حضرت عبدالبهاء - پیشگام اقتصاد اخلاقی
Exported from Holy-Writings.com on 2026-06-21 - 1 clipping

Source: Bahá'í Library Online (bahai-library.com), curated by Jonah Winters. Used by permission of the curator. Original citation: Hooshmand Badee, حضرت عبدالبهاء - پیشگام اقتصاد اخلاقی, bahai-library.com.
──────────────────────────────────────────────────────────────────────

‫ﺣ ﻀ ﺮ ت ﻋ ﺒ ﺪ ا ﻟﺒ ﻬ ﺎ ء ‪ -‬ﭘ ﯿ ﺸ ﮕ ﺎ م اﻗ ﺘ ﺼ ﺎ د اﺧ ﻼ ﻗ ﯽ‬
‫ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﺑﺪﯾﻌﯽ‬

‫آﻏﺎز ﺳﺨﻦ‬
‫اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺪرن از ﻗﺮن ﻫﻔﺪﻫﻢ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺑﺴﯿﺎري ﮐﺮده اﺳﺖ‪ .‬در ﯾﮏ زﻣﺎن ﮐﻪ اﻧﺴﺎن ﺑﻌﻨﻮان آدم‬
‫اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪه ﺑﻮد اﮐﻨﻮن دﯾﺪﮔﺎه ﺑﺴﯿﺎري از ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ و ﻣﺘﺨﺼﺼﯿﻦ و ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن ﺗﻐﯿﯿﺮ ﮐﺮده و ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺑﺮ اﯾﻦ‬
‫اﺳﺖ ﮐﻪ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺴﺖ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﻫﻨﻮز ﺑﯿﺸﺘﺮ ﯾﮏ ﻧﻈﺮﯾﻪ اﺳﺖ ﺗﺎ در‬
‫ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻋﻤﻞ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﺮاﺳﺘﯽ ﭘﯿﺸﮕﺎم ﯾﮏ اﻗﺘﺼﺎد اﺧﻼﻗﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﭼﻨﯿﻦ دﯾﺪﮔﺎﻫﯽ در آﺛﺎر ﻣﺘﻌﺪده اﯾﺸﺎن‬
‫ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯿﺨﻮرد و در اﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻄﻮر اﺟﻤﺎل ﺑﻪ آن اﺷﺎره ﻣﯿﺸﻮد‪ .‬اﻗﺘﺼﺎد را ﻣﯿﺘﻮان داﻧﺸﯽ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬
‫ﮐﻤﺒﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ و اﺑﺰار ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻧﯿﺎزﻫﺎي ﻧﺎﻣﺤﺪود ﺑﺸﺮي ﺑﻪ ﺗﺨﺼﯿﺺ ﺑﻬﯿﻨﻪ ﮐﺎﻻ و ﺧﺪﻣﺎت دارد ﮐﻪ در ﺑﺎره اﻟﻮﯾﺘﻬﺎ و ﺣﺪاﮐﺜﺮ‬
‫رﺿﺎﯾﺖ و ﻣﻄﻠﻮﺑﯿﺖ اﻓﺮاد و ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎﺳﺖ‪ .‬اﻗﺘﺼﺎد ﯾﮏ ﻣﻮﺿﻮع ﺟﺪا از زﻧﺪﮔﯽ اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﻧﯿﺴﺖ و ﺑﺎ ﺳﯿﺴﺘﻢ زﻧﺪﮔﯽ‬
‫ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎ ﮐﺎﻣﻼ در ﻫﻢ آﻣﯿﺨﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬا‪ ،‬درك درﺳﺖ از اﻗﺘﺼﺎد اﺧﻼﻗﯽ ﮐﻤﮏ ﺷﺎﯾﺎن ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد وﺿﻌﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﻫﻤﮕﺎن‬
‫ﻣﯿﮑﻨﺪ‪.‬‬

‫ﮐﺎ رﺑﺮد ﻋﻤﻠﯽ اﻗﺘ ﺼﺎد اﺧﻼﻗﯽ‬
‫ﮐﺎرﺑﺮد و درك " روﺣﺎﻧﯿﺖ" ﺑﻪ ﻋﻨﻮان "ﻋﺎﻣﻞ وﺣﺪتﺑﺨﺶ" و ﻋﺎﻣﻞ ارﺗﺒﺎﻃﯽ اﻫﻤّﯿﺖ زﯾﺎدي دارد‪ .‬روﺣﺎﻧﯿﺖ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻨﻮان ﻓﺮاﯾﻨﺪ وﺣﺪت ﺑﺨﺶ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ دﻫﻨﺪه و ﻣﺮﺗﺒﻂ ﮐﻨﻨﺪه زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺎ ﺑﺎ دﻧﯿﺎي ﻣﺎدّي‪ ،‬ﺑﺎ دﯾﮕﺮ ﻣﺮدﻣﺎن‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ‪،‬‬
‫و ﺑﺎ ﻧﺴﻞﻫﺎي آﯾﻨﺪه ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯿﺸﻮد‪ .‬اﯾﻦ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﻪ اﻟﻬﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ از آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ اﺳﺖ از اﻧﮕﯿﺰهﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬
‫ﻣﻨﺸﺄ ﻋﻤﺪة ﺗﺤﺮﯾﮏ ﻓﻌّﺎﻟﯿﺖﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯿﮑﻨﺪ‪ .‬ﻣﻘﺼﻮد از "اﻧﮕﯿﺰهﻫﺎي اﺧﻼﻗﯽ" اﻧﮕﯿﺰهﻫﺎﯾﯽ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ‬
‫ﻣﯿﻞ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﯾﺎ اﯾﻔﺎي وﻇﯿﻔﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺮﻗّﯽ روﺣﺎﻧﯽ و ﮐﺴﺐ ﺻﻔﺎت و ﺳﺠﺎﯾﺎي روﺣﺎﻧﯽ ﺗﻮﺳّﻂ‬
‫ﻼ آﻧﺮا ﺟﻤﻌًﺎ‬
‫اﻓﺮاد ﻣﺴﺘﻠﺰم زﻧﺪﮔﯽ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﯾﺎدﮔﯿﺮي و ﻋﻤﻞ اﺳﺖ و ﺑﺮ رﻓﺘﺎر ﺑﺸﺮي ﺗﻤﺮﮐﺰ دارد‪ .‬ﭘﺲ‪ ،‬اﻓﺮادي ﮐﻪ ﻋﻤ ً‬
‫ﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ دارﻧﺪ‪ .‬ﺗﻔﺴﯿﺮ و درك روﺣﺎﻧﯿﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﻔﻬﻮﻣﯽ‬   ‫ﻻ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮي در ﮐ ّ‬ ‫ﻣﻮرد ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ ،‬ﻣﻌﻤﻮ ً‬
‫ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﻪ اﻓﺮاد ﮐﻤﮏ ﻣﯿﮑﻨﺪ در ﭘﯽ ﺑﺮدن ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎ و ﮐﺎرﺑﺮد اﺻﻮل و ﻣﺪﻟﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي‪ .‬ﻣﺜﻼّ ﻓﺮد ﺑﻬﺎﺋﯽ از ﻃﺮﯾﻖ ﺧﺪﻣﺖ‪،‬‬
‫ﺪي ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ ﻋﻀﻮ ﻣﻮّﻟﺪي‬‫ﺑﺎ ﺗﻠّﻘﯽ ﮐﺎر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺒﺎدت‪ ،‬ﺑﺎ اﻧﺠﺎم دادن ﻓّﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي اﻧﺴﺎندوﺳﺘﺎﻧﻪ‪ ،‬و ﺗﻼش ﻣﺆّﺛﺮ و ﺟ ّ‬
‫ﻢ در زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﮐﻪ‬    ‫در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬از ﻟﺤﺎظ روﺣﺎﻧﯽ ارﺗﻘﺎء ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ‪ ،‬روﺣﺎﻧﯿﺖ ﺑﻪ ﻫﺪﻓﯽ ﻣﻬ ّ‬
‫ﺪ ﻧﺤﻮة وﺻﻮل ﺑﻪ آن اﺳﺖ‪ .‬ﮐﺎرآﻣﺪ و وﯾﮋﮔﯽﻫﺎي وﺣﺪتﺑﺨﺶ و ارﺗﺒﺎﻃﯽ آن‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان‬           ‫ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺑﺤﺜﯽ درﺑﺎرة ﻓﺮاﯾﻨ ِ‬
‫روش ﺣﺼﻮل اﻫﺪاف اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي و زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﯿﺴﺮ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫در اﻗﺘﺼﺎد ﮐﻼﺳﯿﮏ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﺪر ﻋﻠﻢ اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺪرن در ﺳﺎل ‪ 1776‬ﺗﻮﺳﻂ آدم اﺳﻤﯿﺖ )‪ (Adam Smith‬آﻏﺎز‬
‫ﺷﺪ اﺧﻼﻗﯿﺎت ﻧﻘﺸﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﺟﺰﺋﯽ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺑﺮ اﯾﻦ ﺑﻮده ﮐﻪ اﺧﻼﻗﯿﺎت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﺧﺎﻧﻮاده اﺳﺖ و ﻧﻪ در‬
‫راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي‪ .‬ﻟﺬا اﺧﻼﻗﯿﺎت ﻧﻘﺶ ﻣﺤﺪودي در ﺑﺎزار و در ﺑﯿﻦ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن آن داﺷﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬از اﯾﻨﺮو‬
‫ﻣﻔﻬﻮم ﺑﺎزار آزاد ﻣﻄﺮح ﺷﺪ ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در ﺑﺎزار ﺑﻄﻮر ﻋﻘﻼﻧﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ و ﺗﺼﻤﯿﻤﺎت ﻣﻨﻄﻘﯽ و‬
‫درﺳﺖ ﻣﯿﮕﯿﺮﻧﺪ و اﺣﺘﯿﺎﺟﯽ ﺑﻪ دﺧﺎﻟﺖ دوﻟﺖ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬و ﺑﻌﺪ در ﺳﺎل ‪ 1890‬ﺑﻮد ﮐﻪ اﻗﺘﺼﺎدان دﯾﮕﺮي ﺑﻪ ﻧﺎم آﻟﻔﺮد‬
‫ﻣﺎرﺷﺎل )‪ (Alfred Marshall‬اﻗﺘﺼﺎد را در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻧﺘﺨﺎب درﺳﺖ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻄﺮح ﻣﯿﮑﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ اي‬
‫ﻻزﻣﻪ اش ﯾﮏ ﻧﻮع ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮي ﺑﻬﯿﻨﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ در ﺳﺎل ‪ 1930‬ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﻌﺪاد دﯾﮕﺮي از‬
‫اﻗﺘﺼﺎدداﻧﺎن از ﺟﻤﻠﻪ ﻻﯾﻮﻧﻞ راﺑﯿﻨﺰ )‪ (Lionel Robins‬اﻗﺘﺼﺎد را در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺎدي و ﻏﯿﺮ ﻣﺎدي ﺑﯿﺎن ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫و در ﯾﮑﯽ دو دﻫﻪ اﺧﯿﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﺪادي از ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن و ﺳﯿﺎﺳﺖ ﮔﺰاران اﺷﺎره ﺑﻪ ﻧﯿﺎز ﺑﻪ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ در اﻗﺘﺼﺎد‬
‫ﮐﺮده اﻧﺪ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ آﻣﺎرﺗﯿﺎ ﺳﻦ )‪ ،(Amartya Sen‬ﺟﻮزف اﺳﺘﯿﮕﻠﯿﺘﺰ )‪ ،(Joseph Stiglitz‬ﻣﺤﻤﺪ‬
‫ﯾﻮﻧﺲ )‪ ،(Muhamed Yunus‬ﭘﺎل ﮐﻮﻟﯿﺮ )‪ ،(Paul Colier‬و دﯾﮕﺮان‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ آﺛﺎر ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء دﯾﺪه‬
‫ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﺸﺎن در ﺳﺎل ‪ 1912‬ﺑﻮد ﮐﻪ از اﻗﺘﺼﺎد اﺧﻼﻗﯽ و روﺣﺎﻧﯽ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻼً در ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪،‬‬
‫"وﻗﺘﯽ ﻣﺤّﺒﺖ اﷲ ﺗﺜﺒﯿﺖ ﮔﺮدد‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺗﺤﻘّﻖ ﯾﺎﺑﺪ؛ اﯾﻦ اﺳﺎس ﺣﻘﯿﻘﯽ ﮐﻞّ اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ‪ 1".‬وﻗﺘﯽ ﭼﻨﯿﻦ دﯾﺪﮔﺎﻫﯽ‬
‫ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ داد و ﺳﺘﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬رواﺑﻂ اﻧﺴﺎﻧﯽ از ﺷﺮاﯾﻂ ﻻزم ﺑﺮاي ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ راﺑﻄﻪاي ﻣﺆﺛّﺮ در‬
‫ﻣﯿﺎن ﮐﻠّﯿﻪ ﺑﺎزﯾﮕﺮان و ﻋﻮاﻣﻞ در ﺑﺎزار ﺑﻮﺟﻮد آﯾﺪ‪ ،‬اﺧﻼﻗﯿﺎت ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺻﻞ ﮐﻠﯿﺪي ﺑﺮاي ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﻮﻓّﻘﯿﺖآﻣﯿﺰ آن ﻻزم‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﺷﮑﺎل اﻗﺘﺼﺎد ﻣﺎ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺎي آﻧﮑﻪ ﻫﺮ دو ﻣﺎدي و روﺣﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻣﺎدﯾﺎت ﺗﻮﺟﻪ دارد‪.‬‬

‫‪1‬‬
‫اﻗﺘﺼﺎد ﺳﺎﻟﻢ و ﻣﻄﻠﻮب و ﺳﺎزﻧﺪه آﻧﮕﻮﻧﻪ اﻗﺘﺼﺎدﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎﻋﺚ رﻓﺎه ﻧﺴﻞ ﺣﺎﺿﺮ ﻣﯿﺸﻮد ﺑﻠﮑﻪ اﺣﺘﺮام‬
‫ﺑﻪ رﻓﺎه ﻧﺴﻞ آﯾﻨﺪه ﻧﯿﺰ ﮔﺰارده ﻣﯿﺸﻮد و ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﯿﻌﯽ را ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﻣﯿﮑﻨﺪ‪ .‬در اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﻮد‬
‫از زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺮاي ﻓﺮد ﺑﻬﺎﺋﯽ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻗﺘﺼﺎد ﭘﺎﯾﺪار و ﯾﺎ ﺑﺎدوام ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد‪ .‬وﻗﺘﯽ از ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‬
‫ﺳﺆال ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻬﺎﺋﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻪ؟ در ﭘﺎﺳﺦ ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ "ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻮدن ﯾﻌﻨﯽ ﺟﻤﯿﻊ ﻋﺎﻟﻢ را دوﺳﺖ داﺷﺘﻦ و ﺑﺎ ﮐﻞّ ﺑﺸﺮ ﻣﻬﺮﺑﺎن‬
‫ﺑﻮدن‪ ،‬در ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﻧﻮع ﮐﻮﺷﯿﺪن‪ 2".‬ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي اﯾﻦ ﺑﯿﺎن‪ ،‬اﮔﺮ ﻣﻘﺼﻮد از زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺮاي ﻓﺮد ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻋﺒﺎرت از ارزشﻫﺎﯾﯽ‬
‫از ﻗﺒﯿﻞ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ و آﮔﺎﻫﯽ از ﻧﯿﺎزﻫﺎي دﯾﮕﺮان ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﮐﻞّ ﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ‬
‫ﭼﻨﯿﻦ ﻧﮕﺮﺷﯽ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﻣﺮاﻗﺐ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ‪ ،‬و ﺳﻌﯽ دارﻧﺪ ﺑﻪ دﯾﮕﺮان ﺧﺪﻣﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ ﺑﻪ ﺗﻀﻤﯿﻦ ﺣﻔﻆ و وﺟﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺮاي‬
‫ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﺰرﮔﺘﺮ‪ ،‬اﻋﻢ از ﺣﺎل و آﯾﻨﺪه‪ ،‬ﻣﻨﺠﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬

‫ﮐﺎرﺑﺮد ﻋﻤﻠﯽ اﻗﺘﺼﺎد اﺧﻼﻗﯽ در زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎي ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻧﻤﻮدار اﺳﺖ‪ ،‬در اﯾﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺷﺎره‬
‫ﻞ اﯾﻦ ﺑﺤﺮاﻧﻬﺎ‪ ،‬ﻋﻤﻠﮑﺮد روﺣﺎﻧﯿﺖ ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺷﺪه‬  ‫ﻣﯿﺸﻮد‪ :‬ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺮﺧﻮرد ﺑﺎ ﺑﺤﺮاﻧﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ‪ 2008‬و ﺗﻼش در ﺣ ّ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺤﺮاﻧﻬﺎﺋﯽ ﺑﺎﻋﺚ آﮔﺎﻫﯽ و ﺷﻨﺎﺧﺖ ارزﺷﻬﺎي اﺧﻼﻗﯽ و روﺣﺎﻧﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﻋﺪاﻟﺖ‪ ،‬ﺻﺪاﻗﺖ‪ ،‬اﻣﺎﻧﺖ‪ ،‬ﻫﻤﮑﺎري‬
‫ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬ﻣﻌﺎﺿﺪت‪ ،‬و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﺧﻼﻗﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺳﺎل ﺑﻌﺪ از ﺑﺤﺮان اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺰﺑﻮر ﮐﻪ ﻋﻠﺖ آﻧﺮا ﺳﯿﺎﺳﺘﻬﺎي‬
‫ﭘﻮﻟﯽ ﺗﺸﺨﯿﺺ داده ﺑﻮدﻧﺪ اﮐﻨﻮن ﺳﯿﺎﺳﺖ ﮔﺰاران ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﺖ اﯾﺠﺎد ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺤﺮاﻧﯽ ﭘﻮل ﻧﺒﻮده ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺪم‬
‫رﻋﺎﯾﺖ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﭘﻮل ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻧﻤﻮﻧﻪ دﯾﮕﺮ آﻧﮑﻪ‪ ،‬ﺑﺮ اﺛﺮ زﯾﺎﻧﻬﺎي وارده ﺑﺮ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ‪ ،‬ﻣﺘﺨﺼﺼﯿﻦ‬
‫ﺑﺮ آﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﻋﻤﻠﮑﺮد ارزﺷﻬﺎي اﺧﻼﻗﯽ و آﮔﺎﻫﯽ و ﻗﺒﻮل ﺧﺼﺎﯾﺺ روﺣﺎﻧﯿﺖ ﺑﻌﻨﻮان ﻋﺎﻣﻞ‬
‫وﺣﺪت ﺑﺨﺶ ﺿﺮورﯾﺴﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬ﻣﻮج ﺧﺮوﺷﺎن ﭘﻨﺎﻫﻨﺪﮔﯽ و آوارﮔﯽ ﻣﯿﻠﻮﻧﻬﺎ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﻨﺎﺧﺖ ارزﺷﻬﺎي اﻧﺴﺎﻧﯽ‬
‫و روﺣﺎﻧﯽ ﺷﺪه ﮐﻪ ﻟﺰوﻣًﺎ ﺗﻌﺪادي از ﮐﺸﻮرﻫﺎ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎي ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﻠﯽ رﺿﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﻗﺒﻮل آﻧﺎن داده اﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ‬
‫اﺳﺘﻌﺪاد اﻣﯿﺪوار ﮐﻨﻨﺪه و ﻣﺜﺒﺖ ﭘﻨﺎﻫﻨﺪﮔﺎن ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ‪ .‬ﺷﻨﺎﺧﺖ و ﮐﺎرﺑﺮد اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ و روﺣﺎﻧﯽ در ﭼﺎﻟﺸﻬﺎي دﯾﮕﺮ‬
‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﺎر ﮐﻮدك‪ ،‬ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي و ﻓﻘﺮ‪ ،‬اﻧﻮاع ﺗﺒﻌﯿﻀﺎت و ﺑﺴﯿﺎري دﯾﮕﺮ اﻫﻤّﯿﺖ دارد‪ .‬در ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺪت ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﻨﺪﻣﯿﮏ‬
‫وﯾﺮوس ﮐﺮوﻧﺎ روﺑﺮو ﺷﺪه اﯾﻢ دﯾﺪه ﻣﯿﺸﻮد ﮐﻪ ﮐﻤﮑﻬﺎي ﻧﻮع دوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻫﺮ ﮐﺠﺎي ﻋﺎﻟﻢ ﺳﺮازﯾﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺪون ﻫﯿﭻ‬
‫ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺪودﯾﺖ و ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑﻪ ﻧﻮع ﮐﺸﻮر‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻮع ﻣﺮدم‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻮع ﺳﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬و ﺑﻪ ﻧﻮع ﺟﻨﺴﯿﺖ و رﻧﮓ و ﻧﮋاد و ﻣﺬﻫﺐ‪.‬‬
‫رﻓﺘﺎر درﺳﺖ ﺧﺮﯾﺪاران و ﻓﺮوﺷﻨﺪﮔﺎن ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﻮدﺷﺎن‪ ،‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺑﺴﯿﺎر اﻫﻤﯿﺖ‬
‫دارد‪ .‬اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﺧﻼﻗﯿﺎت وارد اﻗﺘﺼﺎد ﻣﯿﺸﻮد ﺗﺎ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن ﻧﯿﺰ از رﻓﺘﺎر اﺧﻼﻗﯽ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن آﮔﺎﻫﯽ‬
‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و آن ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺤﺼﻮﻻﺗﯽ را ﺗﻮﻟﯿﺪ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﯾﺴﺘﻪ ﻣﻘﺎم واﻻي اﻧﺴﺎن اﺳﺖ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻓﻘﻂ ﻣﺨﺘﺺ‬
‫ﺑﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺑﺮاي اﻓﺰاﯾﺶ درآﻣﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﻮزﯾﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪ و ﻣﺼﺮف ﻣﻌﻘﻮل ﻧﯿﺰ ﻣﯿﺸﻮد‪.‬‬
‫در اداﻣﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ اﻗﺘﺼﺎدي ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﻄﻮر ﺧﯿﻠﯽ ﺧﻼﺻﻪ اﺷﺎره ﻣﯿﺸﻮد‪:‬‬

‫اﻫﻤّﯿﺖ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ‬
‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻢ و ﮔﺴﺘﺮده اي از ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻌﻬﺪه دوﻟﺘﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ وﻇﯿﻔﻪ اﯾﺠﺎد ﺗﻮازن و ﺑﺎ ﺛﺒﺎﺗﯽ اﻗﺘﺼﺎدي‬
‫را ﺑﻪ ﻋﻬﺪه دارﻧﺪ و از ﺷﯿﻮه ﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎﻟﯿﺎت و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري و ﻏﯿﺮو ﺑﺮاي اﯾﺠﺎد ﺛﺒﺎت اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺘﻔﺎده‬
‫ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ‪ .‬واژه "اﻗﺘﺼﺎد" در اﺻﻞ ﺑﻪ "ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺧﺎﻧﻮاده" ﯾﺎ ﺷﺨﺼﯽ و ﯾﺎ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ ﻣﻬﺎرت دارﻧﺪ اﻃﻼق‬
‫ﻣﯿﺸﻮد‪ .‬در ﺟﺎﻣﻌﮥ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ‪ ،‬ﺧﺎﻧﻮاده را ﻣﯽﺗﻮان ﺑﺎ ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﺮد ﮐﻪ داراي ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﺑﺮاي ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬
‫ﻞ ﺟﻤﻌﯿﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ‪ ،‬ﺧﺎﻧﻮاده ﺗﻀﻤﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪة ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﻨﺰل و رﻓﺎه ﮐّﻠﯿﻪ‬  ‫ﻣّﻠﺖ ﺑﺮاي ﺣﺼﻮل ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺟﻬﺖ ﮐ ّ‬
‫اﻋﻀﺎء اﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬در آﺛﺎر ﺧﻮد‪ ،‬در ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻗﺘﺼﺎدي ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ ،‬اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم را ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜﻼً‪،‬‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬اﯾﻦ ﻣﻨﺰل ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﻧﺪارد‪ .‬ﺣﯿﺎت اﯾﻦ ﻣﻨﺰل ﺗﺤﺖ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﮐﺎﻣﻠﻪ ﻧﯿﺴﺖ‪ 3".‬اﯾﺸﺎن ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻟﺰوم‬
‫وﺿﻊ ﻣﻘﺮّرات و ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﺑﺮاي ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺻﺤﯿﺢ ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﮐﻞّ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﯾﺎ ﯾﮏ ﻣّﻠﺖ‪ ،‬اﺷﺎره ﮐﺮده و ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪،‬‬
‫"ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﺑﺮاي اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻮاده وﺿﻊ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﻪ واﺳﻄﮥ آن ﮐّﻠﯿﻪ اﻋﻀﺎء آن ﻋﺎﺋﻠﻪ از رﻓﺎه و ﺳﻌﺎدت ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺮﺧﻮردار‬
‫ﺷﻮﻧﺪ‪ 4".‬در اﯾﻦ ﺑﯿﺎن‪ ،‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻔﻬﻮم "ﺧﺎﻧﻮاده"‪ ،‬درﺑﺎرة ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ در وﺿﻊ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﺑﺮاي‬
‫ﺗﻀﻤﯿﻦ رﻓﺎه ﻧﺎﺷﯽ از اﻗﺘﺼﺎد ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫در ﻧﻈﺎم ﻓﻌﻠﯽ اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺎزار آزاد‪ ،‬ﻓﺮض ﻣﺴّﻠﻢ ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎزار ﺧﻮد را ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر‬
‫ﺧﻮدﮐﺎر ﺑﻪ ﺗﻌﺎدل و ﯾﺎ وﺿﻌﯿﺖ ﺑﺎﺛﺒﺎت ﺑﺮﺳﺪ‪ .‬اﻣّﺎ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ دﯾﺪﮔﺎﻫﯽ ﻣﻮاﻓﻖ ﺑﺎ واﻗﻌﯿﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﮑﻼت ﻣﺘﻌﺪّدي در اﻗﺘﺼﺎد‬
‫وﺟﻮد دارد را ﻧﻤﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬وﮔﻮﯾﺎي آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎزار ﺧﻮد را ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﻃﻮر ﺧﻮدﮐﺎر ﺑﻪ ﺗﻌﺎدل و ﺑﺎﺛﺒﺎﺗﯽ‬
‫ﻧﻤﯽرﺳﺪ‪ .‬وﺟﻮد ﻓﻘﺮ‪ ،‬ﺑﯿﮑﺎري‪ ،‬اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺛﺮوت در دﺳﺖ ﻣﻌﺪودي از ﻣﺮدﻣﺎن‪ ،‬ﻣﺸﮑﻼت ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ‪ ،‬و وﺟﻮد‬
‫اﻧﻮاع آﺛﺎر ﺟﺎﻧﺒﯽ ﻣﻨﻔﯽ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎزار ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻗﺎدر ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ وﺿﻌﯿﺖ ﻣﺘﻌﺎدل ﺑﺮﺳﺪ‪ ،‬و از اﯾﻦ رو ﻣﺪاﺧﻠﮥ‬
‫دوﻟﺖ ﺿﺮورﯾﺖ دارد ﺗﺎ در رﻓﺘﺎر اﻓﺮاد و ﺷﺮﮐﺖﻫﺎي ﺗﺠﺎري ﻧﻔﻮذ ﻧﻤﺎﯾﺪ و ﻧﻘﺺ ﺑﺎزار را اﺻﻼح ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‬

‫‪2‬‬
‫ﺟﺪا از ﺣﻤﺎﯾﺖ از ﻣﺪاﺧﻠﮥ دوﻟﺖ در اﺻﻞ اﻧﻮاع ﻧﻘﺎﺋﺺ ﺑﺎزار از ﻃﺮﯾﻖ وﺿﻊ ﻣﻘﺮّرات و ﮐﻨﺘﺮل ﺑﺎزار‪ ،‬اﺣﺘﯿﺎج ﺑﻪ اﺻﻮل‬
‫ﮑﺮ‬
‫ﺳﺴﺎت ﺗﺠﺎري ﻣﯿﺒﺎﯾﺴﺖ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﻃﺮﯾﻘﮥ ﺟﺪﯾﺪ ﺗﻔ ّ‬  ‫ﻣﺘﻌﺪّد اﺧﻼﻗﯽ را ﺑﯿﺎن ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ در اﻓﺮاد و ﻣﺆ ّ‬
‫ﯾﺎ ﺳﺒﮏ رﻓﺘﺎري ﻣﺘﻔﺎوت در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮﺟﻮد آﯾﺪ‪.‬‬

‫ﺗﺮﺟﯿﺢ دادن ﻣﻨﻔﻌﺖ ﮐﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺮ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺧﻮﯾﺶ‬
‫ﻓﺮﺿﯽ اﺳﺎﺳﯽ از اﻟﮕﻮي اﻗﺘﺼﺎدي آدام اﺳﻤﯿﺖ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻃﺒﯿﻌﺘﺎً ﻣﻮﻫﻮب ﺑﻪ "ﻣﯿﻞ ﻧﯿﺮوﻣﻨﺪي ﺑﺮاي‬
‫ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﯿﺪن ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﺧﻮد ﻫﺴﺘﯿﻢ … ﻣﯿﻠﯽ ﮐﻪ‪ ،‬اﮔﺮﭼﻪ ﻋﻤﻮﻣﺎً آرام و ﺑﺪون ﺷﻮر و ﻫﯿﺠﺎن اﺳﺖ‪ ،‬اﻣّﺎ از رﺣﻢ ﻣﺎدر‬
‫ﺑﺎ ﻣﺎ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ و ﺗﺎ ﭘﺎي ﮔﻮر ﻣﺎ را ﻫﻤﺮاﻫﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ 5".‬اﯾﻦ ﻋﺒﺎرت در ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﺨﺼﯽ از ﺳﻮي ﺑﺎﻧﯽ اﻗﺘﺼﺎد ﻋﻠﻤﯽ‬
‫آدام اﺳﻤﯿﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺳﺎل ‪ 1776‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﺮ دوﮔﺎﻧﮕﯽ ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﺑﺸﺮي ﺗﺄﮐﯿﺪ دارد‪ .‬ﺣﻀﺮت‬
‫ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ را داراي ﻣﺎﻫّﯿﺘﯽ روﺣﺎﻧﯽ ﯾﺎ ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﺑﺮﺗﺮ‪ ،‬و ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﻣﺎدي ﯾﺎ ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﭘﺴﺖﺗﺮ ﻣﯿﺪاﻧﻨﺪ‪ ،‬در ﺑﯿﺎﻧﯽ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﯾﮏ ﻣﻘﺎم اﻧﺴﺎﻧﯿﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﻠّﻖ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﻻ دارد و ﻓﯿﺾ رﺑﻮﺑﯿﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﯾﮏ ﻣﻘﺎم ﺣﯿﻮاﻧﯿﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﻠّﻖ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ‬
‫ﻧﺎﺳﻮت دارد‪ 6".‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ اﯾﻦ "ﻣﯿﻞ ﺑﻪ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿّﺖ دون اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ ﺗﻌﻠّﻖ دارد‪ 7".‬ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺧﯿﺮﺧﻮاﻫﯽ و‬
‫ﻧﯿﮑﻮﮐﺎري ﺑﻪ ﻣﺎﻫﯿّﺖ ﺑﺮﺗﺮ اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ ﺗﻌﻠّﻖ دارد و ﻣﻨﺸﺄ ﮐﻤﺎل ﺑﺸﺮي و ﺳﻌﺎدت ﺣﻘﯿﻘﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺳﻌﺎدت‬
‫ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﺎ ﻣﺎﻫﯿّﺖ ﺑﺮﺗﺮ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ‪ ،‬و ﺳﻌﺎدت ﻣﺎدّي و ﻋﻨﺼﺮي ﺑﺎ ﻣﺎﻫﯿّﺖ ﭘﺴﺖﺗﺮ ﺑﺸﺮ ارﺗﺒﺎط دارد‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‬
‫ﺑﻪ "ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﺑﺮﺗﺮ اﻧﺴﺎن ]ﺑﻪ ﻋﻨﻮان[ ﺟﻬﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ"‪ 8‬اﺷﺎره دارﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻤﻞ "وﺣﺪتﺑﺨﺶ" روﺣﺎﻧﯿﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣ ّ‬
‫ﻞ‬
‫ﻣﺴﺎﺋﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي و زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ در ﻫﻨﮕﺎم ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﺷﺪن ﺑﺎ آﻧﻬﺎ ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ‬
‫"ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﺑﺮﺗﺮ اﻧﺴﺎن" اﻓﺮاد را اﻟﻬﺎم ﻣﯽﺑﺨﺸﺪ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ دﯾﮕﺮان ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ و ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬اﯾﻦ اﻋﺘﻘﺎد ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ‬
‫ﺪد ﺛﺮوت‪ ،‬ﺗﻮﻟﯿﺪ ﭘﺎﯾﺪار‪ ،‬ﻣﺼﺮف ﻣﻌﻘﻮل‪ ،‬رواﺑﻂ‬   ‫ﮐﺎرﺑﺮدي ﻋﻈﯿﻢ و ﻣﺆّﺛﺮي در اﻗﺘﺼﺎد در زﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯾﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﺗﻮزﯾﻊ ﻣﺠ ّ‬
‫ﮐﺎرﮔﺮ‪-‬ﮐﺎرﻓﺮﻣﺎ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮاي ﻓﺮد ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬اﻋﺘﻘﺎد ﺑﻪ "ﻣﺎﻫّﯿﺖ ﺑﺮﺗﺮ اﻧﺴﺎن" داراي‬
‫ﺬات‬‫راﺑﻄﮥ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻧﺰدﯾﮑﯽ ﺑﺎ ﻣﻘﺼﻮد از ﺣﯿﺎت دارد‪ .‬ﻣﻘﺼﻮد از ﺣﯿﺎت ﺻﺮﻓًﺎ ارﺿﺎء ﻧﯿﺎزﻫﺎي ﺷﺨﺼﯽ و ﺑﺮﺧﻮرداري از ﻟ ّ‬
‫ﻣﺎّدي ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺑﻨﺎ ﺑﻪ آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺑﻬﺎﺋﯿﺎن ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ را اّﺗﺨﺎذ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﯿﺎن ﺗﺸﻮﯾﻖ‬
‫ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻼش ﮐﻨﻨﺪ از ﮐﻠّﯿﻪ روﯾﮑﺮدﻫﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻮد ﭘﺴﻨﺪي و ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﯿﺎﻧﺠﺎﻣﺪ ﻓﺎرغ و آزاد ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬
‫دﯾﺪﮔﺎه ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺷﺨﺼﯽ روﺷﻨﻔﮑﺮاﻧﻪ ﻧﺰدﯾﮏﺗﺮ اﺳﺖ‪ ،‬ﮐﻪ اﺳﺘﺪﻻل ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﺎﻫﯿّﺖ اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ ﻧﻮعدوﺳﺘﺎﻧﻪ‬
‫اﺳﺖ ﻧﻪ ﺧﻮدﭘﺮﺳﺘﺎﻧﻪ‪ .‬اﺷﺨﺎﺻﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﭘﯿﺸﺒﺮد ﻣﻨﺎﻓﻊ دﯾﮕﺮان اﻗﺪام ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻬﺎﯾﺘﺎً ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺧﻮدﺷﺎن ﺧﺪﻣﺖ‬
‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ .‬اﻓﺮاد ﺑﺎﯾﺪ ﺳﻌﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺳﻄﺢ از ﻣﻼﺣﻈﮥ دﯾﮕﺮان ﺑﺮﺳﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﭘﯿﮕﯿﺮي ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﺨﺼﯽ را‬
‫ﺗﻘﺒﯿﺢ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬در ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬اﻣﺮوز ﺟﻤﯿﻊ ﻃﻮاﺋﻒ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﺧﻮدﭘﺮﺳﺘﯽ ﻣﺸﻐﻮل‪ .‬ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺳﻌﯽ و ﮐﻮﺷﺶ‬
‫ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻧﺎﺳﻮﺗﯽ ﺧﻮﯾﺶ را ﺗﺮوﯾﺞ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺧﻮد را ﻣﯽﭘﺮﺳﺘﻨﺪ ﻧﻪ ذات اﻟﻬﯽ را و ﻧﻪ ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ را‪ .‬ﻣﻨﻔﻌﺖ‬
‫ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽﻃﻠﺒﻨﺪ ﻧﻪ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ را و اﯾﻦ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ آن اﺳﺖ ﮐﻪ اﺳﯿﺮ ﻋﺎﻟﻢ ﻃﺒﯿﻌﺘﻨﺪ و از ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ اﻟﻬﯽ و ﻓﯿﺾ ﻣﻠﮑﻮﺗﯽ‬
‫و اﻧﻮار ﺷﻤﺲ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯽﺧﺒﺮ‪ 9".‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬در اﯾﻦ ﺑﯿﺎن‪ ،‬ﮐﺴﺐ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﺨﺼﯽ را در ﻣﻘﺎﺑﻞ "ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ"‬
‫ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ .‬در ارزﯾﺎﺑﯽ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺷﺨﺼﯽ در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ‪ ،‬ﻣﻨﻔﻌﺖ ﺷﺨﺼﯽ ﻓﺮد در ﻣﻨﻔﻌﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻧﯿﺰ ﻗﺮار‬
‫ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ .‬اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺳﻌﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪاش ﻣﺮّﻓﻪ و ﺑﺎ روﻧﻖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬رﻓﺎه و راﺣﺘﯽ ﺧﻮد او ﻧﯿﺰ ﺗﻀﻤﯿﻦ ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬ﺑﺮاي‬
‫ﮐﺎرﺑﺮد آن ﺷﺮوع ﮐﺮدن ﺑﺎ ﮐﻮدﮐﺎن‪ ،‬ﭘﺮورش و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻓﺮزﻧﺪان ﺑﺎ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳّﻂ ﺧﺎﻧﻮادهﻫﺎ ﻋﻤﻠﯽ ﺷﻮد‬
‫ﻧﻪ آن ﮐﻪ ﺻﺮﻓًﺎ ﺑﯿﺎن ﺷﻮد‪ .‬در آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬اﻧﺪﯾﺸﮥ رﻓﺎه و ﺳﻌﺎدت از رﻓﺎه ﻓﺮدي ﺑﻪ رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﻮﺿﻊ داده‬
‫اﺳﺖ‪ .‬اﺷﺎرات ﺑﺴﯿﺎري در ﺗﺄﯾﯿﺪ اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه در آﺛﺎر ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء وﺟﻮد دارد‪ ،‬ﻓﯽاﻟﻤﺜﻞ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺳﻌﺎدت‬
‫ﻋﻤﻮﻣﯿﻪ را ﺑﺮ ﺳﻌﺎدت ﺷﺨﺼﯿﮥ ﺧﻮد ﺗﺮﺟﯿﺢ دﻫﯿﺪ‪ 10".‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺟﻤﯿﻊ ﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ درﺟﻪ ﺳﻌﺎدت و‬
‫راﺣﺖ ﺑﺎﺷﯿﻢ‪ 11".‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪان ﺑﻪ ﻃﯿﺐ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻋﺪت ﻓﻘﺮا ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺘﺎﻓﺖ‪ 12".‬در ﺳﻄﺢ‬
‫ﺪاﻗﻞ اﺟﻨﺎس دﻧﯿﻮي"‪14‬‬ ‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ "ﺟﻤﯿﻊ ﺑﺸﺮ ﺑﻪ راﺣﺖ زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﮐﻨﻨﺪ"‪ 13‬و در ﺳﻄﺢ ﻓﺮدي‪" ،‬ﺑﻪ ﺣ ّ‬
‫ﻗﺎﻧﻊ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬

‫ارﺟﺤّﯿﺖ ﻣﻌﺎﺿﺪت ﺑﺮ رﻗﺎﺑﺖ‬
‫ﺳﻠﻄﮥ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ ﺑﺮ‬‫رﻗﺎﺑﺖ ﺑﯽ رﺣﻤﺎﻧﻪ و ﺳﺘﯿﺰهﺟﻮﯾﺎﻧﻪ و ﺑﺪون ﻣﻘﺮّرات دوﻟﺘﯽ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ُ‬
‫ﺑﺎزار ﺷﻮد ﮐﻪ ﺑﺎﻟّﺘﺒﻊ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺬف ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي ﮐﻮﭼﮏﺗﺮ ﮔﺸﺘﻪ و ﺳﺒﺐ ﺷﯿﻮع ﺑﯿﮑﺎري ﮔﺮدد‪ .‬از اﯾﻦ رو‪ ،‬اﺻﻞ‬
‫روﺣﺎﻧﯽ ﻣﻌﺎﺿﺪت ﺑﺮاي ﮐﺎرﺑﺮد "ﻋﺎﻣﻞ وﺣﺪت ﺑﺨﺶ" و ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺆّﺛﺮ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤّﯿﺖ ﺣﯿﺎﺗﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻄﻮر ﻣﺜﺎل‪ ،‬ﮐﺎرﺑﺮد‬
‫‪3‬‬
‫ﺳﺴﺎت ﺗﺠﺎري ﮐﻮﭼﮏﺗﺮ اﺟﺎزه ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺪون ﺗﺮس از رﻗﺎﺑﺖ ﺷﺪﯾﺪ و ﺳﺘﯿﺰهﺟﻮﯾﺎﻧﻪ ﮐﻪ آﻧﻬﺎ را‬        ‫اﺻﻞ ﻣﻌﺎﺿﺪت ﺑ ﻪ ﻣ ﺆ ّ‬
‫ﺟﺒﺮاً از ﺑﺎزار ﺑﯿﺮون ﮐﻨﺪ‪ ،‬وارد ﺑﺎزار ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ‪ ،‬ﻣﻌﺎﺿﺪت راه را ﺑﺮاي ﻋﻤﻠﯿﺎت ﺗﺠﺎري ﻫﻤﻮار ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺑﻪ اﯾﻦ وﺳﯿﻠﻪ‬
‫ﺳﻄﺢ ﺑﺮونداد و در ﻧﺘﯿﺠﻪ اﺷﺘﻐﺎل را ﺑﺎﻻ ﻣﯽﺑﺮد‪ ،‬و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻋﺎﯾﺪات ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮاي ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد‪ .‬اﺻﻞ ﻣﻌﺎﺿﺪت و‬
‫ﻫﻤﮑﺎري ﮔﻮﯾﺎي آن اﺳﺖ ﮐﻪ راﺑﻄﮥ ﺑﻨﯿﺎدي اﻗﺘﺼﺎدي در ﻣﯿﺎن ﻋﻮاﻣﻞ ﺑﺎزار ﯾﮑﯽ از اﻗﺪاﻣﺎت دوﺟﺎﻧﺒﻪ و ﻣﺎﻫﯿّﺖ واﺑﺴﺘﮕﯽ‬
‫ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺒﻨﺎي اﯾﻦ اﻗﺪام دوﺟﺎﻧﺒﻪ ﺗﻌﻬّﺪي ﺻﺎدﻗﺎﻧﻪ و واﻗﻌﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ دﻗﯿﻘﺎً آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺗﻮاﻓﻖ ﺷﺪه اﻧﺠﺎم‬
‫ﺷﻮد‪ .‬ﻟﺬا‪ ،‬ﻣﻌﺎﺿﺪت ﺑﺮ رﻗﺎﺑﺖ‪ ،‬ﮐﻪ در ﺑﺎزار ﻓﻌﻠﯽ ﻣﻌﻤﻮل اﺳﺖ‪ ،‬ارﺟﺤﯿﺖ دارد‪ .‬ﮐﺎرﺑﺮد اﯾﻦ اﺻﻞ در ﺑﺎزار و اﻗﺘﺼﺎد و‬
‫ﺧﺼﺎﯾﺺ اﺳﺎﺳﯽ آن در "ﻫﯿﺄت ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻋﺎﻟﻢ وﺟﻮد"‪ 15‬اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ وﺟﻪ اﺧﻼﻗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺿﺪت و ﻧﻪ رﻗﺎﺑﺖ ﺳﺒﺐ‬
‫اﻗﺪاﻣﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﺖ درﺳﺖ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻮﺟﻮد زﻧﺪه ﺑﺎ ﻣﻌﺎﺿﺪت ﻋﻨﺎﺻﺮ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﯽ ﮐﻪ از آن ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺷﺪه‬
‫ﺣﻔﻆ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻣﺒﻨﺎي ﺣﯿﺎت "ﻋﺒﺎرت از ﺗﻌﺎون و ﺗﻌﺎﺿﺪ‪ ،‬و ﻋﻠّﺖ وﯾﺮاﻧﯽ و اﻧﻌﺪام ﻓﻘﺪان اﯾﻦ ﺗﻌﺎون و ﺗﻌﺎﺿﺪ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮ‬
‫ﻗﺪر ﻋﺎﻟﻢ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺸﺘﺎق ﻣﺪﻧﯿﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬اﻫﻤﯿّﺖ اﯾﻦ ﻣﻌﺎﺿﺪت آﺷﮑﺎرﺗﺮ ﺷﻮد‪16".‬‬

‫ﻣ ﻔ ﻬ ﻮ م ﮐﺎ ر ﺑ ﻪ ﻋﻨ ﻮ ا ن ﻋﺒﺎد ت‬
‫ﺺ ﺣﮑﻢ "ﮐﺎر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻋﺒﺎدت"‪ ،‬اﺻﻞ ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ اﺳﺖ و در ﻧﻈﺮ ﻓﺮد ﺑﻬﺎﺋﯽ‪،‬‬
‫اﺧﻼﻗﯿﺎت ﮐﺎر‪ ،‬و ﺑﻪ ﻃﻮر اﺧ ّ‬
‫"ﮐﺎر" ﮐﻪ ﺑﺎ روح ﺧﺪﻣﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد‪ ،‬ﻋﺒﺎدت ﺗﻠّﻘﯽ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻧﯿﺎز اﺳﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﺗﻌﺎون و واﺑﺴﺘﮕﯽ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﯿﻦ‬
‫ﻢ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ‬
‫اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ و اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﮐﺎر ﺑﻪ ﻋﻨﻮان وﺳﯿﻠﻪاي ﺑﺮاي رﺳﯿﺪن ﺑﻪ آﻧﺮا ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻣﯿﮑﻨﺪ‪ .‬ﯾﮑﯽ از وﯾﮋﮔﯽﻫﺎي ﻣﻬ ّ‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ درﺑﺎرة اﻗﺘﺼﺎد ﻋﻼﻗﮥ ﺷﺪﯾﺪي اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﺳﺎزﻧﺪة ﻓﺮد در اﻣﻮر اﺟﺘﻤﺎع ﺑﻪ ﺷﯿﻮهاي ﻣﺴﺘﻤﺮّ و ﭘﺎﯾﺪار‬
‫ﻧﺸﺎن داده ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬دﯾﺪﮔﺎه ﺑﻬﺎﺋﯽ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎر و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ در ﺗﻀﺎّد ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﮑّﻤﻞ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺜ ً‬
‫ﻼ‪ ،‬در آﺛﺎر‬
‫ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﯿﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداران ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺑﯿﺶ از ﮐﺎرﮔﺮان درآﻣﺪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﻪ‬
‫اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻣﺎﻟﯿﺎت ﺗﺼﺎﻋﺪي را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روﺷﯽ ﺑﺮاي ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪﻋﻼوه‪ ،‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‬
‫ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﺨﺼﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداران را ﻣﻄﻤﺢ ﺗﻮﺟّﻪ ﻗﺮار داده ﺷﺮﯾﮏ ﮐﺮدن ﮐﺎرﮔﺮان در ﺳﻮد را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روﺷﯽ ﺑﺮاي ﺗﻘﻮﯾﺖ‬
‫ﺑﻬﺮهوري ﮐﺎر ﭘﯿﺸﻨﻬﺎد ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪداران اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﻮد ﺧﻮد را ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﻨﻨﺪ زﯾﺮا ﮐﺎرﮔﺮان ﺗﻼش‬
‫ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﮐﺎر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺑﺮد‪ .‬از اﯾﻦ رو‪ ،‬ﮐﺎرﮔﺮان در ﺻﻨﻌﺖ ﺷﺮﯾﮏ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬و ﺟﺪا از دﺳﺘﻤﺰد‪ ،‬ﺑﺨﺸﯽ از ﺳﻮد را‬
‫درﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽدارﻧﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺷﺨﺼﯽ ﻏﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻬﯽ ﻏﻨﺎ را دارد ﻧﮕﺬارد ﺷﺨﺼﯽ دﯾﮕﺮ ﻣﻨﺘﻬﯽ‬
‫ﻓﻘﺮ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺮاﻋﺎت او را ﺑﮑﻨﺪ ﺗﺎ آن ﻫﻢ راﺣﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ 17".‬ﺑﻪﻋﻼوه‪ ،‬اﺧﻼﻗﯿﺎت ﮐﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ از اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه اﻗﺘﺼﺎدي‬
‫ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻬﺎرﺗﯽ‪ ،‬از ﻗﺒﯿﻞ ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻮم و ﺗﺠﺎرت و ﻓﻨﻮن ﻣﻔﯿﺪه‪ ،‬ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﮑﺮد و در ﻧﺘﯿﺠﻪ درﯾﺎﻓﺖ‬
‫وﺟﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﻗﺒﺎل ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺧﻮب‪ ،‬ﺿﺮوري اﺳﺖ‪.‬‬

‫راﺑﻄﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﯿﻦ ﮐﺎرﮔﺮ و ﮐﺎرﻓﺮﻣﺎ‬
‫ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء از راﺑﻄﻪ ﺻﺤﯿﺢ ﺑﯿﻦ ﮐﺎرﮔﺮ و ﮐﺎرﻓﺮﻣﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ‪ ،‬در ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ " ﺑﺎﯾﺪ ﻧﻈﺎﻣﺎت‬
‫و ﻗﻮاﻧﯿﻨﯽ ﮔﺬاﺷﺖ ﮐﻪ ﮔﺮوه ﻋﻤﻠﻪ اﺟﺮت ﯾﻮﻣّﯿﻪ از ﺻﺎﺣﺐ ﻓﺒﺮﯾﮏ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ و ﺷﺮﮐﺘﯽ در رﺑﻊ و ﯾﺎ ﺧﻤﺲ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﺎﻗﺘﻀﺎي‬
‫وﺳﻊ ﻓﺒﺮﯾﮏ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﯾﺎ در ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﻓﻮاﺋﺪ ﮔﺮوه ﻋﻤﻠﻪ ﺑﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﺒﺮﯾﮏ ﺑﻨﻮع ﻣﻌﺘﺪﻟﯽ ﻣﺸﺘﺮك ﮐﺮدﻧﺪ ‪ ...‬ﭘﺲ‬
‫در اﯾﻨﺼﻮرت اﻋﺘﺪال از ﻫﻤﻪ ﺑﻬﺘﺮ و آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﺛﺮوت ﺑﺎﯾﺪ در اﮐﺘﺴﺎب ﻣﻨﺎﻓﻊ اﻋﺘﺪال را ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ و‬
‫ﻣﺮاﻋﺎت ﻓﻘﺮا و اﻫﻞ اﺣﺘﯿﺎج را ﻣﻨﻈﻮر دارﻧﺪ و آن اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻤﻠﻪ و ﻓﻌﻠﻪ را اﺟﺮﺗﯽ ﯾﻮﻣﯽ ﻣﻌﻠﻮم و ﻣﻘﺮر ﮔﺮدد و از ﻣﻨﺎﻓﻊ‬
‫ﻋﻤﻮﻣّﯿﻪ ﻓﺒﺮﯾﻖ ﻧﯿﺰ ﻧﺼﯿﺐ و ﺑﻬﺮه اي ﯾﺎﺑﻨﺪ ‪ .‬ﻣﺨﺘﺼﺮ اﯾﻨﺴﺖ در ﺣﻘﻮق ﻣﺸﺘﺮﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻓﺒﺮﯾﻖ و ﻋﻤﻮم ﻋﻤﻠﻪ و‬
‫ﻓﻌﻠﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻌﺘﺪﻟﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﺒﺮﯾﮏ ﮔﺮدد و اﺳﺒﺎب ﻣﻌﯿﺸﺖ ﻻزﻣﻪ ﻓﻌﻠﻪ و ﺗﺄﻣﯿﻦ‬
‫اﺳﺘﻘﺒﺎل اﯾﺸﺎن ﺷﻮد ﮐﻪ اﮔﺮ ﻋﻤﻠﻪ ﻋﺎﺟﺰ و ﺳﻘﻂ و ﯾﺎ ﺧﻮد ﭘﯿﺮ و ﻧﺎﺗﻮان ﮔﺮدﻧﺪ و ﯾﺎ ﻓﻮت ﻧﻤﻮدﻧﺪ و اﻃﻔﺎل ﺻﻐﯿﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻨﺪ‬
‫از ﺷﺪت ﻓﻘﺮ ﻣﻀﻤﺤﻞ ﻧﮕﺮدﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﻧﺪك ﺣﻖ ﻣﻌﯿﺸﺖ از واردات ﻧﻔﺲ ﻓﺒﺮﯾﻖ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ 18".‬از اواﺳﻂ ﻗﺮن ﺑﯿﺴﺘﻢ‬
‫ﺪدي در ﺣﻤﺎﯾﺖ از ﺣﻘﻮق ﮐﺎرﮔﺮان و ﮐﺎرﻓﺮﻣﺎﯾﺎن وﺿﻊ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬ﯾﮑﯽ‬     ‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎري از دوﻟﺖﻫﺎ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﻣﺘﻌ ّ‬
‫از ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖﻫﺎي ﻋﻤﺪة اّﺗﺤﺎدﯾﻪﻫﺎي ﺻﻨﻔﯽ ﻣﺮاﻗﺒﺖ از ﺣﻘﻮق اﻋﻀﺎء‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺬاﮐﺮات دﺳﺘﻤﺰدي‪ ،‬ﺗﺄﻣﯿﻦ ﺷﺮاﯾﻂ‬
‫ﻣﻄﻠﻮب ﮐﺎر‪ ،‬و ﻋﺮﺿﮥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي ﺑﻬﺪاﺷﺘﯽ و اﯾﻤﻨﯽ و آﻣﻮزﺷﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬ﻣﺎﻟﮑﺎن و ﻣﺪﯾﺮان ﺷﺮﮐﺖﻫﺎ ﻋﻼﻗﮥ‬
‫ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﺎر ﺑﺮاي اﯾﺠﺎد اﻧﮕﯿﺰه در ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ .‬اﮔﺮﭼﻪ‪ ،‬دﻻﯾﻞ ﺑﻪ اﺣﺘﻤﺎل ﻗﻮي از ﻣﻨﻔﻌﺖ‬
‫ﻧﺸﺄت ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺮداﺷﺖ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ ﺗﺤﻮّﻻت ﻣﺜﺒﺖ ﺳﺒﺐ اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮهوري ﮐﺎرﮔﺮ ﺷﺪه و ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ‬
‫ﺑﻪ ﺑﺎزدة ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮاي ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻨﺘﺞ ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از ﻋﻮاﻣﻞ‪ ،‬از ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻘﺶ ﻣﺆّﺛﺮ دوﻟﺖ‬
‫و اّﺗﺤﺎدﯾﻪﻫﺎي ﺻﻨﻔﯽ و اّﻃﻼﻋﺎت و ﻓﻨﺎوري‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺤّﻮﻟﯽ ﭼﺸﻤﮕﯿﺮ در ﻣﻌﻨﺎي اﺧﻼﻗﯿﺎت ﮐﺎر ﻣﻨﺘﻬﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪4‬‬
‫ﻓﺮاﮔﯿﺮي ﺣﺮﻓﻪ‬
‫در آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﻓﺮاﮔﯿﺮي ﺣﺮﻓﻪ و ﺷﻐﻠﯽ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪"،‬ﺗﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯽ ﺑﮑﻮش‬
‫ﻦ زراﻋﺖ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻬﺎرت را ﺣﺎﺻﻞ ﻧﻤﺎﯾﯽ‪ .‬زﯾﺮا ﺑﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ اﻟﻬﯽ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻓﻨﻮن و اﺗﻘﺎن ﺻﻨﺎﻋﺖ ﻋﺒﺎرت از‬      ‫ﮐﻪ در ﻓ ّ‬
‫ﻋﺒﺎدت اﺳﺖ‪ 19".‬اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﺣﺮﻓﻪﻫﺎﯾﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﮐﺸﺎورزي‪ ،‬ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن‪ ،‬و ﻓﻨﺎوري‪ ،‬و ﻧﯿﺰ ﮐﺎر ﮐﺮدن در زﻣﯿﻨﻪﻫﺎي‬
‫ﺗﻌﻠﯿﻢ و ﺗﺮﺑﯿﺖ‪ ،‬ﺑﻬﺪاﺷﺖ و ﺧﺪﻣﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﻣﺜﺎلﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ اﺳﺖ از "ﮐﺎر ﻋﺒﺎدت اﺳﺖ"‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺷﺨﺼﯽ اﮔﺮ ﺑﻪ ﺗﻤﺎم ﻫّﻤﺖ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﻠﻤﯽ ﭘﺮدازد و ﯾﺎ ﺑﻪ اﺗﻘﺎن ﺻﻨﺎﻋﺘﯽ ﮐﻮﺷﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ آن اﺳﺖ ﮐﻪ در‬
‫ﮐﻨﺎﺋﺲ و ﻣﻌﺎﺑﺪ ﻋﺒﺎدت اﻟﻬﯽ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ‪ 20".‬ﻟﻐﺖ "اﺗﻘﺎن" در اﯾﻦ ﺑﯿﺎن‪ ،‬ﻣﻔﻬﻮم ﮐﺎري اﻣﺮوزي "ﺗﻀﻤﯿﻦ ﮐﯿﻔﯿﺖ" را ﺑﻪ ذﻫﻦ‬
‫ﻣﺘﺒﺎدر ﻣﯽﺳﺎزد‪ .‬ﺑﺎ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ اﻫﻤّﯿﺖ ﻧﮕﺮش ﺻﺤﯿﺢ ﺑﻪ ﮐﺎر‪ ،‬در ﺗﻌﻠﯿﻢ "ﮐﺎر ﻋﺒﺎدت اﺳﺖ" واژة "اﮔﺮ" در ﺑﯿﺎن ﺣﻀﺮت‬
‫ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮد "ﺑﻪ ﺗﻤﺎم ﻫّﻤﺖ" ﮐﺎر ﮐﺮده و ﺳﻌﯽ در اﺗﻘﺎن‬
‫آن ﮐﺎر ﻧﻤﻮده ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ذﻫﻦ و روح ﺑﺎﯾﺪ در ﺣﯿﻦ ﮐﺎر‪ ،‬ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد و ﺗﻨﻬﺎ در اﯾﻦ ﺻﻮرت اﺳﺖ ﮐﻪ "ﺑﻪ ﺗﻤﺎم ﻫّﻤﺖ"‬
‫اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ ﮐﺎر ﻧﻤﺎﯾﺪ و آن اﺷﺘﻐﺎل ﻋﺒﺎرت از ﻋﺒﺎدت اﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﻬﺎﺋﯿﺎن را ﺑﻪ "اﺗﻘﺎن در ﺻﻨﻌﺖ"‪ 21‬ﺗﺸﻮﯾﻖ‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ .‬اﯾﺸﺎن در اداﻣﻪ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻫّﻤﺘﯽ ﻋﻈﯿﻢ ﺑﻨﻤﺎﯾﯽ ﺗﺎ در ﺻﻨﻌﺖ ﻓﺮﯾﺪ ﮔﺮدي و ﺷﻬﯿﺮ در آن ﺻﻔﺤﺎت‬
‫ﺷﻮي‪ 22".‬دﯾﺪﮔﺎه ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﺑﻪ "اﮐﻤﻞ ﺻﻮرت" و ﺑﯿﺎﻧﺎت دﯾﮕﺮي از ﻗﺒﯿﻞ "ﮐﻤﺎل ﻇﺎﻫﺮه"‪" ،‬ﻣﻨﻮﯾﺎت ﻋﺎﻟﯿﻪ"‪ 23‬و‬
‫"اﺗﻘﺎن در ﺻﻨﻌﺖ"‪ 24‬را ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻨﺸﺄ ﮐﺎراﯾﯽ و ﭘﺎﯾﺪاري ﺗﻌﺒﯿﺮ ﮐﺮد‪ .‬اﻣّﺎ‪ ،‬اﮔﺮﭼﻪ ﺻﻔﺎﺗﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﮐﻤﺎل و ﺗﻌﺎﻟﯽ ﻋﺒﺎرت‬
‫از ﻋﻮاﻣﻞ ﻻزم ﺟﻬﺖ ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﮑﺮد و ارﺗﻘﺎء ﺳﻄﺢ ﺑﺮونداد ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬اﻣّﺎ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﻌﻬّﺪ از ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ‬
‫ﺳﻄﺢ ﻋﺎﻟﯽ ﺗﻌﺎﻟﯽ و ﺑﺮﺗﺮي در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﺿﺮوري اﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻟﺰوم ﺗﻌﻠﯿﻢ و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﺮاي ارﺗﻘﺎء و ارﺗﻔﺎع‬
‫ﺑﺎ اﺧﻼﻗﯿﺎت ﮐﺎر ﭘﯿﻮﻧﺪي ﻧﺰدﯾﮏ دارد و ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻓﺮدي و ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﺿﺮوري اﺳﺖ‪ .‬در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺗﻌﻠﯿﻢ و ﺗﺮﺑﯿﺖ‬
‫اﻃﻔﺎل‪ ،‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺗﻌﻠﯿﻢ اﻃﻔﺎل و ﭘﺮورش ﮐﻮدﮐﺎن اﻋﻈﻢ ﻣﻨﺎﻗﺐ ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎن و ﺟﺎذب اﻟﻄﺎف و‬
‫ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺣﻀﺮت رﺣﻤﺎن‪ .‬زﯾﺮا اسّ اﺳﺎس ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ و ﺳﺒﺐ ﺗﺪرّج ﺑﻪ اوج ﻋﺰّت ﺟﺎوداﻧﯽ‪25".‬‬

‫ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺎﺑﺮ اﺑﺮ ي اﻗﺘ ﺼﺎد ي و ﻓ ﻘﺮ ﻣ ﻄﻠ ﻖ‬
‫دﯾﺪﮔﺎه ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء در ﺑﺎره ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي اﻗﺘﺼﺎدي و ﻓﻘﺮ ﻣﻄﻠﻖ ﻧﯿﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ‪ .‬از دﯾﺪﮔﺎه‬
‫ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﺮاي ﻣﺒﺎرزه ﺑﺎ ﻓﻘﺮ ﻣﺎدي اول ﻣﯿﺒﺎﯾﺴﺖ ﺑﺮ ﻓﻘﺮ ﻣﻌﻨﻮي ﻏﻠﺒﻪ ﮐﺮد‪ .‬ﻗﺒﻮل آﻧﮑﻪ ﺑﻪ اﺳﺒﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ‬
‫راﺣﺖ و آﺳﺎﯾﺶ اﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ اﺳﺖ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ‪ .‬ﻓﻘﺮ و ﻏﻨﺎي ﻣﻔﺮط دو ﻋﺎﻣﻞ ﻣﻬﻢ در اﯾﺠﺎد ﺑﯽ ﺛﺒﺎﺗﯽ ﻧﻈﻢ ﻋﺎﻟﻢ و ﻋﺪم‬
‫ﺗﻌﺎدل اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي و ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از اﯾﻦ رو در آﺛﺎر ﻣﺘﻌﺪد ﻣﺒﺎرﮐﺸﺎن از ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﺑﻌﻨﻮان ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ‬
‫دواي آن ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯿﺨﻮرد‪ .‬زﻣﺎﻧﯿﮑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻪ رﺷﺪ روﺣﺎﻧﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﺪ‪ ،‬ﻓﺮد ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ از اﯾﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﻨﻮع ﺧﻮد ﮐﻤﮏ‬
‫ﻣﯿﮑﻨﺪ اﺣﺴﺎس رﺿﺎﯾﺖ و ﺧﺸﻨﻮدي ﻣﯿﮑﻨﺪ‪ .‬ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻧﺒﻮد ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﮐﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮيﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي اﺳﺖ‬
‫ﺑﺴﯿﺎرﻧﺪ‪ .‬دﻻﯾﻞ ﺑﺴﯿﺎري اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي ﻣﯿﺒﺎﯾﺴﺖ ﮐﺎﻫﺶ ﯾﺎﺑﺪ‪ .‬از ﺟﻤﻠﻪ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از‪ :‬ﮐﺎﻫﺶ رﻓﺎ و‬
‫ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﯽ‪ ,‬اﺛﺮات ﺑﺪ در آﻣﻮزش و ﭘﺮورش ﮐﻮدﮐﺎن‪ ،‬اﺛﺮات ﺑﺪ روي ﺳﻼﻣﺘﯽ ﺟﺴﻤﯽ و روﺣﯽ اﻓﺮاد‪ ،‬ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺸﮑﻼت‬
‫ﻋﺪﯾﺪه در ﺧﺎﻧﻮاده‪ ،‬ﺗﺎﺛﯿﺮات ﻣﻨﻔﯽ در ﭘﺲاﻧﺪاز و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻋﻮارض ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ در دوران ﺳﺎﻟﻤﻨﺪي‪ ،‬اﻣﮑﺎن روﯾﺪاد‬
‫ﻣﺸﮑﻼت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﺧﻮدﮐﺸﯽ و ﻓﺴﺎد و ﺟﻨﺎﯾﺖ و اﻧﻮاع آﻟﻮدﮔﯽﻫﺎي ﺟﺴﻤﯽ‪ ،‬ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺸﮑﻼت ﻋﺪﯾﺪه ﺳﯿﺎﺳﯽ‬
‫ﭼﻮن ﻣﺮدم دوﻟﺖ را ﻣﺴﺆل ﻣﯽداﻧﻨﺪ‪ ،‬و ﺑﻮﺟﻮد آﻣﺪن ﯾﮏ اﻗﺘﺼﺎد آﺷﻔﺘﻪ و ورﺷﮑﺴﺘﻪ‪.‬‬

‫ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻢ دوﻟﺖ در از ﺑﯿﻦ ﺑﺮدن ﻓﻘﺮ ﻧﯿﺰ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺤﺚ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﺑﻪ ﮐﺎر ﺑﺮدن اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ و‬
‫ﺪي ﮐﻨﺪ ﯾﺎ اﻣﮑﺎﻧﯽ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ‬‫روﺣﺎﻧﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي‪ ،‬ﻓﻘﺮ ﻣﻄﻠﻖ از ﻣﯿﺎن ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ و اﺣﺪي ﻧﯿﺎز ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﮑ ّ‬
‫ﮑﺮ ﻣﻨﻄﻘﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺳﺨﺎوت اﻓﺮاد ﺗﻨﻬﺎ راه ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻀﻼت‬    ‫ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﻓﺮاد ﻋﺎﻃﻞ و ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪ .‬اّﻣﺎ‪ ،‬اﯾﻦ ﺗﻔ ّ‬
‫ﺪي ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ در رﯾﺸﻪﮐﻨﯽ ﺗﮑﺪّي‪ ،‬از ﻃﺮﯾﻖ وﺿﻊ ﻗﺎﻧﻮن و دﯾﮕﺮ روشﻫﺎ از ﻗﺒﯿﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎي رﻓﺎه اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪،‬‬          ‫ﺗﮑ ّ‬
‫ﺣﯿﺎﺗﯽ و ﭼﺸﻤﮕﯿﺮ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ اﻣﺮ در ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪﯾﺎﻓﺘﻪﺗﺮ ﻋﻤﻠﯽ اﺳﺖ زﯾﺮا اﺻﻞ ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻣﺆﺛّﺮﺗﺮ‬
‫ِاﻋﻤﺎل ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻣﺜﻼً‪ ،‬زﻧﺎن و اﻓﺮاد از اﻗﻠﯿﺘﻬﺎي ﻣﺬﻫﺒﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻗﺒﯿﻠﻪ اي در ﻓّﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺎﺳﯽ و‬
‫اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﮐﺸﻮرﻫﺎي ﻓﺎﻗﺪ اﻣﺘﯿﺎزات ﻣﺰﺑﻮر ﻓّﻌﺎﻟﯿﺖ دارﻧﺪ‪ .‬دوﻟﺖ ﺑﺎﯾﺪ اﻧﻮاع ﻣﺰاﯾﺎ ﺑﺮاي ﺑﻬﺒﻮد رﻓﺎه ﻋﻤﻮﻣﯽ‬
‫ﺟﻤﻌﯿﺖ را ﻓﺮاﻫﻢ آورد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ اﻓﺮاد آن را ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ "از اﺟﺒﺎر اﺧﺘﻼل ﺣﺎﺻﻞ‬
‫ﮑﺮ ﺑﺮ ﻓﻘﺮة ﻓﻮق‪ ،‬ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﺣﮑﺎم روﺣﺎﻧﯽ رﻓﺎه و ﺳﻌﺎدت ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬  ‫ﮔﺮدد و اﻧﺘﻈﺎم اﻣﻮر ﺑﺸﺮ ﻣﺨﺘﻞّ ﺷﻮد‪ 26".‬ﺑﺎ ﺗﻔ ّ‬
‫ﺑﺎ درﯾﺎﻓﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎ اﻋﻄﺎء ﺳﺮ و ﮐﺎر دارد‪ .‬ﻋﻨﻮان ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ "در آﯾﻨﺪه ﻫﯿﭻ وﻗﺖ اﻣﮑﺎن ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ اﺷﺨﺎص‬
‫ﺛﺮوت ﻫﻨﮕﻔﺘﯽ از دﺳﺘﺮﻧﺞ دﯾﮕﺮان اﻧﺪوﺧﺘﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ 27".‬اﻋﻢ از آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﺑﺪان ﻋﻠّﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در آﯾﻨﺪه ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ از‬
‫‪5‬‬
‫ﻟﺤﺎظ اﺧﻼﻗﯽ آﮔﺎهﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﯾﺎ ﻣﻘﺮّرات دوﻟﺘﯽ ﺑﺮاي اﯾﺠﺎد ﻋﺪاﻟﺖ ﺗﻮزﯾﻌﯽ ﻣﺆﺛّﺮﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺸﺖ‪ ،‬واﺿﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫در اﯾﻦ زﻣﺎن رﻓﺎه ﻣﺎّدي ﺑﯿﺸﺘﺮ در ﮐﺸﻮرﻫﺎﺋﯽ ﺑﺎ ﻣﻘّﺮرات ﻣﺆّﺛﺮ‪ ،‬ﺗﻮزﯾﻊ ﻣﺠﺪّد ﺛﺮوت ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬در آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺗﺄﮐﯿﺪ‬
‫ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ اﻧﺒﺎﺷﺖ ﺛﺮوت ﺑﺎ وﺿﻊ ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﻢ و ﻧﻈﺎرت در ﺧﻮاﻫﺪ آﻣﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻣﺎﻟﯿﺎت ﺗﺪرﯾﺠﯽ ﺑﺮ درآﻣﺪ‪ ،‬ﮐﻤﮏ ﺑﻪ‬
‫ﻓﻘﺮا ﺗﻀﻤﯿﻦ ﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬و اﻓﺮادي ﮐﻪ از درﯾﺎﻓﺘﯽ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ ﺛﺮوت ﻣﻀﺎﻋﻒ اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﮐﺮد‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟّﻪ ﺑﻪ‬
‫اﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮع‪ ،‬دﯾﺪﮔﺎه ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء درﺑﺎرة ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻣﻄﻠﻮب در آﯾﻨﺪه اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ "ﻗﻮاﻧﯿﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭼﻨﺎن وﺿﻊ ﺧﻮاﻫﺪ‬
‫ﺷﺪ ﮐﻪ اﻣﮑﺎن ﻧﺨﻮاﻫﺪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﺪودي ﺑﺴﯿﺎر ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ ﺷﻮﻧﺪ و ﺗﻌﺪاد زﯾﺎدي در ﻣﺸّﻘﺖ و ﺗﻌﺐ ﺑﻪ ﺳﺮ ﺑﺮﻧﺪ‪ 28".‬اّﻣﺎ‪،‬‬
‫ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از ﻣﺎﻟﯿﺎت دوﻟﺘﯽ و اﺻﻮل روﺣﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺗﻮزﯾﻊ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪﺗﺮ درآﻣﺪ و ﺛﺮوت ﻣﻨﺠﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ ،‬و ﻣﺤﺘﻤﻼً ﺳﺒﮏ‬
‫ﻣﺘﻮازن ﺗﺮ زﻧﺪﮔﯽ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﯿﺴّﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺸﺖ‪.‬‬

‫ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺮاي زﻧﺎن و ﻣﺮدان‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯿﺎن ﺑﻪ ﺑﺮاﺑﺮي ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺮاي زﻧﺎن و ﻣﺮدان در ﻣﺸﺎرﮐﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي اﻋﺘﻘﺎد دارﻧﺪ و در ﺟﻤﯿﻊ‬
‫ﻣﻮارد ﺳﻌﯽ در اﺟﺮاي آن دارﻧﺪ‪ .‬اﯾﻦ اﺻﻞ داراي ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺿﻤﻨﯽ ﻣﻬﻤّﯽ در اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﺪارك ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺑﺎﻻ‬
‫ﺑﺮدن ﺳﻄﺢ ﺗﻮﻟﯿﺪ اﺳﺖ‪ .‬در آﺛﺎر ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﺮ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻓﻌّﺎل زﻧﺎن در ﮐّﻠﯿﻪ وﺟﻮه ﺣﯿﺎت ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺷﺪه‬
‫اﺳﺖ‪ .‬در ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﺣﻀﺮات ﻧﺴﺎء اﺳﺘﻌﺪاد ﻋﺠﯿﺒﯽ دارﻧﺪ‪ 29".‬ﻣﻨﺎﻓﻊ ﮐﺸﻒ و اﺳﺘﻔﺎده از اﺳﺘﻌﺪاد زﻧﺎن ﺑﺴﯿﺎر‬
‫ﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺛﺮ ﻣﯽﮔﺬارد‪ .‬اﯾﻨﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ اﻓﺰاﯾﺶ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﺳﻄﺢ ﺧﺎﻧﻮاده و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ‬   ‫اﺳﺖ و ﺑﺮ ﮐ ّ‬
‫اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ در ﺳﻄﺢ ﺳﺮاﺳﺮ ﺟﻬﺎن‪ ،‬ﺑﺨﺼﻮص در ﮐﺸﻮرﻫﺎي در ﺣﺎل ﺗﻮﺳﻌﻪ‪ ،‬و ﮐﺎﻫﺶ ﺗﻌﺪاد اﻓﺮادي ﮐﻪ در ﻓﻘﺮ ﺑﻪ ﺳﺮ‬
‫ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء در ﺑﯿﺎﻧﯽ دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﮐﺎرﺑﺮد ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺮاي زﻧﺎن و ﻣﺮدان اﺷﺎره دارﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻼً‬
‫ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﻧﺴﺎء ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ از اﺳﺘﻌﺪاد‪ ،‬ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ و اﻫﻤّﯿﺘﯽ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﺮدان در ﻣﻌﺎدﻟﮥ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮﺧﻮردار‬
‫ﻼ ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ﭼﺸﻤﮕﯿﺮي ﻧﯿﻤﮥ دﯾﮕﺮ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺑﺸﺮي‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ زﻧﺎن‪،‬‬   ‫ﺷﻮﻧﺪ"‪ 30‬اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻋﻤ ً‬
‫را ﻗﺎدر ﻣﯽﺳﺎزد‪ ،‬در ﺻﻮرت وﺟﻮد ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺮاﺑﺮ و وﺳﺎﯾﻞ ﻻزم در ﮐّﻠﯿﻪ ﺳﻄﻮح ﻓّﻌﺎﻟﯿﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي وارد ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫در ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ‪ ،‬زﻧﺎن – از ﻟﺤﺎظ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻣﺬﻫﺒﯽ – ﻓﺎﻗﺪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ و ﻓﺮﺻﺖ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮاي‬
‫ﺗﺤﺼﯿﻞ ﯾﺎ ﻣﺸﺎرﮐﺖ در ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮي ﺣﯿﺎت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ واﻗﺘﺼﺎدي ﺧﺎﻧﻮاده و ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺗﺄﯾﯿﺪ‬
‫ﺧﺮ ﺟﻨﺲ زن ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎل ﺑﻪ ﺟﻬﺖ اﯾﻦ ﺑﻮده ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻣﺮدان ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻧﻤﯽﺷﺪﻧﺪ‪ .‬اﮔﺮ ﻧﺴﻮان ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺮدان‬     ‫ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﮐﻪ‪" ،‬ﺗﺄ ّ‬
‫ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺷُﺒﻬﻪاي ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﯿﺮ رﺟﺎل ﻣﯽﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻮن ﮐﻤﺎﻻت رﺟﺎل را اﮐﺘﺴﺎب ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ اﻟﺒّﺘﻪ ﺑﻪ درﺟﮥ‬
‫ﺟﻪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎي ﺧﻮد درﺑﺎرة ﻓﺮﺻﺖ ﺑﺮاﺑﺮ را در اواﯾﻞ ﻗﺮن‬        ‫ﻣﺴﺎوات رﺳﻨﺪ‪ 31".‬ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮ ّ‬
‫ﺑﯿﺴﺘﻢ ﺑﯿﺎن ﮐﺮدﻧﺪ و از آن زﻣﺎن ﺗﺎ ﮐﻨﻮن ﻓﺮﺻﺖﻫﺎي زﻧﺎن در ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬و ﻧﯿﺰ در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﯿﺰان ﭼﺸﻤﮕﯿﺮي‬
‫ﺑﻬﺒﻮد ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻔﻬﻮم اﻧﺼﺎف و ﻋﺪاﻟﺖ‬
‫ﻣﻔﻬﻮم ﻣﺴﺎوات اﻗﺘﺼﺎدي در آﺛﺎر ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﻪ اﯾﻦ ﺻﻮرت ﻣﻄﺮح ﺷﺪه اﺳﺖ "ﻣﺴﺌﻠﻪ ﻣﺴﺎوات‬
‫ﻣﺴﺘﺤﯿﻞ اﺳﺖ اّﻣﺎ آﻧﭽﻪ ﻫﺴﺖ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻏﻨﯿﺎ رﺣﻢ ﺑﻪ ﻓﻘﺮا ﮐﻨﻨﺪ اﻣّﺎ ﺑﻤﯿﻞ ﺧﻮدﺷﺎن ﻧﻪ ﻣﺠﺒﻮراً اﮔﺮ ﻣﺠﺒﻮري ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﻓﺎﺋﺪه ﺋﯽ ﻧﺪارد ﻧﻪ آﻧﮑﻪ ﺑﺠﺒﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻞ ﺑﻤﻮﺟﺐ ﻗﺎﻧﻮن ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺧﻮد را ﺑﺪاﻧﺪ‪ 32".‬ﻣﯽﺗﻮان اﺳﺘﺪﻻل ﮐﺮد‬
‫ﮐﻪ ﻫﺪف از ﻋﺪاﻟﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮدﻣﺎن ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬اﻋﺘﻘﺎد اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﺎ ﺑﺮاﺑﺮ ﻫﺴﺘﯿﻢ‪ ،‬ﻧﻪ ﺑﺪان ﻋﻠّﺖ‬
‫ﮐﻪ ﯾﮑﺴﺎﻧﯿﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﭼﻮن ﻫﻤﻪ ﻣﺨﻠﻮق ﺧﺪاﯾﯿﻢ‪ .‬در آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ روﺷﻦ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﻫﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد‬
‫اﺳﺖ‪ ،‬اّﻣﺎ اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ ﯾﮑﺴﺎن ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺷﺎﺧﺺ ﻋﺒﺎرت از "وﺣﺪت در ﮐﺜﺮت" اﺳﺖ‪ .‬از اﯾﻦ رو‪ ،‬ﺑﺮاﺑﺮي و اﻧﺼﺎف ﺑﺴﯿﺎر‬
‫ﻣﺘﻔﺎوﺗﻨﺪ‪ .‬اﻧﺼﺎف ﺗﻨّﻮع و ﺑﯽﻣﺜﯿﻠﯽ ﻓﺮديِ ﻫﺮ ﺷﺨﺼﯽ را ﻣﯽﭘﺬﯾﺮد‪ .‬در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﺮدم ﻣﺘﻔﺎوﺗﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ آﻧﻬﺎ در ﻣﻘﺎﺑﻞ‬
‫ﻗﺎﻧﻮن ﯾﮑﺴﺎن رﻓﺘﺎر ﺷﻮد‪ .‬در دﯾﺪﮔﺎه ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺗﻨّﻮع ﻣﺮدﻣﺎن ﺳﺒﺐ ﺗﺠﻠﯿﻞ و ﺗﺤﺴﯿﻦ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻔﻬﻮم اﻧﺼﺎف ﮔﻮﯾﺎي آن‬
‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﺎوت دﺳﺘﻤﺰدﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬از اﯾﻦ رو‪ ،‬درﯾﺎﻓﺘﯽ ﻫﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﻃﺒﻖ ﻣﺸﺎرﮐﺖ اﻗﺘﺼﺎدي او در‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻧﯿﺎزﻫﺎي آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ اﯾﻦ ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﻫﺮ ﻓﺮدي داراي اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎ و ﺗﺤﺼﯿﻼت و‬
‫ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ اﺳﺖ‪ ،‬و از اﯾﻦ رو ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻫﺮ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﺮاي ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﺮق ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‬
‫ﻞ ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ‬ ‫ﺪد ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮاي ﻣﻌﺎش اﻧﺴﺎن ‪ ...‬ﺟﻬﺖ آن ﮐﻪ ﮐ ّ‬‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬اﺻﻼح و ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﺠ ّ‬
‫ﺪي دوﻟﺖ‬ ‫ﻣﺪارج ﻣﺮﺑﻮﻃﮥ ﺧﻮد‪ ،‬در ﻧﻬﺎﯾﺖ درﺟﮥ ﺳﻌﺎدت زﻧﺪﮔﯽ ﮐﻨﻨﺪ‪ 33".‬اﯾﻦ ﻓﻘﺮه ﮔﻮﯾﺎي ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻓّﻌﺎل و ﺟ ّ‬
‫در اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ‪ .‬ﻋﺪاﻟﺖ از ﻃﺮﯾﻖ ﻗﺎﻧﻮن اﺟﺮا ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬و ﻗﺮار اﺳﺖ از ﻟﺤﺎظ ﻗﺎﻧﻮن اﺳﺎﺳﯽ ﯾﮏ ﮐﺸﻮر ﻫﻤﻪي ﺷﻬﺮوﻧﺪان‬
‫در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻖ ﻣﺴﺎوي داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺳﻪ ﺗﺎ از ﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻻزﻣﻪ اﯾﺠﺎد ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﯽ اﺳﺖ ﭼﻪ در ﺳﻄﺢ ﻓﺮدي‬
‫و ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ و در ﺳﻄﺢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از آزادي و ﺑﻮﺟﻮد آوردن ﻓﺮﺻﺘﻬﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﻣﺴﺎوي ﺑﺮاي ﻫﻤﻪ‬
‫ﺷﻬﺮوﻧﺪان‪ ،‬و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻓﺮاﻫﻢ آوردن اﺳﺒﺎب و وﺳﺎﯾﻞ ﺑﺮاي ﺑﺮوز اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎي ﻧﻬﻔﺘﻪ در اﻧﺴﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬از ﻃﺮﯾﻖ اﯾﻦ‬
‫‪6‬‬
‫ﻣﺮاﺣﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻓﺮدي ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﺑﮕﯿﺮد ﭼﻪ ﻧﻮع زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻄﻠﻮب ﺑﺮاي ﺧﻮد اﺗﺨﺎذ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﯾﮏ رﻓﺎه و‬
‫ﺳﻌﺎدت و ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﯽ واﻗﻌﯽ ﺑﺮﺳﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺮ دو ﻣﺎدﯾﺎت و روﺣﺎﻧﯿﺎت ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ داراي اﯾﻦ‬
‫وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ دﯾﺪه ﻣﯿﺸﻮد ﮐﻪ ﻣﺮدﻣﺶ از ﯾﮏ رﻓﺎه و آﺳﺎﯾﺶ ﻧﺴﺒﯽ ﺑﺮ ﺧﻮردار ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﮐﻞ ﮐﺸﻮر از ﯾﮏ رﺷﺪ‬
‫و ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي و ﺧﻼﻗﯿﺖ ﺑﺎﻻ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻮاﺳﺎت در ﺑﺎره اﻧﺼﺎف اﺳﺖ و در اﯾﻦ ﻣﻮرد ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‬
‫ﻧﻈﺮﺷﺎن اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻏﻨﯿﺎ ﺑﻪ ﻣﯿﻞ ﺧﻮدﺷﺎن ﻗﺴﻤﺘﯽ از ﺛﺮوت ﺧﻮد را ﺑﯿﻦ ﻓﻘﺮا ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬اﯾﻨﺠﺎ از ﺧﻮد ﮔﺬﺷﺘﮕﯽ‬
‫و اﯾﺜﺎر و ﻋﻮاﻣﻞ ﻧﻮع دوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ و ﻟﺬا ﻣﻮاﺳﺎت ﻻزﻣﻪاش وﺟﻮد ﯾﮏ ﺳﻄﺤﯽ از روﺣﺎﻧﯿﺖ در اﻓﺮاد اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﯾﻦ ﻏﺮﯾﻀﻪ ﻧﻮع دوﺳﺘﺎﻧﻪ در ﻫﻤﻪي اﻧﺴﺎنﻫﺎ وﺟﻮد دارد ﺑﺎ درﺟﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ‪ .‬و اﯾﻦ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻣﻮاﺳﺎت اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻧﻈﺮ‬
‫اﻫﻤﯿﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻣﺴﺎوات اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻣﻔﻬﻮم ﺛﺮوت‬
‫دﯾﺪﮔﺎه ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻋﺒﺎرت از آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻞّ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ اﻗﻠّﯿﺘﯽ از ﺟﻤﻌﯿﺖ‪.‬‬
‫در ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ "ﺷﺮاﯾﻂ ﺗﺤﻘﻖ ﻋﺪاﻟﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺛﺮوت و ﻏﻨﺎ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻤﺪوح اﮔﺮ ﻫﯿﺌﺖ ﺟﻤﻌﯿّﺖ ﻣﻠّﺖ ﻏﻨﯽ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪ 34".‬ﻟﺬا ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﯿﺶ از ﺻﺮﻓًﺎ اﻓﺮاد اﺳﺖ‪ .‬از ﻟﺤﺎظ ﻣﺎّدي‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪه از ﻣﺪارس‪ ،‬ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎنﻫﺎ‪ ،‬ﺟﺎّدهﻫﺎ‬
‫ﻼ ﻧﻘﻞ ﻣﯽﮔﺮدد‪ ،‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ‬     ‫و دﯾﮕﺮ زﯾﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎ و ﺧﺪﻣﺎت‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬در ﺑﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ذﯾ ً‬
‫ﺛﺮوت ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺴﺐ و ﺑﻪ ﭼﻪ ﻧﺤﻮ ﺑﺎﯾﺪ ﺧﺮج ﺷﻮد‪ .‬اﯾﺸﺎن ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ‪" ،‬ﻏﻨﺎ ﻣﻨﺘﻬﺎي ﻣﻤﺪوﺣﯿﺖ را داﺷﺘﻪ اﮔﺮ ﺑﻪ ﺳﻌﯽ‬
‫و ﮐﻮﺷﺶ ﻧﻔﺲ ﺧﻮد اﻧﺴﺎن در ﺗﺠﺎرت و زراﻋﺖ و ﺻﻨﺎﻋﺖ ﺑﻪ ﻓﻀﻞ اﻟﻬﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮدد و در اﻣﻮر ﺧﯿﺮﯾﻪ ﺻﺮف ﺷﻮد‪35".‬‬

‫ﻃﺒﻖ اﯾﻦ ﺑﯿﺎن‪ ،‬ﺷﺮط اوّل ﺑﺮاي ﮐﺴﺐ ﺛﺮوت اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ در اﺛﺮ ﻣﺠﻬﻮدات ﺧﻮد ﺷﺨﺺ ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد‪ .‬اﯾﻦ ﻣﺆّﯾﺪ آن‬
‫اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺎر ﮐﺮد و ﻋﻀﻮ ﻣﻔﯿﺪ و ﻣﻮّﻟﺪي ﺑﺮاي ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻮد‪ .‬ﺷﺮط دوم اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ درآﻣﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺮاي اﻣﻮر ﺧﯿﺮﯾﮥ‬
‫و اﻧﺴﺎندوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺻﺮف ﺷﻮد‪ .‬اﯾﻦ اﺷﺎرﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﺳﻮي رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻗﺪاﻣﺎت ﻧﻮعدوﺳﺘﺎﻧﻪ‪،‬‬
‫ﺧﯿﺮﯾﻪ و ﺧﯿﺮﺧﻮاﻫﺎﻧﻪ ﻫﺪاﯾﺖ ﺷﻮد‪.‬‬

‫راﺑﻄﮥ ﺑﯿﻦ اﻗﺘﺼﺎد اﺧﻼﻗﯽ و ﺗﻮزﯾﻊ داوﻃﻠﺒﺎﻧﮥ ﺛﺮوت و ﻫﺪف اﺻﻠﯽ آﺋﯿﻦ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ وﺣﺪت‪ ،‬در اﯾﻨﺠﺎ ارزش‬
‫ﺑﺤﺚ را دارد‪ .‬ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ راﺑﻄﻪاي ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﺑﯿﻦ وﺣﺪت و ﺣﻞ ﻣﺸﮑﻼت اﻗﺘﺼﺎدي وﺟﻮد دارد‪ .‬ﮐﺴﺐ ﺛﺮوت ﺗﺎ‬
‫ﺑﺪان ﺣﺪّ ﻣﻘﺒﻮل اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت وﺳﯿﻠﻪاي ﺑﺮاي وﺻﻮل ﺑﻪ اﻫﺪاف ﻋﺎﻟﯽﺗﺮ ﻣﺼﺮف ﺷﻮد‪ .‬ﻫﺪف ﻏﺎﯾﯽ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﻓﺮد‬
‫ﺑﻬﺎﺋﯽ وﺻﻮل ﺑﻪ ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﻧﻮع ﺑﺸﺮ اﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼً‪ ،‬ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﺪ از ﺛﺮوت ﺧﻮد ﻟﺬّت ﺑﺮد در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ ﻣﯿﻠﯿﺎرد‬
‫ﻧﻔﺮ از اﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ در ﻓﻘﺮ ﻣﻄﻠﻖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ؟ در ﺑﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ذﯾﻼً ﻧﻘﻞ ﻣﯽﺷﻮد‪ ،‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ در آﯾﻨﺪه "ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪان ﺑﻪ ﻃﯿﺐ ﺧﺎﻃﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻋﺪت ﻓﻘﺮا ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺘﺎﻓﺖ‪ 36".‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‬
‫ذﮐﺮ ﺷﺪه‪" ،‬ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪان‪ ،‬ﺑﺮاي ﺳﻌﺎدت و ﻣﺴﺮّت ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬ﻣﺠﺒﻮر ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﺛﺮوت ﺧﻮد را ﺑﺮاي ﺗﺄﻣﯿﻦ ﺷﺮاﯾﻂ ﺑﻬﺘﺮ‬
‫ﺑﺮاي ﺟﺎﻣﻌﻪاي ﮐﻪ در آن زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺧﺮج ﮐﻨﻨﺪ‪ 37".‬از اﯾﻦ روي‪ ،‬اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﮔﻮﯾﺎي آن اﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ در آﯾﻨﺪه ﮐﻪ ﻣﺮدم از ﺗﺮﻗّﯿﺎت روﺣﺎﻧﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردار ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎي دﯾﮕﺮان آﮔﺎﻫﯽ ﻣﯽﯾﺎﺑﻨﺪ‪،‬‬
‫در آن ﻣﻮﻗﻊ "اﺛﺮات ﺛﺮوت در ﺟﺎﻣﻌﻪ"‪ 38‬درك ﻣﯽﺷﻮد و اﻗﺪاﻣﺎت ﺧﯿﺮﺧﻮاﻫﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﻃﯿﺐ ﺧﺎﻃﺮ و ﻣﺴﺮّت ﺗﻤﺎم ﻋﻤﻠﯽ‬
‫ﻞ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻗﺎﺑﻞ‬ ‫ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬ﺑﻪﻋﻼوه‪ ،‬در آﺛﺎر ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺛﺮوت ﻣﻤﺪوح اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺸﺮوط ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﮐ ّ‬
‫ﺗﻮﺟّﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء اﺛﺮات ﮐﺎر و ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﻣﻔﯿﺪه را ﺑﻪ ﺗﮑﺜﯿﺮ ﺛﺮوت ﻣﻠّﺖ رﺑﻂ ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪ .‬اﯾﺸﺎن‬
‫ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" :‬ﺗﻌّﻠﻢ ﻓﻨﻮن ﻣﻔﯿﺪه و اﮐﺘﺴﺎب ﻣﻌﺎرف ﻋﻤﻮﻣّﯿﻪ و اّﻃﻼع ﺑﺮ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﺣﮑﻤﺖ ﻃﺒﯿﻌّﯿﮥ ﻧﺎﻓﻌﻪ و ﺗﻮﺳﯿﻊ داﺋﺮة‬
‫ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﺗﺰﯾﯿﺪ ﻣﻮادّ ﺗﺠﺎرت و ﺗﮑﺜﯿﺮ وﺳﺎﺋﻂ ﺛﺮوت ﻣّﻠﺖ‪ 39"...‬ﻣﺜﻼً‪ ،‬اﻓﺰاﯾﺸﯽ در ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺬاري در ﻋﻠﻮم و ﻓﻨﻮن ﺳﻮدﻣﻨﺪ‬
‫ﺼﺺ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪه‪ ،‬ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﺗﺄﺛﯿﺮي ﻋﻈﯿﻢ ﺑﺮ درآﻣﺪ ﻣّﻠﯽ ﮐﺸﻮر ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﺬاﺷﺖ‪.‬‬   ‫و ﯾﺎدﮔﯿﺮي ﻣﻬﺎرتﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻪ اﯾﺠﺎد ﺗﺨ ّ‬

‫ﻣﻔﻬﻮم ﺛﺮوت ﺣﻘﯿﻘﯽ‬
‫در آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﮐﺴﺐ ﺛﺮوت ﺗﻘﺒﯿﺢ و ﻣﺤﮑﻮم ﻧﺸﺪه ﺑﻠﮑﻪ ﺛﺮوت ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻣﺘﻔﺎوت ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬‬
‫اﺻﻄﻼح "ﺛﺮوت ﺣﻘﯿﻘﯽ" ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﭘﯿﻮﺳﺘﮕﯽ ﺑﯿﻦ رﻓﺎه ﻣﺎّدي و روﺣﺎﻧﯽ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻣﺜﻼً اﻧﻘﻄﺎع از ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺎدّي ﺑﺪون‬
‫ﻣﺤﮑﻮم ﮐﺮدن ﺛﺮوت ﻣﺎّدي ﺷﺨﺺ‪ ،‬ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻣﺠﻬﻮدات ﻋﻈﯿﻤﮥ ﻣﺎ ﺑﺎﯾﺪ در‬
‫ﺟﻬﺖ اﻧﻘﻄﺎع از ﺷﺌﻮن دﻧﯿﻮي و ﺟﯿﻔﻪ اﯾﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺪاﯾﺖ ﺷﻮد‪ 40".‬ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﯾﻦ ﻣﻄﻠﺐ ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮﺳﺪ زﯾﺮا ﺑﻪ‬
‫ﻃﻮر ﻋﺎدّي ﺛﺮوت ﻣﺎدّي ﻣﻼزم واﺑﺴﺘﮕﯽ اﺳﺖ‪ .‬ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ زﻣﺎﻧﯽ اﯾﺠﺎد ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ ﺷﺨﺼﯽ ﺑﺮاي ﻏﻨﺎي ﻣﺎدّي ﺑﯿﺶ از‬
‫زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺘﻌﺎدل ارزش ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮد‪ .‬دﯾﺪﮔﺎه ﺑﻬﺎﺋﯽ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ ﻣﺎﻫّﯿﺘًﺎ روﺣﺎﻧﯽاﻧﺪ و ﺑﻪ اﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ‪ ،‬رﻓﺎه ﻣﺎّدي‬
‫ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺳﻌﺎدت ﺑﺸﺮي را ﺗﻀﻤﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﯿﺎن ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ اﮔﺮ وﺟﻮه روﺣﺎﻧﯽ ﺣﯿﺎت آﻧﻬﺎ ﻫﻤﺮاه‬

‫‪7‬‬
‫ﺑﺎ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﻣﺎّدي ﺗﺄﻣﯿﻦ ﮔﺮدد‪ ،‬ﻣﺴّﺮت و ﺳﻌﺎدت آﻧﻬﺎ ﻓﺰوﻧﯽ ﻣﯿﺎﺑﺪ‪ .‬و ﺑﺮاي ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺑﯿﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ‪" ،‬ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﻢ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﮔﺮدد‪ ،‬ﺳﻌﺎدت ﺗﻀﻤﯿﻦ ﺷﻮد‪41".‬‬     ‫زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺪﻧﯿﺖ ﻣﺎّدﯾﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﻧﯿﺖ روﺣﺎﻧﯿﻪ ﻣﻨﻀ ّ‬

‫اﻧﺴﺠﺎم ﻣﺎّدي و روﺣﺎﻧﯽ‬
‫از ﻣﻨﻈﺮ ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻋﺒﺎرت از ﻓﺮاﯾﻨﺪي ﻃﺒﯿﻌﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در آن "ﻣﺪﻧﯿّﺖ ﻣﺎدّﯾّﻪ ﻣﻨﻀﻢّ ﺑﻤﺪﻧﯿّﺖ روﺣﺎﻧﯿّﻪ‬
‫ﺷﻮد‪ 42".‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ‪ ،‬وﯾﮋﮔﯽ ﻣﻬﻢّ ﺗﻮﺳﻌﮥ ﺑﻬﺎﺋﯽ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻣﺘﻮازن ﺑﻪ ﻫﺮ دو ﻧﯿﺎز ﻣﺎدّي و روﺣﺎﻧﯽ ﭘﺎﺳﺦ‬
‫دﻫﺪ‪ .‬ﮐﺘﺐ و آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ اﻓﺮاد ﺑﺸﺮ را اﺳﺎﺳًﺎ داراي ﻣﺎﻫّﯿﺖ روﺣﺎﻧﯽ ﻣﯽداﻧﺪ و ﺳﻌﺎدت و رﻓﺎه در ﺻﻮرﺗﯽ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﮐﻤﺎل‬
‫ﻣﻄﻠﻮب ﺗﺄﻣﯿﻦ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ وﺟﻮه روﺣﺎﻧﯽ ﺣﯿﺎت آﻧﻬﺎ در ﮐﻨﺎر ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﻣﺎّدي ﺗﺤّﻘﻖ ﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻓﺮﻣﻮدﻧﺪ‪،‬‬
‫"ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﺪﻧﯿﺖ ﻣﺎدّي از وﺳﺎﺋﻂ ﺗﺮﻗّﯽ ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ‪ ،‬وﻟﯽ ﺗﺎ ﻣﻨﻀﻢّ ﺑﻪ ﻣﺪﻧﯿﺖ اﻟﻬﯿﻪ ﻧﺸﻮد‪ ،‬ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮐﻪ ﺳﻌﺎدت‬
‫ﺑﺸﺮّﯾﻪ اﺳﺖ ﺣﺼﻮل ﻧﯿﺎﺑﺪ‪ 43".‬از اﯾﻦ رو‪ ،‬ﻃﺮحﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮐﻪ از ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ ﺑﻬﺎﺋﯽ اﻟﻬﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﯾﻦ ﻣﻘﺘﻀﯿﺎت و ﺷﺮاﯾﻂ‬
‫ﺤﺖ روﺣﺎﻧﯽ و رﻓﺎه ﻣﺎّدي دوش ﺑﻪ دوش ﻫﻢ ﭘﯿﺶ ﻣﯽروﻧﺪ و‬     ‫اﺳﺎﺳﯽ را در ﻫﻢ ادﻏﺎم ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬دﯾﺪﮔﺎه اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺻ ّ‬
‫ﺗﻮاﻓﻖ و ﺳﺎزﮔﺎري دارﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺳﻌﺎدت ﺣﻘﯿﻘﯽ واﺻﻞ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬

‫زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻄﻠﻮب‬
‫زﻧﺪﮔﯽ آﺑﺮوﻣﻨﺪاﻧﻪ ﻋﺒﺎرت از ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﮐّﻠﯿﻪ ﻧﯿﺎزﻫﺎي اﺳﺎﺳﯽ ﺑﺮاي ﺑﺮﺧﻮرداري از زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺷﺄن و ﻣﻘﺎم‬
‫اﻧﺴﺎن و ﺳﭙﺲ ﺗﺄﻣﯿﻦ آن اﺳﺖ‪ ،‬و اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻤﺘﺮ از ﺳﺒﺪ ﻧﯿﺎزﻫﺎي اﺳﺎﺳﯽ ﻻزم ﺑﺮاي زﻧﺪﮔﯽ آﺑﺮوﻣﻨﺪاﻧﻪ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪،‬‬
‫او در ﻓﻘﺮ ﻣﻄﻠﻖ ﻗﺮار دارد‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء در ﭼﻨﺪﯾﻦ اﺛﺮ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻟﺰوم ﻧﯿﺎزﻫﺎي ﺿﺮوري ﻣﺰﺑﻮر ﺑﺮاي زﻧﺪﮔﯽ اﺷﺎره‬
‫دارﻧﺪ‪ .‬در ﺑﺎره اﻣﺮار ﻣﻌﺎش و ﻧﯿﺎزﻫﺎي اوّﻟﯿﻪ ﺑﺮاي ﺣﻔﻆ ﺣﯿﺎت‪ ،‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻣﺤﺘﺎﺟﺎن از ﻣﻌﯿﺸﺖ‬
‫ﺿﺮورﯾّﻪ ﻧﺼﯿﺐ ﺑﺮﻧﺪ و دﯾﮕﺮ در ﻓﻘﺮ زﻧﺪﮔﯽ ﻧﮑﻨﻨﺪ‪ 44".‬ﻣﻌﯿﺸﺖ اّوﻟﯿﻪ و ﺿﺮورﯾﺎت اﺳﺎﺳﯽ زﻧﺪﮔﯽ ﻋﺒﺎرت از ﻏﺬا‪ ،‬ﻟﺒﺎس‪،‬‬
‫ﺳﺮﭘﻨﺎه‪ ،‬ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﻣﻄﻠﻮب‪ ،‬ﺗﺤﺼﯿﻼت ﮐﺎﻓﯽ‪ ،‬آزادي اﻗﺘﺼﺎدي و ﻓﺮﺻﺘﻬﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮاي ﮐﺸﻒ اﺳﺘﻌﺪادﻫﺎي ﻧﻬﺎﻓﺘﻪ در‬
‫اﻧﺴﺎﻧﻬﺎ‪ .‬در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺣﺪّ و ﺣﺪود راﺣﺘﯽ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪ ..." ،‬ﻫﻤﻪ ﺣﻖ دارﻧﺪ از زﻧﺪﮔﯽ راﺣﺖ و ﺗﻮأم ﺑﺎ‬
‫ﻣﺴّﺮت ﺑﺮﺧﻮردار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ 45".‬ﻣﺮﺣﻠﮥ "راﺣﺘﯽ" ﻋﺒﺎرت از ﻣﺮﺣﻠﮥ ﺧﻮدﮐﻔﺎﯾﯽ و ﺗﺪاوم زﻧﺪﮔﯽ ﯾﺎ ﺣﺎﻟﺘﯽ از ﺳﻌﺎدت راﺳﺘﯿﻦ‬
‫ب ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﯽ و رﻓﺎه ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬آزادي اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺮط ﻻزم ﺑﺮاي‬       ‫اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮد داراي آزادي اﻧﺘﺨﺎ ِ‬
‫اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ اﺳﺖ‪ ،‬و ﻓﺮد واﻗﻒ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﮐﺮدن ﭘﻮل اﺿﺎﻓﯽ در ﻓﺮاﻫﻢ آوردن ﺗﺠﻤّﻠﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺿﺮورﺗًﺎ ﺳﺒﺐ ﺣﺼﻮل‬
‫ﺣﺪّ ﺑﺎﻻﺗﺮي از ﺳﻌﺎدت ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء در آﺛﺎر ﺧﻮد اﺷﺎره ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﮥ ﺗﺠﻤّﻠﯽ و ﯾﺎ "ﻓﺮاﺗﺮ از‬
‫ﻣﻌﯿﺸﺖ ﺿﺮوري واﻗﻌﯽ" ﻧﻤﻮده اﻧﺪ‪ .‬در ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬واﺿﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎمﻫﺎ و ﺷﺮاﯾﻂ ﻓﻌﻠﯽ ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ ﻓﻘﺮا‬
‫ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺤﺘﺎج و ﻣﺴﺘﺄﺻﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﯾﺮﯾﻦ در ﺗﺠّﻤﻞ و ﻓﺮاواﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺮاﺗﺐ ﺑﯿﺶ از ﻣﻌﯿﺸﺖ ﺿﺮوري‬
‫واﻗﻌﯽ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ‪ 46".‬ﻫﺰﯾﻨﻪ ﮐﺮدن "ﺑﯿﺶ از ﻣﻌﯿﺸﺖ ﺿﺮوري واﻗﻌﯽ" اﺷﺎره ﺑﻪ ﺗﺠّﻤﻼت و ﻣﺤﺼﻮﻻت‬
‫ﻏﯿﺮﺿﺮوري اﺳﺖ‪ .‬در ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﺴﯿﺎر ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ اﻣﺮوز‪ ،‬ﻧﯿﺎزﻫﺎي اﺳﺎﺳﯽ اﮐﺜﺮ ﻣﺮدﻣﺎن ﺗﺤّﻘﻖ ﯾﺎﻓﺘﻪ‪ ،‬و ﺑﺴﯿﺎري در ﻣﺮﺣﻠﮥ‬
‫ﺪ و ﻣﺼﺮفﮔﺮاﯾﯽ ﻣﻨﺠﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬در اﯾﻦ ﺳﻄﺢ از زﻧﺪﮔﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‬        ‫"ﺗﺠﻤﻠﯽ" زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﺑﯿﺶ از ﺣ ّ‬
‫درك ﻣﻌﻨﺎي واﻗﻌﯽ از ﻣﻘﺼﻮد از زﻧﺪﮔﯽ‪ ،‬ﮐﺎر ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ‪ ،‬ﺳﻌﺎدت ﺟﻤﻌﯽ‪ ،‬و ﺳﻌﺎدت ﺣﻘﯿﻘﯽ و ﻧﯿﺎز ﺑﻪ "ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﺠﺪّد و‬
‫اﺻﻼح ﻧﻈﺎم اﻗﺘﺼﺎدي"‪ 47‬ﺿﺮورت ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء در اﯾﺎم ﺳﻔﺮ ﺧﻮد ﺑﻪ ﻏﺮب و ﺑﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻓﻘﺮ و ﻏﻨﺎي ﻣﻔﺮط‬
‫اﺷﺎره ﺑﻪ ﻟﺰوم ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﻣﯿﮑﻨﻨﺪ و ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬از ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺎس ﺑﻬﺎءاﻟّﻠﻪ ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻣﻌﯿﺸﺖ اﺳﺖ‪ .‬ﻃﺒﻘﺎت ﻧﺎس‬
‫ﻣﺨﺘﻠﻔﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻌﻀﯽ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻏﻨﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻌﻀﯽ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﻘﺮ ‪ ...‬ﻟﺬا اﺻﻼح ﻣﻌﯿﺸﺖ از ﺑﺮاي ﺑﺸﺮ ﻻزم ‪ ...‬ﺟﺎﺋﺰ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺑﻌﻀﯽ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻏﻨﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﻌﻀﯽ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻓﻘﺮ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ اﺻﻼح ﮐﺮد و ﭼﻨﺎن ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﮔﺬاﺷﺖ ﮐﻪ از ﺑﺮاي ﮐﻞّ وﺳﻌﺖ و‬
‫رﻓﺎﻫّﯿﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﻧﻪ ﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﻓﻘﺮ ﻣﺒﺘﻼ‪ ،‬و ﻧﻪ ﯾﮑﯽ ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻏﻨﺎ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ 48".‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬اﺻﻼح و ﺗﻨﻈﯿﻢ‬
‫ﻞ ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ ﻣﺪارج ﻣﺮﺑﻮﻃﮥ ﺧﻮد‪ ،‬در ﻧﻬﺎﯾﺖ‬
‫ﺪد ﻗﻮاﻧﯿﻦ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮاي ﻣﻌﺎش اﻧﺴﺎن ‪ ...‬ﺟﻬﺖ آن ﮐﻪ ﮐ ّ‬‫ﻣﺠ ّ‬
‫ﺪي دوﻟﺖ در اﻗﺘﺼﺎد اﺳﺖ ﮐﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ‬‫درﺟﮥ ﺳﻌﺎدت زﻧﺪﮔﯽ ﮐﻨﻨﺪ‪ 49".‬اﯾﻦ ﻓﻘﺮه ﮔﻮﯾﺎي ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻓّﻌﺎل و ﺟ ّ‬
‫راه ﺣﻞ اﯾﺠﺎد ﺗﻌﺪﯾﻞ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ‪ .‬آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ آن ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ را ﮐﻪ ﺑﺎ اﻋﺘﺪال ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ در‬
‫ﻫﺮ اﻣﺮي از اﻣﻮر اﻋﺘﺪاﻟﺶ ﻣﺤﺒﻮب‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺑﯿﻦ ﻣﺎده ﮔﺮاﯾﯽ و درﺳﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮدن ﺗﻤﺎﯾﺰ ﻗﺎﺋﻞ ﺷﻮﯾﻢ‪ .‬آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ‬
‫اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎه را دارد ﮐﻪ دوام و ﭘﺎﯾﺪاري ﺑﺎ ﺧﻮب زﯾﺴﺘﻦ ﻣﺮﺗﺒﻂ اﺳﺖ‪ ،‬اّﻣﺎ ﻣﺴﺘﻠﺰم درﺳﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮدن ﺑﺎ "اﻋﺘﺪال"‬
‫اﺳﺖ و ﻋﻤﺪﺗًﺎ ﺑﻪ ﺷﺮاﯾﻂ ﻓﺮدي و ﺧﺎﻧﻮادﮔﯽ ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد‪ .‬اﻋﺘﺪال داراي ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺿﻤﻨﯽ ﻣﻬّﻤﯽ در اﻗﺘﺼﺎد از ﻃﺮﯾﻖ‬
‫ﺗﺨﺼﯿﺺ ﻣﻨﺎﺑﻊ در ﺑﺎزار ﻧﯿﺰ دارد‪ .‬اﮔﺮ ﺛﺒﺎت و ﭘﺎﯾﺪاري ﻋﺒﺎرت از ﮐﺎراﯾﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﻣﻼﺣﻈﮥ دﯾﮕﺮان‪ ،‬ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ و ﻧﺴﻞ‬

‫‪8‬‬
‫ﻢ در وﺻﻮل ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺪاري اﯾﻔﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬اﻋﺘﺪال ﺑﺮ ﮐﻠّﯿﻪ وﺟﻮه ﺑﺎزار از ﺟﻤﻠﻪ‬
‫آﯾﻨﺪه ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬در اﯾﻦ ﺻﻮرت اﻋﺘﺪال ﻧﻘﺸﯽ ﻣﻬ ّ‬
‫ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ‪ ،‬اﺑﻌﺎد اﻣﻮر ﺗﺠﺎري و ﺗﻮﺳﻌﮥ آن و ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ دارد‪.‬‬

‫اﻫﻤّﯿﺖ ﮐﺸﺎورزي‬
‫آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﮐﺸﺎورزي را ﯾﮏ اﻣﺮ ﻋﻈﯿﻢ ﺧﻄﯿﺮ ﺗﻠّﻘﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﺗﺼﺪﯾﻖ ﺷﺪه ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﺳﺎﯾﺮ اﺻﻮل ﺑﻬﺎﺋﯽ‪،‬‬
‫ﮐﺸﺎورزي از ﻟﺤﺎظ اﻫﻤّﯿﺖ "ﻓﯽاﻟﺤﻘﯿﻘﻪ داراي ﻣﻘﺎم اوّل اﺳﺖ‪ 50".‬از ﻟﺤﺎظ اﻫﻤّﯿﺖ در ﻣﻘﺎم اوّل اﺳﺖ ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ اﺳﺖ‬
‫ﮐﻪ ﺗﺤّﻘﻖ ﺻﻠﺢ و اﻣﻨّﯿﺖ ﯾﺎ ﺣّﺘﯽ ﺑﺮﻗﺮاري رواﺑﻂ دوﺳﺘﯽ در زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﻮدهﻫﺎي ﻣﺮدم ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎر‬
‫دﺷﻮار اﺳﺖ‪ .‬وﻗﺘﯽ ﮐﻮدﮐﺎن دﭼﺎر ﺳﻮء ﺗﻐﺬﯾﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ،‬ﺗﻌﻠﯿﻢ و ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﯽ ﺻﻮرت ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ ،‬و اﮔﺮ از ﺑﯿﻦ ﺑﺮدن‬
‫ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ در ﻣﯿﺎن اﻧﺒﻮه ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻣﺮدﻣﺎن ﻣﯿﺴّﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺪاري اﻗﺘﺼﺎدي ﻧﻤﯽﺗﻮان دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬در ﺗﻤﺎﻣﯽ اﯾﻦ اوﺿﺎع‬
‫و اﺣﻮال‪ ،‬ﻧﺒﻮد ﻏﺬا ﻋﺎﻣﻠﯽ ﻋﻤﺪه اﺳﺖ و از اﯾﻦ رو ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺪارك دﯾﺪه ﺷﻮد‪ .‬ﺑﯿﺎﻧﺎت ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ درﺑﺎرة اﻫﻤﯿّﺖ ﮐﺸﺎورزي در‬
‫آﺛﺎر ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻧﯿﺰ ﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬ﻣﺜﻼً اﯾﺸﺎن ﺑﻪ ﮐﺸﺎورزي ﺑﻪ ﻋﻨﻮان "اﺳﺎس ﻫﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ"‪ 51‬ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‬
‫و اﺷﺘﻐﺎل ﺑﻪ آن را "ﻋﺒﺎدت"‪ 52‬داﻧﺴﺘﻪاﻧﺪ و ﺑﻬﺎﺋﯿﺎن را ﺑﻪ ﻓﺮاﮔﯿﺮي "ﻋﻠﻮم ﮐﺸﺎورزي"‪ 53‬ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ‪ .‬ﻟﺬا‪ ،‬اﮔﺮ‬
‫ﻓﺮدي از ﻟﺤﺎظ ﻓﻦ ﻣﻬﺎرت ﯾﺎﺑﺪ‪ ،‬وﺳﯿﻠﮥ اي ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد ﺑﺮاي راﺣﺖ و آﺳﺎﯾﺶ ﻧﻔﻮس ﻋﺪﯾﺪه‪ .‬از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ اﮐﺜﺮﯾﺖ ﻣﺮدﻣﺎن‬
‫ﻓﻘﯿﺮ در ﻋﺎﻟﻢ در ﻣﻨﺎﻃﻖ روﺳﺘﺎﯾﯽ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪ ،‬ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺑﺮاي ﮐﺎﻫﺶ ﻓﻘﺮ روﺳﺘﺎﯾﯿﺎن و ﮐﻤﮏ ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﺑﺮاي ﮐﺸﺖ و‬
‫ﺑﺮداﺷﺖ ﻣﺤﺼﻮﻻت ﮐﺸﺎورزي و ﺑﺮﺧﻮرداري از ﺑﺮﻧﺎﻣﮥ رﻓﺎﻫﯽ در ﺳﻄﺢ روﺳﺘﺎ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺳﺨﻦ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ‬
‫در اﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ اﺷﺎره اي ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺑﻪ ﺑﻌﻀﯽ از ﻧﻈﺮات ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎ‪ ،‬ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ اﻗﺘﺼﺎد اﺧﻼﻗﯽ‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﻣﯿﺸﻮد‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﺎﻟﯿﻢ اﻗﺘﺼﺎدي اﻣﺮ ﺗﻨﻬﺎ وﺳﯿﻠﻪ اي ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﺮاي ﻫﺪف اﺻﻠﯽ ﮐﻪ وﺣﺪت ﻋﺎﻟﻢ‬
‫اﻧﺴﺎﻧﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ذﮐﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ اﻟﮕﻮﯾﯽ در اﻧﺰوا ﮐﺎر ﻧﻤﯿﮑﻨﺪ‪ .‬اﻣﺮوزه ﻣﻠﻞ ﺟﻬﺎن ﺷﺪﯾﺪًا ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ‬
‫ﻣﺘﺼﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ارﺗﺒﺎط دو ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﺮﻗﺮار اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻠﻞ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ از ﻟﺤﺎظ اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و‬
‫زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﻬﻢ واﺑﺴﺘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﻤﺜﯿﻞ ﻫﯿﮑﻞ ﺑﺸﺮي در آﺛﺎر ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻣّﺘﺤﺪي ﮐﻪ داراي ﺗﻌﺎﻣﻞ‬
‫ﻣﺮﺗّﺐ و واﺑﺴﺘﮕﯽ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﯾﮏ ﮐﻞّ ﻣﺘﺸﮑّﻞ اﺳﺖ ﺑﺮاي ﻣﻼﺣﻈﮥ ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﺸﺮي ﺑﻪ ﮐﺎر رﻓﺘﻪ اﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮت‬
‫ﻞ اﻹﻧﺴﺎن"‪ . 54‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬در‬
‫ﮑ ِ‬‫ﻢ َﮐﻬﯿ َ‬           ‫ﺑﻬﺎءاﷲ در ﻟﻮﺣﯽ ﺧﻄﺎب ﺑﻪ ﻣﻠﮑﮥ وﯾﮑﺘﻮرﯾﺎ ﻣﯿﻔﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻓﺎﻧ ُ‬
‫ﻈﺮوا اﻟﻌﺎَﻟ َ‬
‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﻫﯿﮑﻞ اﻧﺴﺎن در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻋﻨﺼﺮي و ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﺸﺮي ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ‪" ،‬ﻫﯿﮑﻞ ﻋﺎﻟﻢ از ﻣﺼﺪراﯾﺠﺎد ﭼﻮن‬
‫ﺻﻮرت و ﻫﯿﺌﺖ آدم ﻣﻮﺟﻮد ﺷﺪه و ﻓﯽ اﻟﺤﻘﯿﻘﻪ ﻣﺮآت ﯾﮑﺪﯾﮕﺮﻧﺪ ﭼﻮن ﺑﺒﺼﺮ ﺑﺼﯿﺮت ﻧﮕﺮي ﯾﻌﻨﯽ ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﻫﯿﮑﻞ‬
‫اﻧﺴﺎﻧﯽ در ﻋﺎﻟﻢ وﺟﻮد ﻇﺎﻫﺮًا ﻣﺮﮐﺐ از اﻋﻀﺎ و ﺟﻮارح ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ و در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻫﯿﺌﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻣﺮﺑﻮط ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ اﺳﺖ‬
‫ﺑﻬﻤﭽﻨﯿﻦ ﺟﺴﻢ ﻋﺎﻟﻢ ﺣﮑﻤﺶ ﺣﮑﻢ ﺷﺨﺺ واﺣﺪ ﮐﻪ اﻋﻀﺎ و اﺟﺰاﯾﺶ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ اﺳﺖ‪ 55".‬در ﻫﯿﮑﻞ ﺑﺸﺮي ﺑﻪ‬
‫ﺻﻮرت ﯾﮏ ﺳﯿﺴﺘﻢ‪ ،‬اﮔﺮ در ﯾﮏ ﺑﺨﺶ از ﺑﺪن اﻧﺴﺎن دردي ﺣﺎﺻﻞ ﺷﻮد‪ ،‬ﺑﻘﯿﻪ ﺑﺪن ﻧﯿﺰ دﭼﺎر رﻧﺞ ﻣﯽﮔﺮدد‪ .‬ﻫﻤﯿﻨﻄﻮر‪،‬‬
‫در ﺟﺎﻣﻌﮥ ﺑﺸﺮي ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ از ﻗﺒﯿﻞ ﻓﻘﺮ و ﮔﺮﺳﻨﮕﯽ‪ ،‬و ﺟﺎﺑﺠﺎﯾﯽ در ﯾﮏ ﺑﺨﺶ از ﻋﺎﻟﻢ ﺳﺒﺐ درد و رﻧﺞ دﯾﮕﺮ ﻗﺴﻤﺖﻫﺎي‬
‫ﺟﻬﺎن ﻣﯽﺷﻮد‪.‬‬

‫ﻼ‪،‬‬
‫ﺴﺮ اﺳﺖ زﯾﺮا ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﻪ وﺳﺎﯾﻞ ﻻزم ﺑﺮاي وﺻﻮل ﺑﻪ آن دﺳﺘﺮﺳﯽ دارد‪ .‬ﻣﺜ ً‬ ‫ﺗﺤّﻘﻖ ﻫﺪف وﺣﺪت ﻣﯿ ّ‬
‫وﺳﺎﺋﻞ ﻋﺎﻟﻢﮔﯿﺮ ارﺗﺒﺎﻃﯽ‪ ،‬ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ‪ ،‬ﻓﻨﺎوري اﻃّﻼﻋﺎت‪ ،‬و واﺑﺴﺘﮕﯽ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻣﺎﻟﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت روشﻫﺎي وﺣﺪت‬
‫ﺑﺨﺶ ﻣّﻠﺖﻫﺎ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﯽﻓﺮﻣﺎﯾﻨﺪ ﮐﻪ در ﮔﺬﺷﺘﻪ‪" ،‬ﺑﻪ ﮐّﻠﯽ اﺋﺘﻼف َﻣﻦ َﻋَﻠﯽ اﻻرض ﻏﯿﺮ‬
‫ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺼﻮل ﺑﻮد‪ 56"،‬زﯾﺮا وﺳﺎﺋﻞ ارﺗﺒﺎط و ﺗﻤﺎس ﮐﻪ اﻣﺮوز ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ‪ ،‬در ادوار ﮔﺬﺷﺘﻪ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪ ،‬و ﻟﺬا‪" ،‬اﺟﺘﻤﺎع‬
‫و ﺗﺒﺎدل اﻓﮑﺎر ﻣﻌﺴﻮر‪ 57".‬ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ‪ ،‬واﺿﺢ اﺳﺖ ﮐﻪ وﯾﮋﮔﯽﻫﺎي ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺷﺪن ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت از ﯾﮕﺎﻧﮕﯽ ﻧﻮع ﺑﺸﺮ‪،‬‬
‫واﺑﺴﺘﮕﯽ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ‪ ،‬و ﺗﺒﺎدل اﻓﮑﺎر اﺳﺖ‪ ،‬ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اّﻃﻼﻋﺎت ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ و ﻓﻨﺎوري ﻣﺘﺮّﻗﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺣﺼﻮل اﺳﺖ‪ .‬رؤﯾﺎي‬
‫وﺣﺪت ﻋﺎﻟﻢ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﮐّﻠﯿﻪ وﺟﻮه ﺣﯿﺎت ﺑﺸﺮ را در ﺑﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮد‪ .‬اﻣّﺎ‪ ،‬ﭼﻨﯿﻦ دﯾﺪي از وﺣﺪت و ﯾﮑﭙﺎرﭼﮕﯽ ﻋﺎﻟﻢ‪ ،‬ﺑﺎ ﺑﺎزار‬
‫ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﯽروح و ﺑﯽﻫﻮﯾﺖ و ﻓﺎﻗﺪ اﺻﻮل اﺧﻼﻗﯽ ﮐﻪ اﻣﺮوزه ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽﺷﻮد ﻫﯿﭻ ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﻧﺪارد‪ .‬ﯾﮑﯽ از‬
‫ﮐﺎرﺑﺮدﻫﺎي اﺻﻞ وﺣﺪت ﻋﺒﺎرت از ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﮐﺮدن ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﯽ و ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﮐّﻠﯽ ﺷﺮﮐﺖ‬
‫ﮐﻨﻨﺪﮔﺎن در ﺑﺎزار‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮي ﻋﺎدﻻﻧﻪ و ﻣﻨﺼﻔﺎﻧﻪ ﻣﯿﺒﺎﺷﺪ‪ .‬از اﯾﻦ رو‪ ،‬ﺑﻪ اﺻﻄﻼح "ﻋﺪاﻟﺖ" ﺑﻪ ﻋﻨﻮان روش ﺣﺼﻮل اﻫﺪاف‬
‫اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ – ﺳﯿﺎﺳﯽ – اﻗﺘﺼﺎدي ﮐﺮاراً در آﺛﺎر ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء اﺷﺎره ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻪ ﺟﺮأت ﻣﯿﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﯾﺸﺎن‬
‫ﭘﯿﺸﮕﺎم ﯾﮏ اﻗﺘﺼﺎد اﺧﻼﻗﯽ و روﺣﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬در ﻧﺘﯿﺠﻪ‪ ،‬از ﭼﺸﻢاﻧﺪاز ﺑﻬﺎﺋﯽ‪ ،‬ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﻮدن ﻫﺪﻓﻤﻨﺪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻋﺪاﻟﺖ‬

‫‪9‬‬
‫اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﻪ ﺣﺬف ﻣﻮاﻧﻊ و "ﻣﺼﺎﺋﺐ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ"‪ 58‬اﺷﺎره دارد‪ ،‬ﮐﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﺑﻪ ﻋﻨﻮان "ﻋﻼج ﻓﻮري ﺟﻤﯿﻊ‬
‫اﻣﺮاض ﻫﯿﺄت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ"‪ 59‬ﻣﻄﺮح ﻓﺮﻣﻮده اﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ و ﯾﺎدداﺷﺘﻬﺎ‬

‫‪ 1‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.239‬‬
‫‪ 2‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺪرج در ﺑﻬﺎءاﷲ و ﻋﺼﺮ ﺟﺪﯾﺪ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺑﺮزﯾﻞ‪ ،‬ص‪.85‬‬
‫‪ 3‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Foundation of World Unity‬ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻣﺤﻔﻞ روﺣﺎﻧﯽ ﻣّﻠﯽ ﺑﻬﺎﺋﯿﺎن اﯾﺎﻻت ﻣّﺘﺤﺪه‪ ،‬وﯾﻠﻤﺖ‪،‬‬
‫ﺳﺴﮥ ﻣّﻠﯽ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎت اﻣﺮي‪ ،1979 ،‬ص‪.38‬‬   ‫اﯾﻠﯿﻨﻮي‪ :‬ﻣﺆ ّ‬
‫‪ 4‬ﻫﻤﺎن‪.‬‬
‫‪ 5‬آدام اﺳﻤﯿﺖ‪ ،The Wealth of Nations ،‬ﺗﺎم ﮔﺮﯾﻔﯿﺖ )وﯾﺮاﺳﺘﺎر(‪ ،‬ﻟﻨﺪن‪ ،2012 ،Wordsworth ،‬ص‪.709‬‬
‫‪ 6‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﺎت ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪.97‬‬
‫‪ 7‬ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ ،‬ﺑﯿﺎن ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﻘﻮل در ‪ ،Waging Peace‬ص‪.15‬‬
‫‪ 8‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻧﻘﻞ در ﮐﺘﺎب ‪ ،Tablet to August Forel: For the Good of Mankind‬وﯾﺮاﺳﺘﺎري ﺟﺎن ﭘﻞ وﯾﺪر‬
‫)‪ ،(John Paul Vader‬آﮐﺴﻔﻮرد‪ :‬ﺟﺮج روﻧﺎﻟﺪ‪ ،1984 ،‬ص‪] .73‬ﺟﻬﺖ ﺟﺎﻣﻌﻪ‪ ،‬ﯾﺎ ﺟﻤﻊ ﮐﻨﻨﺪه‪ ،‬ﺑﻪ "ﻗّﻮه وﺣﺪتﺑﺨﺶ" ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ – م[‬
‫‪ 9‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،3‬ص‪ / 88‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ از ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪.101‬‬
‫‪ 10‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Divine Philosophy‬ص‪.111‬‬
‫‪ 11‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﺎت ﻣﺒﺎرﮐﻪ‪ ،‬ج‪ ،2‬ص‪.32‬‬
‫‪ 12‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 23‬ژوﺋﯿﻪ ‪ 1912‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.239‬‬
‫‪ 13‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﺎت ﻣﺒﺎرﮐﻪ‪ ،‬ج‪ ،2‬ص‪.148‬‬
‫‪ 14‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Tablets of ‘Abdu’l-Baha‬ج‪ ،1‬ص‪.98‬‬
‫‪ 15‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،5‬ص‪" :130‬ﺗﻌﺎون و ﺗﺒﺎدل از ﺧﻮاص ﻫﯿﺄت ﺟﺎﻣﻌﮥ ﻋﺎﻟﻢ وﺟﻮد اﺳﺖ و ﺑﺪون او وﺟﻮد ﻣﻌﺪوم‪".‬‬
‫‪ 16‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Divine Art of Living‬ص‪30.‬‬
‫‪ 17‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﺎت ﻣﺒﺎرﮐﻪ‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪173‬‬
‫‪ 18‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻔﺎوﺿﺎت‪ ،‬ص‪.209‬‬
‫‪ 19‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ از ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪) 141‬ﺷﻤﺎره ‪.(126‬‬
‫‪ 20‬ﻫﻤﺎن‪.‬‬
‫‪ 21‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ا ز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪) 142‬ﺷﻤﺎره ‪(128‬‬
‫‪ 22‬ﻫﻤﺎن‪.‬‬
‫‪ 23‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،Paris Talks .‬ص‪.177‬‬
‫‪ 24‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ ا ز ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪) 142‬ﺷﻤﺎره ‪(128‬‬
‫‪ 25‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ از ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪) 126‬ﺷﻤﺎره ‪(103‬‬
‫‪ 26‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ از ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪.112‬‬
‫‪ 27‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺪرج در ﺑﻬﺎءاﷲ و ﻋﺼﺮ ﺟﺪﯾﺪ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺑﺮزﯾﻞ‪ ،‬ص‪.163‬‬
‫‪ 28‬ﻫﻤﺎن‪ ،‬ص‪.216‬‬
‫‪ 29‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،7‬ص‪.135‬‬
‫‪ 30‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﮥ ‪ 7‬ﻣﻪ ‪ 1912‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.108‬‬
‫‪ 31‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﺎت ﻣﺒﺎرﮐﻪ‪ ،‬ج‪ ،2‬ص‪.149‬‬
‫‪ 32‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﺎت ﻣﺒﺎرﮐﻪ‪ ،‬ج ‪ 2‬ص‪123‬‬
‫‪ 33‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﮥ دوم ژوﺋﻦ ‪ 1912‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.170‬‬
‫‪ 34‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬رﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧّﯿﻪ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ‪ 162‬ﺑﺪﯾﻊ‪ 2005 ،‬ﻣﯿﻼدي‪ ،‬ص‪.26‬‬
‫‪ 35‬ﻫﻤﺎن‪.‬‬
‫‪ 36‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 23‬ژوﺋﯿﻪ ‪ 1912‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.239‬‬
‫‪ 37‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ﻣﻨﺪرج در ﻣﺠّﻠﮥ ﻧﺠﻢ ﺑﺎﺧﺘﺮ‪ ،‬ﺳﺎل ﻫﺸﺘﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪ ،1‬ص‪.5-4‬‬
‫‪ 38‬ﻧﻘﻞ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺑﯿﺎن ﺣﻀﺮت وﻟﯽ اﻣﺮاﷲ از ﻣﻨﻀّﻤﺎت ﮐﺘﺎب ﻣﺴﺘﻄﺎب اﻗﺪس‪ ،‬ﯾﺎدداﺷﺖ ﺷﻤﺎره ‪ ،38‬ص‪.130‬‬
‫‪ 39‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬رﺳﺎﻟﮥ ﻣﺪﻧّﯿﻪ‪ ،‬ﻃﺒﻊ آﻟﻤﺎن‪ ،‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ،2010‬ص‪ / 68‬ﻃﺒﻊ ‪ 1329‬ﻫﺠﺮي‪ ،‬ص‪120‬‬
‫‪ 40‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 9‬ﻧﻮاﻣﺒﺮ ‪ ،Paris Talks ،1911‬ص‪97‬؛ اﺻﻞ ﺧﻄﺎﺑﻪ در ﺻﻔﺤﺎت ‪ 130‬اﻟﯽ ‪ 137‬ﺟﻠﺪ اّول ﺧﻄﺎﺑﺎت‬
‫درج اﺳﺖ‪ ،‬اّﻣﺎ اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ در ﻣﺘﻦ اﺻﻠﯽ ﻓﺎرﺳﯽ وﺟﻮد ﻧﺪارد – م(‬
‫‪ 41‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 7‬ﻣﻪ ‪ ،1912‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.110‬‬

‫‪10‬‬
‫‪ 42‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،Paris Talks .‬ص‪ .22‬ﻧﻘﻞ ﺗﺮﺟﻤﻪ از ﺑﻬﺎءاﷲ و ﻋﺼﺮ ﺟﺪﯾﺪ‪ ،‬ﻃﺒﻊ ﺑﺮزﯾﻞ‪ ،‬ص‪.195‬‬
‫‪ 43‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻟﻮح ﻻﻫﻪ‪ ،‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،3‬ص‪.108‬‬
‫‪ 44‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 6‬ﻣﻪ ‪ ،Promulgation of Universal Peace ،1912‬ص‪.102‬‬
‫‪ 45‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،Divine Philosophy .‬ص‪.83‬‬
‫‪ 46‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 7‬ﻣﻪ ‪ ،Promulgation of Universal Peace ،1912‬ص‪.107‬‬
‫‪ 47‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 6‬ﻣﻪ ‪ ،Promulgation of Universal Peace ،1912‬ص‪.102‬‬
‫‪ 48‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﺎت ﻣﺒﺎرﮐﻪ‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪.173‬‬
‫‪ 49‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﮥ دوم ژوﺋﻦ ‪ 1912‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.170‬‬
‫‪ 50‬ﺣﻀﺮت ﺑﻬﺎءاﷲ‪ .‬ﻟﻮح دﻧﯿﺎ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ اﻟﻮاح ﻃﺒﻊ ﻣﺼﺮ‪ ،‬ص‪.293‬‬
‫‪ 51‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 1‬ﺟﻮﻻي ‪ ،1912‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.217‬‬
‫‪ 52‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ از ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪.141‬‬
‫‪ 53‬ﺗﺮﺟﻤﻪ – ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ‪ 26‬آﮔﺴﺖ ‪ 1912‬ﻣﻨﺪرج در ‪ ،Promulgation of Universal Peace‬ص‪.283‬‬
‫‪ 54‬ﺣﻀﺮت ﺑﻬﺎءاﷲ‪ .‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ از آﺛﺎر ﺣﻀﺮت ﺑﻬﺎءاﷲ‪ ،‬ﺷﻤﺎره ‪.120‬‬
‫‪ 55‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،5‬ص‪.129‬‬
‫‪ 56‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪ / 356‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﯽ از ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ‪ ،‬ج‪ ،1‬ص‪.29‬‬
‫‪ 57‬ﻫﻤﺎن‪.‬‬
‫‪ 58‬در ﻣﻮرد ﻋﺒﺎرت "ﻣﺼﺎﺋﺐ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ" ﻧﮕﺎه ﮐﻨﯿﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺎﻧﯿﮥ دوم آورﯾﻞ ‪ 2010‬ﺑﯿﺖاﻟﻌﺪل اﻋﻈﻢ‪) .‬ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ :‬در ﻣﺘﻦ اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ‪social‬‬
‫‪ ills‬آورده ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﻪ "ﻣﺼﺎﺋﺐ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ" ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ‪ .‬ﺗﺮﺟﻤﻪ دﯾﮕﺮ آن "اﻣﺮاض اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ" اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﯿﺎن ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء ﻧﯿﺰ‬
‫ذﮐﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪(.‬‬
‫‪ 59‬ﺣﻀﺮت ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ .‬ﻟﻮح ﭘﺮوﻓﺴﻮر ﻓﻮرال‪ ،‬ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻋﺒﺪاﻟﺒﻬﺎء‪ ،‬ج‪ ،3‬ص‪.390‬‬

‫‪11‬‬
-- حضرت عبدالبهاء - پیشگام اقتصاد اخلاقی (Used by permission of the curator)