﻭوﺭرﺕت ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺴﺘﯽ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺤﺜﯽ ﺍاﻧﺘﺰﺍاﻋﯽ ﻭو »ﻣﺠﺮ‪‬ﺩد ﻓﻠﺴﻔﯽ« ﺑﻨﻈﺮ ﺁآﯾﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت‬
‫ﻋﻤﯿﻖ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺸﺮ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﻣﺜﺒﺖ ﻭو ﻣﻨﻔﯽ ﺭرﺍا ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﻧﮕﺎﺷﺖ ﻭو ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺑﺎ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺗﻮﺻﯿﻔﺎﺗﯽ‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻣﯽ ​ﺷﻮﯾﻢ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ​ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﯿﻢ "ﺟﻮﺩدﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻧﻤﻮﺩد" ﻭو ﯾﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻫﻔﺖ‬
‫ﻭوﺍاﺩدﯼی ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ "ﻋﺸﻖ ​ﻫﺴﺘﯽ ﻗﺒﻮﻝل ﻧﮑﻨﺪ ﻭو ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ" ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺧﻮﺵش ﺳﺎﺣﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺳﺎﺣﺖ ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﮔﺮ ﺍاﻧﺪﺭر ﺁآﯾﯽ" ﻭو ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺩدﻧﯿﺎ ﻭو ﺷﺄﻥن ﺁآﻥن ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ "ﺩدﻧﯿﺎ ﻧﻤﺎﯾﺸﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺑﯽ​ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﻧﯿﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻫﺴﺘﯽ ﺁآﺭرﺍاﺳﺘﻪ" ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﻗﺪﻡم ﻭو ﺣﺪﻭوﺙث‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﯿﻢ‬
‫"ﻓﻀﻞ ﻗﺪﯾﻤﺖ ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﻃﻠﺒﯿﻢ ﻭو ﺟﻮﺩد ﺟﺪﯾﺪﺕت ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺟﻮﺋﯿﻢ"‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﻔﮑﺮ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺳﺆﺍاﻻﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﺑﻪ ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺧﻄﻮﺭر ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﺟﻮﺩد ﺣﻖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﭼﺮﺍا ﺟﻮﺩد ﺳﺒﺐ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﺪ؟ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪﻥن ﺁآﻥن ﭼﯿﺴﺖ؟ ﺁآﻥن ﮐﺪﺍاﻡم ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻗﺒﻮﻝل ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﺪﺍاﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﺘﺶ‬
‫ﺍاﻧﺪﺭر ﺁآﺋﯿﻢ ﻭو ﺁآﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻧﯿﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻫﺴﺘﯽ‬

‫‪266‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺁآﺭرﺍاﺳﺘﻪ ﻭو ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺍاﺯز ﺟﻮﺩد ﺟﺪﯾﺪ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺻﻔﺎﺗﺶ ﻋﯿﻦ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻭوﺳﺖ ﻭو ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻗﺪﯾﻤﻨﺪ‪ ،‬ﭼﯿﺴﺖ؟‬
‫ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﺳﺆﺍاﻻﺕت‪ ،‬ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﺩدﺭر ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺩدﺭرﮎک ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺑﯽ​ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‪ ،‬ﺍاﺻﻠﯽ​ﺗﺮﯾﻦ ﺭرﺍاﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺟﻬﺖ ﭘﯽ​ﺑﺮﺩدﻥن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺭرﺍاﺳﺘﯿﻦ ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺭرﻫﻨﻤﻮﻥن ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﯿﺮ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭرﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ‬
‫ﻣﻨﺰﻟﮥ ﺷﺎﻫﺮﺍاﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺼﺪ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﺭرﮎک ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﺘﻤﺎﹰً ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ‬
‫ﺗﺨﺼﺺ ﺩدﺭر ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﮐﻼﻡم ﺑﻮﺩد ﻭوﻟﯽ ﺑﯽ​ﮔﻤﺎﻥن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﻫﻤﮥ ﺁآﻥن ﻋﺮﺻﻪ​ﻫﺎ ﻭو ﺣﺘﯽ ﭘﯽ ﺑﺮﺩدﻥن ﺑﻪ ﻧﻘﺎﻁط ﺿﻌﻒ ﻧﻈﺎﻣﻬﺎﯼی ﺷﮑﺴﺖ​ﺧﻮﺭرﺩدﻩه ﻣﺎ‬
‫ﺑﻌﺪﺍاﻟﻄﺒﯿﻌﻪ‪ ،‬ﻣﺎ ﺭرﺍا ﻗﺎﺩدﺭر ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﺩد ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﺎ ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﻭو ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻭو ﮐﻼﻣﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎﯼی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬
‫ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ ﺩدﺭرﯾﺎﺑﯿﻢ ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩدﺭرﮎک ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‪.‬‬
‫ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻪ ﺩدﺭر ﺻﺪﺩد ﻭو ﻧﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺁآﻥن ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﻮﺍاﻫﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺑﺘﻮﺍاﻧﺪ‬
‫ﻧﻈﺎﻣﯽ ﻣﻌﺮﻓﺘﯽ ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﺭرﺍاﺋﮥ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﮐﻮﺷﺸﯽ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺍاﺳﺖ ﺟﻬﺖ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﺑﻌﻀﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺬﮐﻮﺭر‬
‫ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﻩه​ﺍاﯼی ﮔﺬﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﻋﺘﺮﺍاﻑف ﺑﻪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻼﺵش ﻓﮑﺮﯼی ﻫﺮﮔﺰ ﺩدﺭر ﺧﻮﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻋﻈﯿﻢ ﺍاﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﯾﻢ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺐ‬
‫ﮊژﺭرﻑف ﻭو ﻋﻤﯿﻖ ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﻋﺎﺟﺰﺍاﻧﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮﮤۀ‬
‫ﻻﯾﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺮﺍاﻋﻈﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﺍاﻣﯿﺪ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﺠﺎﻫﺪﺍاﺕت ﻣﺠﺪﹼّﺍاﻧﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ‬
‫ﺍاﻫﻞ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﺻﺎﺣﺒﺎﻥن ﺗﺨﺼ‪‬ﺺ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺻﻮﺭرﺕت ﭘﺬﯾﺮﺩد ﻭو ﺑﺪﯾﻨﻮﺳﯿﻠﻪ‬
‫ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺩدﯾﻨﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﺲ ﺭرﻓﯿﻊ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯽ ﮔﺮﺩدﺍاﻧﺪ‪.‬‬

‫‪267‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ‪ ،‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﮐﻪ ﮐﻠﻤﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﻭو ﯾﺎ ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺻﺎﹰً ﻣﻌﻄﻮﻑف ﻭو ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﻭو‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻏﻨﺎﯼی ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﺑﺮﺁآﻧﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﺮ‪ ‬ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ‬
‫ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﺁآﻧﻬﺎ ﮐﻠﻤﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺰ‬
‫ﺩدﺭرﺝج ﻧﮕﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻬﻤﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺘﻀﯿ‪‬ﺎﺕت ﺁآﻥن ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ‪ :‬ﺍاﺯزﺟﻤﻠﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺑﻘﺎﯼی ﺭرﻭوﺡح‪ ،‬ﺗﻨﺎﺳﺦ‪ ،‬ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﺳﺎﯾﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﻧﺎﻣﯽ‬
‫ﺑﺮﺩدﻩه ﻧﻤﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﯾﺎ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﺎﹰً ﻭو ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ ‬ﻭو ﯾﺎ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺎﻧﻮﻥن ﺑﺤﺚ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺪﻗﯿﻖ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬
‫ﺩدﺭر ﺣﺪﹼّ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻭو ﺻﻔﺤﺎﺕت ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻫﻢ‪‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ‬
‫ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺍاﺻﻠﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﻩه​ﻫﺎﯼی ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﻓﻠﺴﻔﻪ‬
‫ﻭو ﮐﻼﻡم ﻣﻄﺮﺡح ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻧﮕﺎﻩه ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺪﺍاﻫﺖ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺣﻀﻮﺭر ﺻﺮﯾﺢ ﻭو ﺭرﻭوﺷﻦ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﻣﻌﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﻭوﺍاﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ‬
‫ﮔﻮﺋﯽ ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺁآﻥن ﻫﺴﺘﯿﻢ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﻈﺮﯼی ﺑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺑﯿﻔﮑﻨﯿﻢ‪،‬‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻣﺼﺎﺩدﯾﻖ ﺁآﻧﻬﺎ‪ ،‬ﺷﺒﻬﺎﺕت ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻧﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻧﺤﻠﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﮑﺮ ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ‪ :‬ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻫﺎﻡم‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻓﻼﻃﻮﻧﯿﺎﻥن ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺜﻞ ﻭو ﺩدﻧﯿﺎﯼی‬
‫ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺍاﺯزﻟﯽ ﻭو ﺍاﺑﺪﯼی ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺳﻮﺕت ﻭو ﺟﻬﺎﻥن ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺗﻨﻬﺎ ﺭرﻭوﮔﺮﻓﺘﯽ ﺍاﺯز‬

‫‪268‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﺭرﺳﻄﻮ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺎﻥن ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻥن‪ ،‬ﺣﻘﯿﻘﺘﯽ ﺭرﺍا ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻣﺎﺗﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺭرﺍا ﻏﯿﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﺪﻩه​ﺁآﻟﯿﺴﺘﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﻓﺎﻗﺪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺣﺲ‪ ،‬ﻫﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ‬
‫ﺣﻮﺍاﺱس‪ ‬ﭘﻨﺠﮕﺎﻧﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﻭو ﻓﺎﻗﺪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﺷﻨﺎﺧﺖ​​ﺷﻨﺎﺳﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻥن ﺭرﺍا ﻣﺪﺭر‪‬ﮎک ﺑﻮﺩدﻥن ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﺮ ﻗﺎﺋﻠﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻣﯽ​​ﭘﻨﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻔﯽ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺑﺪﯾﻬﯽ​ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‪ ،‬ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﭘﺎﯼی‬
‫ﻣﺼﺎﺩدﯾﻖ ﺧﺎﺭرﺟﯽ ﻭو ﻋﯿﻨﯽ ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ‪ ،‬ﺷﺒﻬﺎﺕت ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﯽ​ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﺍاﺗﯿﻦ ﮊژﯾﻠﺴﻮﻥن‪ ،‬ﻓﯿﻠﺴﻮﻑف ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﺎﻧﺐ ﺍاﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ‪» :‬ﺳﺮ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﻣﻮﺯزﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻧﻈﺎﻣﻬﺎﯼی ﺷﮑﺴﺖ‬
‫ﺧﻮﺭرﺩدﻩه ﻓﮑﺮﯼی ﺭرﺍا ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭرﺧﺸﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺳﭙﺲ‬
‫ﺍاﻓﻮﻝل ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬
‫ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭرﺳﺖ ﺑﺮ ﭼﯿﺰﯼی ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺍاﺻﻠﯽ ﻣﺎﺑﻌﺪ ﺍاﻟﻄﺒﯿﻌﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ‪ .«...‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﻄﺮﺡح ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻪ ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ ﻭو ﭼﻪ ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺁآﺛﺎﺭر ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺩدﻟﯿﻞ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﻔﻘﻮﺩد ﺑﺸﻤﺎﺭرﯾﻢ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺑﻘﺎﯼی ﺭرﻭوﺡح ﭼﻨﯿﻦ‬ ‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﯾﺖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪...»:‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﻟﯿﻞ ﻋﻘﻠﯽ ﺑﺮ ﺑﻘﺎﯼی ﺭرﻭوﺡح ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺷﯽﺀء ﻣﻌﺪﻭوﻡم‪ ،‬ﺁآﺛﺎﺭرﯼی‬
‫ﻣﺘﺮﺗﺐ ﻧﺸﻮﺩد‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﺯز ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف‪ ،‬ﺁآﺛﺎﺭرﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮﺩدﺩد ﺯزﯾﺮﺍا )ﺁآﺛﺎﺭر‪،‬‬
‫ﻓﺮﻉع ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ( ﻭو ﻓﺮﻉع‪ ،‬ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺻﻞ«‪ 1 .‬ﻫﻤﺎﻥن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﻣﺴﺘﻔﺎﺩد ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺁآﺛﺎﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺑﺮ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ‬
‫ﻫﺮﮔﺎﻩه ﺍاﺛﺮﯼی ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﯿﻢ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻧﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩدﯼی‬
‫ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﮐﺎﺭرﺕت ﮐﻪ ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو ﻋﺼﺮ ﺧﺮﺩد ﺁآﻏﺎﺯز ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺁآﺛﺎﺭر ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺍاﻧﺪﯾﺸﯿﺪﻥن‪ ،‬ﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﭘﯽ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺑﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﻣﻦ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ​ﮐﻨﻢ‪ ،‬ﭘﺲ ﻫﺴﺘﻢ«‪ .‬ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﻋﻠﻮﻡم ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﭼﻪ ﺩدﺭر‬

‫‪269‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﺯزﻣﯿﻦ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﭼﻪ ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﺍاﺧﺘﺮ​ﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﭘﺪﯾﺪﻩه​ﻫﺎ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻭو‬
‫ﺍاﺟﺮﺍاﻣﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﻬﺎ ﺳﺎﻝل ﻗﺒﻞ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭوﻟﯽ ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﺯز ﺭرﺍاﻩه ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﺁآﺛﺎﺭر ﺁآﻧﺎﻥن ﻭو ﺳﯿﮕﻨﺎﻟﻬﺎ ﻭو ﻋﻼﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل‪ ،‬ﺳﺘﺎﺭرﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﻬﺎ ﺳﺎﻝل ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﺭرﻓﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭوﻟﯽ ﻧﻮﺭر ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺑﻪ ﻣﺎ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ‪.‬‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی‪ ،‬ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻧﺴﺖ ﯾﺎ ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻥن‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺑﺤﺚ​ﻫﺎﯼی ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺩدﺭر ﻃﯽ‪ ‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺣﮑﻤﺎ ﻭو ﻓﻼﺳﻔﻪ ﺩدﺭر ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ​ﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﻣﻨﺸﺎﺀء ﺍاﺛﺮ ﺑﺪﺍاﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﮐﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻓﺮﻉع ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی‬
‫ﻣﻌﻨﺎﺋﯽ ﺩدﻗﯿﻖ ﻭو ﺑﺎﺭر ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ‪ ،‬ﻧﺎﭼﺎﺭر ﺑﺎﯾﺪ ﺑﭙﺬﯾﺮﯾﻢ ﮐﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﻻﺯزﻣﮥ ﺁآﻥن ﺍاﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‪ ،‬ﺑﺸﺮﺣﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻗﺎﺋﻞ‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﺷﯿﻢ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺮﺻﻪ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد‪،‬‬
‫ﺧﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻉع ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﺁآﺛﺎﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﻓﺎﻫﻤﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﭘﯿﺶ ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺁآﯾﺎ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﻗﺒﻮﻝل ﺁآﻥن ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﺍاﺳﺖ؟ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻥن ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﻣﺪﺭر‪‬ﮎک ﺑﻮﺩدﻥن ﺍاﺳﺖ؟ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺤﺚ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻣﻌﺮﻓﺖ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮ‪ ،‬ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻧﻤﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻧﻤﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﺟﺮﺝج ﺑﺎﺭرﮐﻠﯽ ﺍاﯾﺪﻩه​ﺁآﻟﯿﺴﺖ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻫﻢ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺩدﺭرﺧﺘﯽ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﺟﻨﮕﻞ ﺍاﻧﺒﻮﻫﯽ ﺑﺎ ﺻﺪﺍاﯼی ﺳﻬﻤﮕﯿﻦ ﺳﻘﻮﻁط ﮐﻨﺪ ﻭو ﮐﺴﯽ ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺳﻘﻮﻁط‬
‫ﺭرﺍا ﺑﺒﯿﻨﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺻﺪﺍاﯼی ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﺸﻨﻮﺩد ﺩدﻟﯿﻞ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺣﺎﺩدﺛﻪ ﺭرﺥخ ﻧﺪﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﺑﻠﮑﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﺧﺪﺍا ﺁآﻥن ﺣﺎﺩدﺛﻪ ﺭرﺍا ﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺷﻨﯿﺪﻩه‪.‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻄﺮﺡح ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻓﻼﺳﻔﻪ ﻭو ﺣﮑﻤﺎ ﺑﺮ ﺁآﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن‬

‫‪270‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩد ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺯز ﺑﺪﯾﻬﯿ‪‬ﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺪﯾﻬﯿ‪‬ﺎﺕت ﺍاﺣﺘﯿﺎﺝج ﺑﻪ‬
‫ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﻣﻮﺭر ﺑﻮﺳﯿﻠﮥ ﺍاﻣﻮﺭر ﺑﺪﯾﻬﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺧﺎﻟﺺ ﻭو ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺟﺪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺑﺪﻭوﻥن ﺁآﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﭼﺮﺍاﮐﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﭼﯿﺴﺘﯽ‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻧﻪ ﻫﺴﺘﯽ ﺁآﻧﻬﺎ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم​ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺣﻀﻮﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﭼﻮﻥن ﻋﺎﻡم​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻣﻌﺮ‪‬ﹺِﻑف ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻋﺎﻡم​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﻌﺮ‪‬ﹺِﻑف ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﻣﯽ​ﮔﻮﺋﯿﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻧﺎﻃﻖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺟﻨﺲ ﻗﺮﯾﺐ ﺧﻮﺩد ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻋﺎﻡم​ﺗﺮ‬
‫ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭوﻟﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﺟﻨﺲ ﻗﺮﯾﺒﯽ ﺭرﺍا ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ​‪.‬‬
‫ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎ ﺻﻔﺎﺕت ﻣﺘﻼﺯزﻣﮥ ﺁآﻥن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭو ﺑﺴﺎﻃﺖ ﻧﯿﺰ ﻭوﺍاﻓﯽ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻫﯿﭽﮑﺪﺍاﻡم ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‪ ،‬ﺭرﻭوﺷﻦ​ﺗﺮ ﻭو ﻣﻌﺮﻭوﻑف​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‬
‫ﻭو ﺑﺮﻃﺒﻖ ﻗﻮﺍاﻋﺪ ﻣﻨﻄﻖ​‪ ،‬ﻣﻌﺮ‪‬ﹺِﻑف​‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ​ﺷﺪﻩه​ﺗﺮ ﻭو ﻭوﺍاﺿﺢ​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﭼﯿﺰﯼی ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻭو ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﺁآﻥن ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﻨﻬﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﻗﺘﻀﺎﺋﺎﺕت‬
‫ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﺯزﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه‪ ،‬ﺩدﺭر ﺭرﺩد‪ ‬ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﻓﻼﺳﻔﮥ ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ »ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻫﺎﻣﺎﺕت‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭوﻫﻢ ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد«‪ .‬ﺩدﺭر ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮔﺮﻭوﻩه‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪» :‬ﺍاﯾﻦ ﺭرﺃأﯼی ﺑﺎﻃﻞ ﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻖ‪ ،‬ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺭرﺍا ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺤﻘﹼّﻖ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺛﺎﺑﺖ‪ .‬ﻗﺎﺑﻞ ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻧﯿﺴﺖ«‪ 2‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺍاﺛﺒﺎﺕت‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭرﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد‪ .‬ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪...» :‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻭوﺟﻮﺩد ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﻧﺴﺒﺖ‬
‫ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻋﺪﻡم ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻈﺎﻫﺮﻣﻌﺪﻭوﻡم ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺟﺴﺪﺵش‬

‫‪271‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺟﻤﺎﺩد ﺷﻮﺩد ﻭوﻟﯽ ﺟﻤﺎﺩد ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد«‪ .3‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﻣﺮﺍاﺗﺐ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﺿﻤﻦ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻓﺮﻕق ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺣﮑﻤﺎ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺭرﺍا ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺍاﻣﺮ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ‪ :‬ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺩدﺭرﺟﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺩدﻭو‪‬ﻡم‪،‬‬
‫ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻧﺎﻥن‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﺑﺨﺼﻮﺹص ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﺒﺎﯾﻨﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻌﻀﯽ ﺿﻌﯿﻒ​ﺗﺮ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻌﻀﯽ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﻗﻮﯼی​ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‪ ،‬ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﺘﹼّﯽ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﺭرﺍا ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻧﯿﺰ‬
‫ﺑﺮﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﻈﺮ ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺒﺎﯾﻦ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭوﻟﯽ ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک‬
‫ﺭرﺍا ﺑﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺮﻗﺮﺍاﺭر ﻧﻤﻮﺩد ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﻫﻢ ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺍاﻓﺎﺿﮥ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺩدﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭرﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪» :‬ﻭو ﺻﻮﻓﯿﻬﺎ ﺩدﻭو ﻗﺴﻤﻨﺪ‪ :‬ﯾﮏ ﻗﺴﻢ ﻋﻮﺍاﻣﻨﺪ ﮐﻪ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﻣﺤﺾ ﺗﻘﻠﯿﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻣﻠﺘﻔﺖ ﻣﻘﺼﺪ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺧﻮﯾﺶ‬
‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﻋﻮﺍاﻡم ﺻﻮﻓﯿ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﮔﻤﺎﻥن ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯾﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺫذﻫﻨﯽ ﻭو ﻋﻘﻠﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻧﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم‪ ،‬ﻋﺮﺿﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﮐﻪ ﺣﻠﻮﻝل ﺑﺮﺣﻘﺎﺋﻖ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺎﺕت‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‪ ،‬ﺟﻮﻫﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻋﺮﺿﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺎﺻﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﺍاﺷﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬ﻋﺮﺿﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺟﻮﻫﺮ‪ ،‬ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﻋﺮﺽض«‬
‫‪ .4‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪‬‬

‫‪272‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﺼﺪﺭر ﺁآﻥن ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺫذﻫﻨﯽ ﻭو ﻋﻘﻠﯽ ﺁآﺩدﻣﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﻭو ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺮ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺟﻬﺖ ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺤﺘﺎﺝج ﺑﻪ ﺁآﻧﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻻﺯزﻡم ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺎ ﻋﻤﻮﻣﺎﹰً ﻭو ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺣﮑﻤﺎﺀء‬
‫ﻣﺸﹼّﺎﺀء ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻤﮑﻦ ﺭرﺍا ﺯزﻭوﺝج ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﻣﺮﮐﹼّﺐ ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ ﭼﯿﺴﺘﯽ ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﻘﺮﯾﺒﺎﹰً ﻫﻤﮥ ﺁآﻧﺎﻥن‪،‬‬
‫ﺑﺠﺰ ﻣﻌﺪﻭوﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﮐﻼﻡم‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺩدﻭوﮔﺎﻧﮕﯽ ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﺎﺑﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو‪ ،‬ﺍاﺻﻞ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻻﺟﺮﻡم ﻓﺮﻉع‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺍاﻗﻊ ﺟﺪﺍاﺋﯽ ﻧﺎﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﻭو ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﺩدﺭر ﻇﺮﻑف ﺫذﻫﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺳﻄﻮﺭر ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺑﻮﺩدﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﭼﯿﺴﺘﯽ ﯾﺎ ﺑﻄﻮﺭر ﮐﻠﹼّﯽ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻧﯿﺰ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺁآﻥن ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﺩدﻭوﺭر‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺘﯽ‪ ،‬ﭼﯿﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺣﮑﻤﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻣﻘﺘﻀﯿ‪‬ﺎﺕت ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬
‫ﺗﺴﺮ‪‬ﯼی ﻣﯽ​ﺑﺨﺸﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﻗﺴﯿﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺗﻤﺎﯾﺰ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ‬
‫ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﻣﺘﻔﺎﻭوﺗﯽ ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺑﺮﻭوﺯز ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﻧﯿﺰ ﻗﺴﯿﻢ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺎﺕت ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺣﮑﻤﺎﯼی ﺷﺮﻕق‪ ،‬ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﮐﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺣﮑﻤﺎﯼی ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺩدﻧﺒﺎﻟﻪ ﺭرﻭوﯼی‬
‫ﻣﮑﺘﺐ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺍاﻓﻼﻃﻮﻥن ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻈﯿﺮ ﺷﯿﺦ ﺷﻬﺎﺏب‬
‫ﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺳﻬﺮﻭوﺭرﺩدﯼی‪ ،‬ﻭو ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﻓﻼﺳﻔﮥ ﻣﺸﹼّﺎﺀء ﻟﻘﺐ ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن‬
‫ﻣﮑﺘﺐ ﺍاﺭرﺳﻄﻮ ﻣﯽ​ﺷﻤﺎﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻈﯿﺮ ﺍاﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ ﻭو‬
‫ﻓﺎﺭرﺍاﺑﯽ ﻭو ﻣﻼﺻﺪﺭرﺍا‪.‬‬
‫ﻻﺯزﻡم ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻼﺳﻔﮥ ﻣﺸﺎﺀء ﻧﻈﯿﺮ ﺍاﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺩدﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪:‬‬
‫ﻭوﺍاﺟﺐ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻤﺎﻥن ﺯزﻭوﺝج ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺩدﻭو ﺟﻨﺒﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ‬
‫ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺭرﺃأﯼی ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز »ﭼﯿﺰﯼی ﺑﻮﺩدﻥن« ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﻪ ﺑﻮﺩدﻥن ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬

‫‪273‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺍاﮔﺮ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻗﺮﺍاﺭر ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻗﻮﺍاﻡم ﺑﺨﺸﺪ‪،‬‬
‫ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﻭوﻫﻠﮥ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﯿﺰﯼی ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺍاﻓﺎﺿﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﮑﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻧﻈﺮ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﮔﺬﺍاﺷﺘﻦ‬
‫ﻫﺮ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪ ﺣﺼﻮﻝل ﺻﻮﺭرﺕت ﺁآﻧﺴﺖ ﺗﺎ ﺻﻮﺭرﺕت ﺷﮑﻞ‬
‫ﻧﮕﯿﺮﺩد‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻥن ﺷﯽﺀء ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﻭو ﻋﯿﻨﯿ‪‬ﺖ ﻧﻤﯽ​ﯾﺎﺑﺪ‪) .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﯾﺎﻓﺘﻦ ﯾﮏ ﻣﯿﺰ ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺻﻮﺭرﺕت ﯾﺎ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻭوﺟﻪ ﺗﻤﺎﯾﺰ ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﺳﺎﯾﺮ‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺳﺖ‪(.‬‬
‫ﺑﺤﺚ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺯزﯾﺎﺩد ﻭو ﻣﺒﺎﺣﺜﺎﺕت ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺩدﺭر ﻃﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻣﺘﻤﺎﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺧﺼﻮﺹص ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﯾﺎﺩد ﺁآﻭوﺭرﯼی ﻭو ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺫذﻫﻨﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺫذﻫﻨﯽ‪ ،‬ﻣﺘﻮﺟ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﯾﻢ‬
‫ﮐﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی‪،‬‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻬﻢ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺩدﺭر ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد )ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﺖ(‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﺎ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﺎﺷﯿﻢ ﻭو‬
‫ﺣﺎﮐﻤﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﺑﭙﺬﯾﺮﯾﻢ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﯾﺎﺩد ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺩدﺭرﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻧﮑﺘﮥ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬ ‫ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺑﺤﺚ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻋﺮﺿﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﮐﻪ ﺣﻠﻮﻝل ﺑﺮ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء‬
‫ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﺿﯿﺢ‪ ،‬ﻧﻮﻉع ﻋﺎﺭرﺽض ﺷﺪﻥن‪ ،‬ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﺭرﺽض ﺷﺪﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺷﯽﺀء‪ ،‬ﻣﻮﻗﻔﯽ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﻣﺠﻤﻮﻉع ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺩدﺭر ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺍاﺯز ﻫﺮ‬
‫ﺩدﻭو ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺍاﻣﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻋﺮﺽض ﺍاﺳﺖ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺍاﺭرﺳﻄﻮ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﻣﻘﻮﻻﺕت‬
‫ﻋﺸﺮﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﯼی ﺑﻪ ﯾﮏ ﺟﻮﻫﺮ ﻭو ﻧﻪ ﻋﺮﺽض ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻋﺮﺽض ﻣﻘﻮﻟﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺮ‬
‫ﺧﻮﺩدﺵش ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺮ ﭼﯿﺰ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻮﻫﺮ ﻭو ﺗﻨﻬﺎ ﺟﻮﻫﺮ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺮ‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﻠﻮﻝل ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺑﺮ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻭو ﺍاﺻﻮﻻ‪‬‬

‫‪274‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻗﻀﯿﮥ ﺣﻠﻮﻝل ﻭو ﻋﺎﺭرﺽض ﺷﺪﻥن ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ‪ ،‬ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻣﻔﺼ‪‬ﻠﯽ ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﻃﻠﺒﺪ ﮐﻪ ﺷﺮﺡح‬
‫ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻧﻤﯽ​ﮔﻨﺠﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﻠﻮﻝل‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﯾﺎ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺣﻠﻮﻝل ﺭرﺍا ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﯾﮏ ﻓﺮﺍاﯾﻨﺪ‬
‫ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﻭو ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﻓﯽ​ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﺣﻠﻮﻝل ﺭرﻭوﺡح ﺩدﺭر ﺟﺴﺪ ﺭرﺍا ﺭرﺩد‪‬‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻣﻘﺎﺭرﻥن ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺩدﺧﻮﻝل ﺗﻠﻘﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺧﻮﻝل ﻭو ﺧﺮﻭوﺝج ﺭرﺍا ﺩدﺭر‬
‫ﺷﺄﻥن ﺍاﺟﺴﺎﻡم ﻭو ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ ﻭو ﺭرﻭوﺡح ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﺮﮐﻨﺎﺭر ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺩدﺍاﻧﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺭرﯾﺸﻪ ﻭو ﺳﺎﻗﻪ ﻭو ﺷﺎﺧﻪ ﻭو ﺑﺮﮒگ ﻭو ﻣﯿﻮﻩه ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم‪ ،‬ﺩدﺍاﻧﻪ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﺑﻮﺩد ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‬
‫ﺣﻠﻮﻝل ﻭو ﺗﺤﻠﯿﻞ​‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺣﻠﻮﻝل ﺩدﺭر ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪،‬‬
‫ﺧﻮﺩد ﺳﺆﺍاﻝل ﻭو ﭼﺎﻟﺶ ﻓﮑﺮﯼی ﺑﺰﺭرﮔﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﺍاﻣﺎ ﻣﻘﺼﺪ ﺍاﺯز ﻭوﺣﺪﺓة‬
‫ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺫذﻫﻨﯽ ﻧﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺗﻌﺒﯿﺮﯼی‬
‫ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﻣﺎ ﯾﺘﺤﻘﹼّﻖ ﺑﻪ ﺍاﻻﺷﯿﺎﺀء ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﮐﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺮ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی‬ ‫‪5‬‬
‫ﻋﻘﻠﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ‪«...‬‬
‫ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﺑﺮ ﺧﻼﻑف ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺫذﻫﻨﯽ ﻭو ﻋﻘﻠﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ‬
‫ﺑﻠﮑﻪ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﺑﺴﯿﻂ ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺛﺎﻟﺜﺎﹰً ﻭوﺍاﺣﺪ ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﻋﺪﺍاﺩد‪ ،‬ﻣﻨﺸﺎﺀء ﺍاﻋﺪﺍاﺩد ﺑﯽ​ﺷﻤﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ‬
‫ﺑﺎ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭوﺟﻮﺩد ﺟﻬﺎﻥن ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﻭو ﮐﻮﻥن ﻻﯾﺘﻨﺎﻫﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻧﯿﺰ‬
‫ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﺍاﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺩدﻗﯿﻖ​ﺗﺮﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﯽ​ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﻣﺎﯾﺘﺤﻘﹼّﻖ ﺑﻪ ﺍاﻻﺷﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ )ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺖ( ﮐﻪ‬
‫‪6‬‬
‫ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬ﻣﺘﹼّﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ‪«...‬‬

‫‪275‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻭو ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی‬
‫ﺳﺮ ﻭو ﮐﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﻖ ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﺑﺨﺸﯿﺪﻩه ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮﺩد ﻋﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﻗﻮﻝل ﺣﮑﻤﺎ ﻭو ﺍاﻫﻞ ﮐﻼﻡم‪ ،‬ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻫﺮ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺯز ﻫﺮ‬
‫ﻧﻌﺖ ﻭو ﺻﻔﺖ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﭼﻮﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی‪ ،‬ﻣﺤﺘﺎﺝج ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﺣﺘﯿﺎﺝج ﺻﻔﺖ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‪ .‬ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺤﺘﺎﺝج ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻮﺍاﺳﻄﻪ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮐﻠﯿ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ‪ ،‬ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭو‬
‫ﻣﺼﺪﺭر ﻃﺒﺎﯾﻊ ﮐﻠﯿﻪ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮐﻠﹼّﯿ‪‬ﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺣﮑﻤﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻫﺴﺘﯿﻢ‪،‬‬
‫ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﺷﯿﻢ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﯿﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺭرﺍا ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ‬
‫ﻭو ﭼﻮﻥن ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪﻭوﺩدﯼی ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﺎ ﻣﻌﺪﻭوﺩد ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﯿﻢ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺩدﻭو ﺭرﺍا ﯾﮑﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﭼﺮﺍا ﮐﻪ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﺁآﻧﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﺻﻔﺎﺕت‪،‬‬
‫ﻋﯿﻦ ﺫذﺍاﺕت ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﻋﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺜﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ‬
‫ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﺯزﻣﻨﻈﺮ ﺣﺪﻭوﺙث ﻭو ﻗﺪﻡم ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﺑﺤﺚ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ‌ﺩدﻫﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻧﮕﺎﻩه ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺭرﺍا ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭرﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﻭو ﻧﻮﻉع ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺩدﻭوﻧﻮﻉع ﺣﺎﺩدﺙث ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ‬
‫ﭘﯿﺸﯿﻨﯿﺎﻥن ﺍاﺳﻢ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﻗﺪﯾﻢ ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭو ﻗﺪﯾﻢ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﺣﺪﻭوﺙث ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭو ﺣﺪﻭوﺙث‬
‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻧﺎﻡم ﻣﯽ​ﻧﻬﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‪ ،‬ﻗﺪﯾﻢ ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ‬
‫ﻋﻠﹼّﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻫﻤﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﯾﺎ ﻭوﺍاﺟﺐ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﻫﯿﭻ ﻋﻠﹼّﺘﯽ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩدﻩه ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﻭو ﻣﻮﺟﺪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﺣﺎﺩدﺙث ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﺪﯾﻢ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل‬
‫ﺑﺪﺍاﯾﺖ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ‪ .7‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺗﺤﺖ‬

‫‪276‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻫﻢ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﮐﻼﻣﯽ ﻭو ﻫﻢ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺍاﺛﺒﺎﺕت‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﻔﻬﻮﻡم ﮐﻠﹼّﯽ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺁآﻏﺎﺯزﯼی ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه‬
‫ﮐﻼﻣﯽ ﺑﻨﺎ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‪ ،‬ﺧﺎﻟﻖ ﺑﯽ​ﻣﺨﻠﻮﻕق ﻭو ﺭرﺏب‪ ‬ﺑﯽ​ﻣﺮﺑﻮﺏب ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ‬
‫ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻋﺪﻡم ﺻﺮﻑف‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﭘﺲ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ‬
‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﻣﺨﻠﻮﻗﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﯾﺎ ﻋﺪﻡم ﺻﺮﻓﯽ ﺩدﺭر ﮐﺎﺭر ﺑﻮﺩدﻩه ‪ .8‬ﺑﻨﺎ‬
‫ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﻗﺪﯾﻢ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﻻﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻟﮑﻦ ﺩدﺭر ﻗﺪﯾﻢ ﺑﻮﺩدﻥن ﺫذﺍاﺗﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﺷﺮﯾﮏ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺣﺘﹼّﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺻﺎﺩدﺭر ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ »ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﺖ ﻋﻘﻞ‬
‫ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺷﺮﯾﮏ ﺣﻖ‪ ‬ﺩدﺭر ﻗﺪﻡم ﻧﮕﺮﺩدﺩد«‪.‬‬
‫ﺷﺮﯾﮏ ﺑﻮﺩدﻥن ﺩدﺭر ﻗﺪﻣﺖ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﻋﺪﻡم ﻣﺸﺎﺭرﮐﺖ ﺩدﺭر ﻗﺪﻣﺖ ﺫذﺍاﺗﯽ ﺭرﺍا ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺣﮑﻤﺎ‬
‫ﺑﻪ ﭼﺮﺧﺶ ﺩدﺳﺖ ﻭو ﮐﻠﯿﺪ ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﺍاﺥخ ﮐﻠﯿﺪ ﺩدﺭرﺏب ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻫﺮﭼﻨﺪ‬
‫ﭼﺮﺧﺶ ﺩدﺳﺖ‪ ،‬ﻓﺎﻋﻞ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ‪ ،‬ﻭو ﭼﺮﺧﺶ ﮐﻠﯿﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻠﻮﻝل ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﻓﺎﺻﻠﮥ‬
‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺑﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺍاﮔﺮ ﯾﮑﯽ ﻗﺪﯾﻢ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﺯزﻟﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻫﻢ‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث‪ ،‬ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺣﺎﺩدﺙث‬
‫ﺫذﺍاﺗﯽ ﺭرﺍا ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﮥ ﺣﮑﻤﺎﯼی ﺳﻠﻒ‪ ،‬ﺻﺤﺒﺖ ﺍاﺯز ﻋﻠﻞ‬
‫ﺍاﺭرﺑﻌﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﹼّﺖ ﻓﺎﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﻣﺎﺩدﯼی‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﺻﻮﺭرﯼی ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﻏﺎﺋﯽ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺒﺤﺚ ﻋﻠﹼّﺖ ﻭو ﻣﻌﻠﻮﻝل ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺍاﻟﻄﺒﯿﻌﻪ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻥن ﻧﯿﺎﺯز ﺑﻪ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺟﺪﺍاﮔﺎﻧﻪ ﻭو ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﮥ ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺑﺴﻨﺪﻩه‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺁآﻥن ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺣﮑﻤﺎﯼی ﻣﺸﺎﺀء‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﻓﺎﻋﻠﯽ ﻭو ﻏﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﻣﻌﻄﻮﻑف ﻭو ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﻭو ﺻﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﭼﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﻓﺎﻋﻞ ﺍاﯾﺠﺎﺩدﯼی ﻭو ﯾﺎ ﻋﻠﹼّﺖ ﻓﺎﻋﻠﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﻠﹼّﺖ ﻓﺎﻋﻠﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻋﻠﹼّﺖ ﻏﺎﺋﯽ ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث ﺟﻠﺐ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻧﺴﺒﯽ ﺑﻮﺩدﻥن ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪...» :‬ﭘﺲ ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻮﻥن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬
‫ﺻﺎﻧﻊ‪ ،‬ﺣﺎﺩدﺙث ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺟﺴﻢ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻤﺪﹼّ ﺍاﺯز ﺭرﻭوﺡح ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺡح‪،‬‬

‫‪277‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﭘﺲ ﺟﺴﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺡح‪ ،‬ﺣﺎﺩدﺙث ﺫذﺍاﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺭرﻭوﺡح ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ ﺍاﺯز ﺟﺴﻢ ﻭو ﺑﺎﻟﻨﹼّﺴﺒﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﻗﺎﻋﺪﮤۀ ﻧﺴﺒﯿﺖ ﻭو ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺁآﻥن‬ ‫‪9‬‬
‫ﺟﺴﻢ ﻗﺪﯾﻢ ﺫذﺍاﺗﯽ ﺍاﺳﺖ‪«...‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻋﺪﻡم‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻃﺎﺋﻔﮥ ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﺫذﮐﺮ‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻠﺤﻮﻅظ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪...» :‬ﻭو ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﺁآﻧﮑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻋﺪﻡم‬
‫ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺍاﺿﺎﻓﯿﺴﺖ ﺍاﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻓﻼﻥن ﺷﯽﺀء ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻣﻘﺼﺪ‪ ،‬ﻋﺪﻡم‬
‫ﻣﺤﺾ ﻧﯿﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺎﻝل ﻗﺪﯾﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺣﺎﺿﺮ ﻋﺪﻡم ﺑﻮﺩد ﭼﻪ ﮐﻪ ﻋﺪﻡم ﻣﺤﺾ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺎﺑﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ 10«...‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻧﺴﺒﯿﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺣﺎﻭوﯼی ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻧﺤﻮﮤۀ ﺍاﻓﺎﺿﮥ ﺁآﻧﺴﺖ ﻭو ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﺑﻪ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻋﺪﻡم ﺻﺮﻑف ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭو ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﺣﮑﻢ ﻋﺪﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﯾﺎﺩد‬
‫ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﻭو ﯾﺎ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﺍاﺛﯿﺮﯾ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺁآﻏﺎﺯزﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻃﯽ‪ ‬ﺍاﻟﻮﺍاﺣﯽ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﺬﮐﻮﺭر‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺫذﮐﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه‬
‫ﯾﮏ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻌﻘﻮﻟﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺗﻤﻮ‪‬ﺝج ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺩدﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﺜﺮﺕت ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪﻩه ﻭو‬
‫ﻣﺎﻫﯿﺎﺕت ﻭو ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯزﺍاﺕت ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺭرﺥخ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻗﻀﯿ‪‬ﻪ‬
‫ﺑﺤﺚ ﻣﺴﺘﻘﻠﹼّﯽ ﺭرﺍا ﻃﻠﺐ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺗﺤﺖ‬
‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﺮ‪ ‬ﻧﯿﺴﺖ ﺟﻨﺒﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺳﺎﺩدﻩه ﻭو ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭوﻟﯽ ﭼﻮﻥن ﺩدﺭر ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺁآﻥن ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﺮ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺣﮑﻤﺎﯼی ﺳﻠﻒ ﻫﻢ‬
‫ﺑﺪﺍاﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﻣﺴﺎﻭوﻗﺖ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺧﯿﺮ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ​‪ .‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﺴﺎﻭوﻗﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺳﻮﻕق ﺩدﺍاﺩدﻥن ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺧﯿﺮ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﻗﺒﻮﻝل ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﮑﻤﺎ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺄﺋﯿﺪ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺗﺼﺮﯾﺢ‬

‫‪278‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺧﯿﺮ ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﯿﭻ ﺷﯿﺌﯽ ﺩدﺭر ﺣﺪﹼّ ﺫذﺍاﺗﺶ ﺷﺮ‪ ‬ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ‬
‫ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﺎ ﺷﺮ‪ ‬ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ​‪ ،‬ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺟﻨﺒﻪ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﻋﺪﻡم ﺧﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﻋﺪﻣﯽ ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺷﺮ‪ ‬ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ‪ ،‬ﻋﺪﻡم ﺭرﻭوﺷﻨﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺷﻨﺎﺋﯽ ﻭو ﻧﻮﺭر‬
‫ﺧﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻮﺕت ﮐﻪ ﻋﺪﻡم ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﯾﺎ ﺟﻬﻞ ﮐﻪ ﻋﺪﻡم ﻋﻠﻢ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﺗﻀﺎﺩد‪‬‬
‫ﺑﯿﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻭو ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻧﯿﺶ ﻋﻘﺮﺏب ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﻓﻈﮥ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺣﺸﺮﻩه ﺁآﻓﺮﯾﺪﻩه ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺧﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺷﺮ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ‪ .11‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺑﺎﺭرﻩه ﻫﺮﺍاﮐﻠﯿﺘﻮﺱس‪ ،‬ﺣﮑﯿﻢ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ‪ ،‬ﮔﻔﺘﮥ ﻣﺸﻬﻮﺭرﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن‪ :‬ﺍاﻭو‬
‫ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﺪ ﺁآﺏب ﺩدﺭرﯾﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺫذﺍاﺋﻘﮥ ﻣﺎ ﺗﻠﺦ ﻭو ﺷﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎﻫﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫ﮔﻮﺍاﺭرﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﺩدﺭر ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻃﯽ‪ ‬ﻓﺼﻞ​ﺍاﻟﺨﻄﺎﺑﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺧﯿﺮ‪ ،‬ﺍاﻣﺮ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺷﺮ‪ ،‬ﺍاﻣﺮ ﻋﺪﻣﯽ«‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺧﯿﺮ ﻗﺮﯾﻦ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﯿﺮ ﺻﻌﻮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺗﻘﺎﺭرﻥن ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻣﻄﻠﻖ ﻭو ﺧﯿﺮ ﻣﺤﺾ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﯾﮏ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺑﻘﻮﻝل ﻣﯿﻨﺎﺭر )ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﻭو ﻫﺴﺘﯽ(‪» :‬ﺧﯿﺮ ﻭو‬
‫ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺖ‪ ،‬ﺟﻨﺒﻪ​ﻫﺎﯼی ﺳﻪ​ﮔﺎﻧﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻄﻠﻘﻨﺪ«‪.‬‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﮐﻤﺎﻻﺕت‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺗﻘﺴﯿﻢ​ﺑﻨﺪﯼی​ﻫﺎﯼی ﻗﺒﻠﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻭو ﺑﻨﺤﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺭرﺍا ﺑﺪﯾﻦ ﺻﻮﺭرﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ‪ ،‬ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت‪ ،‬ﻭو ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ‪ .‬ﻟﮑﻦ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻧﯿ‪‬ﻪ ﻏﯿﺮ‬
‫ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ«‪.12‬‬
‫ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﯾﺎ ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻫﺴﺘﯿﻢ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﺗﺒﮥ ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﯾﺎ ﻭوﺍاﺟﺐ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت ﺑﺎ ﻣﺮﺗﺒﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻮﺍاﺟﻪ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﯾﻢ ﮐﻪ ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺑﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬
‫ﺳﺮ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻭو ﺗﺸﺨﹼّﺺ ﻭو ﻫﻮﯾ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥن‬
‫ﺭرﺗﺒﮥ ﺗﺤﺪﯾﺪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد‬

‫‪279‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﯽ​ﺧﻮﺭرﺩد‪ ،‬ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺷﺌﻮﻧﺎﺕت ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭرﺗﺒﮥ ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺗﺴﻤﯿﻪ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ .‬ﻻﺯزﻡم ﺑﻪ ﯾﺎﺩد ﺁآﻭوﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺭرﺗﺒﮥ ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت ﯾﺎ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﺮ ﺭرﺍا ﺑﺸﺮﺣﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻗﺒﻮﻝل‬
‫ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩدﯼی ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻞ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺮﺗﺒﮥ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻻﺯزﻡم ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﻧﺎﻣﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺍاﺩدﻟ‪‬ﮥ ﻋﻘﻠﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺯز ﺍاﺻﻞ ﻭوﺍاﺳﺎﺱس‪،‬‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻮﻋﯿﺘﺶ ﺍاﺯز ﻗﺪﯾﻢ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﺎﻝل ﺑﺮﻫﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﻗﺎﻣﻪ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻻﺯزﻡم ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺟﻠﻮﻩه‬
‫ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ‪ .«...‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺒﺤﺚ‪ ،‬ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺩدﻗﯿﻖ​ﺗﺮﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...»13 :‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﻪ ﮔﻮﺋﯿﻢ‪ ،‬ﻣﻘﺼﺪ ﻫﺮ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻘﺼﺪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﺎﻣﻞ ﺍاﺳﺖ‪ .14« ...‬ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻻﺯزﻡم​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻥن ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﺨﺎﻃﺮ‬
‫ﻧﻘﺶ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺟﻠﻮﮤۀ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﺎﻣﻞ ﮐﻪ ﻣﺮﺁآﺕت ﺗﺎﻣ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﺝج ﻭو ﺍاﻋﻠﲐ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻻﺯزﻡم​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﭼﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺁآﺋﯿﻨﮥ ﺗﻤﺎﻡم​ﻧﻤﺎﯼی ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺑﺮ‬
‫ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺍاﻓﺎﺿﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﺪﯾﻨﻮﺳﯿﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺍاﻭو ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل‬
‫ﻟﻔﻆ ﻻﺯزﻡم​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﯾﮋﮤۀ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﺠﺎﻝل‬
‫ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ​‪ ،‬ﺗﻮﺻﯿﻔﺎﺕت ﻭو ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺍاﻣﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﺭرﮎک ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﺟﺎﯼی ﺁآﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‬
‫ﻭوﻟﻮ ﺑﺎﺧﺘﺼﺎﺭر‪ ،‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه​ﺍاﯼی ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺎﺑﻌﺪ​ﺍاﻟﻄ‪‬ﺒﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﺑﻨﺤﻮﯼی ﺩدﺭر ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺁآﻥن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺸﻮﺩد ﻭو ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺯزﻣﺮﮤۀ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺤﺴﻮﺏب ﻧﻤﻮﺩد ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﻮﺭر ﻭو ﻣﺴﺎﺋﻞ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪280‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻓﻼﺳﻔﮥ ﺳﻠﻒ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﻓﻠﺴﻔﮥ ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن‪ ،‬ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺛﺒﺎﺕت ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯزﺟﻤﻠﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﭘﺎﺭرﻣﻨﯿﺪﺱس ﻭو ﺯزﻧﻮﻥن ﺭرﺍا ﻧﺎﻡم‬
‫ﺑﺮﺩد‪ .‬ﺁآﻧﺎﻥن ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺴﺘﯽ‪ ،‬ﺛﺒﺎﺕت ﺍاﻣﺮ ﺍاﺻﯿﻞ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ‬
‫ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭو ﻭوﺍاﻗﻌﯿﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﻄﻮﺭر ﺧﻼﺻﻪ ﻭو ﺳﺎﺩدﻩه ﺯزﻧﻮﻥن ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﯾﮏ ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮎک‪ ،‬ﭼﯿﺰﯼی ﺟﺰ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺩدﺭر ﻧﻘﻄﻪ​ﻫﺎﯼی ﺑﯿﺸﻤﺎﺭر ﻭو ﺍاﺳﺘﻤﺮﺍاﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺑﺮﻋﮑﺲ ﻓﻼﺳﻔﻪ​ﺍاﯼی ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺮﺍاﮐﻠﯿﺘﻮﺱس ﮐﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺭرﺍا ﺍاﻣﺮﯼی ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﺻﯿﻞ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﻭوﯼی ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺷﻨﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ "ﺩدﺭر ﯾﮏ‬
‫ﺭرﻭوﺩدﺧﺎﻧﻪ‪ ،‬ﯾﮏ ﺷﺨﺺ ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﯾﮑﺒﺎﺭر ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺷﻨﺎ ﮐﻨﺪ‪ ".‬ﻫﺮﺍاﮐﻠﯿﺘﻮﺱس ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭر ﺩدﻭو‪‬ﻡم ﻫﻢ ﺁآﻥن ﺷﻨﺎﮔﺮ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ ﺭرﻭوﺩدﺧﺎﻧﻪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﮥ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﺧﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺮﯼی ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺩدﺍاﺷﺖ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻏﺮﺏب ﺍاﯾﻦ ﺳﯿﺮ ﺑﻪ ﻫﮕﻞ ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺷﺮﻕق ﺑﻪ ﻣﻼﺻﺪﺭرﺍا‪ .‬ﺩدﺭر ﻏﺮﺏب ﺩدﯾﺎﻟﮑﺘﯿﮏ ﻫﮕﻞ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻧﻈﺮﯾﻪ​ﻫﺎﯼی ﻏﺎﻟﺐ ﺟﻠﻮﻩه ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺷﺮﻕق‪ ،‬ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﮥ ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی‬
‫ﻣﻼﺻﺪﺭرﺍا‪ ،‬ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن‬
‫ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﺯزﻧﻮﻥن ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺛﺒﺎﺕت ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮ ﻓﻼﺳﻔﻪ ﻭو ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺑﻌﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻓﯽ​ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﺍاﻓﻼﻃﻮﻥن ﮐﻪ ﺩدﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎﯼی ﻓﻠﺴﻔﯿﺶ‪ ،‬ﻓﻼﺳﻔﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺷﺪﯾﺪﺍاﹰً ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩد‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣ‪‬ﺜﹸُﻞ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺛﺎﺑﺖ ﺭرﺍا ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺷﺖ ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﻣﻮﺭر ﺛﺎﺑﺖ‬
‫ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭو ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﭼﻮﻥن ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﺘﻐﯿ‪‬ﺮ‪،‬‬
‫ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭرﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﺭر ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺰ‬
‫ﺣﺮﮐﺖ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﯾﮏ ﻧﻘﻄﮥ ﺛﺎﺑﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﺨﺘﺼﺮﯼی ﺑﻮﺩد ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺩدﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎﯼی ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺭرﺍاﺑﻄﻪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺎ ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺍاﻣﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺑﺎﻟﻨﹼّﺴﺒﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺍاﻣﻮﺭر ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺭرﺍا ﺑﺎﻟﻨﹼّﺴﺒﻪ ﻣﺘﻐﯿ‪‬ﺮ‬
‫ﻣﯽ​ﺑﯿﻨﯿﻢ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﹼّﻢ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻄﻠﻘﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺛﺒﺎﺗﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﻇﺎﻫﺮﯼی ﻭو ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﻣﻮﻗﹼّﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﯾﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪281‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﺷﯽﺀء ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺗﻮﻗﹼّﻒ ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮎک‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﺷﯿﺌﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﻧﻤﻮ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﺩدﻧﻮ‪ .‬ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﯾﺎ‬
‫ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺁآﻣﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻪ ﻋﺪﻡم ﻣﯽ​ﺭرﻭوﺩد ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﮔﻞ ﻭو‬
‫ﺳﻨﺒﻞ‪ ،‬ﯾﮏ ﻣﺪﹼّﺗﯽ ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﺑﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﺣﺎﻝل ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻪ ﻋﺪﻡم ﻣﯽ​ﺭرﻭوﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﺭرﺍا ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی ﮔﻮﯾﻨﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻃﺒﯿﻌﯽ‪ ،‬ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ‬
‫‪15‬‬
‫ﻣﻨﻔﮏ‪ ‬ﻧﻤﯽ​ﺷﻮﺩد ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣﻘﺘﻀﺎﯼی ﺫذﺍاﺗﯽ ﺁآﻧﺴﺖ‪...‬‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺣﮑﻤﺎ ﺑﻄﻮﺭر ﮐﻠﯽ ﺑﺮ ﺳﻪ ﻗﺴﻢ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺣﺮﮐﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺴﺮﯼی‬
‫ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺷﻮﻗﯿ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩدﯼی‪ .‬ﺣﺮﮐﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺭرﺷﺪ ﻭو ﻧﻤﻮ‪ ‬ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻧﺒﺎﺗﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﻃﺒﯿﻌﯿﺸﺎﻥن‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﻣﺠﺒﻮﺭرﻩه ﺍاﺳﺖ«‪ .16‬ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺮﮐﺘﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﻟﺰﺍاﻣﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﻧﻔﮑﺎﮎک ﻧﻤﯽ​ﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺣﺮﮐﺘﯽ ﻣﺼﻄﻠﺢ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻓﻼﺳﻔﮥ ﺷﺮﻕق ﻣﻨﺴﻮﺏب ﺑﻪ ﻣﻼ ﺻﺪﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺎﯼی ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻧﻈﯿﺮ ﺍاﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ ﻧﯿﺰ‬
‫ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی ﺭرﺍا ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻣﻼ ﺻﺪﺭرﺍا ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺭر ﺻﻔﺎﺕت‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺭر ﺫذﺍاﺕت ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺳﻪ ﺣﺎﻟﺖ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ :‬ﯾﮑﻨﻮﺍاﺧﺖ ﻣﺘﺸﺎﺑﻪ ﺍاﻻﺟﺰﺍاﺀء‪ ،‬ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ ﻭو ﻧﺰﻭوﻟﯽ ﮐﻪ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺩدﻭو ﺣﺎﻟﺖ ﺍاﺧﯿﺮ‬
‫ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﯿﺰ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺭرﺍا ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺩدﻧﻮ‪ ‬ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﺳﻤﻮ‪ ‬ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺎﺕت‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻮﻫﺮ ﻭو ﺫذﺍاﺕت ﻭو ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻭو‬
‫ﻧﻬﺎﯾﺘﺎﹰً ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮐﻠﯿ‪‬ﻪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺣﯿﺎﺕت ﻭو ﻣﻤﺎﺕت ﻭو ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻭو ﺗﺤﻠﯿﻞ‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺍاﻭوﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺎﺷﯽ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺴﺮﯼی ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﻣﺜﺎﻝل ﺁآﻥن ﻗﻄﻊ ﮐﺮﺩدﻥن‬
‫ﺩدﺭرﺧﺖ ﺑﻮﺍاﺳﻄﻪ ﺗﺒﺮ ﻭو ﯾﺎ ﻫﺮ ﻧﻮﻉع ﺣﺮﮐﺖ ﻏﯿﺮ ﻋﺎﺩد‪‬ﯼی ﻭو ﻏﯿﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺳﺆﺍاﻝل ﺍاﺯز ﻗﻀﺎ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﻣﺜﺎﻝل ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻭوﺯزﯾﺪﻥن ﺗﻨﺪ ﺑﺎﺩد ﻭو‬
‫ﺧﺎﻣﻮﺵش ﺷﺪﻥن ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﭼﺮﺍاﻍغ ﺫذﮐﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺟﻞ ﻣﻌﻠﹼّﻖ ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﺟﻞ ﻣﺤﺘﻮﻡم ﭼﺮﺍاﻍغ‪ ،‬ﺳﯿﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺗﻤﺎﻡم ﺷﺪﻥن ﺭرﻭوﻏﻦ ﻭو ﺧﺎﻣﻮﺵش ﺷﺪﻥن ﺁآﻧﺴﺖ‪.‬‬

‫‪282‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﺮﮐﺖ ﺷﻮﻗﯿ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﮐﻪ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺒﺎﺣﺜﯽ‬
‫ﭼﻨﺪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﺭرﺍاﺩدﯼی ﻭو‬
‫ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻏﻨﺎﯼی ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺴﯿﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﺳﻤﻮ‪ ‬ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺭرﺍا ﺗﺮﺳﯿﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﻫﺮﯾﮏ ﺍاﺯز ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻭو ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺁآﻧﺎﻥن‪ ،‬ﺻﻌﻮﺩد ﺑﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ​ﺍاﯼی‬
‫ﺑﺮﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮔﯿﺎﻩه ﺩدﺭر ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺗﺮﻗﹼّﯽ‬
‫ﮐﻨﺪ ﻭو ﺑﺪﻝل ﻣﺎ ﯾﺘﺤﻠﹼّﻞ ﺩدﺭر ﺟﺴﻢ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺤﻮ ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﻧﺘﻘﺎﻝل ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺍاﻣﺎ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺻﻞ‬
‫ﻋﻠﻮﯾ‪‬ﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺮﮐﺖ ﺷﻮﻗﯿ‪‬ﮥ ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﮥ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﻌﻄﻮﻑف ﻭو ﻣﺘﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﺧﺼﺎﺋﻞ‬
‫ﻭو ﻓﻀﺎﺋﻠﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺯزﯾﻨﺖ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯿﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺜﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺴﺄﻟﻪ ﮐﻪ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻏﯿﺮ​ﻣﺘﻨﺎﻫﯿﺴﺖ‪،‬‬
‫ﻧﺎﻣﺘﻨﺘﺎﻫﯽ ﺑﻮﺩدﻥن ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻭوﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﭼﻮﻥن ﺑﻪ ﺩدﻗﹼّﺖ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺑﻈﺎﻫﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﯿﺰ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻏﯿﺮ​ﻣﺘﻨﺎﻫﯿﺴﺖ‬
‫ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﺎﺋﻨﯽ ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻧﯿﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﻣﺎﻓﻮﻕق ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﺘﻮﺍاﻧﯽ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﯾﺎﻗﻮﺗﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻤﺎﺩد‪ ،‬ﮔﻠﯽ ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺒﺎﺕت‪ ،‬ﺑﻠﺒﻠﯽ ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﯿﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮ‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﺸﻮﺩد‪ .‬ﭼﻮﻥن ﻓﯿﺾ ﺍاﻟﻬﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻨﺎﻫﯿﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻏﯿﺮ‬
‫ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺣﻘﯿﻘﺘﯽ ﺍاﺯز ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺑﻪ‬
‫ﺩدﺭرﺟﮥ ﺍاﺳﺘﻐﻨﺎﺀء ﺍاﺯز ﺣﻖ ﻣﯽ​ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭرﺟﮥ ﻭوﺟﻮﺏب ﻣﯽ ﯾﺎﻓﺖ‪.17 ...‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺩدﻭو ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ :‬ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺤﺮ‪‬ﮎک ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻓﯿﺾ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻓﯿﺾ ﻭو ﻧﯿﺮﻭوﯼی ﻣﺤﺮ‪‬ﮐﮥ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺮﮐﺖ ﻫﻢ ﺩدﺍاﺋﻤﯽ ﻭو‬
‫ﺗﻤﺎﻡم​ﻧﺸﺪﻧﯽ ﻭو ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﻭو‪‬ﻡم ﺁآﻧﮑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﻓﯿﺾ ﻭو ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﻭوﺭرﻧﺪﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﻏﺎﯾﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺛﺒﺎﺕت ﻣﻄﻠﻖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﺍاﻭو‬
‫ﺭرﺍاﻫﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺍاﺭرﺳﻄﻮ‪ ،‬ﺍاﻭو ﻣﺤﺮ‪‬ﹺِﮎک ﻏﯿﺮ​ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮎک ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد‬
‫ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺛﺒﺎﺕت ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل‬

‫‪283‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭو ﻣﺼﺪﺭر ﺍاﺻﻠﯽ ﺣﺮﮐﺖ ﻻﻧﻬﺎﯾﮥ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺟﺒﺮ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺳﮑﻮﻥن ﻭو‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻣﻮﻗﻮﻑف ﺑﻪ ﺗﺄﺋﯿﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﯾﺰﺩدﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﻣﺪﺩد ﻧﺮﺳﺪ ﻧﻪ ﺑﺮ ﺧﯿﺮ‬
‫ﻣﻘﺘﺪﺭر ﻭو ﻧﻪ ﺑﺮ ﺷﺮ‪ ‬ﺗﻮﺍاﻧﺎ‪ .18«...‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺳﮑﻮﻥن ﻣﻨﻮﻁط ﺑﻪ‬
‫ﺗﺄﺋﯿﺪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺛﺒﺎﺕت ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل‬
‫ﻣﺼﺪﺭر ﻫﺮ ﺣﺮﮐﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺜﺎﻝل ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت‪ ،‬ﭼﺮﺧﺶ ﭼﺮﺥخ‪ ،‬ﺣﻮﻝل ﻣﺤﻮﺭرﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻣﺤﻮﺭر ﺛﺎﺑﺖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺍاﮔﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭼﺮﺧﺶ ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻧﻤﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﯾﺎ ﻧﻘﻄﮥ‬
‫ﺛﺎﺑﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﻭوﯾﺰﯼی ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺁآﻭوﯾﺰﺍاﻥن ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻮﻝل ﺁآﻥن ﻧﻘﻄﮥ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻪ ﭼﭗ ﻭو‬
‫ﺭرﺍاﺳﺖ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﮔﺮ ﺁآﻥن ﻧﻘﻄﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﺁآﻭوﯾﺰ ﻣﻤﮑﻦ‬
‫ﻧﻤﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﺣﺎﺋﺰ ﺍاﻫﻤﯿ‪‬ﺘﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﺪﺍاﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺗﻐﯿﯿﺮ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻗﺪﻡم ﻭو ﺣﺪﻭوﺙث‪ ،‬ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺟﻨﺒﻪ​ﺍاﯼی ﻧﺴﺒﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻤﺎﺩد ﻭو ﻋﻤﺮ ﺩدﺭرﺧﺘﺎﻥن ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺒﺎﺕت ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻣﯽ​ﺭرﺳﯿﻢ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺭرﻭوﺡح‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺑﻘﺎ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﯾﻢ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺑﻘﺎ ﮐﻪ ﺑﻨﺤﻮﯼی‬
‫ﺟﻨﺒﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺛﺒﻮﺕت ﺩدﺍاﺭرﺩد​‪ ،‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻫﻤﺎﻥن ﺑﻘﺎﯼی ﺍاﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﺗﺒﮥ ﺍاﻭو ﺿﺎﻣﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﮥ ﺍاﻭوﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﻈﺮ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﺩدﺭر ﺳﯿﺮ ﺻﻌﻮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺑﺴﻮﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ‪ ،‬ﺭرﻓﺘﻪ ﺭرﻓﺘﻪ ﻧﺎﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺛﺒﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺑﻘﺎ ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺭرﺯزﺷﻤﻨﺪ​ﺗﺮ‬
‫ﻭو ﻧﻔﯿﺲ​ﺗﺮ ﻭو ﻣﺮﻏﻮﺏب​ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻧﮑﺘﮥ‬
‫ﻣﻬﻢ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺘﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻤﺎﻟﯿﻪ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﻤﻮﺩد ﭼﻮﻥن ﺩدﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﺻﻮﺭرﺕت‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭرﺟﮥ ﻭوﺟﻮﺏب ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ‬
‫ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﺤﺎﻝل ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺻﯿﺮﻭوﺭرﺕت ﺍاﺑﺪﯼی ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم‬
‫ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﺭرﺯزﺷﻬﺎﯼی ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺑﺎ ﺍاﺭرﺯزﺵش​ﺗﺮ ﻭو ﻧﻔﯿﺲ​ﺗﺮ ﻭو ﻣﺮﻏﻮﺏب​ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺩدﺭرﺟﮥ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﺑﺮﺧﻮﺭرﺩدﺍاﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻨﻈﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺑﺴﺎﻁط ﺑﺎﻗﯽ‬

‫‪284‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻧﻘﻄﮥ ﻧﻈﺮ​ﮔﺎﻩه ﻭو ﻣﻘﺼﺪ ﻏﺎﺋﯽ ﺁآﺩدﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻓﻨﺎ‬
‫ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻻﯾﻖ ﺍاﻋﺘﻨﺎ ﻧﯿﺴﺖ​‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﺟﺰﺀء ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺎﺑﻌﺪ‌ﺍاﻟﻄ‪‬ﺒﯿﻌﻪ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد‪ ،‬ﻣﺒﺤﺚ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد )ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم( ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺍاﻣﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﻫﻨﺪﮤۀ‬
‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﻭو ﺗﻤﺎﯾﺰ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﯾﻦ​ﻫﻤﻪ ﺍاﻣﻮﺭر ﮐﺜﯿﺮ ﻭو ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﻫﻤﮕﻮﻧﯽ ﻭو‬
‫ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﺭرﺍا ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺑﺎ ﻫﻤﮥ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن​ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‬
‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻋﻠﯽ​ﺭرﻏﻢ ﺗﻔﺎﻭوﺕت​ﻫﺎﯼی ﺯزﯾﺎﺩد ﺗﺤﺖ ﺍاﺟﻨﺎﺱس ﻭو ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﻭو ﺣﻘﺎﯾﻖ‬
‫ﮐﻠﹼّﯽ ﻭو ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺩدﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪﯼی ﺷﺪﻩه ﻭو ﺗﺤﺖ ﺁآﻥن ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﭼﻮﻥن ﺟﻤﺎﺩد ﻭو ﻧﺒﺎﺕت ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﺗﻘﺴﯿﻢ​ﺑﻨﺪﯼی ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺭرﻭوﺣﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ‬
‫ﺁآﻧﻬﺎ ﺣﺎﮐﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺧﻮﺍاﺹص ﻭو ﺻﻔﺎﺕت ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎﻥن ﯾﻮﻧﺎﻥن ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﮐﺜﺮﺕت ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻋﻘﯿﺪﻩه ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻃﺒﯿﻌﺖ‬
‫ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﭼﻨﺪ ﻋﻨﺼﺮ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﻣﻮﺭر ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻨﺤﻮ ﻋﻠﻤﯽ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻣﺒﺪﺃأ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺪﻣﮥ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ ﻓﻘﻂ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﮑﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺍاﺭرﺑﻌﻪ ﺁآﺏب ﻭو ﺑﺎﺩد ﻭو ﺧﺎﮎک ﻭو ﺁآﺗﺶ ﺭرﺍا ﻋﻨﺼﺮ ﺍاﺻﻠﯽ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺯز ﺩدﯾﺮ ﺑﺎﺯز ﻭو ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻌﺮﻓﺖ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﻣﻄﺮﺡح ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﭘﯿﺮﺍاﻣﻮﻥن ﻣﺎ‬
‫ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﻭوﺟﻪ ﻣﺸﺘﺮﮐﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﺎ ﺗﻌﺪﺍاﺩد ﺑﯿﺸﻤﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻘﻮﻻﺕت ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻭو ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﺎﺯز ﻣﯽ​ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍاﺯز‬
‫ﻃﺮﻓﯽ ﺍاﮔﺮ ﻓﺎﻫﻤﮥ ﺁآﺩدﻣﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﺭرﺍا ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﻋﯿﻦ ﻫﻢ ﺑﺒﯿﻨﺪ ﻭو ﺗﻤﺎﯾﺰﯼی ﺑﯿﻦ‬

‫‪285‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﮑﻨﺪ‪ ،‬ﻗﻮﮤۀ ﺗﻤﯿﺰ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﻭو ﺑﺎﺯز ﻫﻢ ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﺑﺎﺯز‬
‫ﻣﯽ​ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩه ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺧﻮﺩد ﻭوﺣﺪﺕت ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﮐﺜﯿﺮ ﺑﺒﯿﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو‬
‫ﮐﺜﺮﺕت ﺭرﻭوﺑﺮﻭوﺳﺖ ﻭو ﺳﺮ ﻭو ﮐﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺩدﺭر ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭼﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻭو ﭼﻪ ﺗﻠﻮﯾﺢ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺩدﺭرﺝج ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر‬
‫ﺑﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍاﺻﻮﻻ‪ ‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﻣﺘﻨﺎﻉع ﺗﻨﺎﺳﺦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻭوﻝل ﺑﺮﻫﺎﻥن ﺍاﻣﺘﻨﺎﻉع ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺑﺎﻃﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻠﮏ ﺁآﺋﯿﻨﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت‬
‫ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﭘﺲ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺤﺴﻮﺱس ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎ‬
‫ﮐﻪ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺗﮑﺮ‪‬ﺭر ﻧﯿﺎﺑﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺎﺋﻨﯽ ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺑﻪ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻣﻦ‬
‫ﺟﻤﯿﻊ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﻩه ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻞ ﻧﻪ‪ .‬ﺁآﯾﺖ ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﭘﺪﯾﺪ‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺧﺰﺍاﺋﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻤﻠﻮ ﺍاﺯز ﺩدﺍاﻧﻪ ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺩدﻭو ﺩدﺍاﻧﻪ ﺭرﺍا ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻟﻮﺟﻮﻩه ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻭو‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻞ ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯز ﻧﯿﺎﺑﯽ ﻻﺑﺪ ﻓﺮﻕق ﻭو ﺗﻤﺎﯾﺰﯼی ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﭼﻮﻥن ﺑﺮﻫﺎﻥن‬
‫ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯿﺖ ﻭو ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿﺖ ﺣﻖ ﺩدﺭر ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﺸﻬﻮﺩد‪ ،‬ﭘﺲ ﺗﮑﺮ‪‬ﺭر ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻭوﺍاﺣﺪ ﻣﻤﺘﻨﻊ ﻭو ﻣﺤﺎﻝل‪.19...‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭرﯾﺎﯾﯽ ﺍاﺯز ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﺷﺮﺡح ﺁآﻥن ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺭرﺳﺎﺋﻞ ﻣﺘﻌﺪﺩد ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺳﺨﻨﯽ ﺑﮕﺰﺍاﻑف ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺩدﺭرﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺻﺤﺒﺖ ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﺑﯿﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺳﻮﺕت ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﻧﺤﻮﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﻣﯿﺎﻥن ﺩدﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﺷﺪﺕت‬
‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﮐﺜﺮﺕت ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺑﻪ ﺣﺪﹼّﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺩد ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﺎﺭرﺧﺎﻧﻪ ﺻﻨﻊ ﺍاﻟﻬﯽ ﻫﯿﭻ ﺩدﻭو ﻣﺤﺼﻮﻟﯽ ﻋﯿﻦ ﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﻤﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺿﻤﻦ ﺁآﻧﮑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﺜﺮﺕت ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺳﻮﺕت‬
‫ﺻﺤﻪ ﻣﯽ​ﮔﺬﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺳﺨﻦ ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺫذﺍاﺕت ﺍاﺣﺪﯾﺖ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺯز ﺻﻔﺎﺕت‬

‫‪286‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺻﻔﺎﺕت ﺩدﺭر ﻣﺮﺁآﺕت ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﻭو‬
‫ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﺣﻖ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‪ ،‬ﻣﺸﻬﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﮑﺘﮥ ﻣﻬﻢ ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺜﺮﺕت ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﮐﺜﯿﺮ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﯿﺸﻤﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﻭو ﺩدﺍاﻧﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻤﯿﻊ ﺟﻬﺎﺕت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﻢ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺜﺮﺗﯽ ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﻋﻮﺍاﻟﻢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭو ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺣﺪﺕت‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻣﻠﮏ ﺁآﺋﯿﻨﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﯾﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﺻﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻖ ﻣﯽ​ﺩدﻫﯿﻢ ﺁآﯾﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﺭرﻏﻢ ﮐﺜﺮﺕت‪،‬‬
‫ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻟﺤﺎﻅظ‬
‫ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻞ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﮥ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﺭر ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻥن )ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ( ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﭼﻪ‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻭو ﭼﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭو ﻣﺒﺪﺍاﺀء ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺎﺩدﯼی ﻣﺎﺩدﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﻭو ﺟﻮﻫﺮﯼی ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی‬
‫ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭو ﻣﺒﺪﺍاﺀء ﻭوﺍاﺣﺪﯼی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻪ ﻣﺎﺩدﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺗﺴﻤﯿﻪ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺯز ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻣﺎﺩدﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺑﺼﻮﺭرﺗﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻟﻬﺬﺍا ﺻﻮﺭر ﻣﺘﻨﻮﻋﻪ ﭘﯿﺪﺍا ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ‪،‬‬
‫ﻣﺮﺣﻠﻪ​ﺍاﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺗﻨﹼّﻮﻉع ﻭو ﺗﮑﺜﹼّﺮ ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫»ﺍاﺯز ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻭو ﺍاﻣﺘﺰﺍاﺝج ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ‪ ،‬ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻏﯿﺮ​ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﭘﯿﺪﺍا ﺷﺪ«‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﻭوﺣﺪﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻠﻮﻩه ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺗﻤﻮ‪‬ﺝج ﯾﺎ‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه‪ ،‬ﺭرﻓﺘﻪ ﺭرﻓﺘﻪ ﮐﺜﺮﺕت ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﯾﺎ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ‬
‫ﺍاﺛﯿﺮﯾ‪‬ﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺿﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪،‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﺩدﮤۀ‬

‫‪287‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﺛﯿﺮﯾﻪ ﻣﺤﻘﻖ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻌﻘﻮﻟﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﻣﺤﺴﻮﺳﻪ ﻭو ﻧﻮﺭر ﻭو‬
‫ﺣﺮﺍاﺭرﺕت ﻭو ﺍاﻟﮑﺘﺮﯾﺴﯿﺘﻪ ﺍاﺯز ﺗﻤﻮ‪‬ﺟﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺁآﯾﻨﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻃﯽ ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ‬
‫ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﺍاﺛﯿﺮﯾ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺍاﻟﻬ‪‬ﯿﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺭرﺍاﺯز ﺭرﺥخ ﮔﺸﻮﺩدﻥن ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺯز ﺩدﻝل ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎ ﻣﮑﺸﻮﻑف‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﭼﺮﺍا ﮐﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺜﺮﺕت ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺭرﻓﺘﻪ ﺭرﻓﺘﻪ ﺗﻤﺎﯾﺰ ﺭرﺥخ ﺑﮕﺸﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻫﻮﯾ‪‬ﺖ ﺟﻠﻮﻩه ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻗﺎﺋﻢ‬
‫ﺑﻪ ﺁآﻥن ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻋﺮﻓﺎ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺯزﻟﯽ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻋﺸﻖ ﺍاﻟﻬﯽ ﮔﺸﺖ ﻭو ﻋﺸﻖ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺮﺍاﺭرﺕت ﻭو ﺁآﺗﺶ ﺷﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺁآﺗﺶ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪،‬‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺮﮐﺖ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺮﻭوﺩدﺕت ﺳﺒﺐ ﺳﮑﻮﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺣﺮﺍاﺭرﺕت ﺳﺒﺐ ﺻﻌﻮﺩد ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﺒﺐ ﮐﺜﺮﺕت ﮔﺮﺩدﯾﺪ ‪.20‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺍاﺯز ﺳﻮﺋﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﯾﺎﺩد ﺷﺪ‪ ،‬ﻋﻠﯽ​ﺭرﻏﻢ ﮐﺜﺮﺕت ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﮐﻪ‬
‫ﻣﯽﺁآﯾﺪ ﻭو ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺫذﺍاﺗﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﻣﻨﻔﮏ ﻧﻤﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮐﺜﺮﺕت ﻫﻢ ﭘﺪﯾﺪﮤۀ ﺩدﺍاﺋﻤﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻬﺎﺕت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت‬
‫ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﺟﻨﺎﺱس ﻭو‬
‫ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭو ﺗﺤﺖ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺟﻤﺎﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺭرﻭوﺡح ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﮐﻪ ﻗﻮ‪‬ﮤۀ ﺟﺎﺫذﺑﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻧﺒﺎﺗﺎﺕت ﺩدﺭر ﺯزﯾﺮ ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﺭرﻭوﺡح ﻧﺒﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻗﻮﮤۀ ﻧﺎﻣﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺳﯿﻄﺮﮤۀ‬
‫ﺭرﻭوﺡح ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﻮﮤۀ ﺣﺴﺎﺳ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﺩدﺭر ﺯزﯾﺮ ﺳﯿﻄﺮﮤۀ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﻮﮤۀ‬
‫ﮐﺎﺷﻔﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺧﻮﺍاﺹص‪ ‬ﮐﻠﹼّﯽ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻫﻤﮥ ﺁآﻧﻬﺎ ﮐﻠﻤﮥ ﻗﻮﻩه ﺑﻪ ﮐﺎﺭر‬
‫ﺭرﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻗﻮﻩه‪ ،‬ﺟﻨﺲ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻭو ﻧﺸﺎﻧﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﺁآﻧﺎﻥن ﻭو ﻫﺮﯾﮏ ﺍاﺯز ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺟﺎﺫذﺑﻪ ﻭو‬
‫ﻧﺎﻣﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﺴﺎﺳ‪‬ﻪ ﻭوﮐﺎﺷﻔﻪ ﻓﺼﻞ ﺑﯿﻦ ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺑﻮﺳﯿﻠﮥ ﻫﻤﯿﻦ ﻓﺼﻞ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﯾﺰ‬
‫ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺎﺕت ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﻭو ﭼﯿﺴﺘﯽ ﺟﻠﻮﻩه ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫‪288‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﯾﮑﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺿﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻭو ﯾﺎ‬
‫ﺑﺎﻟﺘﹼّﺴﻠﺴﻞ ﻭو ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻭو ﺗﺄﺛ‪‬ﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﺷﺒﻬﻪﺍاﯼی ﻧﯿﺴﺖ‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ‬
‫ﺯزﯾﺮﺍا ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺨﺺ ﺣﯽ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﺟﺰﺍاﺀء‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺗﺴﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻭو ﺗﺄﺛ‪‬ﺮ ﺍاﺯز ﻟﻮﺍاﺯزﻡم ﺁآﻥن‪ .21«...‬ﻻﺯزﻡم ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻻﺯزﻣﮥ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط‪ ،‬ﺩدﺭر‬
‫ﮎک ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻭو ﻻﺯزﻣﮥ ﺩدﺭرﮎک ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﺟﻨﺒﻪ​ﻫﺎ ﻭو ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫»ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺿﺮﻭوﺭرﯾ‪‬ﻪ ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز ﺣﻘﺎﺋﻖ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت«​ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺎﺭرﺕت ​‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﮑﺮ‪‬ﺭرﺍاﹰً ﺗﮑﺮﺍاﺭر ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﻧﺸﺎﻧﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺿﺮﻭوﺭرﯾ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﺸﺎﻧﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت‪ ،‬ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺑﻪ ﺩدﺭرﺟﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺩدﻗﯿﻖ ﻭو ﺑﺼﺮ ﺣﺪﯾﺪ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻨﯽ‪ ،‬ﺫذﺭر‪‬ﺍاﺕت ﻏﯿﺮ​ﻣﺮﺋﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺗﺎ ﺍاﻋﻈﻢ ﮐﺮﺍاﺕت ﺟﺴﯿﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺜﻞ‬
‫ﮐﺮﮤۀ ﺷﻤﺲ ﻭو ﯾﺎ ﺳﺎﺋﺮ ﻧﺠﻮﻡم ﻋﻈﯿﻤﻪ ﻭو ﺍاﺟﺴﺎﻡم ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯿ‪‬ﻪ ﭼﻪ ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻭو ﭼﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻬﺖ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻭو ﺧﻮﺍاﻩه ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﻫﯿﺄﺕت ﻭو ﺧﻮﺍاﻩه ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺩدﺭرﺟﻪ‬
‫ﺍاﻧﺘﻈﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﯽ​ﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﯾﮏ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﮐﻠﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﺍاﺯز ﺍاﻭو‬
‫ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻧﻤﯽ​ﮐﻨﺪ‪ .22«...‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﻫﻨﺪﻩه‬
‫ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﺘﻨﻮ‪‬ﻉع ﻭو ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺩدﺭر ﺩدﺭرﺟﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﻭو ﻧﻬﺎﯾﺘﺎﹰً ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺮﺣﻠﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﯾﮏ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺩدﺭر‬
‫ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺳﺨﻦ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﻧﮕﺎﺭرﺵش ﻣﻘﺎﻟﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻭو ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻟﺬﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﺴﻨﺪﻩه ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﻫﻢ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﻫﻢ ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﮐﺜﺮﺕت‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺳﯿﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﺪﺍاﺭرﺝج ﻭو ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺑﺎﻻ ﯾﺎ ﺳﻤﻮ‪ ‬ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺷﺎﻫﺪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻭو ﻗﻮﯼی​ﺗﺮ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﺭرﻓﺘﻦ ﺁآﺛﺎﺭر ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﮐﺜﺮﺕت‬
‫ﻫﺴﺘﯿﻢ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺳﯿﺮ ﺻﻌﻮﺩدﯼی ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺛﺒﺎﺕت ﻭو‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﯾﮑﯽ ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﻣﻌﻨﺎ ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﻨﺪ‪.‬‬

‫‪289‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺫذﮐﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻫﻢ ﺛﺒﺎﺕت ﻣﻄﻠﻖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ ﻭوﺣﺪﺕت ﻣﺤﺾ ﻫﻢ ﺑﺴﺎﻃﺖ ﻭو ﺳﺎﺩدﮔﯽ ﺗﺎﻡم ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻭو ﻫﻢ ﻓﯿﺾ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ‪ .‬ﻫﻢ ﺧﯿﺮ ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ ﻋﺸﻖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻫﻤﮥ‬
‫ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻭو ﻫﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺯزﻟﯽ ﻭو ﻫﻢ ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﺳﺮﻣﺪﯼی‪.‬‬

‫ﻣﺆﺧﹼّﺮﻩه‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺨﺘﺼﺮﯼی ﺑﻮﺩد ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺳﺨﻦ‬
‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﮐﻮﺗﺎﻩه ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺧﺼﻮﺹص ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺩدﺭر ﺣﺪﹼّ ﺻﻔﺤﺎﺕت ﻣﻌﺪﻭوﺩد ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﻭو ﺑﻀﺎﻋﺖ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪.‬‬
‫ﺑﯽ​ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ​ﻫﺎﯼی ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺍاﻣﯿﺪ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻣﺘﺨﺼ‪‬ﺼﯿﻦ ﻓﻦ ﻭو ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‬
‫ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺪﻗﯿﻖ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﻪ ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻣﻮﺩدﻭوﻋﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﯾﻢ ﺭرﺳﺎﻟﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺑﻨﮕﺎﺭرﻧﺪ ﻭو ﺣﻖ‪ ‬ﻣﻄﻠﺐ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺠﺎ ﺁآﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺴﺘﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺩدﯾﻨﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺑﺲ ﺑﻠﻨﺪ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس‬
‫ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻏﺮ‪‬ﺍا ﭘﺎﯾﻪ ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس ﻫﺮ ﻧﻮﻉع ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭو‬
‫ﻣﻌﺮﻓﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬﺍا ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﺭرﺯزﺷﻬﺎﯼی ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﭼﻪ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻭو ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪﹼّ ﻻﯾﻖ ﺍاﻋﺘﻨﺎ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ ﮐﺪﺍاﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﻝل ﺑﺒﻨﺪﯾﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﺯز ﮐﺪﺍاﻡم ﻫﺴﺘﯽ​ﻧﻤﺎ ﺩدﻝل ﺑﺮﮐﻨﯿﻢ ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺎﻥن ﻭو ﺁآﻥن ﺟﻬﺎﻥن ﻣﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ‬
‫ﻧﮕﺎﻩه ﻣﺎ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﺎﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻧﮕﺎﻩه ﺧﺎﺗﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻝل ﺑﺎ‬
‫ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﺴﺘﯽ ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﻭو ﻣﺘﺒﺎﻫﯽ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫»‪...‬ﺧﻮﺵش ﺳﺎﺣﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺳﺎﺣﺖ ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﮔﺮ ﺍاﻧﺪﺭر ﺁآﯾﯽ ﻭو ﻧﯿﮑﻮ ﺑﺴﺎﻃﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺴﺎﻁط‬
‫ﺑﺎﻗﯽ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز ﻣﻠﮏ ﻓﺎﻧﯽ ﺑﺮﺗﺮ ﺧﺮﺍاﻣﯽ «‪.23‬‬

‫‪290‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﻼﺣﻈﺎﺕت‬ ‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺒﺤﺚ‬ ‫ﺭرﺩدﯾﻒ ﺷﻤﺎﺭرﻩه ﺻﻔﺤﻪ‬

‫ﺑﻘﺎﯼی ﺭرﻭوﺡح‬ ‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ‪170‬‬ ‫‪1‬‬

‫ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ‬ ‫‪205‬‬ ‫"‬ ‫‪2‬‬

‫“‬ ‫“‬ ‫‪205‬‬ ‫"‬ ‫‪3‬‬

‫ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‬ ‫‪215‬‬ ‫“‬ ‫‪4‬‬

‫“‬ ‫“‬ ‫‪216‬‬ ‫“‬ ‫‪5‬‬

‫“‬ ‫“‬ ‫‪217‬‬ ‫“‬ ‫‪6‬‬

‫ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن‬ ‫ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث‬ ‫‪206‬‬ ‫“‬ ‫‪7‬‬
‫“‬
‫ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن‬ ‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‬ ‫‪8‬‬
‫‪137-136‬‬

‫ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث‬ ‫‪207‬‬ ‫“‬ ‫‪9‬‬

‫“‬ ‫“‬ ‫‪207‬‬ ‫“‬ ‫‪10‬‬

‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﺮ‬
‫ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن‬ ‫‪198‬‬ ‫“‬ ‫‪11‬‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻏﯿﺮ‬
‫‪174‬‬ ‫“‬ ‫‪12‬‬
‫ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬

‫ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻞ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ‬
‫‪149‬‬ ‫“‬ ‫‪13‬‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬

‫ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻞ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ‬
‫‪150‬‬ ‫“‬ ‫‪14‬‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬

‫ﺗﺮﻗﯽ‬ ‫ﺩدﺭرﺧﺼﻮﺹص‬ ‫ﻣﺴﺄﻟﻪ‬ ‫‪176‬‬ ‫“‬ ‫‪15‬‬

‫‪291‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭرﻋﺎﻟﻢ ﺩدﯾﮕﺮ‬

‫ﻃﺒﯿﻌﺖ‬ ‫‪2‬‬ ‫“‬ ‫‪16‬‬

‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻏﯿﺮ‬
‫‪174‬‬ ‫“‬ ‫‪17‬‬
‫ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬

‫‪ 188‬ﺟﺒﺮ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر‬ ‫“‬ ‫‪18‬‬

‫‪ 209‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺗﻨﺎﺳﺦ‬ ‫“‬ ‫‪19‬‬

‫ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﺭرﯾﺎﯼی‬ ‫‪20‬‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﻩه ﺁآﺗﺶ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬
‫ﺍاﺣﺒﺎﯼی ﭘﺎﺭرﺳﯽ ﻧﮋﺍاﺩد‬ ‫ﺩدﺍاﻧﺶ‪ ،‬ﺹص ‪58‬‬

‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫‪21‬‬
‫ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻧﺠﻮﻡم‬ ‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫‪185‬‬

‫ﻃﺒﯿﻌﺖ‬ ‫‪2‬‬ ‫“‬ ‫‪22‬‬

‫ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ‬ ‫‪23‬‬

‫ﻣﺮﺟﻊ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﭼﺎﭖپ ﺷﺪﻩه ﺩدﺭر ﻣﻄﺒﻌﻪ ﻫﻮﻻﻧﺪ‬

‫‪292‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻧﺎﺻﺮ ﻧﺒﯿﻠﯽ‬
‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ﺁآﻣﯿﺰﻩهﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﭼﯿﺴﺘﯽ ﺍاﺯز ﺩدﯾﺮﺑﺎﺯز‬
‫‌‬ ‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍاﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺎﻧﻮﻥن ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﻣﺘﻔﮑﹼّﺮﯾﻦ ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﻩه‌ﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻔﮑﹼّﺮ‪،‬‬
‫ﻋﻠﯽ ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﮐﻼﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﻓﻼﺳﻔﻪ‬
‫ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪﺍاﻧﺪ ﻭو ﻋﺮﻓﺎ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺴﻮﯼی‬
‫‌‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺭرﺍا ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو‬
‫‌‬ ‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺻﻔﺖ ﻭو ﻧﻌﺖ ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﻧﻬﺎﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭوﺍاﻫﻞ ﮐﻼﻡم ﻣﺒﺪﺃأ ﺍاﺻﻠﯽ ﺍاﺳﺘﺪﻻﻝل ﺭرﺍا ﻭوﺣﯽ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﯾﺎﺭر ﺑﯽ ﻧﺎﻡم ﻭو ﻧﺸﺎﻥن ﻧﺎﻡم‬
‫ﺩدﺍاﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫‌‬ ‫ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﻭو ﮐﻼﻡم ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺻﺎﺩدﺭرﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﻭوﺟﻮﺩدﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﻄﻮﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩدﺭر‬
‫‌‬ ‫ﻫﺮﭼﻨﺪ‬
‫ﺣﻮﺯزﻩه‌ﻫﺎﯼی ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﮐﻼﻡم‪ ،‬ﻣﻄﺮﺡح ﻭو ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﻋﻠﻢ‬
‫ﻧﯿﺰ ﻋﺎﻟﻢ ﺩدﺭر ﺟﺴﺘﺠﻮﯼی ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﻫﻨﺮ ﻫﻢ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺩدﺭر ﭘﯽ‬
‫ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ​ﻫﺎﯼی ﻫﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺳﺮﻣﻨﺸﺄ ﺁآﻧﻬﺎ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻭو ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﻣﻄﻠﻖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﭘﺎﯾﻪ ﻭوﺍاﺳﺎﺱس ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﺤﺮ‪‬ﮎک‬
‫ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺗﻼﺷﻬﺎﯼی ﻓﮑﺮﯼی ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺣﻮﺯزﻩه​ﻫﺎﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺭرﻑف‬
‫ﺑﺸﺮﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﺧﺪﺍاﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﯾﺎﺩد ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺳﺮ ﻭو ﮐﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺧﺪﺍاﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎ ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻧﺴﺎﻥن​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎ ﻻﺯزﻡم ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﮐﻠﹼّﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻣﻤﮑﻦ‬
‫ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻫﺴﺘﯿﻢ ﻭو ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﺎﺯز ﻫﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﮐﺎﻧﻮﻥن ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪263‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺗﻘﺴﯿﻢ​ﺑﻨﺪﯼی ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﺗﺄﻣ‪‬ﻼﺕت ﻓﻠﺴﻔﯽ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﻭو ﺑﺨﺶ‬
‫ﻫﺴﺘﯽ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﺷﻨﺎﺧﺖ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻘﺴﯿﻢ​ﺑﻨﺪﯼی‬
‫ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺍاﻫﻤﯿﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺮﻓﺖ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﻧﻘﺶ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺳﻨﺠﺶ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺍا‬
‫ﻣﯽ‌ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺍاﻻ‪ ‬ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻨﺸﺄ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﺟﺰﺋﯽ ﺍاﺯز ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖﺷﻨﺎﺳﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻫﺴﺘﯽ‌ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻌﻄﻮﻑف‬
‫‌‬ ‫ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻮﻋﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ‬
‫ﻭو ﻣﺮﺑﻮﻁط ﻣﯽ‌ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺟﺰﺋﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻗﺪﯾﻤﯽﺗﺮﯾﻦ‬
‫‌‬ ‫ﺳﺎﺑﻘﻪﺍاﯼی ﺑﺲ ﺩدﯾﺮﯾﻨﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﻣﺎ‬
‫‌‬ ‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪،‬‬
‫ﻧﻈﺮﯾﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻣﺪﻭو‪‬ﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﻪ‌ﻫﺎﯼی ﺭرﻭوﺷﻦ ﻭو ﻣﺸﺨﹼّﺺ ﻭو ﻣﺮﺗﹼّﺐ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﻓﻼﺳﻔﮥ ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﺪﻩه​ﻫﺎﯼی‬
‫ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﻣﯿﻼﺩد ﺑﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﯿﺮﺍاﺙث​ﺩدﺍاﺭرﺍاﻥن ﺗﻤﺪﹼّﻧﻬﺎﯼی ﮐﻬﻦ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺗﻮﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺑﻬﺮﻩه​ﮔﯿﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﯿﺮﺍاﺙث ﺑﺸﺮﯼی ﻭو ﺑﺎ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺳﺘﺪ ﻓﮑﺮﯼی ﺑﺎ ﺗﻤﺪﹼّﻧﻬﺎﯼی‬
‫ﻫﻤﺰﻣﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺑﺮ ﻏﻨﺎﯼی ﺍاﯾﻦ ﺩدﺳﺖ​ﺁآﻭوﺭرﺩدﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺯزﯾﺎﺩدﯼی ﺑﯿﻔﺰﺍاﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺳﯿﺮ ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﺴﺘﯽ‪ ،‬ﺗﺤﻮ‪‬ﻟﯽ ﺷﮕﺮﻑف ﻭو ﻋﻤﯿﻖ ﺭرﺍا ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺁآﯾﻨﺪﮔﺎﻥن ﺩدﺭر ﻃﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻭوﺍاﻋﺼﺎﺭر ﺁآﺗﯿﻪ ﺛﺮﻭوﺕت ﻣﻌﻨﻮﯼی ﻋﻈﯿﻢ ﻭو ﻣﺎﻧﺪﮔﺎﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﯾﺎﺩدﮔﺎﺭر‬
‫ﺑﮕﺬﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺪﺭرﺳﺘﯽ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻧﺤﻠﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻋﻘﯿﺪﺗﯽ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻫﻤﻪ ﺭرﯾﺸﻪ ﺩدﺭر ﺣﮑﻤﺖ ﺣﮑﻤﺎﯼی ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺗﻨﻮ‪‬ﻉع ﻭو‬
‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺁآﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﻭو ﻭوﺍاﻣﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﺎﺕت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن‬
‫ﺣﮑﻤﺎﯼی ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻣﻨﺸﺄ ﻭوﺟﻮﺩد ﭼﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬
‫ﻫﺮﯾﮏ ﺍاﺯز ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺍاﺭرﺑﻌﻪ ﺁآﺏب ﻭو ﺁآﺗﺶ ﻭو ﺑﺎﺩد ﻭو ﺧﺎﮎک ﺭرﺍا ﻣﺒﺪﺃأ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ‌ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭼﻪ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬
‫‌‬ ‫ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺣﺘﹼّﯽ ﻋﺪﺩد ﻭو ﻧﻮﺍا ﺭرﺍا ﻣﻮﺟﺐ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺴﺘﯽ ﺗﻠﻘﯽ‬
‫ﭼﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﯾﮑﺘﺎ ﻭو ﺍاﺯزﻟﯽ ﻭو ﺍاﺑﺪﯼی ﻭو ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو‬
‫ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎﯼی ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺼﺎﺩدﯾﻖ ﻭوﺟﻮﺩد ﭼﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ‬
‫ﻫﻤﭽﻮﻥن ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﯾﺎ ﻫﻤﭽﻮﻥن ﺍاﻓﻼﻃﻮﻥن ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺜﻞ ﺭرﺍا ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﺍاﺭرﺳﻄﻮ ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺳﻮﺕت‬
‫ﻫﻢ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﻗﺎﺋﻞ ﮔﺸﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﺍا ﻃﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻣﺘﻮﺍاﻟﯽ ﻭو ﺗﺎ ﻋﺼﺮ‬
‫ﺣﺎﺿﺮ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﻈﺮﯾﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﻓﻼﺳﻔﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬

‫‪264‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺁآﻧﺎﻥن ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻫﻤﭽﻮﻥن ﺣﺪﻭوﺙث‬
‫ﻭو ﻗﺪﻡم‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﻭو ﻣﻌﻠﻮﻝل‪ ،‬ﻗﻮ‪‬ﻩه ﻭو ﻓﻌﻞ‪ ،‬ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﺣﺮﮐﺖ‪ ،‬ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﮐﺜﺮﺕت‪ ،‬ﺻﻮﺭرﺕت ﻭو‬
‫ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻭو ﺗﺎ ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﺯزﻣﺎﻥن ﮐﻨﻮﻧﯽ ﻣﺘﻔﮑﹼّﺮﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﻋﻤﯿﻘﺎﹰً‬
‫ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﮥ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﺁآﺭرﺍاﺀء ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺻﺪﻭوﺭر‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻣﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺁآﻧﺎﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺎﻡم ﺑﺮﺩد‪ .‬ﺑﺎ ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍاﻭوﻟﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﻧﺎﻡم ﺑﺮﺩدﻩه ﺷﺪ‪،‬‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﻭو ﻣﻨﻀ‪‬ﻢ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ .‬ﺍاﺣﮑﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺻﺪﻕق ﻭو ﮐﺬﺏب ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﻃﯽ‪ ‬ﻗﺮﻭوﻥن ﻣﺘﻤﺎﺩد‪‬ﯼی ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻭو ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺍاﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺫذﮐﺮ ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ​ﻫﺎ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺳﯿﺮ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط‬
‫ﺑﻪ ﻓﻼﺳﻔﮥ ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن ﺗﺎ ﻧﻮﺍاﻓﻼﻃﻮﻧﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺭرﻭوﺍاﻗﯿ‪‬ﻮﻥن‪ ،‬ﻓﻼﺳﻔﮥ ﺣﻮﺯزﮤۀ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭرﯾ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺣﮑﻤﺎ‬
‫ﻭو ﻣﺘﮑﻠﹼّﻤﯿﻦ ﻣﺴﯿﺤﯽ‪ ،‬ﻓﻼﺳﻔﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺳﻼﻡم ﮐﻪ ﺳﻬﻢ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻋﻤﺪﻩه​ﺍاﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ​‪ ،‬ﺗﺎ ﻓﻼﺳﻔﮥ ﻏﺮﺏب ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻗﺮﻭوﻥن ﻭوﺳﻄﯽ ﻭو ﺗﺎ ﺯزﻣﺎﻥن‬
‫ﺣﺎﺿﺮ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺭرﺳﺎﺋﻞ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﻔﺼﻞ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﮥ‬
‫ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻧﻤﯽ​ﮔﻨﺠﺪ ﻭو ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺫذﮐﺮ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﺎﺕت ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﮐﻮﺗﺎﻩه ﻭو ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺩدﺍاﺷﺖ ‪.‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺭرﺍا ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﻣﺒﺤﺜﯽ ﺍاﻧﺘﺰﺍاﻋﯽ ﻭو ﺟﺪﺍا ﺍاﺯز ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﻭو ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﯾﺎﺩد ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﭘﺎﯾﮥ ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﻮﺯزﻩه​ﻫﺎﯼی ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﯽ​ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﻋﻤﯿﻖ ﺍاﯾﻦ ﺣﻮﺯزﻩه​ﻫﺎﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ‬
‫ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﮐﻼﻡم ﻭو ﻋﻠﻢ ﻭو ﻫﻨﺮ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺸﺮ ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻭو ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺩدﺭر ﻗﺮﻭوﻥن ﺍاﺧﯿﺮ ﻭو ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻭو ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه‬
‫ﺍاﻧﮕﺎﺷﺖ‪ .‬ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺗﯽ ﮐﻪ ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻧﮕﺎﻩه ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﮑﺎﺗﺐ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل ﺩدﺭر ﻗﺮﻥن ﺑﯿﺴﺘﻢ ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺍاﮔﺰﯾﺴﺘﺎﻧﺴﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﻫﻤﭽﻮﻥن‬
‫ﮊژﺍاﻥن ﭘﻞ ﺳﺎﺭرﺗﺮ ﮐﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﺑﺰﺭرﮒگ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﺎﺕت ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻏﺮﺏب ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺮﺩدﯾﺪ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ‬

‫‪265‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺷﮑﻞ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻭو ﺗﻘﺮ‪‬ﺭر ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﻣﯽ​ﺑﺨﺸﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﮑﺘﺐ ﺍاﮔﺰﯾﺴﺘﺎﻧﺴﯿﺎﻟﯿﺴﻢ ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ‬
‫ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﺍاﯾﻦ ﻣﮑﺘﺐ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕت ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل ﺩدﯾﮕﺮ‪،‬‬
‫ﻫﻤﻪ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﻓﻠﺴﻔﮥ ﻫﮕﻞ ﭼﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﻋﻤﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺟﻮﺍاﻣﻊ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻧﻮﺯزﺩدﻫﻢ ﻭو ﺑﯿﺴﺘﻢ ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﺑﺮﺟﺎﯼی ﮔﺬﺍاﺷﺖ ﻭو ﻧﯿﺰ ﻫﻤﻪ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ‬
‫ﻭوﯾﮋﮔﯽ ﺍاﯾﻦ ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻓﯿﻠﺴﻮﻑف ﺑﺰﺭرﮒگ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺁآﻥن ﻭو ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺻﯿﺮﻭوﺭرﺕت ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﻪ ﻫﺴﺘﯽ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺤﺜﯽ ﺍاﻧﺘﺰﺍاﻋﯽ ﻭو »ﻣﺠﺮ‪‬ﺩد ﻓﻠﺴﻔﯽ« ﺑﻨﻈﺮ ﺁآﯾﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت‬
‫ﻋﻤﯿﻖ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺸﺮ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﻣﺜﺒﺖ ﻭو ﻣﻨﻔﯽ ﺭرﺍا ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﻧﮕﺎﺷﺖ ﻭو ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺑﺎ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺗﻮﺻﯿﻔﺎﺗﯽ‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻣﯽ ​ﺷﻮﯾﻢ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ​ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﯿﻢ "ﺟﻮﺩدﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻧﻤﻮﺩد" ﻭو ﯾﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻫﻔﺖ‬
‫ﻭوﺍاﺩدﯼی ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ "ﻋﺸﻖ ​ﻫﺴﺘﯽ ﻗﺒﻮﻝل ﻧﮑﻨﺪ ﻭو ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ" ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺧﻮﺵش ﺳﺎﺣﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺳﺎﺣﺖ ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﮔﺮ ﺍاﻧﺪﺭر ﺁآﯾﯽ" ﻭو ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺩدﻧﯿﺎ ﻭو ﺷﺄﻥن ﺁآﻥن ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ "ﺩدﻧﯿﺎ ﻧﻤﺎﯾﺸﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺑﯽ​ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﻧﯿﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻫﺴﺘﯽ ﺁآﺭرﺍاﺳﺘﻪ" ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﻗﺪﻡم ﻭو ﺣﺪﻭوﺙث‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﯿﻢ‬
‫"ﻓﻀﻞ ﻗﺪﯾﻤﺖ ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﻃﻠﺒﯿﻢ ﻭو ﺟﻮﺩد ﺟﺪﯾﺪﺕت ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺟﻮﺋﯿﻢ"‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺗﻔﮑﺮ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺳﺆﺍاﻻﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﺑﻪ ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺧﻄﻮﺭر ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﺟﻮﺩد ﺣﻖ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﭼﺮﺍا ﺟﻮﺩد ﺳﺒﺐ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﺪ؟ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪﻥن ﺁآﻥن ﭼﯿﺴﺖ؟ ﺁآﻥن ﮐﺪﺍاﻡم ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻗﺒﻮﻝل ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﺪﺍاﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﺘﺶ‬
‫ﺍاﻧﺪﺭر ﺁآﺋﯿﻢ ﻭو ﺁآﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻧﯿﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻫﺴﺘﯽ‬

‫‪266‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺁآﺭرﺍاﺳﺘﻪ ﻭو ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺍاﺯز ﺟﻮﺩد ﺟﺪﯾﺪ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺻﻔﺎﺗﺶ ﻋﯿﻦ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﻭوﺳﺖ ﻭو ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻗﺪﯾﻤﻨﺪ‪ ،‬ﭼﯿﺴﺖ؟‬
‫ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﺳﺆﺍاﻻﺕت‪ ،‬ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﺩدﺭر ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺩدﺭرﮎک ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺑﯽ​ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‪ ،‬ﺍاﺻﻠﯽ​ﺗﺮﯾﻦ ﺭرﺍاﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺟﻬﺖ ﭘﯽ​ﺑﺮﺩدﻥن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺭرﺍاﺳﺘﯿﻦ ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺭرﻫﻨﻤﻮﻥن ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﯿﺮ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭرﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ‬
‫ﻣﻨﺰﻟﮥ ﺷﺎﻫﺮﺍاﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺼﺪ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﺭرﮎک ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﺘﻤﺎﹰً ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ‬
‫ﺗﺨﺼﺺ ﺩدﺭر ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﮐﻼﻡم ﺑﻮﺩد ﻭوﻟﯽ ﺑﯽ​ﮔﻤﺎﻥن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﻫﻤﮥ ﺁآﻥن ﻋﺮﺻﻪ​ﻫﺎ ﻭو ﺣﺘﯽ ﭘﯽ ﺑﺮﺩدﻥن ﺑﻪ ﻧﻘﺎﻁط ﺿﻌﻒ ﻧﻈﺎﻣﻬﺎﯼی ﺷﮑﺴﺖ​ﺧﻮﺭرﺩدﻩه ﻣﺎ‬
‫ﺑﻌﺪﺍاﻟﻄﺒﯿﻌﻪ‪ ،‬ﻣﺎ ﺭرﺍا ﻗﺎﺩدﺭر ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﺩد ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﺎ ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﻭو ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻭو ﮐﻼﻣﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺑﺴﺘﺮﻫﺎﯼی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬
‫ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮ ﺩدﺭرﯾﺎﺑﯿﻢ ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩدﺭرﮎک ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‪.‬‬
‫ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻪ ﺩدﺭر ﺻﺪﺩد ﻭو ﻧﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺁآﻥن ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﻮﺍاﻫﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺑﺘﻮﺍاﻧﺪ‬
‫ﻧﻈﺎﻣﯽ ﻣﻌﺮﻓﺘﯽ ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﺭرﺍاﺋﮥ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﮐﻮﺷﺸﯽ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺍاﺳﺖ ﺟﻬﺖ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﺑﻌﻀﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺬﮐﻮﺭر‬
‫ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﻩه​ﺍاﯼی ﮔﺬﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﻋﺘﺮﺍاﻑف ﺑﻪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻼﺵش ﻓﮑﺮﯼی ﻫﺮﮔﺰ ﺩدﺭر ﺧﻮﺭر ﻣﻘﺎﻡم ﻋﻈﯿﻢ ﺍاﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﯾﻢ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺐ‬
‫ﮊژﺭرﻑف ﻭو ﻋﻤﯿﻖ ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﻋﺎﺟﺰﺍاﻧﻪ ﺑﻪ ﮔﺴﺘﺮﮤۀ‬
‫ﻻﯾﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺮﺍاﻋﻈﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﺍاﻣﯿﺪ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﺠﺎﻫﺪﺍاﺕت ﻣﺠﺪﹼّﺍاﻧﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ‬
‫ﺍاﻫﻞ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﺻﺎﺣﺒﺎﻥن ﺗﺨﺼ‪‬ﺺ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺻﻮﺭرﺕت ﭘﺬﯾﺮﺩد ﻭو ﺑﺪﯾﻨﻮﺳﯿﻠﻪ‬
‫ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺩدﯾﻨﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﺲ ﺭرﻓﯿﻊ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯽ ﮔﺮﺩدﺍاﻧﺪ‪.‬‬

‫‪267‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ‪ ،‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﮐﻪ ﮐﻠﻤﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﻭو ﯾﺎ ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺻﺎﹰً ﻣﻌﻄﻮﻑف ﻭو ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﻭو‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻏﻨﺎﯼی ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﺑﺮﺁآﻧﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﺮ‪ ‬ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ‬
‫ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﺁآﻧﻬﺎ ﮐﻠﻤﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺰ‬
‫ﺩدﺭرﺝج ﻧﮕﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻬﻤﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺘﻀﯿ‪‬ﺎﺕت ﺁآﻥن ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ‪ :‬ﺍاﺯزﺟﻤﻠﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺑﻘﺎﯼی ﺭرﻭوﺡح‪ ،‬ﺗﻨﺎﺳﺦ‪ ،‬ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﺳﺎﯾﺮ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﻧﺎﻣﯽ‬
‫ﺑﺮﺩدﻩه ﻧﻤﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﯾﺎ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﺎﹰً ﻭو ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ ‬ﻭو ﯾﺎ ﺑﺼﻮﺭرﺕت ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺎﻧﻮﻥن ﺑﺤﺚ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺪﻗﯿﻖ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬
‫ﺩدﺭر ﺣﺪﹼّ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻭو ﺻﻔﺤﺎﺕت ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻫﻢ‪‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ‬
‫ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺍاﺻﻠﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﻩه​ﻫﺎﯼی ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﻓﻠﺴﻔﻪ‬
‫ﻭو ﮐﻼﻡم ﻣﻄﺮﺡح ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻧﮕﺎﻩه ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺪﺍاﻫﺖ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺣﻀﻮﺭر ﺻﺮﯾﺢ ﻭو ﺭرﻭوﺷﻦ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﻣﻌﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﻭوﺍاﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ‬
‫ﮔﻮﺋﯽ ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺁآﻥن ﻫﺴﺘﯿﻢ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﻈﺮﯼی ﺑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺑﯿﻔﮑﻨﯿﻢ‪،‬‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻣﺼﺎﺩدﯾﻖ ﺁآﻧﻬﺎ‪ ،‬ﺷﺒﻬﺎﺕت ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻧﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻧﺤﻠﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻓﮑﺮ ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ‪ :‬ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻫﺎﻡم‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻓﻼﻃﻮﻧﯿﺎﻥن ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺜﻞ ﻭو ﺩدﻧﯿﺎﯼی‬
‫ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺍاﺯزﻟﯽ ﻭو ﺍاﺑﺪﯼی ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺳﻮﺕت ﻭو ﺟﻬﺎﻥن ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺗﻨﻬﺎ ﺭرﻭوﮔﺮﻓﺘﯽ ﺍاﺯز‬

‫‪268‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﺭرﺳﻄﻮ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺎﻥن ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻥن‪ ،‬ﺣﻘﯿﻘﺘﯽ ﺭرﺍا ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻣﺎﺗﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺘﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻏﯿﺮ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺭرﺍا ﻏﯿﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﺪﻩه​ﺁآﻟﯿﺴﺘﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﻓﺎﻗﺪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺣﺲ‪ ،‬ﻫﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ‬
‫ﺣﻮﺍاﺱس‪ ‬ﭘﻨﺠﮕﺎﻧﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﻭو ﻓﺎﻗﺪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﺷﻨﺎﺧﺖ​​ﺷﻨﺎﺳﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻥن ﺭرﺍا ﻣﺪﺭر‪‬ﮎک ﺑﻮﺩدﻥن ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﺮ ﻗﺎﺋﻠﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻣﯽ​​ﭘﻨﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻔﯽ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺑﺪﯾﻬﯽ​ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‪ ،‬ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﭘﺎﯼی‬
‫ﻣﺼﺎﺩدﯾﻖ ﺧﺎﺭرﺟﯽ ﻭو ﻋﯿﻨﯽ ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ‪ ،‬ﺷﺒﻬﺎﺕت ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﯽ​ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﺍاﺗﯿﻦ ﮊژﯾﻠﺴﻮﻥن‪ ،‬ﻓﯿﻠﺴﻮﻑف ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﺎﻧﺐ ﺍاﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ‪» :‬ﺳﺮ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﻣﻮﺯزﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻧﻈﺎﻣﻬﺎﯼی ﺷﮑﺴﺖ‬
‫ﺧﻮﺭرﺩدﻩه ﻓﮑﺮﯼی ﺭرﺍا ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭرﺧﺸﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺳﭙﺲ‬
‫ﺍاﻓﻮﻝل ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﻧﺘﻮﺍاﻧﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬
‫ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭرﺳﺖ ﺑﺮ ﭼﯿﺰﯼی ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺍاﺻﻠﯽ ﻣﺎﺑﻌﺪ ﺍاﻟﻄﺒﯿﻌﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ‪ .«...‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﻄﺮﺡح ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻪ ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ ﻭو ﭼﻪ ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺁآﺛﺎﺭر ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺩدﻟﯿﻞ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﻔﻘﻮﺩد ﺑﺸﻤﺎﺭرﯾﻢ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺑﻘﺎﯼی ﺭرﻭوﺡح ﭼﻨﯿﻦ‬ ‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﯾﺖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪...»:‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﻟﯿﻞ ﻋﻘﻠﯽ ﺑﺮ ﺑﻘﺎﯼی ﺭرﻭوﺡح ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺷﯽﺀء ﻣﻌﺪﻭوﻡم‪ ،‬ﺁآﺛﺎﺭرﯼی‬
‫ﻣﺘﺮﺗﺐ ﻧﺸﻮﺩد‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺍاﺯز ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف‪ ،‬ﺁآﺛﺎﺭرﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮﺩدﺩد ﺯزﯾﺮﺍا )ﺁآﺛﺎﺭر‪،‬‬
‫ﻓﺮﻉع ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ( ﻭو ﻓﺮﻉع‪ ،‬ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺻﻞ«‪ 1 .‬ﻫﻤﺎﻥن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﻣﺴﺘﻔﺎﺩد ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺻﺮﻑف ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺁآﺛﺎﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺑﺮ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ‬
‫ﻫﺮﮔﺎﻩه ﺍاﺛﺮﯼی ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﯿﻢ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻧﺸﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩدﯼی‬
‫ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﮐﺎﺭرﺕت ﮐﻪ ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻭو ﻋﺼﺮ ﺧﺮﺩد ﺁآﻏﺎﺯز ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺁآﺛﺎﺭر ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺍاﻧﺪﯾﺸﯿﺪﻥن‪ ،‬ﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﭘﯽ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺑﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﻣﻦ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ​ﮐﻨﻢ‪ ،‬ﭘﺲ ﻫﺴﺘﻢ«‪ .‬ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﻋﻠﻮﻡم ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﭼﻪ ﺩدﺭر‬

‫‪269‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﺯزﻣﯿﻦ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﭼﻪ ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﺍاﺧﺘﺮ​ﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﭘﺪﯾﺪﻩه​ﻫﺎ ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻭو‬
‫ﺍاﺟﺮﺍاﻣﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﻬﺎ ﺳﺎﻝل ﻗﺒﻞ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭوﻟﯽ ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﺯز ﺭرﺍاﻩه ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﺁآﺛﺎﺭر ﺁآﻧﺎﻥن ﻭو ﺳﯿﮕﻨﺎﻟﻬﺎ ﻭو ﻋﻼﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل‪ ،‬ﺳﺘﺎﺭرﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯿﻠﯿﻮﻧﻬﺎ ﺳﺎﻝل ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﺭرﻓﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﻭوﻟﯽ ﻧﻮﺭر ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺑﻪ ﻣﺎ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ‪.‬‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی‪ ،‬ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻧﺴﺖ ﯾﺎ ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻥن‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺑﺤﺚ​ﻫﺎﯼی ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺩدﺭر ﻃﯽ‪ ‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺣﮑﻤﺎ ﻭو ﻓﻼﺳﻔﻪ ﺩدﺭر ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ​ﻫﺎ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺭرﺍا ﻣﻨﺸﺎﺀء ﺍاﺛﺮ ﺑﺪﺍاﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﮐﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻓﺮﻉع ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی‬
‫ﻣﻌﻨﺎﺋﯽ ﺩدﻗﯿﻖ ﻭو ﺑﺎﺭر ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ‪ ،‬ﻧﺎﭼﺎﺭر ﺑﺎﯾﺪ ﺑﭙﺬﯾﺮﯾﻢ ﮐﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﻻﺯزﻣﮥ ﺁآﻥن ﺍاﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‪ ،‬ﺑﺸﺮﺣﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻗﺎﺋﻞ‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﺷﯿﻢ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺮﺻﻪ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد‪،‬‬
‫ﺧﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﻓﺮﻉع ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﺁآﺛﺎﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﻓﺎﻫﻤﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﭘﯿﺶ ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺁآﯾﺎ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﻗﺒﻮﻝل ﺁآﻥن ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﺍاﺳﺖ؟ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻥن ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﻣﺪﺭر‪‬ﮎک ﺑﻮﺩدﻥن ﺍاﺳﺖ؟ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻧﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺤﺚ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻣﻌﺮﻓﺖ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮ‪ ،‬ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻧﻤﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻧﻤﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﺟﺮﺝج ﺑﺎﺭرﮐﻠﯽ ﺍاﯾﺪﻩه​ﺁآﻟﯿﺴﺖ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻫﻢ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺩدﺭرﺧﺘﯽ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﺟﻨﮕﻞ ﺍاﻧﺒﻮﻫﯽ ﺑﺎ ﺻﺪﺍاﯼی ﺳﻬﻤﮕﯿﻦ ﺳﻘﻮﻁط ﮐﻨﺪ ﻭو ﮐﺴﯽ ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺳﻘﻮﻁط‬
‫ﺭرﺍا ﺑﺒﯿﻨﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺻﺪﺍاﯼی ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﺸﻨﻮﺩد ﺩدﻟﯿﻞ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺣﺎﺩدﺛﻪ ﺭرﺥخ ﻧﺪﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﺑﻠﮑﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻧﺠﺎ ﺧﺪﺍا ﺁآﻥن ﺣﺎﺩدﺛﻪ ﺭرﺍا ﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺷﻨﯿﺪﻩه‪.‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﻄﺮﺡح ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻓﻼﺳﻔﻪ ﻭو ﺣﮑﻤﺎ ﺑﺮ ﺁآﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن‬

‫‪270‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩد ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺯز ﺑﺪﯾﻬﯿ‪‬ﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺪﯾﻬﯿ‪‬ﺎﺕت ﺍاﺣﺘﯿﺎﺝج ﺑﻪ‬
‫ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﻣﻮﺭر ﺑﻮﺳﯿﻠﮥ ﺍاﻣﻮﺭر ﺑﺪﯾﻬﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺧﺎﻟﺺ ﻭو ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺟﺪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺑﺪﻭوﻥن ﺁآﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﭼﺮﺍاﮐﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﭼﯿﺴﺘﯽ‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻧﻪ ﻫﺴﺘﯽ ﺁآﻧﻬﺎ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم​ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺣﻀﻮﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﭼﻮﻥن ﻋﺎﻡم​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻣﻌﺮ‪‬ﹺِﻑف ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻋﺎﻡم​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﻌﺮ‪‬ﹺِﻑف ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﻣﯽ​ﮔﻮﺋﯿﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻧﺎﻃﻖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺟﻨﺲ ﻗﺮﯾﺐ ﺧﻮﺩد ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻋﺎﻡم​ﺗﺮ‬
‫ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭوﻟﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﺟﻨﺲ ﻗﺮﯾﺒﯽ ﺭرﺍا ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺖ​‪.‬‬
‫ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎ ﺻﻔﺎﺕت ﻣﺘﻼﺯزﻣﮥ ﺁآﻥن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭو ﺑﺴﺎﻃﺖ ﻧﯿﺰ ﻭوﺍاﻓﯽ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻫﯿﭽﮑﺪﺍاﻡم ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‪ ،‬ﺭرﻭوﺷﻦ​ﺗﺮ ﻭو ﻣﻌﺮﻭوﻑف​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‬
‫ﻭو ﺑﺮﻃﺒﻖ ﻗﻮﺍاﻋﺪ ﻣﻨﻄﻖ​‪ ،‬ﻣﻌﺮ‪‬ﹺِﻑف​‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ​ﺷﺪﻩه​ﺗﺮ ﻭو ﻭوﺍاﺿﺢ​ﺗﺮ ﺍاﺯز ﭼﯿﺰﯼی ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﻭو ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﺁآﻥن ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﻨﻬﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﻗﺘﻀﺎﺋﺎﺕت‬
‫ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﺯزﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه‪ ،‬ﺩدﺭر ﺭرﺩد‪ ‬ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺍاﺯز ﻓﻼﺳﻔﮥ ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ »ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻫﺎﻣﺎﺕت‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭوﻫﻢ ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد«‪ .‬ﺩدﺭر ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮔﺮﻭوﻩه‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪» :‬ﺍاﯾﻦ ﺭرﺃأﯼی ﺑﺎﻃﻞ ﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻖ‪ ،‬ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺭرﺍا ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺤﻘﹼّﻖ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺛﺎﺑﺖ‪ .‬ﻗﺎﺑﻞ ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻧﯿﺴﺖ«‪ 2‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺍاﺛﺒﺎﺕت‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭرﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد‪ .‬ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪...» :‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻭوﺟﻮﺩد ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﻧﺴﺒﺖ‬
‫ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻋﺪﻡم ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻈﺎﻫﺮﻣﻌﺪﻭوﻡم ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺟﺴﺪﺵش‬

‫‪271‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺟﻤﺎﺩد ﺷﻮﺩد ﻭوﻟﯽ ﺟﻤﺎﺩد ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد«‪ .3‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﻣﺮﺍاﺗﺐ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﺿﻤﻦ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻓﺮﻕق ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻣﻌﺪﻭوﻡم ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺣﮑﻤﺎ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺭرﺍا ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺍاﻣﺮ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ‪ :‬ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺩدﺭرﺟﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺩدﻭو‪‬ﻡم‪،‬‬
‫ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻧﺎﻥن‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﺑﺨﺼﻮﺹص ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﺒﺎﯾﻨﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻌﻀﯽ ﺿﻌﯿﻒ​ﺗﺮ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻌﻀﯽ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﻗﻮﯼی​ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‪ ،‬ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﺘﹼّﯽ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﺭرﺍا ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻧﯿﺰ‬
‫ﺑﺮﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﻈﺮ ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺒﺎﯾﻦ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭوﻟﯽ ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک‬
‫ﺭرﺍا ﺑﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺮﻗﺮﺍاﺭر ﻧﻤﻮﺩد ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﻫﻢ ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺍاﻓﺎﺿﮥ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺩدﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭرﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪» :‬ﻭو ﺻﻮﻓﯿﻬﺎ ﺩدﻭو ﻗﺴﻤﻨﺪ‪ :‬ﯾﮏ ﻗﺴﻢ ﻋﻮﺍاﻣﻨﺪ ﮐﻪ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﻣﺤﺾ ﺗﻘﻠﯿﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻣﻠﺘﻔﺖ ﻣﻘﺼﺪ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺧﻮﯾﺶ‬
‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﻋﻮﺍاﻡم ﺻﻮﻓﯿ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﮔﻤﺎﻥن ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯾﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺫذﻫﻨﯽ ﻭو ﻋﻘﻠﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻧﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم‪ ،‬ﻋﺮﺿﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﮐﻪ ﺣﻠﻮﻝل ﺑﺮﺣﻘﺎﺋﻖ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺎﺕت‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‪ ،‬ﺟﻮﻫﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻋﺮﺿﯽ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺎﺻﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﺍاﺷﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬ﻋﺮﺿﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺟﻮﻫﺮ‪ ،‬ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﻋﺮﺽض«‬
‫‪ .4‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪‬‬

‫‪272‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﺼﺪﺭر ﺁآﻥن ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺫذﻫﻨﯽ ﻭو ﻋﻘﻠﯽ ﺁآﺩدﻣﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﻭو ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺮ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺟﻬﺖ ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺤﺘﺎﺝج ﺑﻪ ﺁآﻧﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻻﺯزﻡم ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺎ ﻋﻤﻮﻣﺎﹰً ﻭو ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺣﮑﻤﺎﺀء‬
‫ﻣﺸﹼّﺎﺀء ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻤﮑﻦ ﺭرﺍا ﺯزﻭوﺝج ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﻣﺮﮐﹼّﺐ ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ ﭼﯿﺴﺘﯽ ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﻘﺮﯾﺒﺎﹰً ﻫﻤﮥ ﺁآﻧﺎﻥن‪،‬‬
‫ﺑﺠﺰ ﻣﻌﺪﻭوﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻫﻞ ﮐﻼﻡم‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺩدﻭوﮔﺎﻧﮕﯽ ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﺎﺑﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو‪ ،‬ﺍاﺻﻞ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻻﺟﺮﻡم ﻓﺮﻉع‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺍاﻗﻊ ﺟﺪﺍاﺋﯽ ﻧﺎﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﻭو ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﺩدﺭر ﻇﺮﻑف ﺫذﻫﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﺳﻄﻮﺭر ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺑﻮﺩدﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﭼﯿﺴﺘﯽ ﯾﺎ ﺑﻄﻮﺭر ﮐﻠﹼّﯽ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻧﯿﺰ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺁآﻥن ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﺩدﻭوﺭر‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺘﯽ‪ ،‬ﭼﯿﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺣﮑﻤﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻣﻘﺘﻀﯿ‪‬ﺎﺕت ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬
‫ﺗﺴﺮ‪‬ﯼی ﻣﯽ​ﺑﺨﺸﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﻗﺴﯿﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺗﻤﺎﯾﺰ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ‬
‫ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﻣﺘﻔﺎﻭوﺗﯽ ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺑﺮﻭوﺯز ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﻧﯿﺰ ﻗﺴﯿﻢ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺎﺕت ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺣﮑﻤﺎﯼی ﺷﺮﻕق‪ ،‬ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﮐﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺣﮑﻤﺎﯼی ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺩدﻧﺒﺎﻟﻪ ﺭرﻭوﯼی‬
‫ﻣﮑﺘﺐ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺍاﻓﻼﻃﻮﻥن ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻈﯿﺮ ﺷﯿﺦ ﺷﻬﺎﺏب‬
‫ﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺳﻬﺮﻭوﺭرﺩدﯼی‪ ،‬ﻭو ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﻓﻼﺳﻔﮥ ﻣﺸﹼّﺎﺀء ﻟﻘﺐ ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن‬
‫ﻣﮑﺘﺐ ﺍاﺭرﺳﻄﻮ ﻣﯽ​ﺷﻤﺎﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻈﯿﺮ ﺍاﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ ﻭو‬
‫ﻓﺎﺭرﺍاﺑﯽ ﻭو ﻣﻼﺻﺪﺭرﺍا‪.‬‬
‫ﻻﺯزﻡم ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻼﺳﻔﮥ ﻣﺸﺎﺀء ﻧﻈﯿﺮ ﺍاﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺩدﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪:‬‬
‫ﻭوﺍاﺟﺐ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻤﺎﻥن ﺯزﻭوﺝج ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺩدﻭو ﺟﻨﺒﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ‬
‫ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺭرﺃأﯼی ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز »ﭼﯿﺰﯼی ﺑﻮﺩدﻥن« ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﻪ ﺑﻮﺩدﻥن ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬

‫‪273‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺍاﮔﺮ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻗﺮﺍاﺭر ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻗﻮﺍاﻡم ﺑﺨﺸﺪ‪،‬‬
‫ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﻭوﻫﻠﮥ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﭼﯿﺰﯼی ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺍاﻓﺎﺿﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﮑﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻧﻈﺮ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻋﺮﺻﻪ ﮔﺬﺍاﺷﺘﻦ‬
‫ﻫﺮ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪ ﺣﺼﻮﻝل ﺻﻮﺭرﺕت ﺁآﻧﺴﺖ ﺗﺎ ﺻﻮﺭرﺕت ﺷﮑﻞ‬
‫ﻧﮕﯿﺮﺩد‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻥن ﺷﯽﺀء ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﻭو ﻋﯿﻨﯿ‪‬ﺖ ﻧﻤﯽ​ﯾﺎﺑﺪ‪) .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﯾﺎﻓﺘﻦ ﯾﮏ ﻣﯿﺰ ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺻﻮﺭرﺕت ﯾﺎ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻭوﺟﻪ ﺗﻤﺎﯾﺰ ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﺳﺎﯾﺮ‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺳﺖ‪(.‬‬
‫ﺑﺤﺚ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺯزﯾﺎﺩد ﻭو ﻣﺒﺎﺣﺜﺎﺕت ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺩدﺭر ﻃﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻣﺘﻤﺎﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺧﺼﻮﺹص ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﯾﺎﺩد ﺁآﻭوﺭرﯼی ﻭو ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺫذﻫﻨﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺫذﻫﻨﯽ‪ ،‬ﻣﺘﻮﺟ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﯾﻢ‬
‫ﮐﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی‪،‬‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻬﻢ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺩدﺭر ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد )ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﺖ(‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﺎ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﺎﺷﯿﻢ ﻭو‬
‫ﺣﺎﮐﻤﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﺑﭙﺬﯾﺮﯾﻢ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﯾﺎﺩد ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺩدﺭرﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻧﮑﺘﮥ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬ ‫ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺑﺤﺚ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻋﺮﺿﯽ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﮐﻪ ﺣﻠﻮﻝل ﺑﺮ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء‬
‫ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﺿﯿﺢ‪ ،‬ﻧﻮﻉع ﻋﺎﺭرﺽض ﺷﺪﻥن‪ ،‬ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﺭرﺽض ﺷﺪﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺷﯽﺀء‪ ،‬ﻣﻮﻗﻔﯽ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﻣﺠﻤﻮﻉع ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺩدﺭر ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺍاﺯز ﻫﺮ‬
‫ﺩدﻭو ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺍاﻣﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻋﺮﺽض ﺍاﺳﺖ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺍاﺭرﺳﻄﻮ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﻣﻘﻮﻻﺕت‬
‫ﻋﺸﺮﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﯼی ﺑﻪ ﯾﮏ ﺟﻮﻫﺮ ﻭو ﻧﻪ ﻋﺮﺽض ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻋﺮﺽض ﻣﻘﻮﻟﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺮ‬
‫ﺧﻮﺩدﺵش ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺮ ﭼﯿﺰ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻮﻫﺮ ﻭو ﺗﻨﻬﺎ ﺟﻮﻫﺮ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﺮ‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﻠﻮﻝل ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺑﺮ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻭو ﺍاﺻﻮﻻ‪‬‬

‫‪274‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻗﻀﯿﮥ ﺣﻠﻮﻝل ﻭو ﻋﺎﺭرﺽض ﺷﺪﻥن ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ‪ ،‬ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻣﻔﺼ‪‬ﻠﯽ ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﻃﻠﺒﺪ ﮐﻪ ﺷﺮﺡح‬
‫ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻧﻤﯽ​ﮔﻨﺠﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﻠﻮﻝل‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﯾﺎ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺣﻠﻮﻝل ﺭرﺍا ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﯾﮏ ﻓﺮﺍاﯾﻨﺪ‬
‫ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﻭو ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺁآﻥن ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﻓﯽ​ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﺣﻠﻮﻝل ﺭرﻭوﺡح ﺩدﺭر ﺟﺴﺪ ﺭرﺍا ﺭرﺩد‪‬‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻣﻘﺎﺭرﻥن ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺩدﺧﻮﻝل ﺗﻠﻘﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺧﻮﻝل ﻭو ﺧﺮﻭوﺝج ﺭرﺍا ﺩدﺭر‬
‫ﺷﺄﻥن ﺍاﺟﺴﺎﻡم ﻭو ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ ﻭو ﺭرﻭوﺡح ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﺮﮐﻨﺎﺭر ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻇﻬﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺩدﺍاﻧﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺭرﯾﺸﻪ ﻭو ﺳﺎﻗﻪ ﻭو ﺷﺎﺧﻪ ﻭو ﺑﺮﮒگ ﻭو ﻣﯿﻮﻩه ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم‪ ،‬ﺩدﺍاﻧﻪ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﺑﻮﺩد ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‬
‫ﺣﻠﻮﻝل ﻭو ﺗﺤﻠﯿﻞ​‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺣﻠﻮﻝل ﺩدﺭر ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪،‬‬
‫ﺧﻮﺩد ﺳﺆﺍاﻝل ﻭو ﭼﺎﻟﺶ ﻓﮑﺮﯼی ﺑﺰﺭرﮔﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﺍاﻣﺎ ﻣﻘﺼﺪ ﺍاﺯز ﻭوﺣﺪﺓة‬
‫ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺫذﻫﻨﯽ ﻧﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺗﻌﺒﯿﺮﯼی‬
‫ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﻣﺎ ﯾﺘﺤﻘﹼّﻖ ﺑﻪ ﺍاﻻﺷﯿﺎﺀء ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﮐﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺮ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی‬ ‫‪5‬‬
‫ﻋﻘﻠﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ‪«...‬‬
‫ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﺑﺮ ﺧﻼﻑف ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺫذﻫﻨﯽ ﻭو ﻋﻘﻠﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ‬
‫ﺑﻠﮑﻪ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﺑﺴﯿﻂ ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺛﺎﻟﺜﺎﹰً ﻭوﺍاﺣﺪ ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﻋﺪﺍاﺩد‪ ،‬ﻣﻨﺸﺎﺀء ﺍاﻋﺪﺍاﺩد ﺑﯽ​ﺷﻤﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ‬
‫ﺑﺎ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻧﯿﺰ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭوﺟﻮﺩد ﺟﻬﺎﻥن ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﻭو ﮐﻮﻥن ﻻﯾﺘﻨﺎﻫﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻧﯿﺰ‬
‫ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﺍاﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺩدﻗﯿﻖ​ﺗﺮﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﯽ​ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﻣﺎﯾﺘﺤﻘﹼّﻖ ﺑﻪ ﺍاﻻﺷﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ )ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺫذﺍاﺕت ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺖ( ﮐﻪ‬
‫‪6‬‬
‫ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬ﻣﺘﹼّﻔﻖ ﻋﻠﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ‪«...‬‬

‫‪275‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻭو ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی‬
‫ﺳﺮ ﻭو ﮐﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﻖ ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ‬
‫ﺑﺨﺸﯿﺪﻩه ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮﺩد ﻋﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﻗﻮﻝل ﺣﮑﻤﺎ ﻭو ﺍاﻫﻞ ﮐﻼﻡم‪ ،‬ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻫﺮ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺯز ﻫﺮ‬
‫ﻧﻌﺖ ﻭو ﺻﻔﺖ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﭼﻮﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی‪ ،‬ﻣﺤﺘﺎﺝج ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﺣﺘﯿﺎﺝج ﺻﻔﺖ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‪ .‬ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺤﺘﺎﺝج ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻮﺍاﺳﻄﻪ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮐﻠﯿ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ‪ ،‬ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭو‬
‫ﻣﺼﺪﺭر ﻃﺒﺎﯾﻊ ﮐﻠﯿﻪ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮐﻠﹼّﯿ‪‬ﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺣﮑﻤﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻫﺴﺘﯿﻢ‪،‬‬
‫ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﺷﯿﻢ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﯿﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺭرﺍا ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ‬
‫ﻭو ﭼﻮﻥن ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪﻭوﺩدﯼی ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﺎ ﻣﻌﺪﻭوﺩد ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﯿﻢ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺩدﻭو ﺭرﺍا ﯾﮑﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﭼﺮﺍا ﮐﻪ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﺁآﻧﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﺻﻔﺎﺕت‪،‬‬
‫ﻋﯿﻦ ﺫذﺍاﺕت ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﻋﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺜﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ‬
‫ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﺯزﻣﻨﻈﺮ ﺣﺪﻭوﺙث ﻭو ﻗﺪﻡم ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﺑﺤﺚ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽ‌ﺩدﻫﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻧﮕﺎﻩه ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺭرﺍا ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭرﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﻭو ﻧﻮﻉع ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺩدﻭوﻧﻮﻉع ﺣﺎﺩدﺙث ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ‬
‫ﭘﯿﺸﯿﻨﯿﺎﻥن ﺍاﺳﻢ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﻗﺪﯾﻢ ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭو ﻗﺪﯾﻢ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﺣﺪﻭوﺙث ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭو ﺣﺪﻭوﺙث‬
‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻧﺎﻡم ﻣﯽ​ﻧﻬﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‪ ،‬ﻗﺪﯾﻢ ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ‬
‫ﻋﻠﹼّﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻫﻤﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﯾﺎ ﻭوﺍاﺟﺐ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﻫﯿﭻ ﻋﻠﹼّﺘﯽ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩدﻩه ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﻭو ﻣﻮﺟﺪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﺣﺎﺩدﺙث ﺫذﺍاﺗﯽ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﺪﯾﻢ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل‬
‫ﺑﺪﺍاﯾﺖ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ‪ .7‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺗﺤﺖ‬

‫‪276‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻫﻢ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﮐﻼﻣﯽ ﻭو ﻫﻢ ﺑﺪﻟﯿﻞ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﺍاﺛﺒﺎﺕت‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﻔﻬﻮﻡم ﮐﻠﹼّﯽ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺁآﻏﺎﺯزﯼی ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه‬
‫ﮐﻼﻣﯽ ﺑﻨﺎ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‪ ،‬ﺧﺎﻟﻖ ﺑﯽ​ﻣﺨﻠﻮﻕق ﻭو ﺭرﺏب‪ ‬ﺑﯽ​ﻣﺮﺑﻮﺏب ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ‬
‫ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻋﺪﻡم ﺻﺮﻑف‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﭘﺲ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ‬
‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﻣﺨﻠﻮﻗﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﯾﺎ ﻋﺪﻡم ﺻﺮﻓﯽ ﺩدﺭر ﮐﺎﺭر ﺑﻮﺩدﻩه ‪ .8‬ﺑﻨﺎ‬
‫ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﻗﺪﯾﻢ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﻻﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻟﮑﻦ ﺩدﺭر ﻗﺪﯾﻢ ﺑﻮﺩدﻥن ﺫذﺍاﺗﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﺷﺮﯾﮏ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺣﺘﹼّﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺻﺎﺩدﺭر ﺍاﺯز ﺣﻖ‪ ‬ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ »ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﺖ ﻋﻘﻞ‬
‫ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺷﺮﯾﮏ ﺣﻖ‪ ‬ﺩدﺭر ﻗﺪﻡم ﻧﮕﺮﺩدﺩد«‪.‬‬
‫ﺷﺮﯾﮏ ﺑﻮﺩدﻥن ﺩدﺭر ﻗﺪﻣﺖ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﻋﺪﻡم ﻣﺸﺎﺭرﮐﺖ ﺩدﺭر ﻗﺪﻣﺖ ﺫذﺍاﺗﯽ ﺭرﺍا ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺣﮑﻤﺎ‬
‫ﺑﻪ ﭼﺮﺧﺶ ﺩدﺳﺖ ﻭو ﮐﻠﯿﺪ ﺩدﺭر ﺳﻮﺭرﺍاﺥخ ﮐﻠﯿﺪ ﺩدﺭرﺏب ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻫﺮﭼﻨﺪ‬
‫ﭼﺮﺧﺶ ﺩدﺳﺖ‪ ،‬ﻓﺎﻋﻞ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ‪ ،‬ﻭو ﭼﺮﺧﺶ ﮐﻠﯿﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻠﻮﻝل ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﻓﺎﺻﻠﮥ‬
‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺑﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺍاﮔﺮ ﯾﮑﯽ ﻗﺪﯾﻢ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﺯزﻟﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻫﻢ‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث‪ ،‬ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺣﺎﺩدﺙث‬
‫ﺫذﺍاﺗﯽ ﺭرﺍا ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﮥ ﺣﮑﻤﺎﯼی ﺳﻠﻒ‪ ،‬ﺻﺤﺒﺖ ﺍاﺯز ﻋﻠﻞ‬
‫ﺍاﺭرﺑﻌﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﻠﹼّﺖ ﻓﺎﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﻣﺎﺩدﯼی‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﺻﻮﺭرﯼی ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﻏﺎﺋﯽ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﺒﺤﺚ ﻋﻠﹼّﺖ ﻭو ﻣﻌﻠﻮﻝل ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺍاﻟﻄﺒﯿﻌﻪ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻥن ﻧﯿﺎﺯز ﺑﻪ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺟﺪﺍاﮔﺎﻧﻪ ﻭو ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﮥ ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺁآﻥن ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﺑﺴﻨﺪﻩه‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺁآﻥن ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺣﮑﻤﺎﯼی ﻣﺸﺎﺀء‪ ،‬ﻋﻠﹼّﺖ ﻓﺎﻋﻠﯽ ﻭو ﻏﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﻣﻌﻄﻮﻑف ﻭو ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﻭو ﺻﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﭼﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﻓﺎﻋﻞ ﺍاﯾﺠﺎﺩدﯼی ﻭو ﯾﺎ ﻋﻠﹼّﺖ ﻓﺎﻋﻠﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﻠﹼّﺖ ﻓﺎﻋﻠﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻋﻠﹼّﺖ ﻏﺎﺋﯽ ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث ﺟﻠﺐ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻧﺴﺒﯽ ﺑﻮﺩدﻥن ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪...» :‬ﭘﺲ ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻮﻥن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ‬
‫ﺻﺎﻧﻊ‪ ،‬ﺣﺎﺩدﺙث ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺟﺴﻢ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻤﺪﹼّ ﺍاﺯز ﺭرﻭوﺡح ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺡح‪،‬‬

‫‪277‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﭘﺲ ﺟﺴﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺡح‪ ،‬ﺣﺎﺩدﺙث ﺫذﺍاﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺭرﻭوﺡح ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ ﺍاﺯز ﺟﺴﻢ ﻭو ﺑﺎﻟﻨﹼّﺴﺒﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﻗﺎﻋﺪﮤۀ ﻧﺴﺒﯿﺖ ﻭو ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺁآﻥن‬ ‫‪9‬‬
‫ﺟﺴﻢ ﻗﺪﯾﻢ ﺫذﺍاﺗﯽ ﺍاﺳﺖ‪«...‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻋﺪﻡم‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻃﺎﺋﻔﮥ ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ ﺫذﮐﺮ‬
‫ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻠﺤﻮﻅظ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪...» :‬ﻭو ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺛﺎﻧﯽ ﺁآﻧﮑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻋﺪﻡم‬
‫ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺍاﺿﺎﻓﯿﺴﺖ ﺍاﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻓﻼﻥن ﺷﯽﺀء ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻣﻘﺼﺪ‪ ،‬ﻋﺪﻡم‬
‫ﻣﺤﺾ ﻧﯿﺴﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺎﻝل ﻗﺪﯾﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﺣﺎﺿﺮ ﻋﺪﻡم ﺑﻮﺩد ﭼﻪ ﮐﻪ ﻋﺪﻡم ﻣﺤﺾ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺎﺑﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ 10«...‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻧﺴﺒﯿﺖ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺣﺎﻭوﯼی ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻧﺤﻮﮤۀ ﺍاﻓﺎﺿﮥ ﺁآﻧﺴﺖ ﻭو ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﺑﻪ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻋﺪﻡم ﺻﺮﻑف ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭو ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺩدﺭر ﺣﮑﻢ ﻋﺪﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﯾﺎﺩد‬
‫ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﻭو ﯾﺎ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﺍاﺛﯿﺮﯾ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺁآﻏﺎﺯزﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺫذﮐﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻃﯽ‪ ‬ﺍاﻟﻮﺍاﺣﯽ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﺬﮐﻮﺭر‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺫذﮐﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ ،‬ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه‬
‫ﯾﮏ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻌﻘﻮﻟﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻟﻪ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺗﻤﻮ‪‬ﺝج ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺩدﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﮐﺜﺮﺕت ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪﻩه ﻭو‬
‫ﻣﺎﻫﯿﺎﺕت ﻭو ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯزﺍاﺕت ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺭرﺥخ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻗﻀﯿ‪‬ﻪ‬
‫ﺑﺤﺚ ﻣﺴﺘﻘﻠﹼّﯽ ﺭرﺍا ﻃﻠﺐ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺗﺤﺖ‬
‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﺮ‪ ‬ﻧﯿﺴﺖ ﺟﻨﺒﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺳﺎﺩدﻩه ﻭو ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭوﻟﯽ ﭼﻮﻥن ﺩدﺭر ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺁآﻥن ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﺮ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺣﮑﻤﺎﯼی ﺳﻠﻒ ﻫﻢ‬
‫ﺑﺪﺍاﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﻣﺴﺎﻭوﻗﺖ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺧﯿﺮ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ​‪ .‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﺴﺎﻭوﻗﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺳﻮﻕق ﺩدﺍاﺩدﻥن ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺧﯿﺮ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﻗﺒﻮﻝل ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﮑﻤﺎ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺄﺋﯿﺪ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺗﺼﺮﯾﺢ‬

‫‪278‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺧﯿﺮ ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﯿﭻ ﺷﯿﺌﯽ ﺩدﺭر ﺣﺪﹼّ ﺫذﺍاﺗﺶ ﺷﺮ‪ ‬ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ‬
‫ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﺎ ﺷﺮ‪ ‬ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ​‪ ،‬ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺟﻨﺒﻪ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﻋﺪﻡم ﺧﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﻋﺪﻣﯽ ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺷﺮ‪ ‬ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ‪ ،‬ﻋﺪﻡم ﺭرﻭوﺷﻨﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺷﻨﺎﺋﯽ ﻭو ﻧﻮﺭر‬
‫ﺧﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻮﺕت ﮐﻪ ﻋﺪﻡم ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﯾﺎ ﺟﻬﻞ ﮐﻪ ﻋﺪﻡم ﻋﻠﻢ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﺗﻀﺎﺩد‪‬‬
‫ﺑﯿﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻭو ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻧﯿﺶ ﻋﻘﺮﺏب ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﻓﻈﮥ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺣﺸﺮﻩه ﺁآﻓﺮﯾﺪﻩه ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻓﯽ ﻧﻔﺴﻪ ﺧﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺷﺮ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ‪ .11‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺑﺎﺭرﻩه ﻫﺮﺍاﮐﻠﯿﺘﻮﺱس‪ ،‬ﺣﮑﯿﻢ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ‪ ،‬ﮔﻔﺘﮥ ﻣﺸﻬﻮﺭرﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن‪ :‬ﺍاﻭو‬
‫ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﺪ ﺁآﺏب ﺩدﺭرﯾﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺫذﺍاﺋﻘﮥ ﻣﺎ ﺗﻠﺦ ﻭو ﺷﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎﻫﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫ﮔﻮﺍاﺭرﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﺩدﺭر ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻃﯽ‪ ‬ﻓﺼﻞ​ﺍاﻟﺨﻄﺎﺑﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺧﯿﺮ‪ ،‬ﺍاﻣﺮ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺷﺮ‪ ،‬ﺍاﻣﺮ ﻋﺪﻣﯽ«‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺧﯿﺮ ﻗﺮﯾﻦ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﯿﺮ ﺻﻌﻮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺗﻘﺎﺭرﻥن ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻣﻄﻠﻖ ﻭو ﺧﯿﺮ ﻣﺤﺾ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﯾﮏ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﺑﻘﻮﻝل ﻣﯿﻨﺎﺭر )ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﻭو ﻫﺴﺘﯽ(‪» :‬ﺧﯿﺮ ﻭو‬
‫ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺖ‪ ،‬ﺟﻨﺒﻪ​ﻫﺎﯼی ﺳﻪ​ﮔﺎﻧﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻄﻠﻘﻨﺪ«‪.‬‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﮐﻤﺎﻻﺕت‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺗﻘﺴﯿﻢ​ﺑﻨﺪﯼی​ﻫﺎﯼی ﻗﺒﻠﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻭو ﺑﻨﺤﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺭرﺍا ﺑﺪﯾﻦ ﺻﻮﺭرﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ‪ ،‬ﻣﺮﺗﺒﻪ ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت‪ ،‬ﻭو ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ‪ .‬ﻟﮑﻦ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻧﯿ‪‬ﻪ ﻏﯿﺮ‬
‫ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ«‪.12‬‬
‫ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﻋﺒﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺼﺪﺭرﯼی ﯾﺎ ﻣﻤﮑﻦ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻫﺴﺘﯿﻢ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﺗﺒﮥ ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﯾﺎ ﻭوﺍاﺟﺐ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺭرﺗﺒﮥ ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت ﺑﺎ ﻣﺮﺗﺒﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻮﺍاﺟﻪ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﯾﻢ ﮐﻪ ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺑﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬
‫ﺳﺮ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻭو ﺗﺸﺨﹼّﺺ ﻭو ﻫﻮﯾ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥن‬
‫ﺭرﺗﺒﮥ ﺗﺤﺪﯾﺪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد‬

‫‪279‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﯽ​ﺧﻮﺭرﺩد‪ ،‬ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺷﺌﻮﻧﺎﺕت ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭرﺗﺒﮥ ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺗﺴﻤﯿﻪ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪ .‬ﻻﺯزﻡم ﺑﻪ ﯾﺎﺩد ﺁآﻭوﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻧﻈﺮﯾﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺭرﺗﺒﮥ ﻧﺒﻮ‪‬ﺕت ﯾﺎ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﺮ ﺭرﺍا ﺑﺸﺮﺣﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻗﺒﻮﻝل‬
‫ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩدﯼی ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻞ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺮﺗﺒﮥ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻻﺯزﻡم ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﻧﺎﻣﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺍاﺩدﻟ‪‬ﮥ ﻋﻘﻠﯿﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺯز ﺍاﺻﻞ ﻭوﺍاﺳﺎﺱس‪،‬‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻮﻋﯿﺘﺶ ﺍاﺯز ﻗﺪﯾﻢ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﺎﻝل ﺑﺮﻫﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﻗﺎﻣﻪ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻻﺯزﻡم ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺟﻠﻮﻩه‬
‫ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ‪ .«...‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺒﺤﺚ‪ ،‬ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺩدﻗﯿﻖ​ﺗﺮﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...»13 :‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﻪ ﮔﻮﺋﯿﻢ‪ ،‬ﻣﻘﺼﺪ ﻫﺮ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻘﺼﺪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﺎﻣﻞ ﺍاﺳﺖ‪ .14« ...‬ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻻﺯزﻡم​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻥن ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﺨﺎﻃﺮ‬
‫ﻧﻘﺶ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺟﻠﻮﮤۀ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺭرﺑﻮﺑﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﺎﻣﻞ ﮐﻪ ﻣﺮﺁآﺕت ﺗﺎﻣ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﺝج ﻭو ﺍاﻋﻠﲐ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﻻﺯزﻡم​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﭼﺮﺍا ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺁآﺋﯿﻨﮥ ﺗﻤﺎﻡم​ﻧﻤﺎﯼی ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺍاﻭوﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺑﺮ‬
‫ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺍاﻓﺎﺿﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﺪﯾﻨﻮﺳﯿﻠﻪ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺍاﻭو ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل‬
‫ﻟﻔﻆ ﻻﺯزﻡم​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﯾﮋﮤۀ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﺠﺎﻝل‬
‫ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺗﻌﺮﯾﻔﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ​‪ ،‬ﺗﻮﺻﯿﻔﺎﺕت ﻭو ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺍاﻣﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﺭرﮎک ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﺟﺎﯼی ﺁآﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‬
‫ﻭوﻟﻮ ﺑﺎﺧﺘﺼﺎﺭر‪ ،‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه​ﺍاﯼی ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺎﺑﻌﺪ​ﺍاﻟﻄ‪‬ﺒﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﺑﻨﺤﻮﯼی ﺩدﺭر ﺑﺮﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺁآﻥن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺸﻮﺩد ﻭو ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺯزﻣﺮﮤۀ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺤﺴﻮﺏب ﻧﻤﻮﺩد ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﻮﺭر ﻭو ﻣﺴﺎﺋﻞ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪280‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻓﻼﺳﻔﮥ ﺳﻠﻒ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﻓﻠﺴﻔﮥ ﯾﻮﻧﺎﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن‪ ،‬ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺛﺒﺎﺕت ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯزﺟﻤﻠﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﭘﺎﺭرﻣﻨﯿﺪﺱس ﻭو ﺯزﻧﻮﻥن ﺭرﺍا ﻧﺎﻡم‬
‫ﺑﺮﺩد‪ .‬ﺁآﻧﺎﻥن ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﺴﺘﯽ‪ ،‬ﺛﺒﺎﺕت ﺍاﻣﺮ ﺍاﺻﯿﻞ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ‬
‫ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﻭو ﻭوﺍاﻗﻌﯿﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﻄﻮﺭر ﺧﻼﺻﻪ ﻭو ﺳﺎﺩدﻩه ﺯزﻧﻮﻥن ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﯾﮏ ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮎک‪ ،‬ﭼﯿﺰﯼی ﺟﺰ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺩدﺭر ﻧﻘﻄﻪ​ﻫﺎﯼی ﺑﯿﺸﻤﺎﺭر ﻭو ﺍاﺳﺘﻤﺮﺍاﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺑﺮﻋﮑﺲ ﻓﻼﺳﻔﻪ​ﺍاﯼی ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﺮﺍاﮐﻠﯿﺘﻮﺱس ﮐﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺭرﺍا ﺍاﻣﺮﯼی ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﺻﯿﻞ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﻭوﯼی ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺷﻨﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ "ﺩدﺭر ﯾﮏ‬
‫ﺭرﻭوﺩدﺧﺎﻧﻪ‪ ،‬ﯾﮏ ﺷﺨﺺ ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﯾﮑﺒﺎﺭر ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺷﻨﺎ ﮐﻨﺪ‪ ".‬ﻫﺮﺍاﮐﻠﯿﺘﻮﺱس ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭر ﺩدﻭو‪‬ﻡم ﻫﻢ ﺁآﻥن ﺷﻨﺎﮔﺮ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ ﺭرﻭوﺩدﺧﺎﻧﻪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﮥ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﺧﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺮﯼی ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺩدﺍاﺷﺖ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻏﺮﺏب ﺍاﯾﻦ ﺳﯿﺮ ﺑﻪ ﻫﮕﻞ ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺷﺮﻕق ﺑﻪ ﻣﻼﺻﺪﺭرﺍا‪ .‬ﺩدﺭر ﻏﺮﺏب ﺩدﯾﺎﻟﮑﺘﯿﮏ ﻫﮕﻞ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻧﻈﺮﯾﻪ​ﻫﺎﯼی ﻏﺎﻟﺐ ﺟﻠﻮﻩه ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺷﺮﻕق‪ ،‬ﻧﻈﺮﯾ‪‬ﮥ ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی‬
‫ﻣﻼﺻﺪﺭرﺍا‪ ،‬ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن‬
‫ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﺯزﻧﻮﻥن ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺛﺒﺎﺕت ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮ ﻓﻼﺳﻔﻪ ﻭو ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺑﻌﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻓﯽ​ﺍاﻟﻤﺜﻞ ﺍاﻓﻼﻃﻮﻥن ﮐﻪ ﺩدﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎﯼی ﻓﻠﺴﻔﯿﺶ‪ ،‬ﻓﻼﺳﻔﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺷﺪﯾﺪﺍاﹰً ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩد‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻣ‪‬ﺜﹸُﻞ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺛﺎﺑﺖ ﺭرﺍا ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﻣﯽ​ﭘﻨﺪﺍاﺷﺖ ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﻣﻮﺭر ﺛﺎﺑﺖ‬
‫ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭو ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﭼﻮﻥن ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﺘﻐﯿ‪‬ﺮ‪،‬‬
‫ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭرﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﺭر ﻋﻠﻢ ﻧﯿﺰ‬
‫ﺣﺮﮐﺖ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﯾﮏ ﻧﻘﻄﮥ ﺛﺎﺑﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﺨﺘﺼﺮﯼی ﺑﻮﺩد ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺩدﯾﺪﮔﺎﻫﻬﺎﯼی ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺭرﺍاﺑﻄﻪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻣﺎ ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺍاﻣﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺑﺎﻟﻨﹼّﺴﺒﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺍاﻣﻮﺭر ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺭرﺍا ﺑﺎﻟﻨﹼّﺴﺒﻪ ﻣﺘﻐﯿ‪‬ﺮ‬
‫ﻣﯽ​ﺑﯿﻨﯿﻢ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﹼّﻢ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣﺮ ﺛﺎﺑﺖ ﻣﻄﻠﻘﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺛﺒﺎﺗﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﻭو‪‬ﻻ‪ ‬ﻇﺎﻫﺮﯼی ﻭو ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﻣﻮﻗﹼّﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺭرﺍاﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﯾﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪281‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﺷﯽﺀء ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺗﻮﻗﹼّﻒ ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮎک‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﺷﯿﺌﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﻧﻤﻮ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﺩدﻧﻮ‪ .‬ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﯾﺎ‬
‫ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺁآﻣﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻪ ﻋﺪﻡم ﻣﯽ​ﺭرﻭوﺩد ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﮔﻞ ﻭو‬
‫ﺳﻨﺒﻞ‪ ،‬ﯾﮏ ﻣﺪﹼّﺗﯽ ﺍاﺯز ﻋﺪﻡم ﺑﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﺣﺎﻝل ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﻪ ﻋﺪﻡم ﻣﯽ​ﺭرﻭوﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﺭرﺍا ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی ﮔﻮﯾﻨﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﻃﺒﯿﻌﯽ‪ ،‬ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ‬
‫‪15‬‬
‫ﻣﻨﻔﮏ‪ ‬ﻧﻤﯽ​ﺷﻮﺩد ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣﻘﺘﻀﺎﯼی ﺫذﺍاﺗﯽ ﺁآﻧﺴﺖ‪...‬‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺣﮑﻤﺎ ﺑﻄﻮﺭر ﮐﻠﯽ ﺑﺮ ﺳﻪ ﻗﺴﻢ ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﺣﺮﮐﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺴﺮﯼی‬
‫ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺷﻮﻗﯿ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﺍاﺭرﺍاﺩدﯼی‪ .‬ﺣﺮﮐﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺭرﺷﺪ ﻭو ﻧﻤﻮ‪ ‬ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻧﺒﺎﺗﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﻃﺒﯿﻌﯿﺸﺎﻥن‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﻣﺠﺒﻮﺭرﻩه ﺍاﺳﺖ«‪ .16‬ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺮﮐﺘﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﻟﺰﺍاﻣﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﻧﻔﮑﺎﮎک ﻧﻤﯽ​ﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺣﺮﮐﺘﯽ ﻣﺼﻄﻠﺢ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻓﻼﺳﻔﮥ ﺷﺮﻕق ﻣﻨﺴﻮﺏب ﺑﻪ ﻣﻼ ﺻﺪﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﮑﻤﺎﯼی ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻧﻈﯿﺮ ﺍاﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ ﻧﯿﺰ‬
‫ﻧﻈﺮﯾﮥ ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی ﺭرﺍا ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻣﻼ ﺻﺪﺭرﺍا ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺭر ﺻﻔﺎﺕت‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﺭر ﺫذﺍاﺕت ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼی ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺳﻪ ﺣﺎﻟﺖ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ :‬ﯾﮑﻨﻮﺍاﺧﺖ ﻣﺘﺸﺎﺑﻪ ﺍاﻻﺟﺰﺍاﺀء‪ ،‬ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ ﻭو ﻧﺰﻭوﻟﯽ ﮐﻪ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺩدﻭو ﺣﺎﻟﺖ ﺍاﺧﯿﺮ‬
‫ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺍاﻭو ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﯿﺰ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺭرﺍا ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺩدﻧﻮ‪ ‬ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﺳﻤﻮ‪ ‬ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺎﺕت‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻮﻫﺮ ﻭو ﺫذﺍاﺕت ﻭو ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻭو‬
‫ﻧﻬﺎﯾﺘﺎﹰً ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮐﻠﯿ‪‬ﻪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺣﯿﺎﺕت ﻭو ﻣﻤﺎﺕت ﻭو ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻭو ﺗﺤﻠﯿﻞ‬
‫ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺍاﻭوﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺎﺷﯽ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺴﺮﯼی ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﻣﺜﺎﻝل ﺁآﻥن ﻗﻄﻊ ﮐﺮﺩدﻥن‬
‫ﺩدﺭرﺧﺖ ﺑﻮﺍاﺳﻄﻪ ﺗﺒﺮ ﻭو ﯾﺎ ﻫﺮ ﻧﻮﻉع ﺣﺮﮐﺖ ﻏﯿﺮ ﻋﺎﺩد‪‬ﯼی ﻭو ﻏﯿﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺳﺆﺍاﻝل ﺍاﺯز ﻗﻀﺎ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﻣﺜﺎﻝل ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻭوﺯزﯾﺪﻥن ﺗﻨﺪ ﺑﺎﺩد ﻭو‬
‫ﺧﺎﻣﻮﺵش ﺷﺪﻥن ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﭼﺮﺍاﻍغ ﺫذﮐﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺟﻞ ﻣﻌﻠﹼّﻖ ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﺟﻞ ﻣﺤﺘﻮﻡم ﭼﺮﺍاﻍغ‪ ،‬ﺳﯿﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺗﻤﺎﻡم ﺷﺪﻥن ﺭرﻭوﻏﻦ ﻭو ﺧﺎﻣﻮﺵش ﺷﺪﻥن ﺁآﻧﺴﺖ‪.‬‬

‫‪282‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﺮﮐﺖ ﺷﻮﻗﯿ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﮐﻪ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺒﺎﺣﺜﯽ‬
‫ﭼﻨﺪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﺭرﺍاﺩدﯼی ﻭو‬
‫ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻏﻨﺎﯼی ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺴﯿﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﻪ ﯾﺎ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﺳﻤﻮ‪ ‬ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﺭرﺍا ﺗﺮﺳﯿﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﻫﺮﯾﮏ ﺍاﺯز ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻭو ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺁآﻧﺎﻥن‪ ،‬ﺻﻌﻮﺩد ﺑﻪ ﻣﺮﺗﺒﻪ​ﺍاﯼی‬
‫ﺑﺮﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮔﯿﺎﻩه ﺩدﺭر ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺗﺮﻗﹼّﯽ‬
‫ﮐﻨﺪ ﻭو ﺑﺪﻝل ﻣﺎ ﯾﺘﺤﻠﹼّﻞ ﺩدﺭر ﺟﺴﻢ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻧﺤﻮ ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﻧﺘﻘﺎﻝل ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺍاﻣﺎ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺻﻞ‬
‫ﻋﻠﻮﯾ‪‬ﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﯾﻌﻨﯽ ﺣﺮﮐﺖ ﺷﻮﻗﯿ‪‬ﮥ ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﮥ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﻌﻄﻮﻑف ﻭو ﻣﺘﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﺧﺼﺎﺋﻞ‬
‫ﻭو ﻓﻀﺎﺋﻠﯽ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺯزﯾﻨﺖ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯿﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺜﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺴﺄﻟﻪ ﮐﻪ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻏﯿﺮ​ﻣﺘﻨﺎﻫﯿﺴﺖ‪،‬‬
‫ﻧﺎﻣﺘﻨﺘﺎﻫﯽ ﺑﻮﺩدﻥن ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻭوﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﭼﻮﻥن ﺑﻪ ﺩدﻗﹼّﺖ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺑﻈﺎﻫﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﻧﯿﺰ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻏﯿﺮ​ﻣﺘﻨﺎﻫﯿﺴﺖ‬
‫ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﺎﺋﻨﯽ ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻧﯿﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﻣﺎﻓﻮﻕق ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﺘﻮﺍاﻧﯽ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﯾﺎﻗﻮﺗﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻤﺎﺩد‪ ،‬ﮔﻠﯽ ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺒﺎﺕت‪ ،‬ﺑﻠﺒﻠﯽ ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﯿﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮ‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﺸﻮﺩد‪ .‬ﭼﻮﻥن ﻓﯿﺾ ﺍاﻟﻬﯽ ﻏﯿﺮ ﻣﺘﻨﺎﻫﯿﺴﺖ‪ ،‬ﮐﻤﺎﻻﺕت ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻏﯿﺮ‬
‫ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺣﻘﯿﻘﺘﯽ ﺍاﺯز ﺣﻘﺎﺋﻖ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﺑﻪ‬
‫ﺩدﺭرﺟﮥ ﺍاﺳﺘﻐﻨﺎﺀء ﺍاﺯز ﺣﻖ ﻣﯽ​ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭرﺟﮥ ﻭوﺟﻮﺏب ﻣﯽ ﯾﺎﻓﺖ‪.17 ...‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺩدﻭو ﻣﻄﻠﺐ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ :‬ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺤﺮ‪‬ﮎک ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻓﯿﺾ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻮﻥن‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻓﯿﺾ ﻭو ﻧﯿﺮﻭوﯼی ﻣﺤﺮ‪‬ﮐﮥ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﺣﺮﮐﺖ ﻫﻢ ﺩدﺍاﺋﻤﯽ ﻭو‬
‫ﺗﻤﺎﻡم​ﻧﺸﺪﻧﯽ ﻭو ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﻭو‪‬ﻡم ﺁآﻧﮑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﻓﯿﺾ ﻭو ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﻭوﺭرﻧﺪﮤۀ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﻏﺎﯾﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺛﺒﺎﺕت ﻣﻄﻠﻖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺩدﺭر ﺳﺎﺣﺖ ﺍاﻭو‬
‫ﺭرﺍاﻫﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺍاﺭرﺳﻄﻮ‪ ،‬ﺍاﻭو ﻣﺤﺮ‪‬ﹺِﮎک ﻏﯿﺮ​ﻣﺘﺤﺮ‪‬ﮎک ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد‬
‫ﻣﻨﺰ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺛﺒﺎﺕت ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل‬

‫‪283‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭو ﻣﺼﺪﺭر ﺍاﺻﻠﯽ ﺣﺮﮐﺖ ﻻﻧﻬﺎﯾﮥ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﺟﺒﺮ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺳﮑﻮﻥن ﻭو‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻣﻮﻗﻮﻑف ﺑﻪ ﺗﺄﺋﯿﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﯾﺰﺩدﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﻣﺪﺩد ﻧﺮﺳﺪ ﻧﻪ ﺑﺮ ﺧﯿﺮ‬
‫ﻣﻘﺘﺪﺭر ﻭو ﻧﻪ ﺑﺮ ﺷﺮ‪ ‬ﺗﻮﺍاﻧﺎ‪ .18«...‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺳﮑﻮﻥن ﻣﻨﻮﻁط ﺑﻪ‬
‫ﺗﺄﺋﯿﺪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺛﺒﺎﺕت ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل‬
‫ﻣﺼﺪﺭر ﻫﺮ ﺣﺮﮐﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺜﺎﻝل ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت‪ ،‬ﭼﺮﺧﺶ ﭼﺮﺥخ‪ ،‬ﺣﻮﻝل ﻣﺤﻮﺭرﯼی‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻣﺤﻮﺭر ﺛﺎﺑﺖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺍاﮔﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭼﺮﺧﺶ ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻧﻤﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﯾﺎ ﻧﻘﻄﮥ‬
‫ﺛﺎﺑﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﻭوﯾﺰﯼی ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺁآﻭوﯾﺰﺍاﻥن ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻮﻝل ﺁآﻥن ﻧﻘﻄﮥ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻪ ﭼﭗ ﻭو‬
‫ﺭرﺍاﺳﺖ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﮑﻪ ﺍاﮔﺮ ﺁآﻥن ﻧﻘﻄﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺣﺮﮐﺖ ﺁآﻭوﯾﺰ ﻣﻤﮑﻦ‬
‫ﻧﻤﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﺣﺎﺋﺰ ﺍاﻫﻤﯿ‪‬ﺘﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺑﺪﺍاﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺗﻐﯿﯿﺮ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻗﺪﻡم ﻭو ﺣﺪﻭوﺙث‪ ،‬ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺟﻨﺒﻪ​ﺍاﯼی ﻧﺴﺒﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺟﻤﺎﺩد ﻭو ﻋﻤﺮ ﺩدﺭرﺧﺘﺎﻥن ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺒﺎﺕت ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﭼﻮﻥن ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻣﯽ​ﺭرﺳﯿﻢ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺭرﻭوﺡح‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﺑﻘﺎ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﯾﻢ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺑﻘﺎ ﮐﻪ ﺑﻨﺤﻮﯼی‬
‫ﺟﻨﺒﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺛﺒﻮﺕت ﺩدﺍاﺭرﺩد​‪ ،‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻫﻤﺎﻥن ﺑﻘﺎﯼی ﺍاﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﺗﺒﮥ ﺍاﻭو ﺿﺎﻣﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻤﺎﻟﯿ‪‬ﮥ ﺍاﻭوﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﻈﺮ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﺩدﺭر ﺳﯿﺮ ﺻﻌﻮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺑﺴﻮﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ‪ ،‬ﺭرﻓﺘﻪ ﺭرﻓﺘﻪ ﻧﺎﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺛﺒﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺑﻘﺎ ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺭرﺯزﺷﻤﻨﺪ​ﺗﺮ‬
‫ﻭو ﻧﻔﯿﺲ​ﺗﺮ ﻭو ﻣﺮﻏﻮﺏب​ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻧﮑﺘﮥ‬
‫ﻣﻬﻢ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻬﺎﯾﺘﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻤﺎﻟﯿﻪ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﻤﻮﺩد ﭼﻮﻥن ﺩدﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﺻﻮﺭرﺕت‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭرﺟﮥ ﻭوﺟﻮﺏب ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ‬
‫ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﺤﺎﻝل ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺻﯿﺮﻭوﺭرﺕت ﺍاﺑﺪﯼی ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم‬
‫ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺟﺮﯾﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﺭرﺯزﺷﻬﺎﯼی ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﺑﺎ ﺍاﺭرﺯزﺵش​ﺗﺮ ﻭو ﻧﻔﯿﺲ​ﺗﺮ ﻭو ﻣﺮﻏﻮﺏب​ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺩدﺭرﺟﮥ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﺑﺮﺧﻮﺭرﺩدﺍاﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻨﻈﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺑﺴﺎﻁط ﺑﺎﻗﯽ‬

‫‪284‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻧﻘﻄﮥ ﻧﻈﺮ​ﮔﺎﻩه ﻭو ﻣﻘﺼﺪ ﻏﺎﺋﯽ ﺁآﺩدﻣﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻓﻨﺎ‬
‫ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻻﯾﻖ ﺍاﻋﺘﻨﺎ ﻧﯿﺴﺖ​‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ‪ ،‬ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﺟﺰﺀء ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺎﺑﻌﺪ‌ﺍاﻟﻄ‪‬ﺒﯿﻌﻪ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد‪ ،‬ﻣﺒﺤﺚ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد )ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم( ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺍاﻣﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﻫﻨﺪﮤۀ‬
‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﻭو ﺗﻤﺎﯾﺰ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﯾﻦ​ﻫﻤﻪ ﺍاﻣﻮﺭر ﮐﺜﯿﺮ ﻭو ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﻫﻤﮕﻮﻧﯽ ﻭو‬
‫ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﺭرﺍا ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺑﺎ ﻫﻤﮥ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن​ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‬
‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻋﻠﯽ​ﺭرﻏﻢ ﺗﻔﺎﻭوﺕت​ﻫﺎﯼی ﺯزﯾﺎﺩد ﺗﺤﺖ ﺍاﺟﻨﺎﺱس ﻭو ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﻭو ﺣﻘﺎﯾﻖ‬
‫ﮐﻠﹼّﯽ ﻭو ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺩدﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪﯼی ﺷﺪﻩه ﻭو ﺗﺤﺖ ﺁآﻥن ﻋﻨﺎﻭوﯾﻦ ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﭼﻮﻥن ﺟﻤﺎﺩد ﻭو ﻧﺒﺎﺕت ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﺗﻘﺴﯿﻢ​ﺑﻨﺪﯼی ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﻣﻌﺘﻘﺪﯾﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺑﻮﺍاﺳﻄﮥ ﺭرﻭوﺣﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ‬
‫ﺁآﻧﻬﺎ ﺣﺎﮐﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺧﻮﺍاﺹص ﻭو ﺻﻔﺎﺕت ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎﻥن ﯾﻮﻧﺎﻥن ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﮐﺜﺮﺕت ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻋﻘﯿﺪﻩه ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻃﺒﯿﻌﺖ‬
‫ﺍاﻭوﻟﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﭼﻨﺪ ﻋﻨﺼﺮ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﻣﻮﺭر ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻨﺤﻮ ﻋﻠﻤﯽ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻣﺒﺪﺃأ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺪﻣﮥ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ ﻓﻘﻂ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﯾﮑﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺍاﺭرﺑﻌﻪ ﺁآﺏب ﻭو ﺑﺎﺩد ﻭو ﺧﺎﮎک ﻭو ﺁآﺗﺶ ﺭرﺍا ﻋﻨﺼﺮ ﺍاﺻﻠﯽ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﻣﺴﺄﻟﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺯز ﺩدﯾﺮ ﺑﺎﺯز ﻭو ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻌﺮﻓﺖ​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﻣﻄﺮﺡح ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﭘﯿﺮﺍاﻣﻮﻥن ﻣﺎ‬
‫ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﻭوﺟﻪ ﻣﺸﺘﺮﮐﯽ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﺎ ﺗﻌﺪﺍاﺩد ﺑﯿﺸﻤﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻘﻮﻻﺕت ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻭو ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﺎﺯز ﻣﯽ​ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍاﺯز‬
‫ﻃﺮﻓﯽ ﺍاﮔﺮ ﻓﺎﻫﻤﮥ ﺁآﺩدﻣﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﺭرﺍا ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﻋﯿﻦ ﻫﻢ ﺑﺒﯿﻨﺪ ﻭو ﺗﻤﺎﯾﺰﯼی ﺑﯿﻦ‬

‫‪285‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﮑﻨﺪ‪ ،‬ﻗﻮﮤۀ ﺗﻤﯿﺰ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﻭو ﺑﺎﺯز ﻫﻢ ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﺑﺎﺯز‬
‫ﻣﯽ​ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩه ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﺧﻮﺩد ﻭوﺣﺪﺕت ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﮐﺜﯿﺮ ﺑﺒﯿﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺫذﻫﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو‬
‫ﮐﺜﺮﺕت ﺭرﻭوﺑﺮﻭوﺳﺖ ﻭو ﺳﺮ ﻭو ﮐﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺩدﺭر ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭼﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻭو ﭼﻪ ﺗﻠﻮﯾﺢ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺩدﺭرﺝج ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر‬
‫ﺑﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍاﺻﻮﻻ‪ ‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﻣﺘﻨﺎﻉع ﺗﻨﺎﺳﺦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻭوﻝل ﺑﺮﻫﺎﻥن ﺍاﻣﺘﻨﺎﻉع ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺑﺎﻃﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻠﮏ ﺁآﺋﯿﻨﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت‬
‫ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﭘﺲ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺤﺴﻮﺱس ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎ‬
‫ﮐﻪ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺗﮑﺮ‪‬ﺭر ﻧﯿﺎﺑﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺎﺋﻨﯽ ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺑﻪ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻣﻦ‬
‫ﺟﻤﯿﻊ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﻩه ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻞ ﻧﻪ‪ .‬ﺁآﯾﺖ ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﭘﺪﯾﺪ‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺧﺰﺍاﺋﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﻤﻠﻮ ﺍاﺯز ﺩدﺍاﻧﻪ ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺩدﻭو ﺩدﺍاﻧﻪ ﺭرﺍا ﻣﻦ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻟﻮﺟﻮﻩه ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻭو‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻞ ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯز ﻧﯿﺎﺑﯽ ﻻﺑﺪ ﻓﺮﻕق ﻭو ﺗﻤﺎﯾﺰﯼی ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﭼﻮﻥن ﺑﺮﻫﺎﻥن‬
‫ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯿﺖ ﻭو ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿﺖ ﺣﻖ ﺩدﺭر ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﺸﻬﻮﺩد‪ ،‬ﭘﺲ ﺗﮑﺮ‪‬ﺭر ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻭوﺍاﺣﺪ ﻣﻤﺘﻨﻊ ﻭو ﻣﺤﺎﻝل‪.19...‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭرﯾﺎﯾﯽ ﺍاﺯز ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﺷﺮﺡح ﺁآﻥن ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺭرﺳﺎﺋﻞ ﻣﺘﻌﺪﺩد ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺳﺨﻨﯽ ﺑﮕﺰﺍاﻑف ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺩدﺭرﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺑﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺻﺤﺒﺖ ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﺑﯿﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺳﻮﺕت ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﻧﺤﻮﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﻣﯿﺎﻥن ﺩدﻭو ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﺷﺪﺕت‬
‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﮐﺜﺮﺕت ﺳﺨﻦ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺑﻪ ﺣﺪﹼّﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺩد ﻣﯽ​ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮐﺎﺭرﺧﺎﻧﻪ ﺻﻨﻊ ﺍاﻟﻬﯽ ﻫﯿﭻ ﺩدﻭو ﻣﺤﺼﻮﻟﯽ ﻋﯿﻦ ﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻧﻤﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺿﻤﻦ ﺁآﻧﮑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﺜﺮﺕت ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﺳﻮﺕت‬
‫ﺻﺤﻪ ﻣﯽ​ﮔﺬﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﺯز ﻃﺮﻓﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺳﺨﻦ ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺫذﺍاﺕت ﺍاﺣﺪﯾﺖ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺯز ﺻﻔﺎﺕت‬

‫‪286‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺣﻖ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺻﻔﺎﺕت ﺩدﺭر ﻣﺮﺁآﺕت ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﻭو‬
‫ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﺣﻖ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت‪ ،‬ﻣﺸﻬﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﮑﺘﮥ ﻣﻬﻢ ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺜﺮﺕت ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﮐﺜﯿﺮ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﯿﺸﻤﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻭوﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﻭو ﺩدﺍاﻧﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻤﯿﻊ ﺟﻬﺎﺕت ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻫﻢ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺜﺮﺗﯽ ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﻋﻮﺍاﻟﻢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭو ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺣﺪﺕت‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻣﻠﮏ ﺁآﺋﯿﻨﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕت‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﯾﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻫﺮ ﺻﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻖ ﻣﯽ​ﺩدﻫﯿﻢ ﺁآﯾﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯽ ﺭرﻏﻢ ﮐﺜﺮﺕت‪،‬‬
‫ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻟﺤﺎﻅظ‬
‫ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯾ‪‬ﺖ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻞ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﮥ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﺭر ﺧﻠﻖ ﺷﺪﻥن )ﯾﻌﻨﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ( ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﭼﻪ‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻭو ﭼﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭو ﻣﺒﺪﺍاﺀء ﻭوﺍاﺣﺪ‬
‫ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺎﺩدﯼی ﻣﺎﺩدﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﻭو ﺟﻮﻫﺮﯼی ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی‬
‫ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻭو ﻣﺒﺪﺍاﺀء ﻭوﺍاﺣﺪﯼی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻪ ﻣﺎﺩدﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺗﺴﻤﯿﻪ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺯز ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻣﺎﺩدﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺑﺼﻮﺭرﺗﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻟﻬﺬﺍا ﺻﻮﺭر ﻣﺘﻨﻮﻋﻪ ﭘﯿﺪﺍا ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻌﺪ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ‪،‬‬
‫ﻣﺮﺣﻠﻪ​ﺍاﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺗﻨﹼّﻮﻉع ﻭو ﺗﮑﺜﹼّﺮ ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫»ﺍاﺯز ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻭو ﺍاﻣﺘﺰﺍاﺝج ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﺎﺻﺮ‪ ،‬ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻏﯿﺮ​ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﭘﯿﺪﺍا ﺷﺪ«‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﻭوﺣﺪﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻠﻮﻩه ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺗﻤﻮ‪‬ﺝج ﯾﺎ‬
‫ﺣﺮﮐﺖ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه‪ ،‬ﺭرﻓﺘﻪ ﺭرﻓﺘﻪ ﮐﺜﺮﺕت ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﻭوﺍاﺣﺪﻩه ﯾﺎ ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ‬
‫ﺍاﺛﯿﺮﯾ‪‬ﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺿﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪،‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﺩدﮤۀ‬

‫‪287‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﺛﯿﺮﯾﻪ ﻣﺤﻘﻖ​ﺍاﻟﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﻌﻘﻮﻟﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﻣﺤﺴﻮﺳﻪ ﻭو ﻧﻮﺭر ﻭو‬
‫ﺣﺮﺍاﺭرﺕت ﻭو ﺍاﻟﮑﺘﺮﯾﺴﯿﺘﻪ ﺍاﺯز ﺗﻤﻮ‪‬ﺟﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﺁآﯾﻨﺪ ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻃﯽ ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ‬
‫ﻣﺎﺩد‪‬ﮤۀ ﺍاﺛﯿﺮﯾ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺎﺩد‪‬ﻩه ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺍاﻟﻬ‪‬ﯿﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺭرﺍاﺯز ﺭرﺥخ ﮔﺸﻮﺩدﻥن ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺯز ﺩدﻝل ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺎ ﻣﮑﺸﻮﻑف‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﭼﺮﺍا ﮐﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺜﺮﺕت ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﺎﻋﺚ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺭرﻓﺘﻪ ﺭرﻓﺘﻪ ﺗﻤﺎﯾﺰ ﺭرﺥخ ﺑﮕﺸﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻫﻮﯾ‪‬ﺖ ﺟﻠﻮﻩه ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﻗﺎﺋﻢ‬
‫ﺑﻪ ﺁآﻥن ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺑﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻋﺮﻓﺎ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺯزﻟﯽ ﻣﻨﺸﺎﺀء ﻋﺸﻖ ﺍاﻟﻬﯽ ﮔﺸﺖ ﻭو ﻋﺸﻖ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺮﺍاﺭرﺕت ﻭو ﺁآﺗﺶ ﺷﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺁآﺗﺶ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪،‬‬
‫ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺮﮐﺖ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺮﻭوﺩدﺕت ﺳﺒﺐ ﺳﮑﻮﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺣﺮﺍاﺭرﺕت ﺳﺒﺐ ﺻﻌﻮﺩد ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﺒﺐ ﮐﺜﺮﺕت ﮔﺮﺩدﯾﺪ ‪.20‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺍاﺯز ﺳﻮﺋﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﯾﺎﺩد ﺷﺪ‪ ،‬ﻋﻠﯽ​ﺭرﻏﻢ ﮐﺜﺮﺕت ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻤﮑﻨﺎﺕت ﮐﻪ‬
‫ﻣﯽﺁآﯾﺪ ﻭو ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﺫذﺍاﺗﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺑﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﻧﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺎﻥن ﻣﻨﻔﮏ ﻧﻤﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮐﺜﺮﺕت ﻫﻢ ﭘﺪﯾﺪﮤۀ ﺩدﺍاﺋﻤﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻬﺎﺕت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت‬
‫ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﻭوﺟﻮﺩد ﻋﺎﻡم ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﺟﻨﺎﺱس ﻭو‬
‫ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭو ﺗﺤﺖ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺟﻤﺎﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺭرﻭوﺡح ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﮐﻪ ﻗﻮ‪‬ﮤۀ ﺟﺎﺫذﺑﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻧﺒﺎﺗﺎﺕت ﺩدﺭر ﺯزﯾﺮ ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﺭرﻭوﺡح ﻧﺒﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻗﻮﮤۀ ﻧﺎﻣﯿﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺳﯿﻄﺮﮤۀ‬
‫ﺭرﻭوﺡح ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﻮﮤۀ ﺣﺴﺎﺳ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﺩدﺭر ﺯزﯾﺮ ﺳﯿﻄﺮﮤۀ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﻮﮤۀ‬
‫ﮐﺎﺷﻔﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺧﻮﺍاﺹص‪ ‬ﮐﻠﹼّﯽ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻫﻤﮥ ﺁآﻧﻬﺎ ﮐﻠﻤﮥ ﻗﻮﻩه ﺑﻪ ﮐﺎﺭر‬
‫ﺭرﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﻗﻮﻩه‪ ،‬ﺟﻨﺲ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻭو ﻧﺸﺎﻧﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﺁآﻧﺎﻥن ﻭو ﻫﺮﯾﮏ ﺍاﺯز ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺟﺎﺫذﺑﻪ ﻭو‬
‫ﻧﺎﻣﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﺴﺎﺳ‪‬ﻪ ﻭوﮐﺎﺷﻔﻪ ﻓﺼﻞ ﺑﯿﻦ ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﯽ​ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺑﻮﺳﯿﻠﮥ ﻫﻤﯿﻦ ﻓﺼﻞ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﯾﺰ‬
‫ﺭرﺥخ ﻣﯽ​ﮔﺸﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺎﺕت ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﻭو ﭼﯿﺴﺘﯽ ﺟﻠﻮﻩه ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫‪288‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﯾﮑﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺿﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻭو ﯾﺎ‬
‫ﺑﺎﻟﺘﹼّﺴﻠﺴﻞ ﻭو ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻭو ﺗﺄﺛ‪‬ﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﺷﺒﻬﻪﺍاﯼی ﻧﯿﺴﺖ‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪...» :‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ‬
‫ﺯزﯾﺮﺍا ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﺨﺺ ﺣﯽ‪ ‬ﺍاﺳﺖ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﺟﺰﺍاﺀء‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺗﺴﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻭو ﺗﺄﺛ‪‬ﺮ ﺍاﺯز ﻟﻮﺍاﺯزﻡم ﺁآﻥن‪ .21«...‬ﻻﺯزﻡم ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻻﺯزﻣﮥ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط‪ ،‬ﺩدﺭر‬
‫ﮎک ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻭو ﻻﺯزﻣﮥ ﺩدﺭرﮎک ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﺟﻨﺒﻪ​ﻫﺎ ﻭو ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫»ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺿﺮﻭوﺭرﯾ‪‬ﻪ ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز ﺣﻘﺎﺋﻖ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت«​ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺎﺭرﺕت ​‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﮑﺮ‪‬ﺭرﺍاﹰً ﺗﮑﺮﺍاﺭر ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﻧﺸﺎﻧﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺿﺮﻭوﺭرﯾ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﺸﺎﻧﮥ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت‪ ،‬ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪» :‬ﺑﻪ ﺩدﺭرﺟﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺩدﻗﯿﻖ ﻭو ﺑﺼﺮ ﺣﺪﯾﺪ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻨﯽ‪ ،‬ﺫذﺭر‪‬ﺍاﺕت ﻏﯿﺮ​ﻣﺮﺋﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺗﺎ ﺍاﻋﻈﻢ ﮐﺮﺍاﺕت ﺟﺴﯿﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺜﻞ‬
‫ﮐﺮﮤۀ ﺷﻤﺲ ﻭو ﯾﺎ ﺳﺎﺋﺮ ﻧﺠﻮﻡم ﻋﻈﯿﻤﻪ ﻭو ﺍاﺟﺴﺎﻡم ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯿ‪‬ﻪ ﭼﻪ ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻭو ﭼﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻬﺖ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻭو ﺧﻮﺍاﻩه ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﻫﯿﺄﺕت ﻭو ﺧﻮﺍاﻩه ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺩدﺭرﺟﻪ‬
‫ﺍاﻧﺘﻈﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﯽ​ﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﯾﮏ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﮐﻠﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﺍاﺯز ﺍاﻭو‬
‫ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻧﻤﯽ​ﮐﻨﺪ‪ .22«...‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﻫﻨﺪﻩه‬
‫ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﺘﻨﻮ‪‬ﻉع ﻭو ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺩدﺭر ﺩدﺭرﺟﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﻭو ﻣﻤﺎﺛﻠﺖ ﻭو ﻧﻬﺎﯾﺘﺎﹰً ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺮﺣﻠﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻭوﺣﺪﺕت ﺑﺴﺮ ﻣﯽ​ﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﯾﮏ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺩدﺭر‬
‫ﺗﻌﺎﻣﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﺳﺨﻦ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺤﺚ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﻣﺴﺘﻠﺰﻡم ﻧﮕﺎﺭرﺵش ﻣﻘﺎﻟﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻭو ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻟﺬﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﺴﻨﺪﻩه ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺣﺎﻝل ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭوﺟﻮﺩد ﻫﻢ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﻫﻢ ﻧﺸﺎﻧﻪ​ﻫﺎﯼی ﮐﺜﺮﺕت‬
‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺳﯿﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﺪﺍاﺭرﺝج ﻭو ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺑﺎﻻ ﯾﺎ ﺳﻤﻮ‪ ‬ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺷﺎﻫﺪ‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻭو ﻗﻮﯼی​ﺗﺮ ﺛﺒﺎﺕت ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن ﺭرﻓﺘﻦ ﺁآﺛﺎﺭر ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﮐﺜﺮﺕت‬
‫ﻫﺴﺘﯿﻢ ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺳﯿﺮ ﺻﻌﻮﺩدﯼی ﻭو ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺛﺒﺎﺕت ﻭو‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﯾﮑﯽ ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﻣﻌﻨﺎ ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﻨﺪ‪.‬‬

‫‪289‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺫذﮐﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻫﻢ ﺛﺒﺎﺕت ﻣﻄﻠﻖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ ﻭوﺣﺪﺕت ﻣﺤﺾ ﻫﻢ ﺑﺴﺎﻃﺖ ﻭو ﺳﺎﺩدﮔﯽ ﺗﺎﻡم ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻭو ﻫﻢ ﻓﯿﺾ ﻧﺎﻣﺘﻨﺎﻫﯽ‪ .‬ﻫﻢ ﺧﯿﺮ ﻣﺤﺾ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ ﻋﺸﻖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﻢ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻫﻤﮥ‬
‫ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻭو ﻫﻢ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺯزﻟﯽ ﻭو ﻫﻢ ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯿ‪‬ﺖ ﺳﺮﻣﺪﯼی‪.‬‬

‫ﻣﺆﺧﹼّﺮﻩه‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺨﺘﺼﺮﯼی ﺑﻮﺩد ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺳﺨﻦ‬
‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﮐﻮﺗﺎﻩه ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺣﮑﻤﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺧﺼﻮﺹص ﻭو ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺩدﺭر ﺣﺪﹼّ ﺻﻔﺤﺎﺕت ﻣﻌﺪﻭوﺩد ﺍاﯾﻦ ﺭرﺳﺎﻟﻪ ﻭو ﺑﻀﺎﻋﺖ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ‪.‬‬
‫ﺑﯽ​ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ​ﻫﺎﯼی ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣﺎ ﺍاﻣﯿﺪ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻣﺘﺨﺼ‪‬ﺼﯿﻦ ﻓﻦ ﻭو ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‬
‫ﻋﻠﯽ​ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺪﻗﯿﻖ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﻪ ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻣﻮﺩدﻭوﻋﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﯾﻢ ﺭرﺳﺎﻟﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺑﻨﮕﺎﺭرﻧﺪ ﻭو ﺣﻖ‪ ‬ﻣﻄﻠﺐ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺠﺎ ﺁآﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺴﺘﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺩدﯾﻨﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺑﺲ ﺑﻠﻨﺪ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس‬
‫ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻏﺮ‪‬ﺍا ﭘﺎﯾﻪ ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس ﻫﺮ ﻧﻮﻉع ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭو‬
‫ﻣﻌﺮﻓﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬﺍا ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﺭرﺯزﺷﻬﺎﯼی ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﭼﻪ ﻭوﺟﻮﺩدﯼی ﻭو ﺗﺎ ﭼﻪ ﺣﺪﹼّ ﻻﯾﻖ ﺍاﻋﺘﻨﺎ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ ﮐﺪﺍاﻡم ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﻝل ﺑﺒﻨﺪﯾﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﺯز ﮐﺪﺍاﻡم ﻫﺴﺘﯽ​ﻧﻤﺎ ﺩدﻝل ﺑﺮﮐﻨﯿﻢ ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺎﻥن ﻭو ﺁآﻥن ﺟﻬﺎﻥن ﻣﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ‬
‫ﻧﮕﺎﻩه ﻣﺎ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺴﺘﯽ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد​ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﺎﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻧﮕﺎﻩه ﺧﺎﺗﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻝل ﺑﺎ‬
‫ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﺴﺘﯽ ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﻭو ﻣﺘﺒﺎﻫﯽ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫»‪...‬ﺧﻮﺵش ﺳﺎﺣﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﺳﺎﺣﺖ ﻫﺴﺘﯽ ﺍاﮔﺮ ﺍاﻧﺪﺭر ﺁآﯾﯽ ﻭو ﻧﯿﮑﻮ ﺑﺴﺎﻃﯽ ﺍاﺳﺖ ﺑﺴﺎﻁط‬
‫ﺑﺎﻗﯽ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز ﻣﻠﮏ ﻓﺎﻧﯽ ﺑﺮﺗﺮ ﺧﺮﺍاﻣﯽ «‪.23‬‬

‫‪290‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﻼﺣﻈﺎﺕت‬ ‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺒﺤﺚ‬ ‫ﺭرﺩدﯾﻒ ﺷﻤﺎﺭرﻩه ﺻﻔﺤﻪ‬

‫ﺑﻘﺎﯼی ﺭرﻭوﺡح‬ ‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ‪170‬‬ ‫‪1‬‬

‫ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺳﻮﻓﺴﻄﺎﺋﯿﻪ‬ ‫‪205‬‬ ‫"‬ ‫‪2‬‬

‫“‬ ‫“‬ ‫‪205‬‬ ‫"‬ ‫‪3‬‬

‫ﻭوﺣﺪﺕت ﻭوﺟﻮﺩد‬ ‫‪215‬‬ ‫“‬ ‫‪4‬‬

‫“‬ ‫“‬ ‫‪216‬‬ ‫“‬ ‫‪5‬‬

‫“‬ ‫“‬ ‫‪217‬‬ ‫“‬ ‫‪6‬‬

‫ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن‬ ‫ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث‬ ‫‪206‬‬ ‫“‬ ‫‪7‬‬
‫“‬
‫ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن‬ ‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺪﺍاﯾﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‬ ‫‪8‬‬
‫‪137-136‬‬

‫ﺍاﻗﺴﺎﻡم ﻗﺪﯾﻢ ﻭو ﺣﺎﺩدﺙث‬ ‫‪207‬‬ ‫“‬ ‫‪9‬‬

‫“‬ ‫“‬ ‫‪207‬‬ ‫“‬ ‫‪10‬‬

‫ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﺮ‬
‫ﻧﻘﻞ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن‬ ‫‪198‬‬ ‫“‬ ‫‪11‬‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻏﯿﺮ‬
‫‪174‬‬ ‫“‬ ‫‪12‬‬
‫ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬

‫ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻞ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ‬
‫‪149‬‬ ‫“‬ ‫‪13‬‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬

‫ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﺍاﻟﻬﯿﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻞ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ‬
‫‪150‬‬ ‫“‬ ‫‪14‬‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬

‫ﺗﺮﻗﯽ‬ ‫ﺩدﺭرﺧﺼﻮﺹص‬ ‫ﻣﺴﺄﻟﻪ‬ ‫‪176‬‬ ‫“‬ ‫‪15‬‬

‫‪291‬‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭرﻋﺎﻟﻢ ﺩدﯾﮕﺮ‬

‫ﻃﺒﯿﻌﺖ‬ ‫‪2‬‬ ‫“‬ ‫‪16‬‬

‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﮐﻤﺎﻻﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﻏﯿﺮ‬
‫‪174‬‬ ‫“‬ ‫‪17‬‬
‫ﻣﺘﻨﺎﻫﯽ ﺍاﺳﺖ‬

‫‪ 188‬ﺟﺒﺮ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر‬ ‫“‬ ‫‪18‬‬

‫‪ 209‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺗﻨﺎﺳﺦ‬ ‫“‬ ‫‪19‬‬

‫ﻟﻮﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﺭرﯾﺎﯼی‬ ‫‪20‬‬
‫ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﻩه ﺁآﺗﺶ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬
‫ﺍاﺣﺒﺎﯼی ﭘﺎﺭرﺳﯽ ﻧﮋﺍاﺩد‬ ‫ﺩدﺍاﻧﺶ‪ ،‬ﺹص ‪58‬‬

‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬ ‫‪21‬‬
‫ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻧﺠﻮﻡم‬ ‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫‪185‬‬

‫ﻃﺒﯿﻌﺖ‬ ‫‪2‬‬ ‫“‬ ‫‪22‬‬

‫ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ‬ ‫‪23‬‬

‫ﻣﺮﺟﻊ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﭼﺎﭖپ ﺷﺪﻩه ﺩدﺭر ﻣﻄﺒﻌﻪ ﻫﻮﻻﻧﺪ‬

‫‪292‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫‪ :‬ﺩدﯾﻦ ﻭوﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ‬
‫ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬

‫ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻨﯿﺎﺩدﯼی ﺍاﻣﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺩدﯾﻦ ﺑﺎ ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﻘﻞ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻘﺪﹼّﻣﮥ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺡح ﻋﺼﺮ ﻣﺎﺳﺖ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﯾﮑﯽﺩدﻭو ﻧﮑﺘﻪ ﺟﺎ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ ﺍاﯾﻨﮑﻪ‬
‫ﺩدﯾﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪﯼی ﺩدﺭر ﺍاﻧﻄﺒﺎﻕق ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﻘﻞ ﺑﺎ ﺩدﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪،‬‬
‫ﮔﺮﭼﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺩدﯾﻦ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﯽ ﻭو ﻗﺮﺍاﺭرﺩدﺍاﺩدﯼی ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺩدﯾﻨﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ﻭو ﺩدﯾﻦ ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺍاﻻﻣﺘﯿﺎﺯز ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﻻﺯزﻣﮥ ﺑﻘﺎ ﻭو ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﮐﻤﺎﻝل‬
‫ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﮕﺬﺍاﺭرﯾﺪ ﻧﺨﺴﺖ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺩدﻗﯿﻖ ﻭو ﺻﺤﯿﺤﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺳﻪ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﮐﻪ‬
‫ﻣﺎﯾﻪ ﻭو ﭘﺎﯾﮥ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﻌﯿﺎﺭر ﺑﻨﯿﺎﺩدﯼی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍاﺳﺖ ﻣﻄﺮﺡح ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻮﺍاﺯزﯾﻦ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺑﯽ‬
‫ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺑﺤﺚ ﻭو ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺣﺲ‪‬‬
‫ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻣﺤﺴﻮﺳﺎﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮔﻮﺵش ﻭو ﭼﺸﻢ ﻭو ﺣﺲ‪ ‬ﭼﺸﺎﺋﯽ ﻭو‬
‫ﻻﻣﺴﻪ ﻭو ﺷﺎﻣ‪‬ﻪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺑﻮﯾﺎﺋﯽ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻭو ﻗﻮ‪‬ﮤۀ ﻓﮑﺮ ﻭو ﺧﯿﺎﻝل ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ‬
‫ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﻭوﻣﯿﻦ ﺭرﺍا ﻋﻘﻞ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺑﻨﺎﯼی ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮﯼی ﺁآﻥن ﺑﺮ‬
‫ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺣﺲ‪‬ﻫﺎ ﻭو ﯾﺎ ﻧﺘﯿﺠﻪﮔﯿﺮﯼیﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺣﺲ‪‬ﻫﺎﯼی ﻧﺎﻡمﺑﺮﺩدﻩه ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻏﯿﺮ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو‪ ،‬ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺑﺮ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺘﺎﺝج ﻓﺮﺩدﯼی ﺗﮑﯿﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺣﺲ‪‬‬
‫ﻭو ﻣﺤﺴﻮﺳﺎﺕت ﺑﯿﻦ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﺸﺮ ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮐﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺫذﻫﻦ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‬
‫ﺑﻪ ﺟﺎﯼی ﻣﯽﮔﺬﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯼی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭو‬
‫ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍاﺧﺘﻼﻓﺎﺕت ﻭو ﺗﻨﻮ‪‬ﻋﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺳﻮﻣﯿﻦ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺍاﻧﻔﺮﺍاﺩدﯼی ﺧﺎﺭرﺝج ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺗﹼّﮑﺎﺀء ﺑﻪ ﻧﻈﺮﺍاﺕت ﻭو ﺗﻌﻠﯿﻤﺎﺕت‬
‫ﺳﺎﺑﻘﻪﺩدﺍاﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ ،‬ﻣﺨﺼﻮﺻﺎﹰً ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﺩدﯾﻨﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﺗﹼّﮑﺎﺀء ﻧﻘﻞ‬

‫‪293‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﺘﻮﻥن ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩدﯼی ﻭو ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﭘﯿﺸﻮﺍاﯾﺎﻥن ﻣﻌﻤﻮﻝل ﻭو ﻣﻘﺒﻮﻝل ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﻧﻘﻞ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻋﻤﻮﻣﺎﹰً ﻣﻨﻘﻮﻻﺕت ﺩدﯾﻨﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺷﺎﯾﺪ ﺿﺮﻭوﺭرﺕت ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺳﻪ ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺣﺲ‪ ‬ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻧﻘﻞ‬
‫ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز ﺧﻄﺎ ﻭو ﻧﺎﺭرﺳﺎﺋﯽ ﺑﺮﯼی ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺣﺲ‪ ‬ﻭو ﻋﻘﻞ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺑﻪ ﻓﻬﻢ ﻭو ﺩدﺭرﮎک‬
‫ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻘﻞ ﻧﯿﺰ ﺩدﺍاﺳﺘﺎﻥن ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﺮ ﺧﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﻣﻨﺸﺄ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﻣﺒﺪﺃأ ﺳﻨﺠﺶ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻭو ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻄﻠﺐ ﺩدﺭر ﻣﻘﻮﻟﮥ ﻧﻘﻞ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﯽ‬
‫ﺷﻤﺎﺭرﯾﻢ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﻧﮑﺘﻪﺍاﯼی ﺭرﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺭرﻭوﺷﻦ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺍاﺯز ﻧﻘﻞ ﻧﻪ ﻭوﺣﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺗﻔﮑﯿﮑﺎﹰً ﺍاﺯز ﻣﻘﻮﻟﮥ ﻣﺴﺘﻘﻠﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن »ﻓﯿﺾ‬
‫ﺭرﻭوﺡحﺍاﻟﻘﺪﺱس« ﺫذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻣﺎﻭوﺭرﺍاﯼی ﺫذﻫﻦ ﻭو ﻓﮑﺮ ﺑﺸﺮﯼی ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﺸﺮ ﺣﺎﺋﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻮﻫﺒﺘﯽ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺁآﻥن ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن‬
‫ﻣﺘﺪﺍاﻭوﻝل ﻋﻠﻮﻡم ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﻤﮑﻦ ﻭو ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺗﻨﻬﺎ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﻣﺎ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺑﻪ‬
‫ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﻭو ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺁآﺛﺎﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﺟﺎﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻭو ﻧﻔﻮﺫذ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯزﯾﻮﺭر ﻋﻘﻞ ﺁآﺭرﺍاﺳﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ‬
‫ﻋﻘﻞ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﮔﻮﻫﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﻘﯿ‪‬ﺪ ﺑﻪ ﺯزﻣﺎﻥن ﻭو ﻣﮑﺎﻥن ﻭو ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺍاﺯز ﻋﻮﺍاﻣﻞ ﺛﺎﻧﻮﯼی ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻋﺎﻣﻞ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻻﺯزﻡم ﺑﻪ‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺍاﺯز ﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺕت ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﻭو ﻣﺨﺘﺼ‪‬ﺎﺕت‬
‫ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺯزﻧﺪﻩه ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﻭو ﻣﻤﺘﺎﺯز ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻘﻞ ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭرﯼی ﻗﺎﺑﻠﯿﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺍاﻧﺤﺼﺎﺭرﯼی ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﻪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺑﺸﺮ‬
‫ﻧﻘﺶ ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﺍاﯾﻔﺎ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﺻﻮﻻ‪ ‬ﻣﻨﺸﺄ ﺗﺮﻗﹼّﯿﺎﺕت ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺗﺎ ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺁآﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﻣﺨﺘﺼ‪‬ﺎﺕت ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺣﺲ‪ ‬ﻭو ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻭو ﻋﻘﻞ ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺩدﻧﯿﺎﺋﯽ ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺑ‪‬ﻌﺪ‬
‫ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺪﯾﻨﻮﺳﯿﻠﻪ ﺍاﺯز ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﻣﻤﺘﺎﺯز ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ‬
‫ﺑﺸﺮ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺍاﺯز ﻟﺤﺎﻅظ ﺍاﺣﺴﺎﺳﺎﺕت ﻏﺮﯾﺰﯼی‪ ،‬ﻣﺨﺼﻮﺻﺎﹰً ﺟﻠﺐ ﻣﻨﻔﻌﺖ‬
‫ﻭو ﺩدﻓﻊ ﺷﺮ‪ ،‬ﺁآﻥن ﻫﻢ ﺍاﺳﺎﺳﺎﹰً ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ ﻣﺎﺩدﯼی ﻭو ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ‪،‬ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺑﺎ ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﻪ‬

‫‪294‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺟﺎﻭوﺩدﺍاﻧﻪﺑﻮﺩدﻥن ﺁآﺛﺎﺭر ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻊﺫذٰﻟﮏ ﻧﻔﻊ ﺁآﻧﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﻣﻀﺮ‪‬ﺕت ﺑﺎﻗﯽ ﺑﺮﻣﯽ‬
‫ﮔﺰﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻋﻮﺍاﻗﺐ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺑﺎﮐﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻋﻘﻞ ﻇﻬﻮﺭر ﻋﻠﻢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻭو ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺣﺲ‪‬ﻫﺎﯼی ﭘﻨﺞﮔﺎﻧﻪ‬
‫ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻓﻬﻢ ﻭو ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﻗﺎﺑﻠﯿﺘﻬﺎﯼی ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻃﺒﯿﻌﺖ‬
‫ﺩدﺳﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺗﺠﺮﺑﯿﺎﺕت ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻭو ﮔﺬﺷﺘﮕﺎﻥن ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺁآﻥن‬
‫ﺍاﺳﺎﺱس ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺷﮑﻞ ﻣﯽﺩدﻫﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﻧﻮﻉع ﺑﺸﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺳﺎﯾﺮ‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺳﻬﻤﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﺧﺼﻮﺻﯿﺖ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺪﺍاﺭرﯼی ﺣﺎﻓﻈﮥ‬
‫ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺗﺠﺮﺑﯿﺎﺕت ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻋﮑﺲﺍاﻟﻌﻤﻞﻫﺎﯼی ﻣﮑﺮ‪‬ﺭر ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﻣﺎﺩدﯼی ﺑﻪ‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﮐﻤﮏ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﻌﻤﻮﻻ‪ ‬ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻏﺮﯾﺰﻩه ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻨﺪ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﮐﺜﺮ ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﻣﺸﺘﺮﮎک ﺍاﺳﺖ ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻭوﺟﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺗﻌﻘﹼّﻞ‪ ،‬ﮐﻪ ﺣﻔﻆ ﻭو‬
‫ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻋﮑﺲﺍاﻟﻌﻤﻞﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭو ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺗﺠﺮﺑﯿﺎﺕت ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﻭو ﻣﺨﺘﻠﻒ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﻋﻤﻞﻫﺎﯼی ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ﻋﮑﺲﺍاﻟﻌﻤﻞﻫﺎﯼی ﻣﺸﺨﹼّﺺ‬
‫ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻨﻬﺎ ﻋﻤﻮﻣﺎﹰً ﺩدﺭر ﻣﺴﯿﺮ ﺟﻠﺐ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻭو ﺭرﻓﻊ ﺿﺮﺭر‪،‬‬
‫ﺁآﻥن ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻓﺮﺻﺘﻬﺎﯼی ﺁآﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﻣﻄﻠﻖ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺸﻒ‬
‫ﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺕت ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻭو ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺁآﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﻧﻈﻢ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺮ ﺁآﻥن ﻣﺘﹼّﮑﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﺧﻮﺩد ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﺻﻮﻝل ﻭو ﻗﻮﺍاﻧﯿﻨﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻪ ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺛﺎﺑﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻣﻨﻈﺮ ﻣﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﮔﺬﺷﺖ ﺯزﻣﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻋﻠﻤﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﻋﻮﺽض ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻭو ﺁآﺯزﻣﺎﯾﺶ ﺟﺰﺋﯿﺎﺕت‬
‫ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﺭرﺍا ﺑﻬﺘﺮ ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺩدﻗﯿﻖﺗﺮﯼی ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺁآ ﮔﺎﻩه ﺷﺪﻩهﺍاﯾﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬
‫ﺭرﺩد‪ ‬ﺍاﺻﻮﻝل ﻋﻠﻮﻡم ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻭو ﮐﺸﻒ ﺣﻘﯿﻘﺘﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻠﻢ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺗﻨﻬﺎﺋﯽ ﻧﻪ ﻣﻔﯿﺪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﻣﻀﺮ‪ .‬ﻓﺎﺋﺪﻩه ﻭو ﺿﺮﺭر ﺁآﻥن ﺑﺎﻟﻨﺴﺒﻪ ﺑﻪ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﮤۀ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻠﻢ ﭘﺪﯾﺪﻩهﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﺩد ﻋﻘﻞ ﻭو ﺣﺲ‪ ‬ﺍاﺯز ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻃﺮﺍاﻑف‬
‫ﺑﺸﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺗﹼّﮑﺎﺀء ﺗﻄﺒﯿﻖ ﻭو ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻧﺘﺎﺋﺠﯽ ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﺩد ﮐﻪ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﭘﺪﯾﺪﻩهﻫﺎﯼی‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍاﺕت ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻭو ﺣﺘﲐ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﺩدﻝلﺧﻮﺍاﻩه ﻭو ﺣﺘﯽ‬
‫ﺧﻼﻑف ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد‪ .‬ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﭘﯿﺪﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺟﻬﺖ‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺟﺎﻟﺐ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ ﺁآﻧﮑﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖﻫﺎﯼی ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭو‬
‫ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد‪ ،‬ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﺴﻠﹼّﻂ ﺑﺮ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭو ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز‬

‫‪295‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼی ﮐﻪ ﻣﻄﻠﻮﺏب ﻣﺎﺳﺖ ﻣﻮﻓﹼّﻖ ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﻋﻠﻢ ﺍاﮔﺮ ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ‬
‫ﺿﻮﺍاﺑﻂ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺩدﺳﺖﺁآﻭوﺭرﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻣﺎﻧﺪ ﺁآﻟﺘﯽ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ ﻫﻮﺍاﻫﺎ ﻭو ﺁآﺭرﺯزﻭوﻫﺎﯼی ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﻧﻮﻉع ﺑﺸﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺗﺠﺮﺑﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺑﺸﺮ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺿﺎﺭر‪‬ﯾﻪ ﻧﯿﺰ ﭘﺴﺖﺗﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺩدﯾﻦ‪ ،‬ﮐﻪ ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿﺘﺶ ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻀﺎﺩد‪ ‬ﻓﮑﺮﯼی ﺁآﺩدﻣﯽ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺟﻤﻌﯽ‬
‫ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻭوﺍاﺳﻄﮥ ﺧﯿﺮ ﻭو ﮐﻤﺎﻝل ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ ﻭو ﮔﺮﻭوﻫﯽ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻭوﺑﺎﻝل ﺷﻤﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﭘﺪﯾﺪﻩهﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﺁآﻥن ﻣﺸﮑﻞﺗﺮ ﻭو ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﺑﺎ ﺣﻘﯿﻘﺘﺶ ﺍاﺯز ﻫﻤﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻧﻘﺶ‬
‫ﺍاﺻﻠﯽ ﺁآﻥن ﺗﺄﺛﯿﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﺎﻩه ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻣﺜﺒﺖ ﻭو ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻣﻨﻔﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﻧﺨﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﻭو ﺟﻨﺒﮥ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻭوﻟﯽ ﻭوﺍاﺑﺴﺘﮥ ﺩدﯾﻦ ﺭرﺍا ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺩدﯾﻦ ﺑﻪ ﻧﻔﺴﻪ‪ ،‬ﺗﺎ‬
‫ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺘﺶ ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﻣﺎﻧﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﺟﻨﺒﮥ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻣﺎﻓﻮﻕق ﺑﺸﺮﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻣﺒﺘﻨﯽ‬
‫ﺑﺮ ﺧﯿﺮ ﻭو ﺩدﺍاﻋﯽ ﺑﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻭو ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭو ﺍاﻓﺮﺍاﺩد‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺗﺤﻮ‪‬ﻝل ﻭو ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ‬
‫ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻫﻤﮥ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻭوﺍاﺣﺪ ﻭو ﻟ‪‬ﻢﯾﺘﻐﯿ‪‬ﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﻧﺎﻣﻌﻠﻮﻡم ﻭو ﺁآﺧﺮﯾﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﯿﻢ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﻫﻤﮥ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﻃﻮﻝل ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﮐﻮﺗﻪﻧﻈﺮﯼی ﻭو ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯزﺟﻮﺋﯽ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥن ﺁآﻥن ﺩدﯾﻦ ﺭرﻭوﺡح ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ‬
‫ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﺩدﺍاﺩدﻩه‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻭو ﺳﻮﺀء ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺩدﭼﺎﺭر ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻭو ﻓﺮﻗﻪﻫﺎ ﻭو ﮔﺮﻭوﻩهﻫﺎ‬
‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﻪ ﺍاﺗﹼّﮑﺎﯼی ﻓﻬﻢ ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺧﻮﺩد ﺍاﺻﻞ ﻭوﺣﺪﺕت ﺭرﺍا ﻓﺪﺍاﯼی ﺗﺼﻮ‪‬ﺭرﺍاﺕت ﻧﺎﺑﺠﺎﯼی‬
‫ﺧﻮﺩد ﻧﻤﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻫﻤﺎﻥن ﻧﮑﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺯز ﺿﺮﻭوﺭرﺕت ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺭرﺍا ﺍاﯾﺠﺎﺏب ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﺣﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯼی ﺑﺸﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺟﻨﺒﮥ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﺟﺎﻣﻌﻪﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻭو ﻧﺸﺎﻧﮥ ﺍاﯾﻦ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﺻﻮﻟﯽ‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻭو ﺍاﺧﻼﻕق ﻭو ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻭو ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﻭوﺣﺪﺕت ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻗﺎﻓﻠﮥ‬
‫ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎ ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺁآﻧﮑﻪ ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮐﻮﺷﯿﺪﻩه ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪﺍاﻧﺪ ﺑﻌﻀﺎﹰً ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﺣﺴﺎﺳﺎﺕت ﺧﻮﺩدﺑﯿﻨﯽ ﻭو ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯزﺟﻮﺋﯽ‪،‬‬
‫ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺻﻔﺎﺕت ﺑﺸﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺗﺤﺖ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺩدﯾﻦ ﻗﺮﺍاﺭر ﻧﮕﯿﺮﺩد ﺑﻪ ﺳﺮﮐﺸﯽ ﻭو‬
‫ﺯزﯾﺎﺩدﻩهﻃﻠﺒﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻔﺮ‪‬ﺩد ﻭو ﺍاﻧﺤﺼﺎﺭرﻃﻠﺒﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﺷﺪﻩه ﻭو‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﮥ ﺧﻮﺩد ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺁآﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﻄﯿﻊ ﺧﻮﺩد ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪ‪ ،‬ﻭو ﺑﺪﯾﻦ ﻭوﺳﯿﻠﻪ ﺑﻪ‬

‫‪296‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺗﺸﻌ‪‬ﺐ ﻭو ﺗﻔﺮ‪‬ﻕق ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﺳﯿﻠﮥ ﻭوﺻﻮﻝل ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻫﺪﻑف ﮐﻪ ﻣﻐﺎﯾﺮ ﺍاﺻﻮﻝل ﺩدﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺩدﯾﻨﯽ ﻭو ﺳﻮﺀء ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ‪ .‬ﺗﺄﺳ‪‬ﻒ ﺍاﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻧﻔﻮﺱس ﺍاﺯز ﺍاﺻﻮﻝل ﻭو ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺩدﯾﻦ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﯿﺮ ﻭو ﺻﻼﺡح ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻓﺮﺩدﯼی ﺳﻮﺀء ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﻠﺐ‬
‫ﺍاﺳﺎﺳﯽ »ﺩدﯾﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﻘﻞ ﺑﺎﺷﺪ« ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻮﻗﻌﯿﺘﯽ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺿﺮﻭوﺭرﺕت ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺩدﯾﻦ ﺑﺎ ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﻘﻞ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﻋﻘﻞ‬
‫ﻭو ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻠﻢ ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﭘﯿﺪﺍا ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن »ﺻﻮﺭرﺕت‬
‫ﻭو ﻣﺜﺎﻝل ﺍاﻟﻬﯽ«‪ ١۱‬ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺁآﯾﺎ ﺻﻮﺭرﺕت ﻭو ﻣﺜﺎﻝل ﺍاﻟﻬﯽ ﻫﺮﮔﺰ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻭو ﺑﺮﺭرﺳﯽ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥنﻫﺎ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ؟ ﺍاﯾﻦ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﻣﻮﻇ‪‬ﻒ ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﻫﻤﮥ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥنﻫﺎ ﻭو ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺭرﺗﺒﻪ ﻭو ﻣﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺟﺰﺋﯽ ﺍاﺯز ﮐﻞ‪‬‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺷﺄﻥن ﻭو ﺭرﺗﺒﮥ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺪﺍاﻧﯿﻢ ﻭو ﻫﻤﻪ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻧﻈﺮ ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﻭو ﺍاﻟﻔﺖ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﺭرﺗﺒﻪﺍاﺵش ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﺭرﮎک ﺻﺤﯿﺢ ﺍاﯾﻦ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﺨﺴﺖ ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺩدﻗﯿﻖ ﻭو ﺻﺤﯿﺢ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺸﻨﺎﺳﯿﻢ‪ .‬ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ )ﻣﺼﺪﺭر ﺑﺎﺏب ﻣﻔﺎﻋﻠﻪ ﺍاﺯز ﻓﻌﻞ ﻃ‪‬ﺒ‪‬ﻖ‪ (‬ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻫﻢﺁآﻫﻨﮕﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﯾﮑﯽ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ .‬ﻣﻌﻨﯽ ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺿﺪﹼّ ﺁآﻥن‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺭرﺍاﺣﺘﯽ ﺩدﺭرﻣﯽﯾﺎﺑﯿﻢ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﻭو ﭼﯿﺰ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺍاﺯز ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻫﻢﺁآﻫﻨﮓ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﺍاﺻﻄﻼﺡح »ﻃﺎﺑﻖ ﺍاﻟﻨﻌﻞ‬
‫ﺑﺎﻟﻨﻌﻞ« ﮐﻪ ﺍاﺳﺎﺳﺎﹰً ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺍاﺯز ﻫﻢﺁآﻫﻨﮕﯽ ﺣﺮﮐﺖ ﺩدﺳﺖ ﻭو ﭘﺎﯼی ﭼﻬﺎﺭرﭘﺎﯾﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺑﻪ‬
‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺩدﻭو ﺷﺊ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺭرﻓﺘﻪ ﻭو ﻣﯽﺭرﻭوﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻠﻢ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﻣﻘﻮﻟﮥ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻠﻢ ﮐﺸﻒ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭو ﻭوﺟﻮﺩد ﻭوﺩدﯾﻌﻪ ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻃﺒﯿﻌﺖ‬
‫ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺣﺎﮐﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﺘﻘﻼﻝل ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺍاﺳﺘﻈﻼﻝل ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﯾﮥ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻭو ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻗﻞ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﻄ‪‬ﺒﻴﻌﺔﹶَ ﺑﮑﻴﻨﻮﻧﺘﻬﺎ ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﺳﻤﯽ ﺍاﻟﻤﺒﺘﻌﺚ ﻭو‬
‫ﺍاﻟﻤﮑﻮ‪‬ﻥن ﻭو ﻗﺪ ﺗﺨﺘﻠﻒ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﺗﻬﺎ ﺑﺴﺒﺐ ﻣﻦ ﺍاﻻﺳﺒﺎﺏب ﻭو ﻓﯽ ﺍاﺧﺘﻼﻓﻬﺎ ﻵﻳﺎﺕت‬
‫ﻟﻠﻤ‪‬ﺘﻔﺮ‪‬ﺳﻴﻦ ﻭو ﻫﯽ ﺍاﻻﺭرﺍاﺩدﺓة ﻭو ﻇﻬﻮﺭرﻫﺎ ﻓﯽ ﺭرﺗﺒﺔ ﺍاﻹﻣﮑﺎﻥن ﺑﻨﻔﺲ ﺍاﻻﻣﮑﺎﻥن ﻭو ﺍاﻧﹼّﻬﺎ ﻟﺘﻘﺪﻳﺮ‬

‫‪297‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﻦ ﻣﻘﺪﹼّﺭر ﻋﻠﻴﻢ" ﻭو ﺳﭙﺲ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن »ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻣﮑﺎﻧﯿﻪ« ﺗﺴﻤﯿﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ‬
‫ﺿﻤﻨﺎﹰً ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر »ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ« ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫‪" -‬ﻭو ﻟﻮ ﻗﻴﻞ ﺇإﻧﹼّﻬﺎ ﻟﻬﯽ ﺍاﻟﻤﺸﻴ‪‬ﺔ ﺍاﻻﻣﮑﺎﻧﻴ‪‬ﺔ ﻟﻴﺲ ﻷﺣﺪ ﺍاﻥن ﻳﻌﺘﺮﺽض‪ ‬ﻋﻠﻴﻪ ﻭو ﻗﺪﹼّﺭر ﻓﻴﻬﺎ‬
‫ﻗﺪﺭرﺓةﹲٌ ﻋﺠﺰ ﻋﻦ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﮐﻨﻬﻬﺎ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﻮﻥن ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﺒﺼﻴﺮ‪ ‬ﻻ ﻳﺮﯼی ﻓﻴﻬﺎ ﺍا‪ ‬ﺗﺠ‪‬ﻠﯽ‬
‫ﺍاﺳﻤﻨﺎ ﺍاﻟﻤﮑﻮ‪‬ﻥن ﻗﻞ ﻫﺬﺍا ﮐﻮﻥن ﻻ ﻳﺪﺭرﮐﻪ ﺍاﻟﻔﺴﺎﺩد ﻭو ﺗﺤﻴ‪‬ﺮﺕت ﺍاﻟﻄﺒ‪‬ﻴﻌﺔﹸُ ﻣﻦ ﻇﻬﻮﺭرﻩه ﻭو‬
‫ﺑﺮﻫﺎﻧ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺷﺮﺍاﻗﻪ ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی ﺍاﺣﺎﻁط ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ" )ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺹص ‪/42‬‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ‪ ،‬ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪(134‬‬

‫ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﺷﺮﺡح ﻣﺒﺴﻮﻁط ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ »ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ‬
‫ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺍاﺳﺖ« ﺑﻪ ﻭوﺿﻮﺡح ﻣﺴﺘﻔﺎﺩد ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻭو ﻣﮑﻮ‪‬ﻧﺎﺕت‬
‫ﺟﻠﻮﮤۀ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻣﺤﻤﻠﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺑﺮﻭوﺯز ﺁآﺛﺎﺭر »ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ« ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻖ‪ ‬ﻣﻄﻠﻖ ﺟﻞ‪ ‬ﺟﻼﻟﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﻠﻘﺎﹰً ﺍاﺯز ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻭوﺻﻮﻝل ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺑﺮﺗﺮ ﻭو ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺁآﻥن ﺍاﺯزﻻ‪ ‬ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺟﻨﺒﮥ ﻣﺎﺩدﯼی ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺍاﻣﮑﺎﻧﯽ ﻭو ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻭو ﻏﯿﺮﻣﺎﺩدﯼی ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﻣﺸﯿﺖ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻣﺮ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺒﺮﻭوﺕت ﻧﯿﺰ ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺪﻣﺎﺕت ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﻋﻠﻢ ﻣﺴﺌﻮﻝل ﻭو ﻣﺄﻣﻮﺭر ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺿﺮﻭوﺭرﯾﻪ ﺑﯿﻦ ﺍاﺷﯿﺎﺀء‬
‫ﻣﺎﺩدﯼی ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻣﺤﺴﻮﺱس ﻭو ﻣﻌﻘﻮﻝل ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻋﻘﻞ ﺁآﻟﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻫﺪﻑف ﺭرﺍا‬
‫ﺁآﺳﺎﻥن ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد ﻭو ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺣﺲ‪‬ﻫﺎﯼی ﻇﺎﻫﺮﯼی ﻭو ﺑﺎﻃﻨﯽ ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺕت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺭرﺍا ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﯽ‬
‫ﺩدﻫﺪ ﻭو ﮐﺸﻒ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد‪ .‬ﻣﻊﺫذٰﻟﮏ ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﻋﺪﻡم ﮐﻤﺎﻝل ﻭو‬
‫ﺗﻤﺎﻣﯿﺖ ﻋﻘﻞ ﮐﻪ ﻧﺘﯿﺠﮥ ﻧﻘﺺ ﻭو ﻧﺎﺭرﺳﺎﺋﯽ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻭو ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻨﻮﻉع ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩدﺍاﺕت‬
‫ﺭرﻭوﺣﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻭو ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺭرﻭوﺡحﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻻﺯزﻡم ﻭو ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻠﹼّﺖ‬
‫ﺗﺠﻠﹼّﯿﺎﺕت ﻭو ﺗﺄﯾﯿﺪﺍاﺕت ﻭوﺣﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﯾﺎ ﺟﻠﻮﮤۀ »ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ« ﻻﺯزﻣﮥ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺪﻭوﻥن ﺁآﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﺎ ﻫﻤﮥ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖﻫﺎﯼی ﻣﻮﺩدﻭوﻋﮥ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﻪ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﮐﻤﺎﻝل ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺪﻭوﻥن ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﺳﺎﺩدﮔﯽ‬
‫ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺩدﺭرﮐﺎﺕت ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﺳﻘﻮﻁط ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺣﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﻗﺪﺭرﺕت ﻓﮑﺮﯼی‬
‫ﭘﺴﺖﺗﺮ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﻘﻞ ﻧﯿﺰ ﺩدﺭرﺟﺎﺕت ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪﻩه‪،‬‬
‫‪٢۲‬‬
‫ﺗﺄﯾﯿﺪﺍاﺕت ﻭوﺣﯽ ﻭو ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ »ﻋﻘﻞ ﮐﻠﹼّﯽ« ﻧﺎﻡمﮔﺬﺍاﺭرﯼی ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬

‫‪298‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻋﻠﻢ ﻭو ﺩدﯾﻦ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬
‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﮑﻤ‪‬ﻞ ﻭو ﻣﺴﺎﻋﺪ ﻫﻢﺍاﻧﺪ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻣﻤﺘﺎﺯز ﻭو‬
‫ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺩد ﺍاﺳﺖ ‪ ٣۳‬ﻭوﻇﯿﻔﻪﺍاﯼی ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﺗﹼّﮑﺎﺀء ﺑﻪ ﻋﻘﻞ ﻭو‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺳﺘﻤﺪﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺩدﯾﻦ ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪﻭو ﺣﻖ‪ ‬ﻫﺮ ﭼﯿﺰﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺠﺎﯼی ﺁآﻭوﺭرﺩد‪ .‬ﻧﻤﻮﻧﮥ ﻣﺎﺑﻪ ﺍاﻻﺑﺘﻼﯼی ﺑﺸﺮ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﻣﺴﺌﻠﮥ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﻣﻨﺎﺑﻊ‬
‫ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺣﻖ‪ ‬ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﻭو ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﻤﮕﺎﻥن ﺑﺎﺷﺪ )ﺍاﻋﻢ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺴﺎﻥنﻫﺎ ﻭو‬
‫ﺑﻘﯿﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت(‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﻣﺼﺮﻑف ﺁآﻥن ﻧﯿﺰ ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﺍاﻋﺘﺪﺍاﻝل ﻭو ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻣﻨﻈﻮﺭر‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﻫﺪﻑف ﻋﻠﻢ ﮐﺸﻒ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻫﺪﻑف ﺩدﯾﻦ ﺍاﯾﺠﺎﺩد‬
‫ﺗﻌﺎﺩدﻝل ﻭو ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩدﺍاﺕت‪ ،‬ﻭو ﺍاﺣﺘﯿﺎﺟﺎﺕت‬
‫‪۴‬‬
‫ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻋﻠﻢ ﺩدﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐﺸﻒ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد )ﻋﺎﻟﻢ ﮐﻮﻥن ﻭو ﻓﺴﺎﺩد( ﻭو ﺩدﯾﻦ‬
‫ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺍاﺻﻮﻝل ﻭوﻇﺎﺋﻒ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺍاﺭرﺯزﺵش‬
‫ﻫﺎ‪ ،‬ﺁآﻥن ﻫﻢ ﻣﻨﺤﺼﺮﺍاﹰً ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﭘﯿﺪﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻋﻠﻢ ﺳﺮﺍاﺳﺮ‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد‪ ،‬ﺁآﻥن ﻫﻢ ﺑﺮﺍاﯼی »ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺻﺎﺣﺐ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﻋﻘﻞ« ﻭو ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺩدﯾﻦ‬
‫ﻣﻨﺤﺼﺮﺍاﹰً ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻭو ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﺬﮐﻮﺭر‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر ﻫﻤﻪ‬
‫ﺣﺎﻝل ﺁآﻟﺖ ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﻭو ﺍاﻗﺪﺍاﻡم ﻭو ﻋﻤﻞ ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﻋﻘﻞ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻣﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺖ ﺑﺎ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺷﺮﯾﮏ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻧﮑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻋﻠﻢ ﺑﻬﺘﺮ‬
‫ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر »ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮎک« ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﻋﻠﻢ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﻭو ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪» :‬ﻋﻠﻢ ﺗﺤﻘﹼّﻘﯽ« ﮐﻪ ﻧﻤﻮﻧﮥ ﺍاﺩدﻧﺎﯼی ﺁآﻥن ﻋﻠﻢ ﻭو‬
‫ﺩدﺍاﻧﺶ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺣﺎﻻﺕت ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻤﻮﻧﮥ ﺍاﻋﻼﯼی ﺁآﻥن ﺍاﻃ‪‬ﻼﻉع ﻭو ﺍاﺣﺎﻃﮥ‬
‫ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻣﻘﺪﹼّﺳﻪ ﮐﻪ "ﺑﺮ ﺣﻘﺎﺋﻖ ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت ﻣﻄ‪‬ﻠﻊ ﻭو ﻣﺤﯿﻄﻨﺪ" ﻭو »ﻋﻠﻢ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭرﯼی« ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﺩد‬
‫ﻋﻮﺍاﻣﻞ ﺣﺴ‪‬ﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺷﯿﺎﺀء ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺧﺒﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩد ﻭو ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﺁآﻥن ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻋﻘﻞ ﻭو‬
‫ﻣﻨﻄﻖ ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻋﻠﻮﻡم ﺗﺠﺮﺑﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﺩد‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ‪ ،‬ﻭو ﺭرﻭو ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﯽﺑﺮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺯزﻣﺎﻥن ﻭو ﻣﮑﺎﻥن ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ ﻭو ﺣﯿﺎﺕت ﻓﺮﺩدﯼی‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺣﯿﺎﺕت ﺟﻤﻌﯽ ﻭو ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ .‬ﺷﮏ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ‬

‫‪299‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻋﻠﻢ ﺻﻮﺭرﯼی ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻋﻠﻢ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﻭو ﻣﻮﺍاﺯزﯾﻦ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺣﯿﺎﺕت ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻭو ﺟﺎﻭوﺩدﺍاﻧﯽ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﺒﺤﺚ ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﻋﻠﻢ ﻭو ﺩدﯾﻦ ﺩدﺭر ﻋﺼﺮ ﻣﺎ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻣﻄﺮﺡح ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ‬
‫ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺟﺎﺯزﻣﯽ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﻋﻠﻮﻡم ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﺻﻞ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﺸﺘﻖ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﻣﯽﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺳﯿﺮ ﺗﮑﺎﻣﻞ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺗﹶَﮏﯾﺎﺧﺘﮕﺎﻥن ﺁآﻏﺎﺯز ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻋﺎﻟﯽﺗﺮ ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺑﻪ ﭘﺴﺘﺎﻥنﺩدﺍاﺭرﺍاﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻟﻬﺎﻣﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺿﻤﻦ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﯽ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺟﻤﻊ ﮐﻠﹼّﯽ ﺑﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺍاﻧﻮﺍاﻉع‪ ،‬ﻣﺨﺼﻮﺻﺎﹰً ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺗﺎ ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺘﺮﺱس ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﻣﺎﺳﺖ ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ‬
‫ﻃﻮﻟﯽ ﺟﻤﺎﺩد ﻭو ﻧﺒﺎﺕت ﻭو ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﺷﺎﻣﻞ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﻋﺮﺿﯽ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﯾﻦ ﮔﺮﻭوﻩهﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺍاﺯز ﻣﻮﺍاﺩد ﻣﻌﺪﻧﯽ‪ ،‬ﮔﯿﺎﻫﺎﻥن ﭘﺴﺖ ﻭو ﻋﺎﻟﯽ‪ ،‬ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت‬
‫ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻧﺮﻡمﺗﻦ ﻭو ﺫذﯼیﻓﻘﺎﺭر ﻭو ﭘﺴﺘﺎﻧﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻣﺮﺣﻠﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡم‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺯز ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﻣﻤﺘﺎﺯز ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ ﻫﻤﮥ ﺗﻨﻮ‪‬ﻉع ﺷﮑﻞ ﻭو ﺷﻤﺎﯾﻞ ﻭو ﻇﺎﻫﺮ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی‬
‫ﮐﯿﻔﯿﺘﯽ ﻏﯿﺮﻣﺎﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻣﻤﺘﺎﺯز ﻣﯽ‬
‫ﺳﺎﺯزﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﺻﻞ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﯾﮑﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺗﻔﺎﻭوﺗﯽ ﺩدﺭر ﻧﮋﺍاﺩدﻫﺎ ﻭو ﮔﺮﻭوﻩهﻫﺎﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺧﻠﻖ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩدﯼی ﺻﺎﺣﺐ ﺷﻌﻮﺭر ﻭو ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﻪ ﺗﺼﺮ‪‬ﻑف ﺩدﺭر‬
‫ﻃﺒﯿﻌﺖ‪ ،‬ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر ﮐﻤﺎﻝل ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻧﺒﻮﺩد ﺧﻠﻘﺖ ﻧﺎﻗﺺ ﻭو ﻧﺎﺗﻤﺎﻡم‬
‫ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﺍاﺯز ﺧﺼﺎﺋﺺ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﯿﭻ ﯾﮏ‬
‫ﺍاﺯز ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺯزﻧﺪﮤۀﺩدﯾﮕﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﯿﻔﯿﺘﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺯزﻧﺒﻮﺭر ﻋﺴﻞ ﻧﺎﻡم ﺑﺮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻧﺎﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺧﺎﻧﻪﺳﺎﺯزﯼی ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺭرﺍا ﺩدﻧﺒﺎﻝل‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺑﺪﻭوﻥن ﻫﯿﭻ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭو ﺗﺼﺮ‪‬ﻓﯽ ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﮐﺎﺭر ﺍاﻭو‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭو ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد‪ .‬ﻧﻪ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺵش ﮐﺎﺭر ﺗﻐﯿﯿﺮﯼی ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻭو ﻧﻪ ﺩدﺭر ﻣﺤﺼﻮﻝل ﺣﯿﺎﺗﺶ‬
‫ﺗﻐﯿﯿﺮﯼی ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﯾﮏ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻫﻤﮥ ﻧﺒﺎﺗﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﺑﺎﻻﺻﺎﻟﻪ ﺗﺎﺑﻊ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد )ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻣﮑﺎﻧﯿﻪ( ﺭرﺍا ﺁآﻏﺎﺯز ﻭو ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺣﻖ ﻟﻢ ﻳﺰﻝل ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺧﻠﻖ ﺍا‪ ‬ﺍاﻥن ﺍاﻟﺜﹼّﺎﻧﯽ‬

‫‪300‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﺴﺒﻮﻕق ﺑﺎﻟﻌﻠﹼّﺔ ‪ ...‬ﺡحﮎکﻣﺎ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺩدﻧﻴﺎ ﺭرﺍا ﺑﭽﻨﺪﻳﻦ ﻫﺰﺍاﺭر ﺳﺎﻝل ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﺍاﻳﻦ‬
‫ﻣﺪﹼّﺕت ﺳﻴ‪‬ﺎﺭرﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺍاﺣﺼﺎﺀء ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﭼﻪ ﻣﻘﺪﺍاﺭر ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺩدﺭر ﺍاﻗﻮﺍاﻝل ﻗﺒﻞ ﻭو ﺑﻌﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﻭو‬
‫ﻣﺸﻬﻮﺩد ﻭو ﻟﮑﻞ‪ ‬ﺛﻮﺍاﺑﺖ ﺳﻴ‪‬ﺎﺭرﺍاﺕت ﻭو ﻟﮑﻞ‪ ‬ﺳﻴ‪‬ﺎﺭرﺓة ﺧﻠﻖ ﻋﺠﺰ ﻋﻦ ﺍاﺣﺼﺎﺋﻪ ﺍاﻟﻤﺤﺼﻮﻥن"‬
‫)ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪(٨۸٢۲‬‬

‫"ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺍاﻳﻦ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕت ﺁآﻧﮑﻪ ﻟﻢ ﻳﺰﻝل ﺣﻖ ﺩدﺭر ﻋﻠﻮ‪ ‬ﺍاﻣﺘﻨﺎﻉع ﻭو ﺳﻤﻮ‪ ‬ﺍاﺭرﺗﻔﺎﻉع ﺧﻮﺩد ﻣﻘﺪﹼّﺱس‬
‫ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﻣﺎ ﺳﻮﻳﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺧﻠﻖ ﻫﻢ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﺣﺪﻳ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﻊ‬
‫ﻗﺪﺱس ﺑﺎﻗﻴﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﻭوﻥن ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻟﻴﻪ ﻣﺒﻌﻮﺙث ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺧﻠﻖ ﺭرﺍا ﺑﺤﻖ ﺩدﻋﻮﺕت ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ‪"...‬‬
‫)ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪(٨۸٧۷‬‬

‫ﻧﻈﺮﯾﮥ »ﺗﮑﺎﻣﻞ« ﺩدﺍاﺭرﻭوﯾﻦ‪ ،‬ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪ ﺷﻬﯿﺮ‪ ،‬ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﺣﺎﺋﺰ ﺗﻤﺎﻡم ﻣﺨﺘﺼ‪‬ﺎﺕت ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﻭو ﻧﺒﺎﺗﯽ ﻭو ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻄﻠﺒﯽ ﺗﻤﺎﻡم ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﯿﻔﯿﺖ ﮐﻤﺎﻝل ﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺍاﻧﺘﻘﺎﻝل ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺳﻠﺴﻠﮥ ﻃﻮﻟﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺑﺮﺗﺮﯼی ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺻﻔﺎﺕت ﻃﺒﻘﮥ‬
‫ﺍاﺳﻔﻞ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﮐﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻗﻮﮤۀ ﺣﺴ‪‬ﺎﺳﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻗﻮﮤۀ ﻧﺎﻣﯿﮥ‬
‫ﻧﺒﺎﺗﺎﺕت ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩدﯾﺖ ﻗﻮﺍاﯼی ﺟﺴﻤﯿﮥ ﺟﻤﺎﺩد )ﻗﻮﮤۀ ﻗﻮﺍاﻡم ﻭو ﺩدﻭوﺍاﻡم( ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﻧﺒﺎﺗﺎﺕت ﻧﯿﺰ ﺍاﺿﺎﻓﻪ ﺑﺮ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﺩدﺍاﺭرﻧﺪﮤۀ ﻗﻮﮤۀ ﻧﺎﻣﯿﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﮐﻪ ﺍاﺷﺮﻑف ﻫﻤﮥ‬
‫ﻣﺨﻠﻮﻗﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﺍاﺿﺎﻓﻪ ﺑﺮ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺟﻤﺎﺩدﯼی ﻭو ﺭرﻭوﺡح ﻧﺒﺎﺗﯽ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻗﻮﮤۀ ﻧﺎﻣﯿﻪ‪ ،‬ﻭو ﺭرﻭوﺡح‬
‫ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﻗﻮﮤۀ ﺣﺴ‪‬ﺎﺳﻪ ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﺩدﺍاﺭرﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻀﺎﻓﺎﹰً ﺑﻪ ﺁآﻧﮑﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﻭوﺭرﺍاﯼی‬
‫ﻫﻤﮥ ﻗﻮﺍاﯼی ﻣﺎﺩدﯼی ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﺟﻠﻮﻩه ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺁآﻥن ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﻗﻮﮤۀ ﻋﺎﻗﻠﻪ ﻭو‬
‫ﻧﻔﺲ ﻧﺎﻃﻘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﮑﺘﮥ ﺟﺎﻟﺐ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﻦ ﻃﺒﻘﺎﺕت ﺑﻪ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﻗﺎﺑﻠﯿﺘﻬﺎﯼی ﺁآﻧﻬﺎ ﯾﮑﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺟﺎ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺑﻪ ﯾﺎﺩد ﺁآﻭوﺭرﯾﻢ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﯾﺎ ﻗﻮﮤۀ ﻧﺎﻃﻘﻪ ﮐﻪ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ ﺭرﻭوﺡح‬
‫ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﮐﻪ ﻭوﺭرﺍاﯼی ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﻭو ﺑﻨﯿﺎﺩدﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺡح‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﯿﺾ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺭرﻭوﺡحﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺍاﺯز ﻋﺎﻟﻢ ﻓﺎﻧﯽ ﺑﺮﺗﺮ ﺭرﻭوﺩد ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﺭرﻭوﺡحﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺭرﻭوﺡح ﺍاﯾﻤﺎﻧﯽ ﻣﻤﺘﺎﺯز ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻣﻤﺘﺎﺯز ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﭘﺬﯾﺮﺩد ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﯾﺎﺑﺪ‪.‬‬

‫‪301‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻣﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﻭو ﺍاﻳﻨﮑﻪ ﺳﺆﺍاﻝل ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺫذﮐﺮ‬
‫ﺍاﻧﺒﻴﺎﯼی ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺁآﺩدﻡم ﺍاﺑﻮ ﺍاﻟﺒﺸﺮ ﻭو ﺳﻼﻃﻴﻦ ﺁآﻥن ﺍاﺯزﻣﻨﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﺗﻮﺍاﺭرﻳﺦ ﻧﻴﺴﺖ ﻋﺪﻡم ﺫذﮐﺮ‬
‫ﺩدﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﻋﺪﻡم ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻴﺴﺖ ﻧﻈﺮ ﺑﻄﻮﻝل ﻣﺪﹼّﺕت ﻭو ﺍاﻧﻘﻼﺑﺎﺕت ﺍاﺭرﺽض ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩه‬
‫ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻳﻦ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺁآﺩدﻡم ﺍاﺑﻮ ﺍاﻟﺒﺸﺮ ﻗﻮﺍاﻋﺪ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﻭو ﺭرﺳﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻝل ﻣﺎﺑﻴﻦ ﻧﺎﺱس‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻭوﻗﺘﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺻﻼ‪ ‬ﺭرﺳﻢ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﻧﺒﻮﺩد ﻗﺴﻢ ﺩدﻳﮕﺮ ﻣﻌﻤﻮﻝل ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﮔﺮ‬
‫ﺗﻔﺼﻴﻞ ﺫذﮐﺮ ﺷﻮﺩد ﺑﻴﺎﻥن ﺑﻄﻮﻝل ﺍاﻧﺠﺎﻣﺪ ‪ ...‬ﺣﺎﻝل ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﺋﻴﺪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺁآﺩدﻡم ﭼﻪ ﻗﺪﺭر‬
‫ﻟﺴﺎﻥن ﻭو ﺑﻴﺎﻥن ﻭو ﻗﻮﺍاﻋﺪ ﺧﻂﻳ‪‬ﻪ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﺪﻩه ﺗﺎ ﭼﻪ ﺭرﺳﺪ ﺑﻘﺒﻞ ﺍاﺯز ﺁآﺩدﻡم ‪ ...‬ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻋﺰ‪‬‬
‫ﺍاﺣﺪﻳ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﻊ ﻗﺪﺱس ﺑﺎﻗﻴﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﻭوﻥن ﻻ ﺍاﻭو‪‬ﻟﻴﻪ ﻣﺒﻌﻮﺙث ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺧﻠﻖ ﺭرﺍا ﺑﺤﻖ ﺩدﻋﻮﺕت‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭوﻟﮑﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﺎﺧﺘﻼﻓﺎﺕت ﻭو ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺳﻤﺂﺀء ﻭو ﺍاﺫذﮐﺎﺭر ﺑﺎﻗﯽ‬
‫ﻧﻤﺎﻧﺪﻩه ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﺫذﮐﺮ ﻃﻮﻓﺎﻥن ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺣﺎﺩدﺛﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﺭرﻭوﯼی ﺍاﺭرﺽض ﺑﻮﺩدﻩه ﺟﻤﻴﻊ‬
‫ﻏﺮﻕق ﺷﺪﻩه ﭼﻪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺐ ﺗﻮﺍاﺭرﻳﺦ ﻭو ﭼﻪ ﻏﻴﺮﻩه ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍاﻧﻘﻼﺑﺎﺕت ﺑﺴﻴﺎﺭر ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺳﺒﺐ‬
‫ﻣﺤﻮ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﺤﺪﺛﻪ ﮔﺸﺘﻪ ‪) "...‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪(٨۸٧۷‬‬
‫ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺘﻌﺎﻟﯿﮥ ﻓﻮﻕق ﺣﺎﮐﯽ ﺍاﺯز ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺩدﻭوﺍاﺭر ﻻﻧﻬﺎﯾﻪ ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻓﺮﺿﯿﮥ‬
‫ﻣﻌﺮﻭوﻑف ‪ Big Bang‬ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر ﮐﻠﹼّﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﲐ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﻄﻠﺐ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻭو ﻣﺮﺟﻌﯿﺖ ﺩدﯾﻦ‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﻧﮑﺘﻪﺍاﯼی ﺣﺎﺋﺰ ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬
‫ﺩدﯾﻦ ﺑﺎ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩدﯾﻨﯽ ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩدﯾﻦ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ‬
‫ﻣﺼﺮﺣﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩدﯾﻨﯽ ﺭرﻭوﯾﻪﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻃﻮﻝل‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻗﺪﺭرﺗﻤﻨﺪﺍاﻥن ﻣﺴﯿﺤﯽ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎﻥن‪ ،‬ﻭو ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺁآﻥن ﺑﺮ ﻣﺮﺩدﻡم ﻣﺴﻠﹼّﻂ ﺷﺪﻩه‬
‫ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻣﺴﻠﹼّﻢ ﻭو ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﺩدﯾﻦ ﻧﻔﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺑﻨﯿﺎﺩدﯼی ﻧﯿﺰ ﺟﺎ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺗﻌﺮﯾﻒ‬
‫ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺿﺮﻭوﺭرﯾﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﺒﻌﺚ‬
‫ﺍاﺯز ﺣﻘﺎﺋﻖ ﮐﺎﺋﻨﺎﺗﺴﺖ‪) ".‬ﺹص ‪(119‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻫﻤﯿﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی »ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ« ﻧﯿﺰ ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو‬
‫ﻋﻠﻢ ﺑﺸﺮﯼی ﺭرﺍا ﻧﯿﺰ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺁآﻥن ﺫذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬

‫‪302‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﺂﺧﺬ‬
‫‪ –١۱‬ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍاﺯز ﻋﻬﺪ ﻋﺘﯿﻖ "ﻟﻨﻌﻤﻠﻦ ﺍاﻧﺴﺎﻧﺎﹰً ﻋﻠﯽ ﺻﻮﺭرﺗﻨﺎ ﻭو ﻣﺜﺎﻟﻨﺎ"‬
‫)ﺳﻔﺮ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ‪ ،‬ﺍاﺻﺤﺎﺡح ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺁآﯾﺎﺕت ‪ ٢۲۶‬ﻭو ‪.(٢۲٧۷‬‬
‫‪ –٢۲‬ﻋﻘﻞ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﻫﻢ ﺑﻪ »ﻋﻘﻞ ﮐﻠﹼّﯽ« ﻭو »ﻋﻘﻞ ﺟﺰﺋﯽ« ﺗﻘﺴﯿﻢ‬
‫ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز »ﻋﻘﻞ ﮐﻠﹼّﯽ« ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻋﺮﻑف‬
‫ﻣﺘﻘﺪﹼّﻣﺎﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺳﻮﻝل »ﻋﻘﻞ ﮐﻠﹼّﯽ« ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ »»ﻋﻘﻞ ﺟﺰﺋﯽ«‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﻧﻔﻮﺱس ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻣﮑﺮ‪‬ﺭر ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﻋﺮﻓﺎﯼی ﻣﺴﻠﻤﺎﻥن ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺳﻨﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻋﺎﺭرﻑف‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺁآﻥن‬
‫ﮔﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﻋﻘﻞ ﺍاﮔﺮ ﺧﻮﺍاﻫﯽ ﮐﻪ ﻧﺎﮔﻪ ﺩدﺭر ﻋﻘﯿﻠﺖ ﻧﻔﮑﻨﺪ‬
‫ﮔﻮﺵش ﮔﯿﺮﺵش ﺩدﺭر ﺩدﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥن »ﺍاﻟﺮﺣﻤﺎﻥن« ﺩدﺭر ﺁآﺭر‬
‫‪...‬‬
‫ﻋﻘﻞ ﺟﺰﻭوﯼی ﮐﯽ ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﮔﺸﺖ ﺑﺮ ﻗﺮﺁآﻥن ﻣﺤﯿﻂ‬
‫ﻋﻨﮑﺒﻮﺗﯽ ﮐﯽ ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﮐﺮﺩد ﺳﯿﻤﺮﻏﯽ ﺷﮑﺎﺭر‬
‫‪ –٣۳‬ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻣﻮﺍاﺩد ﺁآﻟﯽ ﻣﻌﯿ‪‬ﻨﯽ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺳﺮﺍاﺳﺮ ﭘﯿﮑﺮ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻫﻤﮥ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ‬
‫ﺭرﺍا ﺑﺴﺎﺯزﺩد‪ ،‬ﮐﻪ ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻧﯿﺰ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎﺳﺖ ﻭو ﺑﺎ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺍاﺯز ﻟﺤﺎﻅظ ﻗﻮﺍاﯼی ﻣﺎﺩدﯼی ﻭو‬
‫ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺗﻔﺎﻭوﺗﯽ ﺑﯿﻦ ﺳﺎﯾﺮ ﭘﺴﺘﺎﻧﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻣﻊﺫذٰﻟﮏ ﺟﺴﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﺣﺎﺋﺰ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻭوﺟﻮﺩدﺵش ﻣﯿﺴﺮ ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﺣﯿﺎﺕت ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﻘﻮﻟﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﻓﻌﻞ ﻭو ﺍاﻧﻔﻌﺎﻻﺕت ﻣﺎﺩدﯼی ﻭو ﺷﯿﻤﯿﺎﺋﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪،‬‬
‫ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺳﺒﺐ ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺭرﺍا ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺗﻄﻮﺭر ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت‪ ،‬ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﻣﯿﻤﻮﻥن‪ ،‬ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪ ،‬ﻧﻈﺮﯾﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺑﺎﺭر ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪ ﻣﻌﺮﻭوﻑف‪،‬‬

‫‪303‬‬
‫ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﻭو ﻋﻠﻢ ‪ :‬ﺗﻄﺎﺑﻖ ﯾﺎ ﺗﻮﺍاﻓﻖ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﭼﺎﺭرﻟﺰ ﺩدﺍاﺭرﻭوﯾﻦ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻋﻠﻢ ﻋﺮﺿﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻦ‬
‫ﻏﺮﯾﺰﻩه ﺑﺎ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭو ﺳﺎﯾﺮ ﺣﯿﻮﺍاﻧﺎﺕت ﻣﺸﺘﺮﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺻﻔﺎﺕت ﻣﺨﺘﺼﮥ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺗﻌﻘﹼّﻞ ﻭو ﻋﺎﻃﻔﮥ ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﺍاﺧﻼﻕق ﻭو ﺍاﺣﺴﺎﺱس ﻭو ﺩدﺭرﮎک ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺭرﺍا ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻓﺎﻗﺪ ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ –۴‬ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺩدﻗﯿﻖ ﻭو ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﻣﻨﻈﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻠﻢ‬
‫ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻋﻠﻢ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ ﺩدﻭو ﻣﻘﺼﺪ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻘﻞ‬
‫ﻭو ﺑﻨﯿﺎﺩدﯼی ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﻋﮑﺲﺍاﻟﻌﻤﻞ (‪ )reaction‬ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﻋﻠﻮﻡم ﻣﺎﺩدﯼی‪ ،‬ﺑﻨﺎ‬
‫ﺑﺮ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﺘﺪﺍاﻭوﻝل‪ ،‬ﭘﺪﯾﺪﻩهﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﻤﻞ (‪ )action‬ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو‬
‫ﺩدﻗﯿﻘﺎﹰً ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻨﺜﲐﺳﺎﺧﺘﻦ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﯾﺎ ﺷﯿﻤﯿﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻋﮑﺲﺍاﻟﻌﻤﻞ ﺩدﺭر ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺍاﺧﻼﻕق ﻭو ﺩدﯾﻦ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﻣﺘﻀﻤﻦ ﻧﻮﻋﯽ ﺍاﺻﻼﺡح ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻭو ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻋﻤﻞ ﺩدﺭر ﻣﺴﯿﺮ ﺁآﺩدﺍاﺏب ﻭو ﺍاﺧﻼﻕق ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺩدﯾﮕﺮ ﻗﺎﻧﻮﻥن (‬
‫‪ )law‬ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﻠﻮﻡم ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻣﺨﺘﺼﺎﺕت ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺣﯿﺎﺕت ﻣﺎﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻻﯾﺰﺍاﻟﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﺎ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﻭوﺟﻮﺩد – ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﻭو ﻋﺪﻡم ﺳﺮ ﻭو ﮐﺎﺭر ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺑﺎ ﻫﺪﻑف‬
‫ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻭو ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺫذﯼیﻋﻘﻞ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن‪ ،‬ﺁآﻥن ﻫﻢ ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﺯزﻣﺎﻥن‪،‬‬
‫ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ﻭو ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﻣﯽﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬

‫‪304‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﺮﺍا ﺍاﺯز ﻗﯿﺪ ﻣﺬﻫﺐﻫﺎ ﺑﺮﻭوﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻋﺸﻖ ﺍاﻭو‬
‫ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﺧﻮﺭرﺷﯿﺪ ﻃﺎﻟﻊ ﺷﺪ ﻧﻬﺎﻥن ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻮﮐﺐﻫﺎ‬
‫ﺻﺎﺋﺐ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی‬

‫ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺮ ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻓﺮﻫﻨﮓ‬
‫!‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬

‫ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ‬
‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻫﻤﮥ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﮥ ﻭوﺣﯽ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﺩدﺍاﻋﯿﮥ ﺟﻬﺎﻧﯽﺷﺪﻥن ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫ﻧﺎﭼﺎﺭر ﺍاﻧﻌﮑﺎﺳﯽ ﺍاﺯز ﺷﺮﺍاﺋﻂ ﻣﺤﯿﻂ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻧﺸﺌﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍاﻧﺪ ﺩدﺭر ﺁآﻥنﻫﺎ ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﯾﺎﻧﺘﯽ ﭼﻮﻥن ﺍاﺳﻼﻡم ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿﻪ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر‬
‫ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﻃﺮﻑف ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺭرﺳﻮﻡم ﻋﺮﺏب ﺟﺎﻫﻠﯽ ﺭرﺍا ﺭرﺩد‪ ‬ﻭو ﻃﺮﺩد ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ )ﭼﻮﻥن‬
‫ﺑ‪‬ﺖﭘ‪‬ﺮ‪‬ﺳﺘﯽ – ﺯزﻧﺪﻩهﺑﻪﮔﻮﺭر ﮐﺮﺩدﻥن ﺩدﺧﺘﺮﺍاﻥن – ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﺍاﺯز ﺷﻤﺎﺭر ﺑﻮﺩدﻥن ﺯزﻭوﺟﺎﺕت(‪ ،‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﻋﺼﺮ ﺟﺎﻫﻠﯿﺖ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ )ﭼﻮﻥن ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﺷﻬﻮﺭر‬
‫ﻗﻤﺮﯼی – ﻗﻄﻊ ﯾﺪ ﺳﺎﺭرﻕق – ﺣﺮﻣﺖ ﻟﺤﻢ ﺧﻨﺰﯾﺮ ﯾﻌﻨﯽ ﮔﻮﺷﺖ ﺧﻮﮎک(‪ ،‬ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﻣﻘﺪﺍاﺭر‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺁآﺩدﺍاﺏب ﻭو ﺗﻌﻠﯿﻤﺎﺕت ﺗﺎﺯزﻩه ﮐﻪ ﺑﻨﯿﺎﺩد ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺳﺘﻮﺍاﺭر ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﺑﺮ ﺟﺎﯼی ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻭوﺟﻪ ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﻃﺮﺡح‬
‫ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﺟﻬﺎﻥنﺁآﺭرﺍاﯼی ﺑﺪﯾﻌﯽ ﺭرﺍا ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻭوﯾﮋﮔﯽﻫﺎﯼی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن ﻭو ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺭرﺍا ﭘﺬﯾﺮﺍا ﺷﺪﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﻣﻨﻌﮑﺲ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪.‬‬

‫! ﻣﺘﻦ ﺗﻘﺮﯾﺮﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺁآ ﮐﻮﺗﻮ‪ ،‬ﺍاﯾﺘﺎﻟﯿﺎ‪ ،‬ﺟﻮﻻﯼی ‪2009‬‬

‫‪305‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺕت ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﮔﺸﺎﯾﺶ ﺍاﯾﻦ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﻫﺎﯼی ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﺁآﻣﺎﺩدﮔﯽ ﺁآﻥن ﺑﺮﺍاﯼی ﺟﺬﺏب ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺁآﻥنﻫﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍاﯼی ﺑﺪﯾﻊ ﻭو ﺑﺎ ﺟﻨﺒﻪﺍاﯼی ﻧﻮ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭوﻗﺘﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺳﺨﻦ ﺍاﺯز ﻟﺰﻭوﻡم ﺍاﻧﻀﻤﺎﻡم ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﻏﺮﺏب ﺑﻪ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺷﺮﻕق ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﻧﺪ ﻫﻤﺎﻥن ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺗﻤﺪﹼّﻧﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﯾﺎﺩد ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻥنﺷﻨﺎﺱس ﺑﻨﺎﻡم ﻓﺮﺍاﻧﺴﻮﯼی‪ ،‬ﺭرﻧﻪ ﮐﺮﻭوﺳﻪ‪ ١۱،‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺫذﮐﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭو ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﻣﻨﻈ‪‬ﻤﺎﹰً ﻭو ﻃﯽ ﺍاﺩدﻭوﺍاﺭر ﭘﯿﺎﭘﯽ ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺣﯿﺎﺕت ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻭو ﻧﺸﺌﮥ ﺗﺎﺯزﻩه ﺍاﯼی ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺳﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺗﺪﺍاﻭوﻡم ﻭو ﺍاﺳﺘﻤﺮﺍاﺭر ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺍاﺟﺎﺯزﻩه ﺩدﺍاﺩد ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺧﺼﻠﺘﯽ ﻋﻤﯿﻘﺎﹰً ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‬
‫ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺧﺼﻠﺘﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻏﺎﺯز ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﻋﺼﺮ ﻫﺨﺎﻣﻨﺸﯽ ﻣﯽ ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﯾﺪ ﺑﺎ‬
‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻭو ﺗﺴﺎﻫﻞ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﮥ ﻣﺬﺍاﻫﺐ ﻭو ﺍاﻗﻮﺍاﻡم ﻭو ﻧﮋﺍاﺩدﻫﺎ ﻭو‬
‫ﺑﺎ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻭو ﺣ‪‬ﺴﻦ ﻧﯿﺖ ﺩدﺭر ﻧﺤﻮﮤۀ ﮔﺮﺩدﺵش ﺍاﻣﻮﺭر ﺍاﺩدﺍاﺭرﯾﺶ‪ .‬ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥن ﻫﻢ ﺑﺎ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﻘﯿ‪‬ﺪ‬
‫ﺑﻪ ﺩدﯾﻦ ﺯزﺭرﺗﺸﺘﯽ ﺧﻮﺩد ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﺭرﺍا ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮐﻠﯿﺴﺎﯼی ﻧﺴﻄﻮﺭرﯼی ﺩدﺭر ﻏﺮﺏب ﻭو‬
‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻮﺩدﺍاﺋﯽ ﺩدﺭر ﺷﺮﻕق ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺍاﯾﻦ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﺎ ﺑﯽ ﺗﻌﺼ‪‬ﺒﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺗﺮﻭوﯾﺞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻋﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﻓﺎﯾﺪﻩه ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﻫﻢ ﺭرﻧﻪ ﮐﺮﻭوﺳﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﺪﻭوﻥن ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﺩدﻫﺪ ﺣﻠﻘﮥ‬
‫ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﯿﻦ ﺷﺮﻕق ﻭو ﻏﺮﺏب ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺯزﺑﺎﻧﺶ ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﺩدﺑﯽ ﺑﺨﺸﯽ ﺍاﺯز ﻫﻨﺪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺎ‬
‫ﻫﻨﺮﺵش ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺳﺎﺳﺎﻧﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻫﻨﺮ ﺑﯿﺰﺍاﻧﺴﯽ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺩدﺭر ﻋﺼﺮ ﺻﻔﻮﯼی ﺑﻪ‬
‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻫﻨﺮ ﻫﻨﺪﯼی–ﻣﻐﻮﻟﯽ ﯾﺎﺭرﯼی ﺭرﺳﺎﻧﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻤﺎﺭرﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﻭو ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﺳﻄﺢ‬
‫ﮔﺴﺘﺮﺩدﻩهﺍاﯼی ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﭘﯿﺪﺍا ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﻣﯿﺴﯿﻮﻧﺮﻫﺎﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﻭوﺯزﮔﺎﺭر ﻋﺒﺎﺳﯿﺎﻥن ﻣﺴﯿﺤﯿﺖ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻗﻠﺐ ﺍاﻣﭙﺮﺍاﻃﻮﺭرﯼی ﭼﯿﻦ ﺑﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻮﺩدﺍاﺋﯽ ﻣﮑﺎﺗﺐ‬
‫ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺭرﺍا ﺣﺘﯽ ﺗﺎ ﭼﯿﻦ ﮔﺴﺘﺮﺵش ﻭو ﺗﺎﺑﺶ ﺑﺨﺸﯿﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﻣﺎﺭرﮐﻮ ﭘﻮﻟﻮ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺯزﺑﺎﻥن ﺗﺠﺎﺭرﯼی ﻭو ﺯزﺑﺎﻥن ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺩدﺭر ﺳﺮﺍاﺳﺮ ﺁآﺳﯿﺎﯼی ﻣﺮﮐﺰﯼی‪،‬‬
‫ﺍاﺯز ﺑﺨﺎﺭرﺍا ﺗﺎ ﭘﮑﻦ‪ ،‬ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﻭو ﻭوﺳﯿﻠﮥ ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻫﻢ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﯾﮏ ﺯزﺑﺎﻥن ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺍاﻋﺘﻼﺀء ﺑﺨﺸﯿﺪﻩه ﻭو ﻫﻨﺮ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﻧﻮﺍاﻋﺶ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‪ ،‬ﭘ‪‬ﺮ ﻭو ﺑﺎﻝل ﺑﯽﺳﺎﺑﻘﻪﺍاﯼی ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪306‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫﻢ ﺭرﻧﻪ ﮐﺮﻭوﺳﻪ ﮔﻮﯾﺪ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪﺍاﯼی ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﻣﻌﺎﺩدﻝل ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺑﻮﺩدﺍاﺋﯽ ﻭو‬
‫ﺑﺮﻫﻤﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﺗﺼﻮ‪‬ﻑف ﺑﻮﺟﻮﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺩدﺍاﻣﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﭘﺮﻭوﺭرﺩد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﮥ‬
‫ﺑﺸﺮﯾ‪‬ﺖ ﺗﻌﻠﹼّﻖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻗﻠﺐ ﻫﺮ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺍاﻋﻢ ﺍاﺯز ﻣﺴﯿﺤﯽ ﯾﺎ ﺑﻮﺩدﺍاﺋﯽ ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﺁآﻥن ﺗﺤﺖ‬
‫ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽﺩدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻫﻢ ﺯزﺑﺎﻥن ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺩدﺳﺖﻣﺎﯾﮥ ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﺪﹼّﻩه‬
‫ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺧﺎﺻ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﮐﺮﺩدﺳﺘﺎﻥن ﻭو ﺑﻐﺪﺍاﺩد ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺁآﺋﯿﻦ ﺷﺮﯾﻒ ﻣﺮﻭو‪‬ﺝج ﻧﻮﻋﯽ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻋﻤﻠﯽ ﻭو ﻋﻤﯿﻘﺎﹰً ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺷﺒﻬﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﭘﺎﯾﻪ ﻫﺎﯼی ﻋﻤﺪﮤۀ ﺗﻤﺪﹼّﻥن‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺸﺎﺑﻬﻪ ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر ﻣﻮﻋﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺳﯿﻮﺷﯿﺎﻧﺲ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﺗﺨﻤﮥ ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺍاﺯز ﻧﺴﺐ ﭘﺎﺩدﺷﺎﻫﺎﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن ﺑﺎﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭوﻻﺩدﺕت ﯾﺎﺑﺪ ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻓﺰﻭوﻥن ﺍاﺯز ﺩدﻭوﻫﺰﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺳﺎﻝل ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻧﺰﺩدﯾﮏ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﻧﯿﺰ ﺩدﺍاﻝل‪ ‬ﺑﺮ ﻗﺮﺍاﺑﺖ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﭘﺎﺭرﺳﯽ )ﺹص ‪" :(٢۲۵٠۰‬ﺍاﺧﮕﺮ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﺭرﺍا ﺷﺎﻩه ﺑﻬﺮﺍاﻡم ﮐﻮﻩه ﺁآﺗﺸﺒﺎﺭر ﮐﺮﺩد ﻭو ﺭرﻭوﺵش ﻭو ﺳﻠﻮﮎک ﺁآﻥن ﺑﺰﺭرﮔﻮﺍاﺭر ﺭرﺍا‬
‫ﭘﺪﯾﺪﺍاﺭر ﻧﻤﻮﺩد‪".‬‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ )ﺹص ‪" :(٢۲۵۶‬ﺁآﻓﺮﯾﻦ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺁآﺋﯿﻦ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮔﻮﻫﺮ ﭘﻨﻬﺎﻥن ﺩدﺭر ﮐﺎﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﻭو‬
‫ﻋﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺗﺨﻢ ﭘﺎﮐﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﺍاﻓﺸﺎﻧﺪ ﺑﺮﯾﺰﺵش ﺍاﺑﺮ ﺑﺨﺸﺶ ﺍا‪‬ﻧﺒﺎﺕت ﮐﺮﺩد ﻭو‬
‫ﮐﺸﺘﺰﺍاﺭر ﺳﺒﺰ ﻭو ﺧﺮﻡم ﺷﺪ‪ .‬ﻭوﻗﺖ ﺧﺮﻣﻦ ﺭرﺳﯿﺪ ﻭو ﺑﺮﮐﺖ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﮔﻨﺠﯽ ﮐﻪ ﺁآﻥن‬
‫ﺳﺮﻭوﺭر ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺯز ﻓﯿﺮﻭوﺯز ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﺷﺪ ﻭو ﮔﻮﻫﺮ ﺁآﺑﺪﺍاﺭرﺵش ﺑﺮ ﺟﻬﺎﻥن ﻧﺜﺎﺭر ﮔﺸﺖ‪".‬‬
‫ﻭو ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﺍاﯾﻦ ﻧﻬﺎﻝل ﻫﻤﺎﻥن ﺷﺠﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﻧﺎﺩدﺍاﻧﺎﻥن ﮔﻤﺎﻥن ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭرﺧﺘﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺳﺖ‪) ".‬ﺹص ‪(٢۲۵٨۸‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺟﻬﺎﺕت ﻣﺸﺎﺑﻬﺖ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺎ ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻩه ﻧﮑﺘﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﻤﻮﻧﻪ‬
‫ﻣﺬﮐﻮﺭر ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﯾﻢ‪:‬‬

‫ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ‬

‫‪307‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –١۱‬ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺩدﻋﯿﻪ ﻭو ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻬﺎ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺑﺮ ﻋﺸﻖ ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ؛‬
‫‪ –٢۲‬ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻋﻼﻗﻪ ﺑﻪ ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺍاﯾﻦﺟﻬﺎﻧﯽ ﻭو ﺷﻮﻕق ﺁآﺑﺎﺩد ﮐﺮﺩدﻥن ﺍاﯾﻦ ﺩدﻧﯿﺎ؛‬
‫‪ –٣۳‬ﺍاﻭوﻟﻮﯾﺖ ﺍاﺻﻼﺡح ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن؛‬
‫‪ –۴‬ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﺍاﺧﻼﻕق ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺣﯿﺎﺕت ﻋﻤﻠﯽ ﻭو ﻃﺮﺩد ﺧﺮﺍاﻓﻪﭘﺮﺳﺘﯽ ﻣﺬﻫﺒﯽ؛‬
‫‪ –۵‬ﻗﻮﻝل ﺑﻪ ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮏ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺍاﺧﻼﻗﯽ؛‬
‫‪ –۶‬ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﻪ ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺳﺎﺩدﻩه ﻭو ﭘﺎﮎک ﻭو ﺩدﺭرﺳﺖ ﻭو ﭘﺮﻫﯿﺰ ﺍاﺯز ﻣﺼﺮﻑف ﻣﺴﮑﺮﺍاﺕت – ﻣﻨﻊ‬
‫ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﻣﺬﻫﺒﯽ؛‬
‫‪ –٧۷‬ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖﺩدﺍاﺩدﻥن ﺑﻪ ﭘﺎﮐﯿﺰﮔﯽ ﻭو ﺣﻔﻆ ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺍاﺯز ﺁآﻟﻮﺩدﮔﯽ؛‬
‫‪ –٨۸‬ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺑﻪ ﺩدﺍاﻭوﺭرﯼی ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﺩدﻧﯿﺎﯼی ﺑﻌﺪ؛‬
‫‪ –٩۹‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺑﻬﺸﺖ ﻭو ﺩدﻭوﺯزﺥخ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺣﺼﻮﻝل ﺗﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﯾﺎ ﻣﺤﺮﻭوﻣﯿﺖ ﺍاﺯز ﺁآﻥن؛‬
‫‪ –١۱٠۰‬ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﺧﯿﺮ ﻭو ﺷﺮ‪‬؛‬
‫‪ –١۱١۱‬ﺧﻮﺵشﺑﯿﻨﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮﺟﺎﻡم ﺍاﻣﻮﺭر ﻭو ﺁآﯾﻨﺪﮤۀ ﺟﻬﺎﻥن؛‬
‫‪ –١۱٢۲‬ﮔﺮﺍاﻣﯽﺩدﺍاﺷﺖ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺯزﻥن ﺑﻪ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺍاﺯز ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺳﺎﻣﯽ ﻭو ﺍاﺳﻄﻮﺭرﮤۀ ﺧﻠﻘﺖ ﺩدﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﻫﺎ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﻣﺠﻤﻞ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ‪ ١۱٢۲‬ﺧﺼﻮﺻﯿﺖ ﻣﻔﯿﺪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﭼﻮﻥن‬
‫ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻋﺰﯾﺰ ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻟﺬﺍا ﺑﺤﺚ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻌﻄﻮﻑف‬
‫ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﻫﻢﺁآﻭوﺍاﺋﯽ ﻣﯿﺎﻥن ﺩدﻭو ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺭرﺍا ﺧﻮﺩد ﺑﻪ ﺁآﺳﺎﻧﯽ ﺩدﺭرﺧﻮﺍاﻫﯿﺪ‬
‫ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬

‫‪ –١۱‬ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺩدﻋﯿﻪ ﻭو ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻬﺎ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺑﺮ ﻋﺸﻖ ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫‪٢۲‬‬
‫ﻣﺮﯼی ﺑﻮﯾﺲ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻧﺎﻡمﺁآﻭوﺭرﺗﺮﯾﻦ ﻣﺘﺨﺼ‪‬ﺼﺎﻥن ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪:‬‬
‫"ﺁآﻓﺮﯾﺪﻩهﻫﺎﯼی ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪﻩه ﺍاﺯز ﻃﺒﻊ ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﻧﺪﮎک ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻋﻤﺪﺗﺎﹰً ﺑﯿﺎﻥن ﮔﻔﺖ ﻭو‬

‫‪308‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺷﻨﻮﺩد ﻗﻠﺒﯽ ﻭو ﺩدﺭرﻭوﻧﯽ ﺍاﻭو ﺑﺎ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺍاﺳﺖ‪ ".‬ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻋﺸﻖ ﻭو ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻧﯽ ﺍاﺩدﻋﯿﻪ ﻭو ﻣﻨﺎﺟﺎﺕتﻫﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻫﻢ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻭو ﺷﺮﺡح ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﻭو ﻫﻢ ﺗﻌﻠﯿﻤﺎﺕت ﻭو ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﻣﻨﺴﻮﺏب ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻫﻤﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻭو ﺟﺪﻝل ﻣﯿﺎﻥن ﻣﺘﺨﺼ‪‬ﺼﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪،‬‬
‫ﻣﻌﺬﻟﮏ ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﻣﮥ ﮔﺎﺗﻬﺎ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﺩدﺭر ﺻﺤ‪‬ﺖ ﺍاﻧﺘﺴﺎﺏب ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺗﺮﺩدﯾﺪ‬
‫ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺑﺎ ﻗﺮﺍاﺋﻦ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺕت ﻋﻤﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺁآﺋﯿﻦ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺍاﺳﺘﻨﺘﺎﺝج ﮐﺮﺩد‪،‬‬
‫ﻣﻘﺎﯾﺴﻪﺍاﺵش ﺑﺎ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺁآﻣﻮﺯزﻧﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﮔﺎﺗﻬﺎ ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ‪ ٢۲٣۳٨۸‬ﻗﻄﻌﻪ ﻭو‬
‫‪ ٨۸٩۹۶‬ﺑﯿﺖ ﻭو ‪ ۵١۱۵۶‬ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻭو ﻧﯿﺎﯾﺶ ﺧﺪﺍا‪ .‬ﺧﺎﻧﻢ ﺩدﮐﺘﺮ‬
‫ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﯾﻦ ﻭو ﺩدﻭوﻟﺖ ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ‪ ٣۳‬ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪ " :‬ﮔﺎﺗﻬﺎ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ‬
‫ﺳﺮﻭوﺩدﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﮔﺎﺗﻬﺎ ﺭرﺍا ﺑﻔﺸﺎﺭرﯾﻢ ﭼﻬﺎﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﻓﺸﺮﻩه‬
‫ﺑﯿﺮﻭوﻥن ﻣﯽﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺟﻮﻫﺮﮤۀ ﺩدﯾﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﺭرﺍا ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد ﺑﺪﯾﻦ ﻗﺮﺍاﺭر‪ –١۱ :‬ﭘﺮﺳﺘﺶ ﻭو ﻧﯿﺎﯾﺶ‬
‫ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا ﻭو ﯾﺎﺭرﯼیﺧﻮﺍاﺳﺘﻦ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﮐﺎﺭر ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻟﺘﺶ؛ ‪ –٢۲‬ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ‪ ،‬ﮐﺮﺩدﺍاﺭر‬
‫ﻧﯿﮏ ﻭو ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻧﯿﮏ؛ ‪ –٣۳‬ﺟﺒﺮ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر؛‪ –۴ ۴‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺮﻭوﺍاﺋﯽ‪ :‬ﺁآﺭرﺯزﻭوﯼی ﺷﻬﺮﯾﺎﺭرﯼی ﻧﯿﮏ ﻭو‬
‫ﺩدﺭرﺳﺖ‪".‬‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺳﺨﻨﺎﻥن ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا ﺭرﺍا ﺫذﯾﻼ‪ ‬ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﯾﻢ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﻣﺰﺩدﺍا – ﺧﻮﺑﯽﻫﺎﯼی ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻫﻤﮥ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﺍاﺯز ﺗﻮﺳﺖ ﺑﺎ ﻣﻬﺮ ﺧﻮﺩدﺕت ﺑﻪ ﻣﺎ ﺍاﺭرﺯزﺍاﻧﯽ ﺑﺪﺍاﺭر ﻭو ﺩدﺭر ﭘﺮﺗﻮ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ‪ ،‬ﺗﻮﺍاﻧﺎﺋﯽ ﻭو‬
‫ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﺗﻨﺪﺭرﺳﺘﯽ ﻭو ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﯽ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺑﯿﻔﺰﺍاﯼی‪ .‬ﺍاﯼی ﻣﺰﺩدﺍا‪ ،‬ﻣﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ‪،‬‬
‫ﺩدﻭوﺳﺘﺪﺍاﺭر ﺭرﺍاﺳﺘﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﺁآﻭوﺍاﯼی ﺑﻠﻨﺪ ﺗﻮ ﺭرﺍا ﻣﯽﺳﺘﺎﯾﻢ‪ .‬ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺯزﺑﺎﻧﻢ ﺭرﺍا ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﺍاﻩه ﺧ‪‬ﺮ‪‬ﺩد ﮔﻮﯾﺎ ﮐﻨﯽ ﻭو ﺩدﺭر ﭘﺮﺗﻮ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ ﺁآﺋﯿﻦ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻨﻤﺎﯾﺎﻧﯽ ﻭو‬
‫ﺑﯿﺎﻣﻮﺯزﺍاﻧﯽ ‪...‬‬
‫ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺍاﯾﻦ ﺳﺨﻨﺎﻥن ﺑﺎ ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺁآﻣﺪﻩه )‪– ١۱‬‬
‫‪ (٣۳۵٠۰‬ﻣﺸﺎﺑﻬﺖﻫﺎ ﺭرﺍا ﺧﻮﺏب ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯽﺩدﻫﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻬﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻬﯽ – ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺷﺮ‪ ‬ﻧﻔﺲ ﻭو ﻫﻮﱝ ﺣﻔﻆ ﻓﺮﻣﺎ ﻭو ﺑﻨﻮﺭر ﺑﺮ‪ ‬ﻭو ﺗﻘﻮﱝ‬
‫ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﺩدﺍاﺭر‪ .‬ﺍاﯼی ﻣﺎﻟﮏ ﻣﻦ ﻣﻤﻠﻮﮐﺖ ﺗﺮﺍا ﺫذﮐﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﻻﺯزﺍاﻝل ﺑﺼﺮﺵش ﻣﻨﺘﻈﺮ‬
‫ﻋﻨﺎﯾﺎﺕت ﻻﻧﻬﺎﯾﮥ ﺗﻮ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﺎﺯز ﮐﻦ ﺑﺎﺏب ﺭرﺣﻤﺘﺖ ﺭرﺍا ﻭو ﻗﺴﻤﺘﯽ‬

‫‪309‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻋﻄﺎ ﻓﺮﻣﺎ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺪ ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮑﺖ ﺭرﺍا‪ .‬ﺍاﺯز ﯾﮏ ﮐﻠﻤﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻭوﺟﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﯼی ﻭو ﺑﺎﻧﻮﺍاﻉع ﻣﺎﺋﺪﻩه ﻭو ﻧﻌﻤﺖ ﻭو ﺁآﻻﺀء‪ ‬ﻻﺗﹸُﺤﺼﲐ ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﺩدﺍاﺷﺘﯽ‪ .‬ﺗﻮﺋﯽ‬
‫ﺑﺨﺸﻨﺪﻩه ﻭو ﺗﻮﺍاﻧﺎ‪ .‬ﻻ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍا‪ ‬ﺍاﻧﺖ ﺍاﻟﻌﻠﯽ ﺍاﻻﺑﻬﲐ‪.‬‬

‫‪ –٢۲‬ﺩدﻝلﺑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺎﻥن ﻭو ﺷﻮﻕق ﺁآﺑﺎﺩد ﮐﺮﺩدﻥن ﺁآﻥن‬
‫ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻭوﺳﺘﺎﯼی ﭘﻮﺭرﺩدﺍاﻭوﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﯾﺴﻨﺎ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ،٣۳٠۰‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ١۱١۱‬ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت ﮔﻮﯾﺎﯼی ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺍاﯼی ﻣﺮﺩدﻡم – ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز ﺣﮑﻢ ﺍاﺯزﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﺰﺩدﺍا ﺑﺮﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺷﺖ‬
‫ﺑﺮﺧﻮﺭرﺩدﺍاﺭر ﮔﺸﺘﯿﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺧﻮﺷﯽ ﺍاﯾﻦ ﮔﯿﺘﯽ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﺳﺮﺍاﯼی ﻭو ﺍاﺯز ﺭرﻧﺞ ﺟﺎﻭوﺩدﺍاﻧﯽ ﻭو ﺯزﯾﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭرﻭوﻍغﭘﺮﺳﺘﺎﻥن ﻭو ﺍاﺯز ﺳﻮﺩد ﻭو ﺑﻬﺮﮤۀ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﺭرﺍاﻥن ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﺁآ ﮔﺎﻩه ﺷﺪﯾﺪ ﺁآﻥنﮔﺎﻩه ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﺩدﺭر ﺁآﯾﻨﺪﮤۀ‬
‫ﺟﻬﺎﻥن ﺧﻮﺵش ﺧﻮﺍاﻫﯿﺪ ﺑﻮﺩد‪".‬‬
‫ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﻬﺎ ‪ ،‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ٣۳١۱/١۱۶‬ﺑﻪ ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺩدﮐﺘﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﻭوﺣﯿﺪﯼی ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺍاﯼی‬
‫ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا – ﺍاﯾﻦ ﺍاﺯز ﺗﻮ ﻣﯽﭘﺮﺳﻢ‪ :‬ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩدﺍاﻧﺎﺋﯽ ﻭو ﻧﯿﮏﺍاﻧﺪﯾﺸﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻓﺰﺍاﯾﺶ‬
‫ﺗﻮﺍاﻧﺎﺋﯽ ﺧﺎﻧﻪ ﯾﺎ ﺷﻬﺮ ﯾﺎ ﮐﺸﻮﺭرﺵش ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﮔﺴﺘﺮﺵش ﺁآﺋﯿﻦ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻣﯽ ﮐﻮﺷﺪ ﮐﯽ ﻭو ﭼﮕﻮﻧﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺗﻮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﭘﯿﻮﺳﺖ‪ ".‬ﺭرﻭوﺷﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ‪ ۵‬ﺍاﮔﺮ "ﺷﺨﺼﯽ ﻧﯿﮏ‬
‫ﺍاﻧﺪﯾﺶ ﻭو ﺑﺎ ﺗﺎﺏب ﻭو ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺭرﺍاﻩه ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﺧﺎﻧﻪ ﻭو ﺭرﻭوﺳﺘﺎ ﻭو ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﺧﻮﺩد ﻭو ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ‬
‫ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﮐﻮﺷﺶ ﮐﻨﺪ" ﺍاﺯز ﻭوﺻﺎﻝل ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر ﺑﺮﺧﻮﺭرﺩدﺍاﺭر ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ –٣۳‬ﻋﻼﻗﮥ ﺑﻪ ﺍاﺻﻼﺡح ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻫﺪﻑف ﺧﻠﻘﺖ ﺁآﺩدﻣﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪﻩه )ﺧﻠﻘﺘﻢ‬
‫ﻻﺻﻼﺡح ﺍاﻟﺨﻠﻖ( ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﻬﺎ ﻗﻄﻌﮥ ‪ ۴۵/٩۹‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﻌﮑﺲ ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻣﺰﺩدﺍا ﺍاﻫﻮﺭرﺍا ﺭرﺍا ﺑﺎ‬
‫ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ ﺧﺸﻨﻮﺩد ﻣﯽﺳﺎﺯزﯾﻢ‪ ،‬ﺍاﻭو ﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﻮﺍاﺳﺖ ﺧﻮﺩد ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎ ﺷﺎﺩدﯼی ﻭو ﺭرﻧﺞ ﺁآﻓﺮﯾﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺰﺩدﺍا ﺍاﻫﻮﺭرﺍا ﺑﺎ ﺗﻮﺍاﻧﺎﺋﯽ ﺧﻮﺩد ﺑﻪ ﻣﺎ ﻧﯿﺮﻭوﯼی ﮐﺎﺭر ﮐﺮﺩدﻥن ﺑﺨﺸﺪ ﺗﺎ ﺩدﺭر ﭘﺮﺗﻮ‬
‫ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ ﻭو ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﺩدﺍاﻧﺶ ﺩدﺭرﺳﺖ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﻩه ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﺑﮑﻮﺷﯿﻢ‪".‬‬

‫‪ –۴‬ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﻋﻤﻞ ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﻭو ﻃﺮﺩد ﺧﺮﺍاﻓﻪﭘﺮﺳﺘﯽ‬
‫ﻫﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﻭو ﻫﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺁآﺩدﺍاﺏب ﻭو ﺭرﺳﻮﻡم ﻭو ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻭو‬
‫ﺧﺮﺍاﻓﺎﺕت ﻣﺎﻧﺪﻩه ﺍاﺯز ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﻭوﺭر ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﻨﺪ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪﺷﺎﻥن ﺑﺮ ﺣﯿﺎﺕت ﻋﻤﻠﯽ ﻭو ﮐﺎﺭرﺑﺮﺩد‬

‫‪310‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﻭو ﻣﻌﻨﻮﯼی ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ .‬ﻭوﯾﻠﯿﺎﻣﺰ ﺟﮑﺴﻮﻥن ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﭘﮋﻭوﻫﺶﻫﺎﯼی‬
‫ﺯزﺭرﺗﺸﺘﯽ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪" :‬ﺍاﺯز ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺯزﺭرﺗﺸﺘﺘﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩدﯾﻨﮑﺮﺕت ﺑﺮﻣﯽ ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﺑﺎ ﺧﺮﺍاﻓﻪ‬
‫ﭘﺮﺳﺘﯽ ﻭو ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩدﺍاﺕت ﺟﺎﺩدﻭوﺋﯽ ﮐﻪ ﯾﺎﺩدﮔﺎﺭر ﺭرﻭوﺯزﮔﺎﺭرﺍاﻥن ﺩدﯾﺮﯾﻨﻪ ﺑﻮﺩد ﻣﺒﺎﺭرﺯزﻩه ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺁآﺋﯿﻦ‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯿﺎﻥن ﺟﻨﺒﮥ ﻣﯿﻨﻮﯼی ﻭو ﭘﺎﮎک ﻭو ﭘﯿﺮﺍاﺳﺘﻪ ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺭرﺍاﻩه ﺭرﻫﺎﺋﯽ ﻭو ﺍاﯾﻤﻨﯽ‬
‫ﺭرﻫﻨﻤﻮﻥن ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ ".‬ﺑﻪ ﻗﻮﻝل ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﭘﻮﺭرﺩدﺍاﻭوﻭوﺩد‪" :‬ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺧﻮﯾﺶ ﮐﻪ ﺳﺎﺩدﻩه ﻭو ﺑﯽ‬
‫ﺁآﻻﯾﺶ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺿﺪﹼّ ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﻭو ﻓﺪﯾﻪ ﻭو ﻣﯿﺰﺩد ﻭو ﺍاﺳﺘﻌﻤﺎﻝل ﻣﺴﮑﺮﺍاﺕت‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﺮﺍاﺳﻢ‬
‫ﻣﺬﻫﺒﯽ ﺭرﻭوﺍاﺝج ﺗﺎﻡم ﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺟﺎﻫﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﻬﺎ ﺍاﺯز ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﻣﻨﻊ ﻣﯽ‬
‫ﺷﻮﺩد ﮔﺎﺗﻬﺎ‪ ،٣۳٢۲ ،‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ١۱٢۲‬ﻭو ‪ ١۱۴‬ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻧﻔﺮﯾﻦ ﺗﻮ ﺑﺎﺩد ﺍاﯼی ﻣﺰﺩدﺍا ﺑﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻓﺮﯾﺎﺩد‬
‫ﺷﺎﺩدﻣﺎﻧﯽ ﮔﺎﻭو ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ".‬ﻭو ﺩدﺭر ﯾﺴﻨﺎ‪ ،۴٨۸ ،‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ،١۱٠۰‬ﺑﺮﺣﺬﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﺍاﺯز ﻣﺼﺮﻑف‬
‫ﻣﺴﮑﺮﺍاﺕت ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه‪" :‬ﮐﯽ ﺍاﯼی ﻣﺰﺩدﺍا ﺷﹸُﺮ‪‬ﻓﺎ ﺑﻪ ﺭرﺳﺎﻟﺖ ﻧﯿﮏ ﭘﯽ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺑﺮﺩد؟ ﮐﯽ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺁآﺷﺎﻡم ﺳﮑﺮﺁآﻭوﺭرﻧﺪﮤۀ ﭼﺮﮐﯿﻦ ﺭرﺍا ﺧﻮﺍاﻫﯽ ﺑﺮﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ‪ ،‬ﭼﯿﺰﯼی ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﮐﺮﭘﺎﻥنﻫﺎﯼی‬
‫ﺯزﺷﺖﮐﺮﺩدﺍاﺭر ﻭو ﺷﻬﺮﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺑ‪‬ﺪﮐﹸُﻨﺶ ﺑﻪ ﻋﻤﺪ ﻣﻤﺎﻟﮏ ﺭرﺍا ﻣﯽﻓﺮﯾﺒﻨﺪ؟" ﺑﺎﯾﺪ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺷﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﯾﺴﻨﺎ‪ ،٣۳٨۸ ،‬ﺷﯿﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻭو ﻧﯿﮑﻮﺗﺮﯾﻦ ﻣﺸﺮﻭوﺑﺎﺕت ﺳﺘﻮﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﻧﻪ‬
‫ﻫﺎﺍاﻭوﻣﺎ‪.‬‬

‫‪ –۵‬ﺍاﻭوﻟﻮﯾﺖ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ‬
‫ﻓﯿﺜﺎﻏﻮﺭرﺙث ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺗﻌﻠﯿﻤﺎﺕت ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﺎ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﯾﮑﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﯾﺴﻨﺎ‪،‬‬
‫‪ ،٢۲٩۹‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ،٧۷‬ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ "ﺍاﯾﻦ ﺳﺮﻭوﺩدﻫﺎﯼی ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺍاﺯز ﻣﺰﺩدﺍا ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩهﺍاﺵش ﺑﺎ‬
‫ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﯾﮑﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ".‬ﺩدﺭر ﻭوﻧﺪﯾﺪﺍاﺩد‪ ،‬ﻓﺮﮔﺮﺩد ‪ ،١۱٠۰‬ﻓﻘﺮﻩه ‪ ،١۱٨۸‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺍاﯼی‬
‫ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﺳﭙﻨﺘﻤﺎﻥن‪ ،‬ﭘﺎﮐﯽ ﻭو ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﺍاﺯز ﺁآﻏﺎﺯز ﺁآﻓﺮﯾﻨﺶ ﻧﯿﮑﻮﺗﺮﯾﻦ ﭼﯿﺰﻫﺎﺳﺖ‪ ".‬ﺁآﺋﯿﻦ ﻣﺰﺩدﺍا‬
‫ﺁآﺋﯿﻦ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﯾﺴﻨﺎ‪ ،‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ،۴٩۹‬ﻣﺴﻄﻮﺭر‪" :‬ﺍاﯼی ﻣﺰﺩدﺍا‪ ،‬ﭘﺎﯾﮥ ﺁآﺋﯿﻦ ﻣﺎ ﺑﺮ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ‬
‫ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﺳﻮﺩدﺑﺨﺶ ﺍاﺳﺖ‪".‬‬
‫ﻓﻘﻂ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎﯼی ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﻮﺩد ﺩدﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻧﻘﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪:‬‬
‫• ﺩدﺭر ﺟﻬﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﻮﺭرﯼی ﺭرﻭوﺷﻦﺗﺮ ﺍاﺯز ﺻﺪﻕق ﻭو ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻧﻪ‪.‬‬
‫• ﺻﺪﻕق ﻭو ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﺍاﺳﺎﺱس ﺟﻤﯿﻊ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺻﻔﺘﯽ ﻣﺤﺒﻮﺏبﺗﺮ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫‪311‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –۶‬ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﻪ ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺳﺎﺩدﻩه ﻭو ﺩدﻭوﺭر ﺍاﺯز ﺁآﻟﻮﺩدﮔﯽ‬
‫ﻓﺸﺮﺩدﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ –٧۷‬ﺣﻔﻆ ﻣﺤﯿﻂ ﺯزﯾﺴﺖ ﺍاﺯز ﺁآﻟﻮﺩدﮔﯽ‬
‫ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﺑﻪ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻭو ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭو ﺣﺘﯽ ﺗﻘﺪﯾﺲ ﺁآﻧﻬﺎ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺳﻨﹼّﺖ ﻫﺎﯼی ﺩدﯾﺮﯾﻨﮥ‬
‫ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺻﺮﺍاﺣﺖ‬
‫ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﻧﻤﻮﻧﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﺑﻪ ﺁآﺗﺶ ﻭو ﺁآﺏب ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺮﺍاﺳﻢ‬
‫ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﻧﮕﺎﻫﺪﺍاﺭرﯼی ﻭو ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭر ﮐﺮﺩدﻥن ﺁآﺗﺶ ﺍاﺟﺎﻕق ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡم ﻧﯿﺎﯾﺶ ﮐﻪ ﭘﻨﺞ ﺑﺎﺭر ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﻭوﺯز ﺗﮑﺮﺍاﺭر ﻣﯽﺷﺪ ﺩدﻋﺎﻫﺎﯼی ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺁآﺗﺶ ﺭرﺍا ﺯزﻣﺰﻣﻪ ﻣﯽﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺗﻮ ﮔﻮﺋﯽ ﺁآﺗﺶ‬
‫ﻧﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﻫﺮﯾﻤﻨﯽ ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ ﺭرﺍا ﻣﯽﺭرﺍاﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﻪﺷﺪﻥن ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺩدﺭر ﺳﺤﺮﮔﺎﻩه ﯾﺎﺭرﯼی ﻣﯽ‬
‫ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻫﻢ ﺁآﺗﺶ ﭘﺎﮐﯿﺰﻩه ﺍاﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ ﻭو ﻫﻢ ﺳﺒﺐ ﺗﻄﻬﯿﺮ ﭼﯿﺰﻫﺎ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ‬
‫ﮔﻔﺘﮥ ﻣﺮﯼی ﺑﻮﯾﺲ "ﺷﺪﹼّﺕت ﺍاﺣﺴﺎﺱس ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺁآﺗﺶ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺷﻤﺎﺋﻞ ﺁآﻥن )ﻧﻈﻢ‬
‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺕت( ﻭو ﻭوﺳﯿﻠﮥ ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﻋﺪﺍاﻟﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ ﮔﺎﺗﻬﺎ )ﯾﻌﻨﯽ ﮐﻬﻦﺗﺮﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺍاﻭوﺳﺘﺎ‬
‫ﮐﻪ ﺑﯽﮔﻤﺎﻥن ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪﻩه( ﺳﺮﺷﺎﺭر ﺍاﺯز ﺻ‪‬ﻮ‪‬ﺭر ﺧﯿﺎﻝل ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺁآﺗﺶ ﻭو‬
‫‪۶‬‬
‫ﻋﺰ‪‬ﺕت ﻭو ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡمﮔﺬﺍاﺭرﯼی ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺷﻮﺩد‪".‬‬
‫ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺁآﺏبﻫﺎ ﺩدﺭر ﯾﺴﻨﺎﯼی ‪ ٣۳٨۸‬ﻣﻨﻌﮑﺲ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﺬﮐﻮﺭر ﮐﻪ "ﺍاﯼی ﺁآﺏبﻫﺎ – ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا‬
‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺭرﻭوﺍاﻥن ﻭو ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﺷﻨﺎﻭوﺭرﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺳﺰﺍاﻭوﺍاﺭر ﺷﺴﺖ ﻭو ﺷﻮ ﻭو‬
‫ﺑﺨﺸﺎﯾﺶ ﺩدﻭو ﺟﻬﺎﻧﯿﺪ ﻣﯽﺳﺘﺎﺋﯿﻢ‪ .‬ﺍاﯼی ﺁآﺏبﻫﺎﯼی ﺑﺎﺭرﻭوﺭر‪ ،‬ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﯾﺎﺭرﯼی ﻫﻤﯽ ﺧﻮﺍاﻧﯿﻢ‪،‬‬
‫ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻫﻢ ﭼﻮﻥن ﻣﺎﺩدﺭرﯾﺪ‪ ،‬ﺷﻤﺎ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻫﻢ ﭼﻮﻥن ﮔﺎﻭو ﺷﯿﺮﺩدﻩه ﭘﺮﺳﺘﺎﺭر ﺑﯿﻨﻮﺍاﯾﺎﻧﯿﺪ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﻫﻤﮥ ﺁآﺷﺎﻣﯿﺪﻧﯽﻫﺎ ﺑﻬﺘﺮ ﻭو ﺧﻮﺷﺘﺮﯾﺪ‪".‬‬
‫ﭼﻮﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﮔﺎﻭو ﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮕﻮﺋﯿﻢ ﮐﻪ ﻫﻢ ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺗﺸﺘﯽ ﻭو ﻫﻢ ﺁآﺋﯿﻦ ﻫﻨﺪﻭوﯼی ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻏﺎﺯز ﺑﺎ ﺷﺒﺎﻧﯽ ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﺑﻪ ﮔﺎﻭو ﺍاﺭرﺯزﺵش ﺧﺎﺹص‪ ‬ﻣﯽﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﯾﺴﻨﺎ ﺭرﻭوﺍاﻥن ﮔﺎﻭو ﻭو‬
‫ﺁآﻓﺮﯾﻨﻨﺪﮤۀ ﮔﺎﻭو ﺭرﺍا ﻣﯽﺳﺘﺎﯾﺪ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﻥنﻫﺎﯼی ﭼﻬﺎﺭرﭘﺎﯾﺎﻥن ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﺎﯾﮥ ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺁآﺩدﻣﯿﺎﻥن ﻫﺴﺘﻨﺪ‬
‫ﮔﺮﺍاﻣﯽ ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻭو ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﺮﯼی ﺑﻮﯾﺲ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ )ﺹص ‪ (١۱۴٣۳‬ﺭرﻭوﺍاﻥن ﺟﺎﻧﻮﺭرﺍاﻥن‬
‫ﻭوﺣﺸﯽ ﺑﯽﺁآﺯزﺍاﺭر ﻫﻢ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪312‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﺮﺩدﺍاﺩد ﻓﺮﺷﺘﮥ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻭو ﯾﺎ ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮ ﺁآﺏب ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻫﻤﮕﺎﻥن ﺑﻘﺎﯼی ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺁآﻥن ﻣﺎﺩدﮤۀ ﺣﯿﺎﺗﯽ ﺑﺴﺘﮕﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﻣﺮﺩدﺍاﺩد ﻫﻢ ﻓﺮﺷﺘﮥ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﮔﯿﺎﻫﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ‬
‫ﺭرﺷﺪ ﻭو ﺗﻐﺬﯾﮥ ﺣﯿﺎﺕت ﺣﯿﻮﺍاﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﯽﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﻫﻢ ﺧﺮﺩدﺍاﺩد ﻭو ﻫﻢ ﺍاﻣﺮﺩدﺍاﺩد ﺍاﺯز‬
‫ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥن ﺷﺶﮔﺎﻧﮥ ﺍاﺻﻠﯽ ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا ﻧﯿﺮﻭوﻫﺎﯼی ﻫﻔﺖ ﮔﺎﻧﮥ‬
‫‪٧۷‬‬
‫ﻣﯿﻨﻮﯼی ﻭو ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺩدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺯزﺭرﺗﺸﺘﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻋﻼﻗﻪ ﻭو ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﺧﻮﺩد ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺛﺒﻮﺕت ﺭرﺳﺎﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻟﻮﺩدﻥن ﻣﺤﯿﻂ ﭘﺮﻫﯿﺰ ﮐﻨﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﭘﺎﮎک ﻧﮕﺎﻩه ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺍاﺟﺴﺎﺩد ﻣﺮﺩدﮔﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر‬
‫ﺧﺎﮎک ﻧﻤﯽﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺑﻠﻨﺪﯼی ﺩدﺭر ﻣﻌﺮﺽض ﻻﺵشﺧﻮﺭرﺍاﻥن ﻣﯽﻧﻬﺎﺩدﻧﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺧﺎﮎک‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻋﻨﺎﺻﺮ ﺍاﺻﻠﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭘﻠﯿﺪ ﻭو ﻧﺠﺲ ﻧﺸﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﺑﺎﺏب ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻣﻌﯿﺎﺭرﯼی ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﻮﺩد ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﻣﯽﺷﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﻫﻤﮥ ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺴﺘﯽ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﮔﺎﻩه ﺻﻔﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻓﯽﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﻤﮥ‬
‫ﻣﻮﺟﻮﺩدﺍاﺕت ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺗﻘﺪﯾﺲ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺍاﺯز ﻋﻠﻮ‪‬‬
‫ﺟﻮﺩد ﺑﺤﺖ ﻭو ﺳﻤﻮ‪ ‬ﮐﺮﻡم ﺻﺮﻑف‪ ،‬ﺩدﺭر ﮐﻞ‪ ‬ﺷﯿﺌﯽ ﻣﻤ‪‬ﺎ ﯾﺸﻬﺪ ﻭو ﯾ‪‬ﺮﱝ ﺁآﯾﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﻭوﺩدﯾﻌﻪ ﮔﺬﺍاﺭرﺩدﻩه ‪ ...‬ﻭو ﺁآﻥن ﺁآﯾﻪ ﻣﺮﺁآﺕت ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻭوﺳﺖ ﺩدﺭر ﺁآﻓﺮﯾﻨﺶ ‪ ٨۸ "...‬ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﻧﺒﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺁآﺗﺶ – ﺁآﺏب – ﺧﺎﮎک ﺳﻤﺒﻞﻫﺎ ﯾﺎ ﻧﻤﺎﺩدﻫﺎﺋﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺑﯿﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺑﻪ‬
‫ﮐﺎﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﻤﻮﻧﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ‪" ٩۹:‬ﺍاﯼی ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن –‬
‫ﭼﺸﻤﻪﻫﺎﯼی ﺑﺨﺸﺶ ﯾﺰﺩدﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﺟﻮﺵش ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺑﻨﻮﺷﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﯿﺎﺭرﯼی ﺩدﻭوﺳﺖ ﯾﮑﺘﺎ ﺍاﺯز‬
‫ﺧﺎﮎک ﺗﯿﺮﻩه ﭘﺎﮎک ﺷﻮﯾﺪ ﻭو ﺑﮑﻮﯼی ﺩدﻭوﺳﺖ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﺩدﺭرﺁآﺋﯿﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻬﺎﻥن ﺑﮕﺬﺭرﯾﺪ ﻭو ﺁآﻫﻨﮓ‬
‫ﺷﻬﺮ ﺟﺎﻧﺎﻥن ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ‪ .‬ﺍاﯼی ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن – ﺁآﺗﺶ ﭘﺮﺩدﻩهﺳﻮﺯز ﺑﺮﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﮥ ﺩدﺳﺖ ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻪ ﺁآﺏب ﻧﺎﺩدﺍاﻧﯽ ﻣﯿﻔﺴﺮﯾﺪ‪ .‬ﺁآﺳﻤﺎﻥنﻫﺎ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯼی ﺑﺰﺭرﮔﯽ ﻣﻦ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺪﯾﺪﮤۀ ﭘﺎﮐﯿﺰﻩه ﺩدﺭر ﺍاﻭو‬
‫‪١۱٠۰‬‬
‫ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ‪ .‬ﻭو ﺳﺘﺎﺭرﻩهﻫﺎ ﮔﻮﺍاﻩه ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻣ‪‬ﻨﹶَﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎﯾﻦ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﮔﻮﺍاﻫﯽ ﺩدﻫﯿﺪ‪".‬‬

‫‪ ٨۸‬ﻭو ‪ – ٩۹‬ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺑﻪ ﺩدﺍاﻭوﺭرﯼی ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺩدﺭر ﺟﻬﺎﻥن ﺑﻌﺪ ﻭو ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺩدﺭرﺳﺖ ﺑﻬﺸﺖ ﻭو ﺩدﻭوﺯزﺥخ‬
‫ﺑﻪ ﻗﻮﻝل ﻣﺮﯼی ﺑﻮﯾﺲ ﺗﺎ ﺁآﻥن ﺟﺎ ﮐﻪ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺍاﺳﺖ ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﺸﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺁآﺧﺮﺍاﻟﺰﻣﺎﻥن ﻗﺎﺋﻞ ﺷﺪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺩدﺭر ﭼﺎﺭرﭼﻮﺏب ﺍاﺑﺪﯾﺖ ﻭو ﺗﻮﻗﹼّﻒ ﺍاﺑﺪﯼی‬
‫ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ‪ ،‬ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺁآﻥن ﮔﺎﻩه ﺭرﻭوﯼی ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺩد ﮐﻪ ﺯزﻣﯿﻦ ﺑﺎ ﺷﮑﺴﺖ ﺍاﻧﮕﺮﻩه ﻣﯿﻨﻮ‬
‫)ﺍاﻫﺮﯾﻤﻦ( ﻭو ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﺷﻬﺮﯾﺎﺭرﯼی ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺷﮑﻮﻩهﻣﻨﺪ ﯾﺎ ﻓﺮﺍاﺵش ﺷﻮﺩد‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﺯز‬

‫‪313‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺷﮑﺴﺖ ﺍاﻓﻮﺍاﺝج ﺍاﻧﮕﺮﻩهﻣﯿﻨﻮ ﻣﻌﺎﺩد ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﻫﻤﮕﺎﻧﯽ ﺭرﺥخ ﻣﯽﺩدﻫﺪ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﺯزﻧﺪﻩه ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪ ﺑﺎ ﺑﺪﯼیﻫﺎﯼی ]ﻭو ﺧﻮﺑﯽﻫﺎﯼی[ ﺧﻮﺩد ﻣﻮﺭرﺩد ﺩدﺍاﻭوﺭرﯼی ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‬
‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺕت ﺧﻮﺩد ﺭرﺳﯿﺪﻧﺪ ﺩدﻭوﺯزﺥخ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡم ﺳﺎﮐﻨﺎﻧﺶ ﻧﯿﺴﺖ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﻭوﻗﺖ‬
‫ﺯزﻣﯿﻦ ﺳﺒﺰ ﺩدﺷﺘﯽ ﺧﺮﻡم ﻭو ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﺍاﺯز ﮔ‪‬ﻞﻫﺎ ﻭو ﺷﮑﻮﻓﻪﻫﺎﯼی ﺑﻬﺎﺭرﯼی ﭘﺬﯾﺮﺍاﯼی ﮔﺴﺘﺮﺵش‬
‫ﻣﻠﮑﻮﺕت ﻣﺰﺩدﺍا ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪﻭو ﺁآﻣﺮﺯزﯾﺪﮔﺎﻥن ﻭو ﺭرﺳﺘﮕﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﺯز ﻃﻌﺎﻡم ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺗﻨﺎﻭوﻝل ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ‬
‫‪١۱١۱‬‬
‫ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﻣﻬﻨﺪﺱس ﺟﻼﻝلﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺁآﺷﺘﯿﺎﻧﯽ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪" :‬ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺘﺎﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﺟﺎﯼی ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﺣﺘﯽ ﺟﻬﻨﻢ ﻭو ﺑﻬﺸﺖ ﺑﻪ ﺻ‪‬ﻮ‪‬ﺭر ﺧﯿﺎﻟﯽ ]ﮐﻪ ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن‬ ‫‪١۱٢۲‬‬
‫ﺍاﺻﻠﯽ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﻣﺠﯿﺪ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﯾﺎﻓﺖ[ ﺗﺠﺴ‪‬ﻢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻧﺸﺪﻩه ﻭو ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﭼﻨﯿﻦ ﻓﻬﻤﯿﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻭوﺟﺪﺍاﻥن‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﺸﺖ ﯾﺎ ﺩدﻭوﺯزﺥخ ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﻗﺒﻼ‪ ‬ﻋﺒﺎﺭرﺗﯽ ﺍاﺯز ﮔﺎﺗﻬﺎ‬
‫‪ ٣۳١۱/١۱۶‬ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﯾﻢ ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯽﺩدﻫﺪ ﺑﻬﺸﺖ ﺗﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﻭوﺯزﺥخ ﻣﺤﺮﻭوﻣﯿﺖ‬
‫‪١۱٣۳‬‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﻫﺒﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﲐ ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺷﺎﻧﺰﺩدﻫﻢ ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺩدﻭو‪‬ﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﻣﻠﺨﹼّﺺ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺏب ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺗﺎ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﮐﺴﯽ ﻏﯿﺮ ﺍاﺯز ﻣﻈﺎﻫﺮﯼی ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺑﺨﻮﺩد‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﮐﺴﯽ ﻧﻪ ﺟﻨﹼّﺖ ﺭرﺍا ﻓﻬﻤﯿﺪﻩه ﻭو ﻧﻪ ﻧﺎﺭر ﺭرﺍا‪".‬‬
‫ﻭو ﻫﻤﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪" :‬ﻫﯿﭻ ﺟﻨﹼّﺘﯽ ﺍاﻋﻈﻢﺗﺮ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﯿﭻ ﻧﻔﺴﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﯿﻦ ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻟ‪‬ﻪ ]ﯾﻌﻨﯽ ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻟﻬﯽ[ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻭو ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﺸﻨﻮﺩد ﻭو ﺍاﯾﻤﺎﻥن‬
‫ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﺑﻠﻘﺎﺀء ﺍاﻭو ﮐﻪ ﻟﻘﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﻓﺎﺋﺰ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﺿﺎﯼی ﺍاﻭو ﮐﻪ ﺑﺤﺮ ﻣﺤﯿﻂ ﺑﺮ‬
‫ﺭرﺿﻮﺍاﻧﺴﺖ ﺳﯿﺮ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺁآﻻﺀء ﺟﻨﹼّﺖ ﻓﺮﺩدﺍاﻧﯿﺖ ﻣﺘﻠﺬﹼّﺫذ ﮔﺮﺩدﺩد ‪ ...‬ﻭو ﻫﯿﭻ ﻧﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﻋﺎﻣﻠﯿﻦ ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﻋﻤﻞ ﺍاﺷﺪﹼّﺗﺮ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﯿﺴﺖ‪ ".‬ﯾﻌﻨﯽ ﻧﺪﺍاﻣﺖ ﻧﺎﺷﯽ ﺍاﺯز ﻋﻤﻞ ﺑﺪ ﭘﺲ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﺼﻮﻝل ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﻭو ﻫﺸﯿﺎﺭرﯼی ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ ﻭو ﺷﺪﯾﺪﺗﺮﯾﻦ ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻃﺒﻌﺎﹰً ﻣﺤﺮﻭوﻣﯿﺖ ﺍاﺯز‬
‫ﺭرﺿﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻗﹸُﺮﺏب ﺍاﻭو‪.‬‬

‫‪314‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –١۱٠۰‬ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﺧﯿﺮ ﯾﺎ ﺷﺮ‪‬‬
‫ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﻬﺎ‪ ،‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ،٣۳١۱/٩۹‬ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه‪" :‬ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺗﹸُﺴﺖ ﺧﺮﺩد ﻣﯿﻨﻮﯼی ﺟﻬﺎﻥنﺁآﻓﺮﯾﻦ‪ .‬ﺍاﺯز ﺗﻮ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺁآﺭرﻣﯿﺘﯽ ﺍاﯼی ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺟﺎﻥن ﻭو ﺧ‪‬ﺮ‪‬ﺩد‪ .‬ﺗﻮ ﺑﻪ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن ﺧﻮﯾﺶ ﻧﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺭرﺍاﻩه ﻧﯿﮏ‬
‫ﻭو ﺑﺪ ﺑﺨﺸﯿﺪﯼی ﺗﺎ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺭرﺍاﻫﯽ ﺑﺮﮔﺰﯾﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯾﺎﻥن ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪".‬‬
‫ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﻬﺎ‪ ،‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ،٣۳٣۳/٣۳‬ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺴﻄﻮﺭر ﺷﺪﻩه‪" :‬ﺍاﯼی ﺍاﻫﻮﺭرﺍا‪ ،‬ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺭرﺍاﺳﺘﺎﻥن ﺧﻮﺍاﻩه‬
‫ﺧﻮﺷﺎﻭوﻧﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺧﻮﺍاﻩه ﻫﻤﮑﺎﺭر ﻭو ﺧﻮﺍاﻩه ﯾﺎﻭوﺭر‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺭرﻓﺘﺎﺭرﻫﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﮐﺴﯽ‬
‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﻮﺷﺶ ﺧﻮﺩد ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﭙﺮﻭوﺭرﺍاﻧﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺴﯽ ﺩدﺭر ﺳﺮﺍاﯼی ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ‬
‫ﺟﺎﯼی ﻣﯽﮔﯿﺮﺩد‪".‬‬
‫ﺩدﮐﺘﺮ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﯾﻦ ﻭو ﺩدﻭوﻟﺖ ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ )ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪ (١۱٣۳٨۸٠۰ ،‬ﻣﯽ‬
‫ﻧﻮﯾﺴﺪ‪" :‬ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﻬﺎ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺣﺎﮐﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺏبﻫﺎﯼی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﺍاﻭوﺳﺘﺎ ﻭو‬
‫ﺳﺎﯾﺮ ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺑﻪ ﺩدﻭو ﻃﺮﺯز ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺟﺒﺮ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺑﺮﻣﯽﺧﻮﺭرﯾﻢ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﯿﻨﻮﯼی‬
‫ﺧﺮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺟﺒﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻭو ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﻬﺎﻧﯽ‬
‫ﺭرﺍا ﻣﺸﺨﹼّﺺ ﻭو ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻣﯽﺳﺎﺯزﺩد ﻭو ﺑﺎﻭوﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻥن ﻣﺒﺎﺭرﺯزﻩه ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﹼّﻢ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻣﺎ ]ﯾﻌﻨﯽ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺧﻮﺩد ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ[ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﻧﻈﺮ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪) ".‬ﺹص ‪(٢۲٢۲‬‬

‫‪ –١۱١۱‬ﺧﻮﺵشﺑﯿﻨﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮﺟﺎﻡم ﺟﻬﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻨﻄﻖ ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺳﺮﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا ﺑﺮ ﺍاﻫﺮﯾﻤﻦ‪ ،‬ﺭرﻭوﺷﻨﯽ ﺑﺮ‬
‫ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ‪ ،‬ﻭو ﺧﯿﺮ ﺑﺮ ﺷﺮ‪ ‬ﻏﻠﺒﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﻬﺎ‪ ،‬ﻗﻄﻌﮥ ‪ ۴۶/٣۳‬ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه‪" :‬ﺍاﯼی‬
‫ﻣﺰﺩدﺍا – ﮐﯽ ﺑﺎﻣﺪﺍاﺩد ﺁآﻥن ﺭرﻭوﺯز ﻧﯿﮏﺑﺨﺘﯽ ﻓﺮﺍاﺯز ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺩدﻡم ﺟﻬﺎﻥن ﺑﺴﻮﯼی ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﭘﺎﮐﯽ‬
‫ﺭرﻭوﯼی ﺁآﻭوﺭرﻧﺪ ﻭو ﺭرﺳﺘﮕﺎﺭرﯼیﺩدﻫﻨﺪﮔﺎﻥن ﺑﺸﺮ ﺑﺎ ﺁآﻣﻮﺯزﺵشﻫﺎﯼی ﺑﺨﺮﺩدﺍاﻧﻪ ﻭو ﻓﺰﺍاﯾﻨﺪﻩه ﻭو ﺩدﺍاﻧﺶ‬
‫ﺧﻮﺩد ﻣﺮﺩدﻡم ﺭرﺍا ﺳﻌﺎﺩدﺗﻤﻨﺪ ﺳﺎﺯزﻧﺪ؟ ‪"...‬‬
‫ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﯾﻢ ﮐﻪ ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﮐﺜﺮ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر ﻇﻬﻮﺭر ﻣﻮﻋﻮﺩد‬
‫ﺁآﺧﺮﺍاﻟﺰﻣﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺯزﺍاﻣﯿﺎﺩدﯾﺸﺖ‪ ،‬ﻓﻘﺮﮤۀ ‪ ،٨۸٩۹‬ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻭوﻗﺖ‬
‫ﻭوﺍاﭘﺴﯿﻦ‪ ،‬ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺲ ﻇﻬﻮﺭر ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﺮﺩد ﻭو ﭘﺎﮐﯽ ﻭو ﺗﺎﺯزﮔﯽ ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﺍا ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﻨﯿﺎﺩد‬
‫ﺑﺪﯼی ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺭر ﺍاﻫﺮﻣﻦ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺑ‪‬ﻦ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﹶَﻨﺪ‪".‬‬

‫‪315‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺴﺎﻡم ﻧﻘﺒﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻣﺮ‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ‪ ١۱۴‬ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﺳﯿﻮﺷﺎﻧﺖ ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﻣﯽ‬
‫ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺍاﺻﻞ ﺍاﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﻭوﺳﺘﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺯزﺑﺎﻥن ﭘﻬﻠﻮﯼی ﺑﻪ ﺍاﺳﺎﻣﯽ ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺲ‪،‬‬
‫ﺳﯿﻮﺷﺎﻧﺲ‪ ،‬ﻭو ﻏﯿﺮﻩه ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ »ﺳﻮﺩد ﺭرﺳﺎﻧﻨﺪﻩه« ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺖ‬
‫ﭘﯿﺮﻭوﺯزﮔﺮ ﺩدﺭر ﻓﺮﻭوﺭرﺩدﯾﻦﯾﺸﺖ ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺳﺮﺍاﺳﺮ ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﺍا ﺳﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﺁآﻥن‬
‫ﭼﻪ ﺭرﺍا ﺟﺴﻢ ﯾﺎ ﺟﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﭘﯿﮑﺮ ﻓﻨﺎﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺩد‪".‬‬
‫ﺩدﺭر ﺟﻠﺪ ‪ ٧۷‬ﮐﺘﺎﺏب ﺩدﯾﻨﮑﺮﺩد ﺁآﻣﺪﻩه‪" :‬ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﺠﺎﺕت ﻧﻮﻉع ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﺷﺮ‪‬‬
‫ﺷﯿﻄﺎﻥن ﻣﯽﻓﺮﺳﺘﺪ ﻭو ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻗﯿﺎﻡم ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺲ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪".‬‬
‫ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﺎﻫﺎ ﮐﻠﻤﮥ ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺲ ﺑﻪ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﻭو ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﻭو ﺍاﻃﻼﻕق ﺷﺪﻩه‪) ،‬ﺑﻪ ﺻﯿﻐﮥ‬
‫ﺟﻤﻊ( ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﯼی ﻋﺎﻡم‪ ‬ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﻣﯽ ﺷﻮﺩد ﻭو ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺁآﺧﺮﺍاﻟﺰﻣﺎﻥن ﻫﻢ‬
‫ﺑﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺎﻣﯽ ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﺷﺪﻩه‪ .‬ﺩدﺭر ﯾﺸﺖﻫﺎ )‪ (١۱٩۹‬ﺍاﺯز ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺖ ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﮔﯿﺘﯽ‬
‫ﺭرﺍا ﻧﻮ ﺳﺎﺯزﺩد ﻭو ﻧﻤﺮﺩدﻧﯽ ﻟﺬﺍا ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺑﺮﺍاﻧﮕﯿﺰﻧﺪﮤۀ ﻣﺮﺩدﮔﺎﻥن ﻫﻢ ﺑﻪ ﺍاﻭو ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺁآ ﮔﻮﺳﺖ ﻓﻦﮔﺎﻝل )ﮐﻪ ﻣﻬﻨﺪﺱس ﺁآﺷﺘﯿﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺬﮐﻮﺭر )ﺹص ‪ (٣۳٠۰٠۰‬ﺳﺨﻨﺶ ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ‬
‫ﮐﺮﺩدﻩه( ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪" :‬ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺑﻪ ﻣﻨﺠﯽ ﻭو ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺖ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺩدﯾﻦ ﯾﻬﻮﺩد ﻭو ﺁآﺋﯿﻦ‬
‫ﻣﺴﯿﺢ ﺍاﻗﺘﺒﺎﺱس ﺷﺪﻩه‪ ".‬ﺑﻪ ﻗﻮﻝل ﺍاﻭو "ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﯾﮏ ﻧﻈﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺑﺮ ﺩدﺭرﻭوﻍغ ﭘﯿﺮﻭوﺯزﯼی‬
‫ﺣﺎﺻﻞ ﺷﺪﻩه ﻭو ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺎﻡم ﻓﺮﺍا ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ".‬ﻣﮋﺩدﮤۀ ﻓﺮﺡحﺑﺨﺶ ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺎﻡم ﻣﻮﻋﻮﺩد ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﺿﻤﻨﯽ ﺩدﺭر ﮔﺎﺗﺎﻫﺎ‪ ،‬ﻗﻄﻌﮥ ‪٣۳١۱/١۱٠۰‬‬
‫ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﺍاﯼی ﻣﺰﺩدﺍا ﻫﺮﮔﺰ ﺭرﺍاﻫﺒﺮﯼی ﻓﺮﯾﺒﮑﺎﺭر ﺑﺎ ﻭوﺍاﻧﻤﻮﺩد ﺑﻪ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﭘﺎﮐﯽ ﻧﻤﯽ ﺗﻮﺍاﻧﺪ‬
‫‪١۱۵‬‬
‫ﺁآﻭوﺭرﻧﺪﮤۀ ﭘﯿﺎﻡم ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺗﺎﺯزﻩهﺍاﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺛﺮ ﺭرﯾﭽﺎﺭرﺩد ﻓﻮﻟﺘﺰ )‪(Foltz‬‬
‫ﺩدﺍاﻧﺸﯿﺎﺭر ﺩدﺍاﻧﺸﮕﺎﻩه ﻓﻠﻮﺭرﯾﺪﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮ ﻋﻨﻮﺍاﻥن )ﺍاﻧﮕﯿﺴﯽ( ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿﺖ ﺩدﺭر ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﺷﺮﯾﻔﺎﻥن ﮐﻪ‬
‫ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ ٢۲٠۰٠۰۴‬ﻧﺸﺮ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺷﺶ ﺻﻔﺖ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﮐﺮﺩدﻩه‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺍاﯾﻦ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﯼی »ﺳﯿﺮ ﺩدﺍاﯾﺮﻩه ﻭوﺍاﺭر« ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﻫﺎﯼی ﻗﺪﯾﻢ ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﻗﺒﻮﻝل ﺑﻮﺩد ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺧﻂ‪ ‬ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﻫﺪﻓﯽ ﮐﻪ ﻭوﺍاﻗﻌﻪﺍاﯼی ﻋﺎﻟﯽ ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﯾﻌﻨﯽ ﻏﻠﺒﮥ ﮐﺎﻣﻞ ﺧﯿﺮ ﺑﺮ ﺷﺮ‪ ،‬ﻣﯽﺭرﻭوﺩد‪ .‬ﺑﺮ ﺳﺨﻦ ﺍاﻭو ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﻓﺰﻭوﺩد ﮐﻪ ﻫﺮ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﻧﯿﮑﯽ‬
‫‪١۱۶‬‬
‫ﮐﺮﺩدﻥن ﺩدﺭر ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺍاﯾﻦ ﻫﺪﻑف ﻭوﺍاﻻ ﺳﻬﻤﯽ ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺩدﺍاﺷﺖ‪.‬‬

‫‪316‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –١۱٢۲‬ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺯزﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ‬
‫ﺑﻪ ﺍاﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﮐﺮﺩدﯾﻢ ﮐﻪ ﺗﺠﺴ‪‬ﻢ ﺯزﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻓﺮﺷﺘﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻮﺭرﯾﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪ ،‬ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺗﺠﺴ‪‬ﻢ‬
‫ﺯزﻥن ﺩدﺭر ﺍاﺳﻄﻮﺭرﮤۀ ﺧﻠﻘﺖ ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦﻫﺎﯼی ﺳﺎﻣﯽ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺳﻮﻡم ﺳﻔﺮ ﭘﯿﺪﺍاﯾﺶ ﻋﻬﺪ ﻋﺘﯿﻖ ﺁآﻣﺪﻩه‪" :‬ﻭو ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺧﺪﺍا ﺁآﺩدﻡم ﺭرﺍا ﻧﺪﺍا ﺩدﺍاﺩد ﻭو ﮔﻔﺖ‬
‫ﺁآﯾﺎ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺩدﺭرﺧﺘﯽ ﮐﻪ ﺗﻮ ﺭرﺍا ﻗﺪﻏﻦ ﮐﺮﺩدﻡم ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻧﺨﻮﺭرﯼی ﺧﻮﺭرﺩدﯼی؟ ﺁآﺩدﻡم ﮔﻔﺖ ﺍاﯾﻦ ﺯزﻥن‬
‫ﮐﻪ ﻗﺮﯾﻦ ﻣﻦ ﺳﺎﺧﺘﯽ ﻭوﯼی ﺍاﺯز ﻣﯿﻮﮤۀ ﺩدﺭرﺧﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺩدﺍاﺩد ﮐﻪ ﺧﻮﺭرﺩدﻡم‪ .‬ﭘﺲ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺧﺪﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺯزﻥن ﮔﻔﺖ ﺍاﯾﻦ ﭼﻪ ﮐﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺮﺩدﯼی؟ ﺯزﻥن ﮔﻔﺖ ﻣﺎﺭر ﻣﺮﺍا ﺍاﻏﻮﺍا ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﺧﻮﺭرﺩدﻡم‪ .‬ﻭو‬
‫ﭘﺲ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺧﺪﺍا ﺑﻪ ﺯزﻥن ﮔﻔﺖ ﺍاﹶَﻟ‪‬ﻢ ﻭو ﺣﻤﻞ ﺗﻮ ﺭرﺍا ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﮔﺮﺩدﺍاﻧﻢ‪ .‬ﺑﺎ ﺍاﹶَﻟ‪‬ﻢ ﻓﺮﺯزﻧﺪﺍاﻥن‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﯽ ﺯزﺍاﺋﯿﺪ ﻭو ﺷﻮﻫﺮ ﺗﻮ ﺑﺮ ﺗﻮ ﺣﮑﻢﺭرﺍاﻧﯽ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﺮﺩد )ﺁآﯾﺎﺕت ‪.(١۱۶–١۱١۱‬‬
‫ﺩدﮐﺘﺮ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪" :‬ﺩدﻭوﻣﯿﻦ ﺑﺨﺶ ﺍاﻭوﺳﺘﺎ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﯾﺸﺖﻫﺎ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺍاﯾﺰﺩد ﺑﺴﯿﺎﺭر‬
‫ﻣﻬﻢ‪ ‬ﮔﻔﺘﮕﻮ ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺁآﻧﺎﻫﯿﺘﺎ‪ ،‬ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻣﯿﺘﺮﺍا ﯾﺎ ﻣﻬﺮ‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﺳﺮﺩدﺳﺘﮥ ﺍاﯾﺰﺩدﺍاﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﺩدﯾﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻭو‪‬ﻟﯽ ﺍاﯾﺰﺩد ﺑﺎﻧﻮﯼی ﺑﺎﺭرﻭوﺭرﯼی ﻭو ﺣﺎﺻﻞ ﺧﯿﺰﯼی ﻭو ﺁآﺏب ﻭو ﺩدﻭو‪‬ﻣﯽ‬
‫ﺍاﯾﺰﺩد ﺭرﻭوﺷﻨﺎﺋﯽ ﻭو ﺧ‪‬ﺮ‪‬ﺩد ﻭو ﺯزﻧﺪﮔﯽ‪) ".‬ﺹص ‪" (٣۳٣۳‬ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺩدﺭر ﯾﺸﺖﻫﺎ ﺩدﻭو ﺍاﯾﺰﺩد ﻣﺆﻧﹼّﺚ‬
‫ﻭو ﻣﺬﮐﹼّﺮ ﺩدﺍاﺋﺮ ﻣﺪﺍاﺭر ﺯزﻣﯿﻦﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا ﻣﺄﻣﻮﺭر ﺳﺎﺯزﻣﺎﻥنﺩدﻫﯽ ﮐﻞ‪ ‬ﻋﻤﻠﯿﺎﺕت‬
‫ﺯزﻣﯿﻨﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻓﺮﻣﺎﻥن ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﻭو ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪) ".‬ﺹص ‪(٣۳۵‬‬
‫‪١۱٧۷‬‬
‫ﺩدﮐﺘﺮ ﻧﺎﺩدﺭر ﺳﻌﯿﺪﯼی ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻟﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﯿﻤﺎﯼی ﺯزﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺩدﻩه‬
‫ﻣﯽ‌ﻧﻮﯾﺴﺪ‪" :‬ﺍاﺯز ﻣﻬﻢ‪‬ﺗﺮﯾﻦ ﻭو ﺯزﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﺟﻮﺍاﻧﺐ ﺳﯿﻤﺎﯼی ﺯزﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﻮﺻﯿﻒ‬
‫ﺣﻮﺭرﯾﮥ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﺸﺎﻧﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻗﺪﺳﯽ‪ ،‬ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻪ‪ ،‬ﮐﻠﻤﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻭو ﻫﯿﺎﮐﻞ‬
‫ﻗﺪﺳﯽ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺪﯾﻊ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺳﺘﻌﺎﺭرﮤۀ ﺯزﻥن ﺯزﯾﺒﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﺑﯿﺎﻥن ﻭوﺣﯽ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﺗﺠﺮﺑﮥ ﻋﻤﯿﻖ‬
‫ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺍاﺳﺘﻌﺎﺭرﮤۀ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺑﺮﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ‪) "...‬ﺹص ‪(٢۲٧۷٠۰‬‬

‫ﺗﮑﻤﻠﻪ‬
‫ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺗﺸﺘﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺭرﻓﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﻔﯿﺪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪317‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺳﺮﻭوﺭر ﺩدﺍاﻧﺎﺳﺖ ﻭو ﻫﻤﺎﻥن ﻫﺮﻡم ﺍاﺳﺖ ﯾﺎ ﺍاﻭوﺭرﻣﺰﺩد‪ .‬ﺍاﻭو ﺧﺎﻟﻖ ﺯزﻣﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻣﺸﺎﺳﭙﻨﺪﺍاﻥن ﻭو ﺍاﯾﺰﺩدﺍاﻥن ﻧﯿﺰ ﺁآﻓﺮﯾﺪﮤۀ ﺍاﻭو ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺰﺩدﺍاﻥن ﯾﻌﻨﯽ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﺩدﯾﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﺑﻪ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻧﯽ ﺍاﻃﻼﻕق ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﺭرﺗﺒﻪ ﺩدﻭوﻥن ﺍاﻣﺸﺎﺳﭙﻨﺪﺍاﻥن‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺸﺎﺳﭙﻨﺪﺍاﻥن ﺑﻪ ﻫﻔﺖ ﻓﺮﺷﺘﮥ ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪ ﻭو ﻣﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻃﻼﻕق ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻬﻤﻦ‬
‫– ﺍاﺭرﺩدﯾﺒﻬﺸﺖ – ﺷﻬﺮﯾﻮﺭر – ﺍاﺳﭙﻨﺪﺍاﺭرﻣﺬ – ﺧﺮﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺍاﻣﺮﺩدﺍاﺩد ﻭو ﺩدﺭر ﺭرﺃأﺱس ﺁآﻧﻬﺎ ﺳﭙﻨﺖﻣﯿﻨﻮ‬
‫)ﺧﺮﺩد ﻣﻘﺪﹼّﺱس( ﯾﺎ ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا )ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﻌﯿﻦ(‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻭو ﺁآﺩدﺍاﺏب‬
‫ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯿﺎﻥن ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ‪ ۵‬ﺑﺎﺭر ﻧﻤﺎﺯز ﺩدﺭر ﺷﺒﺎﻧﻪﺭرﻭوﺯز‪ ،‬ﺣﻔﻆ ﻭو ﻧﮕﻬﺪﺍاﺭرﯼی ﺁآﺗﺶ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻭو‬
‫ﺑﺮﮔﺰﺍاﺭرﯼی ﻫﻔﺖ ﺭرﻭوﺯز ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻧﻌﮑﺎﺳﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺍاﺯز ﺟﻠﻮﮤۀ ﺧﺪﺍا ﺩدﺭر ﻣﺮﺁآﺕت‬
‫ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﯾﺎ ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا‪:‬‬
‫ﺍاﺷﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺣﻘﯿﻘﺖ )ﯾﺎ ﻧﻈﻢ(‪ ،‬ﻭو ﻫﻮﻣﻨﻪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ‪ ،‬ﺧﺸﺘﺮﺍا ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ‬
‫ﺗﺴﻠﹼّﻂ‪ ،‬ﺁآﺭرﻣﺎﯾﺘﯽ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺍاﺧﻼﺹص ﻭو ﺍاﻃﺎﻋﺖ‪ ،‬ﻣﻮﺭرﺩدﺗﺎﺕت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺳﻼﻣﺖ ﻭو ﺗﻤﺎﻣﯿﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﻣﺮﺗﺎﺕت ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﯽﻣﺮﮔﯽ )ﺭرﯾﭽﺎﺭرﺩد ﻓﻮﻟﺘﺰ(‪.‬‬
‫ﺍاﻫﺮﯾﻤﻦ ﮐﻪ ﻣﻨﺸﺄ ﺑﺪﯼی ﻭو ﺯزﺷﺘﯽ ﻭو ﭘﻠﯿﺪﯼی ﻭو ﺗﺎﺭرﯾﮑﯽ ﻭو ﺟﻬﻞ ﻭو ﺳﺘﻢ ﺍاﺳﺖ ﻣﻌﺎﺩدﻝل ﺍاﻧﮑﺮﻩه‬
‫ﻣﯿﻨﻮ ﯾﻌﻨﯽ ﺧ‪‬ﺮ‪‬ﺩد ﺧﺒﯿﺚ ﯾﺎ ﻋﻘﻞ ﭘﻠﯿﺪ ﺍاﺳﺖ )ﻣﻌﯿﻦ(‪.‬‬
‫ﺩدﻭوﺷﻦ ﮔﯿﻠﻮﻣﻦ )‪ (Duchesne-Guillemin‬ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﺩدﺍاﻧﺸﮕﺎﻩه ﻟﯿﮋ ﺑﻠﮋﯾﮏ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻟﮥ‬
‫»ﺑﺪﻋﺖ ﻭو ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ« ﺗﺌﻮﻟﻮﮊژﯼی ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﯾﮏ ﺗﺜﻠﯿﺚ ﻣﯽﺩدﺍاﻧﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻗﺪﺱس ﯾﺎ ﺭرﻭوﺡح ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﯾﺎ ﺧﺪﺍا‪ ،‬ﺧﺪﺍاﯼی ﺧﯿﺮ ﻭو ﻧﻮﺭر ﻭو ﺧ‪‬ﺮ‪‬ﺩد‪ ،‬ﺁآﻓﺮﯾﺪﮔﺎﺭر ﺟﻬﺎﻥن‬
‫ﮐﻪ ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﯿﺮ ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﺧﻠﻖ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺩدﻭوﻡم ﺁآﺭرﺗﺎ ﯾﺎ ﺍاﺷﺎ )ﺍاﺷﺎﻭوﻫﯿﺸﺖ ﯾﺎ ﺍاﺭرﺩدﯼی‬
‫ﺑﻬﺸﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻧﻈﻢ ﮐﯿﻬﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ( ﯾﺎ ﻧﻈﻢ ﯾﺎ ﻋﺪﺍاﻟﺖ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻗﺎﻧﻮﻥن‬
‫ﻣﻄﻠﻮﺏب‪ ،‬ﻧﻘﺸﮥ ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﻫﻤﮥ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‪ .‬ﺳﻮﻡم ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ ﯾﺎ ﻭوﺍاﻫﻮﻣﺎﻧﺎ‬
‫)ﻭوﻫﻤﻦ( ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﺧﺪﺍاﯼی ﻣﺸﯿﺖ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺑﺸﺮ ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ‬
‫ﺣﺎﻝل ﺧﺼﻠﺖ ﺍاﻋﻼﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺧﺪﺍا ﭘﺪﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺭرﻭوﺡحﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻭو ﭘﺪﺭر ﻋﺪﻝل ﻭو ﺩدﺍاﺩد ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭘﺪﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ ﻫﻤﺎﻥن ﺁآﺭرﻣﺎﯾﺘﯽ )ﺳﭙﻨﺘﺎ ﺁآﺭرﻣﯿﺘﯽ ﻣﻌﺎﺩدﻝل ﺍاﺳﻔﻨﺪ ﺍاﺳﺖ( ﯾﺎ ﺗﻘﻮﱝ ﺩدﺭر‬
‫ﻋﻤﻞ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﻧﻤﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻘﻮﱝ ﻏﺎﻟﺒﺎﹰً ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﺯز ﻓﺮﻣﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﻄﺮﺡح‬
‫ﺷﺪﻩه‪.‬‬

‫‪318‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﺯزﺭرﺗﺸﺖ ﺩدﺍاﺋﻤﺎﹰً ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﯽ ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺳﻪ ﺍاﺻﻞ ﻣﺬﮐﻮﺭر‬
‫ﺳﺨﻦ ﻣﯽﺭرﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺩدﺭر ﯾﺴﻨﺎ ﺁآﻣﺪﻩه )‪" :(٣۳١۱/٧۷–٨۸‬ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﺑﺎ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺧﻮﺩد‬
‫ﻓﻀﺎﻫﺎﯼی ﻧﯿﮑﺒﺨﺘﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﻮﺭر ﻣﻤﻠﻮ ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﯿﺮﻭوﯼی ﺫذﻫﻨﺶ ﻋﺪﺍاﻟﺖ ﺭرﺍا ﺁآﻓﺮﯾﺪ ﻭو ﺑﺎ‬
‫ﻋﺪﺍاﻟﺖ ﻧﯿﮑﻮﺗﺮﯾﻦ ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪ ﺭرﺍا‪".‬‬
‫ﻭو ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺧﺪﺍا ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪" :‬ﺧﺪﺍاﯾﺎ ﺗﻮ ﺑﺎ ﺭرﻭوﺣﺖ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ ﺭرﺍا ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻩهﺍاﯼی‪ ،‬ﺭرﻭوﺣﯽ‬
‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﺫذﺍاﺕت ﺗﻮ ﯾﮑﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺗﻮ ﺑﻮﺩد ﺍاﯼی ﺧﺮﺩدﻣﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺗﻮ ﺭرﺍا ﺑﺎﺯز ﺷﻨﺎﺧﺘﻢ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻭو ﺁآﺧﺮ‪ .‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪﺭر ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ‪ ،‬ﺑﺎ ﭼﺸﻢ ﺧﻮﺩد ﺗﻮ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺁآﻓﺮﯾﺪﮔﺎﺭر‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻋﺪﺍاﻟﺖ ﺷﻨﺎﺧﺘﻢ ﻭو ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺮﻭوﺭر ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻫﺴﺘﯽ‪".‬‬
‫ﻧﻈﻤﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ ﺍاﺳﺖ ﻧﻈﻢ ﺳﺎﺑﻖ ﻭو ﺍاﺳﺒﻖ ﻧﯿﺲ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر‬
‫ﺣﺎﻝل ﻓﻌﻞ ﻭو ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ )ﯾﻌﻨﯽ ﻋﺼﺮ ﻃﻼﺋﯽ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ(‪ .‬ﺑﻪ‬
‫ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺯزﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺑﺎﻟﻨﻬﺎﯾﻪ ﺧﯿﺮ ﺑﺮ ﺷﺮ‪ ‬ﭘﯿﺮﻭوﺯز ﻣﯽﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺳﺨﻦ ﻧﻤﯽ ﮔﻮﺋﯿﻢ‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻥن ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﮤۀ ﮐﺎﻓﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻭو ﻧﻮﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺪﺍاﺕت‬
‫ﺧﻮﺷﻪﻫﺎﯼی ﺧﺮﻣﻦ ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻫﻨﺮ ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﺩدﮐﺘﺮ ﺩدﺍاﺭرﯾﻮﺵش ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﺠﻠﺪﺍاﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻭو‬
‫‪١۱٨۸‬‬
‫ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﺎﯼی ﻓﺮﯾﺪ ﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ ﻣﺮﺍاﺟﻌﻪ ﮐﺮﺩد‪.‬‬

‫ﻟﺬﺍا ﺑﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﮔﺮﺍاﺋﯿﺪ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺍاﺻﻞ ﻣﻄﻠﺐ ﺷﻮﯾﻢ‬
‫ﮐﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭو ﺍاﺩدﺏب ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺭرﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺭرﺍا ﻣﯽ ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻩه ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺑﺮﺭرﺭرﺳﯽ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩد‪:‬‬
‫‪ –١۱‬ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن ﻭو ﻧﺸﺮ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﺍاﺯز ﺁآﻏﺎﺯز ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﻣﺮ‪.‬‬
‫‪ –٢۲‬ﺗﻀﻌﯿﻒ ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﺳﻠﻄﮥ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﻣﺬﻫﺐ‪ ،‬ﻻﺍاﻗﻞ ﺗﺎ ﺳﯽ ﺳﺎﻝل ﻗﺒﻞ‪.‬‬
‫‪ –٣۳‬ﺗﺮﻭوﯾﺞ ﻓﮑﺮ ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﯼی ﺗﺒﻌﯿ‪‬ﺖ ﮐﻮﺭرﮐﻮﺭرﺍاﻧﻪ ﺍاﺯز ﻣﺮﺍاﺟﻊ ﺗﻘﻠﯿﺪ‪.‬‬

‫‪319‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –۴‬ﺗﮑﺎﻥنﺩدﺍاﺩدﻥن ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﺯزﻣﯿﻨﻪﺳﺎﺯزﯼی ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺸﺮﻭوﻃﯿﺖ ﻭو ﺩدﻣﻮﮐﺮﺍاﺳﯽ‪.‬‬
‫‪ –۵‬ﺗﺮﻭوﯾﺞ »ﻣﺮﺩدﻡمﺳﺎﻻﺭرﯼی«‪ ،‬ﺣﺘﯽ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﮐﻮﭼﮏ ﺭرﻭوﺳﺘﺎﺋﯽ‪.‬‬
‫‪ –۶‬ﺍاﻋﺘﻼﺀء ﻣﻘﺎﻡم ﺯزﻥن – ﺣﺘﯽ ﮐﺸﻒ ﺣﺠﺎﺏب ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ‪ ١۱٣۳١۱٣۳‬ﺷﻤﺴﯽ‪.‬‬
‫‪ –٧۷‬ﺗﺮﻭوﯾﺞ ﺗﮏﺯزﻧﯽ ﻭو ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺗﻌﺪﹼّﺩد ﺯزﻭوﺟﺎﺕت‪.‬‬
‫‪ –٨۸‬ﺍاﺭرﺍاﺋﮥ ﻭوﻃﻦﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﺍاﺯز ﻃﺮﯾﻖ ﺍاﻣﺎﻧﺖ ﻭو ﺻﺪﺍاﻗﺖ ﺩدﺭر ﺧﺪﻣﺖ ﻭوﻃﻦ‪.‬‬
‫‪ –٩۹‬ﺭرﺩد‪ ‬ﻭو ﻃﺮﺩد ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﺠﺎﺳﺖ ﻣﻠﻞ ﻭو ﻧﺤﻞ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﻭو ﻋﺎﺩدﯼی ﮐﺮﺩدﻥن ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﺑﯿﻦ‬
‫ﺍاﻻﺩدﯾﺎﻥن‪.‬‬
‫‪ –١۱٠۰‬ﺑﺎﺯزﮔﺮﺩدﺍاﻧﺪﻥن ﺣﺲ‪ ‬ﻣﻨﺎﻋﺖ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﻭو ﺍاﻋﺘﻼﺀء ﻧﺎﻡم ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﺧﺎﺭرﺟﯽ‪.‬‬
‫‪ –١۱١۱‬ﺗﺤﮑﯿﻢ ﺍاﺩدﺏب ﻓﺎﺧﺮ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖﺩدﺍاﺩدﻥن ﻣﺠﺪﹼّﺩد ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺒﺎﺭرﺯزﮤۀ‬
‫ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽﻫﺎ ﺩدﺭر ﻫﻨﺪ ﻭو ﺭرﻭوﺱسﻫﺎ ﺩدﺭر ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﺪﹼّﺕتﻫﺎ ﻗﺒﻞ ﺟﻨﺒﮥ ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺩدﺳﺖ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫‪ –١۱٢۲‬ﺍاﺣﯿﺎﺀء ﻭو ﺗﻮﺳﻌﮥ ﺑﺮﺧﯽ ﻫﻨﺮﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‪ ،‬ﻣﻌﻤﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﻭو ﻏﯿﺮ ﺁآﻥن‪.‬‬
‫ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻏﺎﺯز ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﯾﮑﺼﺪ ﻭو ﺷﺼﺖ ﻭو ﺍاﻧﺪﯼی ﺳﺎﻝل ﺑﯿﺶ‬
‫ﻧﮕﺬﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤ‪‬ﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻣﻘﺎﺭرﻥن ﻣﺮﺣﻠﮥ ﻣﺠﻬﻮﻟﯿﺖ ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺧﺼﻮﺹص ﻣﻘﻬﻮﺭرﯾﺖ ‪ ١۱٩۹‬ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻠﲐﻫﺬﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥن ﻭوﻗﺖ ﮐﺎﻓﯽ‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺁآﻧﭽﻪ ﻃﺮﺡح ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ‬
‫ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺛﺮﺍاﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺪﹼّﺕت ﮐﻮﺗﺎﻩه ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭو‬
‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﭘﺪﯾﺪﺍاﺭر ﺷﺪﻩه ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﺍاﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﮐﺎﯾﻦ ﻫﻨﻮﺯز ﺍاﺯز ﻧﺘﺎﺋﺞ ﺳﺤﺮ ﺍاﺳﺖ‬ ‫ﺑﺎﺵش ﺗﺎ ﺻﺒﺢ ﺩدﻭوﻟﺘﺶ ﺑﺪﻣﺪ‬

‫‪ –١۱‬ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‬
‫ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺟﻬﺖ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﻭو ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺍاﺭرﺯزﺵش ﻋﻠﻢ ﻭو‬
‫ﺗﮑﻨﻮﻟﻮﮊژﯼی ﻏﺮﺑﯽ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﺮﺩد ﻭو ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﻣﺘﺰﻟﺰﻝلﮐﺮﺩدﻥن ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﺳﻠﻄﮥ ﻋﻠﻤﺎﯼی‬
‫ﻣﺬﻫﺐ ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﺍاﺻﻠﯽ ﺣﻔﻆ ﺳﻨﻦ ﮐﻬﻨﻪ ﻭو ﭘﻮﺳﯿﺪﻩه ﻭو ﻣﺎﻧﻊ ﻋﻤﺪﮤۀ ﻧﻔﻮﺫذ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﻏﺮﺏب‪،‬‬

‫‪320‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﺘﯽ ﺟﻬﺎﺕت ﻣﺜﺒﺖ ﻭو ﺳﺘﻮﺩدﻧﯽ ﺁآﻥن‪ ،‬ﺑﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺣﺘﯽ ﺗﻌﺪﺍاﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﮐﻪ ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻭو ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺍاﻗﺪﺱس ﺁآﻣﺪﻩه‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﺣﺬﻑف ﻣﻨﺒﺮ ﻭو ﺍاﻟﻐﺎﺀء ﻧﻤﺎﺯز ﺟﻤﺎﻋﺖ )ﺟﺰ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺻﻠﻮﺓة‬
‫ﻣﯿﺖ( ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻓﺮﻣﺎﻧﺮﻭوﺍاﺋﯽ ﻗﺸﺮ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿﻮﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻠﻘﹼّﯽ ﺷﻮﺩد؛ ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺳﺘﻮﺭر‬
‫ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐﻪ ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺁآﻣﺪﻩه ﻭو ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻣﻌﻨﺎﯼی ﺧﺘﻢ ﻣﺮﺟﻌﯿﺖ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻭو ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﮐﻮﺭرﮐﻮﺭرﺍاﻧﮥ ﻋﺎﻣ‪‬ﮥ ﻣﺮﺩدﻡم ﺍاﺯز ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺷﺮﻉع ﺣﺘﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﺪﻧﯽ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺍاﻣﻮﺭر ﺩدﯾﻨﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿﻪ ﻓﯽﺍاﻟﻮﺍاﻗﻊ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻫﺪﻑفﻫﺎﯾﺶ‬
‫ﻧﺸﺎﻥنﺩدﺍاﺩدﻥن ﺧﻄﺎﯼی ﻋﻠﻤﺎﯼی ﻣﺬﻫﺐ ﺩدﺭر ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺟﺪﯾﺪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬﺍا ﺣﻖ‪‬‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻧﯽ ﭼﻮﻥن ﮊژﺍاﻧﺖ ﺁآﻓﺎﺭرﯼی ﮐﻪ ﺳﺨﻦ ﺍاﺯز ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﻪﺳﺎﺯزﯼی‬
‫‪٢۲٠۰‬‬
‫ﻧﻬﻀﺖ ﻣﺸﺮﻭوﻃﯿﺖ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﺰﻭوﻡم ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻮﻡم ﻭو ﻓﻨﻮﻥن ﻣﺪﺭرﻥن ﺭرﺍا ﺫذﯾﻼ‪‬‬
‫ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻃﺮﺍاﺯزﺍاﺕت ﺁآﻣﺪﻩه‪ :‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺻﻨﻌﺖ ﺍاﺯز ﺍاﻓﻖ ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻏﺮﺏب ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر ﻭو ﻧﻬﺮ ﻫﻨﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﺑﺤﺮ ﺁآﻥن ﺟﻬﺖ ﺟﺎﺭرﯼی‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎﻧﺼﺎﻑف ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﻗﺪﺭر ﻧﻌﻤﺖ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺷﺖ )ﺹص ‪.(٢۲٠۰‬‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ‪ :‬ﺩدﺍاﻧﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﻧﻌﻤﺖﻫﺎﯼی ﺑﺰﺭرﮒگ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺁآﻥن ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﻻﺯزﻡم )ﺹص ‪.(٢۲١۱‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺬﮐﻮﺭر‪ :‬ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻮﻡم ﻭو ﻓﻨﻮﻥن ﺍاﺯز ﻫﺮ ﻗﺒﯿﻞ ﺟﺎﺋﺰ‪ ،‬ﻭوﻟﮑﻦ ﻋﻠﻮﻣﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻧﺎﻓﻊ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺳﺒﺐ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻋﺒﺎﺩد ﺍاﺳﺖ )ﺹص ‪.(١۱٣۳‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺗﺠﻠﹼّﯿ‪‬ﺎﺕت ﻣﺴﻄﻮﺭر‪ :‬ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﺳﻮﻡم ﻋﻠﻮﻡم ﻭو ﻓﻨﻮﻥن ﻭو ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻠﻢ ﺑﻤﻨﺰﻟﮥ‬
‫ﺟﻨﺎﺡح ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺮﻗﺎﺕت ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺻﻌﻮﺩد‪ .‬ﺗﺤﺼﯿﻠﺶ ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﻻﺯزﻡم‪،‬‬
‫ﻭوﻟﮑﻦ ﻋﻠﻮﻣﯽ ﮐﻪ ﺍاﻫﻞ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻣﻨﺘﻔﻊ ﺷﻮﻧﺪ ‪ ...‬ﺻﺎﺣﺒﺎﻥن ﻋﻠﻮﻡم ﻭو ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺭرﺍا ﺣﻖ‪‬‬
‫ﻋﻈﯿﻢ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ )ﺹص ‪.(٢۲٨۸‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺩدﻭو ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻭو ﻧﻤﻮﺩدﺍاﺭر ﮐﺎﻣﻞ ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ‬
‫ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﹶَﺲ ﮐﺎﺭرﯼی ﻏﯿﺮ ﺳﻨﹼّﺘﯽ ﻣﯽﮐﺮﺩد‪ ،‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺑﭽﻪﺍاﺵش ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺪﺍاﺭرﺱس ﺟﺪﯾﺪ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﺳﺘﺎﺩد‪ ،‬ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﻪ ﻣﯽﺧﻮﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﺣﺘﯽ ﻋﯿﻨﮏ ﻣﯽﺯزﺩد ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﺎﺑﯽ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‬
‫)ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺩدﮐﺘﺮ ﻓﺮﯾﺪﻭوﻥن ﻭوﻫﻤﻦ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻧﻔﻮﺫذ ﺍاﻧﺪﯾﺸﻪﻫﺎﯼی ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮ ﻧﻬﻀﺖ‬
‫ﺭرﻭوﺷﻦﻓﮑﺮﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺧﻮﺷﻪﻫﺎﯼی ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪.(١۱۵‬‬

‫‪321‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –٢۲‬ﺗﻀﻌﯿﻒ ﻗﺪﺭرﺕت ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺷﺮﻉع‬
‫ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻫﯿﭻ ﻣﺎﻧﻌﯽ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﻩه ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﻭو ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺍاﺯز ﺳﺪﹼّ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﺧﺮﺍاﻓﺎﺕت‪،‬‬
‫ﺗﻌﺼ‪‬ﺒﺎﺕت‪ ،‬ﻭو ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺷﺮﻉع ﻧﯿﺮﻭوﻣﻨﺪﺗﺮ ﻧﺒﻮﺩد‪ ،‬ﻋﻠﻤﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﻫﺮ ﻧﻮﺁآﻭوﺭرﯼی‪،‬‬
‫ﺣﺘﯽ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﺑﺮﻕق ﺷﻮﺍاﺭرﻉع ﻭو ﻣﻨﺎﺯزﻝل‪ ،‬ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﺪﺍاﺭرﺱس ﺟﺪﯾﺪ‪ ،‬ﻣﻦﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﻟﻔﻨﻮﻥن‪،‬‬
‫ﺧﺮﻭوﺝج ﺯزﻧﺎﻥن ﺍاﺯز ﺯزﺍاﻭوﯾﮥ ﺧﻤﻮﻝل‪ ،‬ﻭو ﻧﻈﺎﺋﺮ ﺁآﻥن ﺳﺮﺳﺨﺘﺎﻧﻪ ﻣﻘﺎﻭوﻣﺖ ﻭو ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻣﯽﮐﺮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺑﺎﺑﯽ–ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺍاﺯز »ﻣﺮﺍاﺟﻊ« ﻣﺬﻫﺒﯽ ﻭو ﺗﺴﻠﹼّﻂ ﻣﻄﻠﻖ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﺑﺮ ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﻣﺮﺩدﻡم ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺮﺍاﻧﺪﺍاﺧﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺭرﺍاﻩه ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻫﻤﻮﺍاﺭر ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻟﮥ‬
‫»ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ« ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻧﻮﺁآﻭوﺭرﯼیﻫﺎﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﺭرﺍا ﮐﻪ‬
‫ﻣﻨﺎﻓﯽ ﺳﻠﻄﮥ ﻧﺎﻣﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺍاﺳﻼﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﺑﺮﺷﻤﺮﺩدﻩهﺍاﻡم ﻭو ﺗﮑﺮﺍاﺭر ﺁآﻥن ﻣﺤﻤﻠﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺳﺮﺷﺎﺭر ﺍاﺯز ﺍاﻧﺘﻘﺎﺩد ﺻﺮﯾﺢ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺷﺮﻉع ﺳﺎﺑﻖ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺑﻐﺪﺍاﺩد(‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺍاﻧﺘﻘﺎﺩد ﺍاﺯز ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺩدﯾﻦ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻨﺎﻥن ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺗﺎﺯزﻩهﺍاﯼی ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﺍاﺯز ﺟﻤﺎﻝل ﺣﻖ‪ ‬ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺟﺰ ﻫﻮﱝ‪ ،‬ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﺠﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻏﯿﺮ ﺫذﻫﺐ‬
‫ﻣﺬﻫﺒﯽ ﻧﯿﺎﻓﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺿﻼﻟﺖ ﮐﺎﻣﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺿﻤﻨﺎﹰً ﻋﻮﺍاﻣﻞ ﺍاﺣﺘﺠﺎﺏب ﺧﻠﻘﻨﺪ؛ ﻭو‬
‫ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺩدﯾﻦ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﺘﺎﺭرﻩهﻫﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﺒﻮﺍاﺕت ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﺳﻤﺎﻭوﯼی ﺑﺎﯾﺪ ﺩدﺭر ﺁآﺧﺮﺍاﻟﺰ‪‬ﻣﺎﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺳﺎﻗﻂ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺸﺒﯿﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻀﻌﯿﻒ ﻗﺪﺭرﺕت ﻋﻠﻤﺎﺀء ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻧﻘﺮﺍاﺽض ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻗﺎﺟﺎﺭر ﺩدﺭر ﻋﺼﺮ ﭘﻬﻠﻮﯼی ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﺪ ﻭو‬
‫ﻣﺼﺪﺍاﻕق »ﻋﺰ‪‬ﺕت ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﻃﺒﻘﻪ ﺍاﺧﺬ ﺷﺪ‪ ،‬ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻭو ﺍاﻣﺮﺍاﺀء« ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻭوﻗﺎﯾﻊ ﺳﯽ‬
‫ﺳﺎﻝل ﺍاﺧﯿﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﺑﺎﺯزﮔﺸﺖ ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﻋﺰ‪‬ﺕت ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺷﺮﻉع ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺫذﻫﻦ‬
‫ﻣﺠﺴ‪‬ﻢ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻗﺪﺭرﺕت ﻭو ﻋﺰ‪‬ﺕت ﺑﺮ ﻧﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺳﻠﺤﻪ ﻭو‬
‫ﺗﺨﻮﯾﻒ ﻣﺘﹼّﮑﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺍاﺑﺪﯼی ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺟﺪﺍاﺋﯽ ﻣﺬﻫﺐ ﺍاﺯز‬
‫ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺮ ﺭرﻭوﺯز ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی‪ ،‬ﺣﺘﯽ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺟﻤﻊ ﻋﻠﻤﺎﺀء )ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻭوﻻﯾﺖ‬
‫ﻓﻘﯿﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ(‪ ،‬ﭘﯿﺪﺍا ﻣﯽﮐﻨﺪ )ﺣﺘﯽ ﻋﻠﻤﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺩدﯾﺮﻭوﺯز ﻣﻮﺍاﻓﻖ ﺁآﻣﺪﻥن ﺭرﮊژﯾﻢ ﺟﺪﯾﺪ‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ(‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺏب ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺯز ﻭوﺍاﺣﺪ ﺛﺎﻧﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ "ﺑﺰﻋﻢ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﻋﻠﻮ‪‬‬
‫ﺭرﺿﺎﯼی ﺣﻖ‪ ‬ﺳﯿﺮ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺤﻘﹼّﻖ ﺣﻖ‪ ‬ﺑﺂﯾﺎﺕت ﻗﺪﺭرﺕت ﺧﻮﺩد ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو‬

‫‪322‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫﻤﯿﻦ ﺫذﻝل‪ ‬ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺍاﺳﻼﻡم ﺭرﺍا ﺑﺲ ﮐﻪ ﺑﻨﺴﺒﺖ ﺍاﺳﻼﻡم ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻋﻠﻢ ﺍاﺳﻼﻡم ﺭرﺍا ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫‪٢۲١۱‬‬
‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﮐﻼﻡم ﺍاﻭو ﻣﺤﻘﹼّﻖ ﺍاﺳﻼﻡم ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪".‬‬

‫‪ –٣۳‬ﺗﺮﻭوﯾﺞ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﺗﺮﮎک ﺗﻘﻠﯿﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻋﻈﻢ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺁآﺋﯿﻦ ﺟﺪﯾﺪ ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺷﺨﺼﯽ ﻭو ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ ‬ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﺍاﯾﻘﺎﻥن ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ ﺍاﻫﻤ‪‬ﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﺷﺮﺍاﻓﺖ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﺩدﻭوﻡم ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد‬
‫ﺻﻔﺤﺎﺕت ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻟﺰﻭوﻡم ﺣﻘﯿﻘﺖﺟﻮﺋﯽ ﻭو ﺭرﺍاﻩهﻫﺎ ﻭو ﺷﺮﺍاﺋﻂ ﺁآﻥن ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻐﺮﺏبﺯزﻣﯿﻦ ﻋﻘﻞﮔﺮﺍاﺋﯽ ﻗﺮﻭوﻥن ﻫﻔﺪﻩه ﻭو ﻫﯿﺠﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﻇﻬﻮﺭر ﻋﻠﻮﻡم‬
‫ﺟﺪﯾﺪ ﻫﻤﻮﺍاﺭر ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭو ﺑﻪ ﮔﺰﺍاﻑف ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﺍاﮔﺮ ﺑﮕﻮﺋﯿﻢ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻫﻢ ﺑﻪ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺗﺤﻮ‪‬ﻝل ﻓﮑﺮﯼی ﺑﺮﺍاﯼی ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺩدﺭر ﻋﺼﺮ ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﻧﯿﺎﺯز ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺯزﻣﯿﻨﻪﺳﺎﺯزﯼی ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﻧﻮﯾﻦ ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﮐﺎﺭرﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻏﺮﺏب ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺩدﮐﺎﺭرﺕت ﻭو‬
‫ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎﻥن ﻋﻘﻞﮔﺮﺍاﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺻﻮﺭرﺕت ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ‪ ٢۲٢۲.‬ﺑﻪ ﻗﻮﻝل ﻣﺆﻟ‪‬ﻒ ﺳﯿﺮ ﺣﮑﻤﺖ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﻭوﭘﺎ‪:‬‬
‫"ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻓﺮﻧﺴﯿﺲ ﺑﯿﮑﻦ ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻭو ﺩدﮐﺎﺭرﺕت ﻓﺮﺍاﻧﺴﻮﯼی ﻗﻠﻌﻪ ﻭو ﺣﺼﺎﺭرﯼی ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻗﺮﻭوﻥن ﻭوﺳﻄﲐ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﻭو ﻣﺤﺒﻮﺱس ﮐﺮﺩدﻥن ﺫذﻫﻦ ﻭو ﻋﻘﻞ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‬
‫ﺧﺮﺍاﺏب ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺳﺪﮤۀ ﻫﻔﺪﻫﻢ ﻭو ﻗﺮﻭوﻥن ﻣﺎﺑﻌﺪ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥن ﺫذﻭوﻕق ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺁآﻧﺎﻥن ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﻋﻤﻠﯿﺎﺕت ﮐﭙﺮﻧﯿﮏ ﻭو ﮔﺎﻟﯿﻠﻪ ﻭو ﮐﭙﻠﺮ ﻭو ﻫﺎﺭرﻭوﯼی ﻭو ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪﺍاﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻗﺒﯿﻞ‬
‫ﺑﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕت ﻋﻠﻤﯽ ﺍاﻓﺘﺎﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺯزﻭوﺩدﯼی ﺩدﺍاﻣﻨﮥ ﺁآﻥن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕت ﻭوﺳﻌﺖ ﯾﺎﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ‬
‫ﺣﺎﻟﯿﻪ ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﭘﺲ ﻧﯿﺰ ﻧﻤﯽﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﺑﻪ ﮐﺠﺎ ﺣﺘﯽ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺭرﺳﯿﺪ‪) ".‬ﺻﺺ ‪–١۱۶۴‬‬
‫‪(١۱۶۵‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺭرﺟﻮﻉع ﮐﻨﯿﻢ ﺑﻪ ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﻣﻦ ﺁآﻗﺎﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻠﭙﺎﯾﮕﺎﻧﯽ‬
‫ﻧﻤﻮﻧﮥ ﮐﺎﻣﻠﯽ ﺑﻮﺩد ﺍاﺯز ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪﺍاﻧﯽ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ‬
‫ﮐﻪ ﭼﻪ ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ ﺭرﻭوﺵشﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﻧﻘﺪ ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﻋﻘﺎﺋﺪ‪ ،‬ﻭو ﭼﻪ ﺍاﺯز ﻟﺤﺎﻅظ ﺍاﺣﺎﻃﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﺷﺘﮥ ﺧﻮﺩد ﺑﺎ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﻏﺮﺏب ﺑﺮﺍاﺑﺮﯼی ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ؛ ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﻗﺒﻮﻝل ﺁآﺋﯿﻦ ﺟﺪﯾﺪ‬
‫ﭘﺎﯼیﺑﻨﺪ ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﮐﻬﻦ ﻭو ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻋﺘﯿﻖ ﺑﻮﺩد ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺷﺮﺡح ﺣﺎﻟﺶ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻗﻀﯿﻪ ﺷﻬﺎﺩدﺕت‬
‫ﻣﯽﺩدﻫﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﻬﻢ‪‬ﺗﺮﯾﻦ ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﻗﺪﯾﻢ ﺟﻐﺮﺍاﻓﯿﺎ ﺭرﺍا ﮐﺸﻒ ﮐﺮﺩد ﻭوﻟﯽ ﻧﺸﺮ ﺁآﻥن‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺑﺎﺧﺘﺮ ﺳﭙﺮﺩد ﻭو ﺣﺘﯽ ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯز ﺍاﯾﻦ ﮐﺸﻒ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺧﻮﺩد ﻣﻨﺴﻮﺏب‬
‫‪٢۲٣۳‬‬
‫ﻧﮑﺮﺩد‪.‬‬

‫‪323‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ ۴‬ﻭو ‪ –۵‬ﺯزﻣﯿﻨﻪﺳﺎﺯزﯼی ﺩدﻣﻮﮐﺮﺍاﺳﯽ‬
‫‪ -‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻧﻈﺎﻡم ﺍاﺩدﺍاﺭرﯼی ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﮥ ﺩدﻣﻮﮐﺮﺍاﺳﯽ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻟﺰﻭوﻡم ﺩدﻣﻮﮐﺮﺍاﺳﯽ‬
‫ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺩدﻧﯿﺎ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺷﺪﻧﺪ‪" :‬ﺍاﻣﻮﺭر ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺳﻼﻃﯿﻦ ﻭو‬
‫ﺭرﺅؤﺳﺎﯼی ﻋﺎﺩدﻝل ﻭو ﺍاﻣﻨﺎﺀء ﺑﯿﺖ ﻋﺪﻝل ﺷﺪﻩه ﻭو ﻣﻨﺼﻔﯿﻦ ﻭو ﻣﺘﺒﺼﺮﯾﻦ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺗﻔﻜﹼّﺮ‪،‬‬
‫ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﻧﯿﺮ ﻋﺪﻝل ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﯿﻦ ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﺑﺎﻃﻦ ﺩدﺭر ﺁآﻧﭽﻪ ﺫذﻛﺮ ﺷﺪﻩه ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺣﺎﻝل ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻟﻨﺪﺭرﻩه )‪ (Londres‬ﺍاﻣﺖ ﺍاﻧﮕﻠﯿﺰ ﺑﺂﻥن ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﻚ ﺧﻮﺏب ﺑﻨﻈﺮ ﻣﯿﺎﯾﺪ‬
‫ﭼﻪ ﻛﻪ ﺑﻨﻮﺭر ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻭو ﻣﺸﻮﺭرﺕت ﺍاﻣ‪‬ﺖ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻣﺰﯾ‪‬ﻦ ﺍاﺳﺖ‪)) ".‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪،‬‬
‫ﻃﺒﻊ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺹص ‪(296‬‬

‫ﻧﻈﺎﻡم ﺍاﺩدﺍاﺭرﯼی ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﯾﮏ ﺳﺎﺑﻘﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻋﻤﻼ‪ ‬ﺩدﺭر‬
‫ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء )‪ (1921 – 1892‬ﻭو ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫)‪ (١۱٩۹۵٧۷–١۱٩۹٢۲١۱‬ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﺍاﺟﺮﺍاﺀء ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﺷﺪ ﺑﯽﺗﺮﺩدﯾﺪ ﺳﺮﻣﺸﻘﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺩدﺭر ﮐﻮﭼﮑﺘﺮﯾﻦ ﻧﻘﺎﻁط ﻫﻢ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﻣﻮﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﯾﮏ ﻣﺤﻔﻞ‬
‫ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﺤﻠﯽ ﻭو »ﻣﺸﻮﺭرﺕت ﺍاﻣ‪‬ﺖ« ﺣﻞ‪ ‬ﻭو ﻓﺼﻞ ﻭو ﺗﻤﺸﯿﺖ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻓﺮﺍاﻭوﺍاﻥن‬
‫ﻣﺤﺎﻓﻞ ﻣﺤﻠﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﺮﺍاﺟﻌﮥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻭو ﭼﻪ ﻗﺪﺭر ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺍاﺳﺖ ﺑﯿﻦ ﻧﻈﻢ ﺍاﺩدﺍاﺭرﯼی ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو‬ ‫‪٢۲۴‬‬
‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺩدﺍاﻭوﺭرﯼی ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺎﺧﺘﺎﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺷﺮﻉع ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺮﺩدﻡم ﺣﻖ‪ ‬ﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﻋﻘﯿﺪﻩه ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﻗﺎﺋﻞ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﻣ‪‬ﮥ ﺧﻠﻖ ﺑﺎﯾﺪ ﻋﯿﻨﺎﹰً ﺣﮑﹼّﺎﻡم ﺷﺮﻉع ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺟﻊ ﺗﻘﻠﯿﺪ‬
‫‪٢۲۵‬‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﻧﯽ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪ )‪ (١۱٨۸٧۷۵‬ﺑﺎﯾﺪ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺛﺮ ﻓﺰﻭوﻥن ﺍاﺯز ﯾﮏ ﺭرﺑﻊ ﻗﺮﻥن ﻗﺒﻞ‬
‫ﺍاﺯز ﻣﺸﺮﻭوﻃﯿﺖ )‪ (١۱٩۹٠۰۶‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺭرﻭوﺷﻦﻓﮑﺮﺍاﻥن ﺯزﻣﺎﻥن ﮐﻪ ﻏﺎﻓﻞ ﺍاﺯز ﻫﻮﯾﺖ‬
‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮤۀ ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﺋﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﻣﻮﮐﺮﺍاﺳﯽ ﻭو ﺍاﺻﻼﺡحﻃﻠﺒﯽ ﺷﺪ ﻭو ﻧﹸُﺴ‪‬ﺦ ﺩدﺳﺖﻧﻮﯾﺲ‬
‫ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﭼﻮﻥن ﻭوﺭرﻕق ﺯزﺭر ﻣﯽﺑﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻣﯽﺧﻮﺍاﻧﺪﻧﺪ ﻭو ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﻣﯽﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﻣﯽ‬
‫ﺗﻮﺍاﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺳﻬﻤﯽ ﺩدﺭر ﭘﯿﺪﺍاﺋﯽ ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻣﺸﺮﻭوﻃﻪﺧﻮﺍاﻫﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﹰً‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﯾﻨﺪﮤۀ ﺍاﯾﺎﻡم ﺍاﺳﻨﺎﺩد ﻭو ﻣﺪﺍاﺭرﮎک ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺩدﺳﺘﺮﺱس ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪.‬‬

‫‪324‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺯز ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮﯾﻦ ﺧﺪﻣﺎﺕت ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺩدﻣﻮﮐﺮﺍاﺳﯽ ﯾﮑﯽ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﺪﺍاﺭرﺱس ﺍاﺑﺘﺪﺍاﺋﯽ ﻭو‬
‫ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺍاﺯز ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻣﻈﻔﹼّﺮﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦﺷﺎﻩه ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺷﻤﺎﺭر ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺯز ﭘﻨﺠﺎﻩه ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﮐﺮﺩد ﻭو‬
‫ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺩدﺭر ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻭو ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺩدﺧﺘﺮﺍاﻥن ﻭو ﺑﺎﺳﻮﺍاﺩد ﮐﺮﺩدﻥن ﺯزﻧﺎﻥن ﻧﻘﺸﯽ ﺳﺘﻮﺩدﻧﯽ ﺍاﯾﻔﺎ ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪،‬‬
‫ﻧﻘﺸﯽ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﺍاﺳﺮﺍاﺋﯿﻠﯽ ﺩدﺍاﻧﺸﮕﺎﻩه ﺣﯿﻔﺎ ﭘﺮﻓﺴﻮﺭر ﺳﻮﻟﯽ ﺷﺎﻫﻮﺭر ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺑﻪ‬
‫ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ )ﻧﺸﺮ ‪(٢۲٠۰٠۰٩۹‬؛ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﻓﻌ‪‬ﺎﻝلﮐﺮﺩدﻥن ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺯزﻧﺎﻥن‬
‫ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﭘﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺗﺒﻌﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺣﺎﺋﺰ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻓﻌ‪‬ﺎﻟﯿ‪‬ﺖ ﻫﺎﯼی ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬
‫ﻣﺸﺎﺭرﮐﺘﯽ ﺑﺲ ﻗﻠﯿﻞ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﻣﺸﻘﯽ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﻃﺎﻫﺮﻩه ﻗﺮ‪‬ﺓةﺍاﻟﻌﯿﻦ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺯزﻧﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﺳﺮﺍاﺳﺮ ﻣﺸﺮﻕقﺯزﻣﯿﻦ ﺩدﺍاﺩد ﺑﯽﮔﻤﺎﻥن ﻣﺒﺪﺃأ ﺗﺤﻮ‪‬ﻟﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﺯزﻧﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ‬
‫ﺣﺘﯽ ﺩدﺭر ﺟﻤﻬﻮﺭرﯼی ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻫﻨﻮﺯز ﺗﻘﺎﻭوﯾﻢ ﺯزﻧﺎﻥن ﺍاﺯز ﺳﺮﻣﺸﻖ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭرﺁآﻣﯿﺰ ﺍاﻭو ﯾﺎﺩد ﻣﯽ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ ۶‬ﻭو ‪ –٧۷‬ﺍاﻋﺘﻼﺀء ﻣﻘﺎﻡم ﻭو ﺣﻔﻆ ﺣﻘﻮﻕق ﺯزﻥن‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻋﺮﺻﮥ ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻫﺪﺍاﯾﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺩدﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﺨﺸﯿﺪ ﺍاﻋﻼﻡم ﺗﺴﺎﻭوﯼی‬
‫ﺯزﻥن ﻭو ﻣﺮﺩد ﺩدﺭر ﺷﺮﺍاﻓﺖ ﻭو ﺣﻘﻮﻕق ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺭرﻋﺎﯾﺖ‬
‫ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﻭو ﺳﻨﻦ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺗﻌﺪﹼّﺩد ﺯزﻭوﺟﺎﺕت ﺭرﺍا ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﻨﻊ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم )ﺍاﻗﺪﺱس( ﺑﺮﻣﯽﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﺭرﺿﺎﯾﺖ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺑﺎ ﺍاﻗﺘﻨﺎﻉع ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮ ﻭوﺍاﺣﺪ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ )‪ (١۱٩۹۵٧۷–١۱٩۹٢۲١۱‬ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﻋﻤﻞ‬
‫ﺩدﺭرﺁآﻣﺪ ﻭو ﭼﻨﺪﺯزﻧﯽ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﻗﻄﻌﯽ ﻭو ﻧﻬﺎﺋﯽ ﻣﻤﻨﻮﻉع ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو‬
‫ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﺷﺨﺼﯽ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﮐﻪ ﺳﺮﻣﺸﻖ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺟﺎﯼی ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﺩدﺭر ﺣﮑﻢ‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﺯزﻭوﺟﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﯽﮔﺬﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺳﺆﺍاﻝل ﻭو ﺟﻮﺍاﺑﯽ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه )ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪ ،۴‬ﺹص ‪:(١۱٧۷۴‬‬
‫"ﺳﺆﺍاﻝل‪ :‬ﺗﻌﺪﹼّﺩد ﺯزﻭوﺟﺎﺕت ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺍاﺳﺖ؟ ﺟﻮﺍاﺏب‪ :‬ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﮐﻠﻤﮥ ﻓﺎﻥن ﺧﻔﺘﻢ ﺍاﻻ‪ ‬ﺗﻌﺪﻟﻮﺍا‬
‫ﻓﻮﺍاﺣﺪﺓة ﺩدﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻋﻨﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﮑﻢ ﻭوﺍاﺣﺪ ﻣﻘﺒﻮﻝل ﺍاﺳﺖ ‪ ...‬ﺗﻌﺪﹼّﺩد‬
‫‪٢۲۶‬‬
‫ﺯزﻭوﺟﺎﺕت ﺳﺒﺐ ﻓﺴﺎﺩد ﻋﺎﺋﻠﻪ ﺍاﺳﺖ‪".‬‬
‫ﺑﺮﺍاﺑﺮﯼی ﺯزﻥن ﻭو ﻣﺮﺩد ﺩدﺭر ﺑﻬﺮﻩهﻣﻨﺪﯼی ﺍاﺯز ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻭو ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺍاﻋﻼﻡم‬
‫ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺑﺮﺍاﺑﺮﯼی ﺩدﺭر ﺷﻐﻞ ﻭو ﮐﺎﺭر ﻭو ﺣﯿﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺍاﺯز ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺷﺪ ﻭو ﻣﺘﺪﺭر‪‬ﺟﺎﹰً ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﺷﺮﻕق ﮐﻪ ﺁآﻣﺎﺩدﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺗﺤﻮ‪‬ﻝل ﺍاﻧﻘﻼﺑﯽ ﻧﺒﻮﺩدﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ‬

‫‪325‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺟﺮﺍاﺀء ﺩدﺭرﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭرﯼی ﮐﻪ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺧﺎﻧﻢﻫﺎ ﺩدﺭر ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﺤﻠﯽ ﻭو ﻣﻠﹼّﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﻫﮥ ﺁآﺧﺮ ﺣﯿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺷﺮﻕق )ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن( ﺑﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﻋﻤﻞ‬
‫ﮔﺬﺍاﺷﺘﻪ ﺷﺪ ﻭو ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺯزﻧﺎﻥن ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﺯزﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯼی ﺧﺪﻣﺖ ﻫﻢﮔﺎﻡم‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﭘﯿﺶ‬
‫ﻗﺪﻡم‪ ،‬ﻣﺮﺩدﺍاﻥن ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺤﻮ‪‬ﻟﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﺩدﺭر ﻓﻀﺎﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪،‬‬
‫ﺣﺘﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﻧﻌﮑﺎﺱس ﻭو ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺧﻮﯾﺸﺎﻥن ﻏﯿﺮﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ ﻭو ﻧﺎﭼﺎﺭر ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻇﺮﻭوﻑف ﻣﺮﺗﺒﻄﻪ ﮐﺎﺭرﮔﺮ ﻣﯽﺍاﻓﺘﺎﺩد‪.‬‬
‫ﺷﻮﺍاﻫﺪﯼی ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺷﻬﺮ ﻃﻬﺮﺍاﻥن ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺑﺎﻧﻮﺍاﻥن ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺣﺘﯽ ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺍاﻋﻼﻡم ﺭرﻓﻊ‬
‫ﺣﺠﺎﺏب ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺭرﺿﺎﺷﺎﻩه ﭘﻬﻠﻮﯼی )‪ ١۱٧۷‬ﺩدﯼیﻣﺎﻩه ‪ (١۱٣۳١۱۴‬ﭼﺎﺩدﺭر ﺳﯿﺎﻩه ﺍاﺯز ﺳﺮ ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﭼﻮﻥن ﻗﺪﺳﯿﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺍاﺷﺮﻑف ﺍاﺯز ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺯزﻧﺎﻥن ﺷﺮﻗﯽ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ‬
‫ﺗﺤﺼﯿﻼﺕت ﻋﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻣﻐﺮﺏبﺯزﻣﯿﻦ )ﺁآﻣﺮﯾﮑﺎ( ﺭرﻓﺘﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮﺧﯽ‬
‫ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺣﮑﻢ ﺻﯿﻐﻪ ﯾﺎ ﻣﺘﻌﻪ ﺑﻪ ﮐﻠﹼّﯽ ﻧﺴﺦ ﺷﺪ ﻭو ﺭرﺳﻢ ﺿﺮﺏب‬
‫ﻭو ﺟﺮﺡح ﻭو ﺍاﻧﻮﺍاﻉع ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻫﺮ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺯزﻧﺎﻥن ﻭو ﮐﻮﺩدﮐﺎﻥن ﺑﺮﺍاﻓﺘﺎﺩد ﻧﻤﯽ‬
‫ﺗﻮﺍاﻧﺴﺖ ﺩدﺭر ﻣﺤﯿﻂ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻉع ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﺪﻭوﻥن ﻃﻨﯿﻦ ﻭو ﺑﺪﻭوﻥن ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﺎﻗﯽ ﺑﻤﺎﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻤﺎ ﺁآﻥن ﮐﻪ‬
‫ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺍاﻧﻘﻼﺏب ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯز ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻉع ﭘﺎﯼی ﺑﻨﺪ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﺧﺎﻧﻮﺍاﺩدﮤۀ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥن‬
‫ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﺑﺎ ﻭوﺿﻊ ﻭو ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺧﺎﻧﻮﺍاﺩدﻩه ﮐﻮﺷﯿﺪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺣﻘﻮﻕق‬
‫ﺣﻘﹼّﮥ ﺯزﻧﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﻋﻄﺎﺀء ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﮐﻮﺷﺶ ﺭرﮊژﯾﻢ ﺟﺪﯾﺪ ﻣﻌﻄﻮﻑف ﺑﻪ ﺍاﻟﻐﺎﺀء‬
‫ﻭو ﻧﺴﺦ ﺁآﻥن ﺷﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻟﻪﺍاﯼی ﺩدﯾﮕﺮ )ﺧﻮﺷﻪﻫﺎﯼی ﺧﺮﻣﻦ ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺟﻠﺪ‬
‫‪ (١۱۶‬ﺗﺸﺮﯾﺢ ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻡم‪.‬‬
‫ﺩدﻻﺭرﺍاﻡم ﻣﺸﻬﻮﺭرﯼی ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎﺏب ﺭرﮒگ ﺗﺎﮎک )ﺟﻠﺪ ﺩدﻭوﻡم‪ ،‬ﺹص ‪ (٢۲٧۷۶‬ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪" :‬ﺗﺪﺍاﺑﯿﺮ‬
‫ﻋﻤﻠﯽ ﻭو ﮐﻮﺷﺶﻫﺎﯼی ﻋﻈﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﺗﺴﺎﻭوﯼی ﺯزﻥن ﻭو ﻣﺮﺩد ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻣﮑﺎﻧﺎﺕت ﺍاﯾﻦ ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺲ ﮐﻪ ﻣﺤﻔﻞ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻧﺴﻮﺍاﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿﻦ ﺗﺸﮑﹼّﻞﻫﺎﯼی ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﻫﻤﺎﻥن ﻧﯿﻤﮥ ﻋﺼﺮ ﻧﺎﺻﺮﯼی ﺑﺮﻗﺮﺍاﺭر ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﺎﺯزﺗﺎﺏب ﺗﺪﺍاﻭوﻡم ﺍاﯾﻦ‬
‫ﮐﻮﺷﺶﻫﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺳﻨﺪﯼی ﺣﯿﺮﺕتﺍاﻧﮕﯿﺰ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺳﻨﺪ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻋﮑﺴﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺷﺮﮐﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥن ﺯزﻥن ﺩدﺭر ﮐﻼﺱس ﺍاﺳﭙﺮﺍاﻧﺘﻮ ﺩدﺭر ﻗﺰﻭوﯾﻦ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪١۱٢۲٩۹٨۸‬ﺵش )‬
‫‪١۱٩۹١۱٩۹‬ﻡم(‪ ،‬ﺷﺶ ﺳﺎﻝل ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﺑﻪ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻦ ﺭرﺿﺎﺷﺎﻩه‪".‬‬

‫‪326‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﺪﻣﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻟﺠﻨﻪﻫﺎ ﯾﺎ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻧﺴﻮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻧﻘﺎﻁط ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺭرﺳﺎﻧﺪﻧﺪ‬
‫ﻭو ﺣﺘﯽ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺗﻌﺪﺍاﺩدﯼی ﺍاﺯز ﻣﺪﺍاﺭرﺱس ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﺧﺘﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻃﺮﺍاﻑف ﻭو ﺍاﮐﻨﺎﻑف ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺑﻪ‬
‫ﻫﻤ‪‬ﺖ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﯾﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺧﻮﺩد ﺷﺎﯾﺎﻥن ﺑﺤﺚ ﻣﻔﺼ‪‬ﻞ ﺟﺪﺍاﮔﺎﻧﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻧﺸﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫‪٢۲٧۷‬‬
‫ﺭرﻭوﺯزﯼی ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻣﺴﺘﻘﻠﯽ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ –٨۸‬ﻭوﻃﻦﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﺻﺎﺩدﻗﺎﻧﻪ‬
‫ﺑﯽﮔﻤﺎﻥن ﻭوﻃﻦﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﺍاﺣﺴﺎﺳﯽ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺍاﺳﺖ ﻧﺰﺩد ﻫﻤﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯿﺎﻥن ﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﯿﺎﻥن ﻣﻤﺘﺎﺯز ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻭوﻃﻦﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ‬
‫ﻗﯿﻮﺩد ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺻﺎﺩدﻗﺎﻧﻪ ﻭو ﻣﻘﺮﻭوﻥن ﺑﻪ ﺷﺮﺍاﻓﺖ ﻭو ﺍاﻣﺎﻧﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻘﯿ‪‬ﺪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪﺍاﺵش ﻓﺮﺩدﯼی ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡم ﺟﻨﺎﺏب ﺷﻌﺎﻉعﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﻼﺋﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻋﺼﺮ ﻗﺎﺟﺎﺭر ﺣﻘﻮﻕق‬
‫ﺳﺮﺑﺎﺯزﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥنﻫﺎ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻗﺰﻭوﯾﻦ‪ ،‬ﺑﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد ﺗﺎ ﺑﻪ ﯾﮑﺎﯾﮏ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺗﺤﻮﯾﻞ‬
‫ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺭرﺿﺎﺧﺎﻥن )ﭘﻬﻠﻮﯼی ﺑﻌﺪﯼی( ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺭرﺃأﺱس ﻗﺰﺍاﻕقﻫﺎ ﺩدﺭر ﺷﻬﺮ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺑﻮﺩد ﻣﺮﺩدﯼی ﺑﻮﺩد‬
‫ﻣﻘﺘﺪﺭر ﻭو ﺯزﻭوﺭرﮔﻮ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﻣﯽﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﮥ ﭘﻮﻝل ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻭو ﺗﺴﻠﯿﻢ ﮐﻨﺪ ﻭو ﺍاﻭو ﺑﯿﻦ‬
‫ﺳﺮﺑﺎﺯزﺍاﻥن ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏب ﻋﻼﺋﯽ ﺯزﯾﺮ ﺑﺎﺭر ﻧﻤﯽﺭرﻭوﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺭرﺿﺎﺧﺎﻥن ﻫﻢ ﻧﻤﯽ‬
‫ﺗﺮﺳﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻣﺪﹼّﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﻭوﻗﺘﯽ ﺭرﺿﺎﺧﺎﻥن ﺑﻪ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻣﯽﺭرﺳﺪ ﺍاﺯز ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﮐﺴﺎﻧﯽ‬
‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﮑﺎﺭرﯼی ﺩدﻋﻮﺕت ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭو ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﺎﻟﯽ ﻗﺸﻮﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻣﯽ ﺳﭙﺮﺩد ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻨﺎﺏب‬
‫‪٢۲٨۸‬‬
‫ﻋﻼﺋﯽ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﺧﻮﺩد ﺷﺎﻩه ﺩدﺭرﺳﺘﯽ ﻭوﯼی ﺭرﺍا ﺁآﺯزﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺗﺸﺎﺀء ﻗﻮﯾﺎﹰً ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﻫﯿﭻ ﻧﻮﻉع ﺧﯿﺎﻧﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻭوﻃﻦ ﺭرﺍا ﻣﺠﺎﺯز‬
‫ﻧﻤﯽﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﮐﺎﺭر ﺩدﻭوﻟﺖ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺟﺪﹼّﯼی ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﻣﺴﻠﻤﺎﹰً ﺍاﯾﻦ ﺻﻔﺎﺕت ﺣﺴﻨﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﯾﺪﮤۀ ﻫﻤﮑﺎﺭرﺍاﻥن ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺸﺎﻥن ﭘﻮﺷﯿﺪﻩه ﻧﻤﯽﻣﺎﻧﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻠﲐﻫﺬﺍا ﺷﮕﻔﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺗﺒﻌﯿﻀﺎﺕت ﻋﻤﻠﯽ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩه ﺩدﻭوﻟﺘﯽ )ﻭو ﮔﺎﻩه ﺍاﻣﺘﻨﺎﻉع ﺍاﺯز ﺍاﺳﺘﺨﺪﺍاﻡم ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن( ﻋﺪﹼّﮤۀ‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺭرﯾﺎﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪ ،‬ﻣﻌﺎﻭوﻧﺖ ﺭرﺳﯿﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﭼﻨﺪ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺟﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪:‬‬
‫‪٢۲٩۹‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫" ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﻭو ﺍاﻧﻘﯿﺎﺩد ﺭرﺍا ﺑﺤﮑﻮﻣﺖ ﺑﻤﻮﺟﺐ ﻧﺼﻮﺹص ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺠﺮﯼی‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ‪ ...‬ﻧﺺ‪ ‬ﻗﺎﻃﻊ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺑﺎﯾﺪ ﺧﯿﺮﺧﻮﺍاﻩه ﻭو ﺻﺎﺩدﻕق ﻭو ﻣﻄﯿﻊ ﻭو ﻣﻨﻘﺎﺩد‬

‫‪327‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺗﺄﻭوﯾﻠﯽ ﻧﻨﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﺟﺘﻬﺎﺩدﯼی ﻧﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﻗﯿﺪﯼی ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن‬
‫ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩد‪ .‬ﻫﺬﺍا ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟﻤﻘﺮﺑﯿﻦ‪ ".‬ﺍاﺷﺎﺭرﮤۀ »ﺍاﺟﺘﻬﺎﺩدﯼی ﻧﻔﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو ﻗﯿﺪﯼی ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻧﯿﺎﻭوﺭرﺩد«‬
‫ﺑﻪ ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﻋﻠﻤﺎﯼی ﺷﯿﻌﻪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﻭو ﺍاﻧﻘﯿﺎﺩد ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻇﻠﻢ‬
‫ﻧﻤﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﮔﺮﺩدﻥن ﻧﻬﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺴﺘﺨﺪﻣﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩه ﺩدﻭوﻟﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪:‬‬
‫"ﺑﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺖﭘﺮﺳﺘﯽ ﻭو ﻋﻔﹼّﺖ ﻭو ﭘﺎﮐﺪﺍاﻣﻨﯽ ﻭو ﺗﻨﺰﯾﻪ ﻭو ﺗﻘﺪﯾﺲ ﻭو ﻋﺪﺍاﻟﺖ‬
‫ﻭو ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﺳﻠﻮﮎک ﻭو ﺣﺮﮐﺖ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ‪) ".‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪ ،3‬ﺹص ‪(287‬‬

‫ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه‪:‬‬
‫"ﻫﺮ ﺫذﻟ‪‬ﺘﯽ ﺭرﺍا ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺗﺤﻤ‪‬ﻞ ﻧﻤﻮﺩد ﻣﮕﺮ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺑﻮﻃﻦ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺑﺤﮑﻮﻣﺖ ﻋﺎﺩدﻟﻪ‬
‫ﺧﯿﺎﻧﺖ ﮐﻨﺪ ﺑﺨﺪﺍا ﺧﯿﺎﻧﺖ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺧﺪﻣﺖ ﮐﻨﺪ ﺑﺨﺪﺍا ﺧﺪﻣﺖ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪".‬‬

‫‪ –٩۹‬ﻃﺮﺩد ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﺎﭘﺎﮐﯽ ﻣﻠﻞ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ‬
‫ﺍاﺯز ﻋﻮﺍاﻣﻠﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺣﯿﺎﺕت ﻋﻨﺼﺮﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻋﺪﹼّﮤۀ ﮐﺜﯿﺮﯼی ﺍاﺯز ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯿﺎﻥن ﻭو‬
‫‪٣۳٠۰‬‬
‫ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹص ﮐﻠﯿﻤﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺟﻠﺐ ﮐﺮﺩد ﻣﻼﺣﻈﮥ ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﻮﺩد‬
‫ﮐﻪ ﺧﻮﺩدﯼی ﻭو ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻡم ﻣﯽﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻗﻮﻝل ﺷﯿﻌﻪ ﺑﻪ ﻧﺠﺎﺳﺖ ﺍاﻗﻮﺍاﻡم ﻭو ﻣﺬﺍاﻫﺐ‬
‫ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮐﻠﹼّﯽ ﻣﺮﺩدﻭوﺩد ﻣﯽﺷﻤﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﮑﻢ‬
‫ﺭرﻓﻊ ﻧﺠﺎﺳﺖ ﺍاﺯز ﻣﻠﻞ ﺩدﯾﮕﺮ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺕت "ﻭو ﮐﺬﻟﮏ ﺭرﻓﻊ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﮑﻢ ﺩدﻭوﻥن‬
‫ﺍاﻟﻄﻬﺎﺭرﺓة ﻋﻦ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻻﺷﯿﺎﺀء ﻭو ﻋﻦ ﻣﻠﻞ ﺍاﺧﺮﯼی ﻣﻮﻫﺒﺔﹰً ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ" ﻭو ﺣﺘﯽ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﻣﻌﺎﺷﺮﺕت ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﻋﺎﺷﺮﻭو ﺍاﻣﻊ ﺍاﻻﺩدﯾﺎﻥن ﺑﺎﻟﺮﻭوﺡح ﻭو‬
‫ﺍاﻟﺮﯾﺤﺎﻥن ﻟﯿﺠﺪﻭوﺍا ﻣﻨﮑﻢ ﻋ‪‬ﺮﻑف‪ ‬ﺍاﻟﺮﺣﻤﻦ ﺍاﯾ‪‬ﺎﮐﻢ ﺍاﻥن ﺗﺄﺧﺬﮐﻢ ﺣﻤﯿﺔﹸُ ﺍاﻟﺠﺎﻫﻠﯿﻪ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﺒﺮﯾﻪ‪.‬‬
‫ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺪﺀء ﻣﻦ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﯾﻌﻮﺩد ﺍاﻟﯿﻪ ﺍاﻧﹼّﻪ ﻟﻤﺒﺪﺀء ﺍاﻟﺨﻠﻖ ﻭو ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ" ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ‬
‫ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻫﺮ ﻧﻮﻉع ﺗﻌﺼ‪‬ﺐ ﺟﺎﻫﻠﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺤﮑﻮﻡم ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺑﯿﻦ‬
‫ﺍاﺩدﯾﺎﻥن‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﻼﮎکﻫﺎﯼی ﺻﺪﺍاﻗﺖ ﺩدﺭر ﻧﺪﺍاﺷﺘﻦ ﺗﻌﺼ‪‬ﺐ ﻣﺬﻫﺒﯽ ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﺑﯿﻦﺍاﻻﺩدﯾﺎﻥن‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺭرﺍاﯾﺞ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻼﻑف ﺷﯿﻌﻪ ﮐﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﺩدﺧﺘﺮ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻏﯿﺮﻣﺴﻠﻤﺎﻥن ﺩدﻫﻨﺪ ﻭو ﺍاﻗﻠﹼّﯿ‪‬ﺖﻫﺎﯼی ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﻭو ﯾﻬﻮﺩدﯼی ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺯزﻧﺎﺷﻮﺋﯽ ﻓﺮﺯزﻧﺪﺍاﻥن‬

‫‪328‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺧﻮﺩد ‪ ،‬ﭼﻪ ﭘﺴﺮ ﻭو ﭼﻪ ﺩدﺧﺘﺮ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺬﺍاﻫﺐ ﺩدﯾﮕﺮ ﺳﺨﺖ ﺍاﮐﺮﺍاﻩه ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻭو ﻣﯽ ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﺎ‬
‫ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣ‪‬ﺪﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻣﺘﺪﺭرﺟﺎﹰً ﻣﻮﺭرﺩد ﭘﺬﯾﺮﺵش ﺟﺎﻣﻌﻪﻫﺎﯼی‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﻋﻢ ﺍاﺯز ﺍاﮐﺜﺮﯾﺖ ﻭو ﺍاﻗﻠﹼّﯿ‪‬ﺖ ﻫﻢ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬
‫ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﺳﻄﻮﺭر ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻭوﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﺩدﯾﺪﺍاﺭر ﺩدﻭو ﻋﻤﮥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺶ ﺩدﺭر ﻗﺰﻭوﯾﻦ‬
‫ﻣﯽﺭرﻓﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﺤﻀﺮﺷﺎﻥن ﭼﺎﯼی ﺻﺮﻑف ﻣﯽﺷﺪ ﮔﺎﻩه ﺩدﺭر ﺣﻀﻮﺭر ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩدﺭر ﻏﯿﺎﺏب ﻣﺎ ﮐﻪ‬
‫ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺯز ﺩدﯾﻦ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻣﯽﺷﺪﯾﻢ ﺍاﺳﺘﮑﺎﻥن ﻭو ﻧﻌﻠﺒﮑﯽ ﯾﺎ ﻇﺮﻑف ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﮤۀ ﻣﺎ ﺭرﺍا ﺩدﺭر‬
‫ﺣﻮﺽض ﻭوﺳﻂ ﺣﯿﺎﻁط ﮐﹸُﺮ ﻣﯽﺩدﺍاﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺧﯿﺎﻝل ﺧﻮﺩد ﺗﻄﻬﯿﺮ ﻣﯽﮐﺮﺩدﻧﺪ!‬

‫‪ –١۱٠۰‬ﺑﺎﺯزﮔﺮﺩدﺍاﻧﺪﻥن ﺣﺲ‪ ‬ﻣﻨﺎﻋﺖ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﻭو ﺍاﻋﺘﻼﺀء ﻧﺎﻡم ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺭرﺍا ﻫﺮﮔﺰ ﺩدﻋﻮﯼی ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺲ‪ ‬ﻣﻨﺎﻋﺖ‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯿﺎﻥن‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻗﺎﺟﺎﺭر ﺳﺮﮐﻮﻓﺘﮥ ﻣﻠﻞ ﺭرﺍاﻗﯿﮥ ﺟﻬﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺎﺯزﮔﺮﺩدﺍاﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ‬
‫ﮔﻤﺎﻥن ﻣﻦ ﻧﺎﺳﯿﻮﻧﺎﻟﯿﺴﻢ ﻋﺼﺮ ﭘﻬﻠﻮﯼی ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،‬ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﻭوﺳﯿﻊﺗﺮ ﻣﺮﺩدﻡم ﮐﻪ ﺳﻮﺍاﺩد ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‬
‫ﺑﺎ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﮥ ﻓﺮﺩدﻭوﺳﯽ‪ ،‬ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﺮ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕت ﺍاﯾﺮﺍاﻥنﺷﻨﺎﺳﺎﻥن‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﺑﺎﺳﺘﺎﻥن‪ ،‬ﺑﻬﺮﻩهﻣﻨﺪﯼی ﺍاﺯز ﻋﻠﻮﻡم ﻭو ﻓﻨﻮﻥن ﻏﺮﺑﯽ ﮐﻪ ﻃﺒﻌﺎﹰً ﺗﻮﺍاﻥن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﻮﺍاﺟﻬﻪ ﺑﺎ‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻭو ﭼﺎﻟﺶﻫﺎﯼی ﺭرﻭوﺯزﮔﺎﺭر ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﻣﯽﮐﺮﺩد‪ ،‬ﺩدﺭر ﺭرﺩدﮤۀ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻋﻮﺍاﻣﻠﯽ ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻏﺮﻭوﺭر ﻣﻠﹼّﯽ‬
‫ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻣﺜﺒﺖ ﮐﻠﻤﻪ ﺭرﺍا ﺍاﻋﺎﺩدﻩه ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻫﻤﮥ ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﭘ‪‬ﺮﺁآﻭوﺍاﺯزﻩه ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﻣﻬﺎﺟﺮﺍاﻥن ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺳﺮﺍاﺳﺮ ﺟﻬﺎﻥن ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﻋﻤﺪﮤۀ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﺎﻥن‬
‫ﮐﺎﺭرﺁآﻣﺪﯼی ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻦﺟﻤﻠﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﮐﻪ ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﭘﺎﺭرﺳﯿﺎﻥن ﻋﺰ‪ ‬ﺻﺪﻭوﺭر‬
‫ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻣﻨﺎﻋﺖ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽﺑﻮﺩدﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺮﺩدﻡم ﺍاﯾﻦ ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﺍاﻟﻘﺎﺀء ﮐﺮﺩدﻩه ﻭو ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﺎﻋﺖ‬
‫ﺍاﺯز ﻣﻘﻮﻟﮥ ﺧﯿﺎﻝلﭘﺮﻭوﺭرﯼی ﻭو ﮔﺰﺍاﻓﻪﮔﻮﺋﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﺍاﯾﻦ ﻫﻮﺷﯿﺎﺭرﯼی ﻭو ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺭرﯼی ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻣﻈﻬﺮ ﻣﻮﻋﻮﺩد ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻣﻢ ﻭو ﻣﻠﻞ ﻭو ﻧﺤﻞ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺧﺎﮎک ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﺑﺮﺍاﻧﮕﯿﺨﺘﻪ ﻭو ﺑﺮ ﺁآﻥن ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﺩدﯾﺮﯾﻦ ﻣﻨﺘﯽ ﺑﺰﺭرﮒگ ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﮐﻪ ﻫﺮ ﻗﺪﺭر ﺷﹸُﮑﺮ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻢ‬
‫ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﯾﻢ‪ .‬ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﭼﻮﻥن "ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩدﻭوﻟﺖ ﻭوﻃﻨﯽ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺑﺴﯿﻂ ﺯزﻣﯿﻦ ﻣﺤﺘﺮﻡمﺗﺮﯾﻦ ﺣﮑﻮﻣﺎﺕت ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﮔﺸﺖ" ﻭو ﯾﺎ "ﺍاﻟﺤﻤﺪﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﻓﻖ ﺗﺎﺭرﯾﮏ ﺭرﺍا ﺁآﻓﺘﺎﺑﯽ ﺩدﺭرﺧﺸﻨﺪﻩه ﻃﻠﻮﻉع ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭوﯾﺮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺍاﻟﻄﺎﻑف ﺑﯽ‬
‫ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺟﻠﻮﻩه ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﮐﺸﻮﺭر ﮔﻤﻨﺎﻡم ﺭرﺍا ﻗﺒﻠﮥ ﺁآﻓﺎﻕق ﮐﺮﺩد" ﻭو ﯾﺎ "ﯾﻘﯿﻦ ﺑﺪﺍاﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻥن‬

‫‪329‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺍاﻧﻈﺎﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻋﺎﻇﻢ ﻭو ﺩدﺍاﻧﺎﯾﺎﻥن ﻋﺎﻟﻢ ﺣﯿﺮﺍاﻥن ﻣﺎﻧﺪ" ﻭو ﯾﺎ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﮐﻪ‬
‫ﮔﺬﺷﺘﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺮﮐﺰ ﺗﻤﺪﹼّﻧﯽ ﺗﺠﻠﯿﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﯽﮔﻤﺎﻥن ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻣﻨﺎﻋﺘﯽ ﺑﯽ‬
‫ﻭو ﭼﻪ ﺑﺠﺎﺳﺖ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺳﻔﺮﻧﺎﻣﮥ ﺁآﻥن‬ ‫‪٣۳١۱‬‬
‫ﺑﻨﯿﺎﺩد ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت )ﺝج ‪ (٢۲‬ﮐﻪ "ﻣﺎ ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺭر ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺍاﺑﺪﺍاﹰً ﻣﺪﺍاﺧﻠﻪ ﻧﺪﺍاﺭرﯾﻢ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﮔﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﻣﻠﻞ ﻭو ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻏﺮﺏب ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺁآﻥن ﻣﻠﹼّﺖ ﺑﺮ ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر‬
‫ﻣﯽﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪".‬‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﻭو ﻣﺮﺩدﻡم ﻣﻨﺼﻒ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺣﻖ‪ ‬ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺗﻔﺎﺧﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﭼﺸﻤﮥ ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﺁآﯾﻨﺪﮤۀ ﺟﻬﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﻟﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﭘﺲ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﺤﻞ ﺭرﺟﻮﻉع ﻫﻤﮥ‬
‫ﺍاﻟﺴﻨﮥ ﺩدﻧﯿﺎ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺎﻫﺎﺕت ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯿﺮﺍاﺙث ﺗﻤﺪﹼّﻥن ﮐﻬﻦ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﺎﺭر ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﺯزﻧﺪﻩه ﻭو ﺗﺎﺑﻨﺪﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ –١۱١۱‬ﺗﺤﮑﯿﻢ ﺍاﺩدﺏب ﻓﺎﺧﺮ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﺗﻮﺳﻌﮥ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﭼﻮﻥن ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺩدﺍاﻧﺶ ﺍاﺯز ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﻭو‬
‫ﻫﻮﯾﺪﺍاﺳﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﺍاﯾﻦ ﺯزﺑﺎﻥن ﺭرﺍا ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺳﺰﺍاﻭوﺍاﺭر ﺍاﺳﺖ‪) ".‬ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﭘﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﺹص‬
‫‪(٢۲٠۰‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﻏﺮﺏب ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﺗﺎ ﺗﻮﺍاﻧﯽ ﻫﻤ‪‬ﺖ ﻧﻤﺎ ﮐﻪ‬
‫ﺯزﺑﺎﻥن ﭘﺎﺭرﺳﯽ ﺑﯿﺎﻣﻮﺯزﯼی ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﯾﻦ ﻟﺴﺎﻥن ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﻋﺎﻟﻢ ﺗﻘﺪﯾﺲ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﻧﺸﺮ ﻧﻔﺤﺎﺕت ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﻋﻼﺀء ﮐﻠﻤﺔﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺁآﯾﺎﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺪﺧﻞ ﻋﻈﯿﻢ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪".‬‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺿﻤﻦ ﺍاﺳﺘﻤﺮﺍاﺭر ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻋﻤﯿﻖ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺯزﺑﺎﻥن ﻭو ﺍاﺩدﺏب ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ‬
‫ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺭرﺍا ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺟﻬﺖ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن ﻟﻐﺎﺕت – ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت – ﻭو‬
‫ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﻭو ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻏﻨﯽ ﮐﺮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭘﺎﺭرﻩهﺍاﯼی ﻟﻐﺎﺕت ﺍاﺯز ﺯزﺑﺎﻥن ﮔﺴﺘﺮﺩدﮤۀ ﻋﺮﺑﯽ‬
‫ﻣﺄﺧﻮﺫذ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﻟﻐﺎﺕت ﮐﻬﻨﻪ ﺍاﻋﻢ ﺍاﺯز ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ ﺩدﺭر ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺗﺎﺯزﻩه ﺍاﯼی ﺑﻪ‬
‫ﮐﺎﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺩدﺏب ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻭو ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺧﺮ ﺍاﺩدﺑﯽ ﺑﺎﺯزﮔﺮﺩدﺍاﻧﺪﻩه‪ ،‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺷﺎﻫﺪ ﺁآﻥن ﻫﺴﺘﯿﻢ ﮐﻪ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿﻮﻥن ﺷﯿﻌﻪ ﺑﺎ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺍاﺯز ﺭرﻭوﺷﻦ ﻓﮑﺮﺍاﻥن ﻏﺮﺏبﺯزﺩدﻩه ﻭو ﻣﺘﺮﺟﻤﺎﻥن‬

‫‪330‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﯽ ﺑﻨﺪ ﻭو ﺑﺎﺭر ﺑﺎ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﻟﻐﺎﺕت ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻬﺠﻮﺭر ﻭو ﻧﺎﻫﻨﺠﺎﺭر ﻓﻘﻬﯽ ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺣﺎﻟﺘﯽ ﺑﯿﻤﺎﺭرﮔﻮﻧﻪ ﺩدﺭرﺁآﻭوﺭرﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﺷﺎﺧﺺﻫﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺩدﺏب ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻃﺮﺩد ﺗﮑﻠﹼّﻒ ﻭو ﺗﺼﻨﹼّﻊ ﻭو ﻓﻀﻞﻓﺮﻭوﺷﯽ ﺩدﺭر ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪،‬‬
‫ﮐﻪ ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺮ ﺁآﻥن ﮔﻮﺍاﻫﯽ ﺻﺎﺩدﻕق ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﺯزﺑﺎﻥن ﺧﻮﺍاﺳﺘﻪﺍاﻧﺪ ﭘﯽﺑﺮﺩدﻥن ﺑﻪ ﮔﻔﺘﺎﺭر ﮔﻮﯾﻨﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ".‬ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل‬
‫ﺍاﺩدﺏب ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﻮﺍاﻡمﭘﺴﻨﺪ ﺷﺪﻥن ﺗﻦ ﺑﻪ ﺍاﺑﺘﺬﺍاﻝل ﻧﻤﯽﺩدﻫﺪ‪.‬‬
‫ﮔﺸﻮﺩدﻥن ﺩدﺭر ﺑﺮ ﺭرﻭوﯼی ﺷﻌﺮ ﻧﻮ ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺬﮐﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﯾﻦ ﮐﺎﺭر‬
‫ﺑﺎ ﺍاﻋﺘﺪﺍاﻝل ﺗﻤﺎﻡم ﺻﻮﺭرﺕت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺑﺪﺍاﻥن ﺟﺎ ﻧﮑﺸﯿﺪﻩه ﮐﻪ ﺩدﺭرﮎک ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻪ‬
‫ﮐﻠﹼّﯽ ﻏﯿﺮﻣﻤﮑﻦ ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺕت ﺍاﺩدﺏب ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﺎﺭرﺑﺮﺩد ﺍاﺳﺘﻌﺎﺭرﺍاﺕت ﻭو ﺗﺸﺒﯿﻬﺎﺕت ﻭو ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺻ‪‬ﻮ‪‬ﺭر‬
‫ﺧﯿﺎﻝل ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﺎﻩه ﺑﺮ ﻫﻤﺎﻥن ﺷﯿﻮﮤۀ ﻗﺪﻣﺎﺀء ﻭو ﻓﹸُﺼ‪‬ﺤﺎﯼی ﺍاﺩدﺏب ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺻﻮﺭرﺕت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻫﻢﭼﻨﺎﻥنﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﺑﻨﺪﻩه ﺩدﺭر ﺗﺸﺮﯾﺢ ﺻ‪‬ﻮ‪‬ﺭر ﺧﯿﺎﻝل ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫)ﺧﻮﺷﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ (١۱۴‬ﻧﻮﺷﺘﻪﺍاﻡم ﺗﻤﺜﯿﻼﺕت ﻭو ﺗﺼﻮﯾﺮﻫﺎﯼی ﺯزﯾﺒﺎﯼی ﺷﺎﻋﺮﺍاﻧﮥ ﻧﻮﯼی ﺑﺮ‬
‫ﮔﻨﺠﯿﻨﮥ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺟﻠﻮﮤۀ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺩدﺏب ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﻡم ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻧﺤﺼﺎﺭر ﺑﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﲐ ﻭو‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺭر ﺟﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﯾﻢ )ﺧﻮﺷﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ (9‬ﮐﻪ‬
‫ﺣﺘﯽ ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﻢ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺍاﺳﺘﺤﮑﺎﻡم ﻭو ﺟﺰﺍاﻟﺖ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ‬
‫ﺑﻬﺮﻩه ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﺭرﺍا ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺳﻨﮥ ‪١۱٠۰١۱‬‬
‫ﺑﺪﯾﻊ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺻﺎﺩدﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻣﯽ ﺗﻮﺍاﻥن ﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻧﺜﺮ ﻣﺮﺳﻞ‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻫﻢ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻭو ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻭو ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‬
‫ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻏﺮﺏب‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﻟﻮﺡح ﭘﺮﻓﺴﻮﺭر ﻓﻮﺭرﻝل‪ ،‬ﺯزﺑﺎﻧﯽ ﺳﺎﺩدﻩه ﻭو ﻗﺎﺑﻞ ﻓﻬﻢ ﻋﻤﻮﻡم ﺭرﺍا‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺩدﺷﻮﺍاﺭر ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻭو ﮐﻼﻣﯽ ﺩدﺭر ﮐﻤﺎﻝل ﺍاﺳﺘﺎﺩدﯼی ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺑﺮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺩدﺭرﺳﺖ‬
‫ﻧﻘﻄﮥ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺒﮏ ﭘﯿﭽﯿﺪﻩه ﻭو ﻓﻀﻞ ﻓﺮﻭوﺷﺎﻧﮥ ﺍاﻏﻠﺐ ﮐﹸُﺘﹸُﺐ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭو ﮐﻼﻡم ﺩدﺭر ﺯزﺑﺎﻥن‬
‫ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﺣﺘﯽ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺘﺄﺧﺮﯾﻦ‪ ،‬ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺩدﺑﯿﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺑﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ‬
‫ﻃﻠﻌﺎﺕت ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥن ﺑﺰﺭرﮒگ ﻭو ﺷﺎﻋﺮﺍاﻥن ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪﯼی ﺩدﺭر ﺩدﺍاﻣﻦ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﻩه ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﺁآﻥنﻫﺎ ﮐﻪ ﮐﹸُﺘﹸُﺒﯽ ﭼﻮﻥن ﺗﺬﮐﺮﮤۀ ﺷﻌﺮﺍاﯼی ﻗﺮﻥن ﻭو‬

‫‪331‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺷﺎﻋﺮﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﻭوﺭرﺍاﯼی ﻣﺮﺯزﻫﺎ ﺑﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻣﻘﺪﻭوﺭر ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﺩدﻭوﺍاﺭرﺩد ﺑﺮﺍاﻭوﻥن ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﺩدﺑﯿﺎﺕت ﺧﻮﺩد ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﻨﺜﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺎﯾﺴﮥ ﺍاﺟﻤﺎﻟﯽ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻣﺘﻮﻥن ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺍاﺩدﺏب ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﯾﮏ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺰﺭرﮒگ‬
‫ﻭو ﺍاﺛﺮﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻭو )ﻣﺴﻤ‪‬ﻂ( ﺍاﮐﺘﻔﺎﺀء ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻧﻌﯿﻢ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﺷﻌﺎﺭر ﻃﺎﻫﺮﻩه‬
‫ﻗﺮﺓةﺍاﻟﻌﯿﻦ ﻫﻢ ﺍاﯾﻦ ﺟﺎ ﻭو ﺁآﻥن ﺟﺎ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﺯز ﺍاﮐﺜﺮﯾﺖ ﻋﻈﯿﻢ ﺷﻌﺮﺍاﯼی‬
‫ﺑﺰﺭرﮒگ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﭼﻮﻥن ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ‪ ،‬ﻭوﺭرﻗﺎﯼی ﺷﻬﯿﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻟﻬﻤﺎ ﺫذﮐﺮﯼی ﺩدﺭر ﺗﺬﮐﺮﻩهﻫﺎﯼی ﺍاﺩدﺑﯽ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﺜﺮ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ﮔﻠﭙﺎﯾﮕﺎﻧﯽ ﻭو ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﻧﺜﺮ ﭘﺎﻟﻮﺩدﻩه ﺍاﺯز ﻟﻐﺎﺕت ﻋﺮﺑﯽ‬
‫ﺗﻨﻬﺎ ﺭرﮒگ ﺗﺎﮎک ﺑﺎ ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻪ )ﺝج ‪ ،(٢۲‬ﻭو ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﺎﹰً‬
‫ﭼﻮﻥن ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺷﺮﺍاﻕقﺧﺎﻭوﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺧﺎﺭرﺝج ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﺩدﯾﺐ ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﻧﺪ ﻣﺴﮑﻮﺕت ﻣﺎﻧﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺷﻌﺮﺍاﯼی ﺑﻬﺎﺋﯽ ﭼﻮﻥن ﻧﻌﯿﻢ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻣﺘﯿﺎﺯز ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺳﻠﻮﺑﯽ ﺳﻬﻞ ﻭو‬
‫ﻣﻤﺘﻨﻊ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺍاﺳﺘﺪﻻﻟﯽ )ﻋﻘﻠﯽ ﻭو ﻧﻘﻠﯽ( ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺏب ﻣﻨﻈﻮﻡم ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ‬
‫ﻃﺮﺡح ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﻣﺰﺍاﯾﺎﯼی ﺷﻌﺮ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺟﺎﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﻃﯽ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﯼی ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩهﺍاﻡم‬
‫ﮐﻪ ﻣﺤﻘﹼّﻖ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﭘﮋﻭوﻫﺶ ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﯾﺎﺭرﯼی ﻣﯽﮐﻨﺪ )ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﻣﺠﻠﮥ ﭘﯿﺎﻡم ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺳﺎﻝل‬
‫‪(2005‬‬
‫ﻃﻨﺰﮔﻮﺋﯽ ﺑﺪﻭوﻥن ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺩدﺭر ﻫﺠﻮ ﻭو ﻫﺰﻝل ﺍاﺯز ﻫﻨﺮﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﻤﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﻡم ﮐﻤﺘﺮ ﺷﺎﻋﺮﯼی‬
‫ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻣﻌﺎﺻﺮﺍاﻥن ﺑﺎ ﻏﻼﻡمﺭرﺿﺎ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ )ﺑﻬﺎﺋﯽ( ﻫﻤﺎﻭوﺭرﺩد ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ –١۱٢۲‬ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﻭو ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻫﻨﺮﻫﺎ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‬
‫ﻫﻨﺮ ﺧﻄ‪‬ﺎﻃﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻭو ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ .‬ﺩدﺭر‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺠﻠﯿﻞ ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽﮔﯿﺮﺩد ﻭو ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﻧﺮﺩدﺑﺎﻥن ﻋﺮﻭوﺝج‬
‫ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺑﻪ ﺍاﻓﻖ ﺍاﻋﻠﲐ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻓﻨﻮﻥن ﻭو‬
‫ﻋﻠﻮﻡم ﻣﻤﺪﻭوﺣﻪ ﺩدﺭر ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﮐﺒﺮﯾﺎ ﻣﯽﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﭼﻨﺪ ﻟﻮﺡح ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻌﻠﹼّﻢ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‬
‫ﺭرﺍا ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﺨﺼﻮﺹص ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﯽﺩدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻥن ﻧﻔﺲ ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪﯼی ﮐﻪ ﺍاﺯز ﭘﺪﺭر‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺁآﻗﺎ‬
‫ﻋﻠﯽﺍاﮐﺒﺮ ﻓﺮﺍاﻫﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺑﺰﺭرﮔﺘﺮ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺣﺴﻦ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﻗﺎ ﻏﻼﻡمﺣﺴﯿﻦ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﭘﺴﺮﻋﻤﻮﯼی ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ )ﺗﺎﺭر ﻭو ﺳﻪﺗﺎﺭر( ﮔﺮﻓﺖ ﻭو ﺧﻮﺩد ﺍاﻭو ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩهﻫﺎﯼی‬
‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺭرﺍا ﺗﺪﻭوﯾﻦ ﮐﺮﺩد ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﺿﺒﻂ ﻭو ﺛﺒﺖ ﻭو ﺗﺪﺍاﻭوﻡم ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺑﺎ ﺳﻌﮥ ﺻﺪﺭر ﺑﻪ‬

‫‪332‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺁآﻣﻮﺧﺖ‪ .‬ﺩدﺍاﺋﺮﺓةﺍاﻟﻤﻌﺎﺭرﻑف ﻣﺼﺎﺣﺐ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ )ﺝج ‪ ،٣۳‬ﺹص ‪" :(٢۲٩۹٠۰٩۹‬ﺳﯿﺴﺘﻢ‬
‫ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻩهﺩدﺳﺘﮕﺎﻩه ﮐﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺩدﺭر ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻣﯿﺮﺍاﺙث ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻗﺎﺟﺎﺭرﯾﻪ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺷﺨﺼﯿﺖ ﻋﻤﺪﻩهﺍاﯼی ﮐﻪ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺗﺪﻭوﯾﻦ ﺍاﯾﻦ ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩهﻫﺎ ﺑﻪ ﺍاﻭو ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻣﯽﺷﻮﺩد ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫)‪ ١۱٢۲۶١۱‬ﺗﺎ ‪ ١۱٣۳٣۳٧۷‬ﮪھ‪.‬ﻕق‪ (.‬ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻮﺍاﺯزﻧﺪﻩهﺍاﯼی ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭو ﯾﮏ ﻣﻌﻠﹼّﻢ ﻣﻤﺘﺎﺯز ﺑﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪".‬‬
‫ﺣﺒﯿﺐﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺼﯿﺮﯼیﻓﺮ ﺩدﺭر ﺟﻠﺪ ﺩدﻭوﻡم ﻣﺮﺩدﺍاﻥن ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺳﻨﹼّﺘﯽ ﻭو ﻧﻮﯾﻦ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﮐﻪ‪:‬‬
‫"ﺁآﻗﺎ ﺣﺴﯿﻦﻗﻠﯽ ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﻧﺰﺩد ﻭوﯼی ﻭو ﺑﻌﺪ ﻧﺰﺩد ﺁآﻗﺎ ﻏﻼﻡم ﺣﺴﯿﻦ‬
‫ﻧﻮﺍاﺧﺘﻦ ﺗﺎﺭر ﺁآﻣﻮﺧﺘﻪ ﻭو ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﺯزﻣﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩدﺑﻪ ﭘﺎﺭرﯾﺲ ﺑﺮﺍاﯼی ﭘ‪‬ﺮ ﮐﺮﺩدﻥن‬
‫ﭼﻨﺪ ﺻﻔﺤﮥ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺭرﻓﺖ‪ ".‬ﺧﺎﻟﻘﯽ ﺩدﺭر ﺳﺮﮔﺬﺷﺖ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﺟﻠﺪ‬
‫ﯾﮑﻢ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﮐﻪ‪" :‬ﻣﺮﺩدﯼی ﺑﺎﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺩدﺭرﻭوﯾﺶﺳﯿﺮﺕت ﻭو‬
‫ﺑﺎ ﺍاﺧﻼﺹص ﻭو ﺍاﻫﻞ ﺍاﯾﻤﺎﻥن‪ ".‬ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺑﻬﺮﻭوﺯزﯼی ﺩدﺭر ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﭼﻬﺮﻩهﻫﺎﯼی ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﯾﺎﺩدﺁآﻭوﺭر ﻣﯽﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺭرﺩدﯾﻒ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﻣﻮﺳﯽ ﻣﻌﺮﻭوﻓﯽ ﺟﻤﻊﺁآﻭوﺭرﯼی ﻭو‬
‫ﺑﻮﺳﯿﻠﮥ ﻭوﺯزﺍاﺭرﺕت ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭو ﻫﻨﺮ ﻭوﻗﺖ ﭼﺎﭖپ ﺷﺪ ﻭو ﻣﻨﺒﻊ ﺁآﻥن ﺭرﺩدﯾﻒ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺁآﻗﺎ‬
‫ﺣﺴﯿﻦﻗﻠﯽ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﺍاﻥن ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺳﻨﹼّﺘﯽ ﺑﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺧﺎﻟﻘﯽ ﻫﻢ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﺑﺰﺭرﮔﺴﺎﻟﯽ ﺭرﺳﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻼﻑف ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﺍاﻥن ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺑﺮ ﺍاﺛﺮ ﺍاﺧﻼﻕق‬
‫ﮐﺮﯾﻤﺎﻧﮥ ﺟﺒﻠﹼّﯽ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﭼﻪ ﺭرﺍا ﻓﺮﺍا ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺷﺎﮔﺮﺩدﺍاﻥن ﺧﻮﺩد ﻧﻬﺪ ﻭو‬
‫ﺑﺪﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺭرﺩدﯾﻒ ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩهﻫﺎﯼی ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺩدﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺭرﻭوﺍاﯾﺖ ﺁآﻗﺎ ﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﮐﺒﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﭘﺴﺮﺵش ﺁآﻗﺎ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺜﺒﯿﺖ ﻭو ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺧﻼﻕق‬
‫ﮐﺮﯾﻤﺎﻧﻪ ﺍاﮔﺮ ﻫﻢ ﺟﺒﻠﯽ ﺑﻮﺩد ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺍاﻭو ﺑﻪ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻗﻮ‪‬ﺕت ﺧﺎﺹص‪ ‬ﮔﺮﻓﺖ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﻋﻤﻞ ﺟﻠﻮﻩهﮔﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﻨﺘﻈﺮﺍاﻟﺤﮑﻤﺎﺀء ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﺧﻮﺩد ﮔﻔﺘﻪ‪:‬‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺮﺝج ﺳﻤﺎﺀء ﻣﻮﺳﻘﺎﺭرﯼی ﻣﺎﻫﯽ‬ ‫ﺍاﯼی ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻠﮏ ﻋﻠﻢ ﻭو ﺩدﺍاﻧﺶ ﺷﺎﻫﯽ‬
‫ﻫﺴﺘﯽ ﺗﻮ ﺧﺪﺍا ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﻋﺒﺪﺍاﻟﻠﱣﻬﯽ‬ ‫ﺩدﺭر ﺧﹸُﻠﻖ ﻭو ﺍاﺩدﺏب ﻓﺮﺩدﯼی ﻭو ﺩدﺭر ﺗﺎﺭر ﻭو ﺳﻪﺗﺎﺭر‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﯽﻧﻘﯽ ﻭوﺯزﯾﺮﯼی‪ ،‬ﺍاﺯز ﺷﺎﮔﺮﺩدﺍاﻥن ﺁآﻗﺎ ﺣﺴﯿﻦﻗﻠﯽ‪ ،‬ﻗﺴﻤﺘﯽ ﺍاﺯز ﺭرﺩدﯾﻒ‬
‫ﻫﺎﯼی ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺧﻂ‪ ‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻏﺮﺑﯽ ﻧﻮﺷﺖ ﻭو ﺳﺠﯿﮥ ﺟﺎﻭوﺩدﺍاﻧﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﻣﺼﺪﹼّﺭر ﺑﻪ »ﺍاﯼی ﺑﺎﺭرﺑﺪ ﺍاﻟﻬﯽ« ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺁآﺷﻨﺎﺋﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯽﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬

‫‪333‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻟﻮﺡح ﺍاﺳﺎﻣﯽ ﭼﻬﺎﺭر ﻣﻮﺳﯿﻘﯽﺩدﺍاﻥن ﻗﺪﯾﻢ‪ ،‬ﺫذﮐﺮ ﭼﻬﺎﺭر ﺁآﻻﺕت ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻬﻦ ﻭو ﻧﺎﻡم ﭼﻨﺪﯾﻦ‬
‫ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩه ﺍاﺻﻠﯽ–ﻓﺮﻋﯽ ﻭو ﮔﻮﺷﻪﻫﺎﯼی ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺣﯿﺮﺕت ﻣﯽ‬
‫ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﮐﻪ ﺍاﺯز ‪٩۹–٨۸‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﻋﺮﺍاﻕق ﻭو ﺑﻌﺪ ﺗﺮﮐﯿﻪ ﻭو ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ ﻭو‬
‫ﻋﮑﹼّﺎ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺷﺪﻧﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺩدﺭرﺟﻪ ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩهﻫﺎ ﻭو ﮔﻮﺷﻪﻫﺎ ﻭو ﺭرﻣﻮﺯز ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‬
‫ﺍاﺻﯿﻞ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﺒﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺑﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ "ﺍاﮔﺮ ﺗﻮﺍاﻧﯽ ﺍاﻟﺤﺎﻥن ﻭو ﺍاﻧﻐﺎﻡم ﻭو ﺍاﯾﻘﺎﻉع ﻭو ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺑﮑﺎﺭر‬
‫ﺑﺮ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻧﺎﺳﻮﺗﯽ ﺭرﺍا ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺑﺮ ﺗﺮﺗﯿﻞ ﻻﻫﻮﺗﯽ ﮐﻦ‪ ،‬ﺁآﻥن ﻭوﻗﺖ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻓﺮﻣﺎﺋﯽ ﭼﻘﺪﺭر‬
‫‪٣۳٢۲‬‬
‫ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﭼﻪ ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﺣﯿﺎﺕت ﺭرﺣﻤﺎﻧﯽ ﺑﺨﺸﺪ‪".‬‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍاﺩدﮤۀ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻋﻠﯽﺍاﮐﺒﺮ ﻓﺮﺍاﻫﺎﻧﯽ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍاﺩدﻩهﺍاﯼی ﻧﺒﻮﺩد ﮐﻪ ﻋﺪﹼّﻩهﺍاﯼی‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻓﺮﺍاﺩدﺵش ﺩدﺭر ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻣﻬﺎﺭرﺕت ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍاﺩدﻩهﻫﺎﯼی ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﭼﻮﻥن ﺧﺎﺩدﻡم‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق‪ ،‬ﺑﺪﯾﻌﯽ‪ ،‬ﻣﯿﺜﺎﻗﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺷﻬﺮﺕت ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍاﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺯزﯾﺒﺎﺋﯽ ﻭو ﻫﻨﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮﻭوﺯز ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩدﻫﺎ ﺩدﺭر ﺷﺎﺧﻪ ﻫﺎﯼی‬
‫ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩدﯼی ﺍاﺯز ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻇﺮﯾﻔﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﮥ ﺧﻄ‪‬ﺎﻃﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﺸﮑﯿﻦﻗﻠﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﻫﻔﺖ‬
‫ﺧﻂ‪ ‬ﻭو ﻣ‪‬ﺒﺪﻉع ﻧﻘﹼّﺎﺷﯿﺨﻂ‪ ‬ﯾﺎﺩد ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻟﺒﻮﻡم ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺍاﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺗﺬﻫﯿﺐ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﯿﻨﯿﺎﺗﻮﺭر‪ ،‬ﺩدﺭر ﻧﻘﹼّﺎﺷﯽ‪ ،‬ﺩدﺭر ﺳﯿﺎﻩهﻗﻠﻢ‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻌﻤﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً‬
‫ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺍاﺑﻨﯿﮥ ﯾﺎﺩدﮔﺎﺭرﯼی )ﻣﻬﻨﺪﺱس ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺳﯿﺤﻮﻥن – ﻣﻬﻨﺪﺱس ﺣﺴﯿﻦ ﺍاﻣﺎﻧﺖ –‬
‫ﻣﻬﻨﺪﺱس ﻓﺮﯾﺒﺮﺯز ﺻﻬﺒﺎ ‪ (...‬ﻧﺎﻡمﻫﺎﯼی ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺍاﺳﺘﺎﺩدﺍاﻥن ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﯽﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﭼﻮﻥن‬
‫ﻭوﻗﺖ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺍاﺳﺖ ﺷﺮﺡح ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﻣﺤﻮ‪‬ﻝل ﻣﯽﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪" ٣۳٣۳:‬ﺳﺒﺐ ﻋﻠﻮ‪ ‬ﻭوﺟﻮﺩد ﻭو ﺳﻤﻮ ﺁآﻥن ﻋﻠﻮﻡم ﻭو ﻓﻨﻮﻥن ﻭو‬
‫ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺍاﺳﺖ ‪ ...‬ﺻﺎﺣﺒﺎﻥن ﻋﻠﻮﻡم ﻭو ﺻﻨﺎﯾﻊ ﺭرﺍا ﺣﻖ‪ ‬ﻋﻈﯿﻢ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﻋﺎﻟﻢ‪ ".‬ﻣﺴﻠﻤﺎﹰً ﺻﻨﺎﯾﻊ‬
‫ﻭو ﻓﻨﻮﻥن ﺷﺎﻣﻞ ﻫﻨﺮﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﭼﻘﺪﺭر ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺍاﺳﺖ ﺑﯿﻦ ﺍاﯾﻦ ﻃﺮﺯز ﻧﮕﺎﻩه ﮐﻪ ﺻﻨﺎﯾﻊ‬
‫ﺭرﺍا ﺳﺒﺐ ﺍاﻋﺘﻼﺀء ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺴﺘﯽ ﻣﯽﺩدﺍاﻧﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﻧﺤﻮﮤۀ ﻧﮕﺎﻩه ﻣﺬﻫﺒﯽ ﮐﻪ ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻣﺠﺴﻤﻪﺳﺎﺯزﯼی ﻭو‬
‫ﻧﻘﹼّﺎﺷﯽ ﭘﯿﮑﺮ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻭو ﺣﺘﯽ ﻫﺮ ﻧﻮﻉع ﺗﺸﺒﯿﻪﺳﺎﺯزﯼی ﻋﺎﻟﻢ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺭرﺍا ﻣﮑﺮﻭوﻩه ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ‬
‫ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‪.‬‬

‫‪334‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣ‪‬ﻼﮎک ﺑﺰﺭرﮔﻮﺍاﺭرﯼی ﯾﮏ ﻣﻠﹼّﺖ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﻋﺰ‪‬ﺕت ﻭو ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﻫﺮ ﻣﻠﹼّﺘﯽ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻓﻖ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﭼﻮﻥن ﺷﻤﺲ‬
‫‪٣۳۴‬‬
‫ﻣﺸﺮﻕق ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪".‬‬
‫ﺧﺒﺮ ﯾﺎ ﺣﺪﯾﺚ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ ﺩدﺭر ﻣﺤﺎﻓﻞ ﻧﻘﻞ ﻣﯽ ﺷﻮﺩد ﺩدﺍاﻝل ﺑﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺧﺪﺍا ﺟﻤﯿﻞ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺟﻤﺎﻝل ﺭرﺍا ﺩدﻭوﺳﺖ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻓﯽﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮﺩدﻩه‬
‫‪٣۳۵‬‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺳﺨﻦ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ‬
‫ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻧﻌﮑﺎﺳﺎﺕت ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﺍاﻋﻢ ﺍاﺯز ﺗﺄﺛﯿﺮﺍاﺕت ﺁآﻓﺎﻗﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﻧﻔﺴﯽ‪ ،‬ﻣﺴﻠﻤﺎﹰً ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺁآﻣﺪ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻭوﺳﯿﻊﺗﺮ ﻭو ﺍاﺣﯿﺎﻧﺎﹰً ﻋﻤﯿﻖﺗﺮ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﭼﻮﻥن‬
‫ﺗﺎﮐﻨﻮﻥن ﻗﻠﻢ ﺩدﺭر ﺩدﺳﺖ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺣ‪‬ﺴﻦ ﻇ‪‬ﻨﹼّﯽ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﻇﻬﻮﺭرﯾﻦ ﺑﺎ ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﺟﻮﻥن ﻓﺘﻨﻪ‪ ،‬ﺗﻮﻃﺌﮥ ﺧﺎﺭرﺟﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺸﺘﹼّﺖ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥن‪ ،‬ﻭو ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت‬
‫ﻣﻮﻫ‪‬ﻦ ﺩدﯾﮕﺮ ﯾﺎﺩد ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻧﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩدﺭر ﺟﺎﺋﯽ ﺛﺒﺖ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻧﻪ ﺍاﺳﻨﺎﺩد ﻭو ﻣﺪﺍاﺭرﮎک ﺁآﻥن‪،‬‬
‫ﺟﺰ ﺑﻪ ﻧﺪﺭرﺕت‪ ،‬ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺩدﻭو ﺟﻠﺪ ﮐﺘﺎﺏب ﺭرﮒگ ﺗﺎﮎک ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺛﺮ‬
‫ﺁآﺋﯿﻦ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺮ ﺍاﻧﻘﻼﺏب ﻣﺸﺮﻭوﻃﯿﺖ ﻭو ﻣﻘﺎﻻﺗﯽ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺍاﮔﺮ ﺑﮕﺬﺭرﯾﻢ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﯽ ﺭرﺳﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺳﻬﻢ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻗﻠﹼّﯿ‪‬ﺖ ﻣﻬﻢ‪ ‬ﺩدﺭر ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ–ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺩدﺭرﺳﺘﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﺧﯿﺮﺍاﹰً ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﯾﻬﻮﺩدﯼی–ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺑﺎ ﻧﺸﺮ ﮐﺘﺎﺏبﻫﺎ ﻭو ﻣﻘﺎﻻﺕت‬
‫ﺩدﺭر ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺳﻬﻢ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺗﺎ ﺣﺪﻭوﺩدﯼی ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻨﮏ‬
‫ﻭوﻇﯿﻔﮥ ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻥن ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻬﻢ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﺣﺘﯽﺍاﻟﻤﻘﺪﻭوﺭر ﺑﺎ ﺍاﺭرﺍاﺋﮥ‬
‫ﻣﺪﺍاﺭرﮎک ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺭرﺍا ﻓﻘﻂ ﻗﺪﻣﯽ ﮐﻮﭼﮏ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺭرﺍاﻩه ﺩدﺷﻮﺍاﺭر ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﺗﻠﻘﹼّﯽ ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺳﺨﻦ ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺑﯿﺘﯽ ﺍاﺯز ﺻﺎﺋﺐ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥن ﻣﯽﺑﺮﯾﻢ‪:‬‬
‫ﺩدﺭرﻣﻘﺎﻡم ﺣﺮﻑف ﺑﺮ ﻟﺐ ﻣﻬﺮ ﺧﺎﻣﻮﺷﯽ ﺯزﺩدﻥن ﺗﯿﻎ‌ﺭرﺍا ﺯزﯾﺮ ﺳﭙﺮ ﺩدﺭر ﺟﻨﮓ ﭘﻨﻬﺎﻥن ﮐﺮﺩدﻥن ﺍاﺳﺖ‬
‫‌‬

‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖﻫﺎ‬

‫‪335‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –١۱‬ﺭرﻧﻪ ﮐﺮﻭوﺳﻪ )‪ (R. Crousset‬ﺭرﺋﯿﺲ ﺍاﻧﺠﻤﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﻓﺮﺍاﻧﺴﻪ ﺑﻮﺩدﻩه‪.‬‬
‫ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ‪ L’Aame de l'Iran‬ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ –٢۲‬ﮐﺘﺎﺏب ﭼﮑﯿﺪﮤۀ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﮐﯿﺶ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ – ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺻﻨﻌﺘﯽﺯزﺍاﺩدﻩه – ‪) ١۱٣۳٧۷٧۷‬ﺹص ‪.(٩۹۶‬‬
‫‪ –٣۳‬ﻃﺒﻊ ﺳﺎﻝل ‪.١۱٣۳٨۸٠۰‬‬
‫‪ –۴‬ﺩدﺭر ﻣﯿﻨﻮﯼی ﺧﺮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺳﺎﺳﺎﻧﯽ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺟﺒﺮ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻭو ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﻣﺸﺨﹼّﺺ ﻭو ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻣﺎ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﮔﺎﺗﻬﺎ‪ ،‬ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺧﺮﺩد ﻭو ﺩدﺍاﻧﺶ ﻭو ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ‪،‬‬
‫ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﺮﺍاﯼی ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻥن ﺭرﺍاﻩه ﺭرﺍاﺳﺖ ﻭو ﮔﺮﺍاﯾﺶ ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﺍاﻫﻮﺭرﺍاﻣﺰﺩدﺍا ﻭو ﺩدﻭوﺭرﯼی‬
‫ﮔﺰﯾﺪﻥن ﺍاﺯز ﺍاﻫﺮﯾﻤﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯽ ﺑﺎﺯز ﻫﻢ ﺳﺨﻦ ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ‬
‫ﮔﻔﺖ‪.‬‬
‫‪ –۵‬ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺩدﻭوﻡم ﺍاﺯز ﻣﻬﻨﺪﺱس ﺟﻼﻝلﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺁآﺷﺘﯿﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺆﻟ‪‬ﻒ ﮐﺘﺎﺏب ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ‪،‬ﻣﺰﺩدﯾﺴﻨﺎ ﻭو‬
‫ﺣﮑﻮﻣﺖ‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﻫﻔﺘﻢ‪) ١۱٣۳٧۷٣۳ ،‬ﺹص ‪.(٢۲٢۲٣۳‬‬
‫‪ –۶‬ﭼﮑﯿﺪﮤۀ ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﮐﯿﺶ ﺯزﺭرﺩدﺷﺖ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻣﺮﯼی ﺑﻮﯾﺲ‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‪ ،١۱٣۳٧۷٧۷ ،‬ﺗﺮﺟﻤﮥ‬
‫ﻫﻤﺎﯾﻮﻥن ﺻﻨﻌﺘﯽﺯزﺍاﺩدﻩه‪ ،‬ﺹص ‪.١۱۴١۱‬‬
‫‪ –٧۷‬ﺿﻤﻨﺎﹰً ﺧﺮﺩدﺍاﺩد ﻭو ﯾﺎ ﻫﻮﺭرﻭوﺗﺎﺕت ﻣﯿﻨﻮﯼی ﮐﻤﺎﻝل ﻭو ﺗﻨﺪﺭرﺳﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻣﺮﺗﺎﺕت ﯾﺎ ﺍاﻣﺮﺩدﺍاﺩد‬
‫ﻣﻈﻬﺮ ﺟﺎﻭوﺩدﺍاﻧﮕﯽ‪.‬‬
‫‪ –٨۸‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪ ،١۱‬ﺹص ‪.١۱٨۸٠۰‬‬
‫‪ –٩۹‬ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﭘﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﺻﺺ ‪ ٢۲‬ﻭو ‪.٣۳‬‬
‫‪ –١۱٠۰‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ٣۳‬ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻇﺎﻫﺮﺍاﹰً ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺭرﻭوﺷﻦ ﺷﺪﻥن‬
‫ﻣﺠﺪﹼّﺩد ﺁآﺗﺶ ﺍاﻟﻬﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺯزﺭرﺗﺸﺘﯽ ﺑﺮﺍاﻓﺮﻭوﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩد ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺁآﻥن ﺁآﺗﺶ‬
‫ﺁآﻏﺎﺯز ﺑﺮﻭوﺷﻨﯽ ﺗﺎﺯزﻩه ﻭو ﮔﺮﻣﯽ ﺑﯽﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ﻫﻮﯾﺪﺍاﺳﺖ ‪ "...‬ﺁآﺗﺶ ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ –١۱١۱‬ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺮﯼی ﺑﻮﯾﺲ‪ ،‬ﺻﺺ ‪.١۱١۱٩۹–١۱١۱٨۸‬‬
‫‪ –١۱٢۲‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﻣﺠﻤﻠﯽ ﺩدﺭر ﺗﮑﻤﻠﻪ ﺧﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺁآﻭوﺭرﺩد ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥن ﻣﯽﺩدﻫﺪ ﺁآﺋﯿﻦ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﺯز‬
‫ﻣﺘﺎﻓﯿﺰﯾﮏ ﻭو ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﻋﺎﺭرﯼی ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫‪ –١۱٣۳‬ﮐﺘﺎﺏب ﺁآﺷﺘﯿﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺹص ‪ .٢۲٢۲٣۳‬ﺍاﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻮﻥن ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺍاﺳﺖ ﻧﻘﻞ ﺷﺪ ﺑﺪﻭوﻥن ﺁآﻧﮑﻪ‬
‫ﻫﻤﮥ ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺆﻟ‪‬ﻒ ﻃﯽ ﺁآﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﺭرﺍا ﺗﺼﺪﯾﻖ ﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬

‫‪336‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –١۱۴‬ﻧﺸﺮ ﺩدﻭوﻡم ﺑﺎ ﺍاﺿﺎﻓﺎﺕت‪ ،‬ﺳﺎﻝل ‪.١۱٩۹٨۸٣۳‬‬
‫‪ –١۱۵‬ﺫذﮐﺮ ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺲﻫﺎ )ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺲﻫﺎﯼی ﮐﺸﻮﺭرﻫﺎ( ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼی ﻋﺎﻡم‪ ‬ﺩدﺭر ﻗﻄﻌﮥ ‪۴٨۸/١۱٢۲‬‬
‫ﮔﺎﺗﺎ ﺁآﻣﺪﻩه ﻭو ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪" :‬ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﻧﯿﮏ ﺑﺎﯾﺴﺘﻪﻫﺎﯼی‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﻣﯽﺭرﺳﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﮐﺮﺩدﺍاﺭر ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﺮ ﭘﺎﯾﮥ ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻭو ﺁآﻣﻮﺯزﺵش ﻫﺎﯼی ﻣﺰﺩدﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺑﻪ ﺩدﺭرﺳﺘﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﭼﯿﺮﮔﯽ ﻭو ﺑﺮﺍاﻓﮑﻨﺪﻥن ﺧﺸﻢ ﮔﻤﺎﺭرﺩدﻩه ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪".‬‬
‫‪ –١۱۶‬ﯾﮑﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺸﺨﹼّﺼﺎﺕت ﺗﺠﺴ‪‬ﻢ ﺯزﻥن ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻓﺮﺷﺘﻪ )ﺣﻮﺭرﯾﻪ(‪.‬‬
‫‪ –١۱٧۷‬ﺧﻮﺷﻪﻫﺎﯼی ﺧﺮﻣﻦ ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪١۱٩۹٩۹۶ ،٧۷‬ﻡم‪ ،‬ﺍاﺯز ﺻﻔﺤﮥ ‪.٢۲۶۴‬‬
‫‪ –١۱٨۸‬ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‪" :‬ﺗﺼﻮ‪‬ﻑف ﻭو ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺀء" ﺩدﺭر ﺧﻮﺷﻪﻫﺎﯼی ﺧﺮﻣﻦ ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺟﻠﺪ‬
‫‪١۱٣۳‬؛ ﻫﻢ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺳﻠﻮﮎک‪ .‬ﺩدﺍاﺭرﯾﻮﺵش ﻣﻌﺎﻧﯽ‪" :‬ﺍاﺷﺎﺭرﻩهﺍاﯼی ﮐﻮﺗﺎﻩه ﺑﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﲐ" )ﺧﻮﺷﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪(١۱‬؛ ﻭو ﻧﯿﺰ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺆﻟ‪‬ﻒ‪" :‬ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺩدﺭر ﺧﻮﺷﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪١۱۶‬؛ ﻭو ﻫﻢ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﮐﻨﺰ ﺍاﺳﺮﺍاﺭر‪.‬‬
‫‪ –١۱٩۹‬ﻣ‪‬ﺮﺍاﺩدﻣﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﺠﻬﻮﻟﯿ‪‬ﺖ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﻭو ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﻣﺪﻧﯽ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺗﺎ ﺣﺎﻝل‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺭرﺳﻤﯿ‪‬ﺖ ﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ –٢۲٠۰‬ﮊژﺍاﻧﺖ ﺁآﻓﺎﺭرﯼی ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻧﻘﻼﺏب ﻣﺸﺮﻭوﻃﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪ ،١۱٩۹١۱١۱ –١۱٩۹٠۰۴ ،‬ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻓﺎﺭرﺳﯽ‬
‫ﻧﺸﺮ ﺳﺎﻝل ‪ ،١۱٣۳٧۷٩۹‬ﺧﺼﻮﺻﺎﹰً ﺑﺮ ﻧﻘﺶ ﺑﻌﻀﯽ ﺷﺨﺼﯿ‪‬ﺖﻫﺎ ﭼﻮﻥن ﺷﺎﻫﺰﺍاﺩدﻩه ﺍاﺑﻮﺍاﻟﺤﺴﻦ‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺷﯿﺦﺍاﻟﺮﺋﯿﺲ ﻭو ﺑﺎﻧﻮ ﻋﺼﻤﺖ ﻃﻬﺮﺍاﻧﯽ ﻣﻠﻘﹼّﺐ ﺑﻪ ﻃﺎﺋﺮﻩه ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺑﺎﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﺯزﻟﯿﺎﻥن‬
‫ﭼﻮﻥن ﯾﺤﯿﲐ ﺩدﻭوﻟﺖﺁآﺑﺎﺩدﯼی ﻭو ﺍاﻓﺮﺍاﺩدﯼی ﮐﻪ ﻣﺤﺘﻤﻼ‪ ‬ﺑﺎ ﺍاﻣﺮ ﺑﺎﺑﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﭼﻮﻥن ﻣﻠﮏ‬
‫ﺍاﻟﻤﺘﮑﻠﹼّﻤﯿﻦ ﺩدﺭر ﻣﺸﺮﻭوﻃﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺍاﻧﮕﺸﺖ ﻣﯽﮔﺬﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﻣﺎ ﺣﺮﮐﺖ‬
‫ﺫذﻫﻨﯽ ﻭو ﻓﮑﺮﯼی ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺎﺏب ﺩدﺭر ﺟﻬﺖ ﺗﺠﺪﹼّﺩد ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻋﺎﻣﻞ ﺍاﺻﻠﯽ ﺗﺴﻬﯿﻞ‬
‫ﻧﻬﻀﺖ ﻣﺸﺮﻭوﻃﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫‪ –٢۲١۱‬ﺩدﺭر ﺩدﻧﺒﺎﻟﮥ ﺍاﯾﻦ ﮐﻼﻡم ﺁآﻣﺪﻩه ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﺍاﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻇﻠﻢ ﺑﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﻧﻤﯽﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺣﮑﻢ‬
‫ﺑﻐﯿﺮ ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﻧﻤﯽﮐﺮﺩدﻧﺪ ﺑﺎﺯز ﺟﺎﯾﺸﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺗﺶ ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫‪ –٢۲٢۲‬ﺭر‪.‬ﮎک‪" .‬ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺵش ﺭرﺍاﻩهﺑﺮﺩدﻥن ﻋﻘﻞ ﺍاﺯز ﺩدﮐﺎﺭرﺕت" ﮐﻪ ﺿﻤﯿﻤﮥ ﮐﺘﺎﺏب ﺳﯿﺮ‬
‫ﺣﮑﻤﺖ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﻭوﭘﺎ ﺍاﺯز ﻣﺮﺣﻮﻡم ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﯽ ﻓﺮﻭوﻏﯽ ﺍاﺳﺖ )ﭼﺎﭖپ ﺟﺪﯾﺪ‪ ،١۱٣۳٧۷۵ ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‬
‫– ﻧﺸﺮ ﺍاﻟﺒﺮﺯز(‪.‬‬

‫‪337‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –٢۲٣۳‬ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺣﺪﻭوﺩد ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﻣﻦ ﺍاﻟﻤﺸﺮﻕق ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟﻤﻐﺮﺏب ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩهﺍاﯼی ﻣﺠﻬﻮﻝل ﺩدﺭر‬
‫ﻗﺮﻥن ‪ ۴‬ﮪھ‪.‬ﻕق‪ .‬ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﮐﺸﻒ ﺍاﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺗﻮﻣﺎﻧﺴﮑﯽ ﻣﻨﺴﻮﺏب ﺩدﺍاﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ )ﻣﺼﺎﺣﺐ‬
‫‪ ،١۱‬ﺹص ‪ ،(٨۸٣۳۵‬ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﻭوﺯزﻩه ﻗﻀﯿﻪ ﺑﺮ ﻫﻤﮥ ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻥن ﺭرﻭوﺷﻦ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﮐﺎﺷﻒ ﺩدﯾﮕﺮﯼی‬
‫ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ )ﺭر‪.‬ﮎک‪" .‬ﮔﻮﺍاﻫﯽ ﻋ‪‬ﹼّ‪‬ﻣﻪ ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ"‪ ،‬ﻣﻨﻘﻮﻝل ﺩدﺭر ﺭرﮒگ ﺗﺎﮎک‪.(٢۲۶٣۳/٢۲ ،‬‬
‫‪ –٢۲۴‬ﻟﻄﻒﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﺟﺪﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﻋﻠﻤﺎﺀء ﻭو ﺍاﻧﻘﻼﺏب ﻣﺸﺮﻭوﻃﯿﺖ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن )ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪(١۱٣۳٨۸٣۳ ،‬‬
‫ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎﺀء ﺭرﺍا ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ )ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﺻﺺ ‪ ،۴٠۰ ،٢۲۵ ،٢۲۴‬ﻭو ‪– ۴۶‬‬
‫ﺣﺎﺝج ﺷﯿﺦ ﺍاﺑﻮﺍاﻟﺤﺴﻦ ﻧﺠﻔﯽ ﻣﺮﻧﺪﯼی – ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻦ ﻧﺎﺋﯿﻨﯽ – ﻣﯿﺮﺯزﺍاﯼی ﻗﻤﯽ – ﻭو‬
‫ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺷﯿﺦ ﺟﻌﻔﺮ ﻧﺠﻔﯽ ﮐﺎﺷﻒﺍاﻟﻐﻄﺎﺀء(‪.‬‬
‫‪ –٢۲۵‬ﺩدﺭر ﺑﺤﺜﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﻝل ‪ ٢۲٠۰٠۰٩۹‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻭوﻻﯾﺖ ﻓﻘﯿﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺩدﺭرﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﺁآﯾﺖ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺼﺒﺎﺡح ﯾﺰﺩدﯼی ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺩدﻡم ﻋﺎﺩدﯼی ﺣﻖ‪ ‬ﻧﻘﺪ ﻭوﻟﯽ ﻓﻘﯿﻪ ﺭرﺍا ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا‬
‫»ﻋﻘﻞ ﻣﺮﺩدﻡم ﻋﺎﺩدﯼی ﻗﺎﺻﺮ ﺍاﺯز ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺳﺎﺳﺎﹰً ﻣﺮﺩدﻡم ﻋﺎﺩدﯼی ﺣﻖ‪‬‬
‫ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺑﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ‪«.‬‬
‫‪ –٢۲۶‬ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ "ﮐﺜﺮﺕت ﺍاﺯزﺩدﻭوﺍاﺝج ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻋﺮﺏبﻫﺎ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ﻧﺪﺍاﺷﺖ‪ .‬ﻟﻬﺬﺍا ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﺛﻼﺙث ﻭو ﺭرﺑﺎﻉع ﻭو‬
‫ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﺑﻪ ﺗﻌﺪﯾﻞ )ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﻋﺪﺍاﻟﺖ( ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪) ".‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪ ،۴‬ﺹص ‪(١۱٧۷۵‬‬
‫‪ –٢۲٧۷‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺣﺴﺎﻡم ﻧﻘﺒﺎﺋﯽ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﺎﺕت ﻣﻔﯿﺪﯼی ﺑﺮ ﺟﺎﯼی ﻧﻬﺎﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﺁآﻗﺎﯼی ﺷﺎﻫﻮﺭر ﻫﻢ ﺑﯽﮔﻤﺎﻥن ﺣﺎﻭوﯼی ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫‪ –٢۲٨۸‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺧﺎﻃﺮﺍاﺕت ﺳﺮﻟﺸﮑﺮ ﻋﻼﺋﯽ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﻗﻀﯿﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ –٢۲٩۹‬ﺭرﺟﻮﻉع ﺷﻮﺩد ﺑﻪ ﻓﺼﻞ ‪ ۴‬ﮐﺘﺎﺏب ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﯾﮏ ﻧﻬﻀﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻧﺸﺮ‬
‫ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪.١۱٣۳۶١۱ ،‬‬
‫‪ –٣۳٠۰‬ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﺩدﻭو ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺯزﯾﺮ‪ :‬ﺍاﺯز ﺩدﮐﺘﺮ ﻣﻬﺮﺩدﺍاﺩد ﺍاﻣﺎﻧﺖ‪" ،‬ﻋﻮﺍاﻣﻞ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺍاﻗﺒﺎﻝل ﯾﻬﻮﺩدﯾﺎﻥن‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ"؛ ﺍاﺯز ﺩدﮐﺘﺮ ﻓﺮﯾﺪﻭوﻥن ﻭوﻫﻤﻦ‪" ،‬ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺯزﺭرﺩدﺷﺘﯿﺎﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺩدﯾﺎﻧﺖ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ"‪ ،‬ﺩدﺭر ﺧﻮﺷﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪.١۱۶‬‬
‫‪ –٣۳١۱‬ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪۴‬؛ ﻭو ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺝج ‪.٢۲‬‬
‫‪ –٣۳٢۲‬ﺭر‪.‬ﮎک‪ .‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪ ،٣۳‬ﺹص ‪ ،٣۳۶۴‬ﻟﻮﺡح »ﺍاﯼی ﺑﺎﺭرﺑﺪ ﺍاﻟﻬﯽ«‪ ،‬ﺻﺺ ‪–٣۳۶۴‬‬
‫‪.٣۳۶۵‬‬

‫‪338‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ –٣۳٣۳‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪ ،٣۳‬ﺹص ‪.٣۳٠۰۶‬‬
‫‪ –٣۳۴‬ﻫﻤﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب‪ ،‬ﺹص ‪.٣۳٠۰۶‬‬
‫‪ –٣۳۵‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮﺍاﺕت ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺩدﮐﺘﺮ ﺳﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺳﺠ‪‬ﺎﺩدﯼی‪،‬‬
‫ﻃﺒﻊ ‪ ،١۱٣۳٧۷٩۹‬ﺹص ‪" :٢۲٨۸٩۹‬ﺩدﺭر ﺧﺒﺮ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍا‪‬ﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻌﺎﻟﯽ ﺟﻤﯿﻞ‪ ‬ﯾ‪‬ﺤﺐ‪ ‬ﺍاﻟﺠﻤﺎﻝل‪.‬‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽﺭرﺳﺪ ﮐﻪ ﻣﺆﻟ‪‬ﻒ ﺑﻪ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺷﻬﺎﺏبﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺳﻬﺮﻩهﻭوﺭرﺩدﯼی ﺟﻤﺎﻝل ﻫﺮ ﭼﯿﺰ‬
‫ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﮐﻤﺎﻝل ﺁآﻥن ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‪.‬‬

‫‪339‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﯾﺮﺝج ﺍاﯾﻤﻦ‬
‫ﭼﮑﯿﺪﻩه ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﺎﺭر‬

‫‪ .1‬ﻓﺮﻕق ﺑﯿﻦ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﺳﻤﯽ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺨﺼﯽ‬
‫‪ .2‬ﺟﻮﺍاﺯز ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﺪﻭوﻥن ﻓﺮﻗﻪ ﺳﺎﺯزﯼی‬
‫‪ .3‬ﺍاﺻﻞ ﻧﺴﺒﯿﺖ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫‪ .4‬ﺗﻌﺪﺩد ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‬
‫‪ .5‬ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﮐﺸﻒ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺗﺎﺯزﻩه ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﺳﺘﻤﺮﺍاﺭر ﺗﺤﻮﻝل‬
‫ﺯزﻣﺎﻥن ﻭو ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺟﻬﺎﻥن‬
‫‪ .6‬ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺍاﺳﺘﻤﺮﺍاﺭر ﻓﺮﺩد ﺩدﺭر ﺧﻮﺽض ﻭو ﻏﻮﺭر ﺩدﺭر ﺑﺤﺮ ﺑﯽ‌ﮐﺮﺍاﻥن ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﮔﻮﻫﺮﻫﺎﯼی ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺗﺎﺯزﻩه‬
‫‌‬ ‫ﺑﺪﺳﺖ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻥن‬
‫‪ .7‬ﺍاﻧﺤﺼﺎﺭر ﻗﻄﻌﯽ ﻭو ﻧﻬﺎﺋﯽ ﺑﻮﺩدﻥن ﺑﻪ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﻭو ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‬
‫‪ .8‬ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﺑﻪ ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﺍاﻋﺘﺪﺍاﻝل ﻭو ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﺻﺮﺍاﺭر ﻭو‬
‫ﺍاﺑﺮﺍاﻡم ﺩدﺭر ﺭرﺃأﯼی ﺷﺨﺼﯽ ﻭو ﺁآﻣﺎﺩدﮔﯽ ﭘﺬﯾﺮﺵش ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭرﺍاﺕت ﺗﮑﻤﯿﻠﯽ ﻭو‬
‫ﻣﯽﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‬
‫ﺗﺼﺤﯿﺤﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ‌‬
‫‪ .9‬ﻭوﯾﮋﮔﯿﻬﺎ ﻭو ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻧﻈﺮﻫﺎ ﮐﻪ ﺣﺼﻮﻝل ﺗﻮﺍاﻓﻖ ﻭو ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﮐﻠﻤﻪ‬
‫‪ .10‬ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺪﻑف ﺍاﺻﻠﯽ ﺗﺒﺎﺩدﻝل ‌‬
‫ﺍاﺳﺖ‬

‫‪340‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬
‫ِﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻋﻠﻞ ﻭو ﻣﻮﺟﺒﺎﺕت ﺍاﺻﻠﯽ ﺑﺮﻭوﺯز ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻭو ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪﻥن ﻣﺬﺍاﻫﺐ ﻭو‬
‫ﻓﺮﻗﻪ​ﻫﺎﯼی ﻣﺘﻀﺎﺩد ﻭو ﻣﺘﺨﺎﺻﻢ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺷﺎﺭرﻋﺎﻥن ﺁآﻥن ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻫﺴﺖ‪ .‬ﺑﺤﺚ ﻭو ﻓﺤﺺ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺯزﻣﯿﻨﻪ‬
‫ﺭرﺷﺘﮥ ﺧﺎﺻﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺩدﯾﻨﯽ ﺑﻮﺟﻮﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺮﻭوﺯزﻩه ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺟﺪﯾﺪﯼی ﺩدﺭر ﺯزﺑﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺑﮑﺎﺭر ﻣﯽ​ﺭرﻭوﺩد ﮐﻪ‬
‫"ﻗﺮﺍاﺋﺖ" ﻧﺎﻣﯿﺪﻩه ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺣﺎﮐﯽ ﺍاﺯز ﻧﺤﻮﮤۀ ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﺴﯿﺮ‌ﮐﻨﻨﺪﻩه ﺍاﺯز‬
‫ﻣﺘﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﺨﻨﺎﻥن ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻧﺒﯿﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﭘﺎﯾﻪ ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس ﺑﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﺁآﻣﺪﻥن ﻓﺮﻗﻪ​ﻫﺎ ﻭو ﻧﺤﻠﻪ​ﻫﺎﯼی ﺩدﯾﻨﯽ ﻭو ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻭو ﻧﺰﺍاﻉع ﺑﯿﻦ ﺁآﻧﻬﺎ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ‬
‫ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻣﺸﺤﻮﻥن ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺗﮑﺎﺏب ﺑﻼﯾﺎ ﻭو ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺭر ﻭو ﻗﺘﻞ ﻭو ﻏﺎﺭرﺕت​ﻫﺎﺋﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﮐﻪ ﺭرﺅؤﺳﺎﯼی ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﺳﻨﻦ ﺍاﻧﺒﯿﺎﺀء ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻋﺮﺿﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ ﺭرﻭوﯼی ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺑﯿﻨﯿﻢ ﺣﺘﲐ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻫﻢ ﻋﻮﺍاﻗﺐ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭوﺵش ﺩدﺍاﻣﻨﮕﯿﺮ ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺤﻮ‪‬ﻻﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻗﯿﺎﺩدﺕت ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﺎ ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﻭو ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﺍاﺑﺘﮑﺎﺭر ﻭو ﭘﺎﯾﻤﺮﺩدﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺭرﻭوﯾﺪﺍاﺩد ﺗﻐﯿﯿﺮ‬
‫ﺟﻬﺖ ﻣﺴﯿﺮ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻧﺼﻮﺹص ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻮﺩد‪.‬‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﺪ​ﻋﻠﯽ ﻭو ﺍاﻋﻮﺍاﻥن ﻭو ﺍاﻧﺼﺎﺭرﺵش‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﯿﻮﮤۀ‬
‫ﮔﺬﺷﺘﮕﺎﻥن‪ ،‬ﻣﺴﺌﻠﮥ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺭرﺍا ﭘﯿﺶ ﮐﺸﯿﺪﻧﺪ ﻭو ﻗﺼﺪ‬
‫ﺗﻔﺮﻗﻪ ﺍاﻧﺪﺍاﺧﺘﻦ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺣﻤﻠﮥ‬
‫ﺑﯽ​ﺍاﻣﺎﻥن ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝل ﻗﺪﺭرﺕت ﺍاﯾﺴﺘﺎﺩدﮔﯽ ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺎ ﺍاﻋﻼﻡم ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﻣﺤﻀﮥ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﺭرﯾﺎﺳﺖ​ﻃﻠﺒﯽ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺭرﺍا ﺯزﺍاﺋﻞ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺣﻖ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﺳﻤﯽ ﺑﻪ ﻣﺮﮐﺰ‬
‫ﻣﻨﺼﻮﺹص ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﯾﺎﻓﺖ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺣﺘﲐ ﻋﺎ ﻟﻤﺘﺮﯾﻦ ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﺧﺎﺭرﺝج ﺷﺪ‪ .‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻭوﺿﻊ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻗﺒﻞ ﺗﺎﺑﻊ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻓﻘﻬﺎ ﺑﻮﺩد ﺑﻪ ﻫﯿﺌﺖ​ﻫﺎﯼی ﺍاﻧﺘﺨﺎﺑﯽ ﻭوﺍاﮔﺬﺍاﺭر ﺷﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺣﺎﻟﺖ ﻓﺮﺩدﯼی ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻗﺪﺍاﻣﯽ ﺟﻤﻌﯽ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬
‫‪341‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺩدﻭو ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﯾﮑﯽ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﺩدﺍاﺋﻤﯽ ﺍاﺯز ﺑﺮﻭوﺯز‬
‫ﺗﻔﺮﻗﻪ‌ﮔﺮﺍاﺋﯽ ﻭو ﺗﺤﺰ‪‬ﺏب ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭوﺣﻔﻆ ﻭوﺣﺪﺕت ﮐﻪ ﺁآﺭرﻣﺎﻥن ﻭو ﻣﻘﺼﺪ ﻏﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻗﺎﺑﻠﯿ‪‬ﺖ ﺍاﻧﻌﻄﺎﻑف ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺗﻐﯿﯿﺮ​ﭘﺬﯾﺮﯼی ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﺑﺪﻭوﻥن ﺑﺮﻭوﺯز ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻭو ﺍاﻧﺸﻌﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺩدﯾﺪﻩه ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺍاﯾﻨﺴﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺻﺪﻭوﺭر ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺧﻮﺩدﺩدﺍاﺭرﯼی ﺷﺪﻩه ﻭو ﺍاﺧﺬ ﺗﺼﻤﻤﯿﺎﺕت ﻣﻘﺘﻀﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬
‫ﺍاﺣﺎﻟﻪ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻧﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻫﯿﺌﺖ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺑﯽ ﻣﺼﻮﻥن ﺍاﺯز ﺧﻄﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل‬
‫ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﻮﮐﻮﻝل ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻭو ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻫﯿﺌﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﮐﻪ ﺍاﻋﻀﺎﯾﺶ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻭو ﻣﺴ‪‬ﻠﻢ ﻋﻤﻮﻡم ﻣﻠﺖ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻭوﻟﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻋﻠﻤﺎ ﺣﮑﻤﺎﹰً ﺍاﺧﺘﻼﻑف‬
‫ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻔﺮﯾﻖ ﻭو ﺗﺸﺘﯿﺖ ﻭو ﺗﺒﻌﯿﺾ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﮐﻠﻤﻪ ﺑﺮﻫﻢ ﺧﻮﺭرﺩد ﻭو‬
‫ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﺩدﯾﻦ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻀﻤﺤﻞ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺑﻨﯿﺎﻥن ﺷﺮﯾﻌﺔ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺘﺰﻟﺰﻝل ﮔﺮﺩدﺩد‪) .‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‪ ،‬ﺹص‬
‫ﻡم ‪(12‬‬

‫ﻧﮑﺘﮥ ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﻢ ﺑﺪﯾﻊ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ ﺗﺪﺍاﺑﯿﺮ ﻓﻮﻕق‬
‫ﻭوﻇﯿﻔﮥ ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﻭو ﺗﻔﺤ‪‬ﺺ ﺩدﺭر ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻭو ﺩدﺭرﮎک ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ‬
‫ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺤﺼﺎﺭر ﻓﻘﻬﺎ ﻭو ﭘﯿﺸﻮﺍاﯾﺎﻥن ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺩدﺭرﺁآﻣﺪﻩه ﻭو ﺑﺮ ﻋﻬﺪﮤۀ ﻓﺮﺩد ﻓﺮﺩد‬
‫ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﻧﻬﺎﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻧﺸﺪﻩه ﻭو ﺗﺒﺎﺩدﻝل‬
‫ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺑﺪﻭوﻥن ﺗﺤﻤﯿﻞ ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺷﺨﺼﯽ ﻭو ﯾﺎ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﮔﺮﻭوﻩه ﯾﺎ ﻓﺮﻗﮥ ﺧﺎﺹص‪‬‬
‫ﻣﺆﺛﺮ ﻭو ﻣﻔﯿﺪ ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻝل ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﮔﺎﻩه ﺑﻪ ﮔﺎﻩه ﺑﺎ ﺍاﯾﻦ ﺳﺌﻮﺍاﻝل ﻣﻮﺍاﺟﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﺁآﯾﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺁآﺯزﺍاﺩد ﻭو ﻣﺠﺎﺯز‬
‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص ﻭو‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮐﺘﺐ ﻣﻘﺪﺳﮥ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﭙﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ؟ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت‬
‫ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﻧﻈﺎﻡم ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩدﯼی ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺷﺎﺭرﻋﯿﻦ ﻭو ﻣﺒﯿ‪‬ﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﻨﺼﻮﺹص‪ ،‬ﻣﺼﻮﻥن ﺍاﺯز ﺧﻄﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭو ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮﻝل‬

‫‪342‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭوﺣﯽ ﻭو ﺍاﻟﻬﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﺑﺪﻭوﻥن ﻗﯿﺪ ﻭو ﺷﺮﻁط ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﻭو‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ​ﻫﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺁآﻣﺪﻩه ﺁآﯾﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﻬﻢ ﻭو ﺗﻔﮑﹼّﺮ‬
‫ﻓﺮﺩدﯼی ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻣﺎﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻣﻤﻨﻮﻉع ﻭو ﻣﺤﺮﻭوﻣﻨﺪ؟ ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻭو ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﮐﻮﺷﺸﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﻘﺪﹼّﻣﺎﺗﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﭘﺎﺳﺦ‬
‫ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺳﺌﻮﺍاﻝل‪ .‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺭرﻭوﺷﻦ ﺷﺪﻥن ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺍاﺻﻮﻝل ﻭو‬
‫ﻧﮑﺎﺕت ﺫذﯾﻞ ﺩدﺭر ﻧﻈﺎﻡم ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﺳﺌﻮﺍاﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪ‬
‫ﻣﯽ​ﭘﺮﺍاﺯزﯾﻢ ‪:‬‬
‫ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺣﯿﺎﺗﯽ )ﺍاﺭرﮔﺎﻧﯿﮏ( ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯽ‬
‫ﺍاﺻﻞ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻭو ﺣﻔﻆ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ‬
‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻟﺰﻭوﻡم ﮐﻮﺷﺶ ﻓﺮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭو ﻣﻮﻗﻌﯿ‪‬ﺖ ﻓﺮﺩد ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻓﺮﻕق ﺑﯿﻦ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﺳﻤﯽ ﻭو ﻓﻬﻢ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻓﺮﺩدﯼی ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﺭرﺳﻤﯽ‬
‫ﻓﺎﯾﺪﻩه ﻭو ﺍاﺛﺮ ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﻭو ﺗﺼﺎﺩدﻡم ﺍاﻓﮑﺎﺭر‬
‫ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻭو ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻄﺎﻟﺐ‬
‫ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺷﺨﺼﯽ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﺮﺩدﯼی‬
‫ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯼی ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺩدﻭو ﻧﻮﻉع ﺗﺒﯿﯿﻦ‬

‫ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺣﯿﺎﺗﯽ )ﺍاﺭرﮔﺎﻧﯿﮏ( ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﻭوﺣﺪﺍاﻧﯽ‬

‫‪343‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻭوﺍاﺣﺪﯼی ﺭرﺍا ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽ​ﺩدﻫﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن‬
‫ﮐﻠﹼّﯿ‪‬ﮥ ﺍاﺟﺰﺍاﺀء ﺗﺸﮑﯿﻞ​ﺩدﻫﻨﺪﻩه ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻭو ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻭو ﺗﺄﺛ‪‬ﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻭو ﺑﺎ‬
‫ﺗﺤﻮﻻﺕت ﻣﺤﯿﻂ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩدﺍاﺧﻞ ﻭو ﺧﺎﺭرﺝج ﺟﺎﻣﻌﻪ​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﻋﻀﺎﯼی ﺑﺪﻥن ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺯزﻧﺪﻩه ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﮔﺮﭼﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﻧﺒ‪‬ﺎﺽض ﻭو ﺑﻪ ﻧﻮﺑﮥ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺗﺤﺮ‪‬ﮐﻨﺪ ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﻣﺘﻘﺎﺑﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﻧﺤﻮﻩه ﻭو ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﻋﻤﻠﮑﺮﺩد ﺳﺎﯾﺮ‬
‫ﺍاﻋﻀﺎﯼی ﺑﺪﻥن ﺗﺄﺛﯿﺮ​ﮔﺬﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺩدﺭر ﺑﺪﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺷﻨﻮﺍاﺋﯽ ﯾﺎ ﺑﯿﻨﺎﺋﯽ ﯾﺎ ﺗﮑﻠﹼّﻢ‬
‫ﺩدﺭر ﻣﺎ ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺘﯽ ﻭو ﺗﻮﺍاﻧﺎﺋﯽ ﮔﻮﺵش ﻭو ﭼﺸﻢ ﻭو ﺩدﺳﺘﮕﺎﻩه ﺻﻮﺗﯽ‪ ،‬ﺗﺎﺑﻊ ﻣﯿﺰﺍاﻥن‬
‫ﺳﻼﻣﺘﯽ ﺑﺪﻥن ﺑﻄﻮﺭر ﮐﻠﹼّﯽ ﻭو ﺳﻼﻣﺘﯽ ﻭو ﺗﻮﺍاﻧﺎﺋﯽ ﺍاﺭرﮔﺎﻧﻬﺎﯼی ﺍاﺻﻠﯽ ﺍاﺯز ﻗﺒﯿﻞ ﻗﻠﺐ ﻭو‬
‫ﻣﻐﺰ ﻭو ﺳﻠﺴﻠﮥ ﺍاﻋﺼﺎﺏب ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺑﺮﺍاﯼی ﻓﻬﻢ ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﮐﺎﻣﻞ ﻭو ﺻﺤﯿﺢ ﺍاﺯز‬
‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﺻﻮﻝل ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﭼﻬﺎﺭر​ﭼﻮﺏب ﭼﻨﺎﻥن‬
‫ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﮐﻠﹼّﯽ ﻭو ﭼﻨﺎﻥن ﺷﺒﮑﮥ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻃﺎﺕت ﺍاﺭرﮔﺎﻧﯿﮏ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻭو ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﮐﺮﺩد ﺯزﯾﺮﺍا‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍا ﺻﻮﻝل ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ‪،‬ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻭو ﺣﺪﻭوﺩد ﻭو ﺛﻐﻮﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺍاﯾﺠﺎﺏب ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻧﺤﻮﮤۀ ﻋﻤﻞ ﻭو ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺗﺄﺛﯿﺮ​ﮔﺬﺍاﺭرﯼی ﺣﮑﻢ ﯾﺎ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﺭرﺍا ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﺩد‪.‬‬
‫ﻧﺤﻮﻩه ﻭو ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﺮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻭو ﺗﻮﺟﯿﻪ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻣﺮﯾﺴﺖ ﺩدﺭرﻭوﻧﯽ ﻭو ﻓﺮﺩدﯼی ﻭو ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﺁآﺯزﺍاﺩد ﺍاﻣﺎ ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻋﻘﯿﺪﻩه ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ‬
‫ﺟﻨﺒﮥ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺗﺎﺑﻊ ﻧﻈﻢ ﻭو ﺷﺮﺍاﺋﻂ ﻣﻄﻠﻮﺏب ﻭو ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﺁآﺯزﺍاﺩد ﻫﺴﺘﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ​ﻫﺎﯼی ﺷﺨﺼﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ‪ .‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﻣﻄﺮﺡح ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‬
‫ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮔﺬﺍاﺷﺘﻦ ﻣﻔﻬﻮﻣﺎﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا‪ ،‬ﻋﺎﻣﻞ‬
‫ﺗﺄﺗﯿﺮ​ﮔﺬﺍاﺭرﯼی ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺣﯿﺎﺕت ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﺩد ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺍاﺛﺮﺍاﺕت ﻣﻄﻠﻮﺏب ﻭو‬
‫ﺳﺎﺯزﻧﺪﻩه ﻭو ﯾﺎ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺏب ﻭو ﻣﺨﺮ‪‬ﺏب ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺍاﺻﻞ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻭو ﺣﻔﻆ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ‬

‫‪344‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻫﺪﻑف ﻏﺎﺋﯽ ﻭو ﻣﻘﺼﺪ ﺍاﺻﻠﯽ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﯾﮑﺎﻧﮕﯽ ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭر ﺩدﺭر‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﺒ‪‬ﻠﹼّﻎ ﻭو ﻣﺮ‪‬ﻭوﹺِﺝج ﺍاﯾﻦ ﻫﺪﻑف ﻋﺎﻟﯽ​ﺍاﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺟﺎﻣﻌﮥ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﻧﻤﻮﻧﮥ ﻋﻤﻠﯽ ﻭو ﺳﺮﻣﺸﻖ ﭼﻨﺎﻥن ﻭوﺣﺪﺗﯽ ﺳﺎﺯزﻧﺪ ﺗﺎ ﻫﻤﭽﻮﻥن ﻫﺴﺘﮥ‬
‫ﻣﺮﮐﺰﯼی ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺁآﺭرﻣﺎﻥن ﻏﺎﺋﯽ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﻫﺮ‬
‫ﺍاﻗﺪﺍاﻡم ﻭو ﺭرﻓﺘﺎﺭرﯼی ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺳﺘﺨﻮﺵش ﺗﺸﺘﹼّﺖ ﻭو ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻭو ﺍاﻧﺸﻌﺎﺏب ﺳﺎﺯزﺩد‬
‫ﺍاﺣﺘﺮﺍاﺯز ﺟﻮﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﻣﯿﺎﻝل ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻭو ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺷﺨﺼﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼی ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺨﹼّﻞ ﺭرﻭوﺣﯿﮥ ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﻭو ﻭوﺩدﺍاﺩد ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﮕﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﺍاﺑﺮﺍاﺯز‬
‫ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼی ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﺮ ﻭوﺳﻌﺖ ﻧﻈﺮ ﻭو ﻏﻨﺎﯼی‬
‫ﺍاﻃﻼﻋﺎﺕت ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﯿﻔﺰﺍاﯾﺪ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﻧﺤﻮﮤۀ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﺳﺒﺐ‬
‫ﺗﻌﺎﺭرﺽض ﻭو ﺩدﻟﺴﺮﺩدﯼی ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻢ ﭘﺎﺷﯿﺪﻥن ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﻫﻤﮑﺎﺭرﯼی ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﯿﮥ ﺩدﻓﺘﺮ ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﯿﻦ​ﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻣﻮﺳﻮﻡم ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻧﯿ‪‬ﮥ ﺭرﻓﺎﻩه ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺷﺮﺡح ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺗﻔﺎﻭوﺗﯽ ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﻧﺤﻮﮤۀ‬
‫ﻋﻤﻞ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﺟﻮﺍاﻣﻊ ﻣﺪﻧﯽ ﺩدﺭر ﻧﻈﺎﻣﻬﺎﯼی ﺩدﻣﻮﮐﺮﺍاﺳﯽ ﮐﻨﻮﻧﯽ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺣﺎﺋﺰ ﺍاﻫﻤﯿ‪‬ﺖ ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫ﭘﺎﯾﻪ ﻭو ﺍاﺳﺎﺱس ﺧﻂ ﻣﺸﯽ ﻭو ﺭرﻭوﺍاﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﯿﺘﻮﺍاﻧﺪ ﻣﺮﺩدﻡم ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻗﺒﻮﻝل‬
‫ﻣﺴﺌﻮﻟﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﻗﺒﺎﻝل ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻣﺸﺘﺮﮐﺸﺎﻥن ﺟﻠﺐ ﮐﻨﺪ ﻭو ﻣﺘﻌﻬﺪ ﺳﺎﺯزﺩد ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﺁآ ﮔﺎﻫﯽ ﻭو ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺑﻪ ﺍاﺻﻞ ﻭوﺣﺪﺕت ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﮐﻪ‬
‫ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﺸﺮ ﻫﻤﻪ ﺍاﻋﻀﺎﯼی ﯾﮏ ﺧﺎﻧﻮﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﮔﺮ ﭼﻪ ﺩدﺭر ﻣﺬﺍاﮐﺮﺍاﺕت ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ‬
‫ﺳﻬﻞ ﻭو ﺳﺎﺩدﻩه ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ ﺭرﺳﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﮑﻦ ﺍاﻏﻠﺐ ﻣﺆﺳﺴﺎﺕت ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬
‫ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﻭوﻇﺎﺋﻔﺸﺎﻥن ﺑﺎ ﻣﻮﺍاﻧﻊ ﻭو ﻣﺸﮑﻼﺕت ﻣﻬﻢ ﻭو ﺍاﺳﺎﺳﯽ‬
‫ﻣﻮﺍاﺟﻪ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل ﻣﯿﺘﻮﺍاﻥن ﺑﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎﺭرﻣﺒﺎﺭرﺯزﻩه​ﺟﻮﯾﺎﻧﻪ‬
‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﺪﻧﯽ ‪ ،1‬ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺩدﺍاﺷﺘﻦ ﺍاﺻﻞ ﺍاﻗﺎﻣﮥ ﺩدﻋﻮﯼی ﺩدﺭر ﺍاﻏﻠﺐ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻦ‬
‫ﻣﺪﻧﯽ ‪ ،2‬ﺗﺠﻠﯿﻞ ﺍاﺯز ﻣﺒﺎﺭرﺯزﺍاﺕت ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﻭو ﮐﺸﻤﮑﺶ​ﻫﺎﯼی ﺳﺎﯾﺮ ﮔﺮﻭوﻩه​ﻫﺎﯼی‬
‫ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﺳﻠﻄﮥ ﺭرﻭوﺣﯿﮥ ﺭرﻗﺎﺑﺖ​ﺟﻮﺋﯽ ﺩدﺭر ﻧﺤﻮﮤۀ ﻧﻮﯾﻦ ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ‬

‫‪345‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﻧﮕﯿﺰﮤۀ ﺍاﺻﻠﯽ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻣﻈﺎﻫﺮﯼی ﺍاﺯز ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺑﺸﻤﺎﺭر ﻣﯿﺮﻭوﻧﺪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﻃﯽ‪ ‬ﺩدﻭو‬
‫ﻗﺮﻥن ﺍاﺧﯿﺮ ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼی ﺭرﻭوﺯز​ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺩدﺭر ﺳﺎﺯزﻣﺎﻥن ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺸﺮ ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﯾﺎﻓﺘﻪ‬
‫ﻭو ﺑﺎ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺩدﺭر ﺗﻀﺎﺩد ﻭو ﺗﻌﺎﺭرﺽض ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫)ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن(‬

‫ﺩدﺭر ﻣﺮﻗﻮﻣﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺩدﺍاﺭرﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻆﻡم ﺩدﺭر ‪ 2‬ﺟﻮﻻﯼی ‪1996‬‬
‫ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺍاﺑﺪﺍاﻉع ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻭوﺳﯿﻠﮥ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻭو ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﻭوﺣﺪﺕت ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﻤﺎﻝل ﻣﻄﻠﻮﺏب ﺷﺮﯾﻌﺖ‬
‫ﺍاﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻭو ﺣﻔﻆ ﻭو ﺗﺪﺍاﻭوﻡم ﺍاﺻﻞ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻭوﻇﺎﺋﻒ ﻭو ﻓﺮﺍاﺋﺾ ﻫﺮ ﻓﺮﺩد ﺑﻬﺎﺋﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ‪ 13‬ﺍاﭘﺮﯾﻞ ‪ 1913‬ﺩدﺭر ﺑﻮﺩدﺍاﭘﺴﺖ ﺍاﯾﺮﺍاﺩد‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺭرﺍا ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺳﻪ ﻗﺴﻢ ﺍاﺳﺖ‬

‫ﻳﮏ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺬﺍاﺕت ﺑﺎﺭرﯼی ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻭو ﺍاﺳﺖ ﻣﺨﺘﺎﺭر‬
‫ﻣﻄﻠﻖ ‪،‬ﮐﺴﯽ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﺠﺒﻮﺭر ﻧﻤﻲ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﻧﻤﻮﺩد ﺩدﺭر ﻫﻴﭻ ﺷﺄﻧﯽ ﺍاﺯز ﺷﺌﻮﻥن‪.‬‬

‫ﻳﮏ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﺭرﻭوﭘﺎﺋﻴﻬﺎ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﯽ​ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﺑﺸﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺩدﻳﮕﺮﯼی ﺿﺮﺭر ﻧﺮﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻳﻦ ﺣﺮﻳ‪‬ﺖ ﻃﺒﻴﻌﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭرﺟﮥ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﺣﻴﻮﺍاﻥن‪.‬‬
‫ﺍاﻳﻦ ﺷﺄﻥن ﺣﻴﻮﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺍاﻳﻦ ﻃﻴﻮﺭر ﺭرﺍا ﺑﺒﻴﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﮑﻨﺪ ﺑﻘﺪﺭر‬
‫ﺣﻴﻮﺍاﻥن ﺁآﺯزﺍاﺩد ﻧﻤﯽ​ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻧﻈﺎﻡم ﻣﺎﻧﻊ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺳﻮﻡم ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺳﻨﻦ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟﻬﻴ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻳﻦ ﺣﺮﻳ‪‬ﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﻄﻊ ﻋﻼﻗﻪ ﻗﻠﺒﯽ ﺍاﺯز ﺟﻤﻴﻊ ﺍاﺷﻴﺎﺀء ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻴﻊ ﻣﺸﻘﹼّﺎﺕت ﻭو ﺍاﺣﺰﺍاﻥن ﺁآﺳﻮﺩدﻩه‬

‫‪346‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﻫﺮ ﻗﺪﺭرﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻭوﺟﺪﺍاﻧﺶ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﻗﻠﺒﺶ ﺁآﺯزﺍاﺩدﺗﺮ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺭرﻭوﺣﺶ‬
‫ﻣﺴﺘﺒﺸﺮﺗﺮ‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﺩدﻳﻦ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﺮﻳ‪‬ﺖ ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻫﺴﺖ ﺯزﻳﺮﺍا ﺣﺎﮐﻢ ﺑﺮ ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﻧﻴﺴﺖ ﻏﻴﺮ ﺍاﺯز ﺧﺪﺍا‪ ،‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫ﺑﺪﺭرﺟﻪ​ﺍاﯼی ​ﮐﻪ ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺯز ﺁآﺩدﺍاﺏب ﻧﺒﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺩدﻳﻦ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﺮﻳ‪‬ﺖ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻧﻴﺴﺖ ﺍاﺯز ﻗﺎﻧﻮﻥن‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﻤﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻭوﻟﻮ ﺿﺮﺭرﯼی ﺑﻐﻴﺮ ﻧﺮﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﭼﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﻗﺎﻧﻮﻥن‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻏﻴﺮ ﻭو ﺧﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﭼﻪ ﻋﻨﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺿﺮﺭر ﺧﻮﺩد ﻭو ﻏﻴﺮ ﻳﮑﺴﺎﻥن ﻭو ﻫﺮ ﺩدﻭو ﻣﺬﻣﻮﻡم‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﺩدﺭر ﻗﻠﻮﺏب ﺧﺸﻴﺔ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﻋﻨﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺬﻣﻮﻡم ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻣﺮﺗﮑﺐ ﻧﺸﻮﺩد ‪ ،‬ﻟﺬﺍا ﺣﺮﻳ‪‬ﺖ ﺍاﻋﻤﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﺎﻧﻮﻥن ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر ﺩدﻳﻦ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬

‫ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺣﺮﻳ‪‬ﺖ ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﺑﺎﻳﺪ ﺍاﺯز ﺣﺪﹼّ ﺍاﺩدﺏب ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻧﮑﻨﺪ ﻭو ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻧﻴﺰ ﻣﻘﺮﻭوﻥن ﺑﻪ ﺧﺸﻴﺔ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو‬
‫)ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،5‬ﺻﺺ ‪ 17‬ﻭو ‪(18‬‬ ‫ﺭرﺿﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﻪ ﻧﺼﻮﺹص ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺑﻨﺪ​ﻫﺎﯼی ‪ 122‬ﺗﺎ‬
‫‪ 124‬ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی‬
‫ﺁآﯾﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﯽ​ﺑﯿﻨﯿﻢ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﺮﺩدﻡم ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺑﺪﺍاﻥن ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭوﻟﯿﮑﻦ ﺁآﺷﮑﺎﺭرﺍا ﺩدﭼﺎﺭر ﻧﺎﺩدﺍاﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻌﺪ ﺍاﺿﺎﻓﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻫﻤﮥ ﺍاﻣﻮﺭر ﺁآ ﮔﺎﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺍاﺧﺒﺎﺭر‬
‫ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﻓﺮﺍاﻃﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﺘﻨﻪ ﻭو ﺁآﺷﻮﺑﯽ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ‬
‫ﺁآﺗﺶ ﺯزﯾﺎﻥن​ﺑﺨﺸﺶ ﻫﺮﮔﺰ ﺧﺎﻣﻮﺵش ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﺪﺍاﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﻭو ﻣﺼﺪﺍاﻕق‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﻓﺮﺍاﻃﯽ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺮﻭو ﻭو ﺗﺎﺑﻊ ﻗﯿﺪ ﻭو ﺷﺮﻃﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺳﺰﺍاﻭوﺍاﺭر‬
‫ﺷﺄﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺳﻨﻦ ﻭو ﺁآﺩدﺍاﺏب ﻭو ﺣﺪﻭوﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻧﺎﺩدﺍاﻧﯽ​ﻫﺎﯼی‬
‫ﻧﻔﺲ ﺍاﻣ‪‬ﺎﺭرﻩه​ﺍاﺵش ﻭو ﺍاﺯز ﺁآﺯزﺍاﺭر ﻭو ﺯزﯾﺎﻥن ﺍاﺷﺨﺎﺹص ﺣﯿﻠﻪ​ﮔﺮ ﻭو ﻣﮑﹼّﺎﺭر ﺣﻔﻆ ﮐﻨﺪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺣﻖ ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﻨﻊ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺍاﺯز ﺣﺪﻭوﺩد ﻭو ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺍاﺯز ﻣﺼﺎﺩدﯾﻖ ﺍاﻋﺘﺪﺍاﻝل​ﺟﻮﺋﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﻣﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻧﺰﻭوﻝل ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻭو‬
‫ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪347‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺳﭙﺲ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺑﻨﺪ ‪ 125‬ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﻔﻬﻮﻡم‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو ﺁآﯾﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺍاﺯز ﺍاﺷﺨﺎﺹص ﻋﺎﺭرﻑف ﻫﺴﺘﯿﺪ ﺑﺪﺍاﻧﯿﺪ ﮐﻪ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺩدﺭر ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﻣﺮﺩدﻡم ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻭوﺣﯽ ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﮐﻨﻨﺪ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﮐﺎﻣﻞ ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺧﻮﺷﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝل ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺩدﺭر ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﻧﺎﺯزﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﭘﯽ ﺑﺮﻧﺪ ﻭو ﻋﺎﺭرﻑف ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺁآﻥن‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻭو ﺣﺮﯾ‪‬ﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻣﻔﯿﺪ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﻭو ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯿﺴﺖ‬
‫ﻭو ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ ﻭو ﺣﻼﻭوﺕت ﺁآﻥن ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺭرﺍاﺩدﺭرﮎک ﮐﻨﻨﺪ ﺁآﻧﺮﺍا ﺑﺎ ﻣﻠﮑﻮﺕت‬
‫ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺁآﺳﻤﺎﻧﻬﺎ ﻭو ﺯزﻣﯿﻨﻬﺎ ﻣﻌﺎﻭوﺿﻪ ﻧﺨﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻧﮑﺘﮥ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻣﻬﻢ ﻭو ﺩدﻗﯿﻘﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺑﯿﻦ ﺩدﻭو‬
‫ﻧﻮﻉع ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﯿﻮﺍاﻥن ﺑﻈﺎﻫﺮ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻣﻄﻠﻖ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﻣﺎ ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺍاﺳﯿﺮ ﻏﺮﺍاﯾﺰ ﺣﯿﻮﺍاﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺷﺄﻥن ﻭو ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺩدﺭر ﺭرﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﺎﺭرﺕت ﻧﻔﺲ ﻭو ﻫﻮﱝ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﯿ‪‬ﺴﺮ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫" ﺍاﯼی ﺑﻨﺪﻩه ﻣﻦ ﺍاﺯز ﺑﻨﺪ ﻣ‪‬ﻠﮏ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺭرﻫﺎﺋﯽ ﺑﺨﺶ ﻭو ﺍاﺯز ﺣﺒﺲ ﻧﻔﹾْﺲ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺁآﺯزﺍاﺩد ﮐﻦ ‪".‬‬
‫ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‬ ‫) ﻗﻄﻌﻪ ‪ ٤٠۰‬ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ(‬

‫ﮐﻪ " ﺭرﺷﺎﺩدﺕت ﻭو ﺷﺠﺎﻋﺖ‪ ،‬ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﻧﻔﹾْﺲ ﭘ‪‬ﺮ ﻭوﺣﺸﺖ ﺍاﺳﺖ ﺯزﻳﺮﺍا ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺑﺮ‬
‫ﺷﺮﻕق ﻭو ﻏﺮﺏب ﺑﺂﺳﺎﻧﯽ ﻏﺎﻟﺐ ﺁآﻳﺪ ﻭوﻟﯽ ﻏﻠﺒﻪ ﺑﺮ ﻫﻮﱝ ﻭو ﻫﻮﺱس ﻭو ﻧﻔﹾْﺲ‪ ‬ﺧﻮﺩد​ﭘﺮﺳﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭر‬
‫ﻣﺸﮑﻞ ﺍاﺳﺖ "‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء )ﺹص ‪ ،١۱٥٦‬ﺝج ‪ ،٥‬ﻣﺎﺋﺪﻩه ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻁط ‪ ١۱٢۲٩۹‬ﺑﺪﻳﻊ (‬

‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻭوﺟﺪﺍاﻥن‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻣﺼﺪﺍاﻕق ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺟﻠﻮﻩه​ﮔﺮ‬
‫ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﻣﺮﯾﺴﺖ ﺿﺮﻭوﺭرﯼی ﻭو ﻣﺤﺘﺮﻡم‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﻋﺎﻣﻞ ﻭو ﻣﺎﯾﮥ ﭘﺮﻭوﺭرﺵش‬
‫ﻭو ﺷﮑﻮﻓﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩدﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻧﺎﺕت ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻭو ﺳﺒﺐ ﺗﺮﻗﯽ ﻭو ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺗﻤﺪﻥن ﻭو‬
‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﺸﺮﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪348‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻭو ﻣﺤﺘﺮﻡم ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩدﮔﯽ ﺁآﻥن ﺑﺎﻋﺚ ﺍاﺗﹼّﺴﺎﻉع ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﺗﻌﺪﻳﻞ‬
‫ﺍاﺧﻼﻕق ﻭو ﺗﺤﺴﻴﻦ ﺍاﻃﻮﺍاﺭر ﻭو ﺍاﮐﺘﺸﺎﻑف ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺧﻠﻘﺖ ﻭو ﻇﻬﻮﺭر ﺣﻘﺎﻳﻖ ﻣﮑﻨﻮﻧﮥ ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪) .‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺷﺨﺼﯽ ﺳﯿﺎﺡح‪ ،‬ﺹص ‪(98‬‬

‫ﺡحﺿﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻣﻮﺭرﺥخ ‪ 30‬ﮊژﺍاﻧﻮﯾﻪ ‪ 1926‬ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﺤﺎﻓﻞ‬
‫ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﮐﺸﻮﺭر​ﻫﺎﯼی ﺷﺮﻕق ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪:‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﺣﺘﯿﺎﺟﺎﺕت‬
‫ﺿﺮﻭوﺭرﯾ‪‬ﮥ ﺍاﻣﻢ ﺷﺮﻗﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﻭوﻇﺎﺋﻒ ﻣﺒﺮﻣﮥ ﻣﺤﺘﻮﻣﮥ ﺍاﺻﻠﯿﮥ ﺍاﻣﻨﺎﯼی ﺭرﺣﻤﻦ‪ ،‬ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﺎﻥن ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن‪،‬‬
‫ﺍاﻋﻀﺎﯼی ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿ‪‬ﻪ ‪...‬ﺣ‪‬ﺮﯾﺖ ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻋﺪﻡم ﺗﻨﻘﯿﺪ ﻭو ﺗﻌﺮ‪‬ﺽض ﺑﻪ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻭو ﺭرﺳﻮﻡم‬
‫ﻭو ﻋﺎﺩدﺍاﺕت ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻭو ﺍاﻗﻮﺍاﻡم ﻭو ﻣﻠﻞ‪.‬‬

‫ﻟﺰﻭوﻡم ﮐﻮﺷﺶ ﻓﺮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﮐﺎﻥن ﻭو ﺍاﺻﻮﻝل ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﻗﺪﺍاﻣﺎﺗﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ‬
‫ﻫﺮ ﻓﺮﺩد ﻻﺯزﻡم ﻭو ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺑﻔﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء "ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺳﺎﺱس ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ‪) ".‬ﭘﯿﺎﻡم ﻣﻠﮑﻮﺕت‪ ،‬ﺹص ‪ (17‬ﺟﺴﺘﺠﻮﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮐﻮﺷﺸﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺩدﺍاﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪ ﭘﮋﻭوﻫﺶ ﻭو ﺗﻌﻘﹼّﻞ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﻭو ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺑﺤﺚ ﻭو ﺗﺒﺎﺩدﻝل‬
‫ﻧﻈﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ " :‬ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﭼﻮﻥن ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺑﻠﻮﻍغ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﺗﻔﺤ‪‬ﺺ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﺘﻮﮐﹼّﻼ‪ ‬ﻋﻠﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻘﺪﹼّﺳﺎﹰً ﻋﻦ ﺍاﻟﺤﺐ‪ ‬ﻭو ﺍاﻟﺒﻐﺾ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﮐﻪ ﻋﺒﺎﺩد ﺑﻪ ﺁآﻥن‬
‫ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮑﻨﺪ ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﮐﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺳﻤﻊ ﻭو ﺑﺼﺮ ﺧﻮﺩد ﺑﺸﻨﻮﺩد ﻭو ﺑﺒﯿﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻪ ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﺑﺼﺮ ﻏﯿﺮ ﻣﻼﺣﻈﻪ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﻣﺸﺎﻫﺪﮤۀ ﺗﺠﻠﯿ‪‬ﺎﺕت ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻧﯿ‪‬ﺮ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻣﺎﻧﺪ‪) ".‬ﭘﯿﺎﻡم ﻣﻠﮑﻮﺕت‪ ،‬ﺹص ‪ (11‬ﺑﻨﺎ‬
‫ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت ﺍاﺻﻮﻟﯽ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺤﺴﻮﺏب ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬

‫ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﺳﺆﺍاﻟﯽ ﮐﻪ ﮔﺎﻩه​ﺑﻪ‌ﮔﺎﻩه ﭘﯿﺶ ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﺗﻀﺎﺩد‪ ‬ﻭو ﺗﺒﺎﯾﻦ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو‬
‫ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﻣﺆﺳﺴﺎﺕت ﻣﻨﺼﻮﺹص ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺗﻌﻘﹼّﻞ ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ‬
‫ﺷﺨﺼﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﻭو ﺣﺎﻟﺖ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭرﯼی ﻭو ﺍاﺟﺒﺎﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﯾﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﺟﺒﺎﺭر ﻭو ﻓﺸﺎﺭر‬
‫ﺧﺎﺭرﺟﯽ ﻭو ﺗﺮﺱس ﺍاﺯز ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺕت ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﻭو ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺗﯽ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ‬

‫‪349‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺗﻤﺎﯾﻞ ﻭو ﻋﺸﻖ ﺩدﺭرﻭوﻧﯽ ﺑﺎ ﻋﻼﻗﻪ ﻭو ﺍاﺷﺘﯿﺎﻕق ﺑﻪ ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺁآﻥن ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﺯز ﻣﺆﺳﺴﺎﺕت ﻣﻨﺼﻮﺹص ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺣﺎﻟﺖ ﺩدﻭوﻡم ﻣﻮﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﻭو ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﻃﺎﻋﺘﯽ ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻋﺸﻖ ﻭو ﺍاﯾﻤﺎﻥن‬
‫ﻭو ﺭرﻓﺘﺎﺭرﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝل ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻭو ﺷﻮﻕق ﺍاﺯز ﻓﺮﺩد ﻣﺆﻣﻦ ﺳﺮ ﻣﯿﺰﻧﺪ ﻭو ﻣﺒﺎﯾﻨﺘﯽ ﺑﺎ‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺮﻗﯽ ﻭو ﺭرﻓﺎﻩه ﻭو ﺭرﺳﺘﮕﺎﺭرﯼی ﺑﺸﺮ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﻭو ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺮ‬
‫ﻋﻤﻮﻡم ﻓﺮﺽض ﻭو ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﺳﺖ ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻧﻮﻉع ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﻭو ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم‪ ،‬ﺍاﻣﺮﯼی‬
‫ﻋﺎﺩدﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺭرﻭوﺯز​ﻣﺮ‪‬ﻩه ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﭘﯿﺶ ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻣﺎ ﺍاﺯز ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت‬
‫ﻃﺒﯿﺐ ﺣﺎﺫذﻕق ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﯾﺎ ﺑﺎ ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﻣﻬﻨﺪﺱس ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥن‬
‫ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ​ﻫﺎ ﺭرﺍا ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺧﻮﺩدﻣﺎﻥن ﻧﻤﯽ​ﺩدﺍاﻧﯿﻢ‬
‫ﺑﻠﮑﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﺳﺘﻘﺒﺎﻝل ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﺑﺎ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﺁآﻥن ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺧﻮﺩد ﺍاﺣﺴﺎﺱس‬
‫ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﻭو ﺁآﺭرﺍاﻣﺶ ﻭو ﻓﺮﺍاﻏﺖ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﭼﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﺑﺮ ﺟﻤﻴﻊ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﻣﺮ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻻﺯزﻡم ﻭو ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﺳﺖ ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﻪ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺍاﻟﻬﻴ‪‬ﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻃﺮﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻣﺰﻳ‪‬ﻦ ﺷﻮﻧﺪ ‪ .‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﺳﻤﺎﺀء ﻣﺸﻴ‪‬ﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺳﺒﺐ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ‬
‫ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﺍاﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﻧﺠﺎﺕت ﻣ‪‬ﻦ ﻓﻴﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ‪ .‬ﻃﻮﺑﯽ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻔﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺒ‪‬ﺔ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﺎ‬
‫ﺍاﹶَﻧﺰﻟ‪‬ﻪ‪ ‬ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻓﺎﺋﺰ ﮔﺸﺘﻨﺪ ‪ .‬ﺟﻤﻴﻊ ﻋﺒﺎﺩد ﻭو ﺍاﻣﺎﺀء ﻧﺰﺩد ﺣﻖ‪ ‬ﻣﺬﮐﻮﺭرﻧﺪ ﻭو ﻟﺤﺎﻅظ‬
‫ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺑﻪ ﻧﻔﻮﺱس ﻋﺎﻣﻠﻴﻦ ﻣﺘﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﺭر ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﺑﻪ ﺷﺄﻧﯽ ﻣﺸﺘﻌﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬
‫)ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺝج ‪،2‬ﺹص ‪(341‬‬ ‫ﮐﻪ ﺍاﺣﺪﯼی ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﺮ ﺍاﻃﻔﺎﯼی ﺁآﻥن ﻧﺒﺎﺷﺪ ‪.‬‬

‫ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﻴ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺳﻤﺎﺀء ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﺣﺪﻳ‪‬ﻪ ﻧﺎﺯزﻝل‪ ،‬ﺑﺎﻳﺪ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻋﺎﻣﻞ ﺷﻮﻳﺪ‪ ،‬ﺍاﻣﺘﻴﺎﺯز ﻭو ﺗﺮﻕق ﯼی ﻭو‬
‫ﻓﻮﺯز ﺧﻠﻖ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮﺩد ﺭرﺳﺘﮕﺎﺭر ﺷﺪ ‪.‬‬
‫)ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ 2‬ﺹص ‪(49‬‬

‫ﺍاﮔﺮ ﺍاﻫﻞ ﺍاﺭرﺽض ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻟﺴﺎﻥن ﻋﻈﻤﺖ ﺟﺎﺭرﯼی ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﮐﻞ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﻏﻨﯽ ﻭو ﻓﺎﺭرﻍغ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩد ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﮐﻨﻨﺪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺳﺒﺐ ﺁآﺳﺎﻳﺶ ﺍاﻫﻞ ﺍاﺭرﺽض ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻏﺎﻓﻞ‬

‫‪350‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺁآﻻﻳﺶ ﻭو ﺯزﺣﻤﺖ ﻭو ﺍاﺑﺘﻼﯼی ﻧﻔﻮﺱس ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮑﻨﺪ‪) .‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ‬
‫ﺍاﻋﻠﲐ ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،٧۷‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(١۱٢۲٥‬‬

‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺍاﺯز ﮐﻞ‪ ‬ﻋﻤﻮﻡم ﻣﺮﺩدﻡم ﺟﻬﺎﻧﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﯾﮕﺮﯼی‬
‫ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻦ ﻋﻠﯽ ﺍاﻻﺭرﺽض ﻣﮑﻠﹼّﻔﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﻭوﺳﺖ ﺳﺒﺐ ﻧﻈﻢ ﻋﺎﻟﻢ ﻭو‬
‫ﻋﻠﹼّﺖ ﺁآﺳﺎﻳﺶ ﺍاﻣﻢ ‪) .‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،٥‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(٩۹٩۹‬‬

‫ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿﻪ "ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﻓﻮﺯز ﻭو ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﺧﻠﻖ " ﺭرﺍا ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﻭو‬
‫"ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﮐﺘﺐ ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﺍاﻟﻬﻴ‪‬ﻪ " ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﺍاﻧﺪ‪) .‬ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﻴ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت‬ ‫ﻣﻨﻮﻁط ﺑﻪ‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺹص ‪(٨۸٤‬‬

‫ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﻣﺎ ﻗﺎﺩدﺭر ﻧﺒﺎﺷﯿﻢ ﺳﺒﺐ ﻭو ﺣﮑﻤﺖ ﻟﺰﻭوﻡم ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو‬
‫ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺩدﺭرﮎک ﮐﻨﯿﻢ ﺍاﻣﺎ ﭼﻮﻥن ﺑﻪ ﻋﻠﻢ ﻭو ﺍاﺣﺎﻃﮥ ﻭوﺍاﺿﻊ ﺁآﻥن ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ ﺑﺎ ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﻭو ﺍاﺷﺘﯿﺎﻕق ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫"ﺑﻌﻀﯽ ﻋﻘﻮﻝل ﺷﺎﻳﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺣﺪﻭوﺩدﺍاﺕت ﻣﺬﮐﻮﺭرﻩه ﺩدﺭر ﮐﺘﺐ ﺍاﻟﻬﻴ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ‪‬ﺟﻞ ﻋﺪﻡم‬
‫ﺍاﻃﻼﻉع ﺑﺮ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺗﺼﺪﻳﻖ ﻧﻨﻤﺎﻳﻨﺪ ﻭوﻟﮑﻦ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻗﺪﻡم ﺩدﺭر ﺍاﻳﻦ‬
‫ﻇﻬﻮﺭرﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﺍاﺟﺘﻤﺎﻉع ﻭو ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﻭو ﺍاﺧﻼﻕق ﻭو ﺁآﺩدﺍاﺏب ﻭو ﺍاﺷﺘﻐﺎﻝل ﺑﻤﺎ ﻳﻨﺘﻔﻊ ﺑﻪ ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس‬
‫ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪﻩه ﺍاﺣﺪﯼی ﺍاﻧﮑﺎﺭر ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺑﺎﻟﻤﺮ‪‬ﻩه ﺍاﺯز ﻋﻘﻞ ﻣﺤﺮﻭوﻡم‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪) ".‬ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،٤‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(١۱٥٨۸‬‬

‫ﺩدﺭر ﺗﺒﯿﯿﻦ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺁآﺯزﺍاﺩد ﻭو ﺩدﺍاﻭوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﻃﺒﯿﺐ ﺣﺎﺫذﻕق ﺭرﺍا ﻣﺜﺎﻝل ﺯزﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪:‬‬
‫ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺑﺤﮑﻤﺖ ﺑﺎﻟﻐﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﻭو ﺷﺎﻳﺪ ﻋﻘﻮﻝل ﺍاﺯز ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﺣﮑﻤﺖ ﺧﻔﻴ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﻋﺎﺟﺰ ﻟﻬﺬﺍا ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﮐﻠﹼّﯽ ﺁآﻧﭽﻪ ﻓﺮﻣﺎﻳﺪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﮐﻨﺪ ﻣﺤﺾ ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻭوﺍاﻗﻊ‪ .‬ﻭو ﻟﮑﻦ ﺍاﮔﺮ ﺑﻌﻀﯽ ﻧﻔﻮﺱس ﺑﺎﺳﺮﺍاﺭر ﺧﻔﻴ‪‬ﮥ ﺣﮑﻤﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﻳﺎ ﻋﻤﻠﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺣﻖ‪ ‬ﭘﯽ ﻧﺒﺮﻧﺪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﮐﻨﻨﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻠﹼّﯽ ﻳﻔﻌﻞ ﻣﺎ ﻳﺸﺎﺀء ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﭼﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺷﺨﺺ ﻋﺎﻗﻞ ﮐﺎﻣﻞ ﺩدﺍاﻧﺎﺋﯽ ﺍاﻣﺮﯼی ﺻﺎﺩدﺭر ﻭو ﭼﻮﻥن ﺳﺎﺋﺮﻳﻦ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﺣﮑﻤﺖ ﺁآﻥن ﻋﺎﺟﺰ ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻭو ﺍاﺳﺘﻴﺤﺎﺵش ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍاﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺣﮑﻴﻢ‬

‫‪351‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭼﺮﺍا ﭼﻨﻴﻦ ﮔﻔﺖ ﻭو ﻳﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺍاﻳﻦ ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﺍاﺯز ﺟﻬﻞ ﺁآﻧﺎﻥن ﺻﺎﺩدﺭر ﻭو ﺣﮑﻤﺖ‬
‫ﺣﮑﻴﻢ ﺍاﺯز ﺧﻄﺎ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻭو ﻣﺒﺮ‪‬ﺍا‪ .‬ﻭو ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻃﺒﻴﺐ ﺣﺎﺫذﻕق ﺩدﺭر ﻣﻌﺎﻟﺠﻪٴ ﻣﺮﻳﺾ ﻳﻔﻌﻞ‪ ‬ﻣﺎ‬
‫ﻳﺸﺎﺀء ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺮﻳﺾ ﺭرﺍا ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﻧﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﻃﺒﻴﺐ ﮔﻮﻳﺪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﺠﺮﱝ ﺩدﺍاﺭرﺩد‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺻﺤﻴﺢ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﻛﻞ‪ ‬ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﻈﻬﺮ ﻳﻔﻌﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﻳﺸﺎﺀء ﻭو ﻳﺤﻜﹸُﻢ ﻣﺎ ﻳ‪‬ﺮﻳﺪ ﺷﻤﺮﻧﺪ‪.‬‬
‫)ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‪ ،‬ﺹص ‪(١۱٣۳١۱‬‬

‫ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻌﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1949‬ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺀء‬
‫‌‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻓﺮﺯزﻧﺪ ﻭو ﻭوﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍا ﻣﺜﺎﻝل ﺯزﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﺗﻮﺿﯿﺢ‬ ‫ﻏﺮﺏب ﺻﺎﺩدﺭر‬
‫ﻣﯽ​ﺩدﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﻣﺎ ﻗﺎﺩدﺭر ﻧﺒﺎﺷﯿﻢ ﺳﺒﺐ ﻭو ﺣﮑﻤﺖ ﻟﺰﻭوﻡم ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﻭو ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﺭرﺍا ﺩدﺭرﮎک ﮐﻨﯿﻢ ﺍاﻣﺎ ﭼﻮﻥن ﺑﻪ ﻋﻠﻢ ﻭو ﺍاﺣﺎﻃﮥ ﻭوﺍاﺿﻊ ﺁآﻧﻬﺎ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ ﺑﺎ ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﻭو ﺍاﺷﺘﯿﺎﻕق ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻣﺘﺎﺑﻌﺖ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺍاﯾﻦ ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺎ ﺳﻮﺩدﻣﻨﺪ ﻧﺒﻮﺩد ﻣﺼﺪﺭر ﺍاﻣﺮ ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺻﺎﺩدﺭر ﻧﻤﯽ​ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﻓﺮﺯزﻧﺪﺍاﻥن ﺯزﯾﺮﮎک ﻭو ﻓﻬﯿﻢ ﺑﻪ ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﻭو ﺩدﺭرﺍاﯾﺖ ﻭوﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺧﻮﺩد‬
‫ﺁآ ﮔﺎﻫﻨﺪ ﻭو ﻣﻄﻤﺌﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺁآﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍاﻫﺎﻥن ﺳﻌﺎﺩدﺕت ﻓﺮﺯزﻧﺪﺍاﻥن ﺧﻮﺩد ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻟﺬﺍا‬
‫ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﻭو ﻧﺼﺎﯾﺤﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﭘﺬﯾﺮﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﻭوﻗﺘﯽ ﺑﻪ ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﻣﺰﺑﻮﺭر‬
‫ﻣﯽ​ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﺑﺘﺪﺭرﯾﺞ ﺍاﺯز ﻓﺎﯾﺪﻩه ﻭو ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺮﺧﻮﺭرﺩدﺍاﺭر ﻣﯽ​ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺍاﺻﺎﻟﺖ ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭو ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻓﺮﺩد ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻮﺍاﺯزﯾﻦ ﺍاﺧﻼﻗﯿﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺟﺘﻨﺎﺏب ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد​ﻣﺤﻮﺭرﯼی ﻭو ﺧﻮﺩد​ﭘﺮﺳﺘﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺩدﺭر ﻧﻈﺎﻡم ﺍاﺧﻼﻕق ﻭو ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺎﺱس ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻭو ﺭرﺟﺤﺎﻥن ﺍاﯾﺜﺎﺭر ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯿﺴﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ‬
‫ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺧﻮﺩد ﺗﺮﺟﯿﺢ ﻣﯽ​ﺩدﻫﻨﺪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﻓﻮﻕق ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺳﺖ" )ﺍاﺩدﻋﯿﻪ ﻣﺤﺒﻮﺏب‪ ،‬ﺹص‬
‫‪ (400‬ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﯾﻦ ﺑﺮﺗﺮﯾﻦ ﻣﻘﺎﻡم ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻧﺴﺎﻧﺴﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺮ ﺭرﺍاﺑﻄﮥ ﻓﺮﺩد ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺻﻞ ﻓﺮﺩد​ﻣﺤﻮﺭرﯼی ﻣﺮﺩدﻭوﺩد ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩه‪.‬‬
‫ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﻓﺮﺩد​ﻣﺤﻮﺭرﯼی ﯾﺎ ﺧﻮﺩد​ﻣﺤﻮﺭرﯼی ﺍاﻋﺘﻘﺎﺩد ﻭو ﺭرﻓﺘﺎﺭرﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﯾﺎ ﮔﺮﻭوﻩه​ﻫﺎ‬
‫ﯾﺎ ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪﯼی​ﻫﺎ ﻭو ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﻘﺪﹼّﻡم ﺑﺮ ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻭو‬
‫ﺍاﻣﻨﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭو ﺭرﻓﻊ ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪﯼی​ﻫﺎﯼی ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﯽ​ﺷﻤﺎﺭرﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ‬
‫‪352‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺠﺎﯼی ﺗﻌﺎﺿﺪ ﺑﻘﺎ )ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻤﮑﺎﺭرﯼی ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﯽ( ﻋﻤﻼ‪‬‬
‫ﺩدﭼﺎﺭر ﻋﻮﺍاﻗﺐ ﻭو ﮔﺮﻓﺘﺎﺭرﯾﻬﺎﯼی ﺗﻨﺎﺯزﻉع ﺑﻘﺎ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ‬
‫ﻣﺨﺘﻞ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮﺍاﯾﻄﯽ ﺑﺮﺧﻮﺭرﺩد ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﺨﺼﯽ ﻭو ﺻﻨﻔﯽ ﻭو ﮔﺮﻭوﻫﯽ‬
‫ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺍاﻓﺰﺍاﯾﺶ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺴﺎﺑﻘﻪ ﻭو ﺭرﻗﺎﺑﺘﯽ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﺁآﯾﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻓﺮﺩد‬
‫ﯾﺎ ﮔﺮﻭوﻩه ﻣﯽ​ﮐﻮﺷﺪ ﺗﺎ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻭو ﻣﺰﺍاﯾﺎﯼی ﻣﺎﺩد‪‬ﯼی‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺟﻤﻊ​ﺁآﻭوﺭرﯼی ﻭو ﺫذﺧﯿﺮﻩه ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﺋﯽ​ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺗﺮﻗﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭو ﺭرﻓﺎﻩه ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﺑﺮﺩد ﺍاﺯز ﺩدﺳﺘﺮﺱس ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺧﺎﺭرﺝج ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺧﺎﺩدﻡم‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺪﺍاﻧﺪ ﻭو ﻫﻤﺎﻥن​ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ " ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻫﯿﭻ ﺍاﻣﺮﯼی‬
‫ﻣﻘﺪﻡم ﻧﺸﻤﺎﺭرﺩد‪) ".‬ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ‪ ،‬ﻗﻄﻌﻪ ‪(43‬‬

‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻭو ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺣﻔﻆ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺮﺍاﻋﺎﺕت ﻧﻤﻮﺩد ﺗﺎ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﻣﯿﻞ ﺑﻪ ﺧﻮﺩد​ﻧﻤﺎﺋﯽ ﻭو ﺍاﺛﺒﺎﺕت ﻭوﺟﻮﺩد ﮐﻪ ﮐﻤﺎﺑﯿﺶ ﺩدﺭر ﻧﻬﺎﺩد‬
‫ﻫﺮ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺍاﺳﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﻣﺪﻥن ﺿﺮﺭر ﻭو ﺯزﯾﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟ‪‬ﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻣﻮﺭرﺥخ ‪ 7‬ﺟﻮﻻﯼی ‪ 1931‬ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ‬
‫ﺷﻮﺩد ﻭو ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﺗﻔﻬﯿﻢ ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻭو ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻭو ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪﯼی​ﻫﺎﯼی ﻣﻠﹼّﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ‬
‫ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﻣﻘﺪﹼّﻡم ﻭو ﻣﺮﺟ‪‬ﺢ ﺑﺮ ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪﯾﻬﺎﯼی ﻓﺮﺩدﯼی ﻭو ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺍاﺳﺖ‪) ".‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻣﻀﻤﻮﻥن(‬

‫ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﮑﺎﺕت ﻭو ﺷﺮﺍاﯾﻄﯽ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻧﺤﻮ​ﮤۀ ﺑﯿﺎﻥن ﺗﻔﮑﹼّﺮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻓﺮﺩدﯼی ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﺟﻤﺎﻝل ﻣﻄﺮﺡح ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬

‫ﻓﺮﻕق ﺑﯿﻦ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﺳﻤﯽ ﻭو ﻓﻬﻢ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻓﺮﺩدﯼی‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﺭرﺳﻤﯽ ﺁآﯾﺎﺕت ﻭو ﻧﺼﻮﺹص ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮﺭرﺩد ﻋﻤﻞ ﻭو ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء‬
‫ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد ﻣﺨﺼﻮﺹص ﺑﻪ ﺷﺎﺭرﻉع ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻣﺒﯿ‪‬ﻨﯿﻦ ﻣﻨﺼﻮﺹص ﺍاﻭوﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪﯾﻦ‬
‫ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺗﺸﺘﹼّﺖ ﻭو ﺗﺸﻌ‪‬ﺐ ﻭو ﺍاﺧﺘﻼﻓﺎﺕت ﺩدﺍاﺧﻠﯽ ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﻣﯽ​ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﻣﺎ ﺍاﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻭو ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﻭو‬
‫‪353‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺍاﻧﺶ ﻭو ﺑﯿﻨﺶ ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﺷﺨﺼﯽ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭو‬
‫ﺗﻔﺎﺳﯿﺮﯼی ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﺷﺎﻥن ﻣﯽ​ﺭرﺳﺪ ﻣﻤﻨﻮﻉع ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻣﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻋﮑﺲ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﻣﺘﻌﺪﹼّﺩد ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﺘﻦ ﯾﺎ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﺍاﺿﺎﻓﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺧﻮﺩد ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻏﻮﺭر ﻭو ﺗﻔﺤﺺ ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﻣﻄﻠﺐ ﺑﭙﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭو‬
‫ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻫﻢ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﻨﺪﻣﺞ ﻭو ﻣﮑﻨﻮﻧﺴﺖ ﺭرﺍا ﮐﺸﻒ ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺘﺨﺮﺍاﺝج ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺷﺮﺡح ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﻏﯿﺮ ﺭرﺳﻤﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺟﻨﺒﮥ ﺍاﻇﻬﺎﺭر‬
‫ﻧﻈﺮ ﻓﺮﺩدﯼی ﺩدﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﺮﮐﺰ ﺍاﻣﺮ ﻗﺮﺍاﺭر ﻧﮕﯿﺮﺩد ﺟﻨﺒﮥ ﺍاﺟﺮﺍاﺋﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو‬
‫ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻣﺎﯾﮥ ﺑﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺁآﻣﺪﻥن ﮔﺮﻭوﻩه ﯾﺎ ﻓﺮﻗﮥ ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺒﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﻌﺒﯿﻪ ﺷﺪﻩه ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﮐﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭرﺍا‬
‫ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﻧﻌﻄﺎﻑف​ﭘﺬﯾﺮﯼی ﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﺭرﺍا ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺧﺸﮑﯽ ﻭو‬
‫ﺗﺼﻠﹼّﺐ ﺩدﺭر ﻓﻬﻢ ﻧﺼﻮﺹص ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼی ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻓﻮﺍاﯾﺪ ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﻭو ﺗﺼﺎﺩدﻡم ﺍاﻓﮑﺎﺭر‬
‫ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻋﻘﯿﺪﻩه ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﺗﺸﮑﯿﻼﺕت ﺍاﺩدﺍاﺭرﯼی ﺁآﻥن‬
‫ﻣﻔﯿﺪ ﺷﻤﺮﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻭو ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫"ﺑﺎﺭرﻗﮥ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺷﻌﺎﻉع ﺳﺎﻃﻊ ﺍاﺯز ﺗﺼﺎﺩدﻡم ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ" )ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‪،‬ﺝج ‪ ،4‬ﺹص ‪ (34‬ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﺗﺸﺮﯾﺢ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺻﻞ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﯾﻌﻨﯽ ﺭرﺃأﯼی ﺻﺤﯿﺢ ﻭو ﻣﻮﺍاﻓﻖ ﺍاﺯز ﺗﺼﺎﺩدﻡم‬
‫ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺳﺎﻃﻊ ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﻭو ﺍاﻻ‪ ‬ﻣﺤﺴ‪‬ﻨﺎﺕت ﻭو ﻣﻀﺮ‪‬ﺍاﺕت ﻫﺮ ﺍاﻣﺮﯼی ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻭو ﻣﺸﻬﻮﺩد‬
‫ﻧﺸﻮﺩد‪ .‬ﺑﺎﺭرﯼی ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺭر ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﻭو ﺑﺤﺚﹴٍ ﺩدﻗﯿﻖ ﻣﺠﺮﱝ ﮔﺮﺩدﺩد ﺗﺎ ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﺁآﺭرﺍا‬
‫ﺗﺮ‪‬ﻗﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪) ".‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪،4‬ﺹص ‪ (317‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﭼﻨﺪ ﻧﮑﺘﮥ ﻣﻬﻢ ﻭو‬
‫ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﺋﯽ​ﮐﻨﻨﺪﻩه ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺨﺴﺖ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻫﺪﻑف ﻭو ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﺍاﻓﮑﺎﺭر‬
‫ﻭوﺻﻮﻝل ﺑﻪ ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﺍاﺻﺮﺍاﺭر ﻭو ﺍاﺑﺮﺍاﻡم ﺩدﺭر ﺭرﺃأﯼی ﻭو ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﺗﺸﺘﹼّﺖ ﻭو ﺗﻔﺮﻗﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺟﻤﻊ‪ .‬ﻧﮑﺘﮥ ﺩدﻭوﻡم‪ ،‬ﺍاﺛﺮ ﻭو ﻓﺎﯾﺪﮤۀ ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﻭو ﺗﺼﺎﺩدﻡم ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻬﺎﺕت ﻣﺜﺒﺖ‬
‫ﻭو ﻣﻨﻔﯽ ﯾﺎ ﻓﺎﯾﺪﻩه ﻭو ﺯزﯾﺎﻥن ﯾﺎ ﺿﻌﻒ ﻭو ﻗﻮ‪‬ﺕت ﻫﺮ ﺍاﻣﺮﯼی ﯾﺎ ﻫﺮ ﺗﺼﻤﯿﻤﯽ ﺭرﻭوﺷﻦ ﻭو‬

‫‪354‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﻭو ﺳﻪ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﻭو ﻣﺸﻮ‪‬ﻕق ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﻭو ﺗﺪﻗﯿﻖ ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺭر ﻭو‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺮﻗﯽ ﻭو ﺍاﺻﻼﺡح ﻭو‬
‫ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟ‪‬ﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺿﻤﻦ ﺷﺮﺡح ﻣﻘﺎﺻﺪ ﻭو ﻭوﻇﺎﺋﻒ ﺗﺸﮑﯿﻼﺕت ﺍاﺩدﺍاﺭرﯼی ﺩدﺭر‬
‫ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺸﮑﯿﻼﺕت ﻭو ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﺎﺕت ﻣﺰﺑﻮﺭر "ﺑﺎﯾﺪ ﻭوﺳﯿﻠﻪ​ﺍاﯼی‬
‫ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﻭو ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻧﻔﻮﺱس ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﻭو ﺗﺼﺎﺩدﻡم ﯾﺎﺑﺪ ﺗﺎ ﺑﺎﺭرﻗﮥ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻇﺎﻫﺮ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻃﺮﻕق ﻣﺘﻨﻮ‪‬ﻋﻪ‬
‫ﻭو ﻣﺨﺘﻠﻔﮥ ﻓﻌ‪‬ﺎﻟﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﻮﻧﺪ‪ ".‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺭرﺃأﯼی ﻭو ﻧﻈﺮ ﻓﺮﺩدﯼی‪ ،‬ﺑﻪ ﺟﺎﯼی ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﺗﺸﺘﺖ ﻭو ﺗﻌﺎﺭرﺽض‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻭو‬
‫ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻫﻤﺮﺍاﻫﯽ ﻭو ﻫﻤﮑﺎﺭرﯼی ﻭو ﺍاﺷﺘﺮﺍاﮎک ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻭو ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎ‬
‫ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻼﺣﻈﺎﺕت ﻭو ﻓﻮﺍاﯾﺪ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﻧﻈﺮﺍاﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺗﺤﺖ ﺷﺮﺍاﯾﻄﯽ ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﺷﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﮔﺬﺷﺖ ﺩدﺭر ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻧﮑﺎﺕت ﻭو ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﺫذﯾﻞ‬
‫ﺗﻮﺟﻪ ﺩدﺍاﺷﺖ‪:‬‬
‫ﺍاﻭوﻻ‪ ‬ﻫﺮﮐﺲ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻈﺮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻓﺮﻭوﺗﻨﯽ ﻣﻄﺮﺡح ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺛﺎﻧﯿﺎﹰً ﻫﻤﯿﻦ ﮐﻪ ﺷﺨﺺ ﻧﻈﺮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﮐﺮﺩد ﺁآﻧﺮﺍا ﺩدﺭر ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭر ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺖ‌ﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥن ﺁآﻥن‬
‫ﻧﻈﺮ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻭو ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻣﻠﮑﯿ‪‬ﺖ ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺻﻼﺡح ﯾﺎ‬
‫ﺗﻐﯿﯿﺮﯼی ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻧﻈﺮ ﻭو ﻋﻘﯿﺪﻩه ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﮐﺮﺩد ﺻﺎﺩدﻗﺎﻧﻪ ﻭو ﺑﺎ ﺑﯽ‌ﻃﺮﻓﯽ ﺑﺴﻨﺠﺪ ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺗﮑﻤﯿﻞ ﯾﺎ ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻧﻈﺮ ﺧﻮﺩد ﺑﭙﺬﯾﺮﺩد‪.‬‬
‫ﺛﺎﻟﺜﺎﹰً ﻫﻤﮥ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺑﺤﺚ ﺷﺮﮐﺖ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﺩدﺭر ﺟﺴﺘﺠﻮﯼی ﻧﮑﺎﺕت ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫ﺍاﺗﻔﺎﻕق ﺑﺎﺷﻨﺪﮐﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎﹰً ﺍاﺯز ﺗﻠﻔﯿﻖ ﻭو ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﮐﻪ ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﺷﺪﻩه ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ‬
‫ﻣﯽﺁآﯾﺪ‪.‬‬
‫‌‬

‫‪355‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﯾﻦ ﻧﺤﻮﮤۀ ﺑﺮ ﺧﻮﺭرﺩد ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﺍاﺻﺮﺍاﺭر ﺩدﺭر ﺭرﺃأﯼی ﻭو ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﻣﻠﮏ ﺷﺨﺼﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﺣﺘﺮﺍاﺯز ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﮑﺎﻑف ﺍاﺯز ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﻧﻈﺮ‌ﻫﺎ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﮐﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﺍاﻭوﻟﯿﻪ ﺭرﺍا ﺗﺼﺤﯿﺢ‬
‫ﯾﺎ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻭو ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻄﺎﻟﺐ‬
‫ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻭو ﺗﺤﮑﯿﻢ‬ ‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍاﺻﻞ ﺣﻔﻆ ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭو ﻓﺮﯾﻀﮥ‬
‫ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﺎﺕت ﻭو ﻣﺸﺮﻭوﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ،‬ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﻋﻘﯿﺪﻩه ﺗﺎﺑﻊ ﺷﺮﺍاﺋﻂ ﻭو ﻣﻼﺣﻈﺎﺕت‬
‫ﻭوﯾﮋﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﯽ​ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻭو ﻧﮑﺎﺕت ﺳﺒﺐ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﮔﻔﺘﻪ‬
‫ﻭو ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﺑﺎﻋﺚ ﺭرﻧﺠﺶ‪ ،‬ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻭو ﺍاﺧﺘﻼﻑف‪ ،‬ﺳﻮﺀء ﺗﻔﺎﻫﻢ‪ ،‬ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﺗﺰﻟﺰﻝل‬
‫ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺟﺎﯼی ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺭرﺷﺪ ﻭو ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺰﻟﺰﻝل ﻭو‬
‫ﺗﺪﻧﹼّﯽ ﻭو ﺗﺸﺘﹼّﺖ ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﺤﻮﮤۀ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮐﻪ ﻣﺆﯾﺪ‬
‫ﺗﺤﮑﯿﻢ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻣﻮﺩد‪‬ﺕت ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﺍاﺭرﺍاﺋﻪ ﻭو ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺼﻮﺩد ﭼﻨﺪ ﺷﺮﻁط ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‌ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺗﻨﺪ ﺍاﺯز ﻧﻔﻮﺫذ‪ ،‬ﺍاﻋﺘﺪﺍاﻝل‪ ،‬ﻟﻄﺎﻓﺖ‪ ،‬ﺭرﻋﺎﯾﺖ‬
‫ﺣﮑﻤﺖ ‪ ،‬ﻭو ﺧﻠﻮﺹص ﻧﯿﺖ‪:‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺟﻮﻫﺮ‪ .‬ﯾﻄﻠﺐ ﺍاﻟﻨﻔﻮﺫذ ﻭو ﺍاﻻﻋﺘﺪﺍاﻝل‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﻔﻮﺫذ‬
‫ﻣﻌ‪‬ﻠﻖ ﺑﺎﻟﻠﻄﺎﻓﺔ ﻭو ﺍاﻟﻠﻄﺎﻓﺔ ﻣﻨﻮﻃﺔ ﺑﺎﻟﻘﻠﻮﺏب ﺍاﻟﻔﺎﺭرﻗﺔ ﺍاﻟﺼ‪‬ﺎﻓﯿﺔ‪ .‬ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﻻﻋﺘﺪﺍاﻝل ﺍاﻣﺘﺰﺍاﺟﻪ‬
‫ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﺔ ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ ﺫذﮐﺮﻧﺎﻫﺎ ﻓﯽ ﺍاﻻﻟﻮﺍاﺡح‪) .‬ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺼﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص‬
‫‪(106‬‬

‫ﻭو ﻧﯿﺰ ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻫﻢ ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﺤﻮﮤۀ ﻣﻄﻠﻮﺏب ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﻭو ﻣﺮﮐﺰ‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭر ﺍاﺯزﺍاﯾﻦ ﻗﺮﺍاﺭرﻧﺪ‪:‬‬
‫‪ .1‬ﻣﺮﺍاﻋﺎﺕت ﺍاﺩدﺏب ﻭو ﺍاﺣﺘﺮﺍاﺯز ﺍاﺯز ﺗﮑﹼّﺪﺭر ﺧﺎﻃﺮ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﺷﻮﺭر ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪356‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺗﺼﺎﺩدﻡم ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﻣﻘﺎﻭوﻣﺖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺩدﺭر ﺍاﻧﺠﻤﻦ ﺷﻮﺭرﺍا ﺳﺒﺐ ﻇﻬﻮﺭر ﺷﻌﺎﻉع ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻫﯿﭽﯿﮏ ﺍاﺯز ﺍاﻋﻀﺎﺀء ﻣﺘﮑﺪﹼّﺭر ﺍاﺯز ﻣﻘﺎﻭوﻣﺖ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﻗﻮﻝل‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺭرﺍا ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﻮﺩدﻥن ﺑﺎ ﺭرﺃأﯼی ﺧﻮﯾﺶ ﺩدﺭر ﮐﻤﺎﻝل ﺍاﺩدﺏب ﺑﻪ ﺧﻠﻮﺹص ﻧﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﮔﻮﺵش ﺩدﻫﺪ ﻭو ﻏﺒﺎﺭرﯼی ﺩدﺭر ﻗﻠﺒﺶ ﻧﻨﺸﯿﻨﺪ‪) .‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‪ ،‬ﺝج ‪،3‬ﺹص ‪(507‬‬

‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺧﺼﻮﺹص ﺩدﻻﺋﻞ ﻭو ﺑﺮﺍاﻫﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ‬
‫ﻃﺮﻑف ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﻭوﻣﺖ ﮐﻨﺪ ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐ ﺭرﺃأﯼی ﺍاﻭوﻝل ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻣﮑﺪﹼّﺭر ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو‬
‫ﻣﺤﺰﻭوﻥن ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻤﻨﻮﻥن ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﺍاﮔﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﻮﺩد ﺭرﺃأﯼی ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻣﻮﺍاﻓﻖ‌ﺗﺮ ﺍاﺳﺖ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﮐﻨﺪ‪) .‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺝج ‪،4‬ﺹص‬
‫‪(317‬‬

‫‪ .2‬ﻣﻼﺣﻈﮥ ﺍاﻗﺘﻀﺎﯼی ﻭوﻗﺖ ﻭو ﻣﺸﺮﺏب ﺣﻀﺎﺭر‬
‫"ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﻫﺮ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﻪ ﺷﺄﻧﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺛﺮﯼی ﺑﺎﻫﺮ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﻋ‪‬ﺮﻑف ﺧﯿﺮ ﻭو ﺷﺮ‪ ‬ﻣﺘﻀﻮﻉع"‬
‫)ﻟﻮﺡح ﺍاﺗﺤﺎﺩد‪ ،‬ﺍاﺩدﻋﯿ‪‬ﻪ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺹص ‪.(391‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﺰﻭوﻡم ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺘﻀﯿﺎﺕت ﺯزﻣﺎﻥن ﻭو ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﮐﺮﺩدﻥن ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻣﯿﺪﺍاﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭرﮎک ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن‪،‬‬
‫ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ "ﻻ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﯾﻌﻠﻢ ﯾﻘﺎﻝل ﻭو ﻻ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﯾﻘﺎﻝل ﺣﺎﻥن ﻭوﻗﺘﻪ ﻭو‬
‫ﻻ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺎ ﺣﺎﻥن ﻭوﻗﺘﻪ ﺣﻀﺮ ﺍاﻫﻠﻪ‪) ".‬ﻡمﻧﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر‪ ،‬ﺹص ‪ (117‬ﮐﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﺁآﻥن ﺑﻨﺎ ﺑﺮ‬
‫ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﺍاﻧﺴﺎﻥن‬
‫ﻣﯿﺪﺍاﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﯽ​ﭘﺮﺩدﻩه ﺍاﻓﺸﺎ ﮐﻨﺪ ﻭو ﻧﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺍاﻓﺸﺎ ﮐﺮﺩد‪ ،‬ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺑﺠﺎ ﻭو‬
‫ﺑﻬﻨﮕﺎﻡم ﻣﺤﺴﻮﺏب ﺩدﺍاﺷﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺑﺠﺎ ﻭو ﺑﻬﻨﮕﺎﻡم ﺍاﺳﺖ ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﻣﻨﺎﺳﺐ‬
‫ﺣﺎﻝل ﻭو ﺍاﺳﺘﻌﺪﺍاﺩد ﻣﺴﺘﻤﻌﯿﻦ ﺷﻤﺮﺩد‪ .‬ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻮﺟﻮﺩد‬
‫ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺍاﻥنﹼّ ﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن ﺟﻮﻫﺮ‪ .‬ﯾﻄﻠﺐ ﺍاﻟﻨﻔﻮﺫذ ﻭوﺍاﻻﻋﺘﺪﺍاﻝل‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﻟﻨﹼّﻔﻮﺫذ ﻣﻌ‪‬ﻠﻖ ﺑﺎﻟﻠﻄﺎﻓﺔ ﻭو ﺍاﻟﻠﻄﺎﻓﺔ‬
‫ﻣﻨﻮﻃﺔ ﺑﺎﻟﻘﻠﻮﺏب ﺍاﻟﻔﺎﺭرﻗﺔ ﺍاﻟﺼ‪‬ﺎﻓﯿﺔ‪ .‬ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﻻﻋﺘﺪﺍاﻝل ﺍاﻣﺘﺰﺍاﺟﻪ ﺑﺎﻟﺤﮑﻤﺔ ﺍاﻟﺘﻲ ﺫذﮐﺮﻧﺎﻫﺎ ﻓﻲ‬
‫ﺍاﻟﻼﻟﻮﺍاﺡح‪ .‬ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﺭرﻭوﺣﯽ ﺍاﺳﺖ ﻟﺬﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﻣ‪‬ﮑﻠﹼّﻢ ﻭو ﻣ‪‬ﺒﯿ‪‬ﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻭوﻗﺖ ﻭو‬
‫ﻣﻘﺎﻡم‪ ،‬ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﻟﻘﺎﺀء ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﻫﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﺛﺮﯼی ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﻣﺸﻬﻮﺩد‪) ".‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص ‪(106‬‬

‫‪357‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫"ﺑﮕﻮ ﺍاﯼی ﻣﺮﺩدﻣﺎﻥن ! ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺗﺎ ﻧﻮ​ﺭرﺳﻴﺪﮔﺎﻥن ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ ﻭو ﻧﻮﺭرﺳﺘﮕﺎﻥن ﺑﺮﺳﻨﺪ‪.‬‬
‫ﺷﻴﺮ ﺑﻪ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ﺑﺎﻳﺪ ﺩدﺍاﺩد ﺗﺎ ﮐﻮﺩدﮐﺎﻥن ﺟﻬﺎﻥن ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥن ﺑﺰﺭرﮔﯽ ﺩدﺭر ﺁآﻳﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮔﺎﻩه ﻳﮕﺎﻧﮕﯽ ﺟﺎﯼی‬
‫ﮔﺰﻳﻨﻨﺪ" )ﺩدﺭرﻳﺎﻱي ﺩدﺍاﻧﺶ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺹص ‪(9‬‬

‫"ﺑﯿﺎﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﺸﺮ‪‬ﺏب ﺣﻀ‪‬ﺎﺭر ﻭو ﺍاﻗﺘﻀﺎﯼی ﻭوﻗﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺣ‪‬ﺴﻦ ﻋﺒﺎﺭرﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻋﺘﺪﺍاﻝل ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺍاﯼیﹺِ‬
‫ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻻﺯزﻡم" )ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﻣﺎﺋﺪﻩه ﺁآﺱسﻣﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ 5‬ﺹص ‪(176‬‬

‫ﻭو ﺑﻪ ﻗﻮﻝل ﻣﻌﺮﻭوﻑف "ﻫﺮ ﺳﺨﻦ ﺟﺎﯾﯽ ﻭو ﻫﺮ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد"‬

‫‪ .3‬ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﻧﺮﻣﯽ ﻭو ﻣﻬﺮ‌ﺁآﻣﯿﺰ ﺑﻮﺩدﻥن ﮐﻼﻡم‬
‫"ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﮐﻞ‪ ‬ﺭرﺍا ﻭوﺻﯿ‪‬ﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩدﯾﻢ ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭوﺍاﺛﺮﺷﯿﺮ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﻣﺴﺘﻮﺭر ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ‬
‫ﺍاﻃﻔﺎﻝل ﻋﺎﻟﻢ ﺭرﺍا ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺣﺪﹼّ ﺑﻠﻮﻍغ ﺭرﺳﺎﻧﺪ‪) ".‬ﻟﻮﺡح ﺍاﺗﺤﺎﺩد‪ ،‬ﺍاﺩدﻋﯿ‪‬ﻪ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺹص‬
‫‪(390‬‬

‫"ﺣﻀﺮﺕت ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﮥ ﻧﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺧﺮﱝ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﮥ ﻧﻮﺭر ﻭو ﺍاﺛﺮ ﻫﺮ ﺩدﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻇﺎﻫﺮ‪ .‬ﻟﺬﺍا ﺑﺎﯾﺪ ﺣﮑﯿﻢ ﺩدﺍاﻧﺎ ﺩدﺭر ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﻪ ﮐﻠﻤﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺧﺎﺻﯿﺖ ﺷﯿﺮ ﺩدﺭر ﺍاﻭو ﺑﺎﺷﺪ ﺗﮑﻠﹼّﻢ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﺍاﻃﻔﺎﻝل ﺭرﻭوﺯزﮔﺎﺭر ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﻏﺎﯾﺖ ﻗﺼﻮﺍاﯼی ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻭو‬
‫ﺑﺰﺭرﮔﯿﺴﺖ ﻓﺎﺋﺰ ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻤﺜﺎﺑﮥ ﺭرﺑﯿﻊ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻬﺎﻝل​ﻫﺎﯼی ﺑﺴﺘﺎﻥن‬
‫ﺩدﺍاﻧﺶ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺳﺮ​ﺳﺒﺰ ﻭو ﺧﺮ‪‬ﻡم ﻭو ﮐﻠﻤﮥ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻤﻮﻡم‪...‬ﺣﮑﯿﻢ ﺩدﺍاﻧﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝل ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﺗﮑﻠﹼّﻢ‬
‫ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﺍاﺯز ﺣﻼﻭوﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻞ‪ ‬ﺑﻪ ﻣﺎ ﯾﻨﺒﻐﯽ ﻟﻼﻧﺴﺎﻥن ﻓﺎﺋﺰ ﺷﻮﻧﺪ" )ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺼﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﯼی‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص ‪(106‬‬

‫"ﻟﺴﺎﻥن ﺷﻔﻘﺖ ﺟﺬﹼّﺍاﺏب ﻗﻠﻮﺏب ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﮥ ﻣﻌﺎﻧﯿﺴﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻟﻔﺎﻅظ ﻭو ﻣﺎﻧﻨﺪ‬
‫ﺍاﻓﻖ ﺍاﺳﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﺩدﺍاﻧﺎﺋﯽ‪) ".‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت‪ ،‬ﺹص ‪(125‬‬

‫"ﺍاﯼی ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﻭوﺻﺎﯾﺎ ﻭو ﻧﺼﺎﯾﺢ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮔﻮﺵش ﺟﺎﻥن ﺍاﺳﺘﻤﺎﻉع ﮐﻨﯿﺪ ﻭو ﺗﺎ ﺗﻮﺍاﻧﯿﺪ ﺧﺎﻃﺮﯼی‬
‫ﻣﯿﺎﺯزﺍاﺭرﯾﺪ ﻭو ﺩدﻟﯽ ﺭرﺍا ﻣﺤﺰﻭوﻥن ﻧﮑﻨﯿﺪ‪ .‬ﺳﺒﺐ ﺳﺮﻭوﺭر ﻗﻠﻮﺏب ﺑﺎﺷﯿﺪ ﻭو ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺎﺩدﻣﺎﻧﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‬
‫ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺧﻠﻖ ﻧﮑﻨﯿﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺣﻖ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ‪) ".‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‪ ،‬ﺝج ‪ 8‬ﺹص ‪(182‬‬

‫‪ .4‬ﺍاﺣﺘﺮﺍاﺯز ﺍاﺯز ﺷﻤﺎﺗﺖ ﻭو ﺳﺨﻦ ﺯزﺷﺖ ﻭو ﺩدﺭرﺷﺖ‬
‫"ﺑﺮﺍاﺳﺘﯽ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﻢ ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯼی ﺫذﮐﺮ ﺧﯿﺮ ﺍاﺳﺖ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺑﻪ ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺯزﺷﺖ ﻣﯿﺎﻻﺋﯿﺪ‪ ....‬ﺍاﺯز ﻟﻌﻦ ﻭو‬
‫ﻃﻌﻦ ﻭو ﻣﺎ ﯾﺘﮑﹼّﺪﺭر‪ ‬ﺑﻪ ﺍاﻻﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺟﺘﻨﺎﺏب ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪) ".‬ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪﯼی(‬

‫‪358‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫" ﮔﻔﺘﺎﺭر ﺩدﺭرﺷﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﯼی ﺷﻤﺸﯿﺮ ﺩدﯾﺪﻩه ﻣﯿﺸﻮﺩد ﻭو ﻧﺮﻡم ﺁآﻥن ﺑﻪ ﺟﺎﯼی ﺷﯿﺮ" )ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص‬
‫‪(264‬‬

‫" ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻤﺜﺎﺑﮥ ﻧﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﺧﺮﯼی ﺑﻤﺜﺎﺑﮥ ﻧﻮﺭر ﻭو ﺍاﺛﺮ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺩدﺭر ﻋﺎﻟﻢ ﻇﺎﻫﺮ‪....‬ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ‬
‫ﺑﻤﺜﺎﺑﮥ ﺭرﺑﯿﻊ ﺍاﺳﺖ ‪...‬ﻭو ﮐﻠﻤﻪ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﻤﻮﻡم" )ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺼﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص‬
‫‪(106‬‬

‫‪ .5‬ﺍاﺟﺘﻨﺎﺏب ﺍاﺯز ﻣﺠﺎﺩدﻟﻪ ﻭو ﺑﺮﺗﺮﯼی ﺟﺴﺘﻦ‬
‫"ﺑﻪ​ﺭرﺍاﺳﺘﯽ ﻣﯽ​ﮔﻮﯾﻢ ﻏﺎﻓﻠﺘﺮﯾﻦ ﻋﺒﺎﺩد ﮐﺴﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﻮﻝل ﻣﺠﺎﺩدﻟﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺑﺮ ﺑﺮﺍاﺩدﺭر ﺧﻮﺩد‬
‫ﺗﻔﻮ‪‬ﻕق ﺟﻮﯾﺪ" )ﮎکﻟﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ(‬

‫‪ .6‬ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﺩدﺭر ﻗﻮﻝل ﻭو ﮐﻮﺷﺶ ﺩدﺭر ﺣﺼﻮﻝل ﺍاﺗﻔﺎﻕق ﻧﻈﺮ‬
‫"ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﺩدﺭر ﻗﻮﻝل ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻻﺯزﻡم ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎ ﺍاﮔﺮ ﺩدﻭو‬
‫ﻧﻔﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻭوﻟﯿﺎﯼی ﺣﻖ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺿﯽ ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺷﻮﻧﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻪ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺳﺨﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ‪ ،‬ﺳﺒﺐ‬
‫ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺷﻮﺩد ﻭو ﺧﻮﺩد ﻭو ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ ﺍاﺯز ﻧﻌﻤﺖ ﺍاﺗﺤﺎﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﻣﻮﻟﯽ ﺍاﻻﯾﺠﺎﺩد ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه‬
‫ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻭو ﻣﻤﻨﻮﻉع ﮔﺮﺩدﻧﺪ" )ﻟﻮﺡح ﺍاﺗﺤﺎﺩد(‬

‫‪ .7‬ﺍاﺣﺘﺮﺍاﺯز ﺍاﺯز ﺗﻄﻮﯾﻞ ﮐﻼﻡم‬
‫"ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﮔﺮ ﺑﻪ ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ﮔﻔﺘﻪ ﺷﻮﺩد ﺭرﺣﻤﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺳﺒﺐ ﻭو ﻋﻠﺖ‬
‫ﻫﻼﮎک" )ﻟﻮﺡح ﺍاﺗﺤﺎﺩد‪ ،‬ﺍاﺩدﻋﯿ‪‬ﻪ ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺹص ‪(390‬‬

‫" ﺍاﺯزﺣﻖ ﻣﯽ​ﻃﻠﺒﻴﻢ ﺍاﻭوﻟﻴﺎﯼی ﺁآﻥن ﺍاﺭرﺽض ﺭرﺍا ﻣﺆﻳ‪‬ﺪ ﻓﺮﻣﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﮐﻞ ﺩدﺭر ﻟﻴﺎﻟﯽ ﻭو ﺍاﻳﺎﻡم ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﻣﺎﻟﮏ ﺍاﻧﺎﻡم‬
‫ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻫﻴﭻ ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺍاﺯز ﺣﮑﻤﺖ ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻧﻨﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ​ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ﺑﮕﻮﻳﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ​ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ​ﺍاﻟﻘﺎﺀء‬
‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ​​ﺍاﻧﺪﺍاﺯزﻩه ﺭرﻓﺘﺎﺭرﮐﻨﻨﺪ" )ﺁآﻳﺎﺕت ﺑﻴﻨﺎﺕت‪ ،‬ﺹص ‪( 63‬‬

‫"ﻭو ﺍاﺯز ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﺑﯽ​ﻓﺎﯾﺪﻩه ﺍاﺣﺘﺮﺍاﺯز ﮐﻨﺪ ﭼﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﻧﺎﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﺍاﻓﺴﺮﺩدﻩه ﻭو ﮐﺜﺮﺕت ﺑﯿﺎﻥن ﺳﻤ‪‬ﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻫﻼﮎک ﮐﻨﻨﺪﻩه‪ .‬ﻧﺎﺭر ﻇﺎﻫﺮﯼی ﺍاﺟﺴﺎﺩد ﺭرﺍا ﻣﺤﺘﺮﻕق ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﻧﺎﺭر ﻟﺴﺎﻥن ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﻭو ﺍاﻓﺌﺪﻩه ﺭرﺍا ﺑﮕﺪﺍاﺯزﺩد‪ .‬ﺍاﺛﺮ‬
‫ﺁآﻥن ﻧﺎﺭر ﺑﻪ ﺳﺎﻋﺘﯽ ﻓﺎﻧﯽ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺛﺮ ﺍاﯾﻦ ﻧﺎﺭر ﺑﻪ ﻗﺮﻧﯽ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ"‪) .‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪(149‬‬

‫‪ .8‬ﻣﺮﺍاﻋﺎﺕت ﺣﺪﻭوﺩد ﺗﺄﻭوﯾﻞ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﻧﺬﺍاﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪:‬‬

‫‪359‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫"ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺗﺄﻭوﻳﻞ ﺍاﻳﻨﮑﻪ ﺍاﺯز ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻧﻨﻤﺎﻳﻨﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻣﺤﺘﺠﺐ ﻧﻤﺎﻧﻨﺪ‬
‫‪...‬ﺑﻌﺾ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻥن ﺗﺄﻭوﻳﻞ ﻧﻤﻮﺩد ﻳﻌﻨﯽ ﺗﺄﻭوﻳﻼﺗﯽ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﻭو ﻋﻠﹼّﺖ ﻇﻨﻮﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﻭوﻫﺎﻡم ﻧﺸﻮﺩد ﻭو ﺍاﺯز ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﻧﻤﺎﻧﺪ‪) ".‬ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت‪ ،‬ﺹص ‪(٢۲٧۷٩۹‬‬

‫‪ .9‬ﻣﺴﺮﺕت‌ﺁآﻣﯿﺰ ﺑﻮﺩدﻥن ﮐﻼﻡم‬
‫ﻧﮑﺘﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺫذﮐﺮ ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﺣﺎﺷﯿﮥ ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﻣﻔﯿﺪ ﺍاﺳﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺤﻮﮤۀ ﮔﻔﺘﺎﺭر‬
‫ﮔﻮﯾﻨﺪﻩه ﺩدﺭر ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺷﺨﺼﯽ ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺣﯿﮥ ﺷﻨﻮﻧﺪﻩه ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻄﻠﻮﺏب ﺁآﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺣﺪﹼّ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﭘﯿﺎﻡم ﮔﻮﯾﻨﺪﻩه ﻭو ﻧﺤﻮﮤۀ ﺍاﺑﻼﻍغ ﺁآﻥن ﻣﺴﺮﺕت​ﺑﺨﺶ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﺣﺰﻥن​ﺍاﻧﮕﯿﺰ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺫذﮐﺮ ﺟﻬﺎﺕت ﻣﻨﻔﯽ ﺍاﮐﺘﻔﺎ ﮐﺮﺩد ﯾﺎ‬
‫ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺻﻄﻼﺡح "ﻣﻨﻔﯽ​ﺑﺎﻓﯽ" ﺧﻮﺍاﻧﺪﻩه ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻮﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﺟﻬﺎﺕت‬
‫ﻣﺜﺒﺖ ﻭو ﺧﻮﺷﺎﯾﻨﺪ ﻫﻢ ﺫذﮐﺮ ﺷﻮﺩد ﺗﺎ ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺣﺼﻮﻝل ﺗﻮﺍاﻓﻖ ﻭو ﻭوﺣﺪﺕت ﻧﻈﺮ‬
‫ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﮔﺮﺩدﺩد ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ‪:‬‬
‫"ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﮑﻮﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﻧﻔﻮﺱس ﺭرﺍا ﻣﺴﺮﻭوﺭر ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﻭو ﻗﻠﻮﺏب ﺭرﺍا ﺷﺎﺩدﻣﺎﻥن ﮐﻨﯿﺪ‪) ".‬ﺑﺪﺍاﯾﻊ ﺍاﻻﺛﺎﺭر ‪ ،‬ﺝج ‪1‬‬
‫ﺹص ‪(272‬‬

‫"ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺧﻮﺵش​ﺧﺒﺮ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ .‬ﺍاﺧﺒﺎﺭر ﺧﻮﺵش ﺭرﺍا ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺯزﻭوﺩد ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﻭو ﺳﺒﺐ ﺳﺮﻭوﺭر ﻭو ﺍاﻧﺘﺒﺎﻩه‬
‫ﻗﻠﻮﺏب ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻣﺎ ﺍاﮔﺮ ﺑﺮﺍاﯼی ﻧﻔﺴﯽ ﭘﯿﺎﻡم ﻭو ﺧﺒﺮ ﺑﺪﯼی ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﺪ ﺩدﺭر ﺍاﺑﻼﻍغ ﻭو ﻣﺬﺍاﮐﺮﮤۀ ﺁآﻥن‬
‫ﻋﺠﻠﻪ ﻧﻨﻤﺎﯾﯿﺪ ﻭو ﺳﺒﺐ ﺣﺰﻥن ﻃﺮﻑف ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻧﺸﻮﯾﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﻭوﻗﺘﯽ ﺧﺒﺮ ﺑﺪﯼی ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺷﺨﺼﯽ ﺩدﺍاﺭرﻡم‬
‫ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﺑﻪ ﺍاﻭو ﻧﻤﯽ​ﮔﻮﯾﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﺑﺎ ﺍاﻭو ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽ​ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﭼﻮﻥن ﺁآﻥن ﺧﺒﺮ ﺭرﺍا ﻣﯽ​ﺷﻨﻮﺩد‬
‫ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻦ ﻣﺎﯾﮥ ﺗﺴﻠﹼّﯽ ﺍاﻭو ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪) ".‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪،‬ﺝج ‪ ،3‬ﺹص ‪(127‬‬

‫ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺷﺨﺼﯽ ﻭو ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﺮﺩدﯼی‬
‫ﺍاﺻﻮﻻ‪ ‬ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﻓﻬﻤﯿﺪﻥن‪ ،‬ﻣﻌﻨﯽ ﮐﺮﺩدﻥن ﻭو ﯾﺎ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮﺩدﻥن ﻫﺮ ﮐﻼﻡم ﯾﺎ‬
‫ﺍاﺛﺮﯼی ﻋﻤﻼ‪ ‬ﻧﻮﻋﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﯾﻌﻨﯽ ﻫﺮﮐﺲ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺯزﻣﺎﻥن ﻭو ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ‬
‫ﺷﺮﺍاﺋﻂ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺯز ﮐﻼﻡم ﮐﺘﺒﯽ ﻭو ﺷﻔﺎﻫﯽ‬
‫ﺩدﺭرﯾﺎﻓﺘﯽ ﺷﺨﺼﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﻨﺎ​ﺑﺮ​ﺍاﯾﻦ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺩدﯼی ﺧﻮﺩد ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت‬

‫‪360‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻓﺮﺩدﯼی ﻫﺴﺘﯿﻢ‪ .‬ﺩدﺭر ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻫﺮ ﻧﻈﺮﯼی ﮐﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﻫﺮ ﺗﺼﻤﯿﻤﯽ ﮐﻪ ﺍاﺗﹼّﺨﺎﺫذ‬
‫ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﻧﻮﻋﯽ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺍاﺳﺖ‬
‫‪ .1‬ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻭو ﺷﮑﯿﺒﺎﺋﯽ ﻭو ﺗﺤﻤﻞ ﺩدﮔﺮﺍاﻧﺪﯾﺸﯽ‬
‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﮐﻪ ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪ ﻣﺮﺍاﻋﺎﺕت ﺷﺮﻁط ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﻭو ﺷﮑﯿﺒﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ ﻣﻮﺍاﺟﻪ ﺷﺪﻥن‬
‫ﺑﺎ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺷﺨﺼﯽ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺍاﺗﻔﺎﻕق ﻣﯽ​ﺍاﻓﺘﺪ ﮐﻪ ﻋﺪﻡم ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﮐﻪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﺧﻮﺩدﺷﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺳﺒﺐ ﺑﺮﻭوﺯز ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻧﻈﺮ ﻭو ﺍاﺣﺘﺠﺎﺝج ﻭو ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء "ﻣﻦ ﺩدﺍاﻧﻢ‬
‫ﻭو ﺗﻮ ﻧﺪﺍاﻧﯽ" ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺩدﯾﮕﺮ ﮔﺎﻩه ﺍاﺗﻔﺎﻕق ﻣﯽ​ﺍاﻓﺘﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﭼﻨﺎﻥن ﺑﻪ ﺻﺤ‪‬ﺖ‬
‫ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﻭو ﺍاﻃﻼﻋﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺍاﻣﺮﯼی ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻧﻮﻉع‬
‫ﻋﻘﯿﺪﻩه ﻭو ﻧﻈﺮﯼی ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﻮﺍاﻓﻖ ﺁآﻥن ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻧﺎ​ﺩدﺭرﺳﺖ ﻭو ﻧﺎ​ﺻﻮﺍاﺏب ﻭو ﺣﺘﹼّﲐ ﮔﺎﻫﯽ‬
‫ﺧﻄﺮﻧﺎﮎک ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭر ﻣﯽ​ﺁآﻭوﺭرﯾﻢ‪ .‬ﻓﻬﻢ ﻭو ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص ﻫﻤﻮﺍاﺭرﻩه ﯾﮑﺴﺎﻥن‬
‫ﻧﻤﯽ​ﻣﺎﻧﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﻭو ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺕت ﻭو ﺗﺠﺮﺑﯿﺎﺕت ﻭو ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺩدﺭر ﺗﻐﯿﯿﺮ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﻣﺮﯾﺴﺖ ﻧﺴﺒﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭرﮎک ﺁآﻥن ﺑﺘﺪﺭرﯾﺞ ﺍاﻣﮑﺎﻥن​ﭘﺬﯾﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻮﯾﮋﻩه‬
‫ﮐﻪ ﻧﺼﻮﺹص ﺍاﻟﻬﯿ‪‬ﻪ ﺩدﺭرﯾﺎﺋﯿﺴﺖ ﺑﯽ​ﮐﺮﺍاﻥن ﻭو ﺧﻮﺽض ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻫﺮ ﺑﺎﺭر ﺳﺒﺐ‬
‫ﮐﺸﻒ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺗﺎﺯزﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺴﺘﺪﺭرﮐﺎﺕت ﻣﺎ ﻧﯿﺰ ﺳﯿﺮﯼی ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﻃﯽ ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺻﺪﺩد ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﻭو‬
‫ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩدﺷﺎﻥن ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺑﻪ ﻧﺒﺬﻩه​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟ‪‬ﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت ﺑﺰﺑﺎﻥن ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن‬
‫ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺣﺪﹼّﯼی ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻧﺼﻮﺹص ﺭرﺍا ﺯزﯾﺎﺭرﺕت ﮐﻨﯿﻢ‬
‫ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﻧﻬﺎ ﻣﯽ​ﯾﺎﺑﯿﻢ ﻭو ﺑﯿﺸﺘﺮ ﭘﯽ ﻣﯽ​ﺑﺮﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﻔﻬﻮﻣﺎﺕت‬

‫‪361‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻗﺒﻠﯽ ﻣﺎ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﯾﺎ ﺍاﺷﺘﺒﺎﻩه ﺑﻮﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪Wellspring of ) .‬‬
‫‪(Guidance‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﯼی ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن ﻣﺜﻞ ﻇﻬﻮﺭر ﻗﺪﺱس ﺍاﺣﺪﯾ‪‬ﺘﻢ ﻣﺜ‪‬ﻞ ﺑﺤﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻗﻌﺮ ﻭو ﻋﻤﻖ ﺁآﻥن ﻟﺌﺎﻟﯽ‬
‫ﻟﻄﯿﻔﻪ ﻣﻨﯿﺮﻩه ﺍاﺯزﯾﺪ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺼﺎﺀء ﻣﺴﺘﻮﺭر ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﻫﺮ ﻃﺎﻟﺒﯽ ﺍاﻟﺒﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻤﺮ ﺟﻬﺪ ﻭو ﻃﻠﺐ‬
‫ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻃﯽ ﺁآﻥن ﺑﺤﺮ ﺩدﺭر ﺁآﯾﺪ ﺗﺎ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻘﺪﹼّﺭرﻩه ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺤﺘﻮﻣﮥ ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ﺭرﺍا ﻋﻠﲐ‬
‫ﻗﺪﺭر ﻃﻠﺒﻪ ﻭو ﺟﻬﺪﻩه ﺍاﺧﺬ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪) .‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪ ،‬ﺹص ‪(324‬‬

‫ﻭو ﻧﯿﺰ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺑﻪ ﺑﺼﺮ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﻭو ﺑﻪ ﮔﻮﺵش ﺧﻮﺩد ﺁآﯾﺎﺗﺶ ﺭرﺍا ﺑﺸﻨﻮﯾﺪ‪ .‬ﻗﺴﻢ ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﺍاﻟﯿﻮﻡم ﺣﻼﻭوﺕت ﯾﮏ ﺁآﯾﻪ ﺍاﺯز ﺁآﯾﺎﺕت ﻣﻨﺰﻟﻪ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﺑﺪ ﻭو ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻤﺎﯾﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﻣ‪‬ﻦ ﻓﯽ ﺍاﻟﺴﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻻﺭرﺽض ﺑﮕﺬﺭرﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺷﻄﺮ ﺩدﻭوﺳﺖ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﺪ‪) .‬ﺁآﯾﺎﺕت ﺁآﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺝج‬
‫‪ 2‬ﺹص ‪(81‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻡم ﺟﺪﹼّ ﻭو ﺍاﺟﺘﻬﺎﺩد ﺩدﺭر ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ ﺟﺎﺭرﯼی ﺷﺪﻩه ﺗﻔﮑﺮ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﻭو ﻋﺎﻣﻞ‬
‫ﺷﻮﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻧﹼّﻪ ﺍاﺭرﺷﺪﮐﻢ ﺳﻮﺍاﺀء ﺍاﻟﺼﺮﺍاﻁط ﻭو ﺍاﻇﻬﺮ ﻟﮑﻢ ﻣﺎ ﻭوﻋﺪﺗﻢ ﺑﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب‪) .‬ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺝج ‪،2‬ﺹص ‪(213‬‬

‫ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪:‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﺎﻟﻢ ﻓﯽ ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﯾﮏ ﻟﻮﺡح ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺭرﺍا ﻗﺮﺍاﺋﺖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺁآﻥن‬
‫ﺗﻔﮑﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﺟﻤﯿﻊ ﺭرﺍا ﮐﺎﻓﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭوﻫﺴﺖ‪) .‬ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﺝج ‪ ،2‬ﺹص ‪(165‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻋﻤﻮﻡم ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺻﺮﺍاﺭر ﻭو ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪:‬‬
‫ﻗﻠﻢ ﻗﺪﻡم ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﻳﺪ ﻧﺎﻟﻪ ﻭو ﺣﻨﻴﻨﻢ ﺭرﺍا ﻧﻤﯽ​ﺷﻨﻮﻳﺪ ﻳﺎ ﻣﯽ​ﺷﻨﻮﻳﺪ ﻭو ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻤﯽ​ﻧﻤﺎﺋﻴﺪ؟‬
‫ﺍاﮔﺮ ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﺮ ﻃﻴﺮﺍاﻥن ﺩدﺭر ﻫﻮﺍاﻫﺎﯼی ﺧﻮﺵش ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻧﻴﺴﺘﻴﺪ ﺩدﺭر ﻫﻮﺍاﯼی ﺍاﻟﻔﺎﻅظ ﻃﻴﺮﺍاﻥن ﻧﻤﺎﺋﻴﺪ‪.‬‬
‫ﺍاﮔﺮ ﺁآﻳﺎﺕت ﺑﺪﻳﻌﮥ ﻋﺮﺑﻴ‪‬ﻪ ﺍاﻳﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺭرﺍا ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻧﻤﯽ​ﮐﻨﻴﺪ ﺩدﺭر ﺑﻴﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻗﺒﻞ‬
‫ﻧﺎﺯزﻝل ﻓﺮﻣﻮﺩدﻡم ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻓﺎﺭرﺳﻴ‪‬ﻪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻳﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻤﺎﺋﻴﺪ‪ .‬ﻟﮑﯽ‬
‫ﺗﺠﺪﻭوﺍا ﺍاﻟﲐ ﺍاﻟﺤﻖ‪ ‬ﺳﺒﻴﻼ ‪ ...‬ﻫﺮ ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﻳﮏ ﺳﺎﻋﺖ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻟ‪‬ﻮﺟﻪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺣﺠﺒﺎﺕت ﻭو ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﮐﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥن ﻋﺮﺑﯽ ﻭو‬

‫‪362‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭘﺎﺭرﺳﯽ ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎﻟ‪‬ﻪ ﻳﻨﻘﻄﻊ ﻋﻦ ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ﻭو ﻳﻨﻮﺡح ﻟﻬﺬﺍا ﺍاﻟﻤﻈﻠﻮﻡم‬
‫ﺍاﻟﻤﺴﺠﻮﻥن ﺍاﻟﻐﺮﻳﺐ ‪ ...‬ﺑﺪﺍاﻥن ﺍاﯼی ﺳﺎﺋﻞ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﻟﻬﻴ‪‬ﻪ ﺟﺎﻣﻊ ﮐﻞ‪ ‬ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩدﻩه ﻳﻌﻨﯽ‬
‫ﺟﻤﻴﻊ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭو ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﻣﺴﺘﻮﺭر‪ ،‬ﻃﻮﺑﲐ ﻟ‪‬ﻤ‪‬ﻦ ﺑﻠﻐﻬﺎ ﻭو ﺍاﺧﺮﺝج ﺍاﻟﻠﹼّﺌﺎﻟﯽ‬
‫ﺍاﻟﻤﮑﻨﻮﻧﺔ ﻓﻴﻬﺎ‪ .‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﮐﻠﻤﮥ ﺍاﻟﻬﻴ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻣﺜﻞ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺷﻤﺲ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻦ‪ .‬ﻫﻤﺎﻥن‬
‫ﻗﺴﻢ ﮐﻪ ﺷﻤﺲ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻃﻠﻮﻉع ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻫﻤﺎﻥن ﻗﺴﻢ ﺷﻤﺲ ﮐﻠﻤﻪ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺍاﻓﻖ ﻣﺸﻴ‪‬ﺖ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﻴ‪‬ﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﻓﺮﻣﻮﺩد ﺑﺮ ﮐﻞ‪ ‬ﺗﺠﻠﹼّﯽ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﻳﺪ‪ .‬ﺍاﺳﺘﻐﻔﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻦ ﻫﺬﺍا‬
‫ﺍاﻟﺘﹼّﺸﺒﻴﻪ‪ ،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺷﻤﺲ ﻇﺎﻫﺮﻩه ﻣﺴﺘﻤﺪﹼّ ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﮥ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﻓﮑﹼّﺮ ﻟﺘﻌﺮﻑف‪ ،‬ﻭو ﻟﮑﻦ‬
‫ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺷﻤﺲ ﻇﺎﻫﺮﻩه ﺑﻪ ﺑﺼﺮ ﻇﺎﻫﺮ ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺷﻤﺲ ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻃﻦ‪.‬‬
‫)ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت‪ ،‬ﺻﺺ ‪ ٨۸٢۲‬ﺗﺎ ‪(٨۸۴‬‬

‫ﻧﻈﯿﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻭو ﺍاﺭرﺷﺎﺩدﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻧﯿﺰ ﺁآﻣﺪﻩه‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺩدﺭر ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺑﯿﺎﻥن ﺗﻔﺴﯿﺮ "ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺁآﺩدﻡم‬
‫ﻭو ﺍاﮐﻞ ﺷﺠﺮﻩه ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺍاﺳﺖ" ﺩدﺭر ﺁآﺧﺮ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺍاﯾﻦ ﯾﮏ ﻣﻌﻨﯽ ﺍاﺯز ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺣﮑﺎﯾﺖ‬
‫ﺁآﺩدﻡم ﺩدﺭر ﺗﻮﺭرﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ ﺩدﯾﮕﺮ ﺷﻤﺎ ﺗﻔﮑﺮ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﭘﯽ‌ﺑﺮﯾﺪ‪) ".‬ﺹص ‪(92‬‬

‫ﺩدﺭر ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪:‬‬
‫ﺍاﻣﯿﺪﻡم ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻔﺜﺎﺕت ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﺩدﺭر ﻗﻠﻮﺏب ﺷﻤﺎ ﭼﻨﺎﻥن ﺩدﻣﯿﺪﻩه ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﺯزﺑﺎﻧﻬﺎ‬
‫ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد ﻭو ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﮐﺘﺐ ﻣﻘﺪﺳﻪ ﺭرﺍا ﺷﺮﺡح ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺩدﻫﺪ‪.‬‬
‫)ﻣﻨﺘﺦﺑﺎﺕت‪ ،‬ﺝج ‪ ، 1‬ﺹص ‪(264‬‬

‫ﺍاﯼی ﻧﻮ ﺭرﺳﻴﺪﮔﺎﻥن ﻧﻮﺭرﺍاﻧﯽ ﺷﺐ ﻭو ﺭرﻭوﺯز ﺟﻬﺪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﻘﺎﻳﻖ ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﭘﯽ ﺑﺮﻳﺪ ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻳﻮﻡم ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﮐﻨﻴﺪ ﻭو ﺣ‪‬ﺠﺞ ﻭو ﺑﺮﺍاﻫﻴﻦ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﺍاﻃ‪‬ﻼﻉع ﻳﺎﺑﻴﺪ‪.‬‬
‫)ﻫﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،٢۲‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺹص ‪(٢۲٥‬‬

‫ﮐﻠﯿ‪‬ﮥ ﺑﺮﮐﺎﺕت ﻣﻨﺸﺄ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺁآﻧﻬﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﯿﺎﺱس ﺑﺎ ﻗﺪﺭرﺕت ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو‬
‫ﺗﺪﺑ‪‬ﺮ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻣﻮﻫﺒﺘﯽ ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﺘﻮﺍاﻥن ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺛﻤﺮﺍاﺕت ﺟﻨﯿ‪‬ﻪ​ﺍاﺵش ﺭرﺍا ﺍاﻧﺘﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻧﺒﻮﺩدﻩه ﻭو ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ ) .‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺹص ‪(38‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺁآﯾﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺠﯿﻞ ﯾﻮﺣﻨﹼّﺎ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ‬
‫ﺭرﺅؤﯾﺎﯼی ﯾﻮﺣﻨﺎ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪363‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﮐﻨﯿﺰﺍاﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﯿﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺍاﺩدﺭرﺍاﮎک ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺑﺮ ﻫﺮ‬
‫ﮐﻠﻤﻪ​ﺍاﯼی ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﻔﺼ‪‬ﻞ ﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻭو ﭼﺸﻤﮥ ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﺯز ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻗﻠﺒﺸﺎﻥن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﯿﻦ ﻓﻮ‪‬ﺍاﺭرﻩه‬
‫ﺟﻮﺷﺶ ﻭو ﻧﺒﻌﺎﻥن ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺧﻄﺎﺑﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1912‬ﺩدﺭر ﻧﯿﻮﯾﻮﺭرﮎک ﺍاﯾﺮﺍاﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‬
‫ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻣﺴﻄﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪ :‬ﻣﻦ ﺍاﺯز ﻗ‪‬ﺒ‪‬ﻞ ﺷﻤﺎ ﺩدﻋﺎ ﻣﯽ​ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ‬
‫ﻗﻮ‪‬ﮤۀ ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭوﺍاﻗﻌﯽ ﺁآﻧﭽﻪ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﻣﻘﺪﺳﻪ ﻣﮑﻨﻮﻥن ﺍاﺳﺖ ﺍاﻋﻄﺎ‬
‫ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﺸﻬﻮﺭر " ﺳﻤﻨﺪﺭر ﻧﺎﺭر ﻣﻮﻗﺪﻩه" ﺑﻪ ﺻﺮﯾﺢ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک‪....‬ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺧﺮ ﺍاﯾﺎﻡم ﺍاﺯز ﻓﻢ ﻣﻄ‪‬ﻬﺮ ﻭوﻋﺪﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ‪....‬ﻧﻔﻮﺳﯽ ﻣﺒﻌﻮﺙث‬
‫ﮔﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ‪ ...‬ﻭوﺟﻮﻫﺸﺎﻥن ﻣﺴﺘﺒﺸﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻗﻠﻮﺑﺸﺎﻥن ﻣﻨﺸﺮﺡح ﻭو ﻓﺆﺍاﺩدﺷﺎﻥن ﻣﻠﻬ‪‬ﻢ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪....‬ﺩدﺭر ﺍاﹶَﺭرﺟﺎﺀء ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪...‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﻟﺴﺎﻧﯽ ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻫﺮ ﻣﻌﻨﯽ ﺗﻔﻬﯿﻢ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﮐﺸﻒ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﺭرﺣﻤﺎﻧﯽ ﻧﺸﺮ ﮐﻨﻨﺪ‪)...‬ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﯿ‪‬ﻨﺎﺕت‪ ،‬ﺹص‬
‫‪(334‬‬

‫ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯼی ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻭو ﻧﺤﻮﻩه ﺑﮑﺎﺭر ﺑﺴﺘﻦ ﻭو ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺑﺮﺩدﻥن ﺍاﺯز ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺑﻪ ﻭوﺿﻮﺡح ﺗﺸﺮﯾﺢ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟ‪‬ﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ‬
‫ﻣﻮﺭرﺥخ ‪ 6‬ﺍاﭘﺮﯾﻞ ‪ 1928‬ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺟﻮﺍاﺏب ﻋﺮﯾﻀﮥ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﯼی ﻏﺮﺏب ﺑﻪ ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‬
‫ﺻﺎﺩدﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻭو ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی‬
‫ﺷﺨﺼﯽ ﮐﻪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ ﻫﯿﭻ ﻧﻔﺴﯽ‬
‫ﺣﻖ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﻧﻈﺮ ﻭو ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺗﺤﻤﯿﻞ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﻣﺴﺘﻤﻌﯿﻦ ﺑﺨﻮﺍاﻫﺪ ﮐﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺷﺨﺼﯽ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺑﭙﺬﯾﺮﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ‬
‫ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ‪ :‬ﺍاﻣﺎ ﺑﺎ‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﮐﻪ ﮐﺮﺩدﻩه​ﺍاﯾﺪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﻡم ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﺑﺮ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻣﻼﺣﻈﺎﺕت ﻭو ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ​ﻫﺎﯼی ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩدﺗﺎﻥن ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ‪ .‬ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت‬
‫ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻗﺎﻃﻊ ﻭو ﺭرﺳﻤﯽ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎ​ﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﺭرﺩد ﻗﺒﻮﻝل ﻭو‬
‫‪364‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﻗﺎﻃﺒﮥ ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﯿﺮﺩد ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺿﺮﻭوﺭرﺗﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﺑﻠﮑﻪ ﺳﺒﺐ ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﺍاﺧﺘﻼﻝل‬
‫ﻭو ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺒﻠﹼّﻐﯿﻦ ﻭو ﻣﻌﻠﹼّﻤﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺁآﺯزﺍاﺩد ﮔﺬﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ‬
‫ﻗﻀﺎﻭوﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﺑﭙﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ )‪(Unfolding Destiny 423‬‬
‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻮﺭرﺩد ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻣﻮﺭرﺥخ ‪ 18‬ﺟﻮﻻﯼی‬
‫‪ 1932‬ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻣﺎ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﺮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻈﺮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﮐﻨﯿﻢ ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ​ﻧﻈﺮ‬
‫ﮐﻨﻨﺪﻩه ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻭوﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺍاﻭوﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻓﯽ ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻭو ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ​ﻫﺎﯼی ﺷﺨﺼﯽ ﻏﺎﻟﺒﺎﹰً ﻣﻔﯿﺪ ﻭوﺍاﻗﻊ‬
‫ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﻭو ﺳﺒﺐ ﻣﯽ​ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻬﺘﺮ ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻤﯿﺪﻩه ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺧﺪﺍاﻭوﻧﺪ ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﻗﻮ‪‬ﮤۀ ﺗﻌﻘﻞ ﻭو ﻓﻬﻢ ﻋﻄﺎ ﮐﺮﺩدﻩه ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺷﻮﺩد ﻧﻪ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﻗﻮﺍاﯼی ﻣﺰﺑﻮﺭر‬
‫ﻧﺎﺑﻮﺩد ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﻗﺮﺍاﺭر ﻧﮕﯿﺮﺩد‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ‬
‫ﺑﮕﯿﺮﯾﻢ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻓﺎﻗﺪ ﺳﻨﺪﯾ‪‬ﺖ ﻭو ﺍاﻋﺘﺒﺎﺭر ﻣﻄﻠﻖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻌﮑﺲ ﺗﺎ‬
‫ﺁآﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﺎ ﻧﻘﻞ ﻋﯿﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻭوﻓﺎﺩدﺍاﺭر ﻣﺎﻧﺪﻥن ﺑﻪ ﺁآﻧﻬﺎ‬
‫ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﯿﻢ ﻧﮑﺘﻪ​ﺍاﯼی ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﻣﺎﻥن ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﯿﻢ‪ .‬ﻋﺪﻡم ﺭرﻋﺎﯾﺖ‬
‫ﺳﻨﺪﯾ‪‬ﺖ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﮐﻔﺮ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻗﺎﻃﻊ ﺍاﺯز ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﮐﺮﺩدﻥن ﻭو ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻓﺮﺩدﯼی ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﺰﺑﻮﺭر ﻧﯿﺰ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺳﻌﯽ ﮐﻨﯿﻢ ﺑﯿﻦ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻗﻄﺐ ﺣﺎﻟﺖ ﻣﺘﻌﺎﺩدﻝل ﻭو ﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﺑﺮ ﻗﺮﺍاﺭر ﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬
‫) ‪(Lights of Guidance # 1295‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟ‪‬ﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻊ ﻣﻮﺭرﺥخ ﻣﺎﺭرﺱس ‪ 1929‬ﺍاﺭرﺷﺎﺩد ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ "​ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﯿﺎﺯزﻣﻨﺪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩدﯼی ﻻﯾﻖ ﻭو ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺛﻤﺮﺍاﺕت ﺟﻨﯿ‪‬ﮥ ﻣﺠﻬﻮﺩدﺍاﺕت ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻬﺮﻩه​ﻣﻨﺪ ﺳﺎﺯزﻧﺪ‪".‬‬
‫)ﺗﺮﺟﻤﻪ(‬

‫ﺩدﻭو ﻧﻮﻉع ﺗﺒﯿﯿﻦ‬

‫‪365‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﺎ ﺍاﺯز ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﻣﯽ​ﮐﻨﯿﻢ‪ :‬ﺗﺒﯿﯿﻦ‪،‬‬
‫ﺗﺄﻭوﯾﻞ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮ‪ ،‬ﺗﺸﺮﯾﺢ‪ ،‬ﺗﻮﺿﯿﺢ‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط‪ ،‬ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭو ﺍاﻣﺜﺎﻝل ﺍاﯾﻦ​ﻫﺎ‪ .‬ﻫﺮ‬
‫ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺻﻄﻼﺣﺎﺕت ﺩدﺭر ﺍاﺩدﺑﯿﺎﺕت ﺩدﯾﻨﯽ ﻭو ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻭو ﻣﻌﻨﺎﯼی‬
‫ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﻭوﺭرﻭوﺩد ﺩدﺭر ﺷﺮﺡح ﻭو ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺁآﻧﻬﺎ ﺧﺎﺭرﺝج ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺎ‬
‫ﻣﻌﻤﻮﻻ‪ ‬ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﺳﻤﯽ ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺷﺮﺡح ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻧﺼﻮﺹص ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﻮﺳﻂ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‬‬
‫ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﮐﺎﺭر ﻣﯽ​ﺑﺮﯾﻢ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺷﺨﺼﯽ ﺭرﺍا ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻏﯿﺮ ﺭرﺳﻤﯽ‬
‫ﻣﯽ​ﻧﺎﻣﯿﻢ‪.‬‬
‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ‪ 27‬ﻣﯽ ﺧﻄﺎﺏب ‪ 1966‬ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﻣﺮﻗﻮﻡم‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﯿﻦ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﺳﻤﯽ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﯽ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻓﺮﺩد ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩدﺵش ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺗﻔﺎﻭوﺕت‬
‫ﺻﺮﯾﺤﯽ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﺳﻤﯽ ﺍاﺧﺘﺼﺎﺹص ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟ‪‬ﯽ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻭوﺟﻪ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻣﻨﻊ ﻭو‬
‫ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼی ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﻓﺮﺩدﯼی ﺛﻤﺮﻩه ﻭو ﺍاﺛﺮ‬
‫ﻗﻮﮤۀ ﺗﻌﻘﹼّﻞ ﺍاﻧﺴﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺳﺐ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻬﺘﺮ ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻤﯿﺪﻩه ﺷﻮﺩد‬
‫ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﺑﻪ ﺁآﻥن ﮐﻪ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻓﺮﺩدﯼی ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮﻭوﺯز ﺟﺪﻝل ﻭو‬
‫ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﻣﺎﺑﯿﻦ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﻧﮕﺮﺩدﺩد ﻭو ﺷﺨﺺ ﺍاﻇﻬﺎﺭر​ﻧﻈﺮ​ﮐﻨﻨﺪﻩه ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﻈﺮ ﻭو‬
‫)‪(Wellspring of Guidance, P 88‬‬ ‫ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪".‬‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﻮﻡم ﮊژﺍاﻧﻮﯾﻪ ‪ 1982‬ﺥخﻃﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﻣﺮﻗﻮﻡم‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺿﻤﻦ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ ﻧﮑﺘﮥ ﻓﻮﻕق​ﺍاﻟﺬﮐﺮ ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺠﺎﺯز ﻭو‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺭرﺍا ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﺩدﺭرﮎک‬
‫ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ ﺑﯿﺎﻥن ﻭو ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ​ﻫﺎﯼی‬
‫ﺷﺨﺼﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻣﯽ​ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺷﻦ ﺷﺪﻥن ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺑﺴﯿﺎﺭر ﮐﻤﮏ‬
‫ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻣﯽ​ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﮔﺮﭼﻪ‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﻭوﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻔﻬﻤﺪ ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺮﯼی‬

‫‪366‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺷﺨﺼﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﺳﻤﯽ ﻣﻮﺭرﺩد ﻗﺒﻮﻝل ﻋﺎﻡم ﻭوﺍاﻗﻊ ﺷﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻧﯿﺰ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺍاﺟﺎﺯزﻩه ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﻮﺩد ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻧﻈﺮ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﺰﺑﻮﺭر‬
‫ﻣﺠﺎﺩدﻟﻪ ﻭو ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ​ﺍاﯼی ﺑﯿﻦ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺩدﺭر ﮔﯿﺮﺩد‪.‬‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﻣﮑﺘﻮﺑﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﻬﻢ ﻣﺎﺭرﭺچ ‪ 1987‬ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺻﺎﺩدﺭر‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‬‬
‫ﺍاﻣﺮ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﺛﺎﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻌﻨﯽ ﻭو ﻣﻔﻬﻮﻡم ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺻﺎﺩدﺭر ﮔﺸﺘﻪ ﻭو ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﻓﺮﺽض ﻭو ﻭوﺍاﺟﺐ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ‬
‫ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺭرﺳﻤﯽ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ​ﻭوﺟﻪ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺯز‬
‫ﺁآﻥن ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﺑﺘﻮﺍاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻭو ﻣﺪﺍاﻗﹼّﮥ ﻓﺮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‬
‫ﺑﭙﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮﺍاﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩدﺷﺎﻥن ﺑﺮﺳﻨﺪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺭرﺍا ﺩدﻋﻮﺕت ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺤﺮ ﺑﯽ​ﮐﺮﺍاﻥن ﮐﻠﻤﺎﺕت‬
‫ﺣﻀﺮﺗﺸﺎﻥن ﻏﻮﻃﻪ​ﻭوﺭر ﺳﺎﺯزﻧﺪ ﻭو ﺟﻮﺍاﻫﺮ ﻭو ﺩد‪‬ﺭر‪‬ﺭر ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻭو ﺭرﻣﻮﺯز ﻭو ﺣ‪‬ﮑﻢ ﻭو ﻣﻌﺎﻧﯽ‬
‫ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺍاﻋﻤﺎﻕق ﺁآﻥن ﺑﺤﺮ ﺑﯽ​ﮐﺮﺍاﻥن ﺍاﺳﺘﺨﺮﺍاﺝج ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ‪ 28‬ﺍاﮔﺴﺖ ‪ 1984‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﺁآﻧﭽﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﻭو ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺘﻌﺪﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺷﻤﺎ ﻣﺨﺘﺎﺭر ﻫﺴﺘﯿﺪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻭو ﺗﻔﺴﯿﺮﯼی ﺭرﺍا‬
‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﺗﺎﻥن ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻃﺮﯾﻖ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺍاﺯز ﻓﻬﻤﯿﺪﻥن ﭘﯿﺸﮕﻮﺋﯽ ﺩدﺍاﻧﯿﺎﻝل ﺑﺪﺍاﻧﯿﺪ‪.‬‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﺜﺎﻝل ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻓﻘﺮﺍاﺕت ﮐﺘﺎﺏب‬
‫ﻣﻘﺪﺱس ﺭرﺍا ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء ﺍاﯾﻦ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺭرﺳﻤﯽ ﻣﯽ​ﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﻭوﻟﯿﮑﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﺑﺤﺚ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻣﯽ​ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺍاﯾﻦ ﯾﮏ ﻣﻌﻨﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ....‬ﺩدﯾﮕﺮ ﺷﻤﺎ ﺗﻔﮑﺮ ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺩدﯾﮕﺮ ﭘﯽ​ﺑﺮﯾﺪ‪) .‬ﺹص ‪(92‬‬
‫ﺑﻨﺎ​ﺑﺮ​ﺍاﯾﻦ ﺗﻌﺒﯿﺮﺍاﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﺮﺳﺪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﺎﺷﺪ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﭼﻮﻥن‬
‫ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺒﯿ‪‬ﻦ ﻣﻨﺼﻮﺹص ﺫذﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء‬
‫ﺗﺤﻤﯿﻞ ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬

‫‪367‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ‪ 14‬ﻧﻮﺍاﻣﺒﺮ ‪ 1984‬ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻓﺮﺩد‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﻃﺒﻖ ﺩدﺭرﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﺧﻮﺩد ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺤﺚ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﻫﺪ‬
‫ﻭو ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﺣﺒﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺑﮕﺬﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﻭو ﺩدﺭر ﻣﮑﺘﻮﺏب ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭر ﭘﺎﺳﺦ ﺳﺌﻮﺍاﻝل ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺤﻘﻘﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻮﺭرﺥخ ‪ 8‬ﻓﻮﺭرﯾﻪ‬
‫‪ 1998‬ﻣﺮﻗﻮﻡم ﺩدﺍاﺷﺘﻪ​ﺍاﻧﺪ‪" :‬ﺗﻌﺠﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭو‬
‫ﮔﺎﻫﯽ ﻧﺎ​ﺭرﺳﺎ ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻣﺮ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻣﯽ​ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺧﻮﺩد ﮔﻮﺍاﻫﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻭوﺳﻌﺖ ﻭو ﻋﻈﻤﺖ ﺗﻐﯿﯿﺮﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﻘﹼّﺪﺭر ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ‬
‫ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺬﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻭوﻗﺘﯽ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺑﺎ ﺩدﯾﺪ‌ﻫﺎ​)ﺑﺼﯿﺮﺕت​ﻫﺎ(ﯼی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺩدﺭر ﮐﻤﺎﻝل ﺷﮑﯿﺒﺎﺋﯽ ﻭو ﺳﻌﮥ ﺻﺪﺭر ﻭو ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﻭو ﺑﺪﻭوﻥن ﻏﺮﺽض ﺑﺎ ﻫﻢ​ﺩدﯾﮕﺮ‬
‫ﻣﺬﺍاﮐﺮﻩه ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺍاﺳﺘﺪﺭرﺍاﮎک ﻭو ﻓﻬﻢ ﻋﻤﯿﻖ​ﺗﺮﯼی ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺣﺎﺻﻞ‬
‫ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﺻﺮﺍاﺭر ﺩدﺭر ﺭرﺃأﯼی ﻭو ﻋﻘﯿﺪﻩه ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻣﺸﺎﺟﺮﻩه ﻭو ﻣﺠﺎﺩدﻟﻪ‬
‫ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮﺍاﯼی ﺭرﻭوﺣﯿﮥ ﻣﻄﻠﻮﺏب ﺩدﺭر ﻣﺬﺍاﮐﺮﺍاﺕت ﻭو ﻣﺒﺎﺣﺜﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺯزﯾﺎﻥن​ﺁآﻭوﺭر‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻫﻢ ﺯزﯾﺎﻥن​ﺑﺨﺶ ﺍاﺳﺖ" )ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﻪ ﻣﻀﻤﻮﻥن(‬

‫ﻭو ﺩدﺭر ﭘﺎﯾﺎﻥن‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻗﺴﻤﺘﯽ ﺍاﺯز ﭘﯿﺎﻡم ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﻋﻤﻮﻡم ﻣﺤﺎﻓﻞ ﻣﻠﹼّﯽ ﺭرﺍا‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﭼﻬﺎﺭرﻡم ﺍاﭘﺮﯾﻞ ‪ 2001‬ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه ﻭو ﻧﺤﻮﮤۀ ﺑﺮ​ﺧﻮﺭرﺩد ﺑﯿﻦ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻭو ﻣﺆﺳﺴﺎﺕت‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭرﺍا ﺭرﻭوﺷﻦ ﻣﯽ​ﺳﺎﺯزﺩد ﻣﺴﮏ​ﺍاﻟﺨﺘﺎﻡم ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻝل ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‪.‬‬
‫ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻫﺮ ﻓﺮﺩدﯼی ﺍاﻣﺮﯼی ﺍاﺳﺖ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﻭو ﺷﺨﺼﯽ‪ .‬ﻫﯿﭻ ﻓﺮﺩد ﯾﺎ ﻣﺆﺳﺴﮥ‬
‫ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻧﺒﺎﯾﺪ ﻓﺮﺩدﯼی ﺭرﺍا ﻣﺠﺒﻮﺭر ﺑﻪ ﭘﺬﯾﺮﺵش ﻋﻘﯿﺪﮤۀ ﻣﺨﺼﻮﺻﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﻧﻈﺮ‬
‫ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭوﺳﯿﻊ ﻭو ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻧﺎﭼﺎﺭر ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍاﺯز ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭرﮎک ﻣﯽ​ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺎ‬
‫ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺑﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺍاﯾﻦ ﺿﺮﻭوﺭرﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺣﻔﻆ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﻧﺒ‪‬ﺎﺽض ﻣﺎﻧﺪﻥن ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺍاﻋﻀﺎﯼی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺩدﺭر ﻣﺴﺎﺋﻞ‬
‫ﺍاﺻﻮﻟﯽ ﺍاﻣﺮ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻣﺸﺘﺮﮐﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻫﺮ ﻋﻀﻮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻗﺎﻟﺐ ﺍاﯾﻦ ﺗﻔﺎﻫﻢ ﻣﺸﺘﺮﮎک ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﻭوﻇﯿﻔﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫‪368‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫"ﺍاﯾﻦ ﻗﺎﻟﺐ ﯾﺎ ﻣﺤﺪﻭوﺩدﻩه ﺑﻌﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺜﺎﻝل ﺷﺎﻣﻞ ﻭوﺟﻮﺩد ﻭوﺣﯽ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻋﺼﺮ ﻭو ﺯزﻣﺎﻥن ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﺑﺸﺮ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﻭو ﯾﺎ ﻣﺜﻼ‪ ‬ﻗﺒﻮﻝل ﺩدﻭو ﻓﺮﯾﻀﻪ​ﺍاﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﻭو ﺍاﺗﺒﺎﻉع ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺍاﻭو ﺍاﺯز ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬
‫ﺍاﻧﻔﮑﺎ ﮎک​ﻧﺎﭘﺬﯾﺮﻧﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎ ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺪﺍاﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺭرﺍا ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه​ﺍاﻧﺪ ﻭو ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺩدﺭر ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﺗﻌﻬ‪‬ﺪ ﺑﻪ‬
‫ﻗﺒﻮﻝل ﻭو ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﺳﺖ‪".‬‬

‫ﺧﺎﺗﻤﻪ‬
‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﮔﺬﺷﺖ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺩدﺭر ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻈﺮ ﻭو ﺍاﺑﺮﺍاﺯز ﻋﻘﯿﺪﻩه ﻭو‬
‫ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻃﺎﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺁآﺯزﺍاﺩدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻭو ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﻨﻔﺴﻪ ﺳﻌﯽ ﺩدﺭر ﺗﻔﺤ‪‬ﺺ ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻬﯽ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو‬
‫ﮐﻮﺷﺶ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻭو ﺭرﻣﻮﺯز ﻭو ﻧﮑﺎﺗﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﺴﺘﻮﺭر ﻭو‬
‫ﻣﮑﻨﻮﻥن ﺍاﺳﺖ ﮐﺸﻒ ﻭو ﺩدﺭرﮎک ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮﺍاﯾﻦ ﺁآﺯزﺍاﺩدﻧﺪ ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺷﺪﻩه​ﺍاﻧﺪ‬
‫ﮐﻪ ﻣﺴﺘﺪﺭرﮐﺎﺕت ﻭو ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺎ ﺩدﯾﮕﺮ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﻧﻬﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺗﺒﺎﺩدﻝل‬
‫ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻭو ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﻧﺪ ﻭو ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺑﺮ ﻏﻨﺎﯼی‬
‫ﺩدﺍاﻧﺶ ﻭو ﺑﯿﻨﺶ ﺧﻮﺩد ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺑﯿﻔﺰﺍاﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺍاﯾﻦ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی‬
‫ﺭرﺍا ﺑﺪﻭوﻥن ﻗﯿﺪ ﻭو ﺷﺮﻁط ﺗﻠﻘﹼّﯽ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﻭو ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻭو ﺗﮑﺪﹼّﺭر ﻭو ﻣﻼﻝل‬
‫ﺧﺎﻃﺮ ﻭو ﺗﻀﻌﯿﻒ ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﺷﻮﺩد‪ .‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﯾﻌﻨﯽ ﺣﻔﻆ‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻭوﺩد‪‬ﯾﻪ ﻭو ﺩدﻭوﺳﺘﯽ ﺑﯽ​ﺷﺎﺋﺒﻪ ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﺻﻮﻝل ﻭو ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﻭو‬
‫ﺷﺮﺍاﯾﻄﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺁآﻧﻬﺎ ﻭو ﺭرﻋﺎﯾﺖ ﺁآﻥن ﻧﮑﺎﺕت‬
‫ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﻭو ﺯزﯾﺮ​ﺑﻨﺎﯼی ﻻﺯزﻡم ﺭرﺍا ﺑﺮﺍاﯼی ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻭوﺟﺪﺍاﻥن ﻭو ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽ​ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺳﺒﺐ ﻣﯽ​ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻭو ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻭو ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﻭو ﺣﺘﯽ ﺗﺼﺎﺩدﻡم‬
‫ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻣﺎﯾﮥ ﺍاﺳﺘﺤﮑﺎﻡم ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺍاﯾﻤﺎﻧﯽ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻭو ﺗﮑﺎﻣﻞ ﻭو ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬
‫_______________‬

‫‪369‬‬
‫ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﻓﮑﺮ ﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﯾﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪.1‬ﺗﻌﺪﺍاﺩدﯼی ﺍاﺯز ﻧﺼﻮﺹص ﮐﻪ ﺍاﺻﻞ ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻀﻤﻮﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺁآﻧﻬﺎ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻦ ﮔﻔﺘﺎﺭر ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﺳﺖ‪Interpretation in the Bahá’í Writings, .‬‬
‫‪Compiled by Dann J. May, January 21, 1990‬‬
‫‪.2‬ﻧﮕﺎﺭرﻧﺪﻩه ﺍاﺯز ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﺋﯽ ﻭو ﻣﻼﺣﻈﺎﺕت ﺟﻨﺎﺏب ﺩدﮐﺘﺮ ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻧﻬﺎﺋﯽ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳﭙﺎﺳﮕﺰﺍاﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫‪370‬‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر​ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‪ :‬ﺗﮑﻤﻠﻪ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‬
‫ﺗﮑﻤﻠﻪ‬
‫ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭر ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﻭو ﺍاﻃﻼﻋﺎﺕت ﺫذﯾﻞ ﺩدﺭر ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻭو‬
‫ﺗﮑﻤﯿﻞ ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع" ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﺎﺕت ‪ 35‬ﺗﺎ ‪ 70‬ﺁآﻥن ﺩدﻓﺘﺮ‬
‫ﺩدﺭرﺝج ﺷﺪﻩه ﻭو ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﺋﯽ "ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ" ﻭو "ﺳﺪ ﻣﺤﮑﻢ ﻣﺘﯿﻦ" ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﺰﺑﻮﺭر‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻭوﺍاﺻﻞ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺍاﻣﺘﻨﺎﻥن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻭوﺻﻮﻝل ﻧﻘﻞ ﻣﯽ‌ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬

‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق ﺍاﯾﺰﺩدﯼی ﻧﯿﺎ‬

‫ﺩدﺭر ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ،12‬ﺻﻔﺤﺎﺕت ‪ 35‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﮥ ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻧﮥ ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﮔﺮﺍاﻣﯽ‬
‫ﺟﻨﺎﺏب ﻋﻼﺀءﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﻗﺪﺱس ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺣﺎﺟﯽ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﮐﺮﯾﻢ‏ﺧﺎﻥن ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ "ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع" ﺩدﺭرﺝج ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻋﺒﺪ ﺭرﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩدﻭو ﻧﮑﺘﻪ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﻮﺩد‪:‬‬
‫‪ -1‬ﻣﻄﻠﺐ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍاﺯز ﺻﻔﺤﺎﺕت ‪ 15‬ﻭو ‪16‬‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻭو ﺭرﻓﯿﻖ ﺍاﻭو ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ‪ "...‬ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﮔﺮﺍاﻣﯽ ﺩدﺭر ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﮐﻪ ﺻﻔﺤﮥ ‪ 54‬ﺫذﯾﻞ‬
‫ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ 3‬ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺮﻗﻮﻡم ﺩدﺍاﺷﺘﻪ‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪" ،‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﺷﺎﯾﺪ ﺷﯿﺦ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺗﻘﯽ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻣﺸﻬﻮﺭر ﺑﻪ ﺁآﻗﺎﻧﺠﻔﯽ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡح ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﻟﻮﺡح ﺍاﺑﻦ‬
‫ﺫذﺋﺐ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ‪".‬‬

‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﯾﺪﻩه ﻧﺸﺪﻩه ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁآﻗﺎﻧﺠﻔﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن "ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ" ﺍاﺷﺎﺭرﺗﯽ‬
‫ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺿﻤﻨﺎﹰً ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺭرﺩد‪‬ﯾﻪ ﻫﻢ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺷﺎﺭرﺗﯽ ﻧﺸﺪﻩه‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ‬

‫‪371‬‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر​ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‪ :‬ﺗﮑﻤﻠﻪ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫"ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض" ﺗﺼﺮﯾﺢ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﮥ ﻗﺒﻞ )‪15‬‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺑﯽ‪‎‬ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻣﺎﻝل‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت( ‏‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﻭو ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻇﻠﻢ ﺗﺼﺮ‪‬ﻑف ﻧﻤﻮﺩد‪ "،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ‪‎‬ﺭرﺳﺪ ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﮥ ‪ 16‬ﻧﯿﺰ ﺑﻪ‬
‫ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ‪ ،‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﻣﺪﹼّﺗﯽ ﻣﺪﺍاﺭرﺍا ﺑﺎ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﺧﻼﻑف ﺍاﻭو‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺯز ﻋﮑﹼّﺎ ﻃﺮﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻨﻔﺴﻪ ﺍاﻟﻤﻘﺪﹼّﺱس ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﭼﻨﺪ ﺳﻨﻪ‬
‫ﺳﺘﺮ ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﻣﺘﻨﺒ‪‬ﻪ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺭرﺍاﺟﻊ ﮔﺮﺩدﺩد؛ ﺍاﺛﺮﯼی ﻇﺎﻫﺮ ﻧﻪ‪ .‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﺃأﻣﺎﻡم ﻭوﺟﻮﻩه‬
‫ﺧﻠﻖ ﺑﺮ ﺗﻀﯿﯿﻊ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﺳﺘﺮ ﺍاﻧﺼﺎﻑف ﺭرﺍا ﺩدﺭرﯾﺪ؛ ﻧﻪ ﺭرﺣﻢ ﺑﺮ ﺧﻮﺩد ﻭو ﻧﻪ ﺑﺮ‬
‫ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﻤﻮﺩد" )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت‪ ،‬ﺻﺺ ‪ .(114-15‬ﺩدﺭر ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﯿ‪‬ﻨﺎﺕت‪ ،‬ﺻﺺ ‪-14‬‬
‫‪ ،313‬ﻧﯿﺰ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﻤﯿﻦ ﺷﺨﺺ ﻣﯽ‏ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻗﺪ ﺍاﺷﺘﻌﻞ ﺍاﻟﻈ‪‬ﺎﻟﻢ ﺑﻨﺎﺭر ﺍاﻟﺤﺮﺹص ﻭو ﺍاﻟﻬﻮﯼی‬
‫ﻭو ﺍاﻟﺒﻐﯽ ﻭو ﺍاﻟﻔﺤﺸﺎﺀء ﻭو ﺍاﺭرﺗﮑﺐ ﻣﺎ ﻧﺎﺣﺖ ﺑﻪ ﺍاﻷﻣﺎﻧﺔ ﻭو ﺑﮑﯽ ﻋﺒﺎﺩد‪ ‬ﻣﮑﺮ‪‬ﻣﻮﻥن ‪...‬‬
‫ﺳﺒﺤﺎﻥن‪‎‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﮐﺒﺮﯼی ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻇﺎﻫﺮ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﻩه‪‎‬ﺍاﺵش ﻣﻨﻈﻮﺭر ﻭو ﺍاﺳﺒﺎﺏب‬
‫ﺗﺠﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯾﺶ ﻣﻮﺟﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺯزﺧﺎﺭرﻑف ﺩدﻧﯿﺎ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺳﯿﻒ‬
‫ﺟﻔﺎ ﺑﺮ ﻣ‪‬ﻌﯿﻦ ﻭو ﻧﺎﺻﺮ ﻭو ﻣﺆﯾ‪‬ﺪ ﺧﻮﺩد ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﺑﻌﺪ ﺑﺮ ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺀء ﻭو ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻧﺶ‪ ".‬ﺟﻨﺎﺏب‬
‫ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺹص ‪ 211‬ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺩدﺭر ﻭوﺻﻒ ﺍاﻭو ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺩدﺍاﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻭو ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﯾﻦ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ "ﺭرﻓﯿﻖ ﺍاﻭو" ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ‏ﺭرﺳﺪ ﻧﻔﺮ ﺩدﻭوﻡم ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﺭرﺿﺎﻗﻠﯽ ﺗﻔﺮﺷﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍاﻩه ﺑﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻃﺮﺩد ﺷﺪ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺷﺮﺍاﻕق‬
‫ﺧﺎﻭوﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک )ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت‪ ،‬ﺹص ‪ (126‬ﮐﻪ ﻣﯽ‪‎‬ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪،‬‬
‫"ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺩدﻭو ﻧﻔﺲ ﺧﺒﯿﺜﻪ ﺭرﺍا ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺗﮑﺎﺏب ﻣﻨﻬﯿﺎﺕت ﻻﺗﺤﺼﯽ ﻃﺮﺩد ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ‪ "،‬ﺩدﺭر ﺟﻠﺪ‬
‫ﺳﻮﻡم ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت‪ ،‬ﺫذﯾﻞ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ 9-5‬ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪" ،‬ﻫﻤﺎﻥن ﺳﺎﺋﻞ ﻓﺮﻣﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﻪ‬
‫‪] 126‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت[ ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﮐﻪ ﺩدﻭو ﻧﻔﺲ ﺧﺒﻴﺚ ﻃﺮﺩد ﺷﺪﻧﺪ؛ ﺍاﻳﻨﻬﺎ ﭼﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ؟ ﻧﺎﻃﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩد‪ :‬ﻳﮑﯽ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺩدﯼی ﺧﺒﻴﺚ ﺑﻮﺩد ﻭو‬
‫ﺷﺮﺍاﺏب ﻣﯽ‪‎‬ﺧﻮﺭرﺩد ﻭو ﺩدﻳﮕﺮﯼی ﻣﻴﺮﺯزﺍا ﺭرﺿﺎﻗﻠﯽ ﺗﻔﺮﻳﺸﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺭرﺍا ﻃﺮﺩد‬
‫ﻓﺘﻨﻪﻫﺎ ﺑﺮﭘﺎ‬
‫‪‎‬‬ ‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺧﺮﺍاﺝج ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺩدﺳﺎﺋﺲ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺷﺪﻧﺪ ﻭو‬
‫ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺑﺎﻻﺧﺮﻩه ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺑﻪ ﺟﺰﺍاﯼی ﻋﻤﻞ ﺧﻮﺩد ﺭرﺳﻴﺪﻧﺪ‪".‬‬
‫‪ -2‬ﻣﻄﻠﺐ ﺩدﻭوﻡم ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺤﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺫذﯾﻞ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ 4‬ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﮥ ‪ 54‬ﻣﺮﻗﻮﻡم‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ ﮐﻪ "ﺩدﺭر ﺗﻮﺍاﺭرﯾﺦ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﻣﻘﺪﻭوﻧﯽ ﺭرﺍا ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﺫذﯼی‪‎‬ﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﻧﯿﺰ‬

‫‪372‬‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر​ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‪ :‬ﺗﮑﻤﻠﻪ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫‪‎‬‬ ‫ﮔﻔﺘﻪ‪‎‬ﺍاﻧﺪ؛" ﻭو ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺁآﯾﺎﺕت ‪ 94‬ﻭو ‪ 95‬ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻗﺮﺁآﻧﯽ ﮐﻬﻒ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﻃﻼﻕق "ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ" ﺑﻪ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﺭرﺍا ﺧﻄﺎ ﻣﯽ‪‎‬ﺩدﺍاﻧﻨﺪ‪ .‬ﻟﻮﺡح‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﮥ ‪ 366‬ﺟﻠﺪ ﺳﻮﻡم ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﮔﻮﯾﺎﯼی ﻣﻄﻠﺐ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪:‬‬
‫"ﻫﻮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﯼی ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮ ﭘﯿﻤﺎﻥن ﭼﺸﻤﮥ ﺁآﺏب ﺣﯿﺎﺕت ﻋﯿﻦ ﯾﻘﯿﻦ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﻟﺤﻤﺪﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻧﻮﺷﯿﺪﯼی ﻭو ﻫﺮ ﻧﻮﺷﻨﺪﻩه ﺧﻀﺮ ﺯزﻣﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﻣﻘﺼﻮﺩد‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﺫذﯼی‪‎‬ﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺍاﺯز ﺷﺨﺺ ﺑﺎ ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭر ﺍاﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﺑﺎ ﺁآﻥن ﺣﺸﻤﺖ ﺍاﺯز ﭼﺸﻤﮥ ﺣﯿﺎﺕت ﺑﯽ‪‎‬ﻧﺼﯿﺐ ﺷﺪ ﻭو ﺧﻀﺮ ﺑﯽ‪‎‬ﻧﻮﺍا ﺑﺎﻧﻮﺍا‬
‫ﮔﺸﺖ ﻭو ﺑﻬﺮﻩه ﻭو ﻧﺼﯿﺐ ﺑﺮﺩد‪ .‬ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﺍاﺯز ﻣﻠﻮﮎک ﯾﻤﻦ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻋﺮﺏب ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا‬
‫ﺫذﻭوﺍاﻟﮑﻼﻍغ ﻭو ﺫذﻭوﺍاﻟﺤﻤﺎﺭر ﻭو ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﻭو ﺫذﯼی‪‎‬ﯾﺰﻥن‪ ،‬ﺍاﯾﻨﻬﺎ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﻣﻠﻮﮎک ﯾﻤﻦ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭوﻟﯽ ﺑﻌﻀﯽ ﺧﻄﺎ ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﮔﻤﺎﻥن ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺧﻠﻄﯽ ﻓﺎﺣﺶ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﺍاﺯز ﻋﺒﺎﺩد ﻣﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو‬
‫ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻮﺩد ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ‪ .‬ﺍاﯼی ﺑﻨﺪﮤۀ ﭘﯿﻤﺎﻥن‪ ،‬ﻣﻦ ﺍاﺯز ﺗﻮ ﺭرﺍاﺿﯽ ﻭو ﺩدﺭر ﺣﻖ ﺗﻮ‬
‫ﺑﻪ ﺩدﺭرﮔﺎﻩه ﺍاﺣﺪﯾﺖ ﻋﺠﺰ ﻭو ﺯزﺍاﺭرﯼی ﻧﻤﺎﯾﻢ ﮐﻪ ﻣﺆﯾ‪‬ﺪ ﺑﺮ ﺛﺒﻮﺕت ﺑﺮ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﺎﺷﯽ ﻭو‬
‫ﻉعﻉع‪".‬‬
‫ﺑﻨﺪﮤۀ ﻧﯿ‪‬ﺮ ﺁآﻓﺎﻕق ﻭو ﻋﻠﯿﮏ ﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﻷﺑﻬﯽ ‌‬

‫ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺟﻠﺪ ﺳﻮﻡم‪ ،‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﺳﺘﺎﺩد ﻣﺎﯾﻞ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺍاﻧﻨﺪﮔﺎﻥن ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺯزﯾﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏب ﺭرﺃأﻓﺘﯽ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺟﻠﺪ ﺳﻮﻡم‪ ،‬ﺫذﯾﻞ ﻫﻔﺘﮥ ﻧﻬﻢ ﺫذﮐﺮ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه‪‎‬ﺍاﻧﺪ‪:‬‬

‫ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت‪ ،‬ﺝج ‪ ،1‬ﺹص ‪386-374‬‬
‫ﺳﻔﻴﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺝج ‪ ،4‬ﺹص ‪191-170‬‬
‫ﻋﻨﺪﻟﻴﺐ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﻩه ‪) 70‬ﺑﻬﺎﺭر ‪1999‬ﻡم(‪ ،‬ﺹص ‪28-26‬‬
‫ﭘﮋﻭوﻫﺸﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺳﺎﻝل ‪ ،3‬ﺷﻤﺎﺭرﻩه ‪ ،1‬ﺹص ‪133-113‬‬

‫__________‬

‫‪373‬‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر​ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‪ :‬ﺗﮑﻤﻠﻪ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻋﻼﺀءﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﻗﺪﺱس ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ‬

‫ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز "ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻭو ﺭرﻓﯿﻖ ﺍاﻭو"‬
‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ )‪ (3‬ﺍاﺯز ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺘﻬﺎﯼی ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع" ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر‬
‫ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺹص ‪ 54‬ﺑﺪﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺍاﺻﻼﺡح ﮔﺮﺩدﺩد‪:‬‬
‫)‪ -(3‬ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‪ :‬ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز "ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻭو ﺭرﻓﯿﻖ ﺍاﻭو"‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻟﻮﺡح‪ ،‬ﺍاﺯز ﺳﻮﯾﯽ ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﮥ‬
‫ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺹص ‪ 211‬ﻭو ﺟﻠﺪ ﺳﻮﻡم‬
‫ﺻﻔﺤﺎﺕت ‪ 91‬ﻭو ‪ ،97‬ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﻭو ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺭرﺿﺎ ﻗﻠﯽ ﺗﻔﺮﯾﺸﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﮐﺮﺩدﺍاﺭر ﻭو ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﻧﺎﭘﺴﻨﺪﺷﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺮ ﺩدﻭو ﺭرﺍا ﻃﺮﺩد ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﻧﯿﺰ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺁآﻥن‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﻭو ﻓﺘﻨﻪ ﻭو ﻓﺴﺎﺩد ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻨﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺍاﺯزﻟﯽ ﻫﺎ ﭘﯿﻮﺳﺘﻨﺪ‬
‫ﻭو ﺑﺎ ﺩدﺷﻤﻨﺎﻥن ﺩدﻣﺨﻮﺭر ﻭو ﻫﻤﺪﺍاﺳﺘﺎﻥن ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻭو ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺟﻨﺎﺏب ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب " ﺍاﺳﺮﺍاﺭرﺍاﻵﺛﺎﺭر" ﺯزﯾﺮ ﻟﻐﺖ "ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ"‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻣﺎﻥن ﻣﺬﮐﻮﺭر ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر‪ ،‬ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ‬
‫ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی ﻭو ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﻣﺮﺩدﻭوﺩد ‪ ......‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺍاﺳﺖ ﻗﻮﻟﻪ‪:‬‬
‫"ﻧﻔﺴﯽ )ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ( ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻟﯿﺎﻟﯽ ﻭو ﺍاﯾﺎﻡم ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻫﯽ )ﺷﺮﺏب ﺧﻤﺮﻭو ﻓﺤﻮﺭر(‬
‫ﻣﺸﻐﻮﻝل‪ ،‬ﻷﺟﻞ ﺣﻔﻆ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻃﺮﺩد ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ‪ ،‬ﺭرﻓﺘﻪ ﺩدﺭر ﻣﺪﯾﻨﮥ ﮐﺒﯿﺮﻩه )ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل( ﺑﺎ ﺍاﻣﺜﺎﻝل‬
‫ﺧﻮﺩد )ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی( ﻣﺘﹼّﺤﺪ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺑﻪ ﺗﻀﯿﯿﻊ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﻭو ﺍاﺗﹼّﺨﺬﻭوﺍا ﺍاﻻﺧﺘﺮ‬
‫ﻷﻧﻔﺴﻬﻢ ﻣ‪‬ﻌﯿﻨﺎﹰً ﻭو ﻧﺎﺻﺮﺍاﹰً ﻟﻨﺸﺮ ﻣ‪‬ﻔﺘﺮﯾﺎﺗﻬﻢ ‪"......‬‬
‫ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺩدﺭر ﺍاﯾﻨﺠﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ ﺭرﺳﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﺯز "ﺭرﻓﯿﻖ ﺍاﻭو"‪ ،‬ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی‬
‫)ﺳﺎﮐﻦ ﺩدﺭر ﻣﺪﯾﻨﮥ ﮐﺒﯿﺮﻩه( ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﮥ ﺟﻨﺎﺏب ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ ﻭو ﻧﻪ ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﺭرﺿﺎ‬
‫ﻗﻠﯽ ﺗﻔﺮﯾﺸﯽ )ﻣﻘﯿﻢ ﻋﮑﺎ(‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﮥ ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺩدﺭر ﻋﮑﺎ ﺑﻪ ﺍاﻋﺰﺍاﺯز ﺟﻨﺎﺏب ﺳﻤﻨﺪﺭر ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺹص ‪312‬‬
‫ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ "ﺁآﯾﺎﺕت ﺑﯿ‪‬ﻨﺎﺕت" ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ‌‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ " :‬ﻗﺪ ﺍاﺷﺘﻌﻞ ﺍاﻟﻈ‪‬ﺎﻟﻢ ﺑﻨﺎﺭر‬
‫ﺍاﻟﺤﺮﺹص ﻭو ﺍاﻟﻬﻮﱝ ﻭوﺍاﻟﺒﻐﯽ ﻭو ﺍاﻟﻔﺤﺸﺎﺀء ﻭو ﺍاﺭرﺗﮑﺐ ﻣﺎ ﻧﺎﺣﺖ ﺑﻪ ﺍاﻷﻣﺎﻧﺔ ﻭو ﺑﮑﯽ ﻋﺒﺎﺩد‬

‫‪374‬‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر​ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‪ :‬ﺗﮑﻤﻠﻪ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻣ‪‬ﮑﺮﻣﻮﻥن‪ .‬ﻗﺪ ﺍاﺗﹼّﻔﻖ ﻣﻊ ﻋﺪﻭو‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﺍاﻟﺘﹼّﺼ‪‬ﺮﻑف ﻓﯽ ﺍاﻣﻮﺍاﻝل ﺍاﻟﻨﹼّﺎﺱس‪ .‬ﺇإﻥنﹼّ ﺍاﻟﻘﻠﻢ ﻋﺠﺰ ﻋﻦ‬
‫ﺫذﮐﺮ ﺍاﻋﻤﺎﻟﻬﻤﺎ ﻭو ﻣﺎ ﻭوﺭرﺩد ﻣﻨﻬﻤﺎ ﻋﻠﲐ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺏب‪ ‬ﻣﺎ ﮐﺎﻥن ﻭو ﻣﺎ ﯾﮑﻮﻥن‪ .‬ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥن ﭘﺎﺭرﺳﯽ‬
‫ﻧﺪﺍاﯼی ﻣﻈﻠﻮﻡم ﺭرﺍا ﺑﺸﻨﻮ‪ .‬ﺳﺒﺤﺎﻥن ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻧﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﮐﺒﺮﱝ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻇﺎﻫﺮ ﺩدﺭر‬
‫ﺑﺎﺭرﻩه‌ﺍاﺵش ﻣﻨﻈﻮﺭر ﻭو ﺍاﺳﺒﺎﺏب ﺗﺠﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﺍاﺯز ﺑﺮﺍاﯾﺶ ﻣﻮﺟﻮﺩد‪ ،‬ﭼﻮﻥن ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی‬
‫ﺯزﺧﺎﺭرﻑف ﺩدﻧﯿﺎ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺳﯿﻒ ﺟﻔﺎ ﺑﺮ ﻣ‪‬ﻌﯿﻦ ﻭو ﻧﺎﺻﺮ ﻭو ﻣﺆﯾ‪‬ﺪ ﺧﻮﺩد ﻭوﺍاﺭرﺩد ﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﺑﻌﺪ ﺑﺮ‬
‫ﺑﯽﺍاﻧﺼﺎﻑف ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺍاﻝل ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﻭو ﺳﺎﯾﺮ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻃﻤﻊ ﻧﻤﻮﺩد‪ ،‬ﻭوﺍا‬
‫ﺍاﻭوﻟﯿﺎﺀء ﻭو ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻧﺶ‪ .‬ﺁآﻥن ‌‬
‫ﻭوﯾﻼ ﺑﺮﺁآﻭوﺭرﺩد ﮐﻪ ﻣﺎﻝل ﻣﺮﺍا ﺑﺮﺩدﻧﺪ ﻭو ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﻀﯿﯿﻊ ﺍاﻣﺮ ﺑﻮﺩدﻩه‪"....‬‬
‫ﻭو ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﺑﻪ ﺍاﻋﺰﺍاﺯز ﺟﻨﺎﺏب ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ‪ ،‬ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت ﺹص ‪ 15‬ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﺑﯽﺍاﻧﺼﺎﻑف ﻣﺎﻝل ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﻭو‬
‫ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺁآﻥن ﺟﻨﺎﺏب ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺻﺤﺎﺏب ﻣﯽ‌ﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ‌‬
‫ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﺣﺒﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻇﻠﻢ ﺗﺼ‪‬ﺮﻑف ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺑﻪ ﺁآﺗﺶ ﺣﺮﺹص ﻭو ﻫﻮﱝ ﺑﺸﺄﻧﯽ ﻣﺸﺘﻌﻞ ﮐﻪ ﻏﯿﺮ‬
‫ﺣﻖ‪ ‬ﺍاﺯز ﺍاﺣﺼﺎﯼی ﺁآﻥن ﻋﺎﺟﺰ ﻭو ﻗﺎﺻﺮ ‪ ...‬ﺑﻌﻀﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺍاﺭرﺽض ﺑﻪ ﺍاﻋﻤﺎﻝل ﻧﺎﺷﺎﯾﺴﺘﻪ‬
‫ﻣﺸﻐﻮﻝل‪ ،‬ﻣﺤﺾ ﺣﻔﻆ ﺁآﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﺭرﺍا ﺍاﻣﺮ ﺑﻪ ﺧﺮﻭوﺝج ﻧﻤﻮﺩدﯾﻢ ﻭوﻟﮑﻦ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺁآﻧﭽﻪ‬
‫ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻏﺎﻓﻠﯽ ﻋﻤﻞ ﻧﻨﻤﻮﺩدﻩه‪ .‬ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﺧﺮﻭوﺝج ﺣﻔﻆ ﻭو ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭوﻟﮑﻦ‬
‫ﻋﺪﺍاﻭوﺕت ﺍاﺣﺪﺍاﺙث ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺇإﻧﹼّﺎ ﺃأﺭرﺩدﻧﺎ ﻟﻬﻢ ﺍاﻟﻨﹼّﻮﺭر ﻭو ﺍاﻟﺤﻔﻆ ﻭوﻫﻢ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻭوﺍا ﻟﻨﺎ ﺍاﻟﻈ‪‬ﻠﻢ ﻭو ﺍاﻻﻓﺘﺮﺍاﺀء‪.‬‬
‫ﻭوﻣﺎ ﺩد‪‬ﻋﺎﺀء ﺍاﻟﻈ‪‬ﺎﻟﻤﯿﻦ ﺇإ‪ ‬ﻓﯽ ﺿﻼﻝل‪ .‬ﺑﺎﺭرﯼی‪ ،‬ﺍاﻋﺮﺍاﺽض ﻭو ﺍاﻋﺘﺮﺍاﺽض ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺑﻪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‬
‫ﻭو ﺭرﻓﯿﻖ ﺍاﻭو ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ ‪"....‬‬
‫ﺍاﻓﺰﻭوﻥن ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ‪ ،‬ﺟﻨﺎﺏب ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی ﻧﯿﺰ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت ﺟﻠﺪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺹص ‪211‬‬
‫ﮐﻮﺗﺎﻩه ﺷﺪﮤۀ ﻧﻮﺷﺘﮥ ﭘﺴﺮ ﻣﺮﺣﻮﻡم ﺳﻤﻨﺪﺭر ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﮥ‬
‫ﻣﻔﺴﺪﯾﻦ ﻭو ﻣﻐﺮﺿﯿﻦ ﻭو ﺣﺎﺳﺪﯾﻦ‪ ،‬ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍاﺯز ﻭوﺭرﻭوﺩد‬
‫ﻣﺮﺣﻮﻡم ﻋﻤﻮ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل ﻭوﺍاﺭرﺩد ﻭو ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﺟﺰﺋﯽ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﻮﺩد ‪ ....‬ﻭو ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﺎ‬
‫ﻋﺪﻭو‪‬ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼی ﯾﺎﺭر ﻏﺎﺭر ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺑﻪ ﺁآﻗﺎ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻃﺎﻫﺮ ﻣﺪﯾﺮ ﺭرﻭوﺯزﻧﺎﻣﮥ ﺍاﺧﺘﺮ‬
‫ﺍاﺯزﻟﯽﻫﺎ ﻭو ﺳﯿﺪ ﺟﻤﺎﻝل ﻣﺘﺤﺪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭو ﺩدﺍاﻣﻨﮥ ﺍاﻓﺘﺮﺍاﺋﺎﺕت ﺭرﺍا ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﯽ ﺩدﺍاﺩدﻧﺪ‬
‫‌‬ ‫ﭘﯿﻮﺳﺖ ﻭو ﺑﺎ‬
‫‪" ....‬‬

‫ﺳﺪﹼّ ﻣﺤﮑﻢ ﻣﺘﯿﻦ‬
‫ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ)‪ (4‬ﺍاﺯز ﯾﺎﺩدﺩدﺍاﺷﺖ‌ﻫﺎﯼی ﻣﻘﺎﻟﮥ "ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع" ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر‬
‫ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺹص ‪ 54‬ﺑﺪﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺍاﺻﻼﺡح ﮔﺮﺩدﺩد‪:‬‬

‫‪375‬‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر​ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‪ :‬ﺗﮑﻤﻠﻪ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫‪ -4‬ﺳﺪﹼّ ﻣﺤﮑﻢ ﻣﺘﯿﻦ – ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺑﻪ ﺳﺪﹼّﯼی ﺍاﺳﺖ ﺁآﻫﻨﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﮐﻬﻒ ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن‪،‬‬
‫ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻨﺎﻡم "ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ" ﯾﻌﻨﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺩدﻭو ﺷﺎﺥخ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼی ﺍاﺯز ﻫﺠﻮﻡم ﺍاﻗﻮﺍاﻡم‬
‫ﻭوﺣﺸﯽ ﯾﺄﺟﻮﺝج ﻭو ﻣﺄﺟﻮﺝج ﺑﻪ ﺳﺮﺯزﻣﯿﻦ ﻫﻤﺴﺎﯾﮕﺎﻥن‪ ،‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﺁآﯾﺎﺕت ‪ 94‬ﻭو ‪95‬‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﻗﺎﻟﻮﺍا ﯾﺎ ﺫذﹶَﺍا ﺍاﻟﻘﹶَﺮﻧﹶَﯿﻦ ﺇإﻥنﹼّ ﯾﺄﺟﻮﺝج‪ ‬ﻭو ﻣ‪‬ﺄﺟﻮﺝج‪ ‬ﻣ‪‬ﻔﺴﺪﻭوﻥنﹶَ ﻓﯽ ﺍاﻷﺭرﺽض‬
‫ﻓﹶَﻬ‪‬ﻞ ﻧﹶَﺠﻌ‪‬ﻞ‪ ‬ﻟ‪‬ﮏ‪ ‬ﺧﹶَﺮﺟﺎﹰً ﻋﻠﯽ ﺍا‪‬ﻥن ﺗﹶَﺠﻌ‪‬ﻞ‪ ‬ﺑ‪‬ﯿﻨﹶَﻨﺎ ﻭو ﺑ‪‬ﯿﻨﻬﻢ ﺳ‪‬ﺪﹶَﺍاﹰً؟ ﻗﺎﻝل‪ ‬ﻣﺎ ﻣ‪‬ﮑﹼّﹺِﻨﹼّﹺِﯽ ﻓﯿﻪ ﺭرﺑ‪‬ﯽ ﺧﯿﺮ‪‬‬
‫ﻓﹶَﺄﻋ‪‬ﯿﻨﻮﻧﯽ ﺑﹺِﻘﻮ‪‬ﺓة ﺍا‪‬ﺟﻌ‪‬ﻞ ﺑ‪‬ﯿﻨﮑﻢ ﻭو ﺑ‪‬ﯿﻨﻬﻢ ﺭر‪‬ﺩدﻣﺎﹰً "‬
‫ﯾﻌﻨﯽ‪ :‬ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ :‬ﺍاﯼی ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﹶَﯿﻦ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭو ﻗﻮﻡم ﯾﺄﺟﻮﺝج ﻭو ﻣﺄﺟﻮﺝج ﺩدﺭر ﺭرﻭوﯼی ﺯزﻣﯿﻦ ﻓﺘﻨﻪ ﻭو‬
‫ﻓﺴﺎﺩد ﻣﯽ‌ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﻣﺎ ﻫﺰﯾﻨﮥ ﺁآﻧﺮﺍا ﺑﻪ ﺗﻮ ﭘﺮﺩدﺍاﺧﺖ ﻧﻤﺎﺋﯿﻢ‪ ،‬ﺁآﯾﺎ ﺳﺪﹼّﯼی ﻣﯿﺎﻥن ﻣﺎ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﯽ ﺳﺎﺧﺖ؟ ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﺩدﺭر ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺖ‪ :‬ﭘﺮﻭوﺭرﺩدﮔﺎﺭر ﺗﻮﺍاﻧﺎﺋﯽ ﻭو ﻗﺪﺭرﺗﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ‬
‫ﭘﯿﺶﮐﺶ ﻭو ﺧﺮﺍاﺝج ﺷﻤﺎ‪ .‬ﭘﺲ ﺍاﯾﻨﮏ ﻣﺮﺍا ﺑﻪ ﺑﺎﺯزﻭو ﮐﻤﮏ ﻭو ﯾﺎﺭرﯼی‬
‫‌‬ ‫ﺍاﺭرﺯزﺍاﻥن ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻬﺘﺮ ﺍاﺯز‬
‫ﺩدﻫﯿﺪ ﺗﺎ ﻣﻦ ﻣﯿﺎﻥن ﺷﻤﺎ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﯾﻦ ﺳﺪﹼّ ﺭرﺍا ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻧﻤﺎﯾﻢ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺁآﻧﮑﻪ‪ :‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺷﺨﺼﯿ‪‬ﺖ "ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ" ﻭو ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺍاﻭو ﮐﻪ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﮐﺪﺍاﻡم ﻣﺮﺯز ﻭو‬
‫ﺑﻮﻡم ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ﻭو ﺩدﺭر ﭼﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡم ﻣﯽ‌ﺯزﯾﺴﺘﻪ‪ ،‬ﻣﻔﺴ‪‬ﺮﺍاﻥن ﻗﺮﺁآﻥن ﻭو ﻣﺤﻘﹼّﻘﺎﻥن ﻭو ﺣﺘﹼّﯽ ﻋﺎﺭرﻓﺎﻥن ﻭو‬
‫ﮔﻔﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﻭو ﺭرﺍا‬
‫‌‬ ‫ﺷﺎﻋﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻭو ﺁآﺭرﺍاﺀء ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥن ﻭو ﻣﺘﻔﺎﻭوﺕت‪ ،‬ﺑﺎﺯز‬
‫ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﻣﻘﺪﻭوﻧﯽ ﯾﺎ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﺩدﺍاﻧﺴﺘﻪ‌ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺭرﻭو‪ ،‬ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﺩدﺭر ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻭو‬
‫ﺿﺮﺏبﺍاﻟﻤﺜﻞ ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﺍاﻟﺴﻦ ﻭو ﺍاﻓﻮﺍاﻩه ﺧﺎﺹص ﻭو ﻋﺎﻡم‪،‬‬
‫‌‬ ‫ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺍاﺯز ﻧﻈﻢ ﻭو ﻧﺜﺮ‪ ،‬ﺯزﺑﺎﻧﺰﺩد ﻭو‬
‫ﺳﺎﺯزﻧﺪﮤۀ ﺳﺪﹼّ ﻧﺎﻣﺒﺮﺩدﻩه ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﮔﻔﺘﮥ ﺳﻌﺪﯼی‪:‬‬
‫"ﭘﺮﺩدﻩه ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﯿﺎﻥن ﻋﺎﺷﻖ ﻭو ﻣﻌﺸﻮﻕق‬
‫ﺳﺪﹼّ ﺳﮑﻨﺪﺭر ﻧﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﻪ ﺣﺎﯾﻞ"‬
‫ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻫﻮﯾ‪‬ﺖ "ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ" ﮔﻔﺘﻪ ﺁآﻣﺪﻩه ﺩدﺭر ﻗﺮﺁآﻥن ﺑﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﻃﻼﻕق ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪،‬‬
‫ﮐﻮﺭرﺵش ﮐﺒﯿﺮ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻮﯾﮋﻩه ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﭘﺎﺩدﺷﺎﻫﺎﻥن ﯾﻤﻦ ﺩدﺭر ﺷﺒﻪ ﺟﺰﯾﺮﮤۀ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥن ﺍاﺳﺖ ﺩدﺭر‬
‫ﺭرﻭوﺯزﮔﺎﺭر ﺩدﯾﺮﯾﻨﻪ‪.‬‬
‫ﺿﺮﺏبﺍاﻟﻤﺜﻞ ﻣﺼﻄﻠﺢ ﻭو ﻣﺘﺪﺍاﻭوﻝل ﺩدﺭر ﺍاﻟﺴﻦ ﻭو ﺍاﻓﻮﺍاﻩه‪،‬‬
‫‌‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﺎﺭرﻩه‪ ،‬ﺑﺮﺍاﺑﺮ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺩدﺭر ﮐﻤﺎﻝل ﺭرﺣﻤﺖ ﻭو ﺭرﺃأﻓﺖ ﺳﻠﻮﮎک‬
‫ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﭼﻨﯿﻦ ‌‬
‫ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﺍاﮔﺮ ﺧﻼﻓﯽ ﺍاﺯز ﻧﻔﺴﯽ ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﻮﺩد ﻋﻔﻮ ﻓﺮﻣﺎﺋﯿﺪ ﻭو ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝل ﺣﺐ‪ ‬ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﯾﺪ ﺳﺨﺖ ﻧﮕﯿﺮﯾﺪ ﻭو ﺑﺮ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺗﮑﺒ‪‬ﺮ ﻭو ﻋ‪‬ﺠﺐ ﻧﮑﻨﯿﺪ ﮐﻪ ﻗﺴﻢ ﺑﺨﺪﺍا ﺍاﺯز ﻟﻮﺍاﺯزﻡم ﻧﻔﺲ‬

‫‪376‬‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر​ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‪ :‬ﺗﮑﻤﻠﻪ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪13‬‬

‫ﻏﻔﻠﺖ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻣﻨﺘﻬﺎﯼی ﻏﻔﻠﺖ ﺑﺮ ﻫﻼﮐﺖ‪ .‬ﭘﻨﺎﻩه ﻣﯿﺒﺮﯾﻢ ﺑﺨﺪﺍا ﺍاﺯز ﺷﺮ‪ ‬ﺍاﻭو ﻭو ﺍاﺯز ﻣﮑﺮ ﺍاﻭو ﮐﻪ‬
‫ﺷﻤﺎ ﻫﻢ ﭘﻨﺎﻩه ﺑﺒﺮﯾﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﻋ‪‬ﻤﺎﺀء ﺳﺪﹼّﯼی ﺍاﺯز ﺯزﹸُﺑ‪‬ﺮ ﺳ‪‬ﻨﺎﺀء ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺣﺎﺋﻞ ﮔﺮﺩدﺍاﻧﺪ ﺗﺎ‬
‫ﺍاﺯز ﯾﺄﺟﻮﺝج ﻫﻮﱝ ﻭو ﻣﺄﺟﻮﺝج ﻋﻤﺎﺀء ﺁآﺳﻮﺩدﮔﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮﺩد‪"....‬‬
‫)ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﺍاﻵﺛﺎﺭر – ﺗﺄﻟﯿﻒ‪ :‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ – ﺟﻠﺪ ﭘﻨﺠﻢ – ﺯزﯾﺮ ﻟﻐﺖ ﻋﻤﺎﺀء – ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ‬
‫ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‑‐ ﺳﺎﻝل ‪ 129‬ﺑﺪﯾﻊ(‬

‫ﻭو ﻧﯿﺰ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺍاﺯز ﺳﻮﯾﯽ‪ ،‬ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺍاﺻﻄﻼﺡح ﻣﻌﻤﻮﻝل ﻭو ﻣﺮﺳﻮﻡم‪ ،‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪" :‬ﺍاﯼی ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮ ﭘﯿﻤﺎﻥن‪ ...... ،‬ﺷﮑﺮ ﮐﻦ ﺣﯽ‪ ‬ﻗﯿ‪‬ﻮﻡم ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ‌‬
‫ﻣﻌﻠﻮﻡم‪ ،‬ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺭرﺍاﺳﺦ ﻭو ﻧﺎﻃﻘﯽ ﻭو ﺍاﻧﺸﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺪﹼّ ﺳﮑﻨﺪﺭرﯼی‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﻘﺎﺑﻞ ﯾﺄﺟﻮﺝج ﻭو‬
‫ﻣﺄﺟﻮﺝج ﺍاﻭوﻫﺎﻡم‪ ،‬ﻣ‪‬ﻘﺎﻭوﻡم ‪"....‬‬
‫)ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء – ﺟﻠﺪ ﺷﺸﻢ – ﭼﺎﭖپ ﺁآﻟﻤﺎﻥن ‪ 161 -‬ﺑﺪﯾﻊ(‬

‫ﻭو ﺍاﺯز ﺳﻮﯼی ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت‪ ،‬ﺩدﺭر ﻟﻮﺣﯽ ﺩدﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺑﺮ ﺧﻼﻑف ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ ﻣﺼﻄﻠﺢ ﻭو ﺭرﺍاﯾﺞ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﻟﺴﻦ ﻭو ﺍاﻓﻮﺍاﻩه‪ ،‬ﺍاﺯز ﺩدﯾﺪﮔﺎﻩه ﺧﻮﺩد ﻭو ﺑﺎ ﻧﮕﺮﺵش ﺑﻪ ﻭوﯾﮋﮔﯿﻬﺎﯼی ﺍاﺧﻼﻗﯽ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ‪،‬‬
‫ﻧﻤﯽﺷﻨﺎﺳﺪ‪" :‬ﺍاﯼی ﺛﺎﺑﺖ ﺑﺮ ﭘﯿﻤﺎﻥن‪ .... ،‬ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﺍاﺯز‬
‫‌‬ ‫ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﺧﺪﺍا‌ﺷﻨﺎﺱس‪،‬‬
‫ﻣﻠﻮﮎک ﯾﻤﻦ ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﻋﺮﺏب ﺑﻮﺩدﻩه‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺫذﻭوﺍاﻟﮑﻼﻉع ﻭو ﺫذﻭوﺍاﻟﺤﻤﺎﺭر ﻭو ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﻭو ﺫذﯼی ﯾﺰﻥن‬
‫ﺍاﯾﻨﻬﺎ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻘﺎﺏب ﻣﻠﻮﮎک ﯾﻤﻦ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻭوﻟﯽ ﺑﻌﻀﯽ ﺧﻄﺎ ﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﮔﻤﺎﻥن ﮐﺮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر‬
‫ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺧﻠﻄﯽ ﻓﺎﺣﺶ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺫذﻭوﺍاﻟﻘﺮﻧﯿﻦ ﺍاﺯز ﻋﺒﺎﺩد ﻣﻘﺮ‪‬ﺏب ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻭو ﺍاﺳﮑﻨﺪﺭر ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻮﺩد ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ‪"....‬‬
‫)ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء – ﺟﻠﺪ ﺳﻮﻡم – ﭼﺎﭖپ ﻣﺼﺮ ﺹص ‪(366‬‬

‫ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ "ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع"‪:‬‬
‫‪ -‬ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت‪ ،‬ﺝج ‪ 1‬ﺹص ‪386-374‬‬
‫‪ -‬ﻣﺤﺎﺿﺮﺍاﺕت‪ ،‬ﺝج ‪ 3‬ﺹص ‪151-118‬‬
‫‪ -‬ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺝج ‪ 4‬ﺹص ‪191-170‬‬
‫‪ -‬ﻣﺠﻠﮥ ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ 1999) 70‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی( ﺹص ‪28-26‬‬
‫‪ -‬ﭘﮋﻭوﻫﺸﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺳﺎﻝل ‪ ،3‬ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ 1‬ﺹص ‪133-113‬‬

‫‪377‬‬
‫ﺭرﺷﺤﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫‪378‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬

‫‪ 12‬ﺷﻬﺮﺍاﻟﻤﻠﮏ ‪164‬‬
‫‪ 18‬ﻓﻮﺭرﯾﻪ ‪2008‬‬

‫ﻫﯿﺌﺖ ﻣﺠﻠﹼّﻠﮥ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬

‫ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻋﺰﯾﺰ ﻭو ﻣﺤﺒﻮﺏب‪،‬‬

‫ﻭوﺻﻮﻝل ﻧﺎﻣﮥ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺁآﻥن ﺳﺎﻣﺎﻥن ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﺤﺘﻮﯼی ﺳﺆﺍاﻻﺗﯽ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ‬
‫ﻣﯽﺭرﺳﺎﻧﯿﻢ‪ .‬ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻉع ﺷﻤﺎ ﻋﺰﯾﺰﺍاﻥن ‌‬
‫ﺟﻤﻊ ﺑﻪ ﺛﺒﻮﺕت ﻭو ﺭرﺳﻮﺥخ ﮐﺎﻣﻞ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻣﻤﺘﺤﻦ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﺑﺮ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﺍاﺯز‬
‫ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺼﺎﯾﺺ ﺑﺮﺍاﺯزﻧﺪﮤۀ ﺁآﻥن ﺑﻨﺪﮔﺎﻥن ﺁآﺳﺘﺎﻥن ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭو ﺁآﺷﻨﺎﯾﯽ ﺁآﻥن ﻋﺰﯾﺰﺍاﻥن‬
‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﺍاﮔﺮ ﻫﺮ‬
‫ﺑﺎ ﺍاﺻﻞ ﻭوﺻﺎﯾﺖ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭر ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻣﻄﻤﺌﻦ ‌‬
‫ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺳﺆﺍاﻟﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻭوﺟﻪ ﺩدﺭر ﻃﺮﺡح ﺁآﻥن‬
‫ﺩدﺭرﻧﮓ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﺯزﯾﺮﺍا ﺩدﺷﻤﻨﺎﻥن ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﮐﺎﺷﺘﻦ ﺗﺨﻢ ﺷﮏ ﻭو ﺗﺮﺩدﯾﺪ ﺍاﺯز ﭘﺎﯼی‬
‫ﻧﻨﺸﺴﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﭘﯿﺮﻭوﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻭوﺍاﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﻭو‬
‫‌‬
‫ﺻﯿﺎﻧﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻫﻮﺷﯿﺎﺭر ﻭو ﻣﺮﺍاﻗﺐ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻋﺰﯾﺰ ﻫﺮ‬
‫ﺩدﺳﺘﺨﻂﻫﺎﯼی ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺯزﻣﯿﻨﻪ ﺭرﺍا ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﺯز ﮔﺎﻫﯽ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻭو‬
‫ﻭو ﻣﺮﻭوﺭر ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺫذﯾﻞ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻉع ﺁآﻥن ﻫﯿﺌﺖ ﻣﺤﺘﺮﻡم ﺭرﺳﺎﻧﺪﻩه ﻭو ﺑﻪ‬
‫ﺍاﻧﻀﻤﺎﻡم ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺳﻨﺪﯼی ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن "ﻣﯿﺴﻦ ﺭرﯾﻤﯽ ﻭو ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺩدﻧﺒﺎﻝل‬
‫ﮐﺮﺩدﻧﺪ" ﺭرﺍا ﺍاﺭرﺳﺎﻝل ﻣﯽ‌ﺩدﺍاﺭرﯾﻢ‪.‬‬

‫ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ‬
‫ﺳﺆﺍاﻻﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ‌‬
‫ﺩدﻗﯿﻖ ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت‬
‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ "ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻭوﺍاﻗﻊ ﯾﺎ‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺒﻬﻤﻪ ﻭو ﯾﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺼﻮﺻﻪ" ﻣﺬﺍاﮐﺮﻩه ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﻧﻤﻮﺩد ﻭو "ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻘﺮ‪‬ﺭر ﯾﺎﺑﺪ‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺺ‪ ‬ﺍاﺳﺖ"‪ ،‬ﭘﺎﺳﺦ ﺩدﺍاﺩد‪.‬‬

‫‪379‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1921‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی‪ ،‬ﺗﻤﻬﯿﺪﺍاﺗﯽ ﮐﻪ ﺁآﻥن‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﺮﺍاﯼی ﺻﯿﺎﻧﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻣﺴﺘﻤﺮ‪ ‬ﺁآﻥن ﺩدﺭر ﻗﺮﻭوﻥن ﻭو ﺍاﻋﺼﺎﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻋﻤﻮﻡم ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮﻡم ﺑﻮﺩد‪ .‬ﭼﻮﻥن‬
‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺑﻪ ﻭوﺿﻮﺡح ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺘﻈﺎﺭر‬
‫ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺁآﻥن ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﻪ ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺷﻨﯽ ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻧﺒﻮﺩد ﮐﻪ ﻧﻔﺴﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭوﺟﻮﺩد ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﻧﯿﺰ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﻗﺒﻼ‪ ‬ﻫﯿﭻ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﯽ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺁآﯾﻨﺪﮤۀ ﺧﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺍاﺯز ﻗﻮﻝل ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺣﺪﹼّ ﺍاﮐﺜﺮ ﺑﻪ ﺫذﻫﻦ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺧﻄﻮﺭر ‌ﮐﺮﺩدﻩه ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻧﻮﮤۀ ﺍاﺭرﺷﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﺴﺌﻮﻟﯿ‪‬ﺖ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕت ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﻣﺤﻮ‪‬ﻝل ﺷﺪﻩه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺗﻼﻭوﺕت ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﻭوﺻﺎﯾﺎ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻭوﻻﯾﺖ‬
‫ﮔﺴﺘﺮﺩدﻩهﺍاﯼی ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ ﻭو ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺳﺮﺍاﺳﺮ ﺟﻬﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡم‬
‫‌‬ ‫ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﮕﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺍاﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬
‫ﭘﯽ ﺑﺮﺩد‪.‬‬

‫ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺩدﻗﯿﻖ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺭرﺍا ﺭرﻭوﺷﻦ‬
‫ﻣﯽ‌ﺳﺎﺯزﺩد ﮐﻪ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺳﻔﺮ ﻣﻨﯿﻊ ﺑﻪ ﻭوﺿﻌﯿ‪‬ﺘﯽ ﻣﻘﺪﹼّﺭر ﻭو ﻣﺤﺘﻮﻡم ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه‌ﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﻮﻗﻌﯿ‪‬ﺖ‌ﻫﺎﯼی ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﮐﻪ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺁآﯾﻨﺪﻩه ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺳﺎﺧﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﻣﺜﺎﻝل ﻗﺴﻤﺖ ﺩدﻭوﻡم ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎ‬
‫‌‬ ‫ﺑﺎ ﺁآﻥن ﺭرﻭوﺑﺮﻭو ﺷﻮﺩد ﺗﻤﻬﯿﺪﺍاﺗﯽ ﻓﺮﺍاﻫﻢ‬
‫ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن‪ ،‬ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺫذﮐﺮﯼی ﻧﯿﺎﻣﺪﻩه‪،‬‬
‫ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺣﯿﺎﺕت ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺷﺪﯾﺪﺍاﹰً ﺩدﺭر ﻣﻌﺮﺽض ﺧﻄﺮ ﺑﻮﺩد ﻭو‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﺳﻨﯿﻦ ﺻﺒﺎﻭوﺕت ﺭرﺍا ﻣﯽ‌ﮔﺬﺭرﺍاﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﻫﻤﺎﻥن ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺗﻤﻬﯿﺪﺍاﺕت ﻻﺯزﻡم ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﻭو ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‬
‫ﻣﯽﮐﺮﺩد ﺑﻪ ﻭوﻗﻮﻉع ﭘﯿﻮﻧﺪﺩد ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ‬
‫ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻄﺮﯼی ﮐﻪ ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﺗﻬﺪﯾﺪ ‌‬
‫ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﭘﺬﯾﺮﺩد‪ .‬ﺑﻪ ﺍاﻟﻄﺎﻑف ﺍاﻟﻬﯽ ﺧﻄﺮ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﻭو ﺑﺤﺮﺍاﻥن ﺑﺮﻃﺮﻑف ﮔﺮﺩدﯾﺪ ﻭو ﻧﻬﺎﯾﺘﺎﹰً ﭘﺲ ﺍاﺯز‬
‫ﺳﺎﻟﯿﺎﻥن ﺩدﺭرﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺯزﻣﺎﻥن‬
‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺍاﺑﺘﺪﺍا ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻓﮑﺮ‬
‫ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺰﻭوﺩدﯼی ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕت ﺭرﺍا ﺑﺮﮔﺰﺍاﺭر‬
‫ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻭو ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺍاﮔﺮ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕت ﺻﻮﺭرﺕت ‌‬

‫‪380‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﻣﯽ‌ﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﮤۀ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﯾﮏ ﺯزﻣﺎﻥن ﺑﻪ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﻭوﻇﺎﯾﻒ ﺧﻮﺩد ﻣﺸﻐﻮﻝل ‌‬
‫ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺍاﺭرﮐﺎﻥن ﻧﻈﻢ ﺍاﺩدﺍاﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺳﻄﻮﺡح ﻣﺤﻠﹼّﯽ ﻭو ﻣﻠﹼّﯽ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻭو‬
‫ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﻣﺂﻻ‪ ‬ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝل ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺍاﻧﺘﻘﺎﻝل ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺯز ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻭوﻻﯾﺖ ﺑﻪ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﺑﺎ ﭼﻨﺎﻥن‬
‫ﺁآﺳﺎﻧﯽ ﻭو ﺁآﺭرﺍاﻣﯽ ﻧﺴﺒﯽ‪ ،‬ﺭرﺍا ﻣﯽ‌ﺗﻮﺍاﻥن ﻧﺘﯿﺠﮥ ﺗﻤﻬﯿﺪﺍاﺕت ﺧﺎﺹص‪ ‬ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎ ﺩدﺍاﻧﺴﺖ‪.‬‬

‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭوﺍاﺿﺤﺎﹰً ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﻣﯽﺁآﻭوﺭرﺩد ﻭو ﻟﻬﺬﺍا ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻭو‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﺭرﺍا ﻓﺮﺍاﻫﻢ ‌‬
‫ﺩدﺳﺘﺨﻂﻫﺎﯼی ﺻﺎﺩدﺭرﻩه ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﻃﯽ‪ ‬ﺳﯽ ﻭو ﺷﺶ ﺳﺎﻝل ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻗﯿﺎﺩدﺕت‬
‫‌‬
‫ﺫذﮐﺮ ﻭوﻻﺓة ﺁآﯾﻨﺪﮤۀ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺁآﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺩدﺍاﻣﮥ ﺳﻠﺴﻠﮥ ﻭوﻻﺓة ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر‬
‫ﺍاﯾﻦ ﺩدﻭوﺭر ﺍاﻋﻈﻢ ﺗﻀﻤﯿﻦ ﻧﺸﺪﻩه ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺍاﺧﺘﺘﺎﻡم ﺁآﻥن ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ‌‬

‫ﻗﺪ ﺭرﺟﻌﺖ ﺍاﻻﻭوﻗﺎﻑف ﺍاﻟﻤﺨﺘﺼ‪‬ﺔ ﻟﻠﺨﯿﺮﺍاﺕت ﺍاﻟﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﺍاﻻﯾﺎﺕت ﻟﯿﺲ‬
‫ﻻﺣﺪ ﺍاﻥن ﯾﺘﺼﺮ‪‬ﻑف ﻓﯿﻬﺎ ﺍا‪ ‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺫذﻥن ﻣﻄﻠﻊ ﺍاﻟﻮﺣﯽ ﻭو ﻣﻦ ﺑﻌﺪﻩه ﯾﺮﺟﻊ‬
‫ﺍاﻟﺤﮑﻢ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻻﻏﺼﺎﻥن ﻭو ﻣﻦ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ ﺍاﻟﯽ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻥن ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺍاﻣﺮﻩه‬
‫ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻼﺩد ﻟﯿﺼﺮﻓﻮﻫﺎ ﻓﯽ ﺍاﻟﺒﻘﺎﻉع ﺍاﻟﻤﺮﺗﻔﻌﺔ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻻﻣﺮ ﻭو ﻓﯿﻤﺎ ﺍاﻣﺮﻭوﺍا‬
‫ﺑﻪ ﻣﻦ ﻟﺪﻥن ﻣﻘﺘﺪﺭر ﻗﺪﯾﺮ ﻭوﺍا‪ ‬ﺗﺮﺟﻊ ﺍاﻟﯽ ﺍاﻫﻞ ﺍاﻟﺒﻬﺂﺀء ﺍاﻟ‪‬ﺬﯾﻦ ﻻ ﯾﺘﮑﻠﹼّﻤﻮﻥن‬
‫ﺍا‪ ‬ﺑﻌﺪ ﺍاﺫذﻧﻪ ﻭو ﻻ ﯾﺤﮑﻤﻮﻥن ﺍا‪ ‬ﺑﻤﺎ ﺣﮑﻢ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﯽ ﻫﺬﺍا ﺍاﻟﻠﹼّﻮﺡح ﺍاﻭوﻟ‪‬ﺌﮏ‬
‫ﺍاﻭوﻟﯿﺂﺀء ﺍاﻟﻨﹼّﺼﺮ ﺑﯿﻦ ﺍاﻟﺴ‪‬ﻤﻮﺍاﺕت ﻭو ﺍاﻻﺭرﺿﯿﻦ ﻟﯿﺼﺮﻓﻮﻫﺎ ﻓﯿﻤﺎ ﺣﺪﹼّﺩد ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب ﻣﻦ ﻟﺪﻥن ﻋﺰﯾﺰ ﮐﺮﯾﻢ‪.‬‬

‫ﺑﺎ ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﻣﻮﻗﻌﯿ‪‬ﺘﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺫذﮐﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‬
‫ﭘﯿﺶ ﺁآﻣﺪ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺮﺟﻌﯿ‪‬ﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍاﻏﺼﺎﻥن — ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺳﭙﺲ ﺑﻪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ — ﺍاﻋﻄﺎ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺧﺎﺗﻤﻪ‬
‫ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬

‫‪381‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﻭوﺻﺎﯾﺎ ﺑﺎ ﻭوﺿﻮﺡح ﻭو ﺻﺮﺍاﺣﺖ ﮐﺎﻣﻞ‬
‫ﺷﺮﺍاﯾﻄﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﻣﯽ‌ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﺧﻮﺩد ﺭرﻋﺎﯾﺖ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪:‬‬
‫‌‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥن‬

‫ﺍاﯼی ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﯿﺎﺕت ﺧﻮﯾﺶ ﻣﻦ ﻫﻮ‬
‫ﺑﻌﺪﻩه ﺭرﺍا ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩدﺵش ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺣﺎﺻﻞ ﻧﮕﺮﺩدﺩد ﻭو‬
‫ﺷﺨﺺ ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻈﻬﺮ ﺗﻘﺪﯾﺲ ﻭو ﺗﻨﺰﯾﻪ ﻭو ﺗﻘﻮﺍاﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﻭو ﻋﻠﻢ ﻭو‬
‫ﻓﻀﻞ ﻭو ﮐﻤﺎﻝل ﺑﺎﺷﺪ ﻟﻬﺬﺍا ﺍاﮔﺮ ﻭوﻟﺪ ﺑﮑﺮ ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﺃأﻟﻮﻟﺪ ﺳﺮ‪‬‬
‫ﺍاﺑﯿﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﺯز ﻋﻨﺼﺮ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﺍاﻭو ﻧﻪ ﻭو ﺷﺮﻑف ﺍاﻋﺮﺍاﻕق ﺑﺎﺣﺴﻦ‬
‫ﺍاﺧﻼﻕق ﻣﺠﺘﻤﻊ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﻏﺼﻦ ﺩدﯾﮕﺮ ﺭرﺍا ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺍاﯾﺎﺩدﯼی‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﻧﻔﺲ ﺟﻤﻌﯿ‪‬ﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻪ ﻧﻔﺮ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﻫﻤﯿﺸﻪ‬
‫ﺑﺨﺪﻣﺎﺕت ﻣﻬﻤ‪‬ﻪٴ ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﺍاﯾﻦ ﻧﻪ ﻧﻔﺮ ﯾﺎ‬
‫ﺑﺎﺗﹼّﻔﺎﻕق ﻣﺠﻤﻊ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﻭو ﯾﺎ ﺑﺎﮐﺜﺮﯾ‪‬ﺖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﯾﺎﺑﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﻧﻪ ﻧﻔﺮ ﯾﺎ‬
‫ﺑﺎﻻﺗﹼّﻔﺎﻕق ﯾﺎ ﺑﺎﮐﺜﺮﯾ‪‬ﺖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺑﺎﯾﺪ ﻏﺼﻦ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺧﻮﺩد ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺍاﯾﻦ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻨﻮﻋﯽ‬
‫ﻭوﺍاﻗﻊ ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﻣﺼﺪﹼّﻕق ﻭو ﻏﯿﺮ ﻣﺼﺪﹼّﻕق ﻣﻌﻠﻮﻡم ﻧﺸﻮﺩد ]ﯾﻌﻨﯽ ﺭرﺃأﯼی‬
‫ﺳﺮ‪‬ﯼی[‪.‬‬

‫ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺑﺎ ﺩدﺭرﮎک‬
‫‌‬ ‫ﺗﻌﺒﯿﺮﺍاﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﻫﺮ ﻓﺮﺩد‪ ،‬ﻫﺮ ﻗﺪﺭر ﺑﺼﯿﺮ ﻭو ﺩدﺍاﻧﺸﻤﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬
‫ﻭو ﺑﯿﻨﺶ ﻣﺼﻮﻥن ﺍاﺯز ﺧﻄﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﺮﺍاﺑﺮﯼی ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽﺗﻮﺍاﻥن ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺗﻤﺎﻡم ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻗﯿﺎﺩدﺕت ﺧﻮﺩد‬
‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ‌‬
‫ﺩدﺭر ﺟﻤﯿﻊ ﺷﺌﻮﻥن ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه ﻭو ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻮﺩد‬
‫ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﮐﺎﻣﻞ ﺩدﺍاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺍاﺳﺘﻐﻔﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻠﮥ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﺧﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻟﺰﻡم‬
‫ﺑﯽﺩدﻗﹼّﺘﯽ ﻧﺸﺎﻥن ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺑﺎﺷﻨﺪ؟ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﺑﺮﺍاﯼی ﺣﻔﻆ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ‌‬
‫ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺁآﻥن ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺎﺯزﻧﯿﻦ ﺷﺨﺼﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻓﺎﻗﺪ ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻣﺼﺮ‪‬ﺣﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺧﻮﺩد ﻣﻨﺼﻮﺏب ﻧﻤﻮﺩدﻩه ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻨﻮﺍاﻝل‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺩدﻭوﺩد ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼی ﮐﻪ ﺧﻼﻑف ﻧﺺ‪‬‬
‫ﺻﺮﯾﺢ ﺁآﻥن ﺳﻨﺪ ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺁآﻥن ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﻧﹸُﻪ ﻧﻔﺮ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی‬

‫‪382‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ "ﺗﺎ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩدﺵش ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺣﺎﺻﻞ ﻧﮕﺮﺩدﺩد"‪ ،‬ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩد ﺿﻤﻨﯽ ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭرﺍاﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﺍا‬
‫ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭو ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼی ﻏﯿﺮ ﻭوﺍاﺿﺢ ﻭو ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻣﻨﺼﻮﺏب‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﺩدﻭوﺭر ﺍاﺯز ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﻋﺎﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺻﺪﺍاﻗﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻟﻌﮑﺲ‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﻗﻌﯿ‪‬ﺖ ﮐﻪ‬
‫‌‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﮔﻮﯾﺎﯼی ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﮐﺎﻣﻞ‬
‫ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺯز ﻫﺮ ﮐﻠﻤﻪ ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﺎﺕت ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﺩد ﻭوﺍاﺟﺪ ﺷﺮﺍاﯾﻄﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫ﻧﺪﺍاﺷﺖ‪.‬‬

‫ﺛﺎﺑﺖﻗﺪﻡم ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥن‬
‫‌‬ ‫ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن‬
‫ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺳﻠﺴﻠﮥ ﻭوﻻﺓة ﺍاﻣﺮ ﻧﺘﯿﺠﮥ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﻭو ﺍاﻗﺪﺍاﻣﺎﺕت ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻌﺪ‬
‫ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﺒﻮﺩد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﻋﻠﹼّﺖ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎ ﺩدﺭر ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻭوﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﻭو ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺩدﻗﯿﻖ ﺑﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺧﻮﺩد ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﺗﺼﻮ‪‬ﺭر ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﻻﯾﺖ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﻣﺠﺪﹼّﺩدﺍاﹰً ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﯾﺎﺑﺪ ﺧﯿﺎﻝل ﺑﺎﻃﻠﯽ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ‌‬
‫"ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻒ ﮐﺴﯽ ﺳﺰﺍاﻭوﺍاﺭر ﺗﮑﻠﹼّﻢ ﺑﺤﺮﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﻭوﻟﻮ ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﻻﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ".‬ﻭو ﺩدﺭر ﻫﻤﯿﻦ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ "ﺍاﮔﺮ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺁآﺭرﺍاﺋﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮﺩدﺩد ﺑﯿﺖ ﻋﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻓﻮﺭرﺍاﹰً‬
‫‌‬ ‫ﺑﯿﺎﻥن ﺗﺼﺮﯾﺢ‬
‫ﺣﻞ‪ ‬ﻣﺸﮑﻼﺕت ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‪ ".‬ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺗﺄﺳﯿﺲ‪ ،‬ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺍاﻋﻼﻡم ﺩدﺍاﺷﺖ‬
‫ﮐﻪ "‪...‬ﻃﺮﯾﻖ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺛﺎﻧﯽ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭوﺻﯽ‪ ‬ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﺑﮑﻠﹼّﯽ‬
‫ﻣﺴﺪﻭوﺩد ﻭو ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺗﺸﺮﯾﻊ ﻗﻮﺍاﻧﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﻦ ﻫﻮ ﺑﻌﺪﻩه ﺭرﺍا ﻣﯿﺴ‪‬ﺮ ﺳﺎﺯزﺩد ﺑﺎﻟﻤﺮ‪‬ﻩه ﻣﻔﻘﻮﺩد‬
‫ﺍاﺳﺖ‪".‬‬

‫ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺳﻠﺴﻠﮥ ﻭوﻻﺓة ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥن ﺭرﺳﯿﺪﻩه ﺍاﺳﺖ ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻣﯽﺩدﻫﺪ ﻭو ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت‬
‫‌‬ ‫ﻣﺤﻔﻮﻅظ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺧﻮﺩد ﺍاﺩدﺍاﻣﻪ‬
‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‌‬ ‫ﻣﺸﺮﻭوﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯼی ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﻭو ﺍاﻧﺴﺠﺎﻡم ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﻭو ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ ﻏﺎﻟﺒﮥ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﯽ ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﻗﻄﻌﯽﺍاﻟﻮﻗﻮﻉع ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﮤۀ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ "ﺍاﻧﹼّﻪ ﻭوﺿﻊ ﺍاﻣﺮﻩه ﻋﻠﯽ‬
‫‌‬ ‫ﻧﻮﻉع ﺑﺸﺮ‬
‫ﺍاﺳﺎﺱس ﺛﺎﺑﺖ ﺭرﺍاﺳﺦ ﻣﺘﯿﻦ‪ .‬ﻻ ﺗﺰﻋﺰﻋﻪ ﺍاﺭرﯾﺎﺡح ﺍاﻟﻌﺎﻟﻢ ﻭو ﻻ ﺍاﺷﺎﺭرﺍاﺕت ﺍاﻻﻣﻢ‪".‬‬

‫‪383‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫*‬

‫ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺳﺆﺍاﻻﺕت ﺧﺎﺻ‪‬ﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ﻭوﺍاﺻﻠﻪ ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪،‬‬
‫‌‬ ‫"ﺍاﻏﺼﺎﻥن" ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﺄﯾﯿﺪ‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻭوﺍاﮊژﻩه ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد ﺑﺎﻻﺧﺺ‪ ‬ﺑﻪ ﺍاﻭوﻻﺩد ﺫذﮐﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻃﻼﻕق ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‪،‬‬
‫ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭر ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝل ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺿﻊ ﺩدﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﺍاﻋﻢ‪ ‬ﺑﺮﺍاﯼی ﺳﻼﻟﮥ ﺫذﮐﻮﺭر ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﯿﺰ‬
‫ﺑﮑﺎﺭر ﺭرﻓﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎ ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﺭرﺍا‬
‫"ﻏﺼﻦ ﻣﻤﺘﺎﺯز" ﻣﯽ‌ﻧﺎﻣﻨﺪ‪ .‬ﺍاﻃﻼﻕق ﻋﻨﻮﺍاﻥن "ﻏﺼﻦ" ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس‬
‫ﻋﻨﺎﻭوﯾﻨﯽ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﯽ ﺑﻪ ﭘﺴﺮﺍاﻥن ﺧﻮﺩد — ﻏﺼﻦ ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﻏﺼﻦ ﺍاﮐﺒﺮ ﻭو‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻌﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ‬
‫‌‬ ‫ﻏﺼﻦ ﺍاﻃﻬﺮ — ﺍاﻋﻄﺎ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩد ﺍاﺯز ﮐﻠﻤﮥ‬
‫ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺻﺎﺩدﺭر ﺷﺪﻩه‪ ،‬ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺗﻮﺿﯿﺢ ‌‬
‫ﻣﺮﻗﻮﻣﻪﺍاﯼی ﺩدﯾﮕﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺑﺮﺍاﺩدﺭر‬
‫‌‬ ‫ﺍاﻏﺼﺎﻥن "ﺳﻼﻟﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ" ﻭو ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻮﻟﯽﺍاﻟﻮﺭرﯼی‪ ،‬ﺍاﻓﻨﺎﻥن ﻭو ﺍاﻏﺼﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر‬
‫‌‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن "ﺣﻔﯿﺪ ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﻭوﺻﺎﯾﺎ ﻣﺬﮐﻮﺭر ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه" ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺍاﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﺎﻣﻼ‪‬‬
‫ﻭوﺍاﺿﺢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﺍاﻏﺼﺎﻥن ﯾﺎ ﻏﺼﻦ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺍاﻓﻨﺪﯼی ﻭو ﺳﺎﯾﺮ‬
‫ﺍاﺧﻼﻑف ﺫذﮐﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﯿﺰ ﻣﯽ‌ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬

‫ﺍاﮔﺮ ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﺍاﺧﻼﻑف ﺫذﮐﻮﺭرﯼی ﺍاﺯز ﺳﻼﻟﮥ ﺟﻤﺎﻝل ﻗﺪﻡم ﭘﯿﺪﺍا ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎﺯز ﻫﻢ ﻣﻘﺪﻭوﺭر ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﺣﺪﯼی ﺍاﺯز ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﺮ ﮐﺮﺳﯽ‬
‫ﻭوﻻﯾﺖ ﺟﺎﻟﺲ ﮔﺮﺩدﺩد‪ ،‬ﭼﻪ ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺪﻭوﻥن ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف‬
‫ﺍاﻣﮑﺎﻥنﭘﺬﯾﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﺭرﺍاﻫﯽ ﻧﯿﺰ ﻭوﺟﻮﺩد‬
‫‌‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﺷﻮﻗﯽ ﺭرﺑ‪‬ﺎﻧﯽ ﺩدﻋﻮﯼی ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻧﺪﺍاﺭرﺩد ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍاﻗﺪﺍاﻣﯽ ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﻧﺘﺼﺎﺑﯽ ﺻﻮﺭرﺕت ﭘﺬﯾﺮﺩد‪.‬‬

‫*‬

‫ﻧﮑﺘﮥ ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺯزﻣﺎﻥن ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ﻭوﺍاﺻﻠﻪ‬
‫ﺩدﻗﯿﻘﺎﹰً ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻄﺮﺡح ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪" :‬ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﺮﺍاﺣﻞ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺗﺸﮑﯿﻞ‬
‫ﻣﺤﮑﻤﮥ ﺭرﺳﻤﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻣﯽ‌ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺗﺄ ﮐﯿﺪ‬
‫ﺑﺴﯿﺎﺭر ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪".‬‬

‫‪384‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫‌‬ ‫ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﻣﺴﺘﺤﻀﺮﯾﺪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ‬
‫"ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺍاﻭو‪‬ﻟﯿ‪‬ﮥ ﺧﻮﺩد ﺍاﻣﮑﺎﻥن ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر‬
‫ﻣﻮﻟﯽﺍاﻟﻮﺭرﯼی ﺁآﻧﭽﻪ ﺭرﺍا ﮐﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺍاﺩدﻩهﺍاﻧﺪ"‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت‬
‫‌‬ ‫ﺯزﻣﺎﻥن ﺣﯿﺎﺕت ﺧﻮﯾﺶ ﺭرﺍا ﻣﺪﹼّ ﻧﻈﺮ ﻗﺮﺍاﺭر‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﺗﺸﮑﯿﻞ ﯾﮏ ﻣﺤﮑﻤﮥ ﺩدﯾﻨﯽ ﺟﺰﺋﯽ‬
‫‌‬ ‫ﻻﺯزﻣﮥ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺍاﯾﻦ ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﻪ ﺍاﺳﺖ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺍاﺯز ﺁآﻥن ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫ﺑﯿﺖ ﻋﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻭو ﻧﻈﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻣﻠﹼّﺖ‬
‫ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺭرﻭوﭘﺎ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻣﯿﺸﻮﺩد ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو ﭼﻮﻥن ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻣﻬﺘﺪﯼی‬
‫ﺷﻮﺩد ﺑﯿﻮﺕت ﻋﺪﻝل ﻣﻤﺎﻟﮏ ﺑﯿﺖ ﻋﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻫﺮ‬
‫ﺯزﻣﺎﻥن ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﻫﺮ ﺩدﯾﺎﺭر ﻭوﮐﻼﺋﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن‬
‫ﻧﻔﻮﺳﯽ ﺭرﺍا ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﺁآﻥن ﻧﻔﻮﺱس ﻫﯿﺌﺘﯽ ﺭرﺍا ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﺁآﻥن‬
‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺍا‪ ‬ﺗﺄﺳﯿﺴﺶ ﻣﺸﺮﻭوﻁط ﺑﻪ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻋﺎﻟﻢ ﻧﻪ ﻣﺜﻼ‪ ‬ﺍاﮔﺮ ﻭوﻗﺖ ﻣﻘﺘﻀﯽ ﺑﻮﺩد ﻭو ﻓﺴﺎﺩد ﻧﺪﺍاﺷﺖ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی‬
‫ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭوﮐﻼﺋﯽ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻣﯿﻨﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﻣﺮﯾﮏ ﻭو ﻫﻨﺪ ﻭو ﺳﺎﺋﺮ‬
‫ﺟﻬﺎﺕت ﻧﯿﺰ ﻭوﮐﻼﺋﯽ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻣﯿﻨﻤﻮﺩدﻧﺪ ﻭو ﺁآﻧﺎﻥن ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻟﯽ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب‬
‫ﻣﯿﻨﻤﻮﺩدﻧﺪ ﺁآﻥن ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﻮﺩد ﻭوﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺳﯽ ﻭو ﺷﺶ ﺳﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﻫﺪﺍاﯾﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو‬
‫ﺍاﺳﺘﻘﺮﺍاﺭر ﻧﻈﻢ ﺍاﺩدﺍاﺭرﯼی ﻣﺸﻐﻮﻝل ﺑﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺮﺍاﺣﻞ ﺗﮑﺎﻣﻠﯽ ﻣﺸﺨﹼّﺼﯽ ﺭرﺍا ﮐﻪ ﻣﺂﻻ‪ ‬ﺑﻪ ﺗﺄﺳﯿﺲ‬
‫ﻣﯽﺍاﻧﺠﺎﻣﯿﺪ ﻣﻌﯿ‪‬ﻦ ‌ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﻓﺮﺍاﻫﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺗﻤﻬﯿﺪﺍاﺕت‬
‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ‌‬
‫ﻻﺯزﻣﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﺳﺒﯿﻞ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍاﺯزﺩدﯾﺎﺩد ﺗﻌﺪﺍاﺩد ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﺤﻠﹼّﯽ ﻭو ﻣﻠﹼّﯽ ﻭو ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب‬
‫ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺗﺎ ﺣﺪﹼّ ﺯزﯾﺎﺩدﯼی ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺧﻮﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺑﺴﺘﮕﯽ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ‬
‫‌‬ ‫ﻫﯿﺌﺖ‬
‫ﺍاﻗﺪﺍاﻣﺎﺕت ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﻧﯿﺰ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﺁآﻥن ﺑﻪ ﻧﯿﺮﻭوﻫﺎﯼی ﻓﻌ‪‬ﺎﻟﮥ ﺍاﺟﺘﻤﺎﻉع ﻭوﺍاﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩد ﻭو ﺑﺎ‬
‫ﮐﻮﺷﺶﻫﺎﯼی ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﺁآﻥن ﻣﻘﺪﻭوﺭر ﻧﺒﻮﺩد‪.‬‬
‫‌‬ ‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺗﻤﺎﻡم‬

‫ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1929‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻌﯽ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن‬
‫ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪" :‬ﺍاﮔﺮ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﻮﺟﻮﺩد ﺁآﯾﺪ ﺗﺎ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﻭو‬
‫ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﮐﺸﻮﺭرﻫﺎﯼی ﻣﺠﺎﻭوﺭر ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﮥ ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ ﺷﻮﺭرﻭوﯼی ﺑﺘﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻭوﮐﻼﯼی ﻣﻠﹼّﯽ‬
‫ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﮐﻨﻨﺪ‪...‬ﺁآﺧﺮﯾﻦ ﻣﺎﻧﻊ ﺩدﺭر ﺭرﺍاﻩه ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﻣﯿﺎﻥن‬

‫‪385‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ".‬ﻣﺪﹼّﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﻣﺘﻌﺎﻗﺐ ﺍاﺧﺮﺍاﺝج ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﺭرﻭوﺳﯿ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺩدﺳﺘﻮﺭر‬
‫ﻣﻘﺎﻣﺎﺕت ﺁآﻥن ﮐﺸﻮﺭر‪ ،‬ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﻫﯿﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺩدﺭر ﺭرﻗﯿﻤﻪ‌ﺍاﯼی ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﭼﻨﯿﻦ‬
‫ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪" :‬ﺯزﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺭرﻭوﺳﯿ‪‬ﻪ ﺍاﺷﺎﺭرﻩه ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺩدﺭر‬
‫ﻣﯽﮐﺮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺣﺎﻝل ﻋﻤﻼ‪ ‬ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﮐﺸﻮﺭر ﻭوﺟﻮﺩد ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﺑﻨﺎ‬
‫ﺁآﻥن ﮐﺸﻮﺭر ﺯزﻧﺪﮔﯽ ‌‬
‫ﻧﻤﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺑﻪ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﯾﮏ ﻣﺤﻔﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﻠﹼّﯽ‬
‫‌‬ ‫ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ‬
‫ﺑﺮ ﺍاﯾﻦ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ‌‬
‫ﺩدﺭر ﺭرﻭوﺳﯿ‪‬ﻪ ﻭوﺍاﺑﺴﺘﮕﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪".‬‬

‫ﻣﺤﮑﻤﻪﻫﺎﯼی‬
‫‌‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﻫﺪﺍاﻓﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺄﺳﯿﺲ‬
‫ﻣﺤﮑﻤﻪﻫﺎﯼی ﻣﻠﹼّﯽ ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﮐﺸﻮﺭرﻫﺎ ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺗﺸﮑﯿﻞ‬
‫‌‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻣﺮﺣﻠﻪﺍاﯼی ﺩدﺭر ﺗﺤﻮ‪‬ﻝل ﻫﯿﺌﺖ ‌‬
‫‌‬ ‫ﻣﺤﮑﻤﻪﺍاﯼی ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫‌‬
‫ﺑﻪ ﺭرﺳﻤﯿ‪‬ﺖ‬ ‫ﺧﻮﺩد ﻣﻘﺪﹼّﻣﮥ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻮﺩد ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ ﻣﺤﻔﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﺼﺮ ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺩدﻭوﻟﺖ ﺁآﻥن ﮐﺸﻮﺭر ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮏ ﻣﺤﮑﻤﮥ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ ‬ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺳﺎﻝل ‪ 1929‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی ﭘﯿﮕﯿﺮﯼی ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ .‬ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﺯزﻣﺎﻥن‪ ،‬ﺗﻐﯿﯿﺮ‬
‫ﺍاﻭوﺿﺎﻉع ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺎﮐﻢ ﺩدﯾﻨﯽ ﺭرﺍا ﻏﯿﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﺳﺎﺧﺖ ﺑﻪ ﻃﻮﺭرﯼی ﮐﻪ ﻫﯿﺌﺖ‬
‫ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1959‬ﺩدﺭر ﺣﯿﻦ ﺩدﻋﻮﺕت ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻫﯿﺌﺖ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻭو ﻧﻬﺎﯾﺘﺎﹰً ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﯿﺎﻥن ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪:‬‬

‫ﻣﺎ ﻣﯿﺨﻮﺍاﻫﯿﻢ ﺑﻪ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﻃﻤﯿﻨﺎﻥن ﺩدﻫﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﺄﺳﯿﺲ ﯾﮏ ﻣﺤﮑﻤﮥ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪﻩه ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﺍاﺯز‬
‫ﻫﯿﭽﮕﻮﻧﻪ ﮐﻮﺷﺸﯽ ﻓﺮﻭو ﮔﺬﺍاﺭر ﻧﺨﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﮑﻦ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ‬
‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﺍاﯾﻦ‬
‫‌‬ ‫ﺑﺎﺷﯿﻢ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻮﺩد ﺻﺮﯾﺤﺎﹰً ﺍاﺷﺎﺭرﻩه‬
‫ﻫﺪﻑف ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﹼّﺖ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺷﺪﯾﺪﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺟﻬﺖ ﻣﺪﻧﯽ‬
‫ﺷﺪﻥن ﺍاﻣﻮﺭر ﺷﺮﻋﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺍاﺯز ﺩدﻧﯿﺎ ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﻧﯿﺎﺑﺪ‪.‬‬

‫*‬

‫ﺳﺆﺍاﻝل ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﮐﻪ ﻣﻄﺮﺡح ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻭوﻇﺎﯾﻒ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭرﺍاﺕت ﺑﯿﺖ‬
‫ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺳﺖ‪ ،‬ﻭوﻇﺎﯾﻒ ﻭو ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﮐﻪ ﻗﺒﻼ‪ ‬ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺗﻌﻠﹼّﻖ‬
‫ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺣﻘﻮﻕق ‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺗﺼﺮ‪‬ﻑف ﺩدﺭر ﺣﻘﻮﻕق‬

‫‪386‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺟﺰﺋﯽ ﻭو ﮐﻠﹼّﯽ ﺟﺎﺋﺰ ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﺍاﺫذﻥن ﻭو ﺍاﺟﺎﺯزﻩهٴ ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻣﺮ‪ ".‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻃﺮﺩد ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬
‫ﻓﺮﯾﻀﻪﺍاﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻭوﻇﺎﯾﻒ ﺧﻮﺩد ﺟﻬﺖ‬
‫‌‬ ‫ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ‬
‫ﺧﺪﺷﻪﺩدﺍاﺭر‬
‫‌‬ ‫ﺣﻔﻆ ﻭو ﺻﯿﺎﻧﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﯽ‌ﮐﻮﺷﻨﺪ ﻭوﺣﺪﺕت ﺁآﻥن ﺭرﺍا‬
‫ﺳﺎﺯزﻧﺪ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﻣﯽ‌ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﻣﯽ‌ﺩدﺍاﻧﯿﻢ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﻋﺰﯾﺰ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻓﻌﺎﺕت‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻗﯿﺎﺩدﺕت ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬ﭼﻪ ﻗﺒﻞ ﻭو ﭼﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﺣﻀﺮﺍاﺕت ﺍاﯾﺎﺩدﯼی‬
‫ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻣﺠﺒﻮﺭر ﺑﻪ ﻃﺮﺩد ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﻦ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿ‪‬ﺖ ﺍاﮐﻨﻮﻥن ﺑﺮ ﻋﻬﺪﮤۀ‬
‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻣﺮ ﮐﻪ ﮐﻞ‪ ‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﮐﻨﻨﺪ ﻗﺮﺍاﺭر ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻧﺤﻮﮤۀ ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺍاﯾﻦ ﻭوﻇﯿﻔﻪ ﺩدﺭر ﺳﻨﺪ "ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﺸﺎﻭوﺭرﯾﻦ" ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺭرﺩد‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺁآﻭوﺭرﯾﻢ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺁآ ﮐﻨﺪﻩه ﺍاﺯز ﻏﻢ ﻭو ﺍاﻧﺪﻭوﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺍاﻣﺎ ﻭوﺣﺪﺕت ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن‬
‫ﺣﺴ‪‬ﺎﺱس ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﻦ ﺻﻌﻮﺩد ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻭو ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺣﻔﻆ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﺣﻤﻠﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭوﺣﺪﺕت ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺻﻮﺭرﺕت ﮔﺮﻓﺖ ﺣﺪﻭوﺩد ﺩدﻭو ﺳﺎﻝل ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻫﯿﮑﻞ‬
‫‌‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﭼﺎﺭرﻟﺰ ﻣﯿﺴﻦ ﺭرﯾﻤﯽ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺁآﻥن ﺯزﻣﺎﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩد ﻭو‬
‫ﻣﯽﺩدﺍاﻧﯿﺪ ﺭرﯾﻤﯽ ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﻧﻤﻮﺩد ﮐﻪ ﺍاﻧﺘﺼﺎﺑﺶ ﺑﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﻭوﻻﯾﺖ ﮐﺮﺩد‪ .‬ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ‬
‫ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1951‬ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ‬
‫‌‬ ‫ﺗﺎﺯزﻩهﺗﺄﺳﯿﺲ‬
‫‌‬ ‫ﺭرﯾﺎﺳﺖ ﻫﯿﺌﺖ‬
‫ﻣﺘﻌﺎﻗﺒﺎﹰً ﺑﻪ ﺭرﯾﺎﺳﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﺮﺳﺪ ﻭو ﻧﺘﯿﺠﺘﺎﹰً ﻣﻘﺎﻡم ﺩدﻭوﻣﯿﻦ ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺭرﺍا ﺍاﺣﺮﺍاﺯز‬
‫ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬

‫ﺳﺨﺎﻓﺖ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯼی ﺭرﯾﻤﯽ ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﺁآﺷﮑﺎﺭر ﺍاﺳﺖ ﻭو ﻧﯿﺎﺯزﯼی ﺑﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﻔﺼ‪‬ﻞ ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪.‬‬
‫ﺍاﻭو ﺩدﺭر ﺳﺎﻝل ‪ 1957‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﮔﺮﺩد ﺁآﻣﺪﻧﺪ ﺗﺎ‬
‫ﻣﯽﺑﺎﯾﺴﺖ ﭘﺲ ﺍاﺯز ﺻﻌﻮﺩد ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﭘﯿﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬
‫ﻣﺴﯿﺮﯼی ﺭرﺍا ﮐﻪ ‌‬
‫ﺷﻮﺩد ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺭرﯾﻤﯽ ﺷﺨﺼﺎﹰً ﺑﺎ ﺍاﻣﻀﺎﯼی ﺳﻨﺪﯼی ﮐﻪ ﻫﯿﺌﺖ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺑﻪ‬
‫ﺍاﺗﹼّﻔﺎﻕق ﺁآﺭرﺍا ﺻﺎﺩدﺭر ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺗﺄﯾﯿﺪ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺟﺎﻧﺸﯿﻨﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ‬
‫ﺍاﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻣﻀﺎﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥن ﺳﻨﺪ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺩدﯾﮕﺮﯼی‬ ‫ﻧﻔﺮﻣﻮﺩدﻩه‌ﺍاﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ‬
‫‌‬ ‫ﻣﻮﺍاﻓﻘﺖ ﮐﺮﺩد ﮐﻪ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺠﺘﻤﻌﺎﹰً ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺗﮑﺎﻣﻞ ﻫﯿﺌﺖ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻭو ﭼﻪ ﻭوﻗﺖ ﺑﻪ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺷﺪ ﺗﺼﻤﯿﻢ‬
‫ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺭرﯾﻤﯽ ﺑﻪ ﻣﺪﹼّﺕت ﺩدﻭو ﺳﺎﻝل ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻧﹸُﻪ ﻧﻔﺮ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﻣﻘﯿﻢ ﺍاﺭرﺽض‬

‫‪387‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺍاﻗﺪﺱس‪ ،‬ﺩدﺭر ﻣﺸﺎﻭوﺭرﺍاﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻭو ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺷﺮﮐﺖ ﻧﻤﻮﺩد‪ .‬ﺳﭙﺲ‬
‫ﺑﺪﻭوﻥن ﻫﯿﭻ ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ ﻭو ﻫﺸﺪﺍاﺭرﯼی ﻭو ﺑﺪﻭوﻥن ﺑﺤﺚ ﻭو ﻣﺬﺍاﮐﺮﻩه ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﻫﻤﮑﺎﺭرﺵش‪،‬‬
‫ﻣﺪﹼّﻋﯽ ﻣﻘﺎﻡم ﻭوﻻﯾﺖ ﺷﺪ ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻫﻢ ﻓﺎﻗﺪ ﺷﺮﻁط ﻻﺯزﻡم ﻭو ﻣﺼﺮ‪‬ﺡح ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ‬
‫ﻭوﺻﺎﯾﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﺍاﻧﺘﺼﺎﺏب ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﻭو ﻫﻢ ﺍاﻗﺪﺍاﻣﺶ ﮐﺎﻣﻼ‪ ‬ﻣﻨﺎﻓﯽ‬
‫ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩه ﺑﻮﺩدﻧﺪ ﻫﯿﭽﮑﺲ ﺣﻖ‪ ‬ﺗﻔﻮ‪‬ﻩه ﺑﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯾﯽ‬
‫ﺭرﺍا ﻧﺪﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻫﯿﺌﺖ ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺑﺎ ﺍاﺳﺘﻔﺎﺩدﻩه ﺍاﺯز ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭرﺍاﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﻪ ﺁآﻧﺎﻥن ﺍاﻋﻄﺎ ﺷﺪﻩه ﺑﻮﺩد‪ ،‬ﺭرﯾﻤﯽ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍاﻥن ﻧﺎﻗﺾ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﻬﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻇﻞ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﺧﺮﺍاﺝج ﻧﻤﻮﺩدﻧﺪ‪.‬‬

‫*‬

‫ﭘﯿﺮﻭوﺍاﻥن ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﻣﻬﺪ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻤﺎﮐﺎﻥن ﺩدﺭر ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺑﻪ ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺭرﺍاﺳﺦ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭو ﺗﻮﺟ‪‬ﻪ ﺗﺎﻡم‪ ‬ﻣﺒﺬﻭوﻝل ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﺗﻠﻘﯿﻨﺎﺕت ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ‬
‫ﻣﯽﭘﺎﺷﻨﺪ ﻣﻮﺟﺐ ﭘﺮﯾﺸﺎﻧﯽ ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﺁآﻧﺎﻥن ﺷﺪﻩه ﻭو ﺑﻪ ﻣﺸﺎﺟﺮﻩه ﻭو‬
‫‌‬ ‫ﺗﺨﻢ ﺷﮏ ﻭو ﺗﺮﺩدﯾﺪ‬
‫ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻣﻨﺠﺮ ﺷﻮﺩد ﻭو ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻏﺎﻣﻀﯽ ﺑﺮﺍاﯾﺸﺎﻥن ﭘﯿﺶ ﺁآﯾﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺁآﻥن ‌ﺭرﺍا ﺑﺎ‬
‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﮔﺬﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎﹰً ﺩدﻗﹼّﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ‬
‫ﺣﺎﻣﯿﺎﻥنﺷﺎﻥن ﮐﻪ ﻣﯽ‌ﮐﻮﺷﻨﺪ ﺍاﯾﻤﺎﻥن ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺭرﺍا ﻣﺘﺰﻟﺰﻝل‬
‫‌‬ ‫ﻭوﺳﻮﺳﻪﻫﺎﯼی ﺑﻘﺎﯾﺎﯼی ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﻭو‬
‫‌‬
‫ﺳﺎﺯزﻧﺪ ﺍاﻏﻮﺍا ﻧﺸﻮﻧﺪ‪ .‬ﺩدﺭر ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻫﺪﻑف ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﺩدﺭر ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﺰﯾﯿﻒ ﻣﻘﺎﻡم ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻮﺩدﻩه‪ ،‬ﺣﺎﻝل ﺳﻌﯽ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﻣﻘﺎﻡم ﻭو‬
‫ﻣﺮﺟﻌﯿ‪‬ﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﻣﻮﺭرﺩد ﺷﮏ ﻭو ﺷﺒﻬﻪ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﻋﻠﯽ‌ﺍاﻟﺨﺼﻮﺹص ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪..." :‬ﺑﻠﺴﺎﻥن‬
‫ﺍاﺯز ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺮ ﺣﺬﺭر ﺑﻮﺩد ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺁآﻧﺎﻥن ‌‬
‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر ﺛﺒﻮﺕت ﻭو ﺍاﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺑﺮ ﻋﻬﺪ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ ﻭوﻟﯽ ﭼﻮﻥن ﮔﻮﺷﯽ ﺑﯿﺎﺑﻨﺪ ﺧﻔﯿ‪‬ﺎﹰً ﺍاﻟﻘﺎﯼی ﺷﺒﻬﻪ‬
‫ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ‪".‬‬

‫ﻃﺮﻓﺪﺍاﺭرﺍاﻥن ﻗﻠﯿﻞ ﺭرﯾﻤﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻃﯽ‪ ‬ﻧﯿﻢ ﻗﺮﻥن ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺛﺮ ﺍاﺧﺘﻼﻓﺎﺕت ﺩدﺍاﺧﻠﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺿﻌﯿﻒﺗﺮ ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻭو ﺍاﺛﺮ ﻣﻨﻔﯽ ﻗﺎﺑﻞ‬
‫‌‬ ‫ﺷﺪﻩهﺍاﻧﺪ ﺭرﻭوﺯز ﺑﻪ ﺭرﻭوﺯز‬
‫‌‬ ‫ﭼﻨﺪ ﮔﺮﻭوﻩه ﺭرﻗﯿﺐ ﺗﻘﺴﯿﻢ‬
‫ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﺭرﯾﺎﺡح ﻣﻨﺒﻌﺜﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻗﺪﺍاﻣﺎﺕت ﺳﺨﯿﻔﮥ ﺍاﯾﻦ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد‬
‫‌‬ ‫ﺫذﮐﺮﯼی ﺩدﺭر ﺗﻮﺳﻌﮥ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺑﯽﺟﺎﻥن ﺩدﺭر ﺷﺠﺮﮤۀ‬
‫ﻗﺎﺩدﺭر ﺑﻪ ﺍاﻧﺠﺎﻡم ﮐﺎﺭرﯼی ﺟﺰ ﻟﺮﺯزﺍاﻧﺪﺍاﻥن ﭼﻨﺪ ﺷﺎﺧﻪ ‌ﻭو ﺑﺮﮒگ ﺧﺸﮏ ﻭو ‌‬
‫ﺗﻨﻮﻣﻨﺪ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺯزﻭوﺩدﺑﺎﻭوﺭر‪ ،‬ﺍاﻓﺮﺍاﺩدﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭرﮐﯽ ﻋﻤﯿﻖ ﺍاﺯز ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ‬

‫‪388‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺛﺎﺑﺖ ﻭو ﺭرﺍاﺳﺦ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺁآﻧﺎﻥن ﮐﻪ ﺗﺎﺑﻊ ﻧﻔﺲ ﺍاﻣ‪‬ﺎﺭرﻩه‌ﺍاﻧﺪ ﻭو‬
‫ﺷﻬﻮﺕت ﺭرﯾﺎﺳﺖ ﺩدﺭر ﺩدﻝل ﻣﯽ‌ﭘﺮﻭوﺭرﺍاﻧﻨﺪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﮔﻤﺮﺍاﻩه ﺷﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز ﻭوﺻﻮﻝل ﺑﻪ ﺳﺮﻣﻨﺰﻝل‬
‫ﻣﻘﺼﻮﺩد ﻣﺤﺮﻭوﻡم ﮔﺮﺩدﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻤﺴ‪‬ﮏ ﺗﺎﻡم‪ ‬ﺑﻪ ﻧﺼﺎﯾﺢ‬
‫ﻣﮑﺮ‪‬ﺭر ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺭر ﺣﻔﻆ ﻭو ﺻﯿﺎﻧﺖ ﺧﻮﺩد ﻭو ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺍاﺳﻢ ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﮑﻮﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ‌‬

‫ﻣﺮﺟﻊ ﮐﻞ‪ ‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﻣﺴﺌﻠﻪٴ ﻏﯿﺮ ﻣﻨﺼﻮﺻﻪ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺑﯿﺖ ﻋﺪﻝل‬
‫ﻋﻤﻮﻣﯽ‪ .‬ﺑﯿﺖ ﻋﺪﻝل ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﺎﻻﺗﹼّﻔﺎﻕق ﻭو ﯾﺎ ﺑﺎﮐﺜﺮﯾ‪‬ﺖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺗﺤﻘﹼّﻖ ﯾﺎﺑﺪ‬
‫ﻫﻤﺎﻥن ﺣﻖ‪ ‬ﻭو ﻣﺮﺍاﺩد ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﻣﻦ ﺗﺠﺎﻭوﺯز ﻋﻨﻪ ﻓﻬﻮ ﻣﻤ‪‬ﻦ ﺃأﺣﺐ‪ ‬ﺍاﻟﺸﹼّﻘﺎﻕق‬
‫ﻭو ﺍاﻇﻬﺮ ﺍاﻟﻨﹼّﻔﺎﻕق ﻭو ﺍاﻋﺮﺽض ﻋﻦ ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻟﻤﯿﺜﺎﻕق ﻭوﻟﯽ ﻣﺮﺍاﺩد ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل‬
‫ﻋﻤﻮﻣﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺟﻤﯿﻊ ﺑﻼﺩد ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﺷﻮﺩد ﯾﻌﻨﯽ ﺷﺮﻕق ﻭو ﻏﺮﺏب‬
‫ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﺀء ﮐﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩدﻧﺪ ﺑﻘﺎﻋﺪﮤۀ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب ﻣﺼﻄﻠﺤﻪ ﺩدﺭر ﺑﻼﺩد ﻏﺮﺏب ﻧﻈﯿﺮ‬
‫ﺍاﻧﮕﻠﯿﺲ‪...‬‬

‫‪...‬ﺍاﺯز ﺍاﺳﺎﺱس ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺟﺘﻨﺎﺏب ﻭو ﺍاﺑﺘﻌﺎﺩد ﺍاﺯز ﻧﺎﻗﻀﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﺯزﯾﺮﺍا‬
‫ﺑﮑﻠﹼّﯽ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﻣﺤﻮ ﻭو ﺷﺮﯾﻌﺖ ‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺳﺤﻖ ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺯزﺣﻤﺎﺕت ﺭرﺍا‬
‫ﻫﺪﺭر ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﺩدﺍاﺩد ﺍاﯼی ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺑﺎﯾﺪ ﺭرﺣﻢ ﺑﺮ ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﻭو ﻭوﻓﺎ‬
‫ﺑﺠﻤﺎﻝل ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻧﻤﻮﺩد ﻭو ﺑﺠﻤﯿﻊ ﻗﻮﯼی ﮐﻮﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ ﺍاﯾﻦ ﺑﻼﯾﺎ ﻭو‬
‫ﻣﺤﻦ ﻭو ﺻﺪﻣﺎﺕت ﻭو ﺧﻮﻧﻬﺎﯼی ﭘﺎﮎک ﻣﻄﻬ‪‬ﺮ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺳﺒﯿﻞ ﺍاﻟﻬﯽ ﻣﺴﻔﻮﮎک‬
‫ﺷﺪﻩه ﻫﺪﺭر ﻧﺮﻭوﺩد‪.‬‬

‫ﺍاﯼی ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﺠﺎﻥن ﺑﮑﻮﺷﯿﺪ ﺗﺎ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻫﺠﻮﻡم ﻧﻔﻮﺱس ﻏﯿﺮ‬
‫ﻣﺨﻠﺼﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ ﻧﻤﺎﺋﯿﺪ ﺯزﯾﺮﺍا ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻔﻮﺱس ﺳﺒﺐ ﻣﯿﺸﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﺍاﻣﻮﺭر ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﻪ ﻣ‪‬ﻌﻮﺝج ﻣﯿﮕﺮﺩدﺩد ﻭو ﻣﺴﺎﻋﯽ ﺧﯿﺮﯾ‪‬ﻪ ﺑﺮ ﻋﮑﺲ ﻧﺘﯿﺠﻪ‬
‫ﻣﯿﺪﻫﺪ‪.‬‬

‫ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﺭرﺣﻤﺎﻥن ﺩدﺭر ﮐﺸﻮﺭر ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﺍاﯾﺮﺍاﻥن ﮐﻪ ﺑﯿﺶ ﺍاﺯز ﯾﮏ ﻗﺮﻥن ﻭو ﻧﯿﻢ‬
‫ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﻣﺨﺎﻃﺮﺍاﺕت ﺣﺎﺻﻠﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺭر ﺑﺮﺍاﺑﺮ ﺣﻤﻼﺕت ﺭرﺅؤﺳﺎﯼی ﺍاﻣﻮﺭر ﻭو ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯿ‪‬ﻮﻥن ﭘﺎﯾﺪﺍاﺭرﯼی‬
‫ﺁآﻣﺪﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﻭو ﺍاﺯز ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﻋﺰﯾﺰ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﺯز ﻃﻐﯿﺎﻥن ﺍاﺯزﻝل ﻭو ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﯽ ﻓﺎﺋﻖ‬

‫‪389‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻧﻤﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺁآﺳﺎﻧﯽ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻣﻐﻠﻄﻪ‌ﺁآﻣﯿﺰ ﻭو ﻣﻀﺤﮏ ﺍاﻓﺮﺍاﺩدﯼی ﻣﻌﺪﻭوﺩد ﺭرﺍا ﮐﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﺟﺘﻨﺎﺏب‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺟﻠﺐ ﭼﻨﺪ ﭘﯿﺮﻭو‪ ،‬ﺧﻄﺎﯼی ﺭرﯾﻤﯽ ﺭرﺍا ﻣﺴﺘﻤﺴ‪‬ﮏ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﻭو ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺭرﻗﺎﺑﺖ‬
‫ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ‌ﺍاﻧﺪ ﻧﺎﺩدﯾﺪﻩه ﺧﻮﺍاﻫﻨﺪ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﺍاﻋﺘﺎﺏب ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﻋﻠﯿﺎ ﺍاﺯز ﺟﺎﻧﺐ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﻭو ﯾﺎﻭوﺭرﺍاﻥن ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻋﺎﻟﻤﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﻣﻮﻃﻦ‬
‫ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ﺑﻪ ﺩدﻋﺎ ﻭو ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﻣﺸﻐﻮﻟﯿﻢ‪.‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻘﺪﯾـﻢ ﺗﺤﯿ‪‬ﺎﺕت‬
‫]ﺍاﻣﻀﺎﺀء ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ[‬

‫ﺿﻤﯿﻤﻪ ﺩدﺍاﺭرﺩد‬

‫‪390‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﺼﻮﻧﯿ‪‬ﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬

‫ﻗﺴﻤﺘﯽ ﺍاﺯز ﻧﺎﻣﮥ ﺩدﺍاﺭرﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺍاﺣﺒﺎﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬

‫‪ 20‬ﻣﯽ ‪2007‬‬

‫ﺭرﻗﯿﻤﮥ ﻣﻮﺭر‪‬ﺧﮥ ‪ 15‬ﮊژﺍاﻧﻮﯾﻪ ‪ 2007‬ﺁآﻥن ﻋﺰﯾﺰﺍاﻥن ﻣﺘﻀﻤ‪‬ﻦ ﺩدﻭو ﺳﺆﺍاﻝل‪ ،‬ﯾﮑﯽ‬
‫ﺩدﺳﺘﺨﻂﻫﺎﯼی ﻭوﺍاﺻﻠﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﻭو ﺩدﯾﮕﺮﯼی ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص‬
‫ﻣﺼﻮﻧﯿ‪‬ﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻭوﺍاﺻﻞ ﻭو ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺳﺎﺣﺖ ﺭرﻓﯿﻊ ﮔﺮﺩدﯾﺪ‪.‬‬
‫ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺫذﯾﻞ ﻣﺮﻗﻮﻡم ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬

‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺑﯿﻦ ﻣﺮﺍاﺳﻼﺕت ﺍاﺭرﺽض ﺍاﻗﺪﺱس ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺑﻪ ﺍاﻣﻀﺎﯼی‬
‫"ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ" ﻭو ﺑﺮﺧﯽ ﺑﻪ ﺍاﻣﻀﺎﯼی "ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺩدﺍاﺭر‌ﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﺑﯿﺖ‬
‫ﻣﯽﺷﻮﺩد‪ ،‬ﻣﺨﺘﺼﺮﺍاﹰً ﻣﺘﺬﮐﹼّﺮ ﻣﯽ‌ﮔﺮﺩدﺩد ﮐﻪ ﻃﺮﺯز ﺗﻬﯿ‪‬ﮥ‬
‫ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ" ﺻﺎﺩدﺭر ‌‬
‫ﺍاﯾﻦ ﻣﺮﺍاﺳﻼﺕت ﺑﺴﺘﮕﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮﯾﺎﺕت ﺁآﻥن ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﻭو ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ‬
‫ﺩدﺭر ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﻮﺍاﺭرﺩد‬ ‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫‌‬ ‫ﻣﺮﺍاﺣﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﻃﯽ‪‬‬
‫ﻣﯽﺷﻮﺩد‬
‫ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕت ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﺍاﻣﻀﺎﯼی ﺧﻮﺩد ﺁآﻥن ﺟﻤﻊ ﺻﺎﺩدﺭر ‌‬
‫ﻭوﻟﯽ ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﮐﻠﹼّﯽ ﻣﻌﻬﺪ ﺍاﻋﻠﯽ ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﻭو ﺧﻂ‪ ‬ﻣﺸﯽ‌ﻫﺎﯼی‬
‫ﻣﺼﻮ‪‬ﺑﻪ ﺩدﺭر ﻣﺸﺎﻭوﺭرﺍاﺕت ﺧﻮﺩد‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﻭو ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺍاﺯز ﻃﺮﯾﻖ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﻣﮑﺎﺗﺒﻪ ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍاﯾﻦ ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕت ﺻﺎﺩدﺭرﻩه ﺑﻪ ﺍاﻣﻀﺎﯼی‬
‫ﺩدﺍاﺭر‌ﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺎ ﺍاﺟﺎﺯزﮤۀ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺗﻬﯿ‪‬ﻪ ﻭو ﺍاﺭرﺳﺎﻝل‬
‫ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩد‪.‬‬

‫ﻓﺮﻣﻮﺩدﻩهﺍاﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺍاﯾﻦ ﺳﺆﺍاﻝل ﺭرﺍا‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺭر ﻧﺎﻣﮥ ﺧﻮﺩد ﺫذﮐﺮ‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ "ﺁآﯾﺎ ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺣﺘﹼّﯽ ﺩدﺭر ﺻﻮﺭرﺗﯽ‬

‫‪391‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﮐﻪ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﺎﺕت ﻏﯿﺮ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻣﺮﺟﻊ ﺍاﻟﻬﯽ ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﻮﺩد ﺑﺎﺯز ﻫﻢ‬
‫ﻣﺼﻮﻥن ﺍاﺯز ﺧﻄﺎﺳﺖ؟"‬

‫ﻣﺼﻮﻧﯿ‪‬ﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺼﻮﻧﯿ‪‬ﺖ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺍاﻣﺮﯼی "ﻣﻮﻫﻮﺑﯽ" ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو ﺑﺎ ﻋﺼﻤﺖ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ ﮐﻪ ﺍاﻣﺮﯼی‬
‫"ﺫذﺍاﺗﯽ" ﺍاﺳﺖ ﺗﻔﺎﻭوﺕت ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ .‬ﻫﻤﺎﻥن ﻃﻮﺭر ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫"ﻋﻠﯿﻢ" ﻧﺒﻮﺩدﻧﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻧﯿﺰ ﻋﻠﯿﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﻭو ﻟﺬﺍا ﻣﺎﯾﻞ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺑﻪ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻭو ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﺎﺕت ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻋﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺭرﺍاﺟﻊ‬
‫ﺑﻪ ﺁآﻥن ﺗﺼﻤﯿﻤﯽ ﺍاﺗﹼّﺨﺎﺫذ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺩدﺳﺘﺮﺳﯽ ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭو ﺩدﺭر ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﺑﺎ‬
‫ﻣﺘﺨﺼ‪‬ﺼﯿﻦ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ ﻣﺸﻮﺭرﺕت ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻭو ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪،‬‬
‫ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﺪ ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﺎﺕت ﻭو ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺟﺪﯾﺪﯼی‬
‫‌‬
‫ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﻌﺪﺍاﹰً ﻣﻌﻠﻮﻡم ﺷﻮﺩد ﻭو ﯾﺎ ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﺟﺪﯾﺪﯼی ﮐﻪ ﺑﻮﺟﻮﺩد‬
‫‌ﺁآﯾﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩدﻫﺪ‪ .‬ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺍاﯾﻨﮑﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﺎﺗﯽ‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺍاﺗﹼّﺨﺎﺫذ ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﺧﻮﺩد ﺍاﺣﺘﯿﺎﺝج ﺩدﺍاﺭرﺩد ﺑﺮ ﻋﻬﺪﮤۀ ﺧﻮﺩد ﺁآﻥن ﻫﯿﺌﺖ‬
‫‪.‬ﺍاﺳﺖ‬

‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺫذﮐﺮﯼی ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮﯼی ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫‌‬ ‫ﻣﺎﻫﯿ‪‬ﺖ ﻭو ﻣﯿﺰﺍاﻥن ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﺎﺕت ﻻﺯزﻡم ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫ﻧﯿﺎﻣﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪ ...‬ﻫﻤﭽﻪ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﺸﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺑﻔﮑﺮ ﻭو ﺭرﺃأﯼی‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﻗﺮﺍاﺭرﯼی ﺩدﻫﻨﺪ ﺍاﺳﺘﻐﻔﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺑﺎﻟﻬﺎﻡم ﻭو‬
‫ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺭرﻭوﺡح ﺍاﻟﻘﺪﺱس ﻗﺮﺍاﺭر ﻭو ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺟﺎﺭرﯼی ﻧﻤﺎﯾﺪ ‪...‬‬

‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬
‫ﻭو ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ‌‬

‫‪ ...‬ﻭو ﺃأ ﮐﺜﺮﯾﺖ ﺁآﺭرﺍاﺀء ﺁآﻧﭽﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﮐﻨﺪ ﺻﺮﻑف ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﺯزﯾﺮﺍا ﺑﯿﺖ ﻋﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻭو ﻋﺼﻤﺖ ﻭو‬

‫‪392‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻋﻔﺖ ﺳﻠﻄﺎﻥن ﺍاﺣﺪﯾﺘﺴﺖ ﻭو ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺻﯿﺎﻧﺖ ﺍاﺯز ﺧﻄﺎ ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ ﻭو‬
‫ﺩدﺭر ﻇﻞ ﺟﻨﺎﺡح ﻋﻔﺖ ﻭو ﻋﺼﻤﺖ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪...‬‬

‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﺎﺕت ﺟﺪﯾﺪﯼی ﺑﺪﺳﺖ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺍاﮔﺮ ﺍاﺣﺴﺎﺱس‬
‫ﺁآﻭوﺭرﺩدﻩه‌ﺍاﻧﺪ ﻭو ﯾﺎ ﺷﺮﺍاﯾﻂ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺍاﻟﺒﺘﹼّﻪ ﻣﯽ‌ﺗﻮﺍاﻧﻨﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل‬
‫ﺍاﻋﻈﻢ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺗﺼﻤﯿﻤﺎﺕت ﺁآﻥن ﻫﯿﺌﺖ ﺟﻮﯾﺎ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﻭوﻟﯽ ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﻣﻮﺍاﻇﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﺩدﭼﺎﺭر ﺍاﯾﻦ ﻭوﺳﻮﺳﻪ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﮥ ﺍاﯾﻨﮑﻪ‬
‫ﻧﺎﮐﺎﻣﻞ ﻭو ﯾﺎ‬
‫ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻣﻌﻬﺪ ﺍاﻋﻠﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ ﺑﺮ ﺍاﺳﺎﺱس ﺍاﻃ‪‬ﻼﻋﺎﺕت ‌‬
‫ﻧﺎﺩدﺭرﺳﺖ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻣﻮﻫﺒﺖ ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﺤﺮﻭوﻡم‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫‪393‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻣﺮﺟﻌﯿ‪‬ﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬

‫ﻧﺎﻣﻪ ﺩدﺍاﺭرﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻫﯿﺌﺖ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬

‫‪ 18‬ﺷﻬﺮﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ‪165‬‬
‫‪ 7‬ﺁآﭘﺮﯾﻞ ‪2008‬‬

‫ﻫﯿﺌﺖ ﻣﺠﻠﹼّﻠﮥ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪،‬‬

‫ﭘﯿﺮﻭو ﭘﯿﺎﻡم ﻣﻮﺭر‪‬ﺥخ ‪ 18‬ﻓﻮﺭرﯾﻪ ‪ 2008‬ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻭوﻻﯾﺖ ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل‬
‫ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﻣﻌﻬﺪ ﺍاﻋﻠﯽ ﻣﻘﺮ‪‬ﺭر ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺯزﯾﺮ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻉع ﺁآﻥن ﻫﯿﺌﺖ ﻣﺤﺘﺮﻡم ﺑﺮﺳﺎﻧﯿﻢ‪.‬‬

‫ﺍاﺯز ﻗﺮﺍاﺭر ﻣﺴﻤﻮﻉع ﺗﺮﺟﻤﮥ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺁآﻗﺎﯼی ﺩدﮐﺘﺮ ﺍاﻭوﺩدﻭو ﺷﻔﺮ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی‬
‫ﺑﺮﺟﺴﺘﮥ ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﺼﻤﺖ ﻣﻮﻫﻮﺑﯽ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﺳﺆﺍاﻻﺗﯽ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺮﺍاﻧﮕﯿﺨﺘﻪ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺍاﻧﮕﺎﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ" ﻭو ﻧﺸﺮﯾ‪‬ﺎﺕت‬
‫‌‬ ‫ﺩدﮐﺘﺮ ﺷﻔﺮ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﺧﻮﺩد ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍاﻥن "ﺭرﺍاﺳﺖ ﺭرﺍا ﮐﮋ‬

‫ﺩدﯾﮕﺮ ﻧﻈﺮﺍاﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﮐﯿﻔﯿ‪‬ﺖ ﻋﺼﻤﺖ ﻣﻮﻫﻮﺑﯽ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺍاﺷﺘﻪ‌ﺍاﻧﺪ‪ .‬ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭر ﺩدﻓﺎﻉع ﺍاﺯز ﺍاﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺍاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮﻡم ﺑﻪ‬

‫ﺩدﺍاﺷﺘﻪﺍاﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫‌‬ ‫ﻧﺤﻮﯼی ﮐﻪ ﺑﺮﺍاﯼی ﺩدﻧﯿﺎﯾﯽ ﺷﮑﹼّﺎﮎک ﻭو ﺑﺪﺑﯿﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻝل ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺍاﻇﻬﺎﺭر‬
‫ﻗﺎﻧﻮﻥنﮔﺬﺍاﺭرﯼی ﺁآﻥن ﻫﯿﺌﺖ ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻼﻭوﻩه‬
‫‌‬ ‫ﻋﺼﻤﺖ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﺑﻪ ﺣﯿﻄﮥ‬

‫ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺍاﺳﺘﺪﻻﻝل ﺷﺨﺼﯽ ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯽ‌ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺗﺎ ﺑﻪ‬
‫ﻧﻤﻮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﻭو ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺑﻪ‬
‫‌‬ ‫ﻗﺎﻧﻮﻥنﮔﺬﺍاﺭرﯼی‬
‫‌‬ ‫ﺣﺎﻝل ﻓﻘﻂ ﺩدﺭر ﭼﻨﺪ ﻧﻮﺑﺖ ﻣﻌﺪﻭوﺩد‬

‫‪394‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮﯼی ﺍاﺯز‬
‫‌‬ ‫ﻣﺴﺌﻠﻪﺍاﯼی "ﮐﻠﹼّﯽ ﻭو ﺩدﺍاﺭرﺍاﯼی ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺟﻬﺎﻧﯽ" ﺑﻮﺩدﻩه ﻭو‬
‫‌‬ ‫ﮔﻔﺘﮥ ﺍاﯾﺸﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬

‫ﻃﺮﯾﻖ ﻓﺮﺍاﯾﻨﺪﯼی ﺻﻮﺭرﺕت ﮔﺮﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺍاﺣﺘﯿﺎﺝج ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﺍاﻃ‪‬ﻼﻉع ﺍاﺯز ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺟﺎﺋﺰﺍاﻟﺨﻄﺎ ﻧﺪﺍاﺷﺘﻪ‬
‫ﮔﯿﺮﯼیﻫﺎﯼی ﺍاﯾﺸﺎﻥن ﺭرﺍا ﯾﮏ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻓﺮﺍاﺗﺮ ﺑﺮﺩدﻩه ﻭو‬
‫‌‬ ‫‌‬ ‫ﻧﺘﯿﺠﻪ‬ ‫ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻣﺘﺄﺳ‪‬ﻔﺎﻧﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻓﺮﺍاﺩد‬

‫ﮐﺮﺩدﻩهﺍاﻧﺪ ﮐﻪ ﻭوﻇﯿﻔﮥ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺩدﺭر ﺧﺼﻮﺹص ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﺍاﺯز ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ‬
‫‌‬ ‫ﺍاﻇﻬﺎﺭر‬
‫ﮔﺬﺍاﺭرﯼیﻫﺎﯾﯽ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﻣﯽ‌ﺷﻮﺩد‪.‬‬
‫‌‬ ‫‌‬ ‫ﻗﺎﻧﻮﻥن‬ ‫ﻣﻮﺍاﺭرﺩدﯼی ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣﯿﻄﮥ ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﭼﻨﯿﻦ‬

‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺻﻮﻻ‪ ‬ﻣﺎﯾﻠﻨﺪ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺑﺮﺍاﯼی ﺗﻔﺤ‪‬ﺺ ﻭو ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ‬
‫ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﻭو ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﻓﺮﺩدﯼی ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺍاﻟﻬﯽ ﺣﺪﹼّ ﺍاﮐﺜﺮ ﺁآﺯزﺍاﺩدﯼی ﺭرﺍا ﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻭوﻟﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺭرﺍا ﺑﻪ‬
‫ﺧﺎﻃﺮ ﺩدﺍاﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪:‬‬

‫‪...‬ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻭو ﺍاﺳﺘﺨﺮﺍاﺝج ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻋﻠﻤﺎﺀء ﺭرﺍا ﺣﮑﻤﯽ ﻧﻪ ﻣﮕﺮ ﺁآﻧﮑﻪ ﺩدﺭر‬

‫ﺗﺤﺖ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺑﯿﺖ ﻋﺪﻝل ﺩدﺭرﺁآﯾﺪ ﻭو ﻓﺮﻕق ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﺯز ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﻭو‬
‫ﺗﺼﺪﯾﻖ ﻫﯿﺄﺕت ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﮐﻪ ﺍاﻋﻀﺎﯾﺶ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﻭو ﻣﺴﻠﹼّﻢ ﻋﻤﻮﻡم ﻣﻠﹼّﺖ‬
‫ﻧﻤﯽﮔﺮﺩدﺩد ﻭوﻟﯽ ﺍاﺯز ﺍاﺳﺘﻨﺒﺎﻁط ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﻋﻠﻤﺎﺀء ﺣﮑﻤﺎﹰً‬
‫‌‬ ‫ﺍاﺳﺖ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺣﺎﺻﻞ‬
‫ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻔﺮﯾﻖ ﻭو ﺗﺸﺘﯿﺖ ﻭو ﺗﺒﻌﯿﺾ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو‬
‫ﻭوﺣﺪﺕت ﮐﻠﻤﻪ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺧﻮﺭرﺩد ﻭو ﺍاﺗﹼّﺤﺎﺩد ﺩدﯾﻦ ‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻀﻤﺤﻞ ﺷﻮﺩد ﻭو ﺑﻨﯿﺎﻥن‬
‫ﺷﺮﯾﻌﺖ ‌ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺘﺰﻟﺰﻝل ﮔﺮﺩدﺩد‪.‬‬

‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻗﺼﺪ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺣﺎﻝل ﺣﺎﺿﺮ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻭوﻇﺎﯾﻒ ﻭو‬
‫ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭرﺍاﺕت ﺧﻮﺩد ﻋﻼﻭوﻩه ﺑﺮ ﺁآﻧﭽﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺍاﺳﺖ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺕت ﺑﯿﺸﺘﺮﯼی ﻣﺮﻗﻮﻡم ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ‬

‫‪395‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻧﻤﯽﺩدﺍاﻧﻨﺪ ﺑﺎﯾﺪ ﻫﺸﺪﺍاﺭرﯼی ﺑﺮﺍاﯼی‬
‫‌‬ ‫ﮐﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﻮﺿﯿﺤﺎﺗﯽ ﺭرﺍا ﺿﺮﻭوﺭرﯼی‬
‫ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺷﮑﺎﻓﯽ ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺩدﺭر ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺩدﻗﯿﻖ ﺣﻮﺯزﮤۀ ﻋﻤﻞ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل‬
‫ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﻘﺮﻭوﻥن ﺑﻪ ‌ﺣﮑﻤﺖ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﻣﻌﻬﺬﺍا ﻻﺯزﻡم ﺑﻪ ﺗﺬﹼّﮐﺮ ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺍاﮔﺮﭼﻪ ﺑﯿﺎﻧﺎﺗﯽ ﻭوﺍاﺿﺢ‬

‫ﻗﺎﻧﻮﻥنﮔﺬﺍاﺭرﯼی‬
‫‌‬ ‫ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﻋﺼﻤﺖ ﻣﻮﻫﻮﺑﯽ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺩدﺭر ﺯزﻣﯿﻨﮥ‬
‫ﻭوﺟﻮﺩد ﺩدﺍاﺭرﺩد‪ ،‬ﺍاﯾﻦ ﺍاﺳﺘﺪﻻﻝل ﮐﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻓﻘﻂ ﺩدﺭر ﺣﻮﺯزﮤۀ ﺗﺸﺮﯾﻊ ﻣﺼﻮﻥن ﺍاﺯز‬
‫ﺧﻄﺎﺳﺖ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻭو ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﯿﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭر ﻗﻄﻊ ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺆﮐﹼّﺪﮤۀ ‌‬
‫ﺑﯽﺷﻤﺎﺭر ﻣﻮﺟﻮﺩد ﺩدﺭر‬

‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‪ ،‬ﺍاﺯز ﺟﻤﻠﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺫذﯾﻞ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻘﺪﹼّﺳﮥ ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺑﺮﺍاﯼی ﺭرﺩد‪ ‬ﭼﻨﯿﻦ ﺍاﺩد‪‬ﻋﺎﯾﯽ ﮐﺎﻓﯽ ﺍاﺳﺖ‪:‬‬

‫‪...‬ﻓﺮﻉع ﻣﻘﺪﹼّﺱس ﻭو ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﺑﻴﺖ ﻋﺪﻝل ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺍاﻧﺘﺨﺎﺏب‬

‫ﻋﻤﻮﻡم ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻭو ﺗﺸﻜﻴﻞ ﺷﻮﺩد ﺩدﺭر ﺗﺤﺖ ﺣﻔﻆ ﻭو ﺻﻴﺎﻧﺖ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‬
‫ﻭو ﺣﺮﺍاﺳﺖ ﻭو ﻋﺼﻤﺖ ﻓﺎﺋﺾ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ ﺭرﻭوﺣﯽ ﻟﻬﻤﺎ ﺍاﻟﻔﺪﺍا‬
‫ﺍاﺳﺖ ﺁآﻧﭽﻪ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﻫﻨﺪ ﻣﻦ ﻋﻨﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺍاﺳﺖ ﻣﻦ ﺧﺎﻟﻔﻪ ﻭو ﺧﺎﻟﻔﻬﻢ ﻓﻘﺪ‬
‫ﺧﺎﻟﻒ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻦ ﻋﺼﺎ ﻫﻢ ﻓﻘﺪ ﻋﺼﯽ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻦ ﻋﺎﺭرﺿﻪ ﻓﻘﺪ ﻋﺎﺭرﺽض‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻦ ﻧﺎﺯزﻋﻬﻢ ﻓﻘﺪ ﻧﺎﺯزﻉع ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻦ ﺟﺎﺩدﻟﻪ ﻓﻘﺪ ﺟﺎﺩدﻝل ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻦ‬
‫ﺟﺤﺪﻩه ﻓﻘﺪ ﺟﺤﺪ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻭو ﻣﻦ ﺃأﻧﻜﺮﻩه ﻓﻘﺪ ﺃأﻧﻜﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ‪.‬‬

‫ﺳﻮﱝ ﺍاﺯز ﻣﺴﺌﻠﮥ ﻣﺼﻮﻧﯿ‪‬ﺖ ﺍاﺯز ﺧﻄﺎ‪ ،‬ﻣﻮﺿﻮﻉع ﻣﺮﺟﻌﯿ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﻣﯿﺎﻥن ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر‬

‫ﻣﺮﻗﻮﻣﻪﺍاﯼی ﮐﻪ ﺍاﺯز ﻃﺮﻑف ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻥن ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﭼﻨﯿﻦ‬
‫‌‬
‫ﻣﯽ‌ﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺍاﻓﺮﺍاﺩد ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎ ﺍاﯾﻦ ﺣﻖ‪ ‬ﺭرﺍا ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻮﺯزﮤۀ ﺍاﺧﺘﯿﺎﺭرﺍاﺕت ﻭوﻟﯽ‪‌ ‬ﺍاﻣﺮ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺭرﺍا‬

‫ﻣﺤﺪﻭوﺩد ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﯾﺎ ﺩدﺍاﻭوﺭرﯼی ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﭼﻪ ﻣﻮﻗﻌﯿ‪‬ﺘﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﺍاﻭو ﺍاﻃﺎﻋﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﻭو ﯾﺎ ﭼﻪ‬

‫‪396‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻭوﻗﺖ ﺁآﺯزﺍاﺩدﻧﺪ ﮐﻪ ﻗﻀﺎﻭوﺕت ﺍاﻭو ﺭرﺍا ﺭرﺩد‪ ‬ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﯿﻦ ﻃﺮﺯز ﻓﮑﺮ ﻭو ﺭرﻓﺘﺎﺭرﯼی ﻭوﺍاﺿﺤﺎﹰً ﺑﻪ‬

‫ﺁآﺷﻔﺘﮕﯽ ﻭو ﺗﻔﺮﻗﻪ ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺍاﻧﺠﺎﻣﯿﺪ‪ ".‬ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺑﺎﯾﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﺍاﺻﻞ ﻭو ﻗﺎﻋﺪﻩه ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ‬

‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﻧﯿﺰ ﻣﻼﮎک ﻋﻤﻞ ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﻫﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻋﺼﻤﺖ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻋﻤﯿﻖ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺍاﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﺑﯿﺎﻧﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﻃﺒﻌﺎﹰً ﻓﻬﻢ ﻭو ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺖ ‌ﺧﻮﺩد ﺭرﺍا‬
‫ﺍاﺯز ﻫﺮ ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺧﻮﺍاﻫﺪ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﻧﻈﺮﺍاﺕت ﺷﺨﺼﯽ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺩدﯾﮕﺮﺍاﻥن ﺗﺤﻤﯿﻞ ﮔﺮﺩدﺩد ﻭو‬

‫ﻧﻤﯽﺷﻮﺩد‬
‫‌‬ ‫ﻋﻘﯿﺪﻩهﺍاﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﻧﺼﻮﺹص ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﯾﺎﻓﺖ‬
‫‌‬ ‫ﯾﺎ ﺁآﻧﻘﺪﺭر ﺑﺰﺭرﮒگ ﺷﻮﺩد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭرﺕت‬
‫ﻣﺘﺸﮑﹼّﻞ ﻭو ﻋﺮﺿﻪ ﮔﺮﺩدﺩد‪ .‬ﺩدﻭوﺳﺘﺎﻥن ﻋﺰﯾﺰ ﺩدﺭر ﺗﺒﺎﺩدﻝل ﺍاﻓﮑﺎﺭر ﺧﻮﺩد ﺭرﺍاﺟﻊ ﺑﻪ ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل‬

‫ﺍاﻋﻈﻢ‪ ،‬ﻣﺮﺟﻊ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﻣﻮﺭر‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺮﺍاﻗﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﻪ ﻣﻘﺎﻡم ﺁآﻥن ﺭرﺍا ﮐﻢ ﺷﻤﺎﺭرﻧﺪ ﻭو ﻧﻪ‬
‫ﺧﺼﯿﺼﻪﻫﺎﯾﯽ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ‌ﺁآﻣﯿﺰ ﺑﻪ ﺁآﻥن ﻧﺴﺒﺖ ﺩدﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺍاﻧﺬﺍاﺭرﯼی ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﻣﻮﺍاﺭرﺩد‬
‫‌‬

‫ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺩدﺍاﺷﺖ‪ ،‬ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺍاﺧﺘﻼﻑف‬
‫ﻧﻈﺮ ﺑﯿﻦ ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﻣﺆﻣﻨﯿﻦ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻘﺎﻡم ﺁآﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺮﻗﻮﻡم ﻓﺮﻣﻮﺩدﻧﺪ‪:‬‬

‫‪...‬ﺍاﺯز ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻭو ﺛﻤﺮﯼی ﻧﻪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺎ ﮐﻞ‪ ‬ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ‬

‫ﻣﺒﺎﺣﺜﺎﺕت ﻭو ﻣﻨﺎﻓﺴﺎﺕت ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﮐﻨﺎﺭر ﻧﻬﯿﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﻓﺮﺍاﻣﻮﺵش ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﺑﻪ ﺁآﻧﭽﻪ‬
‫ﮐﻪ ﺍاﻣﺮﻭوﺯز ﻭوﺍاﺟﺐ ﻭو ﻻﺯزﻡم ﺍاﺳﺖ ﻗﯿﺎﻡم ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ ﺯزﯾﺮﺍا ﺍاﯾﻦ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻟﻔﻆ‬
‫ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻣﺠﺎﺯز ﺍاﺳﺖ ﻧﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ‪ .‬ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭوﺍاﻗﻊ ﺍاﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ‬

‫ﮐﻞ‪ ‬ﻣﺘﹼّﺤﺪ ﻭو ﻣﺘﹼّﻔﻖ ﺷﺪﻩه ﺍاﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻇﻠﻤﺎﻧﯽ ﺭرﺍا ﺭرﻭوﺷﻦ ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ ﻭو ﺍاﯾﻦ‬

‫‪397‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﻋﺪﺍاﻭوﺕت ﻭو ﺑﯿﮕﺎﻧﮕﯽ ﺑﯿﻦ ﺑﺸﺮ ﺭرﺍا ﺑﻨﯿﺎﺩد ﺑﺮﺍاﻧﺪﺍاﺯزﯾﻢ ﺑﻪ ﻧﻔﺤﺎﺕت ﻗﺪﺱس‬
‫ﺧﹸُﻠﻖ ﻭو ﺧﻮﯼی ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ ﺟﻬﺎﻥن ﺭرﺍا ﻣﻌﻄ‪‬ﺮ ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﺑﻪ ﻧﻮﺭر ﻫﺪﺍاﯾﺖ‬
‫ﺷﺮﻕق ﻭو ﻏﺮﺏب ﺭرﺍا ﻣﻨﻮ‪‬ﺭر ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ ﺧﯿﻤﻪٴ ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺑﺮﺍاﻓﺮﺍاﺯزﯾﻢ ﻭو ﺟﻤﯿﻊ ﺭرﺍا‬
‫ﺩدﺭر ﺳﺎﯾﻪٴ ﺁآﻥن ﺩدﺭرﺁآﻭوﺭرﯾﻢ ﻭو ﮐﻞ‪ ‬ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﻇﻞ‪ ‬ﺷﺠﺮﻩهٴ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺭرﺍاﺣﺖ ﻭو‬
‫ﺁآﺳﺎﯾﺶ ﺑﺨﺸﯿﻢ ﺩدﺷﻤﻦ ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﺷﺪﹼّﺕت ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﺣﯿﺮﺍاﻥن ﮐﻨﯿﻢ ﻭو ﮔﺮﮔﺎﻥن‬
‫ﺩدﺭرﻧﺪﻩهٴ ﺧﻮﻧﺨﻮﺍاﺭر ﺭرﺍا ﺁآﻫﻮﺍاﻥن ﺻﺤﺮﺍاﯼی ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ ﻇﺎﻟﻢ ﺭرﺍا‬
‫ﺣﻼﻭوﺕت ﻣﻈﻠﻮﻣﯽ ﺑﭽﺸﺎﻧﯿﻢ ﻭو ﻗﺎﺗﻞ ﺭرﺍا ﺗﻤﮑﯿﻦ ﻭو ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻣﻘﺘﻮﻻﻥن‬
‫ﺑﯿﺎﻣﻮﺯزﯾﻢ ﺁآﯾﺎﺕت ﺗﻮﺣﯿﺪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ ﻭو ﻣﺤﺎﻣﺪ ﻭو ﻧﻌﻮﺕت ﺭرﺏب‪ ‬ﺟﻠﯿﻞ‬
‫ﺗﺮﺗﯿﻞ ﮐﻨﯿﻢ ﻧﻌﺮﻩهٴ ﯾﺎﺑﻬﺂﺀءﺍاﻷﺑﻬﯽ ﺑﻪ ﺍاﻭوﺝج ﺍاﻋﻠﯽ ﺭرﺳﺎﻧﯿﻢ ﻭو ﻓﺮﯾﺎﺩد ﺍاﺷﺮﻗﺖ‬
‫ﺍاﻷﺭرﺽض ﺑﻪ ﻧﻮﺭر ﺭرﺑ‪‬ﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻣﻊ ﺍاﻫﻞ ﻣﻠﮑﻮﺕت ﺭرﺳﺎﻧﯿﻢ‪.‬‬

‫ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﺯز ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﻋﺰﯾﺰ ﺗﻤﻨﹼّﺎ ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ ﮐﻪ ﺩدﺭرﮔﯿﺮ ﺍاﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚﹺِ‬
‫ﺑﯿﻬﻮﺩدﮤۀ ﻓﻘﻬﯽ ﮐﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﻭوﺍاﺭر ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺍاﺧﺘﻼﻑف ﻭو ﻧﻔﺎﻕق ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه ﻧﺸﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺒﺎﺩدﺍا ﺍاﺯز‬
‫ﻭوﻇﯿﻔﮥ ﺧﻄﯿﺮ ﺧﻮﺩد ﺩدﺭر ﻗﺒﺎﻝل ﺗﺮﻭوﯾﺞ ﻭوﺣﺪﺕت ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺎﺯز ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻭو ﻧﻘﺶ ﻋﻬﺪ ﻭو‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺠﺎﺩد ﻭوﺣﺪﺕت ﺍاﻓﮑﺎﺭر‪ ،‬ﺍاﻓﺌﺪﻩه ﻭو ﺍاﺭرﻭوﺍاﺡح ﺭرﺍا ﺍاﺯز ﻧﻈﺮ ﺩدﻭوﺭر‬
‫ﺩدﺍاﺭرﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻘﺪﯾـﻢ ﺗﺤﯿ‪‬ﺎﺕت‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﺑﯿﺖ ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬

‫‪398‬‬
‫ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ‪13‬‬

‫ﺷﺎﺧﺴﺎﺭر ﻋﺮﻓﺎﻥن‬

‫‪399‬‬
‫ﻑفﻩهﺭرﺱسﺕت ﻡمﻕقﺍاﻝلﺍاﺕت ﭖپﻱﯼیيﺍاﻥن ﺏبﻩهﺍاﺉئﻱﯼیي ﻡمﺭرﺏبﻭوﻁط ﺏبﻩه‬ ‫ﺱسﻑفﻱﯼیيﻥنﺓﮤۀة ﻉعﺭرﻑفﺍاﻥن ‪13‬‬
‫ﺍاﺹصﻭوﻝل ﻡمﻉعﺕتﻕقﺩدﺍاﺕت ﺏبﻩهﺍاﻥنﻱﯼیي‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺍاﺻﻮﻝل ﻣﻌﺘﻘﺬﺍاﺕت ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺑﻬﺎﯾﯽ‬
‫ﺍاﺯز ﻧﺸﺮﯾﻪ ﭘﯿﺎﻡم ﺑﻬﺎﺋﯽ ) ﺍاﺯز ﺷﻤﺎﺭرﮤۀ ‪ ١۱‬ﺗﺎ ‪(145‬‬

‫ﺷﻤﺎﺭرﻩه‬ ‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩه‬ ‫ﻋﻨﻮﺍاﻥن‬
‫‪١۱٢۲4‬‬ ‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﻣﻘﺎﻡم ﻧﻮﺭرﻭوﺯز ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﺭرﺏب‪ ‬ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫‪۶٩۹ ،۶٨۸،۶٧۷،۶۶‬‬ ‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫‪١۱۴١۱،١۱۴٠۰ ،١۱٣۳٩۹‬‬ ‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﻓﻠﺴﻔﮥ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﯿﺎﻥن‬
‫‪ ۵٧۷‬ﻭو ‪۵٨۸‬‬ ‫ﺷﺮﺣﯽ ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﻟﻮﺡح ﺍاﺣﻤﺪ ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺑﻬﺮﻭوﺯز ﻇﺮﯾﻒﺯزﺍاﺩدﻩه‬
‫ﻧﺼﺮﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ ‪١۱٠۰۴ ،١۱٠۰٣۳،١۱٠۰٢۲،١۱٠۰١۱‬‬ ‫ﺑﺤﺜﯽ ﭘﯿﺮﺍاﻣﻮﻥن ﻟﻮﺡح ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت‬
‫ﻧﺼﺮﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ ‪١۱٣۳٠۰‬‬ ‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﺍاﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝل‬
‫‪٩۹۶‬‬ ‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺷﺄﻥن ﻧﺰﻭوﻝل ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن‬
‫‪84‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب ﻭوﺻﺎﯾﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﻭوﺡحﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ‬
‫ﻧﺼﺮﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ ‪٨۸٢۲‬‬ ‫ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪﺍاﯼی ﺑﺮ ﺑﺤﺚ ﺍاﻟﺤﺎﻥن ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫‪٩۹٨۸‬‬ ‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﮐﻠﻤﺎﺕت ﭘﯿﺮ ﻫﺮﺍاﺕت ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫‪،١۱١۱٩۹ ،١۱١۱٨۸ ،١۱٠۰٧۷‬‬ ‫ﺳﯿﺮﯼی ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﺿﺮﺏبﺍاﻟﻤﺜﻞ ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬
‫‪137 ،136 ،129‬‬
‫‪۴۶ ،۴۵‬‬ ‫ﻧﺼﺮﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺠﺬﻭوﺏب‬ ‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﮐﺘﺎﺏب ﻭو ﺍاﻡم‪‬ﺍاﻟﮑﺘﺎﺏب‬
‫‪٨۸٨۸‬‬ ‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﻣﻦ ﮐﺎﻥن ﻟ‪‬ﻪ‬
‫‪١۱٣۳٨۸‬‬ ‫ﺻﺎﻟﺢ ﻣﻮﻟﻮﯼیﻧﮋﺍاﺩد‬ ‫ﺻﻠﺢ ﺍاﺻﻐﺮ ﻭو ﮔﺬﺭرﮔﺎﻩهﻫﺎﯼی ﺗﺎﺭرﯾﮏ ﺁآﻥن‬
‫‪٣۳۶ ،٣۳۵ ،٣۳۴‬‬ ‫ﺭرﻭوﺡحﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻬﺮﺍاﺑﺨﺎﻧﯽ‬ ‫ﺻﻠﺢ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻣﻤﮑﻦ ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻧﺼﺮﺕتﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺣﺴﯿﻨﯽ ‪٧۷٧۷ ،٧۷۶‬‬ ‫ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺻﻠﺢ ﺑﯿﻦﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ‬
‫ﻧﮕﺎﻫﯽ ﮐﻮﺗﺎﻩه ﺑﻪ ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت‬
‫‪١۱٠۰٩۹ ،١۱٠۰٨۸‬‬ ‫ﻋﻨﺎﯾﺖﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺻﺎﺩدﻗﯿﺎﻥن‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻣﺠﻤﻠﯽ ﺩدﺭر ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﯽ ﻓﺮﺍاﻣﯿﻦ‬
‫‪١۱١۱٣۳،١۱١۱٢۲‬‬ ‫ﺭرﻭوﺡحﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺣﻤﺮﺍاﺋﯽ‬ ‫ﺗﺒﻠﯿﻐﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬

‫‪400‬‬
‫ﺿﻤﺎﺋﻢ‬

‫‪401‬‬
‫ﮐﺘﺎﺏبﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭو ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﯼی ﻋﻨﻮﺍاﻥن​ﻫﺎﯼی ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭرﯼی‬

‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻣﺮﯼی‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ‪) ،‬ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﻬﺎﺋﯽ‪،‬‬ ‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ‬
‫ﭼﺎﭖپ ﺳﻮ‪‬ﻡم ‪ ١۱۵٣۳‬ﺑﺪﯾﻊ‪ ١۱٩۹٩۹۶ ،‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی(‬
‫ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺤﺒﻮﺏب ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺤﺒﻮﺏب‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ﺳﻨﮥ‬
‫‪ ١۱٣۳٣۳٩۹‬ﻫ‪.‬ﻕق‪.‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ )ﺭرﯾﻮﺩدﻭوﮊژﺍاﻧﯿﺮﻭو‪ :‬ﺩدﺍاﺭرﺍاﻟﻨﺸﺮ‬ ‫ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‬
‫ﺍاﻟﺒﻬﺎﺋﯿﻪ‪٢۲٠۰٠۰٣۳ ،‬ﻡم(‬
‫ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ‪ ،‬ﺍاﺳﺮﺍاﺭرﺍاﻵﺛﺎﺭر )ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت‬ ‫ﺍاﺳﺮﺍاﺭرﺍاﻵﺛﺎﺭر‬
‫ﺍاﻣﺮﯼی‪ ١۱٢۲٩۹ ،‬ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت ﻭو ﭼﻨﺪ ﻟﻮﺡح ﺩدﯾﮕﺮ )ﺑﺪﻭوﻥن ﺗﺎﺭرﯾﺦ‬ ‫ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت‬
‫ﻭو ﻣﺤﻞ‪ ‬ﻃﺒﻊ ﻭو ﻧﺎﻡم ﻧﺎﺷﺮ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت ﻭو ﭼﻨﺪ ﻟﻮﺡح ﺩدﯾﮕﺮ )ﺑﺪﻭوﻥن ﺗﺎﺭرﯾﺦ‬ ‫ﺍاﻗﺘﺪﺍاﺭرﺍاﺕت‬
‫ﻭو ﻣﺤﻞ‪ ‬ﻃﺒﻊ ﻭو ﻧﺎﻡم ﻧﺎﺷﺮ(‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‪ ،‬ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ )ﻫﻨﻮﺯز ﺑﻪ ﭼﻬﭗ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩه‬ ‫ﺍاﻟﻬﯿﺎﺕت ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‬
‫ﺍاﺳﺖ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﻠﻮﮎک ﻭو ﺭرﺅؤﺳﺎﯼی‬ ‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﻠﻮﮎک‬
‫ﺍاﺭرﺽض )ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ١۱٢۲۴ ،‬ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺍاﺳﺪﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯزﻧﺪﺭرﺍاﻧﯽ‪ ،‬ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‪ ،‬ﺩدﺭر ‪ ۴‬ﺟﻠﺪ‬ ‫ﺍاﻣﺮ ﻭو ﺧﻠﻖ‬
‫)ﻣﺆﺱسﺱسﮤۀ ﻣﻞﯼی ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ١۱٢۲٨۸ ،‬ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺗﺮﺟﻤﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ‪Lights of Guidance: A Bahá’í‬‬ ‫ﺍاﻧﻮﺍاﺭر ﻫﺪﺍاﯾﺖ‬
‫‪Reference File Comp. Helen Bassett Hornby, 5‬‬ ‫‪th‬‬

‫‪ed., 1997, Bahá’í Publishing Trust, India‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪) ،‬ﻻﻧﮕﻨﻬﺎﯾﻦ‪ :‬ﻟﺠﻨﮥ ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر‪،‬‬ ‫ﺍاﯾﻘﺎﻥن‬
‫‪١۱٩۹٩۹٨۸‬ﻡم(‬

‫‪402‬‬
‫ﻭوﯾﻠﯿﺎﻡم ﻫﺎﭼﺮ ﻭو ﺩدﻭوﮔﻼﺱس ﻣﺎﺭرﺗﯿﻦ )ﺗﺮﺟﻤﮥ ﭘﺮﯾﻮﺵش ﺳﻤﻨﺪﯼی‬ ‫ﺁآﯾﯿﻦ ﻓﺮﺍاﮔﯿﺮ‬
‫ﺧﻮﺷﺒﯿﻦ ﻭو ﺭرﻭوﺡح​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺧﻮﺷﺒﯿﻦ( ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺁآﯾﯿﻦ ﻓﺮﺍاﮔﯿﺮ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﯽ )ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻠﺴﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا‪١۱۴۶ ،‬‬
‫ﺑﺪﯾﻊ‪ ١۱٩۹٨۸٩۹ ،‬ﻣﯿﻼﺩدﯼی(‬
‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤﻮﺩد ﺯزﺭرﻗﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺑﺪﺍاﯾﻊ​ﺍاﻵﺛﺎﺭر‪ ،‬ﺩدﺭر ‪ ٢۲‬ﺟﻠﺪ )ﭼﺎﭖپ‬ ‫ﺑﺪﺍاﯾﻊ​ﺍاﻵﺛﺎﺭر‬
‫ﻣﺠﺪﹼّﺩد‪ ،‬ﻻﻧﮕﻨﻬﺎﯾﻦ‪ ،‬ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪(١۱٩۹٨۸٢۲ ،‬‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺘﺒﻊ )ﻃﺒﻊ ﻭو ﻧﺸﺮ ﻧﺸﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪(.‬‬ ‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭو ﺗﺘﺒ‪‬ﻊ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﻛﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ )ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪﻩه ﺍاﺯز‬ ‫ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻃﺮﻑف ﺩدﺍاﺋﺮﮤۀ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﻧﺼﻮﺹص ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﯿﺖ​ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ‪ ،‬ﻣﺮﻛﺰ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺁآ ﮔﻮﺳﺖ ‪ ،١۱٩۹٧۷۶‬ﺗﺪﻭوﯾﻦ ﻭو‬
‫ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ :‬ﻧﺼﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻮﺩد‪‬ﺕت(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﻋﺰﯾﺰ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ )ﻟﺠﻨﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻧﺸﺮ‬ ‫ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ‪ ،‬ﻻﻧﮕﻨﻬﺎﯾﻦ‪ ،‬ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪،‬‬
‫‪١۱٩۹٩۹٢۲‬ﻡم(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﻋﺰﯾﺰ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺗﻮﻟ‪‬ﺪ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﺟﻬﺎﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮﻟ‪‬ﺪ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﺖ ﺟﻬﺎﻧﯽ‬
‫)ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت(‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻋﻠﯽ ﻓﯿﻀﯽ‪ ،‬ﺣﯿﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﻭو ﺣﻮﺍاﺩدﺙث‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻣﯿﺜﺎﻕق )ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪١۱٢۲٨۸ ،‬‬
‫ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬ ‫ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت‬
‫)ﻟﺠﻨﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻪ ﺯزﺑﺎﻧﻬﺎﯼی ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ‪،‬‬
‫ﻻﻧﮕﻨﻬﺎﯾﻦ‪ ،‬ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪١۱٩۹٨۸۴ ،‬ﻡم(‬
‫)ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍاﯼی ﻣﺨﺘﺼﺮ‬
‫​‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺩدﺭرﯾﺎﯼی ﺩدﺍاﻧﺶ‬ ‫ﺩدﺭرﯾﺎﯼی ﺩدﺍاﻧﺶ‬
‫ﻣﺮﮐﹼّﺐ ﺍاﺯز ﺑﻌﻀﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ‬
‫ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻫﻨﺪ‪١۱٩۹٨۸۵ ،‬ﻡم(‬

‫‪403‬‬
‫ﺑﯿﺎﻧﯿﮥ ﺭرﻓﺎﻩه ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺑﯿﺎﻧﯿ‪‬ﮥ ﺩدﻓﺘﺮ ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻋﻤﻮﻣﯽ‬ ‫ﺭرﻓﺎﻩه ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ‬
‫ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﯿﻦ​ﺍاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ )ﺍاﺯز ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺤﻔﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﻠﹼّﯽ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺍاﯾﺎﻻﺕت ﻣﺘﹼّﺤﺪﮤۀ ﺍاﻣﺮﯾﮑﺎ‪ ،‬ﻭوﯾﻠﻤﺖ ﺍاﯾﻠﯿﻨﻮﯼی‪١۱٩۹٩۹۶ ،‬ﻡم(‬
‫ﺣﺴﻦ ﻣ‪‬ﻮﻗﹼّﺮ ﺑﺎﻟﯿﻮﺯزﯼی )ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ :‬ﻣﯿﻨﻮ ﺛﺎﺑﺖ(‪،‬‬ ‫ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ )‪George Ronald, Oxford,‬‬
‫‪(England, 1989‬‬
‫ﺻﺎﺩدﻕق ﻋﺮﻓﺎﻧﯿﺎﻥن‪ ،‬ﺻﺮﯾﺮﺍاﺕت‪ ،‬ﺭرﻭوﺷﻬﺎﯼی ﻣﻘﺪﹼّﻣﺎﺗﯽ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻭو‬ ‫ﺻﺮﯾﺮﺍاﺕت‬
‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻭو ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﲐ )‪Images International,‬‬
‫‪(Chattanooga, TN, 2001‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻇﻬﻮﺭر ﻋﺪﻝل ﺍاﻟﻬﯽ )ﺗﺠﺪﯾﺪ ﭼﺎﭖپ ﻭو‬ ‫ﻇﻬﻮﺭر ﻋﺪﻝل ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺗﻐﯿﯿﺮﺍاﺕت ﺗﻮﺳ‪‬ﻂ ﻟﺠﻨﮥ ﺍاﻣﻮﺭر ﺍاﺣﺒ‪‬ﺎﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯽ – ﺍاﻣﺮﯾﮑﺎﺋﯽ‪،‬‬
‫ﺩدﺍاﺭرﺍاﻻﻧﺸﺎﺀء ﻣﺤﻔﻞ ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ ﻣﻠﹼّﯽ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎﻥن ﺍاﯾﺎﻻﺕت ﻣﺘﹼّﺤﺪﻩه‪،‬‬
‫ﻭوﯾﻠﻤﺖ ﺍاﯾﻠﯿﻨﻮﯼی‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﺩدﻭوﻡم‪١۱٩۹٨۸٧۷ ،‬ﻡم(‬
‫ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺗﻮﻗﯿﻊ ‪The Promised Day is Come‬‬ ‫ﻗﺪ ﻇﻬﺮ ﯾﻮﻡم ﺍاﻟﻤﯿﻌﺎﺩد‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﻋﺰﯾﺰ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﺗﺮﺟﻤﮥ ﺟﻨﺎﺏب ﻧﺼﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻣﻮﺩد‪‬ﺕت(‪،‬‬ ‫ﻗﺮﻥن ﺑﺪﯾﻊ‬
‫ﮐﺘﺎﺏب "ﻗﺮﻥن ﺑﺪﯾﻊ" )ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا‪١۱۴٩۹ ،‬‬
‫ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‪) ،‬ﻣﺮﮐﺰ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪،‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﺣﯿﻔﺎ‪١۱٩۹٩۹۵ ،‬ﻡم(‬
‫ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ‪ ،‬ﭼﺎﭖپ ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﺁآﺯزﺭرﺩدﮔﺎﻥن‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻓﺮﺩدﻭوﺳﯿﻪ )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی‬ ‫ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻓﺮﺩدﻭوﺳﯿﻪ‬
‫ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح(‬
‫ﺭرﯾﺎﺽض ﻗﺪﯾﻤﯽ‪ ،‬ﮔﻠﺰﺍاﺭر ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ )ﭼﺎﭖپ ﺩدﻭوﻡم(‬ ‫ﮔﻠﺰﺍاﺭر‬
‫))‪University of Toronto Press Inc., Canada,‬‬
‫‪1995‬‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق​ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ ،‬ﮔﻨﺞ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥن )ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ‬ ‫ﮔﻨﺞ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥن‬
‫ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ١۱٢۲۴ ،‬ﺑﺪﯾﻊ(‬

‫‪404‬‬
‫ﺍاﹶَﻣﺔﹸُﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺭرﻭوﺣﯿ‪‬ﻪ ﺧﺎﻧﻢ )ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺍاﺯز ﺍاﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ :‬ﺍاﯾﺎﺩدﯼی ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‬ ‫ﮔﻮﻫﺮ ﯾﮑﺘﺎ‬
‫ﺍاﺑﻮﺍاﻟﻘﺎﺳﻢ ﻓﯿﻀﯽ(‪ ،‬ﮔﻮﻫﺮ ﯾﮑﺘﺎ )ﺑﺪﻭوﻥن ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﻭو ﻣﺤﻞ‪ ‬ﻃﺒﻊ(‬
‫ﻟﺌﺎﻟﯽ​ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ‪ ،‬ﺩدﺭر ‪ ٣۳‬ﺟﻠﺪ )ﻃﺒﻊ ﺑﺮﺯزﯾﻞ‪ :‬ﺝج ‪١۱٩۹٨۸۶ ،١۱‬ﻡم؛‬ ‫ﻟﺌﺎﻟﯽ​ﺍاﻟﺤﮑﻤﺔ‬
‫ﺝج ‪١۱٩۹٩۹٠۰ ،٢۲‬ﻡم؛ ﺝج ‪١۱٩۹٩۹١۱ ،٣۳‬ﻡم(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻟﻮﺡح ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬ ‫ﻟﻮﺡح ﺍاﺷﺮﺍاﻗﺎﺕت‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻟﻮﺡح ﺩدﻧﯿﺎ )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬ ‫ﻟﻮﺡح ﺩدﻧﯿﺎ‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﺗﻘﯽ‬ ‫ﻟﻮﺡح ﺷﯿﺦ‬
‫ﻣﺠﺘﻬﺪ ﺍاﺻﻔﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻌﺮﻭوﻑف ﺑﻪ ﻧﺠﻔﯽ )ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ‬
‫ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪ ١۱١۱٩۹ ،‬ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﻟﻮﺡح ﻣﺴﺘﺮ ﻣﻜﺴﻮﻝل )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺁآﻫﻨﮓ‬ ‫ﻟﻮﺡح ﻣﺴﺘﺮ ﻣﻜﺴﻮﻝل‬
‫ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺼﻮﺩد )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز‬ ‫ﻟﻮﺡح ﻣﻘﺼﻮﺩد‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻟﻮﺡح ﻣﻠﻜﻪ ﻭوﯾﻜﺘﻮﺭرﯾﺎ )ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‬ ‫ﻟﻮﺡح ﻣﻠﻜﻪ ﻭوﯾﻜﺘﻮﺭرﯾﺎ‬
‫ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﻠﻮﻙك ﻭو ﺭرﺅؤﺳﺎﯼی ﺍاﺭرﺽض(‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‪ ،‬ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺩدﺭر ‪ ٩۹‬ﺟﻠﺪ‬ ‫ﻣﺎﺋﺪﮤۀ ﺁآﺳﻤﺎﻧﯽ‬
‫)ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪١۱٢۲٨۸ ،‬ﻭو ‪ ١۱٢۲٩۹‬ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﲐ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‬
‫ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻧﺎﺯزﻝل ﺷﺪﻩه )ﻫﻮﻓﻬﺎﯾﻢ‪ :‬ﻟﺠﻨﮥ ﻣﻠﹼّﯽ‬
‫ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ‪ ١۱۵۶ ،‬ﺑﺪﯾﻊ‪ ٢۲٠۰٠۰٠۰ ،‬ﻡم(‬
‫ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻋﺎﻟﻢ )ﺍاﺯز ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺠﻠﮥ ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ‪ ،‬ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا‪،‬‬ ‫ﻣﺤﺒﻮﺏب ﻋﺎﻟﻢ‬
‫‪(١۱٩۹٩۹٣۳–١۱٩۹٩۹٢۲‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﻪ‪) ،‬ﭼﺎﭖپ ﭼﻬﺎﺭرﻡم‪ ،‬ﺁآﻟﻤﺎﻥن‬ ‫ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﻪ‬
‫‪(١۱٩۹٨۸۴‬‬

‫‪405‬‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء )ﮔﺮﺩدﺁآﻭوﺭرﯼی ﺧﺎﻧﻢ ﻛﻠﯿﻔﻮﺭرﺩد ﺑﺎﺭرﻧﯽ(‬ ‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت )ﻗﺎﻫﺮﻩه‪ ،‬ﻣﺼﺮ‪١۱٩۹٢۲٠۰ ،‬ﻡم(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺩدﺭر ‪٩۹‬‬ ‫ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‬
‫ﺟﻠﺪ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﲐ‪ ،‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ‬ ‫ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت‬
‫ﺍاﻭوﻟﲐ ﻋﺰ‪ ‬ﺍاﺳﻤﻪ ﺍاﻻﻋﻠﲐ )ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻠﹼّﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪،‬‬
‫‪ ١۱٣۳۴‬ﺑﺪﯾﻊ‪ ١۱٩۹٧۷٨۸ ،‬ﻡم(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ )ﻟﺠﻨﮥ‬ ‫ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر‬
‫ﻣﻠﹼّﯽ ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ‪ ،‬ﻻﻧﮕﻨﻬﺎﯾﻦ‪،‬‬
‫ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪ ١۱۴١۱ ،‬ﺑﺪﯾﻊ(‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت‬ ‫ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‪ ،‬ﺩدﺭر ‪ ۶‬ﺟﻠﺪ‬
‫)ﺝج ‪ ،١۱‬ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی‪ ،‬ﻭوﯾﻠﻤﺖ‪ ،‬ﺍاﯾﻠﯿﻨﻮﯼی‪،‬‬
‫‪١۱٩۹٧۷٩۹‬ﻡم؛‬
‫ﺝج ‪ ،٢۲‬ﻣﺮﮐﺰ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪١۱٩۹٨۸۴ ،‬ﻡم؛‬
‫ﺝج ‪ ،٣۳‬ﻟﺠﻨﮥ ﻧﺸﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ ﻭو ﻋﺮﺑﯽ‪،‬‬
‫ﻻﻧﮕﻨﻬﺎﯾﻦ‪ ،‬ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪١۱٩۹٩۹٢۲ ،‬ﻡم؛‬
‫ﺝج ‪ ،۴‬ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪٢۲٠۰٠۰٠۰ ،‬ﻡم؛‬
‫ﺝج ‪ ،۵‬ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪٢۲٠۰٠۰٣۳ ،‬ﻡم؛‬
‫ﺝج ‪ ،۶‬ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕت ﺍاﻣﺮﯼی ﺁآﻟﻤﺎﻥن‪٢۲٠۰٠۰۵ ،‬ﻡم(‬
‫ﻧﻈﻢ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺻﺎﺩدﺭرﻩه ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ‬ ‫ﻧﻈﻢ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ‪ ‬ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭو ﺍاﻗﺘﺒﺎﺱس ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﻓﺘﺢ​ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫)ﻣﺆﺳ‪‬ﺴﮥ ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ‪ ،‬ﮐﺎﻧﺎﺩدﺍا‪١۱٩۹٨۸٩۹ ،‬ﻡم(‬
‫ﻧﻤﻮﻧﮥ ﺣﯿﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ )ﻧﺸﺮ ﺳﻮﻡم(‪) ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪ ،‬ﺍاﯾﺮﺍاﻥن(‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﮥ ﺣﯿﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ‬

‫‪406‬‬
‫ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺂﺧﺬ‬
‫ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻧﺼﺮﺕت‪ ،‬ﺁآﯾﯿﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻭو ﯾﺎﺩدﮔﯿﺮﯼی )ﺟﻬﺎﺩد‬ ‫ﺁآﯾﯿﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ‬
‫ﺩدﺍاﻧﺸﮕﺎﻫﯽ‪ ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪(١۱٣۳٧۷١۱ ،‬‬
‫ﻓﺮﯾﺪﻭوﻥن ﺁآﺩدﻣﯿ‪‬ﺖ‪ ،‬ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺗﺮﻗﹼّﯽ ﻭو ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻗﺎﻧﻮﻥن ﻋﺼﺮ‬ ‫ﺍاﻧﺪﯾﺸﮥ ﺗﺮﻗﹼّﯽ‬
‫ﺳﭙﻬﺴﺎﻻﺭر‬
‫)ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺧﻮﺍاﺭرﺯزﻣﯽ‪ ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪(١۱٣۳۵١۱ ،‬‬
‫ﻧﺎﻇﻢ​ﺍاﻻﺳﻼﻡم ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ )ﺑﻪ ﺍاﻫﺘﻤﺎﻡم ﻋﻠﯽ​ﺍاﮐﺒﺮ ﺳﻌﯿﺪﯼی‬ ‫ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺑﯿﺪﺍاﺭرﯼی‬
‫ﺳﯿﺮﺟﺎﻧﯽ(‪ ،‬ﺗﺎﺭرﯾﺦ ﺑﯿﺪﺍاﺭرﯼی ﺍاﯾﺮﺍاﻧﯿﺎﻥن )ﭼﺎﭖپ ﺳﻮ‪‬ﻡم(‬
‫)ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺁآ ﮔﺎﻩه‪ ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪(١۱٣۳۶١۱ ،‬‬
‫ﺍاﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺭرﺍاﺋﯿﻦ‪ ،‬ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﻠﮑﻢ ﺧﺎﻥن )ﭼﺎﭖپ ﺩدﻭو‪‬ﻡم(‬ ‫ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﻠﮑﻢ ﺧﺎﻥن‬
‫)ﺑﻨﮕﺎﻩه ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﯽ ﺻﻔﯽ​ﻋﻠﯽ​ﺷﺎﻩه‪ ،‬ﻃﻬﺮﺍاﻥن‪(١۱٣۳۵٣۳ ،‬‬
‫ﺍاﺣﻤﺪ ﺳﯿ‪‬ﺎﺡح‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺰﺭرﮒگ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﻮﯾﻦ )ﻣﺠﻠﹼّﺪ ‪ ٣۳‬ﻭو ‪(۴‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺰﺭرﮒگ‬
‫)ﮐﺘﺎﺑﻔﺮﻭوﺷﯽ ﺍاﺳﻼﻡم(‬
‫ﺩدﮐﺘﺮ ﺳﯿ‪‬ﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺳﺠ‪‬ﺎﺩدﯼی‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻠﻮﻡم ﻋﻘﻠﯽ‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻠﻮﻡم ﻋﻘﻠﯽ‬
‫)ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺍاﻧﺠﻤﻦ ﺍاﺳﻼﻣﯽ ﺣﮑﻤﺖ ﻭو ﻓﻠﺴﻔﮥ ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‪،‬‬
‫‪(١۱٣۳۶١۱‬‬

‫‪407‬‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺍاﻭو‪‬ﻝل‬
‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‬ ‫"ﻣﻦ ﻋﺮﻑف ﻧﻔﺴﻪ ﻓﻘﺪ ﻋﺮﻑف ﺭرﺑ‪‬ﻪ"‬
‫ﺳﻠﻤﺎﻥن​ﭘﻮﺭر‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺑﻬﻤﺮﺩدﯼی‬ ‫ﺑﯿﻦﺍاﻟﺤﺮﻣﯿﻦ‬
‫ﺻﺤﯿﻔﮥ ​‬
‫ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺑﯿﺎﻧﻮ ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﺑﻪ ﺍاﻫﻞ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﻣﺮﺍاﺗﺐ ﺳﺒﻌﻪ ﻭو ﺣﺪﯾﺚ ﻣﺸﯿ‪‬ﺖ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب ﻋﻬﺪﯼی‬
‫ﺍاﻧﮕﯿﺰﮤۀ "ﺣﻮﺭرﯾ‪‬ﻪ" ﯾﺎ "ﺩدﺋﯿﻨﺎ" ﻭو "ﺩدﯾﻦ" ﻭو ﺭر ‪‬ﺩد‬
‫ﮐﺎﻣﺮﺍاﻥن ﺍاﻗﺒﺎﻝل‬ ‫ﭘﺎﯼی ﻓﮑﺮ ﻣﺰﺩدﯾﺴﻨﺎ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻣﻼﺡح​ﺍاﻟﻘﺪﺱس‬
‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‬ ‫ﺍاﺳﺮﺍاﺭر ﻋﻠﻢ ﻭو ﺣﮑﻤﺖ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻣﻔﯿﺪﯼی‬
‫ﺍاﯾﺮﺝج‬ ‫ﺍاﺣﻮﺍاﻝل ﻭو ﺧﺪﻣﺎﺕت ﺣﺎﺝج ﻣﻬﺪﯼی ﺍاﺭرﺟﻤﻨﺪ‬
‫ﺍاﯾﻤﻦ‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭو‪‬ﻡم‬
‫ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﻧﺼﻮﺹص‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﺍاﯾﺮﺝج‬ ‫ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺩدﯾﻦ ﻭو ﻣﺄﻣﻮﺭرﯾﺖ ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﯾﻤﻦ‬
‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‬ ‫ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻧﺎﺭر ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﺳﻠﻤﺎﻥن ﭘﻮﺭر‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﻨﺰﻟﻪ ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﻗﺼﯿﺪﮤۀ ﺭرﺷﺦ ﻋﻤﺎ‬

‫‪408‬‬
‫ﺩدﺍاﺭرﯾﻮﺵش‬ ‫ﻓﺮﻕق ﻣﺘﺼﻮ‪‬ﻓﮥ ﮐﺮﺩدﺳﺘﺎﻥن ﺩدﺭر ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺑﻐﺪﺍاﺩد‬
‫ﻣﻌﺎﻧﯽ‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬ ‫ﻫﻔﺖ ﻭوﺍاﺩدﯼی‬

‫ﺍاﺯز ﻣﺴﮑﻦ ﺧﺎﮐﯽ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ‬ ‫ﻣﺂﺧﺬ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻨﻘﻮﻝل ﺩدﺭر ﻫﻔﺖ ﻭوﺍاﺩدﯼی‬
‫ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ‬ ‫ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺟﻮﺍاﻫﺮ ﺍاﻻﺳﺮﺍاﺭر‬
‫ﺑﻬﻤﺮﺩدﯼی‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﯾﻘﺎﻥن‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﻣﺴﺘﻐﺎﺙث‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺵش ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻭو ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻣﻮﺍاﺿﯿﻊ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ‬
‫ﺣﺒﯿﺐ‬ ‫ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‪ ،‬ﺩدﻭوﺭرﺍاﻥن ﻃﻬﺮﺍاﻥن – ﺑﻐﺪﺍاﺩد )‪(١۱٨۸۶٣۳ – ١۱٨۸۵٣۳‬‬
‫ﺭرﯾﺎﺿﺘﯽ‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺳﻮ‪‬ﻡم‬
‫ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺍاﯾ‪‬ﺎﻡم ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ‬ ‫ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﯽ ﺩدﺭر ﻟﻮﺡح ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺑﻪ ﺍاﻋﺰﺍاﺯز ﻣﻼ‪ ‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮ‪‬ﺣﯿﻢ‬
‫ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬
‫ﺍاﯾﺮﺝج‬ ‫ﺗﻮﺻﯿﻒ ﮐﻠﻤﺔ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﯾﻤﻦ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﺫذﯾﻠﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺍاﺣﮑﺎﻡم‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻣﻌﯿﻦ‬ ‫ﺑﺮﺭرﺳﯽ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻗﺼﯿﺪﮤۀ ﺗﺎﺋﯿﮥ ﮐﺒﺮﯼی ﻭو ﻗﺼﯿﺪﮤۀ ﻋﺰ‪ ‬ﻭوﺭرﻗﺎﺋﯿﻪ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻧﯽ‬

‫‪409‬‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ‬ ‫ﻟﻮﺡح ﮐﻞ​ﺍاﻟﻄ‪‬ﻌﺎﻡم ﻧﺎﺯزﻝل ﺍاﺯز ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﺩدﺭر ﺩدﺍاﺭرﺍاﻟﺴ‪‬ﻼﻡم‬
‫ﺑﻬﻤﺮﺩدﯼی‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﯿﺎﺕت‬ ‫ﮔﻠﮕﺸﺘﯽ ﺩدﺭر ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﭼﻬﺎﺭر ﻭوﺍاﺩدﯼی‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﻣﺜﻨﻮﯼی ﻣﺒﺎﺭرﮎک‬
‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺳﻠﻄﺎﻥن ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﺳﻠﻤﺎﻥن ﭘﻮﺭر‬
‫ﻧﺎﺩدﺭر ﺳﻌﯿﺪﯼی‬ ‫ﮐﺘﺎﺏب ﺑﺪﯾﻊ ﻭو ﻣﺴﺄﻟﮥ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺑﯿﺎﻥن‬
‫ﺣﺒﯿﺐ‬ ‫ﻧﻈﺮ ﺍاﺟﻤﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺩدﺭر ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل ﻭو ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ‬
‫ﺭرﯾﺎﺿﺘﯽ‬
‫ﺭرﺷﺤﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻥن ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﺍاﺳﻼﻣﺒﻮﻝل – ﺍاﺩدﺭرﻧﻪ )‪(١۱٨۸۶٨۸ –١۱٨۸۶٣۳‬‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﭼﻬﺎﺭرﻡم‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺳﺮﯾﻊ ﺑﺮ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻋﻤﺪﻩه ﺩدﺭر ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﻠﻮﮎک ﻭو ﺭرﺅؤﺳﺎ ﻭو ﺯزﻋﻤﺎﯼی ﺩدﻧﯿﺎ‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻏﺼﻦ ﻭو ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺡح​ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬ ‫ﺯزﻣﯿﻨﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻟﻮﺡح ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻕق‬
‫ﺧﻮﺷﺒﯿﻦ‬
‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻣﻮﺍاﺿﯿﻊ ﺍاﺳﺎﺳﯽ ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک ﺣﮑﻤﺖ‬
‫ﺳﻠﻤﺎﻥن ﭘﻮﺭر‬
‫ﻣﻮﻧﺎ‬ ‫ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻭو ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﺍاﺷﺮﻑف‬
‫ﻋﻠﯿﺰﺍاﺩدﻩه‬

‫‪410‬‬
‫ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﻗﻬﺮﯾ‪‬ﻪ ﺑﻪ ﺯزﻋﻤﺎﯼی ﻋﺜﻤﺎﻧﯽ‬
‫ﺳﯿﺎﻣﮏ‬ ‫ﻟﻮﺡح ﺭرﺋﯿﺲ ﻭو ﻟﻮﺡح ﻓﺆﺍاﺩد‬
‫ﺫذﺑﯿﺤﯽ​ﻣﻘﺪﹼّﻡم‬
‫ﺍاﯾﺮﺝج ﺍاﯾﻤﻦ‬ ‫ﺷﺄﻥن ﻭو ﻟﺰﻭوﻡم ﺍاﺟﺮﺍاﯼی ﺍاﺣﮑﺎﻡم ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻣﻌﯿﻦ‬ ‫ﻣﻼﺣﻈﺎﺗﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻭو ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻨﺖ ﮐﻨﺰ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻧﯽ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ‬ ‫ﻧﻈﺮﯼی ﺑﺮ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‬
‫ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﮐﺎﻣﺮﺍاﻥن‬ ‫ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﺑﻐﺪﺍاﺩدﯼی‬
‫ﺍاﻗﺒﺎﻝل‬
‫ﺭرﺷﺤﺎﺕت ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻭو ﺗﺪﻭوﯾﻦ‪ :‬ﻭوﺣﯿﺪ‬ ‫ﺍاﻟﻒ – ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﻤﯿﺪ ﺍاﺷﺮﺍاﻕق​ﺧﺎﻭوﺭرﯼی‬
‫ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺏب – ﻧﻘﻄﻪ ﻭو ﺣﺮﻑف ﺩدﺭر ﻣﻌﺎﺭرﻑف ﺑﯿﺎﻧﯽ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺝج – ﺳﺮﺍاﺝج ﻭو ﺳﺮ‪‬ﺍاﺝج‬
‫ﻧﺎﻣﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﻮﺳﯽ ﺁآﻗﺎﯼی ﮐﻠﯿﻢ‬
‫​‬ ‫ﺩد –‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺑﻬﻤﺮﺩدﯼی‬ ‫ﺑﻪ ﺫذﺑﯿﺢ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ‬
‫ﺷﺮﺡح ﺗﺸﺮ‪‬ﻑف ﻣﯿﺮﺯزﺍا ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻫﺎﺋﯽ ﺑﻪ‬
‫ﺣﻀﻮﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺟﻞ‪ ‬ﺟﻼﻟﻪ‬
‫ﻣﻮﻫﺒﺖ​ﺍاﻟ‪‬ﻪ ﻫﺎﺋﯽ‬
‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻭوﺍاﺋﻞ ﺩدﻭوﺭرﮤۀ ﻋﮑﹼّﺎ )‪١۱٣۳٠۰٠۰ –١۱٢۲٨۸۵‬ﻫ‪.‬ﻕق‪(.‬‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﭘﻨﺠﻢ‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ​ﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ "ﺑﺴﯿﻂ ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ"‬

‫‪411‬‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﺭرﺍاﻫﻨﻤﺎﺋﯽ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ "ﺑﺴﯿﻂ ﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ"‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﻣﺠﻤﻠﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ "ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻓﺮﺩدﻭوﺳﯿﻪ"‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﺳﻪ ﻟﻮﺡح ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﺳﺘﺪﻻﻟﯽ ﺟﻤﺎﻝل‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺍاﻗﺪﺱس ﺍاﺑﻬﯽ ﻭو ﺩدﻟﯿﻞ ﺣﮑﻤﺖ‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻣﻮﺍاﺿﯿﻊ ﺯزﯾﺎﺭرﺕت​ﻧﺎﻣﮥ‬
‫ﺳﻠﻤﺎﻥنﭘﻮﺭر‬
‫​‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕت ﺳﯿﺪ ﺍاﻟﺸﻬﺪﺍاﺀء‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ "ﻟﻮﺡح ﺩدﻧﯿﺎ"‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻟﺰ‪‬ﯾﺎﺭرﺓة‬
‫ﻣﻮﻧﺎ‬ ‫)ﺯزﯾﺎﺭرﺕت​ﻧﺎﻣﮥ ﺟﻨﺎﺏب ﺑﺎﺏب​ﺍاﻟﺒﺎﺏب(‬
‫ﻋﻠﯿﺰﺍاﺩدﻩه‬
‫ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط ﻣﯿﺎﻥن ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﻣﺘﻤ‪‬ﻢ ﺁآﻥن‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺍاﺩدﻋﯿﮥ ﺷﻔﺎ ﻭو ﺍاﺩدﻋﯿﮥ‬
‫ﮐﯿﺎﻥن‬ ‫ﻣﺨﺼﻮﺻﻪ ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺳﻌﺎﺩدﺕت‬
‫ﺯزﯾﺎﺭرﺕتﻧﺎﻣﻪ‬
‫​‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺩدﻭو‬
‫ﺁآﺭرﻣﯿﻦ‬ ‫ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﺍاﺷﺮﺍاﻗﯽ‬
‫ﻓﺘﺤﯿﻪ ﺭرﺷﯿﺪﯼی‬ ‫ﺷﺮﺣﯽ ﺩدﺭر ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﻭو ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﻣﺮﯾﻢ‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺷ‪‬ﺸﹸُﻢ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫"ﻗﯿﻮﻡمﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء"‬
‫​‬ ‫ﮐﻠﹼّﯿﺎﺕت ﻣﻘﺪﹼّﻣﺎﺗﯽ ﺩدﺭرﺑﺎﺭرﮤۀ‬
‫ﻣﻬﺮﯼی ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﻧﻈﺮﯼی ﺑﺮ ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت ﺭرﺳﺎﻟﮥ ﺩدﻻﺋﻞ ﺳﺒﻌﻪ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﺍاﺯز ﻣﺪﻧﯿ‪‬ﻪ ﺗﺎ ﺳﯿﺎﺳﯿ‪‬ﻪ‪ -١۱ :‬ﺭرﺳﺎﻟﺔ ﻣﺪﻧﯿﻪ‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬

‫‪412‬‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫‪ -٢۲‬ﺭرﺳﺎﻟﺔ ﺳﯿﺎﺳﯿﻪ‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺧﻄﺎﺏب ﺑﻪ ﯾﺎﺭرﺍاﻥن ﭘﺎﺭرﺳﯽ‬
‫ﻉع‪.‬‬ ‫ﻭو ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﭘﺎﺭرﺳﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺍاﯾﺮﺍاﻥن‬
‫ﺻﺎﺩدﻗﯿﺎﻥن‬
‫ﻓﺘﺤﯿﻪ ﺭرﺷﯿﺪﯼی‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺑﺴﻤﻠﻪ‬
‫ﺁآﺭرﻣﯿﻦ ﺍاﺷﺮﺍاﻗﯽ‬ ‫ﻟﻮﺣﯽ ﺩدﺭر ﺷﺮﺡح "ﻻﯾﺴﻌﻨﯽ‪".​.​.‬‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬ ‫ﻣﺎﺀءﺍاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼیﻧﯿﺎ‬
‫​‬ ‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﻣﻘﺎﻟﮥ ﺷﺨﺼﯽ ﺳﯿﺎﺡح‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬ ‫ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﻭو ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﻣﻨﺎ‬ ‫ﺳﯿﻤﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻣﺴﯿﺢ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻋﻠﯿﺰﺍاﺩدﻩه‬
‫ﻧﺎﻣﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺟﻨﺎﺏب‬
‫​‬ ‫ﭘﺎﺳﺨﯽ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﭘﺮﺳﺶ‪:‬‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﻧﺒﯿﻞﺍاﮐﺒﺮ‬
‫​‬ ‫ﺁآﻗﺎ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﻋﻠﯽ‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮﺍاﯼی ﻣﻄﺎﻟﻌﮥ ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬
‫ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬
‫ﻣﻬﺮﯼی‬ ‫ﻧﻈﺮﯼی ﺍاﺟﻤﺎﻟﯽ ﺑﺮ ﻣﻨﺪﺭرﺟﺎﺕت "ﺻﺤﯿﻔﮥ ﻋﺪﻟﯿﻪ"‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﻧﻈﺮﯼی ﺑﺮ ﻣﺤﺘﻮﺍاﯼی ﻟﻮﺡح ﻣﺒﺎﺭرﮎک "ﺍاﻓﻼﮐﯿﻪ"‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﺗﺸﺮﯾﻊ ﻭو ﺗﺒﯿﯿﻦ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﻋﻠﻢ ﻭو ﻋﻠﻤﺎﺀء ﺍاﺯز ﻣﻨﻈﺮ ﺣﺼﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻨﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﻮﺭرﺩد ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز‬
‫ﻣﻮﻧﺎ‬ ‫ﺁآﯾﺎﺕت ﻗﺮﺁآﻥن ﻭو ﺍاﺣﺎﺩدﯾﺚ ﺍاﺳﻼﻣﯽ‬
‫ﻋﻠﯿﺰﺍاﺩدﻩه‬

‫‪413‬‬
‫ﺑﻬﺎﺀءﺍاﻟ‪‬ﻪ ﺩدﺭر‬
‫​‬ ‫ﺟﻠﻮﻩه​ﻫﺎﯾﯽ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت‬
‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼی ﻧﯿﺎ‬
‫ﺟﻠﻮﻩهﻫﺎﯼی ﺣﯿﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺩدﺭر ﺯزﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫​‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ‬
‫ﺳﺎﻣﯽ)ﮐﺎﻭوﯾﺎﻧﯽ(‬
‫​‬ ‫ﻓﻼﻭوﺭر​‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﺗﺄﻣ‪‬ﻠﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻋﻠﻢ ﺗﻌﻘﹼّﻠﯽ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﻫﺸﺘﻢ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺳﻮﺭرﮤۀ ﻏﺼﻦ‬
‫ﺳﻨﺎﺀء ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﻫﻮﺩدﺝج‬
‫ﻣﻬﺮﯼی‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ ﺍاﺯز ﺧﻄﺎﺑﺎﺕت ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ̍ ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎﯼی ﻣﻌﺎﻧﺪ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﺍاﻭوﻟﯽ‬
‫̍‬ ‫ﺳﯿﺮ ﺗﺪﺭرﯾﺠﯽ ﻧﺰﻭوﻝل ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﭘﯿﺎﻡم​ﻫﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ̍ ﺑﻪ ﺣﮑﺎﻡم ﺯزﻣﺎﻥن‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﺍاﻭوﻟﯽ‬
‫̍‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍاﯼی ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ‬
‫​‬ ‫ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﯽ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ‬ ‫ﺑﺤﺜﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﺗﻮﻗﯿﻊ ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ̍ ﺩدﺭر ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬
‫ﺗﻮﺭرﺝج‬ ‫ﻧﻈﺮﯾﮥ ﻫﻨﺮ ﺩدﺭر ﺩدﻭو ﺁآﺋﯿﻦ ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﻣﯿﻨﯽ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﺩدﻭو ﻧﺪﺍاﯼی ﻧﺠﺎﺡح ﻭو ﻓﻼﺡح‬

‫‪414‬‬
‫ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﻭو ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﻋﻤ‪‬ﻪ‬
‫ﻋﻼﺀءﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ​ﻗﺪﺱس‬
‫ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼیﻧﯿﺎ‬
‫​‬ ‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﻧﻘﻄﮥ ﺑﯿﺎﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻃﻠﻌﺖ ﭘﯿﻤﺎﻥن‬
‫ﻓﺮﺍاﻧﮏ‬ ‫ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻠﮏ ﻭو ﺟﻬﺎﻥن ﻣﻠﮑﻮﺕت‬
‫ﻧﯿﮑﻮﮐﺎﺭر‬
‫ﺷﺮﺍاﺭرﻩه‬ ‫ﻣﺤﺒ‪‬ﺖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺗﺎﺝج​ﺗﺮﻗﹼّﯽ‬
‫ﻓﺘﺤﯿﻪ‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﭘﺮﺳﺶ‪ :‬ﭘﮋﻭوﻫﺸﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫​ﺷﯿﺮﺍاﺯزﯼی‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﻧﻬﻢ‬
‫ﺷﯿﻮﺍا ﺍاﻟﻬﯿﻮﻥن‬ ‫ﺭرﻭوﺍاﺑﻂ ﻭو ﺭرﻓﺘﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺑﺎ ﺍاﻓﺮﺍاﺩد‬
‫ﺁآﺭرﻣﯿﻦ‬ ‫ﮐﺮﯾﻢﺧﺎﻥن ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﺑﺎﺑﯽ ﻭو ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫​‬ ‫ﺍاﺭرﺗﺒﺎﻁط‬
‫ﺍاﺷﺮﺍاﻗﯽ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﻣﻘﺪﹼّﻣﻪ​ﺍاﯼی ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕت ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﺟﻠﻮﻩه​ﻫﺎﺋﯽ ﺍاﺯز ﺳﯿﻤﺎﯼی ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺩدﺭر ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﯾﺸﺎﻥن‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼی​ﻧﯿﺎ‬
‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺭرﻭوﺡح ﻭو ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺗﻨﺎﺳﺦ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪﻗﺎﺳﻢ ﺑﯿﺎﺕت‬
‫ﻭو ﺳﺎﻃﻊ ﺑﯿﺎﺕت‬
‫ﻻﺩدﻥن ﭘﺎﮐﺪﺍاﻣﻦ‬ ‫ﻣﺮﺣﺒﺎ! ﻣﺮﺣﺒﺎ!‬
‫ﻓﺮﯾﺪ‬ ‫ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﻭو ﺍاﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻟﻮﺡح ﺍاﺣﺘﺮﺍاﻕق‬
‫ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﻟﻮﺡح ﻻﻫﻪ ﻭو ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺩدﯾﮕﺮ ﻣﺮﺑﻮﻁط ﺑﻪ ﺻﻠﺢ ﻋﻤﻮﻣﯽ‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬

‫‪415‬‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﺍاﺑﻄﺎﻝل ﺧﺮﺍاﻓﺎﺕت ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ‬ ‫ﺳﯿﺮﯼی ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬

‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻘﺎﻻﺕت ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن‪ ،‬ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻫﻢ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﻧﻈﺮﯼی ﺍاﺟﻤﺎﻟﯽ ﺩدﺭر ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﺭرﺿﻮﺍاﻥن​ﺍاﻟﻌﺪﻝل‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﺷﺮﺣﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﮐﺘﺎﺏب​ﺍاﻻﺳﻤﺎﺀء‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬ ‫ﺷﺮﺡح ﺣﺪﯾﺚ ﮐﻨﺖ ﮐﻨﺰ ﺍاﺯز ﺣﻀﺮﺕت ﺍاﻋﻠﯽ‬

‫ﻣﻬﺮﯼی‬ ‫ﺗﻮﻗﯿﻌﺎﺕت ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ ﻧﺎﺯزﻟﻪ ﺑﻪ ﺍاﻓﺘﺨﺎﺭر ﺧﺎﻝل ﺍاﮐﺒﺮ‬
‫​ﻣﺂﺧﺬ ﭼﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب "ﺑﯿﺎﻥن ﻓﺎﺭرﺳﯽ"‬ ‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬
‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﮐﻠﻤﺎﺕت ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ‪ :‬ﺳﯿﺮ ﺍاﺯز ﻧﻘﺺ ﺑﻪ ﺳﻮﯼی ﮐﻤﺎﻝل‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼی​ﻧﯿﺎ‬
‫ﻋﻠﯿﺰﺍاﺩدﻩه‬ ‫ﺳﻨﺎ‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺳﻮﺭرﺓةﺍاﻟﺒﯿﺎﻥن‬
‫ﺭرﻭوﺣﺎﻧﯽ‬
‫ﻣﯿﻨﺎ‬ ‫ﮐﻼﻣﯽ ﭼﻨﺪ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﯾﮑﯽ ﺍاﺯز ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺟﻤﺎﻝل ﺍاﺑﻬﯽ‬
‫ﯾﺰﺩدﺍاﻧﯽ‬
‫ﻋﻠﯽ‬ ‫ﺻﻠﺢ ﺍاﺻﻐﺮ ﻭو ﺻﻠﺢ ﺍاﻋﻈﻢ‬
‫ﻧﺨﺠﻮﺍاﻧﯽ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻋﺪﻝل ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﺩدﺳﺘﻮﺭر ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ‬ ‫ﺁآﯾﺎﺕت‪ :‬ﻣﻌﯿﺎﺭر ﺳﻨﺠﺶ ﺣﻘﹼّﺎﻧﯿ‪‬ﺖ ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬

‫‪416‬‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﺍاﺳﻨﺎﺩد ﺭرﻭوﺯزﻥن ﺩدﺭر ﺁآﺭرﺷﯿﻮ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎﻥن‬
‫ﯾﻮﻟﯽ ﺍاﯾﻮﺍاﻧﺴﯿﺎﻥن‬ ‫ﺳﻦﭘﺘﺮﺯزﺑﻮﺭرﮒگ‬
‫ﻋﻠﻮﻡم ﺭرﻭوﺳﯿﻪ ﺩدﺭر ​‬
‫ﺷﺮﺍاﺭرﻩه‬ ‫ﺣﻔﻆ ﺍاﺳﺘﻘﻼﻝل ﺍاﻃﻔﺎﻝل ﺩدﺭر ﺗﺤﺮ‪‬ﯼی ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭو ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺫذﺑﯿﺤﯿﺎﻥن‬
‫ﺩدﻓﺘﺮ ﯾﺎﺯزﺩدﻫﻢ‬
‫ﻟﻮﺡح ﻫﺮﺗﯿﮏ )ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ(‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻟﻮﺡح ﻫﺮﺗﯿﮏ‬
‫ﻣﻬﺮﯼی‬ ‫ﻣﻌﺮ‪‬ﻓﯽ ﮐﺘﺎﺏب "ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕت ﺁآﯾﺎﺕت ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ"‬
‫ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ‬ ‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺁآﯾﮥ ﻧﻮﺭر ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﺣﻀﺮﺕت ﻧﻘﻄﮥ ﺍاﻭوﻟﯽ‬
‫ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻣﻼ‪ ‬ﻋﺒﺪﺍاﻟﺮﺯزﺍاﻕق‬
‫ﻋﻼﺀءﺍاﻟﺪﯾ‪‬ﻦ ﻗﺪﺱس‬
‫ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ‬
‫ﻣﻨﺎ ﻋﻠﯿﺰﺍاﺩد ﻩه‬ ‫​ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﻟﻮﺡح ﻇﻬﻮﺭر ﺍاﺯز ﺁآﺛﺎﺭر ﻗﻠﻢ ﺍاﻋﻠﯽ‬
‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﻋﺪﺍاﻟﺖ ﺳﻼﻃﯿﻦ ﺩدﺭر ﮐﻼﻡم ﺭرﺏب‪​‬ﺍاﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼی​ﻧﯿﺎ‬
‫ﻋﻠﯽ‬ ‫ﻋﻬﺪ ﻭو ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻧﺨﺠﻮﺍاﻧﯽ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﻧﻘﺸﮥ ﻣﻠﮑﻮﺗﯽ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر‬ ‫ﺳﻮﺍاﺑﻖ ﻓﺮﺍاﻣﯿﻦ ﻣﻠﮑﻮﺗﯽ ﺩدﺭر ﺍاﺩدﯾﺎﻥن ﻗﺒﻞ ﻭو ﺩدﺭر ﻋﻬﺪ ﺍاﻋﻠﯽ ﻭو ﻋﻬﺪ ﺍاﺑﻬﯽ‬
‫ﺭرﺍاﺳﺦ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﻣﻔﻬﻮﻡم ﻭو ﻧﻘﺶ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ​ﺭرﯾﺰﯼی ﺩدﺭر ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺍاﺧﻼﻕق ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﺷﺮﺍاﺭرﻩه‬ ‫ﻭوﺣﺪﺕت ﺩدﺭر ﮐﺜﺮﺕت‬
‫ﺫذﺑﯿﺤﯿﺎﻥن‬
‫ﮊژﯾﻼ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭرﯼی‬ ‫ﺭرﺍاﻩه ﻭو ﺭرﻭوﺷﻬﺎﯼی ﺗﻔﮑﹼّﺮ ﻭو ﺗﻌﻤ‪‬ﻖ ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﺍاﻟﻬﯽ‬

‫‪417‬‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬ ‫ﺍاﺯز ﺭرﺍاﻫﺰﻧﯽ ﺗﺎ ﺭرﻫﺮﻭوﯾﯽ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﺣﺮﻭوﻑف ﺍاﺧﺘﺼﺎﺭرﯼی ﺩدﺭر ﺁآﺛﺎﺭر ﻣﺒﺎﺭرﮐﻪ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻣﺤﻤﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺍاﺭرﮐﺎﻥن ﺍاﺭرﺑﻌﮥ ﺑﯿﺖ ﺗﻮﺣﯿﺪ‬
‫ﻣﺤﻤﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺟﻦ‪ ‬ﻭو ﺍاﺟﻨﹼّﻪ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ‬ ‫ﯾﮏ ﻧﺎﻣﮥ ﺗﺎﺭرﯾﺨﯽ ﺍاﺯز ﺟﻨﺎﺏب ﻣﺤﺐ‪​‬ﺍاﻟﺴﻠﻄﺎﻥن‬
‫ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬
‫ﻭوﺣﯿﺪ ﺭرﺃأﻓﺘﯽ‬ ‫ﻣﺴﻤ‪‬ﻂ ﻣﺴﻌﻮﺩد ﻗﺰﻭوﯾﻨﯽ‬

‫ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﻣﺨﺘﺼﺮﯼی ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﺭرﺣﻤﺖ‬
‫ﻣﻨﺎ ﻋﻠﯿﺰﺍاﺩدﻩه‬ ‫ﻣﺮﻭوﺭرﯼی ﺑﺮ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺷﻌﺮﺍاﺕت‬
‫ﺳﺨﻨﯽ ﺩدﺭر ﺑﺎﺭرﮤۀ ﻟﻮﺡح ﻗﻨﺎﻉع‬
‫ﻋﻼﺀءﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ‬
‫ﻗﺪﺱس ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ‬
‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق‬ ‫ﻣﻘﺎﻡم ﺍاﻟﻮﻫﯿﺖ ﻭو ﻋﺒﻮﺩدﯾﺖ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭر‬
‫ﺍاﯾﺰﺩدﯼیﻧﯿﺎ‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻭو ﺗﺤﺮﯾﺮ ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﺟﺎﯾﮕﺎﻩه ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺩدﺭر ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬ ‫ﺁآﻓﺘﺎﺏب ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﺁآﺳﻤﺎﻥن ﻋﻘﻼﻧﯽ‬
‫ﻧﺎﺻﺮ ﻧﺒﯿﻠﯽ‬ ‫ﺍاﺩدﺭرﺍاﮐﺎﺕت ﻋﺎﻟﻢ ﺍاﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩدﺭر ﭘﺮﺗﻮ ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء‬
‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق ﺍاﯾﺰﺩدﯼیﻧﯿﺎ‬ ‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺭرﻣﻮﺯز ﻣﻨﺪﺭرﺝج ﺩدﺭر "ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻘﺪﹼّﺱس"‬
‫ﻓﺎﺭرﻭوﻕق ﺍاﯾﺰﺩدﯼی‬ ‫ﺏب‪‬ﺍاﻟﺒﯿ‪‬ﻨﺎﺕت‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺑﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﺩدﺭر ﮐﻼﻡم ﻣﺮﮐﺰ ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺭر ​‬
‫ﻧﯿﺎ‬
‫ﻋﻼﺀءﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻉع "ﺟﺮﻡم‪ ،‬ﻣﺠﺮﻡم‪ ،‬ﻭو ﻣﺠﺎﺯزﺍاﺕت" ﺩدﺭر ﮐﺘﺎﺏب ﻣﻔﺎﻭوﺿﺎﺕت‬
‫ﻗﺪﺱس ﺟﻮﺭرﺍاﺑﭽﯽ‬
‫ﻓﺮﯾﺪﺍاﻟﺪﹼّﯾﻦ ﺭرﺍاﺩدﻣﻬﺮ‬ ‫ﺻﻔﯿﺮ ﺳﯿﻤﺮﻍغ‬
‫ﻣﻨﺎ ﺧﺎﺩدﻣﯽ‬ ‫ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺯزﻧﺪﮔﯽ ﻟﻮﺭرﺍا ﺩدﺭرﯾﻔﻮﺱس– ﺑﺎﺭرﻧﯽ‬

‫‪418‬‬
‫ﺷﺎﭘﻮﺭر ﺭرﺍاﺳﺦ‬ ‫ﻫﯿﭙﻮﻟﯿﺖ ﺩدﺭرﯼیﻓﻮﺱس‪ :‬ﺑﺰﺭرﮔﻤﺮﺩدﯼی ﺍاﺯز ﻣﺒﺸﹼّﺮﯾﻦ ﻣﯿﺜﺎﻕق‬
‫ﻋﻠﯽ‬ ‫ﻧﻈﺮﯼی ﺑﻪ ﺩدﺍاﻣﻨﮥ ﺧﺪﻣﺎﺕت ﺑﯿﺖ​ﺍاﻟﻌﺪﻝل ﺍاﻋﻈﻢ ﺍاﻟﻬﯽ‬
‫ﻧﺨﺠﻮﺍاﻧﯽ‬
‫ﺗﺮﻭوﯾﺞ ﻭو ﺗﻮﺳﻌﮥ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕت ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫ﻣﺤﻤ‪‬ﺪ ﺍاﻓﻨﺎﻥن‬ ‫ﺩدﯾﺎﻧﺖ ﺍاﺳﻼﻡم – ﻣﺬﻫﺐ ﺷﯿﻌﻪ – ﺍاﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‬

‫‪419‬‬
‫ﺍاﻥنﺕتﺵشﺍاﺭرﺍاﺕت‬ ‫ﺱسﻑفﻱﯼیيﻥنﺓﮤۀة ﻉعﺭرﻑفﺍاﻥن ﺩدﻑفﺕتﺭر ‪13‬‬
‫ﻡمﺝجﻡمﻉع ﻉعﺭرﻑفﺍاﻥن‬

‫ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫ﺱسﻑفﻱﯼیيﻥنﺓﮤۀة ﻉعﺭرﻑفﺍاﻥن‪ ،‬ﺩدﻑفﺕتﺭر ﺍاﻭوّﻝل ﺕتﺍا ﺩدﻑفﺕتﺭر ﻱﯼیيﺍاﺯزﺩدﻩهﻡم‬
‫ﺭرﺍاﻩهﻥنﻡمﺍاﻱﯼیي ﻡمﻁطﺍاﻝلﻉعﺓﮤۀة ﺁآﺙثﺍاﺭر ﻕقﻝلﻡم ﺍاﻉعﻝلﻱﯼیي‪ ،‬ﺩدﻑفﺕتﺭر ﺍاﻭوّﻝل‪ ،‬ﺩدﻭوﺭرﺓﮤۀة ﻁطﻩهﺭرﺍاﻥن – ﺏبﻍغﺩدﺍاﺩد‬
‫(ﻥنﺵشﺭر ﺱسﻭوّﻡم ﺏبﺍا ﺕتﺝجﺩدﻱﯼیيﺩد ﻥنﻅظﺭر ﻭو ﺍاﺽضﺍاﻑفﺍاﺕت ﻙﮎکكﻝلّﻱﯼیي)‬
‫ﺭرﺍاﻩهﻥنﻡمﺍاﻱﯼیي ﻡمﻁطﺍاﻝلﻉعﺓﮤۀة ﺁآﺙثﺍاﺭر ﻕقﻝلﻡم ﺍاﻉعﻝلﻱﯼیي‪ ،‬ﺩدﻑفﺕتﺭر ﺩدﻭوّﻡم‪ ،‬ﺩدﻭوﺭرﺓﮤۀة ﺍاﺱسﻝلﺍاﻡمﺏبﻭوﻝل – ﺍاﺩدﺭرﻥنﻩه‬
‫ﺭرﺍاﻩهﻥنﻡمﺍاﻱﯼیي ﻡمﻁطﺍاﻝلﻉعﺓﮤۀة ﺁآﺙثﺍاﺭر ﻕقﻝلﻡم ﺍاﻉعﻝلﻱﯼیي‪ ،‬ﺩدﻑفﺕتﺭر ﺱسﻭوّﻡم‪ ،‬ﺩدﻭوﺭرﺓﮤۀة ﻉعﻙﮎکكّﺍا (ﺏبﺥخﺵش ﺍاﻭوّﻝل)‬
‫ﺭرﺍاﻩهﻥنﻡمﺍاﻱﯼیي ﻡمﻁطﺍاﻝلﻉعﺓﮤۀة ﺁآﺙثﺍاﺭر ﻕقﻝلﻡم ﺍاﻉعﻝلﻱﯼیي‪ ،‬ﺩدﻑفﺕتﺭر ﭺچﻩهﺍاﺭرﻡم‪ ،‬ﺩدﻭوﺭرﺓﮤۀة ﻉعﻙﮎکكّﺍا (ﺏبﺥخﺵش ﺩدﻭوّﻡم)‬
‫ﺭرﺍاﻩهﻥنﻡمﺍاﻱﯼیي ﻡمﻁطﺍاﻝلﻉعﺓﮤۀة ﺁآﺙثﺍاﺭر ﺡحﺽضﺭرﺕت ﻉعﺏبﺩدﺍاﻝلﺏبﻩهﺍاء‪ ،‬ﺩدﻑفﺕتﺭر ﺍاﻭوّﻝل (ﻥنﺵشﺭر ﺩدﻭوّﻡم)‬
‫ﺭرﺍاﻩهﻥنﻡمﺍاﻱﯼیي ﻡمﻁطﺍاﻝلﻉعﺓﮤۀة ﺁآﺙثﺍاﺭر ﺡحﺽضﺭرﺕت ﻉعﺏبﺩدﺍاﻝلﺏبﻩهﺍاء‪ ،‬ﺩدﻑفﺍاﺕتﺭر ﺩدﻭوّﻡم ﺕتﺍا ﭺچﻩهﺍاﺭرﻡم‬
‫ﻡمﺙثﻥنﻭوﻱﯼیي ﺍاﺏبﻩهﻱﯼیي‪ :‬ﻡمﻉعﺭرّﻑفﻱﯼیي ﺕتﺡحﻝلﻱﯼیيﻝلﻱﯼیي ﻭو ﺕتﻁطﺏبﻱﯼیيﻕقﻱﯼیي ﻡمﺙثﻥنﻭوﻱﯼیي ﺝجﻡمﺍاﻝل ﻡمﺏبﺍاﺭرﻙﮎکك‬
‫ﺏبﺱسﻱﯼیيﻁط ﺍاﻝلﺡحﻕقﻱﯼیيﻕقﻩه‪ :‬ﺭرﺍاﻩهﻥنﻡمﺍاﺉئﻱﯼیي ﺏبﺭرﺍاﻱﯼیي ﻡمﻁطﺍاﻝلﻉعﺓﮤۀة ﻝلﻭوﺡح ﻡمﺏبﺍاﺭرﻙﮎکك "ﺏبﺱسﻱﯼیيﻁط ﺍاﻝلﺡحﻕقﻱﯼیيﻕقﻩه"‬
‫ﺁآﻑفﺕتﺍاﺏب ﺁآﻡمﺩد ﺩدﻝلﻱﯼیيﻝل ﺁآﻑفﺕتﺍاﺏب‪ ،‬ﺕتﺃأﺍاﺏبﻑف ﻭوﺡحﻱﯼیيﺩد ﺩدﺃأﻑفﺕتﻱﯼیي‬

‫‪M. Momen (ed.), The Bahá’í Faith and the World Religions‬‬
‫(‪)Oxford: George Ronald, 2005‬‬
‫‪)M. Momen (ed.), Scripture and Revelation (Oxford: George Ronald, 1997‬‬
‫‪I. Ayman (ed.), Lights of ‘lrfán: Compilation of Papers Presented at ‘lrfán‬‬
‫‪Colloquia, Book One to Book Nine‬‬
‫‪Maryam Afshar, Images of Christ in the Writings of of `Abdu’l-Bahá, Irfan‬‬
‫‪Occasional Papers, 2004‬‬

‫ﻓﺮﻭوﺷﻨﺪﮔﺎﻥن ﺍاﻧﺘﺸﺎﺭرﺍاﺕت ﻣﺠﻤﻊ ﻋﺮﻓﺎﻥن‬
‫)‪Bahá’í Distribution Service (BDS‬‬
‫‪415 Linden Ave., Wilmette, IL 60091-2886, USA‬‬
‫‪Tel.: (847)425-7950 Fax: (847)425-7951 BDS@usbnc.org‬‬
‫‪Bosch Bahá’í School, Bookshop‬‬
‫‪500 Comstock Lane, Santa Cruz, CA 95060–9677‬‬
‫‪Tel.: (831) 423-3387 Fax: (831) 423-7564 bosch@usbnc.org‬‬
‫‪Bahá’í Verlag Eppsteiner Str. 89, D-65719, Hofheim, Germany‬‬
‫‪Te.l: (49) 6192-22921 Fax: ( 49)6192-2293 : office@bahai-verlag.de‬‬
‫‪Reyhani Verlag, Benzweg 4, 64293 Darmstadt, Germany‬‬
‫‪Tel:49-6151-95170, Fax: 49-6151-9517299druck@reyhani.de‬‬

‫‪420‬‬
‫ﻏﻠﻄﻨﺎﻣﮥ ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪١۱3‬‬

‫ﻏﻠﻄﻨﺎﻣﻪ‬

‫ﻟﻄﻔﺎﹰً ﺍاﻏﻼﻁط ﺫذﯾﻞ ﺭرﺍا ﺩدﺭر ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻓﺮﻣﺎﯾﯿﺪ‬

‫ﺻﺤﯿﺢ‬ ‫ﻏﻠﻂ‬ ‫ﺳﻄﺮ‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻦ‬ ‫ﺗﺒﯿﻦ‬ ‫‪8‬‬ ‫‪7‬‬
‫ﺑﻨﻔﺴﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻔﺴﻪ‬ ‫‪15‬‬ ‫‪30‬‬
‫ﺁآﯾﺎﺗﯽ‬ ‫ﺍاﯾﺎﺗﯽ‬ ‫‪5‬‬ ‫‪32‬‬
‫ﺑ‪‬ﺪ ﻭو‬ ‫ﺑﺪﻭو‬ ‫‪17‬‬ ‫‪65‬‬
‫)ﺍاﯾﻘﺎﻥن‪ ،‬ﺹص ‪(2‬‬ ‫)ﻣﺄﺧﺬ ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻩه ﮔﺮﺩدﺩد(‬ ‫‪ 5‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪109‬‬
‫ﻣﻨﻬﺎ ﻇ‪‬ﻬ‪‬ﺮﺕت‬ ‫ﺑﻬﺎ ﻇﻬﺮﺕت‪...‬‬ ‫‪6‬‬ ‫‪112‬‬
‫ﺍاﻟ‪‬ﻪ‬ ‫ﺍاﻟﯿﻪ‬ ‫‪7‬‬ ‫‪112‬‬
‫ﺍاﻟﻌﻠﻮﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺘﯽ‬ ‫ﺍاﻟﻌﻠﻮﻡم ﺍاﻟ‪‬ﺬﯼی‬ ‫‪7‬‬ ‫‪112‬‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪،‬‬ ‫)ﻣﺄﺧﺬ ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻩه ﮔﺮﺩدﺩد(‬ ‫‪8‬‬ ‫‪112‬‬
‫ﺹص ‪4‬‬
‫ﻣﺠﻤﻮﻋﮥﺍاﻟﻮﺍاﺡح‪،‬‬ ‫)ﻣﺄﺧﺬ ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻩه ﮔﺮﺩدﺩد(‬ ‫‪ 7‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪112‬‬
‫ﺹص ‪ 51‬ﻭو ‪52‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺡح ﺑﻌﺪ ﺍاﺯز‬ ‫)ﻣﺄﺧﺬ ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻩه ﮔﺮﺩدﺩد(‬ ‫ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪112‬‬
‫ﺍاﻗﺪﺱس‪ ،‬ﺹص ‪40‬‬
‫ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻠﮏ‬ ‫ﻋﺎﻟﻢ ﻭو ﻣﻠﮏ‬ ‫‪ 9‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪113‬‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر‬ ‫ﺍاﺛﺎﺭر‬ ‫‪13‬‬ ‫‪119‬‬
‫ﭼﻨﺎﻥن ﮐﻪ‬ ‫ﭼﻨﺎﻥن ﭼﻪ‬ ‫‪3‬‬ ‫‪121‬‬
‫ﻣﯽ‌ﭘﺮﺩدﺍاﺯزﺩد‬ ‫ﻣﯽ ﭘﺮﺍاﺯزﺩد‬ ‫‪7‬‬ ‫‪130‬‬
‫ﻋﺎﻡم ﮐﻪ‬ ‫ﻋﺎﻡم ﻭو ﮐﻪ‬ ‫‪15‬‬ ‫‪136‬‬
‫ﺫذﮐﺮﻩه‬ ‫ﺫذﮐﻬﺮ‬ ‫‪ 2‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪137‬‬
‫‪scriptura‬‬ ‫‪scriptua‬‬ ‫‪16‬‬ ‫‪148‬‬
‫ﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﻮﻟﯽ‪‎‬ﻫﺎﯼی‬ ‫ﺑﻮﺍاﻟﻔﻀﻮﻟﯽ‌ﻫﺎ‬ ‫‪4‬‬ ‫‪151‬‬
‫ﻣﺨﺘﻠﹼّﺔ‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻔﺔ‬ ‫‪10‬‬ ‫‪152‬‬

‫‪421‬‬
‫ﻏﻠﻄﻨﺎﻣﮥ ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪١۱3‬‬

‫ﺻﺤﯿﺢ‬ ‫ﻏﻠﻂ‬ ‫ﺳﻄﺮ‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ‬
‫ﻋﻠﯿﻬﺎ‬ ‫ﻋﻠﯿﻪ‬ ‫‪11‬‬ ‫‪152‬‬
‫ﮐﯽ ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﮐﺮﺩد‬ ‫ﮐﯽ ﺗﻮﺍاﻧﺪ ﮐﯽ‬ ‫‪7‬‬ ‫‪155‬‬
‫ﺧﺴﺮﻭو‬ ‫ﺧﺴﺮﻭوﺭر‬ ‫‪4‬‬ ‫‪156‬‬
‫ﻣﻠﮑﻮﺗﯿﻪ‬ ‫ﻣﮑﻮﺗﯿﻪ‬ ‫‪ 4‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪156‬‬
‫ﻣﺤﮏ ﻗﺮﺁآﻥن‬ ‫ﺣﮏ ﻗﺮﺁآﻥن‬ ‫‪10‬‬ ‫‪158‬‬
‫ﺧﻠﯿﻔﻪ‬ ‫ﺧﯿﻠﻔﻪ‬ ‫‪ 7‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪160‬‬
‫ﻣ‪‬ﻌ‪‬ﻠﹼّﹺِﻢ‬ ‫ﻣ‪‬ﻌ‪‬ﻠﹼّﹺِﻢ‬ ‫‪4‬‬ ‫‪162‬‬
‫ﺍاﺧﯿﺮ ﻣﯽ‪‎‬ﺗﻮﺍاﻥن‬ ‫ﺍاﺧﯿﺮ ﻣﯿﺘﻮﺍاﻧﺪ‬ ‫‪7‬‬ ‫‪166‬‬
‫ﺑﯽ‌ﺧﺒﺮ‬ ‫ﺑﯽ‌ﺧﺒﺮ ﺑﯽ‪‎‬ﺧﺒﺮ‬ ‫‪4‬‬ ‫‪168‬‬
‫ﻣﺎﻫﯽ‪‎‬ﮔﯿﺮﯼی‬ ‫ﻣﺎﻫﯽ‪‎‬ﮔﺮﯼی‬ ‫ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪169‬‬
‫ﺁآﻧﺎﻥن‬ ‫ﺍاﻧﺎﻥن‬ ‫‪3‬‬ ‫‪173‬‬
‫ﯾﺤﺘﻤﻞ‬ ‫ﯾﺘﺤﻤﻞ‬ ‫ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪173‬‬
‫ﺭرﻭوﺑﺮﻭوﯾﯿﻢ‬ ‫ﺭرﻭوﺑﺮﻭوﯾﻢ‬ ‫‪4‬‬ ‫‪174‬‬
‫ﺗﺼﺎﻭوﯾﺮ ﻏﻨﯽ‬ ‫ﺗﺼﺎﻭوﯾﺮﯼی ﻏﻨﯽ‬ ‫‪9‬‬ ‫‪174‬‬
‫ﺳﺒﺰﻭوﺍاﺭرﯼی‬ ‫ﺳﺒﺰﻭوﺭرﺍاﯼی‬ ‫‪6‬‬ ‫‪178‬‬
‫ﺛﺒﺖ‬ ‫ﺍاﺛﺒﺖ‬ ‫ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪181‬‬
‫ﺍاﻟﻮﺍاﺭرﺩدﺍاﺕت‬ ‫ﺍاﻟﻮﺭرﺍاﺩدﺍاﺕت‬ ‫‪5‬‬ ‫‪184‬‬
‫ﻧﺸﺮ ﻃﻬﺮﺍاﻥن‬ ‫ﻧﺶ ﻃﻬﺎﺭرﻥن‬ ‫ﺷﻤﺎﺭرﻩه ‪128‬‬ ‫‪184‬‬
‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺤﺴﯿﻦ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍاﻟﺴﺤﯿﻦ‬ ‫ﺷﻤﺎﺭرﻩه ‪198‬‬ ‫‪188‬‬
‫ﺳﺪﻩه‪‎‬ﻫﺎﯼی‬ ‫ﺻﺪﻩه‌ﻫﺎﯼی‬ ‫‪13‬‬ ‫‪193‬‬
‫ﺣﻘﯿﻘﺖ‬ ‫ﺣﻘﯿﻘﯿﺖ‬ ‫‪ 11‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪194‬‬
‫ﺁآﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ‬ ‫ﺁآﻧﻬﺎ ﺭرﺍا ﺑﻪ ﺩدﺳﺖ‬ ‫‪11‬‬ ‫‪199‬‬
‫ﻣﻮﺭرﺩد‬ ‫ﻭو‬ ‫ﻭو ﻣﻮﺭرﺩد ﺍاﺳﺖ‬ ‫‪ 6‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪199‬‬
‫ﺷﻨﺎﺧﺖ‬
‫ﺍاﺳﺖ‬
‫ﻣﺎﺑﻌﺪﺍاﻟﻄ‪‬ﺒﯿﻌﻪ‬ ‫ﻣﺎﺑﻌﺪﺍاﻟﻄ‪‬ﺒﯿﻌﯿﻪ‬ ‫‪11‬‬ ‫‪201‬‬
‫ﺯزﺑﺎﻥن‬ ‫ﺯزﻣﺎﻥن‬ ‫‪ 9‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪207‬‬
‫ﮐﹶَﺴﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﮐ‪‬ﺴﯽ ﺑﻪ‬ ‫‪ 11‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪221‬‬
‫ﮐﹶَﺴﯽ ﺻﻌﻮﺩد‬ ‫ﮐ‪‬ﺴﯽ ﺻﻌﻮﺩد‬ ‫‪ 5‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪221‬‬

‫‪422‬‬
‫ﻏﻠﻄﻨﺎﻣﮥ ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪١۱3‬‬

‫ﺻﺤﯿﺢ‬ ‫ﻏﻠﻂ‬ ‫ﺳﻄﺮ‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ‬
‫ﮐﹶَﺴﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬ ‫ﮐ‪‬ﺴﯽ ﮐﻪ ﺍاﺯز‬ ‫‪ 5‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪221‬‬
‫ﻣﻮﺿﻮﻉع‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻉع ﺑﻪ ﺗﻔﺼﯿﻞ ﺩدﺭر‬ ‫‪ 2‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪233‬‬
‫ﺩدﺭر‬
‫ﺝج ‪6‬‬ ‫ﺝج ‪4‬‬ ‫‪10‬‬ ‫‪234‬‬
‫‪199-‬‬ ‫‪199-120‬‬ ‫‪7‬‬ ‫‪236‬‬
‫‪200‬‬
‫ﺻﻔﺤﺎﺕت‬ ‫ﺻﻔﺨﺎﺕت‬ ‫‪7‬‬ ‫‪237‬‬
‫ﻫﻔﺖ ﻫﻔﺘﻪ‬ ‫ﻫﻔﺖ ﻫﻔﺖ‬ ‫‪8‬‬ ‫‪244‬‬
‫ﺯزﯾﻨﺖ‬ ‫ﺯزﻧﯿﺖ‬ ‫‪ 6‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪259‬‬
‫ﻣﻨﺘﻔﯽ‬ ‫ﻣﻨﻄﻔﯽ‬ ‫‪10‬‬ ‫‪284‬‬
‫ﻣﺘﺮﺍاﺩدﻑف‬ ‫ﻣﺘﺮﺩدﺍاﻑف‬ ‫‪ 8‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪286‬‬
‫ﻧﻤﯽ‌ﮔﺬﺍاﺭرﺩد‬ ‫ﻧﻤﯽ‌ﮔﺰﺍاﺭرﺩد‬ ‫‪ 5‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪290‬‬
‫ﺷﺮﻭوﺡح ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی‬ ‫ﺷﺮﻭوﺣﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭرﯼی‬ ‫ﺷﻤﺎﺭرﻩه ‪6‬‬ ‫‪297‬‬
‫ﮐﺮﯾﺴﺘﯿﻦ‬ ‫ﮐﺮﯾﺴﺘﺴﻦ‬ ‫‪7‬‬ ‫‪319‬‬
‫ﺁآﺛﺎﺭر‬ ‫ﺍاﺛﺎﺭر‬ ‫‪5‬‬ ‫‪346‬‬
‫ﺁآﻗﺎﯼی‬ ‫ﺍاﻗﺎﯼی‬ ‫‪5‬‬ ‫‪349‬‬
‫ﺁآﻟﯿﺲ‬ ‫ﺍاﻟﯿﺲ‬ ‫‪ 4‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪360‬‬
‫ﺷﺪﻩه ﻭو‬ ‫ﺷﺪﻫﻮ‬ ‫‪10‬‬ ‫‪367‬‬
‫ﺍاﻏﺼﺎﻥن‬ ‫ﻏﻀﺎﻥن‬ ‫ﺁآﺧﺮ‬ ‫‪367‬‬
‫)ﺯزﺍاﺋﺪ ﺍاﺳﺖ(‬ ‫ﮔﺮﺩدﯾﺪﻩه‬ ‫‪2‬‬ ‫‪368‬‬
‫ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺩدﺭر ﻣﻌﺮﺽض‬ ‫ﻣﻌﺮﺽض ﻓﺴﺎﺩد‬ ‫‪12‬‬ ‫‪368‬‬
‫ﻓﺴﺎﺩد‬
‫ﻣﻮﺝج ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر‬ ‫ﻣﻮﺝج ﺍاﺳﺖ ﻭو ﭘ‪‬ﺮ‬ ‫‪18‬‬ ‫‪368‬‬
‫ﻧﻪ ﺍاﺗﹼّﺨﺎﺫذ‬ ‫ﻧﻬﺎﺗﹼّﺨﺎﺫذ‬ ‫‪7‬‬ ‫‪369‬‬
‫ﻫﺪﺍاﯾﺘﯽ‬ ‫ﻫﺪﺍاﯾﺖ‬ ‫‪9‬‬ ‫‪370‬‬
‫ﺍاﺳﺘﻨﺘﺎﺟﯽ‬ ‫ﺍاﺳﺘﻨﺘﺎﺝج‬ ‫‪10‬‬ ‫‪370‬‬
‫)ﺗﺮﺟﻤﻪ(‬ ‫)ﺍاﻓﺰﻭوﺩدﻩه ﮔﺮﺩدﺩد(‬ ‫‪4‬‬ ‫‪371‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ‪ :1‬ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﻪ ‪ 368‬ﺳﻄﺮ ‪ 14‬ﺍاﻟﯽ ‪ 16‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺍاﺯز‬
‫ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺑﻌﺪﯼی ﺟﺪﺍا ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺩدﺭر ﻭوﺍاﻗﻊ ﺩدﻭو ﺑﯿﺎﻥن ﺍاﺯز ﻣﺄﺧﺬ ﻭوﺍاﺣﺪ ﻭو ﺍاﺯز ﺻﻔﺤﻪﺀء ‪ 205‬ﺟﻠﺪ‬

‫‪423‬‬
‫ﻏﻠﻄﻨﺎﻣﮥ ﺩدﻓﺘﺮ ﺩدﻭوﺍاﺯزﺩدﻫﻢ‬ ‫ﺳﻔﯿﻨﺔ ﻋﺮﻓﺎﻥن ﺩدﻓﺘﺮ ‪١۱3‬‬

‫ﺍاﻭو‪‬ﻝل ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ﺍاﺯز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮﺕت ﻋﺒﺪﺍاﻟﺒﻬﺎﺀء ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﮐﻞ‪ ‬ﻋﺒﺎﺭرﺕت ﺍاﺯز ﺳﻄﺮ ‪ 14‬ﺍاﻟﯽ ‪ 19‬ﺑﻪ‬
‫ﺻﻮﺭرﺕت ﺯزﯾﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻘﻞ ﺷﻮﺩد‪:‬‬
‫" ﺍاﻣﺘﺤﺎﻧﺎﺕت ﻫﺮ ﺍاﻣﺮﯼی ﺑﻘﺪﺭر ﻋﻈﻤﺖ ﺁآﻥن ﺍاﻣﺮ ﺍاﺳﺖ ﭼﻮﻥن ﺗﺎ ﺑﺤﺎﻝل ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯿﺜﺎﻗﯽ ﺻﺮﯾﺢ ﺑﻘﻠﻢ‬
‫ﺍاﻋﻠﯽ ﻭوﻗﻮﻉع ﻧﯿﺎﻓﺘﻪ ﻟﻬﺬﺍا ﺍاﻣﺘﺤﺎﻧﺎﺕت ﻧﯿﺰ ﻋﻈﯿﻢ ﺍاﺳﺖ ‪ ...‬ﺍاﯾﻦ ﺷﺒﻬﺎﺕت ﻧﻘﺾ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻒ‬
‫ﺩدﺭرﯾﺎﺳﺖ ‪ ...‬ﺍاﯾﻦ ﮐﻒ‪‎‬ﻫﺎﯼی ﺩدﺭرﯾﺎ ﺑﻘﺎﺋﯽ ﻧﺪﺍاﺭرﻧﺪ ﻋﻨﻘﺮﯾﺐ ﻣﺤﻮ ﻭو ﻧﺎﺑﻮﺩد ﮔﺮﺩدﺩد ﻭوﻟﯽ ﺩدﺭرﯾﺎﯼی‬
‫ﻣﯿﺜﺎﻕق ﺍاﻟﯽ ﺍاﻷﺑﺪ ﭘﺮ ﻣﻮﺝج ﺍاﺳﺖ ﻭو ﺩدﺭر ﺟﻮﺵش ﻭو ﺧﺮﻭوﺵش‪".‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ‪ :2‬ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﻪﺀء ‪ 368‬ﺍاﺯز ﺳﻄﺮ ‪ 5‬ﺗﺎ ﺳﺮ ‪ 3‬ﺍاﺯز ﺁآﺧﺮ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﺣﻀﺮﺕت ﻭوﻟﯽ ﺍاﻣﺮﺍاﻟ‪‬ﻪ‬
‫ﻣﯽﺗﻮﺍاﻧﯿﺪ ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﻪﺀء ‪ 32‬ﮐﺘﺎﺏب "ﻧﻈﻢ ﺟﻬﺎﻧﯽ‬
‫‏‬ ‫ﺫذﮐﺮ ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﯿﺎﻥن ﻣﺰﺑﻮﺭر ﺭرﺍا‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ"‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭو ﺍاﻗﺘﺒﺎﺱس ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﻓﺘﺢ ﺍاﻋﻈﻢ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩه ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ‪.‬‬
‫ﺗﻮﺿﯿﺢ ‪ :3‬ﺩدﺭر ﺻﻔﺤﻪﺀء ‪ 369‬ﺳﻄﺮ ‪ 12‬ﺑﯿﺎﻧﯽ ﺍاﺯز ﮐﺘﺎﺏب ﻣﺴﺘﻄﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩه ﻭو ﺩدﺭر ﺑﯿﻦ‬
‫ﻋﻼﺋﻢ ﻧﻘﻞ ﻗﻮﻝل ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﺍاﻣ‪‬ﺎ ﺍاﺷﺘﺒﺎﻫﺎﹰً ﻋﺒﺎﺭرﺕت "ﭘﺲ ﺍاﺯز ﻏﯿﺒﺖ ﺁآﻥن ﻣﻈﻬﺮ ﻣﻘﺪﹼّﺱس‬
‫ﺍاﻟﻬﯽ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏب ﻭو" ﻧﯿﺰ ﺟﺰﺋﯽ ﺍاﺯز ﺁآﯾﻪﺀء ﮐﺘﺎﺏب ﺍاﻗﺪﺱس ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﺪﻩه ﺍاﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼﻣﺖ ﻧﻘﻞ ﻗﻮﻝل‬
‫ﺑﺎﯾﺪ ﺍاﺯز ﺍاﺑﺘﺪﺍاﯼی ﺳﻄﺮ ﺑﺮﺩدﺍاﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩه ﻭو ﻗﺒﻞ ﺍاﺯز "ﻣﻦ ﺍاﺭرﺍاﺩدﻩه‏ﺍاﻟ‪‬ﻪ ‪ "...‬ﻗﺮﺍاﺭر ﺩدﺍاﺩدﻩه ﺷﻮﺩد‪.‬‬

‫ﺗﻬﯿﻪ​ﮐﻨﻨﺪﻩه‪:‬ﻓﺎﺭرﻭوﻕق ﺍاﯾﺰﺩدﯼی​ﻧﯿﺎ‬

‫‪424‬‬
Addendum to "A preliminary Study of Bahá'u'lláh's Tablet of the Veil
(Published in Safini yi `Irfán, Book Twelve) Faruq Izadinia and
Ala´Ghods Joorabchi 371

PART THREE
Rashahát-i-`Irfán (Elucidations)

Messages from the Bahá'í World Center:
Guardianship and the Universal House of Justice 379
Infallibility of the Universal House of Justice 391
Authority and Centrality of the Universal House of Justice 394

PART FOUR
Shakhsár-i-`Irfán

List of Articles on the Bahá'í Writings and the Fundamental
Principles of the Bahá'í Faith, Part 5: Articles in Payám-i-Bahá’í
(Nos. 1-145) 400

PART FIVE
Appendices

Bibliography and References 402
Tables of Contents of Safíni-yi-`Irfán, Books One to Twelve 408
`Irfán Publications and Distributors 421
Errata of Safíni-yi `Irfán, Book Twelve Faruq Izadinia 420
CONTENTS

Preface 6

PART ONE
La'álíy-i-`Irfán

Writings of Bahá'u'lláh (Previously Unpublished) 13

PART TWO
Golchín-i-`Irfán (Research papers)

A Review of Two Tablets of Bahá'u'lláh:
Súratu'l-Amr and Lawhu'l-Amr Muhammad Afnan 43
A Review of the Context and Contents
of Bahá'u'lláh's Tablet to Pop Pious IX Faruq Izadinia 50
A Review of the Context and Content
of the Báb's Commentary on
Quran's Surah Kawthar Mehry Afnan 76
A study of the Station and Titles
of the Báb Ghasem Bayat 91
Studies on `Abdu'l-Bahá's Tablets
known as Tablets of One Thousand Verses:
1. In Defense of the Covenant Farid Radmehr 119
2. Covenant in the Course of History Ala' Ghods-Jourabchi 177
A Comparative Study of the Laws and
Teachings of the Bábí and Bahá'í
Religions Shapour Rassekh 236
A Study of Ontology in `Abdu'l-Bahá's
Some Answered Questions Mehrdad Nabili 263
Religion, Reason and Science:
Harmony or Conformity Muhammad Afnan 293
The Impact of Bahá'í Faith on Iranian
Culture and Persian Literature Shapour Rassekh 305
Freedom of Thought and Expression
in the Bahá'í Faith Iraj Ayman 340
Safíniy-i-`Irfán is a collection of studies on the principal beliefs
and Sacred Texts of the Bahá'í Faith, particularly papers presented
at `Irfán Colloquia. The Colloquia, sponsored by Haj Mehdi
Arjmand Memorial Fund, started in 1993 and are being held
annually in North America and in Europe, in English, Persian and
German languages separately.
The Haj Mehdi Arjmand Memorial Fund was established in 1992
to honor Haj Mehdi Arjmand (1861-1941), a prominent teacher and
scholar of the Bahá'í Faith in Persia. `Irfán is a Persian-Arabic
word referring to mystical, theological and spiritual knowledge.
`Irfán Colloquia aim to foster study of the scriptures of the world’s
religions from a Bahá'í perspective.

`Irfán Colloquium
c/o Bahá'í National Center
1233 Central Street
Evanston, IL 60201-1611
USA
Phone: 1 (847) 733-3501
Fax: 1 (847) 733-3527
E-mail: contact@irfancolloquium.org

Safíniy-i-`Irfán
A Collection of Papers Presented at ‘Irfán Colloquia
Book Thirteen
Copyright © 2010 by `Irfán Colloquium
ISBN 978-3-942426-02-2
`Irfán Colloquium Publications

SAFÍNIY-I `IRFÁN
Studies in Principal Beliefs
and Sacred Texts of the Bahá'í Faith

Book Thirteen