صبح بيداری تاریخ دیانت بابی و بهائي در نی‌ریز

‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬

‫ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﻧﻲﺭﻳﺰ‬

‫ﺗﺄﻟﻴﻒ‬

‫ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﻭ ﻫﻴﻼﺭﻱ ﭼﭙﻤﻦ‬

‫ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ‬

‫ﻣﺮﻳﻢ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺳﻴﺴﺎﻥ‬

‫ﻣﺆﺳﺴ |ﻪ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺁﻟﻤﺎﻥ‬ ‫ّ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﻧﻲﺭﻳﺰ‬ ‫ﺗﺄﻟﻴﻒ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﻭ ﻫﻴﻼﺭﻱ ﭼﭙﻤﻦ‬ ‫ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﻣﺮﻳﻢ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺳﻴﺴﺎﻥ‬ ‫ﻣﺆ ّﺳﺴ |ﻪ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﺑﻬﺎﺋﯽ ﺁﻟﻤﺎﻥ‬ ‫ﻟﺠﻨ |ﻪ ﻧﺸﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻣﺮﯼ ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ‬ ‫ﻫﻮﻓﻬﺎﻳﻢ ‪ -‬ﺁﻟﻤﺎﻥ‬ ‫‪ ۱۷۰‬ﺑﺪﻳﻊ ‪ ۲۰۱۴ -‬ﻣﻴﻼﺩﯼ‬ ‫ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﺩ ﺑﻴﻦ‪،‬ﺍﻟﻤﻠﻠﯽ ﮐﺘﺎﺏ‪978-3-87037-898-1 :‬‬ ‫ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ﺳﻔﺎﺭﺵ‪AH1-001-01-H-FA :‬‬ ‫ﻃﺮﺡ ﺭﻭﯼ ﺟﻠﺪ‪ :‬ﻭﻳﺮﺍﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﯼ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‪ ,‬ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﻃﺮﺡ ﺭﻭﯼ ﺟﻠﺪ ﻧﺴﺨ |ﻪ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﻭ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺩﻭﺩﻣﺎﻥ ﺁﻧﺎﻥ‬ ‫ﻭ ﻧﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻋﺰﻳﺰﻡ‪ :‬ﺑﻬﻴﻪ ﺍﻣﻴﻠﻴﺎ‪ ,‬ﻧﻌﻴﻢ ﺍﻟﮑﺴﺎﻧﺪﺭ‪,‬‬ ‫ﺁﺭﻱ ﺟﻼﻝ ﻭ ﺗﻮﻣﺎﺱ ﻭﺣﻴﺪ‬

‫ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ‬ ‫ﺻﻮﺭﺕ ﻟﻮﺣﻲ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻫﻤﺴﺮ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻨﺪﺭﺟﺎﺕ‬

‫‪۹‬‬ ‫ﻣﻘﺪّﻣﻪ‬ ‫‪۱۷‬‬ ‫ﭘﻴﺶ‪،‬ﺯﻣﻴﻨﻪ‬

‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲﺭﻳﺰ‬ ‫‪۱۹‬‬ ‫ﺳﺮﺁﻏﺎﺯ‬ ‫‪۲۳‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺍ ّﻭﻝ‪ :‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫‪۴۰‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺩ ّﻭﻡ‪ :‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫‪۵۸‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺳ ّﻮﻡ‪ :‬ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫‪۶۴‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎﺭﻡ‪ :‬ﺟﺪﺍﺋﻲ‬ ‫‪۷۶‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ‪ :‬ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﻧﻲﺭﻳﺰ ‪١٨٥٠‬‬ ‫‪۸۳‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ‪ :‬ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫‪۱۰۰‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺘﻢ‪ :‬ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ‬ ‫‪۱۱۵‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﻫﺸﺘﻢ‪ :‬ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‬ ‫‪۱۲۷‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﻧﻬﻢ‪ :‬ﺳﻮﺀ ﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬

‫ﻧﻲﺭﻳﺰ ‪١٨٥٣‬‬ ‫‪۱۳۳‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺩﻫﻢ‪ :‬ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﺑﻠﻮﺍ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫‪۱۴۶‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﻳﺎﺯﺩﻫﻢ‪ :‬ﻧﺒﺮﺩ ﺩﺭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﯼ‬ ‫‪۸‬‬ ‫‪۱۵۲‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺩﻭﺍﺯﺩﻫﻢ‪ :‬ﻧﺒﺮﺩ ﺑﺰﺭﮒ ﺩﺭ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﻻﻃﺎﺭﻡ‬ ‫‪۱۶۲‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺳﻴﺰﺩﻫﻢ‪ :‬ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬ ‫‪۱۷۵‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎﺭﺩﻫﻢ‪ :‬ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺍﻥ‬ ‫‪۱۸۶‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﭘﺎﻧﺰﺩﻫﻢ‪ :‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬ ‫‪۲۰۳‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺷﺎﻧﺰﺩﻫﻢ‪ :‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﻧﻲﺭﻳﺰ ‪١٩٠٩‬‬ ‫‪۲۲۵‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﻫﻔﺪﻫﻢ‪ :‬ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻫﺮﺝ ﻭ ﻣﺮﺝ‬ ‫‪۲۳۲‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﻫﻴﺠﺪﻫﻢ‪ :‬ﻫﺠﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪١٩٠٩‬‬ ‫‪۲۴۵‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ‪ :‬ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ‬ ‫‪۲۵۴‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺑﻴﺴﺘﻢ‪ :‬ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬ ‫‪۲۶۵‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﻳﮑﻢ‪ :‬ﺭﻭﺯ ﺳ ّﻮﻡ‬ ‫‪۲۷۱‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﺩ ّﻭﻡ‪ :‬ﭘﻨﺎﻩ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ‬ ‫‪۲۸۰‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﺳ ّﻮﻡ‪ :‬ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫‪۲۸۹‬‬ ‫ﻓﺼﻞ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﭼﻬﺎﺭﻡ‪ :‬ﺧﺮﻭﺝ‬

‫‪۳۰۹‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪ :۱‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺷﻬﺪﺍ‬ ‫‪۳۱۱‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪ :۲‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﻣﺂﺧﺬ ﮐﺘﺎﺏ‬ ‫‪۳۱۴‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪ :۳‬ﻟﻮﺡ ﻭﻓﺎ‬

‫‪۳۲۳‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ‪،‬ﺷﻨﺎﺳﯽ‬

‫‪۳۳۱‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‬ ‫ّ‬

‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺑﺎ ﻗﺮﻥ ﺩﻭﺍﺯﺩﻫﻢ ﻫﺠﺮﻱ ﺷﻤﺴﻲ ﻗﺪﺭﺕ‪ ، ,‬ﺛﺮﻭﺕ‬ ‫ﻭ ﻓﺴﺎﺩ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺷﻴﻌﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻲ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺯﻳﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﻫﻤﻴﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﻧﻬﻀﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺣﻴﺎﻱ ﺩﻳﻦ ﺍﺳﻼﻡ ﭘﺪﻳﺪ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺁﻧﺎﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻃﺒﻖ ﻭﻋﻮﺩ ﺍﻟﻬﻲ ﺯﻣﺎﻥ ﺁﻥ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ‪ -‬ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ‪ -‬ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺣﻴﺎﺀ ﻭ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﻱ ﺍﺳﻼﻡ ﻣﺒﻌﻮﺙ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﺁﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺍﻣﺎﻡ ﺍﺯ ﺍﻣﺎﻣﺎﻥ ﺷﻴﻌﻪ ‪ -‬ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻭ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ )ﺹ( ﺷﺨﺼﻴّﺘﻬﺎﻱ ﺍﺻﻠﻲ ﻣﺬﻫﺐ ﺷﻴﻌﻪ‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺩﺍﺭﻧﺪ ‪ -‬ﺗﺄﮐﻴﺪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﺑﻪ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺷﻴﻌﻴﺎﻥ ﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﺎﻡ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺩﻭ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭﮐﻠّﻲ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﺁﻧﺎﻥ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻇﻬﻮ ‪،‬ﺭ‬ ‫ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ -‬ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ‪ -‬ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺪّﺕ ﮐﻤﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻣﻈﻬﺮﻇﻬﻮﺭﮐﻠّﻲ ﺍﻟﻬﻲ‬ ‫ﺑﻌﺪﻱ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﻭ ﺳﻨﻦ ﺷﻔﺎﻫﻲ‬ ‫ﺍﺳﻼﻡ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻭ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﺮﺧﻼﻑ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺩﻳﮕﺮ ﮐﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮﻱ‬ ‫ﻇﺎﻫﺮﻱ ﻭ ﺳﻄﺤﻲ ﺍﺯ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ‪ ،‬ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﻭﺷﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡ‬ ‫ﻋﻼﺋﻢ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﺰﻭﺩﻱ ﺍﻭ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﻭ ﺩﻭﺭﺍﻥ‬ ‫ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺁﻏﺎﺯ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺍﻧﺪﮐﻲ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺭﻭﺍﺝ ﻋﻘﺎﻳ ِﺪ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺗﺎﺟﺮ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﮐﻪ ﺍﺯﻫﻤﺎﻥ ﺁﻏﺎﺯ ﻇﻬﻮﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ "ﺑﺎﺏ" ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ "ﺩﺭ" ﻧﺎﻣﻴﺪ ‪ ،‬ﻗﻴﺎﻡ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻋﻼﻥ ﻧﻤﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﭘﻴﺸﮕﻮﻳﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﺳﻼﻡ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﻥ ﻭﻋﺪﻩ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺆ ّﺳﺲ ﺩﻳﻦ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﻋﻼﻥ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﻣﺒﺸﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺩﺍﺩ ﺑﻪ ﺯﻭﺩﻱ ﺁﻥ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﮐﻠّﻲ ﺍﻟﻬﻲ‬ ‫ﮐﻪ ّ‬ ‫ﻇﺎﻫﺮﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﻭ ﺩﻳﺎﻧﺘﻲ ﺑﺎ ﺍﻗﺘﺪﺍﺭﻣﻌﻨﻮﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻧﺎﻡ ﺑﺎﺏ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﯼ‬ ‫‪۱۰‬‬ ‫ﻗﻴﺎﻡ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺍﺩ ّﻋﺎﻱ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺷﻌﻠ |ﻪ ﺁﺗﺶ ﺑﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ‬ ‫ﺍﺯﺷﻬﺮﻫﺎ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺳﺮﺍﻳﺖ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﺀ‬ ‫ﻋﺪﻩ ﺍﻱ‬ ‫ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺑﺎﻻ ﻣﻘﺎﻡ ﺗﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﺟﺬﺏ ﺍﻳﻦ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ّ‬ ‫ِ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﺷﺪﻳﺪﴽ ﺑﻪ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻧﻘﺎﻃﻲ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺭﺳﻴﺪ ‪ -‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ -‬ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺭﻭﺳﺘﺎـ ﺷﻬﺮﻱ ﮐﻮﭼﮏ ﻭ ﺁﺭﺍﻡ ﮐﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻭ ﺑﺎﻏﺪﺍﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺷﺮﺡ ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ -‬ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ‪ -‬ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ ,،‬ﺁﺷﻔﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻭ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻭ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻭ ﻣﻮﺍﻓﻘﺖ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺩﻭﺭ |ﻩ‬ ‫ﻣﺘﻮﺍﻟﻲ ﺍ ّﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ‪ ، ,‬ﺯﺟﺮ ﻭ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭ ﮐﺸﺘﺎﺭ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ ‪ -‬ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ‬ ‫ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‪ -‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﻫﺎﻱ ‪ ۱۸۵۰‬ﻡ‪١٢٦٦).‬ﻫـ‪.‬ﻕ‪ ۱۸۵۳ ,، ( .‬ﻡ‪١٢٦۹).‬ﻫـ‪.‬ﻕ‪ ( .‬ﻭ ‪۱۹۰۹‬‬ ‫ﻡ‪ ١٣٢٧).‬ﻫـ‪ .‬ﻕ‪ (.‬ﺍﻧﺠﺎﻣﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺳﻴﺒﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﺮﻧﻔﻮﺫﺗﺮﻳﻦ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮ ِﻥ ﺩﺭﺑﺎﺭ‬ ‫ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ‪ .‬ﻭ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺣ ّﻮﺍﺭﻳﻮﻥ ‪ ،‬ﺩﺭ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺍﻋﻼﻥ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤﻤﺪ ‪ -‬ﺑﺎﺏ ‪ -‬ﻭ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺍﻣﺮ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺍﺷﺖ ‪ ،‬ﮔﺬﺷﺖ‬ ‫ﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﻫﻢ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﻓﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵۰‬ﻡ‪ .‬ﺑﻪ ﺟﻤﻴﻌﺖ ﮐﺜﻴﺮ ﻭ ﻣﺸﺘﺎﻗﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺷﻬﺮ ﻧﯽ ﺭﻳﺰ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ،‬ﺍﻋﻼﻥ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻭ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﭘﻴﺎﻡ ﺍﻭ‬ ‫ﺪ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﻠﻌ |ﻪ‬ ‫ﺭﺍ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺩﻭﺭﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺍﻱ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺒﺮﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺩﻓﺎﻉ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻭ ﻧﺒﺮﺩ‬ ‫ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ‪-‬ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‪ -‬ﻭ ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺍﻧﺠﺎﻣﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺑﺎﺭ ﺩﻳﮕﺮﭼﻨﻴﻦ ﻧﺒﺮﺩﻱ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﺭﻫﺒﺮ ﻭ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻱ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺟﻮﺍﻧﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﻏﻴﻮﺭ ﻭ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ "ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ" ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻭ ﺻﺪﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﺑﭽﻪ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﮐﻮﻩ ﻫﺎﻱ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭘﻨﺎﻩ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ّ‬ ‫ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﺠﺎ ﺳﻨﮕﺮ ﺩﻓﺎﻋﻲ ﻣﺴﺘﺤﮑﻤﻲ ﺑﻪ ﭘﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻟﺸﮑﺮﻳﺎﻥ ﻣﺤﻠﻲ ﻭ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺪ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺟﻨﮕﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﻴﺰ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻤﮏ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫‪۱۱‬‬ ‫ﻣﻘﺪّﻣﻪ‬

‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ‬‫ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻫﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻨﺪ ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ّ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺣﺪﻭﺩ ﺩﻩ ﺳﺎﻝ ﻃﻮﻝ ﮐﺸﻴﺪ ﺗﺎ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺍﺳﺎﺭﺕ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ّ .‬‬ ‫ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻘﺮﻳﺒﴼ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﺑﺮﮔﺸﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺕ ﻇﻬﻮﺭ ﮐﻠﻲ ﺍﻟﻬﻲ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ‬ ‫ﺁﻥ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪ ﻭ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﮐﻮﭼﮏ ﺍّﻣﺎ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﺮ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ﻧﻮﺭﻱ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪ -‬ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭﺍﻟﻬﻲ ﻭ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺍﺩﻳﺎﻥ‬ ‫‪ -‬ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ ‪ ،‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﮐﺜﺮﻳﺖ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭘﻴﺎﻡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﺭﺍ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﺍﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺍﻳﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﺎﺭ ﺩﻳﮕﺮ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻫﺠﺪﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺻﺪﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺁﻭﺍﺭﻩ‬ ‫ّ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻣﻼﮎ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﻭ ﺭﻭﺯﻣﺮ |ﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﻋﻘﺎﻳﺪ ﻭ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩﺍﺕ ﺁﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﺷﺮﻭﻉ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﻧﺨﺴﺖ‬ ‫ﺑﺎ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﻭ ﺷﻴﻮ |ﻩ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺗﺼﻮﻳﺮﻱ ﺍﺯ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺁﻥ ‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎـ ﺷﻬﺮ ﺁﺑﺎﺩ ﺩﺭ ﺫﻫﻦ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬ﺁﻥ ﮔﺎﻩ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﭘﻴﺶ‪،‬ﺯﻣﻴﻨﻪ ﺷﺮﺡ ﮐﻮﺗﺎﻫﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻭ ﺳﺮﺷﺖ ﺍﻟﻬﻲ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺷﮕﻔﺖ ﺍﻧﮕﻴﺰ ﺑﺎﺏ ﺁﻥ ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‬ ‫ﺑﺎﻭﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ ‪ ،‬ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻨﺒﺎﻁ ﺭﻭﺷﻦ ﻭ ﺩﻗﻴﻖ ﺗﺮﻱ ﺍﺯﺣﻮﺍﺩﺙ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﻳﺎﺑﺪ ﻭ ﺩﺭﻳﺎﺑﺪ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﻭ ﻓﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﺮﺡ ‪ ،‬ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ ﻭﮐﺸﺘﺎﺭ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺄﺧﺬ ﺍﺻﻠﻲ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺩﻭﺭ |ﻩ ﺳﻴّﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ‪ -‬ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪ -‬ﺩﺭ ‪ ۱۸۵۰‬ﻡ‪ .‬ﺩﻭ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﺒﻴﻞ )ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ( ﻭ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ‪ .‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﺒﻴﻞ ﺍﺯ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺗﻮﺍﺭﻳﺨﻲ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﻭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻗﺮﻥ‬ ‫ﺑﺪﻳﻊ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻣﻘﺎﻡ ﻭﺍﻻﻱ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪ |ﻩ ﺁﻥ ﻧﺰﺩ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﺯ ﺳﻨﺪﻳﺖ ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻴﻢ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻣﺜﻞ "ﺷﺮﺡ ﻭﺭﻭﺩ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﺑﺮ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻣﺴﺠﺪﻱ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ" ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﻴﻢ ﺍّﻣﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ‬ ‫ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺍﺯ ﺩﻭ ﮐﺘﺎﺏ ﻓﻮﻕ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﺒﻊ ﺍﺻﻠﻲ ﻭ ﺷﺮﺡ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﻭﻗﺎﻳﻊ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﯼ‬ ‫‪۱۲‬‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﻮﻩ ﻫﺎﻱ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺯﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪ |ﻩ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻣﻲ ﺯﻳﺴﺘﻪ ﻭ ﺷﺎﻫﺪ ﻋﻴﻨﻲ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺨﺶ ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪﻋﻠﻲ ﻓﻴﻀﻲ ‪ ،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻭ ﻓﺎﺿﻞ‬ ‫ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﻲ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺷﺮﺡ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ ﺩﻭﺭ |ﻩ‬ ‫ﺳ ّﻮﻡ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻓﻴﻀﻲ ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫ﻭﻳﮏ ﻣﻨﺒﻊ ﺟﺪﻳﺪ ‪ -‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪ |ﻩ ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ -‬ﻭ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺆﻟﻔﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﺮﺡ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺩﻭ ﻫﺪﻑ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪ .‬ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻫﺪﻑ ﺁﻧﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩﻩ ﮐﻪ ﺣﻮﺍﺩﺙ‬ ‫ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎﺯﮔﻮ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻃﻴﻒ ﻭﺳﻴﻊ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﮔﺎﻥ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺎ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﻭ ﭘﻴﺸﻴﻨ |ﻪ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻭ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﺭ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺁﺷﻨﺎ‬ ‫ﻧﻴﺴﺘﻨ ‪،‬ﺪ ﻗﺎﺑﻞ ﺩﺭﮎ ﻭ ﻓﻬﻢ ﺷﻮﺩ‪ ,‬ﺑﺪﻭﻥ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻗّﺖ ﻭ ﺳﻨﺪّﻳﺖ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮐﺎﺳﺘﻪ ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺳﺎﺩﻩ ﻭ ﺭﻭﺍﻥ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻔﺎﻭﺗﻬﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻮﺟﻮﺩ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﺍﺻﻠﻲ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺯﻳﺮﻧﻮﻳﺲ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻮﺍﺭﺩﻱ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮﻫﻤﺨﻮﺍﻧﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻣﺘﻌﺪﺩﻱ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ‬ ‫ﺳﻌﻲ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ‪،‬ﻣﻘﺎﻳﺴ |ﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ‪ ،‬ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺩﺭ‬ ‫ﺯﻳﺮﻧﻮﻳﺲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ ﺧﻮﺩ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺭﺍ ﺍﺭﺯﻳﺎﺑﻲ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺷﺮﺡ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺑﻴﺸﺘﺮﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺍﺻﻠﻲ ﺩﺭ ﺿﻤﻴﻤ |ﻪ ﺏ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺷﺮﺡ‬ ‫ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺑﺮﺧﻲ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﺎﻫﻲ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻴﻢ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﺎﻫﻲ ﻗﻄﻌﻴﺖ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﻭ ﺍﻋﺘﺒﺎﺭ ﺻﺪ ﺩﺭ ﺻﺪ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ‪ ، ,‬ﭘﺲ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ‬ ‫ﻫﻢ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻣﺪﻩ ﻳﮏ ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﻭﺍﻗﻌﻲ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭﻗﻮﻉ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺍﻳﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺯ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﺎﻫﻲ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺣﺎﻝ ﻣﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺭﮎ ﺑﻬﺘﺮ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﮐﻤﮏ ﻣﻲ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﺪﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ‪ ،‬ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﻭ ﺧﺎﻃﺮ |ﻩ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ﻫﺎ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻳﺎ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺭﺍ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻭ‬ ‫ﺻﺪﻣﺎﺕ ﺁﻧﺎﻥ ﻓﻘﻂ ﻳﮏ ﺑﺎﺭ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻟﺒﺘّﻪ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﻣﺤﺪﻭﺩ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﻧﻘﺶ ﺍﺻﻠﻲ ﻭ ﻣﺮﮐﺰﻱ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺍﻏﻠﺐ ﺍﺯ ﺷﻬﺪﺍﺀ ﻳﺎ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺴﺘﮕﺎﻥ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺑﺮ ﺁﻧﺎﻥ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ‬ ‫‪۱۳‬‬ ‫ﻣﻘﺪّﻣﻪ‬

‫ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺑﻘﻴﻪ ﺷﻬﺪﺍﺀ ﺩﺭ ﺿﻤﻴﻤﻪ ﻭ ﺩﺭ ﺯﻳﺮﻧﻮﻳﺲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺛﺒﺖ ﺷﺪﻩ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﮐﻢ ﻭ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺟﻬﺖ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺷﺎﺭ |ﻩ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺯﻳﺎﺩ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻳﮏ‬ ‫ﻣﺨﺘﺼﺮﻱ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ّ‬ ‫ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺷﺎﻳﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻳﺎ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﺳﺨﺘﻲ ﻫﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ‬ ‫ﻼ‬‫ﺍﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺜﻼ ﺩﺭ ﺷﺮﺡ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﻣ ّ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﻳﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﺯﻳﺮﺍ ﺩﺳﺘﻨﻮﺷﺘﻪ ﻭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺍّﻣﺎ ﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ‬ ‫ﺫﮐﺮﻱ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺛﺒﺖ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺻﺤﺒﺘﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﺍﮔﺮﻫﻢ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺍﻱ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﺸﻮﺩ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭﺩﺭﺟ |ﻪ ﺩ ّﻭﻡ ﻭ ﺳ ّﻮﻡ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﻣﺎ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩﻳﻢ ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺷﺮﺡ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﻭ ﺳﺨﺘﻲ ﻫﺎﻱ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺷﺮﺡ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺗﺎ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﮐﺎﻣﻠﺘﺮﻱ ّ‬ ‫ﺍﺯﮐﻞ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻼ ﺩﺭ ﺟﺎﻳﻲ ﺍﺯﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻃﺒﻊ ﻧﺸﺪ |ﻩ ﻳﮏ ﺯﻥ ﺑﻮﻣﻲ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﻣﺜ ً‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻌﻲ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﻭ ﺳﺎﺑﻘ |ﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﻲ ﻭ ﺣﮑﺎﻳﺎﺗﻲ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺁﻧﺎﻥ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﻭﺍﻗﻌﻲ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﻴﻢ‪ .‬ﺷﺮﺡ ﻭ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﮑﺎﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺣﺲ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺗﺠﺮﺑ |ﻪ ﻧﺰﺩﻳﮑﺘﺮﻱ ﺑﺎ ﺍﻳﺎّﻡ ﺍ ّﻭﻟﻴ |ﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﺯﻣﺎﻥ ﻭ ﻣﮑﺎﻥ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻣﺤﻘﻘﻴﻦ ﺁﻳﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﻧﮕﺮﻱ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ‬ ‫ّ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﻭ ﺗﺼﺤﻴﺢ ﻭ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﮐﺮﺩﻥ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﮑﺎﻧﻬﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻳﺎ ﻋﮑﺲ ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺎﮐﻨﺎﻥ ﺑﻮﻣﻲ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺭﺳﻴﺪﻩ ‪ ،‬ﺍﻟﻬﺎﻡ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻴﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵۰‬ﻡ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭﺭﺍﻧﻲ ﻣﺸﺤﻮﻥ ﺍﺯ‬ ‫ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺳﻨﻦ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺭﺍ ﻣﻨﺴﻮﺥ‬ ‫ﻧﻤﻮﺩ ﺑﻠﮑﻪ ﻗ ّﻮﻩ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺭﺍ ﺩﺭ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﮕﻲ‬ ‫ﺁﻧﺎﻥ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﻠﻖ ﺟﺪﻳﺪ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻭ ﺍﮐﻨﺎﻑ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺟﺮﺃﺕ ‪ ،‬ﺷﻬﺎﻣﺖ ﻭ ﺟﺴﺎﺭﺕ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﯼ‬ ‫‪۱۴‬‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺳﺒﺐ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻭ ﮐﺮﺩﺍﺭﻱ ﺧﺎﺭﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺷﮕﻔﺖ‪،‬ﺍﻧﮕﻴﺰ ﺁﻧﺎﻥ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﻣﻮﺍﻓﻘﺎﻥ ﻭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺻﻒ‪،‬ﺑﻨﺪﻱ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ‪ ،‬ﺑﺎ ﻗﺪﺭﺕ ﺗﻤﺎﻡ ﺑﺎ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ‪ ، ,‬ﺯﺟﺮ ﻭ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭ ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ‪ ،‬ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ‬ ‫ﺗﻌﺼﺐ ﺟﺎﻫﻼﻧﻪ ﻭ‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺳﺮﮐﻮﺏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻭﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻓﺠﺎﻳﻊ ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ّ‬ ‫ﮐﻮﺭﮐﻮﺭﺍﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺫﻫﻦ ﻭ ﻗﻠﺐ ﺑﺸﺮ ﻃﻲ ﻗﺮﻭﻥ ﻭ ﺍﻋﺼﺎﺭ ﺭﻳﺸﻪ ﺩﻭﺍﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﺎﻥ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻭﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺍﺯ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﻭﻗﺎﻳﻌﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮ‬ ‫ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸ ‪،‬ﺮ ﻧﺴﻞ ﮐﺸﻲ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﻭ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺁﻳﻴﻨﻪ ﺍﻱ ﺁﻥ‬ ‫ﺗﻌﺼﺒﺎﺗﻲ ﭼﻴﺴﺖ ﻭ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﺎﻥ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﻴﺎﻥ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ﭼﻨﻴﻦ ّ‬ ‫ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﻫﻢ ﺍﻳﻦ ﻏﺒﺎﺭ ﮐﺪﻭﺭﺕ ﺭﺍ ﺑﺮﻭﺑﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺣﺪﻭﺩ ﺻﺪ ﻭ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺑﺎ ﺟﻤﻼﺕ ﺳﺎﺩﻩ ﺍﻱ ﺍﺯ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﻥ ﮔﺬﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺁﻥ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﻗﺮﻥ ﺍﺧﻴﺮ‬ ‫ﻓﺠﺎﻳﻌﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻭ ﮔﺎﻩ ﻫﻮﻟﻨﺎﮐﺘﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺩﺭﺳﺮﺍﺳﺮ ﺟﻬﺎﻥ ﺍﺯ ﭼﻴﻦ ﺗﺎ ﺍﺭﻭﭘﺎ‪ ، ,‬ﺍﺯ ﺍﻓﺮﻳﻘﺎ‬ ‫ﺗﺎ ﺍﻣﺮﻳﮑﺎ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﮐﻢ‪،‬ﮐﻢ ﺯﻣﺰﻣ |ﻪ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮ ﺑﻠﻨﺪ ﻭ ﺑﻠﻨﺪ‪،‬ﺗﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﻳﮏ‬ ‫ﻗﺮﻥ ﻭ ﻧﻴﻢ ﺑﻌﺪ‪ -‬ﺍﻣﺮﻭﺯ‪ -‬ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩﻱ ﺑﻴﻦ‪،‬ﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻇﻬﻮﺭ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻭ ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﮐﺜﺮ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﻓﺼﻞ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ ﻭ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﺷﺪﻳﺪ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻓﺮﻭﮐﺶ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺸﻮﻧﺘﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﺪّﺕ ﻧﻔﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻋﻼﻥ »ﺍﺳﺎﺱ‬ ‫ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺍﻟﻬﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺳﺖ«ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺍﺯ ﺳﺮﭼﺸﻤ |ﻪ ﺍﻟﻬﯽ‬ ‫ﻧﺸﺄﺕ ﻣﯽ‪،‬ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺧﻮﺩ‪ -‬ﻟﻮﺡ ﺩﻧﻴﺎ‪ -‬ﺗﺂﮐﻴﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ » ﺷﻤﺸﻴﺮﻫﺎﻱ‬ ‫ﺣﺰﺏ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻏﻼﻑ ﺭﺍﺟﻊ« ﻭ ﺩﺭ ﭘﻴﺮﻭﯼ ﺁﻥ ﺍﻋﻼﻥ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪» :‬ﺇﻥ ﺗُﻘﺘﻠﻮﺍ ﺧﻴﺮﴽ ﻟﮑﻢ ﻣﻦ‬ ‫ﺃﻥ ﺗَﻘﺘﻠﻮﺍ‪ .«...‬ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺩﺭ ﺗﺄﮐﻴﺪ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠ ‪،‬ﻪ ﺣﮑﻢ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺳﺖ ﻗﺎﺗﻞ ﺭﺍ ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﺑﻮﺳﻴﺪ‪ .‬ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺧﺮﻳﺪ ﻭ ﻓﺮﻭﺵ ﻭ ﺣﻤﻞ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺍﻱ ﺭﺍ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻳﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﺩﻳﻨﻲ ﺣﺮﺍﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﻣﻨﻊ ﺣﻤﻞ ﺍﺳﻠﺤﻪ ‪ ،‬ﺟﻨﮓ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﻧﻴﺰ‬ ‫ﺣﺮﺍﻡ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﭘﺮ ﺍﺯ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﻭ ﻧﺼﺎﻳﺤﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻧﺪﮔﻲ‬ ‫ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﻋﺸﻖ‪ ,‬ﺩﻭﺳﺘﻲ ﻭ ﺍﺗﺤﺎﺩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ ‪:‬‬ ‫ﺍﺗﺤﺎﺩ ﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺳﺒﺐ‬ ‫»ﺍﻱ ﺍﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺬﻫﺐ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺯ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺤﺒﺖ ﻭ ّ‬ ‫ﻋﺪﺍﻭﺕ ﻭ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﻣﻨﻤﺎﺋﻴﺪ‪«.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺍﻧﺶ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻫﻢ‬ ‫‪۱۵‬‬ ‫ﻣﻘﺪّﻣﻪ‬

‫ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻥ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻗﺘﻞ ﻭ ﮐﺸﺘﺎﺭ ﺩﻭ ﺟﺎﻧﺒﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺲ ﺩﺭ ﭘﻲ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺘﻲ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻣﺘ ّﻮﺳﻞ ﺑﻪ ﺩﺍﺩﺧﻮﺍﻫﻲ ﺍﺯ ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ‬ ‫ﻣﻤﻠﮑﺖ ﻭ ﮐﺸﻮﺭﺷﺪﻧﺪ ﻳﺎ ﺻﺒﺮ ﻭ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﮔﺎﻩ ﻣﺤﻞ ﻫﺎﻱ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻗﺘﻞ ﻭ ﻏﺎﺭﺕ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬ﻡ‪.‬‬ ‫ﻋﮑﺲ ﺍﻟﻌﻤﻞ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺭﻓﺘﺎﺭﻫﺎﻱ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺁﻣﻴﺰ ﮐﺎﻣﻼ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ‬ ‫ﺟﺮﺃﺕ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ ﮔﻔﺖ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﻌﺪﻭﺩ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﺩﺭﺱ ﻋﺒﺮﺕ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻴﭻ ﺭﻓﺘﺎﺭﻱ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﭘﺎﺳﺦ ﻧﮕﻔﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺳﻌﻲ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﺤﺒّﺖ ﺗﻤﺎﻡ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﺒﺨﺸﻨﺪ ﻭ ﻃﻠﺐ ﻋﻔﻮ ﻭﻏﻔﺮﺍﻥ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﻭﺍﻗﻌ |ﻪ ‪۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﭘﺴﺮ ﺍﺭﺷﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﺎ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﻗﺎﺭ |ﻩ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﻭ‬ ‫ﺁﻣﺮﻳﮑﺎﻱ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻧﻄﻖ ﻫﺎ ﻭ ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻟﺰﻭﻡ ﺻﻠﺢ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺳﺖ ﺑﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺭﺍﻩ ﺳﻌﺎﺩﺕ‬ ‫ﺗﻌﺼﺐ ﺩﻳﻨﻲ‪، ,‬‬ ‫ﺑﺸﺮ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺻﻠﺢ ‪ ،‬ﺩﻭﺳﺘﻲ ﻭ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﻫﻤﻪ ﻣﻠﻞ ﺟﻬﺎﻥ ﻭ ﺭﻓﻊ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ّ‬ ‫ﻧﮋﺍﺩﻱ ‪ ,،‬ﺟﻨﺴﻲ‪، ,‬ﺯﺑﺎﻧﻲ ﻭ ﻗﻮﻣﻲ ‪،‬ﺍﺳﺖ ﻭ ﺗﺎﮐﻴﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻃﺒﻖ ﺑﻴﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﺁﺳﺎﻳﺶ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﺮﺩ ﻭﻗﺘﻲ ﺩﺳﺖ ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﻋﻤﻮﻡ ﺑﺸﺮ ﺩﺭ ﺁﺳﺎﻳﺶ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﺎ ﺩﻭ ﺷﺨﺼﻴﺖ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﮔﺎﻩ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺁﻣﺪﻩ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺁﺷﻨﺎﻳﻲ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻻﺯﻡ ﺍﺳﺖ ﺷﺮﺡ ﻣﺨﺘﺼﺮﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺣﺘﻤﴼ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﻻﺑﻪ ﻻﻱ ﺳﻄﻮﺭ ‪ ,،‬ﺍﺯﺷﻴﻮﻩ ﻭ ﺳﺒﮏ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭ ﺍﺯﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﺷﺮﺡ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ‬ ‫ﻣﺆﻟﻔﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﻳﮑﺘﺎﻳﻲ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ‪ ,‬ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ ﻫﻤﻪ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﺍﻥ ﺍﻟﻬﻲ‪ -‬ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺁﺩﻡ ﺗﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺧﺎﺗﻢ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ -‬ﻭ ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺯ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺍﺳﻼﻡ‬ ‫ﻭ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﺎﻣﻼ ﻭﺍﺿﺢ ﻭ ﻣﺸﻬﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺁﻧﺎﻥ ﻫﻤ |ﻪ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﻣﻨﺒﻊ ﻭﺣﻲ ﺍﻟﻬﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻧﻴﺰﺍﺯ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮﺍﻥ ﺍﻟﻬﻲ ﻭ ﻣﻨﺒﻊ ﻭﺣﻲ‬ ‫ﺍﻟﻬﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺑﻘﻴ |ﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ‪ ،‬ﻣﺮﺩﻣﺎﻧﻲ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺤﻴﻂ ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ‬ ‫ﺳﻮﺍﺩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺟﺎﺋﺰﺍﻟﺨﻄﺎﺀ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻮﻳﺴﻨﺪ |ﻩ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﮐﺘﺮﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺍﺯﻧﻮﺍﺩﮔﺎﻥ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺟﺪ‬‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ّ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﭘﺪﺭﻱ ﺍﻭ ﻭ ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺧﺎﻃﺮﺍﺗﺶ ﺩﺭ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻭﻗﺎﻳﻊ ‪۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﯼ‬ ‫‪۱۶‬‬ ‫ﭘﺪﺭ ﺍﻭﺳﺖ‪ .‬ﻣﺘﻦ ﺍﺻﻠﻲ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ,‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﯼ ﭼﻴﻨﯽ‪ ,‬ﺍﺳﭙﺎﻧﻴﺎﺋﯽ ﻭ ﺑﻠﻐﺎﺭﯼ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺆﻟّﻔﻴﻦ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺮﺡ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺳﺒﺐ ﺁﮔﺎﻫﻲ ﻭ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ‬ ‫ﺟﻬﺎﻥ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺁﺋﻴﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺸﺮ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺩﺭﺁﻥ ﺑﻨﮕﺮﺩ ﻭ ﺑﻴﻨﺪﻳﺸﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻌﺼﺒﺎﺕ ﮐﻮﺭﮐﻮﺭﺍﻧﻪ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻫﻤﻨﻮﻋﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻭ ﻣﻲ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺣﺎﻻ ﭘﺲ‬ ‫ﺩﻟﻴﻞ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺻﺪ ﻭ ﺷﺼﺖ ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺑﭙﺮﺳﺪ ﺁﻧﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺁﻣﻴﺰﻱ ﻣﺘّﻮﺳﻞ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ ﺁﻳﺎ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺍﻱ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ؟ ﺁﻳﺎ ﺻﻠﺢ‪ ، ,‬ﺩﻭﺳﺘﻲ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﻋﻘﺎﻳﺪ‬ ‫ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺭﺍﻫﻬﺎﻱ ﺑﻬﺘﺮﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﻫﻤﺰﻳﺴﺘﻲ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﻬﺎﻥ ﺧﺎﮐﻲ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ؟‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﻓﻘﻂ ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﺑﺮﻫﺎﻱ ﻫﺠﺮﻱ ﺷﻤﺴﻲ ﺁﻥ‬ ‫ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺫﻫﻦ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺑﻪ ﺳﻬﻮﻟﺖ ﺳﻴﺮ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﺭﺍ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﮔﺎﻧﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺴﺘﻦ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺑﻪ ‪ ،‬ﻫﺠﺮﻱ ﻗﻤﺮﻱ ﻭ ﺷﻤﺴﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﻣﻴﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺍﺯ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪ www.time.ir‬ﮐﻤﮏ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﮑﺘ |ﻪ ﺁﺧﺮ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﻓﺎﺭﺳﻲ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻗﺴﻤﺖ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻭ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻧﻘﻞ ﻗﻮﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﺍﻧﮕﻴﺴﻲ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺑﻪ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﺭﺳﺎﻧﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﺪﻭﻥ ﮐﻤﮏ ﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺍﻭﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﺳﺎﻋﺎﺕ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﻭﻳﺮﺍﻳﺶ ﻭ ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﻣﺘﻦ ‪،‬ﻭ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻭ ﺑﺎﺯﻳﺎﺑﻲ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﻭ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﻣﺆﻟﻔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺍﺯ ﺩﮐﺘﺮ ﻃﺎﻫﺮ |ﻩ‬ ‫ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ، ,‬ﺩﮐﺘﺮ ﺍﻳﺮﺝ ﺍﻳﻤﻦ‪ ، ,‬ﺩﮐﺘﺮ ﺳﻬﻴﻞ ﺑﺸﺮﻭﻳﻪ‪ ، ,‬ﺁﻧﻴﺘﺎ ﺁﻳﻮﺍﺱ ﭼﺎﭘﻤﻦ‪، ,‬ﺷﺎﻫﺮﺥ ﻓﺎﻧﻲ‪، ,‬‬ ‫ﺑﺮﺕ ﮔﺎﻣﺒﺎ‪ ، ,‬ﺭﺍﺑﺮﺕ ﻫﻴﻨﻮﺭﺩ‪ ، ,‬ﻧﺒﻴﻞ ﻫﺎﻧﺎ‪ ، ,‬ﻣﻠﻴﺤﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺳﻴﺴﺎﻥ ‪ ,،‬ﻧﻮﺭﺍ ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ‪ ، ,‬ﺗﺎﺗﻴﺎﻧﺎ‬ ‫ﺟﺮﺩﻥ‪ ، ,‬ﻓﺮﺍﻧﮏ ﻟﻮﺋﻴﺲ‪ ، ,‬ﺍﻳﺮﺝ ﻣﻴﺜﺎﻗﻲ‪ ، ,‬ﻣﺎﻳﮑﻞ ﭘﻦ‪ ، ,‬ﺭﻭﺯﺍﻥ ﻭﺍﻟﻨﻴﭻ‪ ، ,‬ﮐﺮﻳﺴﺘﻮﻓﺮ ﻭﺍﻳﺖ‪، ,‬‬ ‫ﺑﺼﺎﺭﻱ ﻭ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺍﺣﺴﺎﻥ ﻳﺎﺭ ﺷﺎﻃﺮ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﺸﮑﺮ ﻭ ﺍﻣﺘﻨﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﮐﺘﺮ ﻃﻠﻌﺖ ّ‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺍﺷﺨﺎﺻﻲ ﮐﻪ ﺩﺍﻭﻃﻠﺒﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺗﻬﻴﻪ ﻭ ﺗﺪﻭﻳﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺎ ﺭﺍ ﻳﺎﺭﻱ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪ www.nayriz.org‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺻﻤﻴﻤﺎﻧﻪ ﺍﺯ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ﺁﻧﺎﻥ ﺗﺸﮑﺮ ﻭ ﻗﺪﺭﺩﺍﻧﻲ ﻣﻲ ﮐﻨﻴﻢ‪.‬‬

‫ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ,‬ﻫﻴﻼﺭﻱ ﭼﭙﻤﻦ‬ ‫ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪ ۲۰۱۲‬ﻡ‪ ۱۶۹ - .‬ﺑﺪﻳﻊ‬ ‫ﭘﻴﺶﺯﻣﻴﻨﻪ‬

‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‪:‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺩﻭ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻳﻌﻨﻲ ﻫﺮ ﺩﻭﻱ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﮔﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺻﻔﺎﺕ ﻭ ﺧﺼﺎﻳﻞ ﺍﻟﻬﻲ ﻣﺜﻞ ﺭﺣﻢ ﻭ‬ ‫ﺷﻔﻘﺖ ‪ ,،‬ﺍﻟﻔﺖ‪ ,‬ﺍﻗﺘﺪﺍﺭ ﻭ ﺑﺨﺸﻨﺪﮔﻲ ﻭ ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺑﻼﻍ ﮐﻼﻡ ﺍﻟﻬﻲ‪، ,‬ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺣﻴﺎﺕ‬ ‫ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻮﻉ ﺑﺸﺮ ﻭ ﭘﻴﺸﺒﺮﺩ ﺗﻤﺪﻥ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ‪ ١٨٤٤‬ﻡ‪ .‬ﺩﺭﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﻋﻼﻡ ﻧﻤﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻣﻨﺘﻈﺮﺵ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺍﺳﻼﻡ‬ ‫ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺑﺎﺑﻲ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺑﻌﺪﻱ "ﻣﻦ‬ ‫ﻳﻈﻬﺮﻩ ﺍﷲ" ﺩﺍﺩ ﻭ ﺍﻋﻼﻥ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ١٨٦٣‬ﻡ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ﻧﻮﺭﻱ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺍﻋﻼﻥ ﻧﻤﻮﺩ‬ ‫ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌ ‪،‬‬ ‫ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻦ ﻳﻈﻬﺮﺍﷲ ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺑﺸﺎﺭﺕ‬ ‫ﮐﻞ ﻣﻠﻞ ﻭ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻃﺒﻖ ﺑﺸﺎﺭﺍﺕ ﮐﺘﺐ ﺍﻟﻬﻲ ﺧﻮﺩ ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻈﺮ‬ ‫ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻮﻋﻮﺩ ّ‬ ‫ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻋﻼﻥ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩﺍﻱ ﭘﻨﺠﻢ‪ ,‬ﺷﺎﻩ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﻳﺎ ﺳﻮﺷﻴﺎﻧﺲ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺭﺟﻌﺖ ﻣﺴﻴﺢ‪ ، ,‬ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺍﺳﻼﻡ ﻭ ﻣﻦ ﻳﻈﻬﺮﻩ ﺍﷲ ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﻴﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪,‬‬ ‫ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﮐﻪ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﻫﺮﻳﮏ ﺍﺯ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺍﻟﻬﻲ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺍﻭ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻃﻲ‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣ ‪،‬ﺮ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺭﺍ ﻧﺎﺯﻝ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﮐﺘﺐ ﻣﻘﺪﺱ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﻪ ﻧﻮﻉ ﺑﺸﺮ ﺍﻋﻼﻥ‬ ‫ﻧﻤﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺍﺯ ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺩﺭ ﻫﺮ‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﺩﻭﺭ |ﻩ ﺧﺎﺹ‬‫ﻋﻬﺪﻱ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺗﻮﺍﻧﺎﻳﻲ ﻭ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩ ﻧﻮﻉ ﺑﺸﺮ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ّ‬ ‫ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﻋﻼﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻠﻮﻍ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﯼ‬ ‫‪۱۸‬‬ ‫ﻇﻞ ﻳﮏ ﺩﻳﻦ ﻭﺍﺣﺪ ﻭ ﺑﺮ ﭘﺎﻳ |ﻪ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﻲ ﻭ‬ ‫ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﺻﻠﺢ ﻭ ﺁﺷﺘﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﻱ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺭﺍ ﺑﻨﺎ ﻧﻬﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻧﺪﺍ ﻫﻤﺎﻥ ﻭﻋﺪ |ﻩ ﻣﻠﮑﻮﺕ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻭ ﻫﺪﻑ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﻣﻴﺪﻥ ﺭﻭﺡ ﺍﻟﻬﻲ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺩﺭ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﻮﻉ ﺑﺸ ‪،‬ﺮ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘّﺤﺪ ﺳﺎﺯﺩ‪.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ‪ ,‬ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺣﻴﺎﺕ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺩﻳﻦ ﻭ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﻱ‬ ‫ﺁﻥ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺨﺸﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﻱ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺑﻴﺎﻣﻮﺯﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﺸﻮﻧﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﻭﺩ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﭘﮋﻭﻫﺸﮕﺮﺍﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﺣﮑﻢ‬ ‫ﺟﻬﺎﺩ ﻓﻘﻂ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﺩ ﺗﺪﺍﻓﻌﻲ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻳﻌﻨﻲ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ‬ ‫ﺍﺟﺎﺯ |ﻩ ﺟﻬﺎﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻌ |ﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺁﻥ‪،‬ﭼﻨﺎﻥ‬ ‫ﺍﺯ ﺧﺸﻮﻧﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋﻠﻴﻪ ﻋﺰﻳﺰﺍﻥ ﻳﺎ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﻭﺍﺭﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺧﺸﻢ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺗﻼﻓﻲ‪،‬ﺟﻮﻳﺎﻧﻪ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫ﺣﺲ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ّ‬ ‫ﭼﻨﺎﻥ ّ‬ ‫ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺎ ﺍﻋﻼﻡ ﺍﻳﻦ ﻧﮑﺘﻪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻇﻬﻮﺭ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻭ ﻧﻬﺎﻳﺘﴼ ﺍﺟﺮﺍﻱ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻣﻮﮐﻮﻝ ﺑﻪ ﻗﺒﻮﻝ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻼ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺟﺮﺍﻱ‬ ‫ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻣﻦ ﻳﻈﻬﺮﻩ ﺍﷲ‪ ,‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‪ ,‬ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﻋﻤ ً‬ ‫ﭼﻨﻴﻦ ﺍﺣﮑﺎﻣﻲ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﺮ ﺻﻮﺭﺕ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫‪،‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺁﻥ ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﻧﺎﻣﻴﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺣﺲ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﻧﻔﻲ‬ ‫ﺍﻭ ﻓﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺍﺣﮑﺎﻣﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭﺁﻧﻬﺎ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻳﺎ ّ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﻭ ﻳﮕﺎﻧﮕﻲ ﺩﻋﻮﺕ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﻇﻬﻮﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻣﺴﻴﺮ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ‬ ‫ﺧﺸﻮﻧﺘﻲ ﻣﻨﻊ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ‪:‬‬

‫ﺍﻟﺪﻣﺎﺀ ﺍﺧﺮﺟﻮﺍ ﺳﻴﻒ ﺍﻟﻠّﺴﺎﻥ َﻋﻦ ِﻏﻤﺪ ﺍﻟﺒﻴﺎﻥ ّ‬ ‫ﻷﻥ ﺑﻪ ﺗﻔﺘَﺢ‬ ‫ﺇﻳﺎّﮐﻢ ﺃﻥ ﺗﺴﻔﮑﻮﺍ ّ‬ ‫ﺍﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕ‬ ‫ﺍﻟﺮﺣﻤﺔ َﺳﺒَﻘﺖ ُ‬ ‫ﻣﺪﺍﺋﻦ ﺍﻟﻘﻠﻮﺏ‪ .‬ﺇﻧّﺎ ﺭﻓَﻌﻨﺎ ُﺣﮑﻢ ﺍﻟﻘﺘﻞ َﻋﻦ ﺑﻴﻨﮑﻢ ﱠ‬ ‫ﺇﻥ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺇﻥ ُﮐﻨﺘُﻢ ﺗَﻌﻠَﻤﻮﻥ‪.‬‬

‫‪. (۱‬ﻟﻮﺡ ﺍﺑﻦ ﺫﺋﺐ ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪.٢٥ ،‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﻭ‬

‫ﺷﻬﺮ ﻧﻲﺭﻳﺰ‬ ‫ﺳﺮﺁﻏﺎﺯ‬

‫ﻣﻮﺑﺪ ﺍﻋﻈﻢ ﺯﺭﺩﺷﺘﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﺍﺯ ﮐﻮﭼﻪ ﭘﺲ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻨﺠﺎ ﻭ ﺁﻧﺠﺎ ﺧﺒﺮﻫﺎ ﻭ ﺷﺎﻳﻌﺎﺗﻲ ﻣﻲ ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺑﺮﺑﺮﻫﺎﻱ ﻋﺮﺏ ﺑﻪ‬ ‫ﻭﻻﻳﺎﺕ ﻏﺮﺑﻲ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﻫﺠﻮﻡ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﻫﺎﻱ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﮔﺬﺷﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ‪، ,‬ﺳﭙﺎﻩ ﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬ ‫‪ -‬ﺷﺎﻩ ﺷﺎﻫﺎﻥ ‪ -‬ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻭﻧﺪ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪، ,‬ﻭﺍﺭﺩ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﻲ ﺑﺰﺭﮒ‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺑﻼﻱ ﺁﺳﻤﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ‬ ‫ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺩﺭ ﺩﻝ ﺩﻋﺎ ﻣﻲ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﻫﻮﺭﺍﻣﺰﺩﺍ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﻲ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺷﻬﺮ ﺍﻭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺍﺯ‬ ‫ﮔﺰﻧﺪ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﻲ ‪ ،‬ﺩﺭﻭﻍ ﻭ ﺩﺷﻤﻦ ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﺍﻳﻦ ﺑﻼﻱ ﺟﺪﻳﺪ ﻣﺤﻔﻮﻅ ﺑﺪﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺎ ﻫﻴﭻ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻴﻢ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻧﺎﺭﺿﺎﻳﺘﻲ ﻫﺎﻱ ﻋﻤﻴﻖ ﻣﺮﺩ ‪،‬ﻡ ﺍﺯ ﻭﺭﺷﮕﺴﺘﮕﻲ ﻭ ﻓﻘﺮ ﻭ ﻧﺪﺍﺭﻱ‬ ‫ﻓﺮ |ﻩ ﺍﻳﺰﺩﻱ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺷﺖ ﻳﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺭﺍﺩ |ﻩ ﺍﻫﻮﺭﺍﻣﺰﺩﺍ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﺴﺖ! ﺍﻣﺎ ﺑﻪ ﻟﻄﻒ ّ‬ ‫ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﮔﺎﻩ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﻭ ﺳﻮﺷﻴﺎﻧﺲ ‪ ،‬ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻇﻬﻮﺭ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺯﺭﺩﺷﺖ ﻫﻢ ﻓﮑﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﺮ ﺣﺎﻝ ﺍﻭ ﺣﺘﻤﺎ ﺍﻣﭙﺮﺍﺗﻮﺭﻱ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﺑﺎﺩ ﻭ ﭘﺮ ﺭﻭﻧﻖ ﻣﻲ‬ ‫ﭘﻨﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﺷﻬﺮﻱ ﺑﺎ ﺁﺏ ﻭ ﻫﻮﺍﻱ ﻣﻼﻳﻢ‪، ,‬ﺑﺎﻍ ﻫﺎﻱ ﻣﻴﻮﻩ ‪ ,،‬ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﻫﺎﻱ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺍﻧﮕﻮﺭ‪,‬‬ ‫ﺩﺭ ﮐﻮﻫﭙﺎﻳﻪ ﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭﺳﻴﻠﻪ ﻗﻨﺎﺕ ﻫﺎ ﻭ ﮐﺎﺭﻳﺰﻫﺎﻳﻲ ﺁﺑﻴﺎﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺗﻮ ّﺳﻂ‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩﮐﺎﺭﺍﻥ ﻣﺎﻫﺮ ﻭ ﺍﻫﻞ ﻓﻦ ﺍﺑﺪﺍﻉ ﻭ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﺮﮐﺰ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻓﻦ‪،‬ﺁﻭﺭﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺳﺎﺧﺖ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ‬ ‫ﻋﻈﻴﻢ ﺗﺨﺖ ﺟﻤﺸﻴﺪ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﭘﺮﻳﺸﺎﻥ ﻭ ﺯﻣﺰﻣ |ﻪ ﺩﻋﺎ ﻣﻮﺑﺪ‬ ‫ﺍﻋﻈﻢ ﻭﺍﺭﺩ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺯﻧﮓ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺻﺪﺍ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﻳﻌﻨﻲ ﮐﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﺑﻌﺪﻱ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺣﺲ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻧﻲ ﺫﻫﻦ ﻭ ﻗﻠﺐ ﺍﻭ ﺭﺍ ﭘﺮ‬‫ﺁﺗﺶ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺯﻧﮓ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ّ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﺍﻧﮕﺎﺭ ﺍﻫﻮﺭﺍﻣﺰﺩﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﻣﻴﺪﺍﺩ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ!! ﻫﺮﮔﺰ!! ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺪﻱ ﺑﺮ ﺳﺮﺯﻣﻴﻦ ﺍﻭ ﭼﻴﺮﻩ ﺷﻮﺩ ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻣﻲ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺟﺪﻳﺪ ‪ -‬ﺍﻋﺮﺍﺏ‪ -‬ﺍﻫﻮﺭﺍﻱ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﯼ‬ ‫‪۲۲‬‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﻭ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﻧﻮﻳﻨﻲ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﻣﮕﺮ ﻧﻪ‬ ‫ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﷲ ﻭ ﮐﺘﺎﺏ ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺯﺭﺩﺷﺖ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ؟ ﻣﻮﺑﺪ ﺍﻋﻈﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﮑﺎﺭ‬ ‫ﭘﺮﻳﺸﺎﻥ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻫﺎﻱ ﺿﺪ ﻭ ﻧﻘﻴﺾ ‪ ،‬ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﻭﺭﺍﺩ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺯﻣﻴﻦ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪۱‬‬

‫ﺷﻬﺮ ﻧﻲﺭﻳﺰ‬

‫ﻣﻮﺑﺪ ﺍﻋﻈﻢ ﺁﺗﺸﮑﺪ |ﻩ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﺷﻨﻴﺪﻥ‬ ‫ﻧﺪﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺭﺣﻤﺖ ﺍﻳﺰﺩﻱ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪ .‬ﺍﻋﺮﺍﺏ ﻭﺍﺭﺩ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎﻩ ﺍﺯ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ‬ ‫ﮔﺮﻳﺨﺖ‪ ,‬ﻃﺒﻘ |ﻪ ﺣﺎﮐﻤﻪ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺍﺯ ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻠﻊ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﻧﺪﺍﻱ‬ ‫ﺍﻟﻬﻲ ﮐﻪ ﺍﻋﺮﺍﺏ ﺣﺎﻣﻞ ﺁﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻟﺒﻴﮏ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻟﺒﺘّﻪ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺁﺳﺎﻧﻲ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﻮﺑﺪﺍﻥ ‪,،‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬ﻋﺪﻩ ﺍﻱ ﻫﻢ ﻣﺘﻮﺍﺭﻱ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ‬ ‫ّ‬ ‫ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﺣﺘّﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﺑﺎ ﺁﻥ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ‬ ‫ﺑﺘﺪﺭﻳﺞ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﺎﻥ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﺟﺪﻳﺪ ﺍﺯ ﺩ ِﺭ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﺩﺭ ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺭﻭﺡ ﺗﺎﺯﻩ ﺍﻱ ﺑﺮ ﺳﺮﺯﻣﻴﻦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﺷﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻗﺮﻥ ﺷﺎﻳﺪ ﻫﻢ ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻃﻮﻝ ﮐﺸﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺭﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮ ﻓﺮﺍﺯ ﺁﺗﺸﮑﺪ |ﻩ ﺯﺭﺩﺷﺘﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ‬ ‫ﺟﺎﻣﻊ ﺷﻬﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺍﺯ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻓﻀﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﭘﺨﺶ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﻳﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﮔﻠﻲ ﻭ ﺧﺸﺘﻲ ﻭ ﺳﻨﮕﻲ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻱ ﺩﻭ ﻃﺒﻘ |ﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﻋﺒﻮﺭ ﻣﻴﮑﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻓﻀﺎﻱ ﺩﺍﺧﻞ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﺳﺎﮐﻨﺎﻥ ﺁﻥ ﻣﻴﺮﺳﻴﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺧﺎﮐﻲ ﻭ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺎ ﻗﺎﻃﺮ ﻭ ﺍﺳﺐ ﻭ ﮔﺎﻭﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺪ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻓﺼﻞ ﮔﺮﻡ ﻭ ﺧﺸﮏ ﺳﺎﻝ ﺍﻳﻦ ﻋﺒﻮﺭ ﻭ ﻣﺮﻭﺭ ﮔﺮﺩ ﻭ ﺧﺎﮎ ﺑﻪ ﭘﺎ ﻣﻴﮑﺮﺩ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺯﻣﺴﺘﺎﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﮔﻞ ﻭ ﻻﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﻋﺒﻮﺭ ﻭ ﻣﺮﻭﺭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺳﺨﺖ ﻭ ﻣﺸﮑﻞ ﻣﻲ ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﻓﺼﻮﻝ ﺳﺎﻝ ﻓﺮﻭﺷﻨﺪ |ﻩ ﺩﻭﺭﻩ ﮔﺮﺩﻱ ﺍﺟﻨﺎﺱ‬ ‫ﻓﺮﻭﺷﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﻭ ﺻﺎﺑﻮﻥ ﻭ ﮐﻼﻩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻇﺮﻭﻑ ﺳﻔﺎﻟﻲ ﻭ ﻃﻨﺎﺏ ﻭ ﻭﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۴‬‬ ‫ﺯﻳﻨﺘﻲ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺩﺍﺧﻞ ﺳﺒﺪﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺍﻻﻍ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﺳﺒﺪﻫﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺍﻻﻍ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺣﺮﮐﺖ ﺁﻥ ﺣﻴﻮﺍﻥ ﺳﺒﺪﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﻭ ﻋﻘﺐ‬ ‫ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﻣﻲ ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﮔﺪﺍﻫﺎ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺎﺭﻭﺑُﻨ |ﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺣﻤﻞ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺳﺘﺒﻮﺳﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺍﻧﻌﺎﻡ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻋﺒﺎ ﻳﺎ ﮐﺖ ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻮﺷﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﻳﮏ ﮐﻼﻩ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﻼ‬ ‫ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ ﺩﺭ ﭼﺎﺩﺭ ﺳﻴﺎﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺁﻥ ﻟﺒﺎﺳﻬﺎﻱ ﺭﻧﮕﺎﺭﻧﮓ ﺑﺮ ﺗﻦ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺑﺎ ﻳﮏ ﺭﻭﺑﻨﺪ ﺳﻔﻴﺪ ﺻﻮﺭﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﻢ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ‬ ‫ﺷﻤﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﻱ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ‪، ,‬ﺣﻤﺎﻡ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﻬﺮ ﻭ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ‪,‬‬ ‫ﺗﺠﺎﺭ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻠّﻪ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﻃﺮﺍﻕ ﻭ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﻣﺴﺎﻓﺮﺍﻥ ﻭ ﮐﺴﺒﻪ ﻭ ّ‬ ‫ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻭ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ‪ -‬ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻭ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﺩﻳﻦ ‪ -‬ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻧﻴﺰ ﺷﻨﻴﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻠّﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ﺍﺻﻠﻲ ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺷﻤﺎﻝ ﺑﻪ ﺟﻨﻮﺏ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺍﻳﻦ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ﻣﻐﺎﺯﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺎﻳﺤﺘﺎﺝ ﺭﻭﺯﺍﻧ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻐﺎﺯﻩ ﻫﺎ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻴﮑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻗﺴﻤﺖ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﻭ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﻳﮏ ﻣﺠﺮﺍﻱ‬ ‫ﺁﺏ ﻳﺎ ﮐﺎﻧﺎﻝ ﮐﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﺧﺸﮏ ﻭ ﺑﻲ ﺁﺏ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺟﺪﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺑﺎﺭﻧﺪﮔﻲ ‪ -‬ﮐﻪ ﺑﻨﺪﺭﺕ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ ﺁﻣﺪ ‪ -‬ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺩﺭ ﻓﺼﻞ ﺳﺮﺩ ﺳﺎﻝ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﺎﻧﺎﻝ ﭘﺮ ﺍﺯ ﺁﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺷﺎﻫﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺮﺯ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﺁﺏ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺳﻴﻞ ﺑﺮﺍﻩ ﻣﻲ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﻫﺎﻱ ﻣﺎﻟﮑﺎﻥ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺩﻭﺭ ﺗﺎ ﺩﻭﺭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮﺭ‬ ‫ﺑﺎ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﻭ ﭘﺮ ﺍﺯ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺯﺭﺩﺁﻟﻮ ‪ ,،‬ﺍﻧﮕﻮﺭ‪ ,‬ﺑﻪ‪ ,‬ﮔﺮﺩﻭ ﻭ ﺑﺎﺩﺍﻡ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﻫﻢ ﺷﻨﻴﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻭ ﮐﻤﻲ ﺩﻭﺭﺗﺮ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﻱ ﻣﺤﺼﻮﺭ ﻭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﻣﺘﺮﻭﮐ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﻫﻤﮕﻲ ﻳﺎﺩﺁﻭﺭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ‬ ‫ﻗﺒﻞ ﺭﺥ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫‪۲۵‬‬ ‫‪ ۱‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﺩﺭ ﺣﻴﻨﻲ ﮐﻪ ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﮔﻮﺍﺭﺍﻱ ﭼﺸﻤﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﮐﻮﻫﭙﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻣﻴﮕﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺭﻭﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺑﺮﮐﺖ ﺍﻳﻦ ﺁﺑﻬﺎ‬ ‫ﺍﺭﺍﺿﻲ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻭ ﺧﺎﮎ ﺗﻴﺮ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻧﻬﺎ ﻭ ﺑﺎﻏﺴﺘﺎﻧﻬﺎﻳﻲ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺑﻬﺸﺖ‬ ‫ﺯﻳﺒﺎ ﻭ ﺩﻟﻔﺮﻳﺐ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺁﺏ ﺳﭙﺲ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺠﺮﺍﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮ ﺯﻣﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﻧﻘﺎﻁ‬ ‫ﺗﻮﺯﻳﻊ ﻣﻴﺮﺳﻴﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﻣﺠﺎﺭﻱ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮﻱ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﻣﻴﺸﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﺭﺍﺿﻲ‬ ‫ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺁﺑﻴﺎﺭﻱ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺻﺒﺢ ﺳﺤﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻫﺎ ﺁﺏ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﭼﺎﻩ ﻫﺎﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﺎ ﺳﻄﻞ ﺍﺯ ﺩﻳﻮﺍﺭﻩ ﻫﺎﻱ ﭘﺮ ﺷﻴﺐ ﭼﺎﻩ ﺑﺎ ﮔﺬﺍﺷﺘﻦ ﭘﺎﻱ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﮐﺎﺷﻴﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﭼﺎﻩ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺗﺎ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺳﻄﻞ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﭘﺮ ﺁﺏ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺁﺏ ﺍﻏﻠﺐ ﺁﻟﻮﺩﻩ ﻭ ﭘﺮ ﺍﺯ ﺍﻧﮕﻞ ﻭ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﻣﻴﮑﺮﺏ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻫﭙﺎﻳﻪ ﻫﺎﻱ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﻏﻬﺎﻱ‬ ‫ﺍﻧﺠﻴﺮ‪ ، ,‬ﺑﺎﺩﺍﻡ‪، ,‬ﮔﺮﺩﻭ ﻭ ﺍﻧﺎﺭ ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﻣﺰﺍﺭﻋﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻨﺪﻭﺍﻧﻪ‪ ، ,‬ﻃﺎﻟﺒﻲ ﻭ ﮔﺮﻣﮏ‬ ‫ﮐﺎﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﻫﻢ ﻃﻨﻴﻦ ﺍﻧﺪﺍﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻋﻄﺮ ﮔﻠﻬﺎﻱ ﺳﻔﻴﺪ ﻭ ﺳﺮﺧﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻼﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﻫﻮﺍ ﭘﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻋﻄﺮ ﺷﮑﻮﻓﻪ ﻫﺎ ﻭ ﻫﻮﺍﻱ ﺗﺎﺯﻩ ﻫﺮ ﺭﻭﺡ ﻭ‬ ‫ﺟﺎﻥ ﺧﺴﺘﻪ ﺍﻱ ﺭﺍ ﺟﺎﻥ ﻣﻲ ﺑﺨﺸﻴﺪ‪ .‬ﻣﺰﺍﺭﻉ ﭘﻨﺒﻪ ﻭ ﮔﻨﺪﻡ ﭘﻮﺷﺎﮎ ﻭ ﺧﻮﺭﺍﮎ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ‬ ‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺧﺸﺨﺎﺵ ﻣﻲ ﮐﺎﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﻣﻲ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺧﺮﻳﺪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﻓﺮﻭﺵ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺩﻳﺮ ﮐﻢ ﻫﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺭﺍﻳﺞ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺑﺎﻧﮓ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﭼﻮﭘﺎﻧﻬﺎ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﺍﻣﻬﺎ ﻭ ﺳﮕﻬﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻋﺒﻮﺭ ﻣﻴﮑﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﻣﻲ ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﻭ ﺑﺰ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﭼﺮﺍ ﺑﻪ ﻣﺮﺍﺗﻊ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺑﺎﻻ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﻬﺎ ﺷﮑﺎﺭﭼﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﮐﻤﻴﻦ ﻗﺮﻗﺎﻭﻟﻬﺎﻱ‬ ‫ﻭﺣﺸﻲ‪، ,‬ﺑﻠﺪﺭﭼﻴﻦ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﺁﻫﻮ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻗﺎﻃﺮ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺐ ﺗﭙّﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻋﺒﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﻏﻬﺎ ﻭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻳﺎ ﻋﺼﺮﻫﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ‬

‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻳﻦ ﻣﺠﺎﺭﻱ ﺁﺏ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﺪﻳﻢ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺣﻔﺮ ﻣﻴﺸﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻗﻨﺎﺕ ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﻴﺸﻮﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻗﻨﺎﺗﻬﺎ ﺁﺏ‬ ‫ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻨﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﮐﻮﻫﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻣﻴﺂﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﺏ ﺍﺯ ﺯﻳﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺑﺎﻻ ﻣﻴﺂﻣﺪ ﻭ ﺁﺳﻴﺎﺑﻬﺎﻳﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﮐﺮﺩﻥ‬ ‫ﮔﻨﺪﻡ ﻭ ﺫ ّﺭﺕ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﭼﺮﺧﺎﻧﺪ‪ .‬ﺁﺏ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻳﮏ ﺳﺮﻱ ﻣﺠﺎﺭﻱ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﻧﻘﺎﻁ ﺗﻮﺯﻳﻌﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺑﻠﻨﺪﻱ ﺍﺣﺎﻃﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﺷﻬﺮ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﻣﻴﺸﺪ ﻭ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﻣﻴﮕﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﻗﻨﺎﺗﻬﺎﻱ‬ ‫ﺯﺭﺩﺷﺖ )ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ( ﻭ ُﺧﺒَﺮ )ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﺮﻗﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺑﻪ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ( ﺩﻭ ﻗﻨﺎﺗﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺮﺍﮐﺰ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۶‬‬ ‫ﺑﺮﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﻧﻮﺭ ﺳﺘﺎﺭﻩ ﻫﺎﻱ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺑﺮ ﺳﻘﻒ ﮐﻠﺒﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮔﻠﻲ ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺷﮑﺎﺭﭼﻴﺎﻥ ﻭ ﺑﺮ ﮔﺮﮔﻬﺎ ﻭ ﭘﻠﻨﮕﻬﺎﻳﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺻﻴﺪﻱ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺑﻪ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﻲ ﻭ ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﭼﺮﺧﻴﺪﻧﺪ‪ ,‬ﻣﻲ‪،‬ﺗﺎﺑﻴﺪ‪ .‬ﻧﻮﺭ ﺳﺘﺎﺭﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺴﻴﺮ‬ ‫ﺣﺮﮐﺖ ﭼﻮﭘﺎﻧﻬﺎ ﻭ ﮔﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺁﻏﻞ ﺭﻭﺷﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻧﻲ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﻭﺿﻊ ﺣﻤﻞ ﺑﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﮔﻮﺵ ﺍﻭ ﻃﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺧﺖ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺩﺭﺩ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻴﭽﻴﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻦ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﭘﺴﺮ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻳﮏ ﺯﻥ ﻗﺎﺑﻠﻪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺯﻧﺎﻥ ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ‬ ‫ِ‬ ‫ﺩﻟﺶ ﺍﻣﻴﺪ‬ ‫ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﺍ ّﻭﻝ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﻮﺯﺍﺩ ﺗﺎﺯﻩ ﺑﻪ ﺩﻧﻴﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺧﻄﺮﻧﺎﮐﺘﺮﻳﻦ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺧﺒﻴﺜﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺟﺎﻥ ﻧﻮﺯﺍﺩﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺖ ﻣﺮﺍﺳﻢ‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻴﺪﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺍﻋﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﮐﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻏﻠﺐ ﻣﻌﻠﻢ ﺳﺮﺧﺎﻧﻪ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‬ ‫ﻧﻴﺰ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻫﻨﻮﺯ ﮐﻮﺩﮐﺴﺘﺎﻧﻲ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ ۱.‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﻣﻼ ﻭ ﻳﺎ ﻣﻌﻠﻤﻲ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﻣﻴﮑﺮﺩ ﻭ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ‬‫ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺍﺯ ﻣﮑﺘﺒﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻳﮏ ّ‬ ‫ﺳﻦ ﺩﻩ ﺳﺎﻟﮕﻲ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻫﻢ‪،‬ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺧﺘﺮﻫﺎ ﻭ ﭘﺴﺮﻫﺎ ﺗﺎ ّ‬ ‫ﻫﻢ‪،‬ﮐﻼﺱ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﺤﺼﻴﻼﺕ ﺩﺧﺘﺮﻫﺎ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺳﻦ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺟﺎﺯ |ﻩ‬ ‫ﺍﺩﺍﻣ |ﻪ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺍﻟﻔﺒﺎ‪، ,‬ﺗﻠ ّﻔﻆ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﻭ ﺣﺴﺎﺏ ﺍﺑﺘﺪﺍﻳﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﻳﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻗﺮﺁﻥ ﻗﻄﻌﺎﺕ ﮐﻮﭼﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﻫﻤ |ﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺩﺭ ﻳﮏ ﮐﻼﺱ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﮐﻼﺳﻬﺎ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺑﻨﺪﻱ ﺳﻨّﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﭼﻪ ﭼﻴﺰﻱ ﺭﺍ ﻳﺎﺩ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻌﻠّﻢ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺗﺸﮑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺭﺱ ﻣﻌﻠﻢ‬ ‫ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻇﻬﺮ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ‬ ‫ﺑﭽﻪ ﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ّ‬ ‫ﺗﺤﺼﻴﻼﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭﺁﻥ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻫﺎ ﺭﺍ‬

‫‪ (۱‬ﺗﻮﺭﺍﻥ ﻣﻴﺮﻫﺎﺩﻱ ‪Education viii. Nursery Schools and Kindergartens ،‬ﻣﻨﺪﺭﺝ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ,،١٩٩٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ،‬ﺷﻬﺮ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪ ٢٠ ، ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪.٢٠١٠‬‬ ‫ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www.iranica.com/articles/education-viii-nursery-schools-and-‬‬ ‫‪kindergartens‬‬ ‫‪۲۷‬‬ ‫‪ ۱‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﻣﺘﻮﻥ ﺩﺭﺳﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻭ ﭘﻴﺸﺮﻓﺘﻪ ﺗﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺗﻨﺒﻴﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﻱ ﮐﻪ ﺧﻄﺎﻳﻲ‬ ‫ﻭ ﻳﺎ ﺑﻲ‪،‬ﺍﺩﺑﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﭼﻮﺏ ﺯﺩﻥ ﺑﻪ ﮐﻒ ﭘﺎﻱ ﺍﻭ ﻭ ﻳﺎ ﭼﻮﺏ ﻭ ﻓﻠﮏ ﺑﻮﺩ‪ ۱.‬ﭘﺴﺮ‬ ‫ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺍﻏﻠﺐ ﺣﺮﻓ |ﻪ ﭘﺪﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﻫﺎ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﮐﻤﮏ ﺩﺳﺖ ﻣﺎﺩﺭﺍﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﮐﺎﺭ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺩﺍﺭﻱ ﻭ ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺎﺩﺭﺍﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﻮﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﮐﻮﺩﮎ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﺮ ﺑﺮ ﺩﺍﻣﻦ ﻣﺎﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﻧﻬﺎﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﭼﺸﻢ ﻭ ﮔﻮﺵ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺷﺎﻳﻊ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ‬ ‫ﺷﭙﺶ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺭﺍﻩ ﺧﻼﺻﻲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﺮﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺘﺮﺍﺷﻨﺪ‪ .‬ﭘﺰﺷﮏ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﮔﻴﺎﻫﺎﻥ ﺩﺍﺭﻭﻳﻲ ﻭ ﮔﻴﺎﻫﺎﻥ ﺑﻮﻣﻲ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺩﺍﺭﻭ ﻭ ﭘﻤﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻲ‪،‬ﺑﻀﺎﻋﺖ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺩﺭﻣﺎﻥ ﺑﻴﻤﺎﺭﻳﻬﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﮐﻪ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺍﻋﻴﺎﻥ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﺑﻮﺩ ﺩﺭﻣﺎﻧﻬﺎﻱ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺍﻥ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﺳﺘﺮﺳﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﺭﺍﻫﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻤﻴﺰ‬ ‫ﮐﺮﺩﻥ ﺩﻧﺪﺍﻧﻬﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺯﻏﺎﻝ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺩﻧﺪﺍﻧﻬﺎ ﺑﻤﺎﻟﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺗﻤﻴﺰ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﻧﺪﺍﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻋﻔﻮﻧﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺭﺍ ﻣﻲ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺳﻠﻤﺎﻧﻲ ﻣﺤﻞ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺍﻧﺒﺮ ﺩﺳﺘﻲ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫ﮐﺎﺭﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺣﺠﺎﻣﺖ ﺑﻪ ﻭﺳﻴﻠ |ﻪ ﺯﺍﻟﻮ ﻳﺎ ﺗﻴﻎ ﺯﺩﻥ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺑﻴﻤﺎﺭ ﻭ ﮐﺸﻴﺪﻥ‬ ‫ﺧﻮﻥ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﮑﺎﻧﻬﺎﻱ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺧﻮﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﮔﺮ‬ ‫ﺯﻣﺎﻧﻲ ﻭﻳﺮﻭﺱ ﺁﻧﻔﻠﻮﺁﻧﺰﺍ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﺎﻳﻊ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺩﺭ ﻋﺮﺽ ﺳﺎﻝ ﻳﮏ ﺳ ّﻮﻡ ﺟﻤﻌﻴﺖ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻋﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﮐﻪ ﺷﺎﺩﺍﺏ ﻭ ﺳﺮﺣﺎﻝ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﺯﻱ‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮﺍﻗﺐ ﻣﺎﺭ ﻭﻋﻘﺮﺏ ﻭ ﺟﺎﻧﻮﺭﺍﻧﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻳﮏ ﺳﻮﺭﺍﺧﻲ ﺩﺭ ﮔﻮﺷﻪ‪،‬ﺍﻱ ﭘﻴﺪﺍﻳﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﻴﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﺮﮔﻬﺎ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺷﻬﺮ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﭘﺮﺳﻪ ﻣﻲ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺷﮑﺎﺭ‬ ‫ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻲ ‪ Education iii. The Traditional School‬ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ‬ ‫‪ (۱‬ﺟﻠﻴﻞ ﺩﻭﺳﺘﺨﻮﺍﻩ ﻭ ﺍﻗﺒﺎﻝ ﻳﻐﻤﺎﻳ ‪،‬‬ ‫ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ,،١٩٩٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ،‬ﺷﻬﺮ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪ ٢٠ ، ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ .٢٠١٠‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ‬ ‫ﺑﻪ ‪www.iranica.com/articles/education-iii‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۸‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺟﻬﺖ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺸﺎﻥ ﮔﺮﺩ‬ ‫ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻫﻤﺴﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺑﭽﻪ ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﻫﻨﻮﺯ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻲ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﻋﻤﻮﻣﴼ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻣﻲ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻫﺎ ﻓﺎﻣﻴﻠﻲ ﺑﻮﺩ‪ :‬ﭘﺴﺮ ﻋ ّﻤﻪ ‪ ,،‬ﺩﺧﺘﺮ ﻋﻤﻮ ‪ ,،‬ﺩﺧﺘﺮ ﺧﺎﻟﻪ ‪ ,،‬ﭘﺴﺮﺧﺎﻟﻪ ﻭ ﻏﻴﺮﻩ‪ .‬ﻭﺿﻊ‬ ‫ﻣﺎﻟﻲ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻫﻤﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮐﻨﻨﺪ |ﻩ ﻫﻤﺴﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺍﺳﻢ ﻋﺮﻭﺳﻲ ﻭ ﺟﺸﻦ ﻭ ﭘﺎﻳﮑﻮﺑﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﭼﻨﺪﻳﻦ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ّﻃﻲ ﺍﻳﻦ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻭ ﺭﻗﺺ ﻭ ﺁﻭﺍﺯ ﻭ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ ﺑﺎ‬ ‫ﺷﺮﺑﺖ ﻭ ﺷﻴﺮﻳﻨﻲ ﻭ ﺣﻠﻮﺍ ﻭ ﮐﺒﺎﺏ ﺑﺨﺶ ﻣ ّﻬﻤﻲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﺑﺎ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺁﺷﻨﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ ۱.‬ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺳﻪ ﺭﻭﺯ ﻃﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﻏﺬﺍ ﻭ ﻣﻴﻮ |ﻩ‬ ‫ﺍﺿﺎﻓﻲ ﺭﺍ ﺑﻴﻦ ﻓﻘﺮﺍ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﻋﺮﻭﺳﻲ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﻭ ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺧﻮﺩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﻟﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﭙﺬﻳﺮﺩ‪ .‬ﺩﺳﺘﻬﺎﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺎ ﺣﻨﺎ ﺭﻧﮓ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﻘﺶ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .۲‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺻﺮﻑ ﺷﺎﻡ ﺩﺍﻣﺎﺩ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻓﺮﺍﺩ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﺩﻥ ﻋﺮﻭﺱ ﺑﺎ ﺳﺎﺯ ﻭ ﺩﻫﻞ ﻭﺍﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻋﺮﻭﺱ ﺑﺎ ﺁﺭﺍﻳﺶ‬ ‫ﻭﻟﻲ ﺭﻭﺑﻨﺪﻱ ﺑﺮ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺁﻣﺪﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻋﺮﻭﺱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺩﺍﻣﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺁﻧﺠﺎ ﺯﻭﺝ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺯﻳﺮ ﻗﺮﺁﻥ ﺭ ّﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻏﻠﺐ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻓﻊ ﻫﺮ ﭼﺸﻢ ﺯﺧﻤﻲ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻴﺖ ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﻲ ﺁﻥ ﺯﻭﺝ ﻳﮏ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﻫﻢ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺩﺍﻣﺎﺩ ﻳﮏ‬ ‫ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﻃﺎﻕ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺍﻳﻦ ﺯﻭﺝ ﺟﻮﺍﻥ ﺍﺧﺘﺼﺎﺹ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﻳﻲ ﮐﻮﭼﮏ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﺜﻞ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﮐﺮﻩ ﺑﻮﺩﻥ ﻋﺮﻭﺱ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﻧﻮﻋﺮﻭﺳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺗﺎﺯ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻧﺰﺩ ﻓﺎﻣﻴﻞ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺑﻪ‬

‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﻋﻠﻢ ‪ henna‬ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪، ,٢٠٠٣‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪،‬‬ ‫ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ﺳﻴﺘﻲ‪ ٢٠ ، ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ .٢٠١٠‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www.iranica.com/articles/henna‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫ﺲ ‪،Iranian Marriage Ceremony , Its History & Symbolism‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻌﺼﻮﻣﻪ ﭘﺮﺍﻳ ‪،‬‬ ‫ﻧﺸﺮ ‪ ،Society Chamber– Iran‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪، ,٢٠٠١‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‪، ,‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ‪ ٢١ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪,٢٠١٠‬‬ ‫‪،‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www.iranchamber.com/culture/articles/iranian_marraiage_ :‬‬ ‫‪ceremony.php‬‬ ‫‪۲۹‬‬ ‫‪ ۱‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫‪،‬ﺳﺮﻣﻲ‪،‬ﺑﺮ‪،‬ﺩ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺟﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺑﺎﺯ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﻣﻮﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺭﺍ ﺑﺨﻮﺑﻲ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻋﺮﻭﺱ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ‬ ‫ﺟﻬﻴﺰﻳ |ﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺣﺎﻻ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺷﻮﻫﺮ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺗﺎﺯﻩ‪،‬ﻋﺮﻭﺱ ﺑﺴﺘﮕﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﺯ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻫﻴﭻ‬ ‫ﺍﺑﺮﺍﺯ ﻧﻈﺮﻱ ﻧﮑﻨﺪ‪ .‬ﮔﺎﻫﻲ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﺍﻳﻦ ﺗﺎﺯﻩ ﻋﺮﻭﺱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺘﮏ ﺑﺰﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﭼﻴﺰﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺭﺍﻳﺞ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺯﻧﻬﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﻴﻊ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﻲ‬ ‫ﻧﮑﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺷﻮﻫﺮ ﻣﺴﺖ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ ﺁﻣﺪ ﺍﻳﻦ ﺯﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﺮﺍﻗﺐ‬ ‫ﻣﻲ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺣﺮﻓﻲ ﻧﺰﻧﺪ ﻭ ﮐﺎﺭﻱ ﻧﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﮐﻢ‪،‬ﮐﻢ ﺑﺎ‬ ‫ﺷﺨﺼﻴﺖ ﺷﻮﻫﺮﺧﻮﺩ ﺩﺭ‬ ‫ّ‬ ‫ﺷﻨﺎﺧﺘﻦ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻮﻫﺮ ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻧﻮ ﻭ‬ ‫ﺍﻣﻮﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﻧﻔﻮﺫ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻭ ﻣﻌﺎﺷﺮﺕ ﺧﻮﺩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﺷﻮﻫﺮ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﮐﺎﺭﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮﺩ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﻴﺪ‪ ,‬ﮐﻪ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺑﺨﻮﺑﻲ ﮐﻨﺎﺭ ﺑﻴﺎﻳﺪ‪، ,‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﭘﺴﺮ ﺑﻴﺎﻭﺭﺩ‪، ,‬ﻣﺎﺩﺭ‬ ‫ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪، ,‬ﻭﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﻫﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺧﺪﻣﺖ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺷﺪ‪,‬‬ ‫ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﺴﺮﺵ‪ -‬ﺍﮔﺮ ﻭﺳﻌﺸﺎﻥ ﺑﺮﺳﺪ ‪ -‬ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ‬ ‫ﺑﻴﺎﺭﺍﻳﺪ‪ .‬ﺷﻮﻫﺮ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﺴﺖ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﻭﺿﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮﺑﻲ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﺪ‪ ,‬ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺯﻥ‬ ‫ﻣﺪﺕ ﮐﻮﺗﺎﻫﻲ ‪ -‬ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ ﺗﺎ‬ ‫ﺩ ّﻭﻣﻲ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺣﺘّﻲ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺯﻧﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﺧﻮﺩ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻩ‪ -‬ﺻﻴﻐﻪ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭﺟﻬﻲ ﺑﻪ ﻳﮏ ّ‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺩﺭ ﺣﻴﺎﻁ ﻣﻨﺰﻝ ﺗﺎﺯﻩ ﻋﺮﻭﺱ ﻭ ﺩﺍﻣﺎﺩ ﻣﻲ ﭘﻴﭽﻴﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺗﺎﻗﻬﺎﻳﻲ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺣﻴﺎﻁ ﻭ ﻏﺎﻟﺒﴼ ﻳﮏ ﺍﺻﻄﺒﻞ ﻳﺎ ﻣﺮﻏﺪﺍﻧﻲ ﮐﻮﭼﮏ ﻫﻢ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﺗﺎﻗﻬﺎ‬ ‫ﺍﺳﺘﻔﺎﺩ |ﻩ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ۲.‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯﺍﺗﺎﻗﻬﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻣﻬﻤﺎﻥ ﻣﺮﺩﻱ‬ ‫‪ (۱‬ﺑﻲ‪،‬ﺑﻲ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺍﺳﺘﺮﺍﺑﺎﺩﻱ ‪ ،‬ﻧﺴﺨ |ﻪ ﺧﻄﻲ ‪ ) ،‬ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ‪ :‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻱ‪ :‬ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌ |ﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺯﻧﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ ,‬ﻣﺎﺭﭺ‬ ‫‪١٩٩٢‬؛ ﻃﺒﻊ ﺍ ّﻭﻝ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ .١٨٠٨‬ﺻﻔﺤﺎﺕ ‪) ٤٧ ،٤٢-٤٣‬ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﺯﻥ ﺍﺯ ﺷﻮﻫﺮ ‪،‬ﺻﻔﺤ |ﻪ ‪، ١٢١‬‬ ‫‪) ١٨٤‬ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺟﻬﻴﺰﻳﻪ ‪ (،‬ﺻﻔﺤﺎﺕ ‪) ١٥٠-١٥١‬ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﮐﺘﮑﻬﺎﻱ ﺷﻮﻫﺮ ﻣﺴﺖ(‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻣﻬﺪﻭﻱ ‪ Qajars-period-household‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ‪ ٢ ,‬ﮊﻭﺋﻴﻪ ‪,،٢٠ ٠٩‬‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ،‬ﺷﻬﺮ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪٢٠ ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪.٢٠١٠‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www.Iranica.com/articles/‬‬ ‫‪qajars-period-household‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۰‬‬ ‫ﺑﭽﻪ ﻫﺎ ﺩﺭﺁﻥ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺣﻤﺎﻡ ﻧﺒﻮﺩ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ّ‬ ‫ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﺣﻤﺎﻡ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﻬﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﺗﺮﮐﻲ ﺑﻮﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻳﮏ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻫﻤ |ﻪ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺍﺯ ﺣﻮﻟﻪ ﻭ ﺷﺎﻧﻪ ﻭ ﺻﺎﺑﻮﻥ‬ ‫ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﭼﻴﺰ ﻻﺯﻡ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻋﻴﺎﻥ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﻭﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺗﻮﺍﻟﺖ ﻫﻢ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭﭘﺸﺖ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﭼﺎﻟﻪ‬ ‫ﺍﻱ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻲ ﮐﻨﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺗﻮﺍﻟﺖ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻴﮑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭼﺮﺍﻍ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺷﺒﻬﺎ‬ ‫ﭼﺮﺍﻏﻬﺎﻱ ﺭﻭﻏﻨﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﺩﻭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﻮﺭ ﮐﻤﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺍﻋﻴﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﭼﺮﺍﻏﻬﺎﻱ ﻻﻣﭙﺎﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﻣﺮﺩﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻧﻴﺰ‬ ‫ﻣﻲ ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﺁﻓﺘﺎﺑﻪ ﻭ ﻟﮕﻦ ﺁﺏ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺩﺳﺖ ﻣﻴﻬﻤﺎﻧﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻳﺨﺖ ﻭ ﺑﻌﺪ‬ ‫ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﭼﺎﻱ ﺩﻡ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺮﺍﻳﺸﺎﻥ ﻗﻠﻴﺎﻥ ﭼﺎﻕ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭﺩﺭ ﻗﻠﻴﺎﻥ ﺗﻨﺒﺎﮐﻮ ﻭ ﻳﺎ‬ ‫ﺣﺸﻴﺶ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﮔﺎﻫﻲ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﻫﻢ ﺑﺎ ﭼﭙﻖ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩ ﺩﺭﻭﻳﺸﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻧ ّﻘﺎﻟﻲ ﻭﺍﺟﺮﺍﻱ ﻧﻤﺎﻳﺸﻲ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‬ ‫ﻧﻴﺰ ﻣﻲ ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ﺗﺎﺑﻠﻮﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﺻﺤﻨﻪ ﻫﺎﻱ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﻳﺨﺖ‬ ‫ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺪﻭﺭ ﺍﻭ ﺟﻤﻊ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭﺍﻭ ﺑﺮﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻱ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺭﺍ ﺑﺎﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺩﺭ ﺗﮑﺮﻳﻢ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭ ﺍﺩﻋﻴﻪ ﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﻮﻝ ﻭ ﻏﺬﺍ ﻭﮔﺎﻩ ﺟﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺍﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺰﺍﺭﻉ‪ ,‬ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻧﻬﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﮐﺎﺭ ﺑﺮ‬ ‫ﻓﻦ‬‫ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻭ ﻧﮕﻬﺪﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﺣﻴﻮﺍﻧﺎﺗﺸﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ّ‬ ‫ﻭ ﺣﺮﻓﻪ ﺍﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻋﻀﻮ ﺍﺻﻨﺎﻑ ﻭ ﺍﺗّﺤﺎﺩﻳﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻧﺎﻧﻮﺍﻫﺎ‪، ,‬ﻗﺼﺎّﺑﻬﺎ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺳﺒﺰﻱ‪،‬ﻓﺮﻭﺷﻬﺎ‪، ,‬ﺯﻏﺎﻝ‪،‬ﻓﺮﻭﺷﻬﺎ‪، ,‬ﮐﺴﺒﻪ ﻭ ﺗﺠﺎّﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﮐﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻫﺮﻳﮏ ﺑﻪ‬ ‫ﺻﻨﻔﻲ ﺗﻌﻠّﻖ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻟﮏ ﺯﻣﻴﻦ ﮐﻪ ﺳﺨﺖ‪،‬ﮐﻮﺵ ﻭ ﻣﺘ ّﻤﻮﻝ ﺑﻮﺩ ﺻﺒﺢ ﺯﻭﺩ ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺍﺫﺍﻥ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﺎﺳﺖ ﻭ ﺍﺯ ﮐﻮﭼﻪ ﭘﺲ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﻨﮓ ﻭ ﺑﺎﺭﻳﮏ ﺷﻬﺮ ﻋﺒﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺩ ِﺭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﺎﺭﮔﺮﺍﻥ ﺯﻣﻴﻦ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺳ ِﺮ ﺯﻣﻴﻦ‬

‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﻣﮑﺎﻟﻤ |ﻪ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ، ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪٢٠١٠‬‬ ‫‪۳۱‬‬ ‫‪ ۱‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻃﻠﻮﻉ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳ ِﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺎﻧﮓ‬ ‫ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻋﺖ ﮐﺎﺭ ﺳﺨﺖ ﻭ ﻃﺎﻗﺖ‪،‬ﻓﺮﺳﺎ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺁﻥ‬ ‫ﻣﺎﻟﮏ ﺑﻪ ﺳ ِﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺩﻳﮕﺮﺵ ﻣﻴﻔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺳ ِﺮ ﺭﺍﻩ ﺩﺭ ﺑﺎﻏﻲ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﺷﻬﺮ ﺗ ّﻮﻗﻒ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻗﺪﺭﻱ ﻣﻴﻮﻩ ﺟﻤﻊ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﺧﺮ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﻣﻐﺎﺭ |ﻩ ﮐﻮﭼﮑﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﺟﻨﺎﺱ ﺳﺎﺩﻩ ﻭ ﻟﻮﺍﺯﻡ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﻭ ﮔﺎﻩ ﮐﻔﺶ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻭﺧﺖ‪ ,‬ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﮐﺎﺭ ﺭﻭﺯﺍﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺍﺵ ﺑﺮ ‪،‬ﻡ ﮔﺸﺖ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺷﻌﻠ |ﻪ ﺁﺗﺶ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺸﺴﺖ ﻭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻭﺧﺘﻦ ﻧﻮﻋﻲ ﮐﻔﺶ ﻣﺤﻠّﻲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺳﻮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺍﻭﺭﺍﻕ ﻭ ﺍﺳﻨﺎﺩ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺨﻮﺍﻧﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻳﻨﻬﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻳﺎ ﮐﺎﺭﻣﻨﺪﺍﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﻭ ﺍﺭﺗﺸﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺩﻭﻟﺖ ﻣﺮﮐﺰﻱ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺩﻭﺭﻩ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﮑﻤﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺤﻠﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﻟﺸﮕﺮﻫﻢ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻣﺤﻞ ﻭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﻘﺎﻡ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﻻﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﻓﻘﻂ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﭘﻮﻝ ﻭ ﺭﺷﻮﻩ ﻭ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﻲ‬ ‫ﻧﺼﻴﺐ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﺷﻬﺮ ﻳﮏ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺍﻣﻮﺭ ﺷﺮﻋﻲ ﺩﺍﺷﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺎﻣﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﺯﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻗﻲ ﺗﻨﻬﺎ ﻭ ﻳﺎ ﺑﺎ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺶ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﻭ ﺩﺭ ﻓﮑﺮ ﻓﺮﻭ‬ ‫ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩ ﻏﺮﻳﺒﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻣﻬﻤﺎﻥ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺁﻥ ﺯﻥ ﺍﺟﺒﺎﺭﴽ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ‬ ‫ﺤﺮﻡ ﻧﺒﻮﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﺒﻴﻨﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﻡ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻋﺎﻃﻔﻲ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻣﻲ‪،‬ﻣﺎﻧﺪ ﺗﺎ ﺁﻥ ﻣﺮﺩ ﻏﺮﻳﺒﻪ ﮐﻪ َﻣ َ‬ ‫ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺯﻧﻬﺎ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﺑﻪ ﭼﻬﺎﺭ ﺩﻳﻮﺍﺭﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﮔﺴﺘﺮﺩ |ﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ‬ ‫ﺣﻖ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ‪ ،‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺗﻔﺮﻳﺢ ﻭ‬ ‫ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ّ‬ ‫ﮔﺮﺩﺵ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﻭ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﮕﺬﺭﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ ، ,‬ﺷﺮﺍﺏ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﮔﺎﻫﻲ ﻧﻴﺰ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﻲ ﺭﺍ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻳﻨﻬﺎ ﺍﺯ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺑﻬﻤﻦ ﺟﺬﺑﻲ‪ ،‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺧﺎﻧﻢ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ )ﺟﺬﺑﻲ( ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ‪ ،‬ﺍﺯ ﻋﺎﺩﺍﺕ ﭘﺪﺭﺑﺰﺭﮔﺶ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻬﻤﻦ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﭘﺪﺭ ﺑﺮﺯﮔﺶ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻣﺮﺑﻮﻁ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻣﻮﺭ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﻣﺤﻠّﻲ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﺗﻐﻴﻴﺮﻱ‬ ‫ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻭﻳﻠﻢ ﻓﻠﻮﺭ‪ ,،‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ‪ Asnáf‬ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﺩﺍﺋﺮﻩ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ‪ ١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ,،١٩٨٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‬ ‫‪،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ﺳﻴﺘﻲ‪ ٢٠، ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ .٢٠١٠‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www.iranica.com/articles/asnaf-‬‬ ‫‪guilds‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۲‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﻗﺼﻨﺪ ﻭ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻭﺭﻕ ﺑﺎﺯﻱ ﻭ ﺗﺨﺘﻪ ﻧﺮﺩ ﺑﺎﺯﻱ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﻫﻢ ﮐﺎﺭﺷﺎﻥ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺟﺪﺍﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺑﺎﻧﮓ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﺯﻧﺎﻥ ﻓﻘﻴﺮﻱ ﮐﻪ ﺑﺎﻫﻢ ﺳﺮ ﻳﮏ ﺗﻨﻮﺭ ﺑﺰﺭﮎ ﻧﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺨﺘﻨﺪ‬ ‫ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺁﺭﺩ ﺫ ّﺭﺕ ﻳﺎ ﮔﻨﺪﻡ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺁﺑﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺩﻭ ﺳﻨﮓ ﺑﺰﺭﮒ‬ ‫ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﭼﺮﺧﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺍﻧﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺁﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺧﻤﻴﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﺯﻧﺎﻥ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﻧﺎﻧﻮﺍ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﻧﺎﻥ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﭘﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﻋﻴﺪ ﻭ ﺟﺸﻦ ﻧﺎﻥ ﺷﻴﺮﻳﻨﻲ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻭﻗﺖ ﺯﻧﻬﺎ ﺻﺮﻑ‬ ‫ﺁﺷﭙﺰﻱ ﻭ ﺗﻬﻴ |ﻪ ﻏﺬﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﻭﺿﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺧﻮﺏ ﺑﻮﺩ ﭘﻠﻮ ﻭ ﺧﻮﺭﺵ‪، ,‬ﻣﺮﻍ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺧﻴﺎﺭ‪، ,‬ﻃﺎﻟﺒﻲ ‪ ,،‬ﻫﻨﺪﻭﺍﻧﻪ ﻭ ﺷﻴﺮﻳﻨﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺷﻤﺰﻩ ﻣﻬﻴﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﺳﻤﺎﻭﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺭﻭﺯ ﺭﻭﺷﻦ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﭼﺎﻱ ﺗﺎﺯﻩ‪،‬ﺩﻡ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻬﻤﺎﻧﺎﻥ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﺑﺎﻓﻲ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﺭﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﺘﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺭﻧﮓ ﮐﺮﺩﻥ ﭘﺎﺭﭼﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﺭﻧﮕﻬﺎﻱ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﺴﺘﻦ ﻟﺒﺎﺳﻬﺎ ﮐﺎﺭﺑﺴﻴﺎﺭ ﺳﺨﺘﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻨﮑﺎﺭ ﺭﺍ ﺯﻧﺎﻥ ﻓﻘﻴﺮ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻟﺒﺎﺳﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺮ ﺭﻭﺩﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﻳﺎ ﭼﺸﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺩﻭﺭ ﺍﺯ ﭼﺸﻢ‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻟﺒﺎﺳﺸﻮﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻨﺪﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺧﺒﺮﻫﺎﻱ ﺗﺎﺯﻩ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻫﻢ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﺎﺭﺷﺎﻥ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺗﺨﻤ |ﻪ ﻫﻨﺪﻭﺍﻧﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﮑﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﮐﺸﻤﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺩﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺑﺎﻧﮓ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﺩﻳﺪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺍﻃﺮﺍﻓﻴﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺍﮔﺮﺍﺯ ﻃﺒﻘﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻳﺎ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻘﺎﻣﻬﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻃﺒﻘﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ‪،‬ﺗﺮ ﺍﺟﺘﻤﺎﻉ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﮐﻤﺘﺮ ﺣﺮﻑ ﻣﻲ ﺯﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺍﮔﺮ ﻫﺪﻳﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﮐﺴﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺩﻗّﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺁﻥ ﻫﺪﻳﻪ ﺑﺮﺍﺯﻧﺪ |ﻩ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺁﻥ ﺷﺨﺺ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍﻟﺒﺘّﻪ‬

‫‪ (۱‬ﺍﺳﺘﺮﺁﺑﺎﺩﻱ‪ ,‬ﺻﻔﺤﺎﺕ ‪، ١٧٠ ,١٢١‬ﻭ ‪) ١٧٤‬ﺩﺭ ﺑﺎﺭ |ﻩ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺟﻨﺴﻲ ﻓﺎﺣﺸﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﭘﺴﺮ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ‪ (،‬ﺹ ‪١٥٥‬‬ ‫)ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻗﻤﺎﺭﺑﺎﺯﻱ(‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﺎﻧﺴﻲ ﺍﭺ ﺩﻭ ﭘﺮﻱ ‪ «Etiquette»،‬ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﺩﺍﻳﺮﺓ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،١٩٩٨‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‬ ‫‪،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ﺳﻴﺘﻲ‪ ٢٠، ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪ .‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www.iranica.com/articles/etiquette‬‬ ‫‪۳۳‬‬ ‫‪ ۱‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﮐﺴﻲ ﻫﺪﻳﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻣﺘﻘﺎﺑ ً‬ ‫ﻼ ﻫﺪﻳﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺑﺎﻧﮓ ﺍﺫﺍﻥ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﻧﻮﺭﻭﺯ ﮐﻪ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﻳﻦ ﻋﻴﺪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻢ ﻋﻴﺪﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﻮﺭﻭﺯ ﺍﺯ ﻳﮏ ﻣﺎﻩ ﻗﺒﻞ ﺷﺮﻭﻉ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﻬﺎﺭ ﮐﻪ ﺑﺎﻍ ﻫﺎ ﺭﺍ ﭘﺮﮔﻞ ﻭ ﺷﮑﻮﻓﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻣﺮﺩﻡ ﻫﻢ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺪ ﻭ ﺗﺨﻢ ﻣﺮﻍ ﺭﻧﮓ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭼﻬﺎﺭﺷﻨﺒﻪ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻤﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺷﻴﺮﻳﻨﻲ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺨﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ﺳﻮﺭﻱ ﺭﺍ ﺟﺸﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﺳﺎﻝ ﻧﻮ ﺭﺧﺖ ﻭ ﻟﺒﺎﺱ ﻧﻮ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻮﺷﻴﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻳﺪ ﻭ ﺑﺎﺯﺩﻳﺪ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻋﻴﺪﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭﻋﻴﺪﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ‬ ‫ﺳﮑﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯﻫﺎ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﺪﻭﺭﺗﻬﺎﻱ ﺳﺎﻝ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﻃﺮﻑ‬ ‫ّ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺳﺎﻝ ﻧﻮ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﻭ ﺁﺷﺘﻲ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺟﺸﻦ ﻧﻮﺭﻭﺯ ﺳﻴﺰﺩﻩ ﺭﻭﺯ ﻃﻮﻝ‬ ‫ﻟﺬﺕ‬‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ‪ .‬ﺭﻭﺯ ﺳﻴﺰﺩﻫﻢ ﺭﺍ ﻧﺤﺲ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻭﺭ ﮐﺮﺩﻥ ﻧﺤﺴﻲ ﺁﻥ ﻭ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﺯ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﺑﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺑﺎﻧﮓ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﭘﻴﺮﻫﺎ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻧﺸﻴﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﭘﻴﺮﻫﺎ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻧﺸﻴﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺟﻮﺍﻧﺘﺮﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﺮﺍﻗﺒﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﺒﺮ ﻓﻮﺕ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻱ ﺑﺎﻡ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﻃﺒﻞ ﺑﻪ ﺍﻃﻼﻉ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺎﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎ‪ ,،‬ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﺑﺎ ﮔﺮﻳﻪ ﻭ ﺷﻴﻮﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻣﺘﻮﻓّﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺳﻮﮔﻮﺍﺭﻱ ﺷﺮﻭﻉ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻗﺒﺮﮐﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ‪ ,،‬ﺟﺴﺪ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺴﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺗﺎﺑﻮﺕ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺗﺎﺑﻮﺕ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻭﺵ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺩﻋﺎ ﻭ ﺻﻠﻮﺍﺕ ﺑﻪ‬ ‫ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺩﻓﻦ ﺟﺴﺪ ﺩﻭ ﻗﻄﻌﻪ ﭼﻮﺏ ﺑﻠﻨﺪ ﮐﻨﺎﺭ ﻣﺮﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﻧﮑﻴﺮ ﻭ ﻣﻨﮑﺮ ﺑﺮﺍﻱ ﺳﺆﺍﻝ ﻭ ﺟﻮﺍﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﻨﺪ ﻣﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺁﻥ ﭼﻮﺑﻬﺎ‬ ‫ﺑﺮﺧﻴﺰﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺴﺘﺎﺩ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻋﺰﺍ ﺑﺎ ﭼﺎﻱ ﻭ ﺣﻠﻮﺍ ﺍﺯ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﺴﻠﻴﺖ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻓﻘﺮﺍ ﻫﻢ ﺍﻃﻌﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯﮔﺬﺷﺖ ﭼﻬﻞ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻣﺠﻠﺲ ﺧﺘﻢ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺘﻮﻓﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺯﻧﺪﮔﻲ‬ ‫‪ (۱‬ﻭﻳﻠﻢ ﻓﻠﻮﺭ ‪ ، «Giftgiving»،‬ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ، ٢٠٠١‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪،‬‬ ‫ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ﺳﻴﺘﻲ ‪ ٢٠ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪ .‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www.iranica.com/articles/gift-‬‬ ‫‪giving-v‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﺎﻫﭙﻮﺭ ﺷﻬﺒﺎﺯﻱ ‪ «، Nowruz ii. In the Islamic Period» ،‬ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﺩﺍﻳﺮﺓ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑ ‪،‬ﺎ‬ ‫‪ ١٥‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪ ، ٢٠٠٩‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ﺳﻴﺘﻲ ‪ ٢٠ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪ .‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www. :‬‬ ‫‪iranica.com/articles/nowruz-ii‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۴‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻋﺎ ّﺩﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﻲ‪،‬ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺑﺎﻧﮓ ﺍﺫﺍﻥ ﺍﺯ ﻣﺴﺠﺪ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﻫﻤﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺁﻥ‬ ‫ﻋﺎﺯﻡ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﻭﺿﻮ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ ﻭ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﺨﻮﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻭﺿﻮ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺩﺍﻱ ﻗﻨﻮﺕ ﻭ ﺳﺠﺪﻩ ﻭ ﺭﮐﻮﻉ ﻭ ﻗﻴﺎﻡ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺩﺕ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﺁﺩﺍﺏ ﻭ ﺭﺳﻮﻡ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﻭﺯﻣﺮ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﭘﺎﻱ‪،‬ﺑﻨﺪ‬ ‫ﺧﺮﺍﻓﺎﺕ ﻭ ﺟﺎﺩﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻓﺎﻟﮕﻮﻳﻲ ﻭ ﻃﺎﻟﻊ‪،‬ﺑﻴﻨﻲ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﻨﮕﺮﻳﺰﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻧﺤﻮ |ﻩ ﻗﺮﺍﺭﮔﺮﻓﺘﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻃﺎﻟﻊ‪،‬ﺑﻴﻨﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺗﺴﺒﻴﺢ ﺍﺳﺘﺨﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﮔﺮ ﺍﺳﺘﺨﺎﺭ |ﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﺗﺼﻤﻴﻤﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﮐﺎﺭﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻧﻴﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﻗﺮﺁﻥ‬ ‫ﺑﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﺮ ﺻﻔﺤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ﺁﻳﺎﺕ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺟﺮﺍﻱ‬ ‫ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺧﻮﺩ ﺁﻥ ﺁﻳﻪ ﺭﺍ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻋﻮﻋﻮﻱ ﺳﮓ‪ ، ,‬ﺣﺮﮐﺖ ﺩﻭﺩ‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻋﻼﺋﻢ ﻭ ﭘﻴﺸﮕﻮﻳﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺩﺭ ﻫﻮﺍ ‪ ,،‬ﻋﻄﺴ |ﻪ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ‪ ,‬ﻫﻤﻪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﻣﻌﻨﺎﻱ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﭼﻴﺰﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺮ ﺍﺯ ﻋﻼﺋﻢ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﮐﺴﻮﻑ ﻭ ﺧﺴﻮﻑ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺮﺱ ﻭ ﻭﺣﺸﺖ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ ,‬ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﺁﺳﻤﺎﻧﻲ ﺑﺪﺷﮕﻮﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪،‬ﻭ ﺩﻭﺭﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺎﻩ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺑﺮ ﺯﻧﺪﮔﻲ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺍﺛﺮﮔﺬﺍﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺗﺼﻤﻴﻢ‪،‬ﮔﻴﺮﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﻳﮏ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎ ﺻﻮﺭ ﻓﻠﮑﻲ ﻓﺎﻝ‬ ‫ﻝ ﺳﺎﻟﮕﺮﺩ ﺍﺗّﻔﺎﻕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﻬﻢ ﻣﺜﻞ ﺗ ّﻮﻟﺪ‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺍﺯ ﺳﺎ ‪،‬‬‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ ۳.‬ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ّ‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ‪،‬ﻫﺎ ﻳﺎ ﺍﻋﻴﺎﺩ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻣﺜﻞ ﻋﻴﺪ ﻗﺮﺑﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻋﻘﺪ ﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻭ ﻳﺎ ﺳﻔﺮﮐﺮﺩﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻘﻴﺪ |ﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯ ﻫﺎ ﺷﮕﻮﻥ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺲ ﺁﻟﻦ ﺩﻭﻧﺎﻟﺪﺳﻮﻥ ‪Mohammadan Magic and Folklore in Iran The Wild»،‬‬ ‫‪ «Rue, A Study of‬؛ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻟﻮﺯﺍﮎ ﻭ ﺷﺮﮐﺎ ‪ ،‬ﻟﻨﺪﻥ‪ ,‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ ,،١٩٣٨، ,‬ﺻﻔﺤﺎﺕ ‪ .١٩٤-٢٠٠‬ﻣﺤﻤﻮﺩ‬ ‫ﺍﻣﻴﺮ ﺳﺎﻻﺭ ‪ Divination،‬ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﺩﺍﺋﺮﺓ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ,،٢٠٠٩‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‬ ‫ﺳﻴﺘﻲ‪ ٢٠ ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ .٢٠١٠‬ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ‪www.Iranica.com/articles/divination‬‬ ‫‪ (۳‬ﺩﻭﻧﺎﻟﺪﺳﻦ ‪١٠٢-١٠٥ ،‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﺼﻞ ‪ ۱۵‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫‪۳۵‬‬ ‫‪ ۱‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﻣﻘﺪﺳﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻔﺎ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ّ‬ ‫ﺗﮑﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﻣﻮﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺿﺮﻳﺢ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﮔﺮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﻮﺍﺏ ﻧﺬﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫ّ‬ ‫ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﺮﺩﻡ ﻗﻮﺍﻱ ﺟﺎﺩﻭﻳﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﺑﻮﺩ ﮔﺮﻩ‬ ‫ﻫﺮ ﺁﺭﺯﻭﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻗﻄﻌﻪ ﺍﻱ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﺑﻪ ﺩﺭﺧﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻘﻴﺪ |ﻩ ﺁﻧﻬﺎ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺧﺒﻴﺜﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺍﻳﻦ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻣﺜﻞ ﺁﺑﺸﺎﺭﻫﺎ ‪.،‬‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺼ ّﻮﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻌﻀﻲ ﻣﮑﺎﻧﻬﺎ ّ‬ ‫ﺯﻳﺮﺍ ﺁﺑﺸﺎﺭ ﻫﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﺁﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺑﻪ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .،‬ﭘﺲ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺧﺒﻴﺜﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺟﻤﻊ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺍﻳﻦ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺷﺮﻭﺭ ﻭ ﺧﺒﻴﺚ ﺑﻪ ﺁﻳﺎﺗﻲ ﺍﺯ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ‬ ‫ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻋﻤﺎﻟﻲ ﻣﺘ ّﻮﺳﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺧﻮﺏ ﻫﻢ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻳﺎﺭﻱ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻃﻠﺒﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺮﺱ ﺍﺯ ﭼﺸﻢ‪،‬ﺯﺧﻢ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻴﻠﻲ ﺭﺍﻳﺞ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﭼﺸﻤﺸﺎﻥ ﺷﻮﺭ ﺑﻮﺩ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﻳﺎ ﻧﺎ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺧﻴﻠﻲ ﺍﺯﺣﻮﺍﺩﺙ‬ ‫ﭼﺸﻢ ﺷﻮﺭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺯﻳﺎﺩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺪﺭ‬‫ﺑﺪﺷﮕﻮﻥ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻱ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ِ‬ ‫ﻭ ﻣﺎﺩﺭﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻔﻆ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﻫﺮ ﭼﺸﻢ ﺯﺧﻤﻲ ﺑﻪ ﮔﺮﺩﻥ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻃﻠﺴﻢ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﻳﺎ ﺁﻳﺎﺗﻲ ﺍﺯ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﻳﺎ ﺁﻳﺎﺗﻲ ﺭﺍ ﺑﺎﺭﻫﺎ‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ‬ ‫ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻓﻊ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺷﺮﻭﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺯﻧﻲ ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﻴﺮﻭﻳﻲ ﺟﺎﺩﻭﻳﻲ ﺩﺍﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻴﺎﻳﺪ ﻭ ﺑﺎ‬ ‫ﻧﻴﺮﻭﻱ ﺧﻮﺩ ﺁﻥ ﺭﻭﺡ ﺧﺒﻴﺚ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺁﻳﻨﻪ ﺍﻱ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺷﺨﺺ‬ ‫ﭼﺸﻢ‪،‬ﺧﻮﺭﺩﻩ ﻣﻲ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻳﮏ ﭘﺎﺭﭼ |ﻪ ﺳﻔﻴﺪ ﻣﻲ ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍﻧﮕﺸﺖ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻇﺮﻑ ﺭﻭﻏﻨﻲ ﻓﺮﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﻳﮏ ﻗﻄﺮﻩ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺭﻭﻱ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﻣﻲ ﭼﮑﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﭼﮑﺎﻧﺪﻥ ﻫﺮ ﻗﻄﺮﻩ ﻭﮔﻔﺘﻦ ﻟﻌﻨﺖ ﺑﺨﺸﻲ ﺍﺯ ﭼﺸﻢ ﺯﺧﻢ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺍﻳﻦ ﭼﺸﻢ ﺯﺧﻢ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺖ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺩﺳﺘﻤﺎﻝ‬ ‫ﺭﺍ ﺍﺯ ﺭﻭﻱ ﺁﺋﻴﻨﻪ ﺑﺮﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺭﻭﻥ ﺁﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺧﺖ‪ .‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺭﺍ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‬

‫‪ ٦٦ (۱‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫‪ (۲‬ﻓﺼﻞ ‪ ٣‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫‪ ١٦-٢٠ (۳‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۶‬‬ ‫ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺩﺳﺘﻤﺎﻝ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺖ‪.‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﻭﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺍﺛﺮ ﭼﺸﻢ‪،‬ﺯﺧﻢ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺍﻏﻠﺐ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏ ﻗﺮﺁﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺭﻓﻊ ﭼﺸﻢ ﺯﺧﻢ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ‬ ‫ﮐﻤﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻗﺮﺁﻥ ﺑﺨﻮﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺗ ّﻮﺳﻞ ﺑﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﮐﻤﮏ ﮔﺮﻓﺘﻦ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻓﻊ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺧﺒﻴﺚ ﻗﺮﺁﻥ ﮐﻮﭼﮑﻲ ﺑﻪ ﺍﻧﺪﺍﺯ |ﻩ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ ﺍﺯ ﮐﻒ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﮐﻴﺴﻪ ﺍﻱ ﺑﻪ ﮔﺮﺩﻥ ﺧﻮﺩ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺍﻋﺘﻘﺎﺩﺍﺕ ﻭ ﺧﺮﺍﻓﺎﺕ ﻫﻤﻪ ﺩﺭ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﺍﺳﻼﻡ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﺣﺎﺩﻳﺜﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻗﻮﻝ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﺍﻣﺎﻣﺎﻥ ﻧﻘﻞ ﻭ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻭ‬ ‫ﻣﻼﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺍﻧﺸﻲ‬ ‫ﺩﺭﺳﺖ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﻳﻦ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﺭﺍ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻭ ّ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻋﻘﺎﻳﺪ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﻋﻘﺎﻳﺪ ﻭ ﺧﺮﺍﻓﺎﺗﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻳﮏ ﻗﺎﻟﺐ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺭﻳﺨﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻴﭻ ﺭﺑﻄﻲ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﺳﻼﻡ ﻭ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯ ﻗﺮﺁﻥ‪ ، ,‬ﺍﺣﮑﺎﻡ ﻭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﺳﻼﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ‬ ‫ﮔﻮﺵ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﺿﻪ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﻲ ﻭ ﭘﺎﻱ ﻣﻨﺒﺮ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﻳﺎﺩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﺍﺯ‬ ‫ﻃﺮﻳﻖ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻣﺪﺍﻭﻡ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻱ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﮐﻪ ﺍﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﺩﻟﺨﻮﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﻭ ﺑﻠﻨﺪ ﻳﺎ ﮐﻢ‬ ‫ﻭ ﺯﻳﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻋﻘﺎﻳﺪ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺷﮑﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﻩ ﺍﺳﻼﻡ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻣﻮﺭ ﺩﻳﻨﻲ ﻭ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻋ ّﻤﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺳﺮ ﮐﻪ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻗﺮﺁﻥ ﺑﺨﻮﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﻲ ﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﭘﺎﺋﻴﻦ‪،‬ﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﺍﻋﺘﺒﺎﺭ ﺑﺎﻻﺋﻲ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮﺯﻣﺎﻧﻲ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫ﻣﻤﺘﺎﺯﻱ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ ﺁﻣﺪ ‪ -‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ‪ -‬ﺣﺮﻑ‬ ‫ﺣﺠﺖ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ ّ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻱ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﺷﻴﻌ |ﻪ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺮﺍﺳﻤﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻳﺎﺩﺑﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺑﻪ ﭘﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻳﺎﺩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ‬ ‫ﻣﮑﺮﺭ ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻬﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﻭﺍﻻﺗﺮﻳﻦ‬ ‫ﺍﺛﺮﺷﻨﻴﺪﻥ ّ‬ ‫ﻭ ﻣ ّﻘﺪﺱ ﺗﺮﻳﻦ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺗﻮﺩﻩ ﻭﻋﻮﺍﻡ ﺩﺭ ﺍﻋﻤﺎﻕ ﻗﻠﺐ ﺧﻮﺩ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ‬ ‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺩﺍﻧﻠﺪﺳﻮﻥ‪٤٠-٤١ ,‬‬ ‫‪۳۷‬‬ ‫‪ ۱‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﺗﻘﺪﻳﻢ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻭ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﺩﻳﻦ ﺣﺘّﻲ ﺍﮔﺮ ﺑﺎ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﺮﻡ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﻣﺎﻡ ﺳ ّﻮﻡ ﺷﻴﻌﻴﺎﻥ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪ‪ ,‬ﻣﺎﻫﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺎﻩ ّ‬ ‫ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﻭﺍﻗﻌﴼ ﺑﻪ ﺟﻮﺵ ﻣﻲ ﺁﻣﺪ‪ ۱.‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﺭﻭﺿ |ﻪ‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﻤﻊ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﭘﺸﺖ ﭘﺮﺩﻩ‬ ‫ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﻬﺎ ﻭ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎ ﻭ ﻳﺎ ﺑﺮ ﺑﺎﻻﻱ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﻮﺵ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﺿﻪ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻫﻤﻪ ﻇﻠﻢ ﻭ ﺳﺘﻢ ﺑﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﺣﻘﻴﻘﺖ‬ ‫ﻭ ﺭﺍﺳﺘﻲ ﺑﻪ ﺟﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪﻥ ﺭﻭﺿﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻇﻬﺮ ﺩﺳﺘﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻴﻨﻪ‪،‬ﺯﻧﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ‪ ,‬ﻗﻤﻪ ﻭ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﺧﻮﺩﺯﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺑﻄﻮﺭﻱ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﻮﻥ ﺍﺯ ﺳﺮ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﺟﺎﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﺳﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﺳﻴﻨﻪ‪،‬ﺯﻧﻲ ﭘﻴﺶ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺭﮔﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﻥ ﺭﻭﻱ ﺑﺪﻥ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺟﺎﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﮐﻔﻦ ﺳﻔﻴﺪﻱ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺮ ﺗﻦ ﺧﻮﺩ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻧﺸﺎﻥ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﺍ ﺧﻮﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﮔﺮﻳﻪ ﻭ ﺷﻴﻮﻥ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﭘﺮﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ﻣﻘﺘﺪﺭﺍﻧﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ﻭ‬ ‫ﺣﻖ ﻭ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺷﺮﻳﮏ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﻭ ﺭﻧﺞ ﺍﻭ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﻱ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ّ‬ ‫ﻣﻼﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﺴﺎﺟﺪﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺳﺎﺧﺘﻪ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻋﻘﺎﻳﺪ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﺮﺩﻡ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﻣﺴﺠﺪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ّ‬ ‫ﻣﻼﻳﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﻤﺎﺯ ﺭﻭﺯ ﺟﻤﻌﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻭ ﺑﺰﺭﮒ ﺷﻬﺮ ﺍﻗﺎﻣﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻼﻫﺎ ﺑﺮ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻭ ﻣﺎﻝ ﻣﺮﺩﻡ ﻭ‬ ‫ﻣﺴﺠﺪ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﺛﺮﻭﺗﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻨﻬﺎﻱ ﻭﻗﻔﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺩﺳﺘﺮﺳﻲ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺧﻮﺩ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺩﻝ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺩﺭﮎ ﮐﺎﻣﻠﻲ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﻫﻤﻴﻦ ﻫﻢ ﻣﺮﺩﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﻲ‪،‬ﺳﻮﺍﺩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣ ّ‬ ‫ﻼﻫﺎ ﺍﻗﺘﺪﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻤﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﺩﺭ ﺳﺮ ﭼﻴﺰﻱ ﺟﺰ ﺧﺮﺍﻓﺎﺕ ﻭ ﺩﺭﮎ ﻧﺎﻗﺺ ﺍﺯ‬ ‫ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻼﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺁﻧﮑﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ‬ ‫ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﻗﺮﻧﻬﺎ ﻭ ﻋﺼﺮﻫﺎ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻳﻦ ﻣﺎﻩ ﻣﺨﺼﻮﺻﴼ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻫﺎ ﺧﻴﻠﻲ ﺧﻄﺮﻧﺎﮎ ﺑﻮﺩ ﺯﻳﺮﺍ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺍﻥ ﺍﻣﺎﻡ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺖ‬ ‫ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺧﺸﻢ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺑﺎﺭﻱ ﺭﺍ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۸‬‬ ‫ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﻭﺍﻗﻌﻲ ﺍﻟﻬﻲ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﺟﺎﻩ ﻭ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣﺎﻝ ﺍﻧﺪﻭﺯﻱ ﻭ ﺗﺼﺎﺣﺐ‬ ‫ﻣﺴﺎﺟﺪ ﻓﮑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﭼﺎﺭ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﻳﻦ ﺍﺳﻼﻡ ﻧﻴﺎﺯ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﺩﺭ ﺫﻫﻦ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺷﻴﻌﻴﺎﻥ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﻱ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺍﻣﻴﺪ ﺑﻪ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﻱ ﺩﻳﻦ ﺍﺳﻼﻡ ﻗﻴﺎﻡ ﺧﻮﺍﻫﺪ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﻧﻬﻀﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺻﺪﺩ‬ ‫ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻭ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻮﺩ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺭﻫﺒﺮ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺁﻥ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﮐﻪ ﺑﺪﻧﺒﺎﻝ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻥ ﺍﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺳﻔﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍ ‪،‬ﺯ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻔﺮ ﻳﮏ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺑﺰﺭﮒ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺭﺍﻩ ﻫﺎ ﻭ ﺟﺎﺩﻩ ﻫﺎ ﭘﺮ ﺍﺯ ﺭﺍﻫﺰﻥ ﻭ ﺩﺯﺩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﻼﻉ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﻭ‬ ‫ﺑﺎ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺭﻭﺯ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺭﺍ ﺍﻃ ّ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﻔﺮ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﻟﺒﺎﺱ‪ ,‬ﻏﺬ ‪،‬ﺍ ﻭ ﭘﻮﻝ ﺗﻬﻴﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﺳﻮﺍﺭ‬ ‫ﺑﺮ ﻫﻮﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﻳﮏ ﺍﺗﺎﻗﮏ ﭼﻮﺑﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭘﺸﺖ ﺷﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺴﺎﻓﺮﺍﻥ‬ ‫ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺧﺪﺍﺣﺎﻓﻈﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺷﺨﺼﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻣﺮﻳﺾ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﮐﻤﮏ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺳﻔﺮ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﭘﻨﺞ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﻃﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺍﺯ ﺟﺎ ّﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮﺏ ﻏﺮﺑﻲ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ‪,‬‬ ‫‪،‬ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺟﺎ ّﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ ﻗﻠﺐ ﺑﺎﻏﻬﺎﻱ ﺍﻧﺠﻴﺮ‪ ۱.‬ﺭﺩﻳﻒ ﻫﺎﻱ ﺩﺭﺧﺖ ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺩﺍﻡ ﻭ ﺍﻧﺠﻴﺮ‬ ‫ﮐﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺐ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎ ﮐﺎﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺭﺍ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻﻱ ﺗﭙّﻪ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﻧﻤﺎﻱ ﺩ ّﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﻃﺮﻑ ﺭﺍﺳﺖ ﻧﻤﺎﻳﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺩﺭ ﺟﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﻭ ﺷﻬﺮ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ‬ ‫ﺳﺮﺍﺷﻴﺐ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺩﻭ ﺭﺍﻫﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺷﺎﺧﻪ ﺍﻱ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮﺏ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻓﺴﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﻭ ﺷﺎﺧ |ﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻤﺎﻝ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ‪ ,‬ﺟﺎ ّﺩﻩ ﻫﻢ ﺳﻄﺢ ﺗﭙّﻪ ﻫﺎﻱ ﮐﻢ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻃﺮﻑ ﺭﺍﺳﺖ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻗﻬﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﺷﻬﺮ ﮐﻮﭼﮏ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺕ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪٢٠‬‬ ‫‪ (۱‬ﺩﮐﺘﺮ ﺳﻴﺎﻣﮏ ﺗﻮﺍﻧﮕﺮ ‪» ,،‬ﺍﻧﺠﻴﺮ ﺧﺸﮏ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ «،‬ﺗﻌﺎﻭﻧﻲ ﺗﻮﻟﻴﺪﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﻧﺠﻴﺮ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎ ‪،‬‬ ‫ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ .٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪www.iranfig.com/Driedfigs.html :‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪۳۹‬‬ ‫‪ ۱‬ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﻫﻤﻴﻨﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﮐﻢ‪،‬ﮐﻢ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻗﻬﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﺭﺍﺳﺖ ﺩﻭﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻃﺮﻑ ﭼﭗ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﮐﻮﻫﻬﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻧﻤﺎﻳﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺍﻳﻼﺕ ﻭ ﻃﻮﺍﻳﻒ ﻭ ﻋﺸﺎﻳﺮ ﺑﺮﺍﻱ ﻳﻴﻼﻕ ﻳﺎ ﻗﺸﻼﻕ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻳﺎ ﺳﻮﺍﺭ‬ ‫ﻲ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺑﺮ ﭼﺎﺭﭘﺎﻳﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻃﻲ ﻣﺴﺎﻓﺘ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭﻳﺎﭼ |ﻪ ﻧﻤﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺯﻣﻴﻨﻬﺎﻱ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﭘﺴﺖ ﻭ ﺑﺎﺗﻼﻗﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﭘﺮ ﺍﺯ ﻋﻠﻒ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻫﺮﺯ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﺳﻄﺢ ﺁﺏ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺭﺍ ﭘﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ -‬ﻣﺮﮐﺰ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﻱ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ -‬ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﻣﮑﺎﻟﻤ |ﻪ ﺷﻔﺎﻫﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ )ﺟﺬﺑﻲ( ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ﻭ ﻣﺎﺯﻳﺎﺭ ﺟﺬﺑﻲ ‪ ،‬ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫‪۲‬‬

‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﺯﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬‫ﺧﺪﻳﺠﻪ‪ ,‬ﺩﺧﺘﺮﮐﻮﭼﮏ‪ ,‬ﺩﺭ ﺣﻴﺎﻁ ﻣﻨﺰﻟﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺧﻨﺪﻩ ﻭ ﺷﺎﺩﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﮐﻮﭼﻪ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻴﭽﻴﺪ‪ .‬ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﮐﻮﭼﮑﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺩﺍﺋﻴﺶ ﺳﺎﮐﻦ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﻫﻢ ﺑﺎﺯﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺟﺪﻱ ﻭ‬‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺧﻴﻠﻲ ّ‬ ‫ﺗﻤﺎﺷﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﻢ ﻣﺮﺍﻗﺐ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ‪ .۱‬ﺍﻭ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺁﺭﺍﻡ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺁﻧﻘﺪﺭ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﻧﻮﺯﺍﺩﻱ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﻓﺮﺯﻧﺪﺵ‬ ‫ﺍﻳﻨﻘﺪﺭ ﺁﺭﺍﻡ ﻭ ﺳﺎﮐﺖ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻫﻴﭽﮕﺎﻩ ﺑﻲ‪،‬ﺣﻮﺻﻠﻪ ﻧﺒﻮﺩ ﻭ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﭽﻪ ﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻨﻘﺪﺭ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺩﺍﺭﺩ‪.۲‬‬ ‫ﺑﭽﻪ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭﺵ ﮔﺎﻩ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺳﻴﺪ ‪،‬ﭼﺮﺍ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻭ ﻫﻤﺒﺎﺯﻱ‪،‬ﻫﺎﻳﺶ ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮ ﺭﺍ ﺧﻴﻠﻲ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﺑﻲ‪،‬ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﻮﻳﺸﺎﻭﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻭﻗﺖ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺶ ﺳﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺐ ﻗﺮﺁﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻘﺎﻩ ﺻﻮﻓﻴﻪ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﺧﺎﻧﻪ ﺷﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﺮﻍ ﻣﺤﻠّﻪ ﺑﻮﺩ ‪،‬ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺭﻭﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﻣﮑﺘﺐ‬ ‫ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺳﻴﻨﻲ ﮐﻪ ﺭﻭﻱ ﺁﻥ ﻳﮏ ﺟﻠﺪ ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﻴﺪ ﻭ ﺷﻴﺮﻳﻨﻲ ﺑﺮﺍﻱ‬

‫ﻢ ﻫﻤﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ« ‪،‬‬ ‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ‪ ، ,‬ﺣﺴﻦ ﻣ ّﻮﻗﺮ‪» ، :‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕ ‪،‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺒﻴﺐﺍﷲ ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪» :،‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍ ‪،‬ﺯ ‪ «،‬ﺹ‪.١١‬‬ ‫ﻼ ﻓﺘﺢ ﺍﷲ ﻣﮑﺘﺐ ﺩﺍﺭ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻴﺦ ﻋﺎﺑﺪ ﮐﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﺮ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺪﻳﺮ ﻣﺪﺭﺳﻪ‪ ,‬ﻣ ّ‬ ‫ﻣﺴﺠﺪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ)ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ .(١٢f-٢٨ .‬ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭﻃﻴﻮﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ )ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .(١٢‬ﺑﺮ‬ ‫ﺳﻦ ﺩﺍﺷﺖ‪ ، .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ‬ ‫ﻃﺒﻖ ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮﺍﻟﻔﻀﺎﺋﻞ ‪ ،‬ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ ، (٥١‬ﺍﻭ ﺷﺶ ﻳﺎ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻝ ّ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ ، (١٢‬ﺍﻭ ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫‪۴۱‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﻣﮑﺘﺒﺨﺎﻧﻪ ﺑﻮﺩ ﻭﺍﺭﺩ ﺧﺎﻧﻘﺎﻩ ﺷﻴﺦ ﻋﺎﺑﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﻭ ﻣﺪﻳﺮ ﻣﮑﺘﺐ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺷﺎﮔﺮﺩ ﺟﺪﻳﺪ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۱‬ﺩ ِﻡ ﺩ ِﺭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻘﺎﻩ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻮﺍﺯ ﺍﻭ ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺩﺭﺱ ﺍﺯ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺳﻮﺭ |ﻩ ﺍ ّﻭﻝ‬ ‫ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﻴﺪ ﺭﺍ ﺑﺨﻮﺍﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺯ ﺷﻴﺦ ﻋﺎﺑﺪ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺍﻭ ﺍ ّﻭﻝ ﻣﻌﻨﺎ ﻭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺳﻮﺭﻩ ﺭﺍ ﺑﮕﻮﻳﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﻋﺎﺑﺪ ﺗﻈﺎﻫﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻔﺼﻞ‬‫ﮐﻪ ﺍﻭ ﺷﺮﺡ ﻭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺁﻥ ﺳﻮﺭﻩ ﺭﺍ ﺑﮕﻮﻳﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﻌﺠﺐ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺮﺡ ّ‬ ‫ﻭ ﺩﻗﻴﻘﻲ ﺍﺯ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺍﻳﻦ ﺳﻮﺭﻩ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩ‪ ۲.‬ﺷﻴﺦ ﻋﺎﺑﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ‬ ‫ﺩﺍﺋﻴﺶ ﺑﺮﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮ ﺗﻮﺍﻧﺎﻳﻲ ﺧﺎﺭﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺍﻭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ‬ ‫ﻳﮏ ﻣﻌﻠّﻢ ﭼﻴﺰ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻳﺎﺩ ﺑﺪﻫﺪ‪ .‬ﺩﺍﻳﻲ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎ ﻟﺤﻨﻲ ﺳﺮﺯﻧﺶ‪،‬ﺁﻣﻴﺰ ﺍﺯ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺳﺮ ﮐﻼﺱ ﺩﺭﺱ ﺳﺎﮐﺖ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﻣﺜﻞ ﺷﺎﮔﺮﺩ ﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ‬ ‫ﺭﻓﺘﺎﺭ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺐ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ‬ ‫ﺧﺎﺭﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ ﺍﻭ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺷﻴﺦ ﻋﺎﺑﺪ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ‬ ‫ﺑﺰﺭﮔﺴﺎﻝ ﻣﮑﺘﺐ ﺧﻮﺩ ﺑﺤﺚ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺷﺐ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺑﻴﺸﺘﺮ‬ ‫ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺭﺍ ﻓﺮﺩﺍﻱ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺟﻮﺍﺏ ﺁﻥ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﺷﺮﺡ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺑﺰﺭﮔﺴﺎﻝ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ ﺻﺤﺒﺘﻲ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ‬ ‫ّ‬ ‫ﻋﺎﺑﺪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺟﻮﺍﺏ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺷﮕﻔﺖ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﮑﺘﺐ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮﻧﻮﺟﻮﺍﻥ ﭼﻴﺰ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺩﺭ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﺳﺎﻟﮕﻲ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺩﺭﺣﺮﻓ |ﻪ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﺩﺍﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﺑﻮﺷﻬﺮ ‪ -‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﻨﺎﺩﺭ‬ ‫ﺧﻠﻴﺞ ﻓﺎﺭﺱ ‪ -‬ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ‪ ۴.‬ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺍﻭ ﻫﻨﻮﺯ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﻭﻟﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﺍﻣﻮﺭ ﺗﺠﺎﺭﻱ ﺩﺍﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪ ﻭ ﺻﺪﺍﻗﺖ ﻭ ﺩﺭﺳﺘﮑﺎﺭﻱ ﺍﻭ ﺯﺑﺎﻧﺰﺩ‬ ‫ﻋﺎﻡ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ ۵.‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﮐﻪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺭﺅﻳﺎﻳﻲ ﺑﺎ‬

‫‪ (۱‬ﺻﻔﺤ |ﻪ ‪ ١٦‬ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﮔﻔﺘ |ﻪ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻓﺘﺢﺍﷲ ﻣﮑﺘﺐﺩﺍ ‪،‬ﺭ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺻﺒﺢ ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﭘﻨﺠﺸﻨﺒﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٧٥‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٥١-٥٢‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٢٠‬‬ ‫‪ (۵‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ » ‪٤٠-٤١ «The Bab‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۴۲‬‬ ‫ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻭﺍﺿﺢ ﺩﻳﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﺭ ﭼﻤﻨﺰﺍﺭﻱ ﭘﺮﺍﺯﮔﻞ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺩﻋﺎ ﻣﻴﺨﻮﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻋﺒﺎ ﻳﮏ ﻋﺒﺎﻱ‬ ‫ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻋﺒﺎﻳﻲ ﺑﺮﺗﻦ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ّ‬ ‫ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻣﺜﻞ ﺁﻥ ﻋﺒﺎﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺮ ﺗﻦ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻧﺒﻮﺩ ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺒﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺭﻭﻱ‬ ‫ﻼ ﻧﻮﺭﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻥ ﺑﺎ ﻧﺦ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﻃﻼ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺮﺁﻥ ﺩﻭﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺍﻭ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﺷﺪ ﺍﻳﻦ ﺧﻮﺍﺏ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺎﺩﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺑﺰﺭﮔﺶ ﺗﻌﺮﻳﻒ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﺁﻥ ﺭﺍ ﭘﺮﺳﻴﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺭﺅﻳﺎ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻴﺪﻫﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺩﻝ ﻭ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺩﺕ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺍﺳﺖ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺗﺠﺎﺭﺕ‪ ۱.‬ﺩﺭ‬ ‫ﺑﻮﺷﻬﺮ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺁﻥ ﮔﺮﻣﺎﻱ ﺳﻮﺯﺍﻥ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﺯ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﺩﻋﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻝ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﺑﻮﺷﻬﺮ ‪ ۳‬ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ّ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ‬ ‫ﻋﺮﺍﻕ‪ ۴‬ﻋﺎﺯﻡ ﺁﻥ ﺩﻳﺎﺭ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼ ﺩﺭ ﮐﻼﺱ ﺩﺭﺱ ﺳﻴﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺭﺷﺘﻲ ﺭﻫﺒﺮ ﻓﺮﻗ |ﻪ‬ ‫ﺷﻴﺨﻴﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﺣﻀﻮﺭ ﻣﻲ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﺭﻭﺯﻱ ﻭﻗﺘﻲ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﻼﺱ ﺷﺪ ﻭ ﻧﺸﺴﺖ ﺳﻴﺪ ﮐﺎﻇﻢ‬ ‫ﺻﺤﺒﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻗﻄﻊ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﺎﮐﺖ ﺷﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺻﺤﺒﺖ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺑﺪﻫﺪ ﻭ ﺳﻴﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺍﺯ‬ ‫ﻧﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺩﺍﻣﻦ ﺗﺎﺑﻴﺪﻩ ﺭﻭﺷﻦ‪،‬ﺗﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺍﺷﻌﻪ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﺑﺮ ﻫﻴﮑﻞ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻣﻲ ﺗﺎﺑﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﻣﺎﺩﺭ ﻭ ﺩﺍﻳﻲ‪،‬ﺍﺵ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺧﻮﺍﺏ ﺭﺅﻳﺎﻳﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻗﺒﻠﻲ ﻋﺠﻴﺐ‪،‬ﺗﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﺅﻳﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﻓﺎﻃﻤﻪ‬ ‫‪ -‬ﺩﺧﺘﺮﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ -‬ﺍﺯ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ‪ ,،‬ﺍﻣﺎﻡ ﺳ ّﻮﻡ ﺷﻴﻌﻴﺎﻥ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﮕﺎﺭﻱ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﻮﺍﺏ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺎﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺷﮕﻔﺖ ﺯﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺭﺅﻳﺎ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺑﺴﻴﺎﺭ‬

‫ﻢ ﻫﻤﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ« ‪.٢ ،‬‬‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪» ،‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕ ‪،‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٥٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﻲ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪١٨٠-١٨١‬‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﺩﺭ ﻋﺮﺍﻕ ﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪ ﺍﺯ‪ :‬ﺷﻬﺮ ﻧﺠﻒ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺒﺮ |ﻩ ﺍﻣﺎﻡ ﻋﻠﻲ ‪ ،‬ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺍﻣﺎﻡ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫‪ (۴‬ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ّ‬ ‫ﺩﺍﺭﺩ؛ ﮐﺮﺑﻼ ‪ ،‬ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ‪ ،‬ﺍﻣﺎﻡ ﺳ ّﻮﻡ؛ ﮐﺎﻇﻤﻴﻦ ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺪﻓﻦ ﺍﻣﺎﻡ ﻫﻔﺘﻢ ﻭ ﻧﻬﻢ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎﺳﺖ؛ ﻭ ﺳﺎﻣﺮﻩ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﺪﻓﻦ ﺍﻣﺎﻡ ﺩﻫﻢ ﻭ ﻳﺎﺯﺩﻫﻢ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎﺳﺖ‪) .‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ﺻﻔﺤ |ﻪ ‪.(٤١‬‬ ‫‪ (۵‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٢١‬‬ ‫‪۴۳‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻬ ّﻤﻲ ﺭﺥ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﻣﺎﺩﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻳﺪﻥ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻃﻔﺎﻝ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﻳﺖ‬ ‫ﻣﺤﺒّﺖ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺵ‪،‬ﺁﻣﺪ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺭﺳﻢ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻳﮏ‬ ‫ﻳﮏ ﺑﺮ ﺷﺎﻧ |ﻪ ﻣﺎﺩﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻮﺳﻪ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺍ ّﻭﻝ‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﺍﺗﺎﻕ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻣﺎﺩﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻧﺸﺴﺖ ‪ ،‬ﻣﺎﺩﺭ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺧﺪﻳﺠﻪ‬ ‫ﻫﻢ ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺧﻮﺍﻫﺮﻫﺎﻱ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻭ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ﻭﺍﺭﺩ ﺍﺗﺎﻕ‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺑﻨﺸﻴﻨﻨﺪ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻬﻴ |ﻪ ﺷﺮﺑﺖ ﻭ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ ﺍﺯ ﺍﻃﺎﻕ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺧﻮﺍﻫﺮﻫﺎﻱ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻫﻤﻪ ﺳﺎﮐﺖ ‪،‬ﻭ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭﺑﺰﺭﮒ ﺭﺍ ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺧﺪﺍ ﺣﺎﻓﻈﻲ ﻭ ﺑﺪﺭﻗﻪ ﻣﺎﺩﺭ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﭘﻴﺸﺎﻧﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻮﺳﻴﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺭﻓﺘﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻣﺘﻌﺠﺐ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭﺵ ﮔﻔﺖ ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﺭﺅﻳﺎﻱ ﺗﻮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺧﻮﺍﺳﺘﮕﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺗﻮ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﺴﺮﺷﺎﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪..‬‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﺯ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺧﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ‪ ،‬ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻳﮏ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪ ، ,‬ﻳﮏ ﻗﻮﻡ‬ ‫ﻭ ﺧﻮﻳﺶ‪ ,‬ﻳﮏ ﻫﻤﺒﺎﺯﻱ ﻭ ﻳﮏ ﺩﻭﺳﺖ ﺧﻮﺏ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺰﺭﮒ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﭼﻘﺪﺭ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻗﺎﺋﻞ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻣﺮﺩ ﺍﻳﺪﻩ ﺁﻟﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻗﻠﺐ‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺯﻧﺎﺷﻮﻳﻲ ﺑﺎ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﺭ ﺗﺐ ﻭﺗﺎﺏ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻋﻨﺎﻳﺎﺕ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺎﻝ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻃﺒﻖ ﺭﺳﻢ ﻭ ﺭﺳﻮﻡ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﻧﮑﻪ ﺩﺍﻳﻲ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻫﻢ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻋﺮﻭﺱ ﻭ ﺩﺍﻣﺎﺩ‬ ‫ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺗ ّﻬﻴ |ﻪ ﺗﺪﺍﺭﮎ ﻋﺮﻭﺳﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﻭ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺟﻤﻌﻪ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﭘﻨﺠﻢ ﺍﮔﺴﺖ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۴۲‬ﻡ‪ ۲.‬ﻋﺮﻭﺳﻲ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ‬ ‫ﺷﺪ‪ ۳.‬ﮐﺴﻲ ﮐﻪ ﺧﻄﺒ |ﻪ ﻋﻘﺪ ﺭﺍ ﺟﺎﺭﻱ ﮐﺮﺩ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬

‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪» ،‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ‪ ،‬ﻫﻤﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ« ‪.٣،‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪.٢٩‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪.٥‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۴۴‬‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻃﺒﻖ ﺭﺳﻢ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺟﺸﻦ ﻋﺮﻭﺳﻲ ﺯﻧﺎﻧﻪ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻧﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺩﺍﻳﻲ‬ ‫ﺩﺍﻣﺎﺩ‪ ,‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺳﻴﺪﻋﻠﯽ‪ ,‬ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﭘﺪﺭﻋﺮﻭﺱ‪ ۱‬ﺑﻪ ﺟﺸﻦ‬ ‫ﻭ ﺷﺎﺩﻣﺎﻧﻲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻭ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‬ ‫ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺩﺭﺁﻣﺪﻧﺪ‪ ۲‬ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻋﺎﺋﻠ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺧﺪﻳﺠﻪ‪ ,‬ﻣﺎﺩﺭ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﺩﻭ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺣﺒﺸﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻬﺎﻱ ّ‬ ‫ﻓﻀﻪ‬ ‫ﻭ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺤﻞ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺷﻤﺸﻴﺮﮔﺮ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻮﺩ‪ ۳.‬ﺍﻳﻦ ﮐﻮﭼﻪ‬ ‫ﻣﺜﻞ ﻫﻤﻪ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺳﻨﮕﻔﺮﺵ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﮐﻮﭼﻪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺑﻠﻨﺪ‬ ‫ﺧﺸﺖ ﻭ ِﮔﻠﻲ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﻴﭻ ﭘﻨﺠﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺭﻭ ﺑﻪ ﮐﻮﭼﻪ‪ .‬ﭘﻨﺠﺮ |ﻩ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺩﺍﺧﻞ ﺣﻴﺎﻁ ﺑﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩ ِﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﭼﻮﺑﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﻤﺖ ﺭﺍﺳﺖ ﺁﻥ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ |ﻩ ﺑﺰﺭﮒ ﺩﺍﻳﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﺟﻨﺲ ﻗﻠﻊ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺍﺯ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﺧﺎﮐﻲ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﺣﻴﺎﻁ ﮐﻮﭼﮏ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﻳﮏ ﺣﻮﺽ ﺁﺏ‬ ‫ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻣﺮﺑﻊ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺣﻴﺎﻁ ﻭ ﻳﮏ ﺩﺭﺧﺖ ﻧﺎﺭﻧﺞ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﻥ ﻗﻠﺐ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺯ ﮔﺮﺩ ﻭ ﻏﺒﺎﺭ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺎﮐﻲ ﭘﺎﮎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﻨﺠﺮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﻃﺒﻘ |ﻪ ﺍ ّﻭﻝ ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺭﻭ ﺑﻪ ﺣﻴﺎﻁ ﺑﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻃﺮﻑ ﺭﺍﺳﺖ ﺣﻴﺎﻁ ﭘﻠﮑﺎﻧﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﺒﻘ |ﻪ‬ ‫ﺩ ّﻭﻡ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺍﺗﺎﻗﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ‪ ۴‬ﺍﺯ ﻣﻴﻬﻤﺎﻧﻬﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﺍﺯ ﺳﻨﮓ ﻭ ﺧﺸﺖ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﻨﺠﺮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﺎﺹ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﺎ ﺷﻴﺸﻪ ﻫﺎﻱ ﺭﻧﮕﻲ ﺩﺭ ﻗﺎﺏ ﭼﻮﺑﻲ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺟﻠﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﻲ ﺭﺍ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺭﻋﺎﻳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‬ ‫ﻭ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺎﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻋﻼﻗﻪ ﻭ ﻣﺤﺒّﺖ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻪ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﻲ ﺭﺍ ﺑﺎﻭﺭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺰﻭﺩﻱ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﺎﺭﺩﺍﺭ ﺷﺪ‪ .‬ﺯﺍﻳﻤﺎﻥ ﺍﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺳﺨﺖ ﻭ ﺩﺭﺩﻧﺎﮎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﺷﻮﻫﺮ‬ ‫ﺑﺎ ﻋﺠﻠﻪ ﻧﺰﺩ ﭘﺴﺮﺵ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺑﮕﻮﻳﺪ ﮐﻪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺍﻳﻦ ﺯﺍﻳﻤﺎﻥ ﻣﻤﮑﻦ‬ ‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ .‬ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕ ﺷﺨﺼﻲ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪.٢٩ ،‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪.٥‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪ ، ٢٤ ، ,١‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ‪، ٤‬‬ ‫‪ (۴‬ﮐﻠﻤ |ﻪ ﺳﻴﺪ ﻋﻨﻮﺍﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﺩﺍﺭﻧﺪ |ﻩ ﺁﻥ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﺍﺧﻼﻑ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ)ﺹ(‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۵‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪٥-٦‬‬ ‫‪۴۵‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﺍﺳﺖ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﻭﻱ ﺁﻳﻴﻨﻪ ﭼﻴﺰﻱ ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺟﻠﻮﻱ ﺻﻮﺭﺕ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻫﻢ ﻫﻤﻴﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻪ ﺳﻼﻣﺖ ﻧﻮﺯﺍﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻧﻴﺎ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮ ﺭﺍ ﺍﺣﻤﺪ‬ ‫ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﻮﻟّﺪ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﻲ ﻭ‬ ‫ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ ﭘﺮﺳﻴﺪ ﭼﺮﺍ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻮﻗﻊ ﻭﺿﻊ ﺣﻤﻞ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺟﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﺠﺎﺕ‬ ‫ﺩﺍﺩ ﺟﺎﻥ ﻧﻮﺯﺍﺩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﺠﺎﺕ ﻧﺪﺍﺩ؟! ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﻣ ّﻘ ّﺪﺭ ﻧﻴﺴﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﻓﺮﺯﻧﺪﻱ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻥ ﻧﻮﺯﺍﺩ ﮐﻮﭼﮏ ‪ -‬ﺍﺣﻤﺪ ‪ -‬ﺭﺍ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ‬ ‫ﺩﺭﺧﺖ ﺳﺮﻭﻱ ﺩﻓﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ -‬ﭘﺪﺭ ﺍﺣﻤﺪ ‪ -‬ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﺩﻋﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﻮﺯﺍﺩ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﻧﻮﺷﺖ‪:‬‬ ‫»ﺍﻱ ﺧﺪﺍﻯ ﻣﻦ ﺍﻱ ﻳﮕﺎﻧﻪ ﻣﻘﺼﻮﺩ ﻣﻦ ﻗﺮﺑﺎﻥ ﺷﺪﻥ ﻳﮕﺎﻧﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﺮﺍ ﺑﭙﺬﻳﺮ ﻭ ﻗﺒﻮﻝ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎ ﻭ ﻓﺪﺍ ﺷﺪﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻓﺎﺗﺤﻪ ﻭ ﻋﻼﻣﺖ ﻓﺪﺍ ﺷﺪﻥ ﻣﻦ ﺩﺭ ﺭﺍﻫﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﺪﻩ ﻭ ﺑﻔﻀﻠﺖ‬ ‫ﻓﺪﺍﮐﺎﺭﻱ ﻣﺮﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻓﺮﻣﺎ‪ .‬ﺁﺭﺯﻭ ﺩﺍﺭﻡ ﺧﻮﻥ ﻣﻦ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺗﻮ ﺭﻳﺨﺘﻪ ﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﺑﺬﺭ ﺍﻣﺮ ﺗﻮ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺎ ﺧﻮﻥ ﺧﻮﺩ ﺁﺑﻴﺎﺭﻱ ﻧﻤﺎﻳﻢ‪ .‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ ﺑﺨﻮﻥ ﻣﻦ ﻋﻄﺎ ﮐﻦ ﺗﺎ ﺑﺬﺭ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﺰﻭﺩﻱ‬ ‫ﺩﺭ ﻗﻠﻮﺏ ﻋﺒﺎﺩ ﺍﻧﺒﺎﺕ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻭ ﺳﺮﺳﺒﺰ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﻧﻤ ّﻮ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺩﺭﺧﺘﻲ ﺗﻮﺍﻧﺎ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺟﻤﻴﻊ‬ ‫ﺣﻘﻖ ﻟﻲ ﺃﻣﻠﻲ‪ .‬ﺇﻧﮏ‬ ‫ﺍﻟﻠﻬﻢ ﺍﺳﺘﺠﺐ ﺩﻋﺎﻳﻲ ﻭ ّ‬ ‫ﺍﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺩﺭ ﺳﺎﻳ |ﻪ ﺁﻥ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ‪ّ .‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺃﻧﺖ ﺍﻟﻤﻘﺘﺪﺭ ﺍﻟﮑﺮﻳﻢ‪«.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺧﺎﻧﻪ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻏﻠﺐ ﺻﺒﺢ‪،‬ﻫﺎ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﺗﺠﺎﺭﺗﺨﺎﻧ |ﻪ ﺩﺍﻳﻲ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﮔﻤﺮﮎ ﺷﻬﺮ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻇﻬﺮﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺭﻭﻱ ﺑﻪ ﻣﺰﺍﺭﻉ ﺍﻃﺮﺍﻑ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍ ّﻭﻝ ﺷﺐ ﻧﻤﺎﺯ ﺷﺐ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻧﻮﺷﺘﻦ‬ ‫ﺍﺩﻋﻴﻪ ﻭ ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺭﻭﺯﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺗﺠﺎﺭﺗﺨﺎﻧ |ﻪ ﺩﺍﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﺗﺎﻕ ﺑﺎﻻﺧﺎﻧ |ﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﮐﻪ ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺍﺵ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺣﻴﺎﻁ ﺑﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ‬

‫‪.٧ (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪.٥٣‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۴۶‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺭﺍﻧﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺍﻭ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺍﺯ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻡ ﺭﺍ ﻗﺪﺭﻱ‬ ‫ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺍﺯ ﻭﻗﺖ ﻣﻌﻤﻮﻝ ﺑﺨﻮﺭﻧﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻭ ﮐﺎﺭﻣﻬ ّﻤﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻓﻀﻪ ﺷﺎﻡ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﻣﺎﺩﺭ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺷﺎﻡ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﺍﻃﺎﻕ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻧﻴﻤﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﺐ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺳﺎﮐﺖ ﺑﻮﺩ ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﺍﻃﺎﻕ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﺷﺪ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺑﻌﺪ ﺍﺯﻣﺪﺗﻲ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﺯﻧﮕﺸﺖ‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻗﺪﺭﻱ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺎﻋﺘﻲ ﺑﻌﺪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﺎ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﻭ ﺩﺭﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﺴﺘﺠﻮﻱ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻫﻴﭻ ﮐﺠﺎ ﻧﻴﺎﻓﺖ‪ .‬ﺁﻳﺎ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﺎﺭﺝ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ؟ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻪ ﻃﺒﻘ |ﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﺒﻴﻨﺪ ﮐﻪ ﺁﻳﺎ ﺩ ِﺭﭼﻮﺑﻲ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺯ ﺍﺳﺖ ﻳﺎ‬ ‫ﻧﻪ! ﺩ ِﺭﭼﻮﺑﻲ ﻗﻔﻞ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﺣﻴﺎﻁ ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺖ ﺩﻳﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﭼﺮﺍﻍ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﺎﻻﺧﺎﻧﻪ ﺭﻭﺷﻦ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﺗﺎﻕ ﺍﺯ ﻣﻴﻬﻤﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭﻟﻲ ﺣﺎﻻ ﺩﺭ ﻧﻴﻤ |ﻪ ﺷﺐ ﮐﻪ ﻣﻴﻬﻤﺎﻧﻲ ﻧﺒﻮﺩ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﭘﻠﻪ ﻫﺎ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺗﺎﻕ‬ ‫ﺑﺎﻻﺧﺎﻧﻪ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺳﻮﻱ ﺁﺳﻤﺎﻥ‬ ‫ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎ ﻟﺤﻦ ﺯﻳﺒﺎﻳﻲ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﻗﻄﺮﺍﺕ ﺍﺷﮏ ﺍﺯ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﺍﻭ‬ ‫ﭼﺎﺭﻱ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺩﻳﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻈﺮﻩ ﻟﺮﺯﺷﻲ ﺑﺮ ﺑﺪﻥ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻣﺘ ّﻮﻗﻒ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﻫﻴﭻ ﺣﺮﮐﺘﻲ ﺑﮑﻨﺪ‪ .‬ﻋﻈﻤﺖ ﻭ ﻭﻗﺎﺭ ﺍﻳﻦ ﺻﺤﻨﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﺮﻋﻮﺏ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻟﺤﻈﻪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﺯ ﭘﻠّﻪ ﻫﺎ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺭﻓﺖ ‪ ،‬ﺍﺯ ﺣﻴﺎﻁ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺩ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺭﺧﺘﺨﻮﺍﺏ‬ ‫ﺩﺭﺍﺯ ﮐﺸﻴﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺭﺍﻩ ﻧﻴﺎﻓﺖ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺳﻴﺪ ﺍﻳﻨﻬﺎ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ ﻭ‬ ‫ﻳﻌﻨﻲ ﭼﻪ؟ ﺁﻳﺎ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺑﺪﻱ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﮔﺮﻳﻪ ﻣﻴﮑﻨﺪ؟ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺑﻲ‪،‬ﻗﺮﺍﺭﻱ ﺗﺎ ﺻﺒﺢ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﺎﻧﺶ ﻧﻴﺎﻣﺪ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺫﺍﻥ ﺍﺯ ﻣﺴﺠﺪﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ‬

‫ﺗﻮﺟﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‬ ‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪ .٩-١٠‬ﺍﻟﺒﺘّﻪ ﺑﺎﻳﺪ ّ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺑﺮﻧﮕﺸﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻭﻟﻴﮑﻦ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﺍﻭﺭﺍﻕ ﻣﺤﺎﺳﺒﺎﺕ ﺣﺠﺮ |ﻩ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺣﺠﺮ |ﻩ ﭘﺪﺭ ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺧﻮﻳﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﮐﺎﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺘﻪ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺻﻔﺤ |ﻪ ‪ ١٠٦‬ﮐﺘﺎﺏ »ﺣﻀﺮﺕ ﻧﻘﻄ |ﻪ ﺍﻭﻟﻲ« ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻓﻴﻀﻲ ﻭ ﺻﻔﺤ |ﻪ ‪١٧١‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ »ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ« ﻧﮕﺎﺭﺵ ﻧﺼﺮﺕ ﺍﷲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻨﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۴۷‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﺑﻮﺩ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺳﺤﺮ ﺭﺍ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻓﻀﻪ ﺳﻤﺎﻭﺭ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺻﺮﻑ ﭼﺎﻱ ﺑﻪ ﺍﺗﺎﻕ ﻣﺎﺩﺭ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ‬ ‫ّ‬ ‫ﮐﻪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﺭﻧﮓ ﺍﺯ ﺭﻭﻳﺶ ﭘﺮﻳﺪ‬ ‫ﺯﻳﺮﺍ ﻫﻤﺎﻥ ﻭﻗﺎﺭ ﻭ ﺟﻼﻟﻲ ﮐﻪ ﮐﻪ ﺩﻳﺸﺐ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺣﺎﻝ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻳﺪ ‪.،‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﻣﺎﺩﺭﺷﻮﻫﺮ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺍﺯ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺭﻓﺖ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺮﻭﺩ‬ ‫ﻭ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺍﻭ ﺑﻨﺸﻴﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺍﺳﺘﮑﺎﻥ ﭼﺎﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﻧﻮﺷﻴﺪﻥ ﭼﺎﻱ ﺁﻥ‬ ‫ﺍﺳﺘﮑﺎﻥ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻗﺪﺭﻱ ﺁﺭﺍﻡ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻋﻠﺖ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﻲ ﻭ ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ ﺍﻭ‬ ‫ﺭﺍ ﭘﺮﺳﻴﺪ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﮔﻔﺖ ﺍﻭ ﺩﻳﮕﺮﺁﻥ ﻣﺮﺩﻱ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﻗﺒﻞ ﺑﺎ ﺍﻭ ﭘﻴﻤﺎﻥ‬ ‫ﺯﻧﺎﺷﻮﻳﻲ ﺑﺴﺘﻪ‪ .‬ﺣﺘّﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻃﻲ ﻣﺪﺕ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬ ‫ﻫﻢ ﺷﺒﺎﻫﺘﻲ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺧﻴﻠﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻧﻤﻴﺘﻮﺍﻧﺴﺖ ﺩﺭﮎ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ‬ ‫ﺍﺗﻔﺎﻗﻲ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﺒﺐ ﺩﺭ ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫ﺷﮏ‬‫»ﺍﻳﻦ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻣﺮﺍ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺒﻴﻨﻲ ﺗﺎ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ّ‬ ‫ﻭ ﺗﺮﺩﻳﺪ ﺭﺍﻩ ﻧﺪﻫﻲ ﻭ ﺑﻪ ﻳﻘﻴﻦ ﺑﺪﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻈﻬﺮ ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﻫﺰﺍﺭ ﺳﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭﺵ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻨﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﻧﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﻳﺪﻱ ﺍﺯ ﻭﺟﻮﺩ ﻭ ﻗﻠﺐ ﻣﻦ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺳﺮﭼﺸﻤﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺖ‪«.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺣﺮﻓﻬﺎ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺳﺠﺪﻩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻲ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮﺷﺎﻥ‪ ,‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ‪ ,‬ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﺍﻱ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﻣﻦ ‪ ،‬ﻗﺪﺭ ﺍﻳﻦ ﻓﻀﻞ ﺍﻋﻈﻢ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﺪﺍﻥ‪.‬‬ ‫ﺣﻖ ﻭ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﭘﻴﺮﻭﻱ ﮐﻨﻲ ﺗﻮ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺳﺎﻳﺮ ﺯﻧﺎﻥ ﻧﺨﻮﺍﻫﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺪﺍﻥ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ّ‬ ‫ﻓﻀﻞ ﺍﻋﻈﻢ ﺍﺯ ﺣﻲ ﻗﺪﻳﻢ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻧﺎﺯﻝ ﮔﺸﺘﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻣﻮﻧﺲ ﻭ ﻫﻤﺪﻡ ﮐﺴﻲ ﻫﺴﺘﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ ﺑﺮ ﺧﻮﺩ ﺑﺒﺎﻝ‪ ...‬ﺩﺭ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ‬ ‫ﺟﻨﺖ ﺍﻋﻠﻲ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﻓﺎﻃﻤﻪ‬ ‫ﻣﻘﺮﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺻﺎﺑﺮ ﺑﺎﺵ‪ .‬ﺑﺪﺭﺳﺘﻲ ﮐﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺗﻮ ﺩﺭ ّ‬ ‫ّ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ )ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ‪ ، ٦٥‬ﺹ ‪ ( ٣٤‬ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮﺡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﻴﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺳﻤﺎﺀ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻧﺰﻭﻝ ﻭﺣﻲ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ١٥‬ﻣﺎﻩ ﺳ ّﻮﻡ ﻗﻤﺮﻱ ‪ ،‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺳ ّﻮﻡ ﺁﭘﺮﻳﻞ ‪ ١٨٤٤‬ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﮐﻪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﻣﻲ ﺁﻭﺭﺩ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺑﻪ ﻭﻗﻮﻉ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﮐﻠﻤﺎﺗﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻱ »ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ« ‪ .١٣‬ﺍﻳﻦ ﻋﺒﺎﺭﺍﺕ ﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘﺠﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻧﻴﺴ ‪،‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯ ‪،‬‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺑﺎ ﻳﺎﺩﺁﻭﺭﻱ ﺁﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۴۸‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﺳﺖ‪«.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻦ ﺍﻫﻞ ﺑﺸﺮﻭﻳﻪ ﺩﺭ ﻏﺮﺏ‬ ‫ﻲ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﻏﺮﻭﺏ ﺭﻭﺯ ‪ ۲۲‬ﻣﺎﻩ ﻣ ‪،‬‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺎ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻗﺪﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ‪ ۲.‬ﮐﻤﻲ ﻗﺒﻞ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﮐﺎﺯﺭﻭﻥ‪ ۳‬ﺭﻭ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻣﻐﺮﺏ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩ ﺟﻮﺍﻥ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎ ﮔﺮﻣﻲ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺍﻭ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﻓﺮﻗ |ﻪ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺷﺎﻣﺪﮔﻮﻳﻲ‬ ‫ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻫﺒﺮ ﻭ ﺭﺋﻴﺲ ﻓﺮﻗ |ﻪ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺳﻴﺪﮐﺎﻇﻢ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭘﻨﺞ ﻣﺎﻩ ﻗﺒﻞ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﮐﺮﺑﻼ ﺑﺪﺭﻭﺩ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﻣﺨﻠﺺ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ‪ ۴.‬ﺳﻴﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺑﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ‬ ‫ﺣﻴﺎﺕ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﺗﻼﻭﺕ‬ ‫ﺍﺩﻋﻴﻪ ﻭ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﻭ ﺍﻳﺜﺎﺭ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﻧﺪ‪ .‬ﺳﺎﻝ‪١٨٤٤‬ﻡ‪ ۱۲۶۰) .‬ﻫﺠﺮﻱ‬ ‫ﻗﻤﺮﻱ( ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﺷﻴﻌﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﺳﻴﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺍﻭ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﻭ ﻋﺬﺭﻱ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺯﺍﺩﻩ ﺍﺵ ﻋﺎﺯﻡ ﺳﻔﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﺍﻭ ﻣﺪﺕ ﭼﻬﻞ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺭﻭﺯ ﺭﻭﺯﻩ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﺧﻮﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﻭ ‪ ۱۲‬ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻧﺶ ﺑﻪ ﺍﻭ‬‫ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺍﻫﻞ ﻋﻠﻢ ﻓﺮﻗ |ﻪ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﮔﻮﻳﻲ ﻗ ّﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻫﺪﺍﻳﺖ‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣ ّ‬

‫‪٧-٩ (۱‬‬ ‫ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﺯ ﻓﺼﻞ ‪» ، ٣‬ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ« ‪ ،‬ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ّ (۲‬‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺳﺖ )ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ ,‬ﻋﻬﺪ ﺍﻋﻠﻲ‪,‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻳﻦ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻧﻴﺴﺖ ﺍّﻣﺎ ﺍﻏﻠﺐ ّ‬ ‫‪،‬ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪ ,،‬ﺩﻭﺭ ﺑﺎﺑﻲ ‪ ,،‬ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭ ‪،‬ﺩ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ‪ONE‬‬ ‫‪ ، WORLD‬ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ‪(٧ ،٩‬‬ ‫‪ (۴‬ﻃﺒﻖ ﺗﻘﻮﻳﻢ ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺳﻴﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ٣١‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ١٨٤٣‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﻘﻮﻳﻢ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺭﻭﺯ ﻋﺮﻓﻪ‬ ‫ﺍﺳﺖ ‪ -‬ﺭﻭﺯ ﻧﻬﻢ ﺍﺯ ﻣﺎﻩ ﺁﺧﺮﺗﻘﻮﻳﻢ ﺍﺳﻼﻣﻲ ‪ -‬ﻭﻓﺎﺕ ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫‪۴۹‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻼﺣﺴﻴﻦ ﺑﺎﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤﻤﺪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻣﻴﺰﺑﺎﻥ ﻣﺤﺘﺮﻣﺶ ﺭﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﺣﺒﺸﻲ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺩﺭ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺧﻮﺷﺎﻣﺪ ﮔﻔﺖ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ‬ ‫ﻼﺣﺴﻴﻦ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻣﻴﺰﺑﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﭘﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﺎﻻﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻻ‬ ‫ﮐﻪ ﻣ ّ‬ ‫ﺪ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺷﻮﺭ ﻭ ﺷﺎﺩﻱ ﻋﺠﻴﺒﻲ ﺩﺭ ﺩﻟﺶ ﻣﻮﺝ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤ ‪،‬‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺭﻓﺘﺎﺭ‬ ‫ﻼﺣﺴﻴﻦ ﺁﺏ ﺭﻳﺨﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﭼﺎﻱ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﺩﺳﺘﻬﺎﻱ ﻣ ّ‬ ‫ﻣﺤﺒﺖ‪،‬ﺁﻣﻴﺰ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺍﺩﺍﻱ ﺻﻼﺓ ﻣﻐﺮﺏ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪ ﻭ ﺁﻥ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ‬ ‫ﺩﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺍﻗﺎﻣ |ﻪ ﺻﻼﺓ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻧﻤﺎﺯ ﻣ ّ‬ ‫ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﻳﺎﺭﻱ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺧﻮﺭﺷﻴﺪ ﮐﺎﻣﻼ ﻏﺮﻭﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺻﺤﺒﺖ‬ ‫ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺳﻴﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺍﻭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺟﻨﺎﺏ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﮐﺎﻇﻢ ﺭﺷﺘﻲ ﻣﺮﺟﻊ ﻣﻄﺎﻉ ﺷﻤﺎ ﮐﻴﺴﺖ؟«‬ ‫‪» -‬ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺳﻴﺪ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺣﺎﻝ ﺳﻔﺎﺭﺵ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻭﻓﺎﺗﺸﺎﻥ ﻫﺮ‬ ‫ﻳﮏ ﺍﺯ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺮﮎ ﻭﻃﻦ ﮔﻮﻳﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮﻱ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻣﺤﺒﻮﺏ‬ ‫ﭘﺮﺩﺍﺯﺩ‪«.‬‬ ‫‪» -‬ﺁﻳﺎ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺰﺭﮔﻮﺍﺭ ﺷﻤﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺍﻭﺻﺎﻓﻲ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﻭ ﺍﻣﺘﻴﺎﺯﺍﺗﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﻣﻌﻴﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻳﺎ ﻧﻪ؟«‬ ‫‪» -‬ﺁﺭﻱ‪ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻧﺒ ّﻮﺕ ﻭ ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺍﻭﻻﺩ‬ ‫ﺳﻦ ﻣﺒﺎﺭﮐﺶ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﮐﻤﺘﺮ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻓﺎﻃﻤ |ﻪ ﺯﻫﺮﺍ ﻋﻠﻴﻬﺎ ﺳﻼﻡ ﺍﺳﺖ‪ّ .‬‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﻣﺘﺠﺎﻭﺯ ﺍﺯ ﺳﻲ ﺳﺎﻝ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻗﺎﻣﺘﺶ ﻣﺘ ّﻮﺳﻂ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺷﺮﺏ ﺩﺧﺎﻥ ﺑﺮﮐﻨﺎﺭ‬ ‫ﻣﺒﺮﺍﺳﺖ‪«.‬‬‫ﻭ ﺍﺯ ﻋﻴﻮﺏ ﻭ ﻧﻮﺍﻗﺺ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﻣﻨ ّﺰﻩ ﻭ ّ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻟﺤﻈﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺳﮑﻮﺕ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﮐﺮﺩ‪:‬‬ ‫»ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻦ ﺍﻳﻦ ﻋﻼﻣﺎﺕ ﺭﺍ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻲ ﺩﺭ ﻣﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺑﻴﻨﻲ؟«‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺷﺮﺡ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﻧﮑﺎﺗﻲ ﮐﻪ ﻣ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻳﻦ ﻣﺤﺎﻭﺭﻩ ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺸﺮﻭﻳﻪ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻨﻬﺎ ﻣﻀﻤﻮﻧﻲ ﺍﺯ ﻣﮑﺎﻟﻤﻪ‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻣﺘﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻫﺎﻱ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻧﻤﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻋﺒﺎﺭﺍﺕ ﺩﻗﻴﻘﴼ ﻋﻴﻦ ﻋﺒﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﻣﺤﺎﻭﺭ |ﻩ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۵۰‬‬ ‫ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺧﻴﻠﻲ ﺷﮕﻔﺖ ﺯﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩ ﺍﻳﻦ ﺍﻭﺻﺎﻑ ﺭﺍ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻭ ﺗﻌﺪﻳﻞ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﮐﻨﺪ‪ ، ,‬ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫ﻣﻘﺪﺳﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﺗﺒﻪ‪،‬ﺍﺵ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﺩﺍﺭﺍﻱ‬ ‫»ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻧﻔﺲ ّ‬ ‫ﻗﺪﺭﺕ ﻓﻮﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ ﻭ ﻗ ّﻮﺕ ﻓﺎﺋﻘ |ﻪ ﻋﻈﻴﻤﻪ ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﻋﻼﻣﺎﺕ ﻣﺨﺼﻮﺻﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﺍﺯ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻢ ﺁﻥ ﺑﺰﺭﮔﻮﺍﺭ ﺑﻲ‪،‬ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻋﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻋﻮﺩ‬ ‫ﺍﻏﻠﺐ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﻮﺩ ﮐﻪ ﻋﻠﻢ ﻣﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﻄﺮﻩ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺩﺭﻳﺎﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺷﺪﻩ‪ .‬ﺁﻧﭽﻪ ﻣﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻢ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﻌﺎﺭﻑ‬ ‫ﻋﺎﻟﻴﻪ ﻭ ﻋﻠﻢ ﻣﺤﻴﻂ ﺍﻭ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺫ ّﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﺧﺎﮎ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻣﻘﺎﻡ ﻓﺮﻕ ﺑﺴﻴﺎﺭ‬ ‫ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪«...‬‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩ‪:‬‬‫ﻣﻴﺰﺑﺎﻥ ﻣ ّ‬ ‫»ﺩﺭﺳﺖ ﺩﻗّﺖ ﮐﻨﻴﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﺻﻔﺎﺕ ﺩﺭ ﻣﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ ﭼﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻣﻦ‬ ‫ﺷﺨﺺ ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﺑﺎﺷﻢ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻣﺮﺣﻮﻡ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ؟ ﭼﻪ ﺍﺷﮑﺎﻟﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺗﺼ ّﻮﺭ‬ ‫ﻣﻲ ﮐﻨﻴﺪ؟«‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺍﻱ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺸﮑﻠﻪ ﻭ ﺍﻗﻮﺍﻝ ﻣﺘﺸﺎﺑﻬﻪ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ‬ ‫ﺁﻧﮕﺎﻩ ﻣ ّ‬ ‫ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻴﺰﺑﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﭘﺎﺳﺦ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺁﻧﮑﻪ ﺍﻭ‬ ‫ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ‪،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﺍﺩ ﺗﺮﺱ ﻭ ﻭﺣﺸﺘﻲ ﻭﺟﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺳﻴﺪ‬ ‫ﺣﻞ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﻭ ﮐﺸﻒ ﺭﻣﻮﺯ‬ ‫ﺟﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﻋﺮﺽ ﭼﻨﺪ ﺩﻗﻴﻘﻪ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻧﻲ ﻓﺼﻴﺢ ﻭ ﺑﻠﻴﻎ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺯ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺁﻥ ﺳﺆﺍﻻﺕ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﻌﺪﻱ ﻣ ّ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻔﺴﻴﺮﻱ ﺑﺮ ﺳﻮﺭ |ﻩ ﻳﻮﺳﻒ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺎ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻣﺒﻬﻮﺕ ﺑﻪ ﺻﻮﺕ ﻣﻴﺰﺑﺎﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺷﺮﺡ ﻭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻧﻴﺮﻭﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻼﻡ ﻭ ﺩﺭ ﺻﺪﺍﻱ ﻣﻴﺰﺑﺎﻥ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻣﻮﺟﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻭ ﻧﻔﻮﺫ ﻣﻲ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﻣﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﻃﻮﻝ‬ ‫ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻣ ّ‬ ‫ﺷﺐ ﻟﺤﻈﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﻈﻪ ﻣﻄﻤﺌﻦ‪،‬ﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﮏ ﻭ ﺗﺮﺩﻳﺪﻫﺎ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ‬ ‫ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﺭﺧﺎﺗﻤ |ﻪ ﮔﻔﺘﮕﻮﻫﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﺤﺮ ﺑﻪ ﻣﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫»ﺷﻤﺎ ﺍ ّﻭﻝ ﮐﺴﯽ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﺆﻣﻦ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻳﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﺑﺎﺏ ﻫﺴﺘﻢ ﻭ ﺷﻤﺎ‬ ‫‪۵۱‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﺗﻔﺤﺺ‬‫ﺑﺎﺏ‪،‬ﺍﻟﺒﺎﺏ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ‪ ۱۸‬ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﺸﻮﻧﺪ‪ ,‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ّ‬ ‫ﻭ ﺟﺴﺘﺠﻮﯼ ﺧﻮﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﺳﻢ ﻭ ﺭﺳﻢ ﻣﻦ ﺁﮔﺎﻩ ﮐﻨﺪ‬ ‫ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮﺍ ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻣﺆﻣﻦ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﻳﮑﯽ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﯽ‪،‬ﮐﻨﻢ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺍﺑﻼﻍ ﺧﻮﺍﻫﻢ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻬﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﺮﻳﻒ ّ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ّ‬ ‫ﺑﺎ ﻣﻦ ﺩﺭ ﺳﻔﺮ ّ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﮐﻮﻓﻪ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﮐﻮﻓﻪ ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻬﯽ ﺭﺍ ﺁﺷﮑﺎﺭ ﺧﻮﺍﻫﻢ‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﺷﻤﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺁﻧﭽﻪ ﺍﻣﺸﺐ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻳﺎﻓﺖ ﺍﺯ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻔﻮﺱ ﻣﮑﺘﻮﻡ‬ ‫ﺩﺍﺭﻳﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﮐﺲ ﭼﻴﺰﯼ ﻧﮕﻮﺋﻴﺪ‪ ,‬ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻳﻠﺨﺎﻧﯽ ﺗﻮﻗّﻒ ﮐﻨﻴﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﻳﺲ‬ ‫ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﻮﻳﺪ‪.‬ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺷﻤﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻮﺭﻱ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺭﻣﺰ ﻣﺴﺘﻮﺭ ﺭﺍ ﺍﻓﺸﺎﺀ‬ ‫ﻧﮑﻨﺪ‪«...‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻼﻡ ﻣﻬﻴﻤﻦ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻣﻴﻬﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺎ ﺩﻡ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﺪﺭﻗﻪ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻣﺮﺩﻡ ﮐﻮﭼﻪ ﻭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻭ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻳﺪ‪ .‬ﺟﻬﺎﻧﻲ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﻟﺤﻈﺎﺗﻲ ﻗﺒﻞ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻭ ﺣﺎﻻ ﺍﻳﻦ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﺵ ﺍﺯ ﺧﺎﮎ ﻫﻢ ﭘﺴﺖ‪،‬ﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﭼﻘﺪﺭ ﺿﻌﻴﻒ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺣﺎﻻ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﺟﺮﺃﺕ ﻭ ﺷﻬﺎﻣﺖ ﻭ ﺳﺮﻭﺭ‬ ‫ﻭ ﺳﭙﺎﺱ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ﺗﻤﺎﻡ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺎﻻ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﺍﻭ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﻓﺮﺷﺘ |ﻪ ﺟﺒﺮﺋﻴﻞ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲ ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫»ﺍﯼ ﺍﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﺷﻮﻳﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺷﻦ ﺩﻣﻴﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﻴﺰﻳﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻓﻴﺾ ﻇﻬﻮﺭ‬ ‫ﻭ ﺑﺮﮐﺖ ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺷﻮﻳﺪ‪ .‬ﺑﺎﺏ ﺭﺣﻤﺖ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﺎﺯ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻱ ﺍﻫﻞ ﻋﺎﻟﻢ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺩﺍﺧﻞ ﺷﻮﻳﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﮐﺴﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻮﺩﻳﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪ‪«...‬‬ ‫ﻼﺣﺴﻴﻦ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ ﻟﻘﺒﻲ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻫﺠﺪﻩ ﻧﻔﺮﻱ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺣﻀﺮﺗﺶ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﺁﮔﺎﻩ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺣﻮﺍﺭﻳﻮﻥ ﺍﻟﻬﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺩﺍﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪ .۱‬ﻣ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ ‪ ١٨‬ﻧﻔﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺣﺮﻭﻑ ﺳﻤﺒﻞ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﺩﻳﻦ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﮐﻨﺎﺭ ﻫﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻦ‬ ‫ﺣﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻴﺸﻮﻧﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ ﺍﻳﻦ ﺣﺮﻭﻑ ﺭﺍ ﭘﺪﻳﺪﺍﺭ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻫﺠﺪﻩ ﻧﻔﺮ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ)ﺡ= ‪ ٨‬؛ ﻱ=‪ (١٠‬ﺑﻌﻼﻭ |ﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪ ١٩‬ﻧﻔﺮ ﻣﻴﺸﻮﺩ‪ .‬ﮐﻠﻤ |ﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﻋﺪﺩ‬ ‫ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﺪﺩ ‪ ١٩‬ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۵۲‬‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ‬‫ﺣﺲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ّ .‬‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺣﺎﻟﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﻳﮑﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺑﻪ ﻃﺮﻳﻘﻲ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ‪ -‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫‪ -‬ﺭﺍ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻣﺆﻣﻦ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﺯﻥ‬ ‫ﺟﻮﺍﻥ ﺧﺎﺭﻕ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻟﻘﺐ ﻃﺎﻫﺮﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺩﺭ ﻗﺰﻭﻳﻦ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻗﺰﻭﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻣﺨﺎﻟﻒ‬ ‫ﺷﻴﺨﻴﻪ ﺍﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺁﻧﮑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﺪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﻧﻔﺮ ﻫﺠﺪﻫﻢ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺷﺪ ﻣﺮﺩ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺶ ﺑﻪ ﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻧﻔﺮﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻳﺎﻓﺘﻦ‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻦ ﺍﻣﺎﻡ ﺩ ّﻭﻡ ﺷﻴﻌﻴﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ّ .‬‬ ‫ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﻼ ﺩﺭ ﻋﺎﻟﻢ ﺭﻭﺡ ﻭ ﻣﮑﺎﺷﻔﻪ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ّ .‬‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﻗﺒ ً‬‫ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺗﺮﻳﻦ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﮐﻨﻮﻥ ﮐﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ ﺑﻪ ﻫﺠﺪﻩ ﺭﺳﻴﺪ ﻭ ﮐﺎﻣﻞ ﺷﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﻭ ﻣﺪﻳﻨﻪ ‪ ،‬ﺷﻬﺮ ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺍﺳﻼﻡ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺷﺮﻭﻉ‬ ‫ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺁﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺳﻔﺮ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ‬ ‫ﭼﻨﻴﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫»ﺍﻱ ﻳﺎﺭﺍﻥ ﻋﺰﻳﺰ ﻣﻦ‪ ,‬ﺷﻤﺎ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻳﺎﻡ ﺣﺎﻣﻞ ﭘﻴﺎﻡ ﺍﻟﻬﻲ ﻫﺴﺘﻴﺪ‪ .‬ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺨﺰﻥ ﺍﺳﺮﺍﺭ ﺧﻮﻳﺶ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺗﺎ ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍ ﺍﺑﻼﻍ ﻧﻤﺎﺋﻴﺪ‪ ...‬ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﻣﺒﺎﺭﮐ |ﻪ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺴﻴﺢ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﺑﻴﺎﺩ ﺁﻭﺭﻳﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ‬ ‫ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺑﻪ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺑﻔﺮﺳﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﺷﻤﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺁﺗﺸﻲ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺷﺐ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﺑﺮﻓﺮﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﺑﻠﻨﺪ ﺍﻓﺮﻭﺧﺘﻪ ﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﻧﻮﺭﺍﻧﻴﺖ ﺷﻤﺎ ﻣﻬﺘﺪﻱ‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ‪.‬ﺑﺎﻳﺪ ﻃﻬﺎﺭﺕ ﺫﺍﺕ ﻭ ﺣﺴﻦ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺷﻤﺎ ﻃﻮﺭﻱ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﻧﻴﺎ ﺑﻮﺍﺳﻄ |ﻪ‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪ |ﻩ ﺣﺴﻦ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻭ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺷﻤﺎ ﺑﺴﻮﻱ ﭘﺪﺭ ﺁﺳﻤﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﻓﻴﺾ ﺟﺎﻭﺩﺍﻧﻲ ﻭ‬ ‫ﺳﺮ ﭼﺸﻤ |ﻪ ﻓﻀﻞ ﺍﺑﺪﻱ ﺍﺳﺖ ﻣﺘ ّﻮﺟﻪ ﮔﺮﺩﻧﺪ‪ ...‬ﻳﻘﻴﻦ ﺑﺪﺍﻧﻴﺪ ﮐﻪ ﻋﻈﻤﺖ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻧﺴﺒﺖ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳّﺎﻡ ﺳﺎﺑﻖ ﺑﻲ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻠﮑﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﻴﺎﺱ ﻧﻴﺴﺖ‪ ...‬ﺷﻤﺎ ﻧﻔﻮﺳﻲ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﮐﻪ ﺍﻧﻮﺍﺭ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﻇﻬﻮﺭ ﺭﺍ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮐﺮﺩﻳﺪ‪ ...‬ﻣﻦ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺭﻭﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﺁﻣﺎﺩﻩ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍﻡ‪ ...‬ﺭﺍﺯ ﻭ ﺍﺳﺮﺍﺭ ﻳﻮﻡ ﺍﷲ ﮐﻪ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻣﮑﺸﻮﻑ ﻧﻴﺴﺖ‪ ...‬ﺍﻳﻨﮏ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ‬ ‫ﻭ ﻋﺮﺽ ﺟﻬﺎﻥ ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ ﺷﻮﻳﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻗﺪﻡ ﺛﺎﺑﺖ ﻭ ﻗﻠﺐ ﺑﻲ‪،‬ﺁﻻﻳﺶ ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻣﺪﻥ‬ ‫‪۵۳‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﺭﻭﺯ ﺧﺪﺍ ﻣ ّﻬﻴﺎ ﻭ ّ‬ ‫ﻣﺴﻄﺢ ﮐﻨﻴﺪ‪ ...‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺑﻨﺎﻡ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﻨﻴﺪ‪ ,‬ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﺗ ّﻮﮐﻞ ﻧﻤﺎﺋﻴﺪ‬ ‫ﻭ ﺑﺎﻭ ﺗ ّﻮﺟﻪ ﮐﻨﻴﺪ ﻭ ﻳﻘﻴﻦ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﻓﺘﺢ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﺧﻮﺍﻫﺪ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪«.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﮐﻪ ﻫﺠﺪﻫﻤﻴﻦ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ ﺑﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ّ‬ ‫ﮎ ﺍﺯ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻋﺎﺯﻡ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﺷﺪﻧﺪ‪ ۱.‬ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﺯ ﺑﻨﺪﺭ ﺑﻮﺷﻬﺮ‬ ‫ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﻣﺒﺎﺭ ‪،‬‬ ‫ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭ ﻋﺸﻖ ﻭ ﻣﺤﺒّﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﻣﺤﺒﻮﺏ ﻣﻦ ‪ ،‬ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﭘﺸﺖ ﻭ ﭘﻨﺎﻩ ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ‪ ۲«.‬ﺩﺭﻳﺎ ﻃﻮﻓﺎﻧﻲ ﻭ ﻧﺎﺁﺭﺍﻡ ﺑﻮﺩ ﻭ ﮐﺸﺘﻲ‬ ‫ﺑﺎ ﺷﺪﺕ ﺑﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺭﺩ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺴﺎﻓﺮﺍﻥ ﺑﻴﻤﺎﺭ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺁﺏ ﮐﺎﻓﻲ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﻲ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﺮﺱ ﻟﻴﻤﻮﻱ ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺟﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺪﺕ ﺍﻳﻦ ﺗﻮﻓﺎﻥ ﻭ ﺁﺷﻮﺏ ﺩﺭ ﺩﺭﻳﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﻧﺰﻭﻝ ﺁﻳﺎﺕ ﻣﺸﻐﻮﻝ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﻫﻢ ﮐﺎﺗﺐ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ّ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺴﺎﻓﺮﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮐﺸﺘﻲ ﺑﻮﺩ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ‪ -‬ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ -‬ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻣﺴﺎﻓﺮﺍﻥ ﮐﺸﺘﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﻧﺎﺭﺍﺣﺖ ﻭ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻦ ﻧﺎﺳﺰﺍ ﻭ ﺍﻫﺎﻧﺖ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺍﻳﻨﮑﺎﺭ‬ ‫ﺳﺒﺐ ﻋﺼﺒﺎﻧﻴﺖ ﻧﺎﺧﺪﺍﻱ ﮐﺸﺘﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺧﺪﻣ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺭﺍ ﺍﺯ‬ ‫ﮐﺸﺘﻲ ﺑﻪ ﺩﺭﻳﺎ ﺑﻴﺎﻧﺪﺍﺯﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭﺳﺎﻃﺖ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﮕﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﺧﺪﻣﻪ ﭼﻨﻴﻦ‬ ‫ﮐﺎﺭﻱ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﻧﺎﺧﺪﺍ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﻭ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺣﺮﻓﻬﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺧﻮﺩﺵ ﺻﺪﻣﻪ ﻣﻲ ﺯﻧﺪ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺒﺨﺸﻴﻢ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ّ .‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۴۴‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﺯﻣﻴﻦ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﻋﺎﺯﻡ ﺷﻬﺮ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺳﻔﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺛﺒﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ )ﺍﺷﺮﺍﻕ ﺧﺎﻭﺭﻱ ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺤﺎﺿﺮﺍﺕ ‪:(٧٢٩-٣١‬‬ ‫ﻋﺰﻳﻤﺖ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ ١۰‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ,١٨٤٤‬ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺑﻮﺷﻬﺮ ‪ ١٩‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ,١٨٤٤‬ﺣﺮﮐﺖ ﺍﺯ ﺑﻨﺪﺭ ﺑﻮﺷﻬﺮ ‪ ٢‬ﺍﮐﺘﺒﺮ‬ ‫‪ ,١٨٤٤‬ﻋﺰﻳﻤﺖ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﻣﮑﻪ ‪ ٧‬ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪ ,١٨٤٥‬ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﻣﺪﻳﻨﻪ ‪ ١٦‬ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪ ,١٨٤٥‬ﻋﺰﻳﻤﺖ ﺍﺯ ﻣﺪﻳﻨﻪ ‪ ١٢‬ﻓﻮﺭﻳﻪ‬ ‫ﺟﺪﻩ ‪ ٢٤‬ﻓﻮﺭﻳﻪ ‪ ,١٨٤٥‬ﺳﻔﺮ ﺑﺎ ﮐﺸﺘﻲ ‪ ٢٧‬ﻓﻮﺭﻳﻪ ‪ ,١٨٤٥‬ﻋﺰﻳﻤﺖ ﺑﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ ٢٤‬ﻣﺎﺭﭺ ‪.١٨٤٥‬‬ ‫‪ ,١٨٤٥‬ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ّ‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪۱۵‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۵۴‬‬ ‫ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺷﺘﺮﻱ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﮐﻌﺒﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﮐﻌﺒﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺩ ِﺭ ﮐﻌﺒﻪ‪ ,‬ﻣﻘﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﻴﻦ ﺩﺭ‬ ‫ﺣﻮﻝ ﺁﻥ ﻃﻮﺍﻑ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ‪ ,،‬ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻴﻠﻪ ﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺍﻣﺮ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﺍﺋﺮﻳﻦ ﺍﻋﻼﻥ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﺍﺋﺮﻳﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ ,‬ﺍّﻣﺎ ﻣﻌﻨﺎﻱ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭﮎ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﮑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻃﻲ ﺭﻭﺯ ﻫﺎﻱ ﺑﻌﺪ ﺧﺒﺮ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻼﻥ ﺟﺪﻳﺪ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﭘﺨﺶ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺷﺮﻳﻒ ّ‬ ‫ﻣﮑﻪ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺗﻮﻗﻴﻊ ﻣﺨﺼﻮﺻﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺗﻮﻗﻴﻊ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻓﺼﻞ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻭ ﻭﻗﺖ ﻧﺪﺍﺷﺖ‬ ‫ﺑﺒﺮﺩ‪ .‬ﺷﺮﻳﻒ ّ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌ |ﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻭﻗﺖ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻣﻮﮐﻮﻝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺍﻳﻦ ﺗﻮﻗﻴﻊ ﺭﺍ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺁﻥ ﭘﻲ ﺑﺮﺩ ﮐﻪ ﭼﻪ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻬ ّﻤﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺩﻳﮕﺮ ﺩﻳﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﻭ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ّ‬ ‫ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺷﻬﺮ ّ‬ ‫ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭﺷﺎﻥ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻣﺪﻳﻨﻪ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﻣﻘﺒﺮﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﺷﻴﺦ ﺍﺣﻤﺪ‬ ‫ﺍﺣﺴﺎﻳﻲ ‪ -‬ﺑﻨﻴﺎﻥ ﮔﺬﺍﺭ ﻓﺮﻗ |ﻪ ﺷﻴﺨﻴﻪ ﮐﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﭘﻴﺸﮕﻮﻳﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ ۲.‬ﻭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺩﺭ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﺍﺋﻤ |ﻪ ﺍﻃﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﭘﻴﺶ ﺧﻮﻫﺪ ﺁﻣﺪ ﺩﺭ ﻫﺮﺍﺱ‬ ‫ﻭ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﻭ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﭘﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻧﻬﺎﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺪﻭﺩ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﻭﺍﻧﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪:‬‬‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ّ‬ ‫»ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻣﺼﺎﺣﺒﺖ ﻣﻦ ﻭ ﺗﻮ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺭﺳﻴﺪﻩ‪ .‬ﺳﺎﻋﺖ ﺟﺪﺍﻳﻲ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﻳﮕﺮ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺩﻧﻴﺎ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻧﺨﻮﺍﻫﻴﻢ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﺣﺖ ﻗﺮﺏ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀ ﺑﺎﺯ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﻬﻢ ﺧﻮﺍﻫﻴﻢ ﺭﺳﻴﺪ‪«.‬‬

‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪.٦٩-٧١ «The Bab» ،‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪.٢‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ‪.٩٩‬‬ ‫‪۵۵‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﻗﺪﻭﺱ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺩﺍﻳﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﻓﺖ ﻭ ﭘﻴﻐﺎﻡ‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺩﺍﻳﻲ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﺰﺭﮒ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺯﻭﺩﻱ ﻏﻠﻐﻠﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﺎﻥ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﺟﺪﻳﺪﻱ ﻇﻬﻮﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﻮﺷﻬﺮ ﮔﺴﻴﻞ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺭﻓﺘﺎﺭﻣﺤﺒﺖ‪،‬ﺁﻣﻴﺰ ﺍﻳﻦ ﻗﺪﺭ ﺩﺭ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﻫﻤ |ﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻼﻣﺖ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ّﻃﻲ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺑﺎ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺮﺁﻥ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ‬ ‫ﻓﺮﺍﺷﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺍﻣﺮ ﮐﺮﺩ ﺳﻴﻠﻲ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺑﺰﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺣﺮﮐﺖ ﻋ ّﻤﺎﻣ |ﻪ ﺳﺒﺰ ﺭﻧﮓ ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥ ﺍﺻﻞ ﻭ ﻧﺴﺐ ﺷﺮﻳﻒ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ‬ ‫ﺳﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮ ﺗﺮﺍﺏ ﮐﻪ ﻋﺎﻗﺪ ﻋﻘﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺑﻮﺩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺷﺮﻣﻨﺪﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻋ ّﻤﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻧﻬﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﭘﺮﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺁﻳﺎ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻭﺍﺳﻄ |ﻪ ﺑﻴﻦ ﺍﻣﺎﻡ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺍﺳﺖ ؟ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﺍﻳﻨﻄﻮﺭ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﮐﻪ ﺭﺍﺿﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺭﻭﺯﻱ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﺭﺳﻤﴼ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﻭﮐﻴﻞ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻭﮐﺎﻟﺖ ﺩﺍﻳﻲ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻋﻼﻥ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ‬ ‫ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻮﺍﺯ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻧﻤﺎﺯ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻭﺣﺪﺍﻧﻴﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻭ ﻣﻘﺎﻡ ﻣ ّﻘﺪﺱ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﻭ ﺍﻣﺎﻡ ﻋﻠﻲ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ »ﻭﺍﺳﻄ |ﻪ ﻓﻀﻞ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﻗﺮﻭﻥ ﻭ ﺍﻋﺼﺎﺭ«‪ ۲‬ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﻳﻦ ﺣﺪﻳﺚ ﻗﺮﺁﻧﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ »ﻳﻮﻡ ﻇﻬﻮﺭ‬

‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ »‪.٨٩ «The Bab‬‬ ‫‪ A Traveller’s Narrative (۲‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺍﻱ‪.‬ﺟﻲ‪ .‬ﺑﺮﺍﻭﻥ )ﮐﻤﺒﺮﻳﺞ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ؛ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ‬ ‫ﮐﻤﺒﺮﻳﺞ ‪(١٨٩١،‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۵۶‬‬ ‫ﻗﺎﺋﻢ ﻳﻮﻡ ﺭﺳﺘﺎﺧﻴﺰ«‪ ۱‬ﺍﺳﺖ ﺑﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍﺯ ﻣﻨﺒﺮ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺣﺎﺿﺮ‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺗﺎ ﻧﻤﺎﺯ ﺟﻤﻌﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎ ﺁﻭﺭﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﺁﻧﮑﻪ ﻣﺒﺎﺩﺍ ﺻﺪﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺮﺳﺪ ﺍﺯ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﺑﻪ ﺯﻭﺩﻱ ﺑﺮﺧﻲ ﺩﺭﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻭﺍﺳﻄ |ﻪ ﺑﻴﻦ ﺍﻣﺎﻡ ﻏﺎﺋﺐ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻴﺴﺖ ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ‬ ‫ﺍﻭ ﺧﻮﺩ ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺼﻔﻴﻪ ﻭ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﻱ ﺩﻳﻦ ﺍﺳﻼﻡ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺍﻭ ﺁﻥ ﮐﺴﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﻗﺮﻧﻬﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﻧﻈﺎﺭ ﻧﺎﭘﺪﻳﺪ ﺷﺪﻩ‪ ,‬ﻧﺒﻮﺩ ‪ -‬ﺍﻭ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭﮐﻠّﻲ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﺑﻌﺪﻱ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﮔﺸﻮﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺯﻣﻴﻨﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻈﻬﺮ ﮐﻠّﻲ ﻇﻬﻮﺭ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺳﺎﺯﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻔﻆ‬ ‫ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺑﻼﻳﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﻴﺶ ﺭﻭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺍﻣﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﻳﺞ ﻭ ﺁﺭﺍﻣﻲ‬ ‫ﻇﺎﻫﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺳﺎﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺑﺎﻻ ﻣﻘﺎﻡ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺣﺮﻓﻬﺎﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻪ ﺧﺸﻢ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻓﺘﻮﺍﻳﻲ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺏ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮ ﺗﺮﺍﺏ ﮐﻪ ﺍﻓﻀﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺷﻬﺮ ﺑﻮﺩ ﺁﻥ ﻓﺘﻮﻱ ﺭﺍ ﺍﻣﻀﺎﺀ ﻧﮑﺮﺩ ﻧﻘﺸ |ﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻋﻤﻠﻲ ﻧﺸﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﺩﺭ‪ ,‬ﻫﻤﺴﺮ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺻﺪﺍﻱ ﺟﺎﺭﭼﻲ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﻣﻲ ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺧﻴﻠﻲ‬ ‫ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪﴽ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺣﺮﻓﻬﺎﻱ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺧﻴﻠﻲ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺎﺩﻣﺎﻧﻲ ﺑﻲ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺩﺭ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻋﺎﺋﻠ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﺴﺮ ﺑﺒﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ّ‬ ‫ﭘﻴﺎﻡ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺑﻼﻍ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺗﻌﺪﺍﺩﺷﺎﻥ ﺭﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻓﺰﻭﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ ﺩﺭ ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺁﮔﺎﻫﻲ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺷﻮﺭ ﻭ ﺷﻮﻗﻲ ﺩﺭ‬ ‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ »‪ .٩٨ ، «The Bab‬ﺑﻴﻦ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺍﻧﺪﮐﻲ‬ ‫ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻣﺄﺧﺬ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ ، A Traveller’s Narrative (۲‬ﺝ ‪.٢‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪ .٩٩«The Bab» ،‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺑﺎﺯﮔﻮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﺍﻳﻦ ﺍﺗﻔﺎﻕ‬ ‫ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺣﻀﻮﺭ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺑﻪ ﻭﻗﻮﻉ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﻋﻠﺖ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﺑﻮﺩ )ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪»،‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ« ‪.(١٩-٢٠‬‬ ‫ﻱ »ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ« ‪.٢٠-٢١‬‬‫‪ (۴‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯ ‪،‬‬ ‫‪۵۷‬‬ ‫‪ ۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬

‫ﻣﺮﺩﻡ ﭘﺪﻳﺪ ﺁﻭﺭﺩﻩ‪ ,‬ﺭﻭﺡ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻣﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻼﻫﺎ‪ ,‬ﻣﺠﺘﻬﺪﻳﻦ ﻭ ّ‬ ‫ﺣﮑﺎﻡ ﺍﺯ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺍﺧﺒﺎﺭ ﺷﻮﺭﺍﻧﮕﻴﺰ ‪ ,،‬ﺍﺯ ﺷﺮﺡ ﻣﻌﺠﺰﺍﺕ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﻭ ﺷﻴﻮ |ﻩ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﮐﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺟﻠﺐ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺁﺷﻔﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﻳﺮﻱ ﻧﮕﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﺯﻣﺰﻣﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮﻫﺎﻱ ﺗﺎﺯﻩ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﺸﻮﺭﻱ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫‪۳‬‬

‫ﻭﺣﻴﺪ‬

‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ ‪ ,،‬ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ ,‬ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺟﻼﻝ ﻭ ﺷﮑﻮﻫﺶ ﺭﻭﻱ ﮐﻒ ﻣﺮﻣﺮﻳﻦ ﻗﺼﺮﺵ ﻗﺪﻡ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﮔﺰﺍﺭﺷﻬﺎﻱ ﺿﺪ ﻭ ﻧﻘﻴﺾ ﮐﺘﺒﻲ ﻭ ﺷﻔﺎﻫﻲ ﺣﮑﻤﺮﺍﻧﺎﻥ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺗﺤﻴّﺮ ّ‬ ‫ﻭﺗﻔﮑﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺳﻴﺪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﺪﻋﻲ ﻭﺻﻮﻝ ﻭﺣﻲ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ؟ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﮐﻴﺴﺖ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﭘﻴﺮﻭ ﺍﻭ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ‪،‬؛ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﻨﺪ ﻣﺠﻨﻮﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺧﻮﺭﺷﻴﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺳﺘﺪ! ﺍﮔﺮ ﺟﻨﻮﻥ ﺩﺍﺭﺩ ﭼﺮﺍ ﺑﻌﻀﻲ ﻋﻠﻤﺎﺀ ‪ ,،‬ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻭ ﻧﺠﺒﺎﺀ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ‬ ‫ﺍﺯ ﺭﻋﺎﻳﺎﻱ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺍﺯ ﻫﺮ ﻗﺸﺮ ﻭ ﻃﺒﻘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﭘﻴﺮﻭ ﺍﻭ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﮐﺸﻮﺭ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻀﻄﺮﺏ ﻭ‬ ‫ﻣﺘﻼﻃﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ؟ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺻﻮﻓﻲ ﻣﺴﻠﮏ ﻭ ﺑﻪ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺗﻮﺟ ّﻬﻲ ﺧﺎﺹ ﺩﺍﺷﺖ‪ ۱.‬ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺪﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻟﺤﻈﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩ ‪،‬ﻭ‬ ‫ﺍﺯ ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺑﻪ ﺩﺭﺧﺘﻬﺎﻱ ﺳﺮ ﺑﻪ ﻓﻠﮏ ﮐﺸﻴﺪ |ﻩ ﺑﺎﻍ ﻗﺼﺮ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣﮑﺜﻲ ﮐﺮﺩ ‪ ,،‬ﺑﻪ ﺁﺳﻤﺎﻥ‬ ‫ﻧﮕﺎﻩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﭼﻨﺪﻣﻴﻦ ﺑﺎﺭ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﭘﺮﺳﻴﺪ‪ :‬ﺁﻳﺎ ﺍﻳﻦ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺩﺍﺭﺩ؟‬ ‫ﻣﺮﺑﻲ ﻭ ﻣﺮﺷﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪﺷﺎﻩ‪ ,۲‬ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺫﻫﻦ ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ‪ ,،‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﺁﺧﺮﻳﻦ ﮔﺰﺍﺭﺷﻬﺎﻱ ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺍ ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﻭ ﺍﺧﺘﻼﻝ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻣﻮﺭ ﺍﻳﺎﻟﺘﻲ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻫﻢ ﺳﺆﺍﻝ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﺍﻋﺘﻨﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺩﺍﺭﺩ ﻳﺎ ﻧﻪ ﻧﺪﺍﺷﺖ! ﺍﻭ ﻣﻲ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﺪﺍﻧﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺷﻮﺭ ﻭ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺳﺮﮐﻮﺏ ﮐﻨﺪ؟ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﺎ ّﺩﻱ‬ ‫ﻭ ﺍﻏﺮﺍﺽ ﺷﺨﺼﻲ ﺧﻮﺩ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﮐﻨﺪ ﻭ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺫﻫﻦ ﺷﺎﻩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﻭﺭ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ‪ ,‬ﺝ ‪٨٧، ,٢‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﺗﺮﻱ‪ ، ١٨٩ ,‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ‪ .٥٦‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﻃﺮﻳﻘﺖ ﺷﺎﻩ ﻧﻌﻤﺖ ﺍﻟﻠﻬﻲ ﺑﻮﺩ )ﺍﻣﺎﻧﺖ ‪ ، ,٤٥٦‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪(١٠‬‬ ‫‪۵۹‬‬ ‫‪ ۳‬ﻭﺣﻴﺪ‬

‫ﮐﻨﺪ؟‬ ‫ﺷﺎﻩ ﻣﺸﺘﺎﻕ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺪﺍﻧﺪ‪ .‬ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺗﺮﺳﻴﺪ ﺷﺎﻩ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﻫﻤﻪ ﺗﺤﺖ‬ ‫ﻧﻔﻮﺫ ﻭ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﮐﻼﻡ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ‪ - ۱‬ﺑﺎﺏ ‪ -‬ﻗﺮﺍﺭ ﮔﻴﺮﺩ‪ .۲‬ﺍّﻣﺎ ﺷﺎﻩ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﺴﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺭﺍ ﮔﺰﺍﺭﺵ‬ ‫ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﻓﺮﺩﻱ ﻻﺯﻡ ﺑﻮﺩ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ ‪ ,،‬ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﻭ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ‪ .‬ﻓﺮﺩﻱ‬ ‫ﺣﻘﻴﻘﺖ‪،‬ﺟﻮ ﻭ ﺭﺍﺳﺘﮕﻮ ﮐﻪ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺭﺍ ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﺣﺎﺋﺰ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺑﻮﺩ‪ :‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ‪.‬‬ ‫ﻧﺴﺐ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺍﻣﺎﻡ ﻫﻔﺘﻢ ﺑﻪ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺍﻭ ﻓﻀﻼ ﻭ ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣ ّﻬﻢ‪،‬ﺗﺮ ﻭ‬ ‫ﻧﺰﺩﻳﮏ‪،‬ﺗﺮ ﭘﺪﺭﺵ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﮐﺸﻔﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻨﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻭ ﺷﺮﻉ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﻧﻈﺮﻳﺎﺕ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺗﺴﻠّﻄﻲ ﺷﮕﺮﻑ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﻭ ﻧﻴﺰ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺳﺎﻋﺎﺕ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﺩﻋﻴﻪ ﻭ ﺁﻳﺎﺕ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﺮ‬ ‫ﭼﻪ ﺑﺰﺭﮒ‪،‬ﺗﺮ ﺷﺪ ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺗﺼ ّﻮﻑ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﻧﮑﺘ |ﻪ ﻣ ّﻬﻢ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﭘﺪﺭ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﻧﻈﺮﻳﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﮐﺮﺩﻥ ﺳﻠﺴﻠ |ﻪ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﮐﻤﮏ‬ ‫ﻼ ﻃﺎﻳﻔﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺗﺮﮎ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﻪ ﻓﺎﺭﺱ‪ ۳.‬ﭘﺲ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ‬ ‫ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﻗﺎﺟﺎﺭﻫﺎ ﺍﺻ ً‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ۴.‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻟﻴﺎﻗﺖ ﻓﺎﺿﻠﻲ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﻋﺎﻟﻤﻲ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻭ ﺷﺨﺼﻴﺘﻲ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺻﺪﺍﻗﺖ‬ ‫ﻭ ﺍﻣﺎﻧﺖ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺯﺑﺎﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻣﺤﺘﺮﻡ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﮐﺸﻮﺭ‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺸﻤﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﺖ ﺍﺳﺐ ﻭ ﻫﺰﻳﻨ |ﻪ ﺳﻔﺮ‬ ‫ﺷﺎﻩ ﺩﺭ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﺮﮐ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﺁﻭﺍﺭﻩ ‪ ,،‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‪، ,‬ﮐﻮﺍﮐﺐ ﺍﻟﺪﺭﻳّﻪ‪ ,‬ﺝ ‪٥٢ ، ,١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﺗﺮﻱ‪ ، ,١٨٩ ، ,‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ‪٥٦‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪ ، The Bábís of Nayríz: History and Documents ,‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ :‬ﻗﺮﻥ ﺍ ّﻭﻝ ‪ ,،‬ﺿﻤﻴﻤ |ﻪ ‪٢‬‬ ‫»ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ«‪، ٣٣ ,‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪٦‬‬ ‫‪١-٣ (۴‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۶۰‬‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺷﻤﺸﻴﺮﻱ ﮔﺮﺍﻧﺒﻬﺎ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺍﮔﺮ ﺍﻳﻦ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﺭﺍ ﺑﺎﻃﻞ ﻳﺎﻓﺖ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺪﻋﻲ ﺩﺭﻭﻏﻴﻦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪ ۱.‬ﺩﺭ ﺑﻬﺎﺭ ‪ ١٨٤٦‬ﻡ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭ ﻳﺰﺩ ‪ ,،‬ﺩﺍﺭﺍﺏ ﻭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻨﺰﻝ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﻴﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﻭ ﻧﻔﻮﺫ ﮐﻼﻡ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﻫﻤﺴﺮ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺵ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﻳﺰﺩ‪ ۲‬ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﻭﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﻮﻗﻔﻲ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺩﺭ ﻳﺰﺩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻴﻬﻤﺎﻥ ﺣﺴﻴﻦ ﺧﺎﻥ ﺁﺟﻮﺩﺍﻥ‪،‬ﺑﺎﺷﻲ ﻭﺍﻟﻲ ﻓﺎﺭﺱ ‪ -‬ﺍﺯ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ‬ ‫ﺳﺮﺳﺨﺖ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ‪ -‬ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﺟﻮﺍﻥ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺍﻭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻭ ﻋﺪﺍﻭﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﻧﺸﺎﻥ‬ ‫ﺩﺍﺩﻥ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﺤﺘﺎﻁ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻪ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻗﺪﻳﻢ ﺧﻮﺩ‪ ۳‬ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﻧﻈﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺪﺍﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺧﺼﻮﺻﻴﺎﺕ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﭙﺮﺳﺪ‪ .‬ﺩﻭﺳﺘﺶ ﺑﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩ ﻣﺒﺎﺩﺍ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺣﺮﻓﻲ ﺑﮕﻮﻳﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﮔﻔﺘ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﭘﺸﻴﻤﺎﻥ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺧﺼﻮﻣﺘﻲ ﮐﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻓﺎﺭﺱ ﮔﻔﺘﮕﻮ‬ ‫ﺑﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺩﺍﻳﻲ ﺍﻭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﻓﺖ‬ ‫ﻭ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻣﺠﺎﻭﺭ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻓﺎﻣﻴﻠﺶ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺗﻌﻠﻖ ﺩﺍﺷﺖ ﻭﺻﻞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺍﺯ ﻓﺎﺿﻞ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﺩﺭﮐﻲ ﻋﻤﻴﻖ ﺍﺯ ﺗﻔﺎﺳﻴﺮ ﻭ‬ ‫ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺮﺁﻧﻲ ﻭ ﺑ ‪،‬ﺎ ﺍ ّﻃﻼﻉ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﺯ ﮐﺘﺐ ﻣﻘﺪﺳ |ﻪ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺳﺎﺑﻖ ‪ ,،‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ‬ ‫ﺣﺪﻳﺚ ﻭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺣﻔﻆ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺑﺎ ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺗﻲ ﻭﺳﻴﻊ ﺍﺯ ﺍﻟﻬﻴﺎﺕ ﻭ ﺷﺮﻳﻌﺖ ‪ ,،‬ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﻧﺠﻮﻡ ‪,،‬‬ ‫ﺖ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻧﺴﺎﻟﻲ ﺭﻭﺑﺮﻭﻱ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﻣﺘّﻘﻲ ﻭ ﭘﺮﻫﻴﺰﮐﺎ ‪،‬ﺭ‬ ‫ﺑﺎ ﺁﻥ ﻏﺮﻭﺭ ﻭ ﻋﻈﻤﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺍﺷ ‪،‬‬ ‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ‪١٣ ,‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻣﻄﺎﻟﻊﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ (، ٤٩٧‬ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﻳﺰﺩ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻫﻤﺴﺮ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺴﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ )»ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﺳﻴّﺪ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ‪«،‬‬ ‫‪ (١٧‬ﺍﻇﻬﺎﺭ ﻣﻲﺩﺍﺭﺩ ﮐ ‪،‬ﻪ »ﺍﺯ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﺍﺳﺖ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻳﺰﺩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﭼﻬﺎﺭ ﻓﺮﺯﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﻳﮏ ﺩﺧﺘﺮ ﻭ ﺳﻪ ﭘﺴﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺩﻭﻣﻴﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺻﺎﺣﺐ ﻳﮏ ﭘﺴﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﻋﻈﻴﻢ ﺑﻮﺩ )ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪(١٢٣‬‬ ‫ﻼ ﺷﻴﺦ ﻋﻠﻲ ّ‬ ‫‪ (۳‬ﻧﺎﻡ ﺩﻭﺳﺖ ﺳﻴّﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻣ ّ‬ ‫‪ (۴‬ﮐﺸﻒ ﺍﻟﻐﻄﺎﺀ ‪٧٧-٨٧،‬‬ ‫‪۶۱‬‬ ‫‪ ۳‬ﻭﺣﻴﺪ‬

‫ﻓﺎﻗﺪ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻓﻀﻞ ﻭﻣﺮﺗﺒﺘﻲ ﻧﺸﺴﺖ‪ ۱‬ﻭ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﻳﮏ ﺳﺎﻋﺖ ﺩﺭﻣﻮﺭﺩ ﻭﺟﻮﻩ ﻣﺒﻬﻢ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺕ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﭘﺮﺳﻴﺪ ﻭ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﮔﻮﺵ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺳﺆﺍﻻﺕ ﺭﺍ ﻧﻮﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻫﺮﻳﮏ‬ ‫ﭘﺎﺳﺨﻲ ﮐﻮﺗﺎ ‪،‬ﻩ ﺍّﻣﺎ ﻗﺎﻧﻊ‪،‬ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺑﺪﻳﻊ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﻧﻈﻴﺮ ﺑﻮﺩﻥ ﺟﻮﺍﺑﻬﺎ ﺁﻥ ﻓﻘﻴﻪ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ ﺭﺍ‬ ‫ﺳﺨﺖ ﺗﮑﺎﻥ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺧﺠﻠﺖ ﻭ ﺷﺮﻣﺴﺎﺭﻱ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﻭﺟﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻭﻗﺖ ﺭﻓﺘﻦ‬ ‫ﻓﻘﻂ ﮔﻔﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﻃﺮﺡ ﺑﻘﻴ |ﻪ ﺳﺆﺍﻻﺕ ﺑﺎﺯ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺩﻭﺳﺖ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺍﺵ ﺑﺎﺯ ﻫﻢ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ‪» :‬ﻣﺒﺎﺩﺍ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻣﻘﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﻳﺎ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ |ﻩ ﺷﺎﻩ ﻫﺴﺘﻲ ﻣﻐﺮﻭﺭ‬ ‫ﺷﻮﻱ! ﻣﺒﺎﺩﺍ ﺑﺮﺧﻼﻑ ﺍﺩﺏ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺳﺨﻨﻲ ﺑﮕﻮﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﻭﺩﻱ ﭘﺸﻴﻤﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﻲ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺷﺪ‪«.‬‬ ‫ﺪ ﺑﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺩ ّﻭﻡ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺷﮏ ﻭ ﺗﺮﺩﻳﺪ‪،‬ﻫ ‪،‬ﺎ ﺩﺭ ﺑﻴﻢ ﻭ ﺍﻣﻴ ‪،‬‬ ‫ﺖ ﻭﺍﺭﺩ ﺍﺗﺎﻕ ﺷﺪ ﻭﻧﺸﺴﺖ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭼﺎﻱ‬ ‫ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﻧﻔﻮﺫ ﮐﻼﻡ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺩﺍﺷ ‪،‬‬ ‫ﻭ ﺍﻧﮕﻮﺭ ﺗﻌﺎﺭﻑ ﮐﺮﺩ‪ ۳.‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻪ ﭼﻬﺮ |ﻩ ﺁﻥ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﻧﮕﺮﻳﺴﺖ! ﺣﻴﺮﺕ ﻭ‬ ‫ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﻭﺟﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﻓﺮ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻫﻤ |ﻪ ﺳﺆﺍﻟﻬﺎ ﻭ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻫﺎ ﺍﺯ ﺫﻫﻨﺶ ﭘﺎﮎ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭼﺎﻱ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﺷﻴﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﻣﻲ ﮔﺸﺖ‪ ,‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﭼﻨﺪ ﺳﺆﺍﻝ ﮐﻮﺗﺎﻩ‬ ‫ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﺭﺑﻂ ﻃﺮﺡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﭘﺎﺳﺦ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﮔﻔﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻧﮕﻮﺭ ﺗﻌﺎﺭﻑ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﻳﮏ ﻳﮏ ﺳﺆﺍﻻﺗﻲ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻳﺎ ﮔﺎﻩ ﺩﺭ ﺫﻫﻦ ﺍﻭ‬ ‫ﺕ ﻓﻘﻂ ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺟﺮﻗﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻣﺎﺕ ﻭ ﻣﺒﻬﻮ ‪،‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﭘﺮﻳﺸﺎﻥ‪،‬ﺗﺮ ﻭ ﻣﻀﻄﺮﺏ‪،‬ﺗﺮ ﺍﺯ ﺩﻳﺮﻭ ‪،‬ﺯ ﺣﻴﺮﺕ ﺯﺩﻩ ﻣﺮﺧﺺ ﺷﺪ‪ .‬ﻧﺰﺩ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺶ‬ ‫ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺑﻌﺪﻱ ﺩﻭﺳﺘﺶ ﺑﺎ ﻟﺤﻦ ﺳﺮﺯﻧﺶ ﺁﻣﻴﺰﻱ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺍﻱ ﮐﺎﺵ ﻫﺮﮔﺰ‬ ‫ﻗﺪﻡ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﮑﺎﺗﺐ ﻭ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻧﮕﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻳﻢ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻐﺮﻭﺭ ﻭ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻼ ﻣﻀﻄﺮﺏ ﻭ ﺑﻼﺗﮑﻠﻴﻒ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﻌﻨﻮﻱ ﮐﻮﺭ ﺷﻮﻳﻢ‪ ۴«...‬ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺳ ّﻮﻡ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻗﺮﺍﺭﻱ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺍﮔﺮ‬ ‫ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺳﻮﺭ |ﻩ ﮐﻮﺛﺮ ﺭﺍ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺑﺨﻮﺍﻫﻢ ‪ ،‬ﺑﻴﺎﻥ ﮐﻨﺪ ﻣﺴﻠّﻢ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺍﻃﺎﻋﺘﺶ ﮔﺮﺩﻥ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻬﻢ‪«.‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ ‪ ٤٦٥ ، ,٣‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ ‪٤٣ ، ١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٢٤‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٤٦٦ ، ,٣ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٢٤-١٢٥‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۶۲‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﻭﻗﺘﻲ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺍﺭﺩ ﺍﺗﺎﻕ ﺷﺪ ﻧﮕﺎﻫﺶ ﺑﺎ ﻧﮕﺎﻩ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺗﻼﻗﻲ ﮐﺮﺩﻩ‪,‬‬ ‫ﺟﺴﻢ ﻭ ﺫﻫﻦ ﻭ ﺭﻭﺣﺶ ﺑﻪ ﻟﺮﺯﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ ‪ .،‬ﺍﻭ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺎ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ‪ ,،‬ﺩﺭﺑﺎﺭﻳﺎﻥ ﻭ ﺷﺎﻩ ﺭﻓﺖ‬ ‫ﻭ ﺁﻣﺪ ﺩﺍﺷﺖ‪ ,‬ﻭﻟﻲ ﻫﺮﮔﺰ ﭼﻨﻴﻦ ﻫﺮﺍﺳﻲ ﺭﺍ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﻌﻠﻮﻣﺎﺕ‬ ‫ﻭﺳﻴﻌﺶ‪ ,‬ﮐﻪ ﻃﻲ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺴﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﻣﻀﻄﺮﺏ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺑﻄﻮﺭﯼ ﮐﻪ ﺣﺘّﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﮐﻠﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻴﻨﺪﻳﺸﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪» :‬ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﺍﮔﺮ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺳﻮﺭ |ﻩ ﮐﻮﺛﺮ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮ ﺑﻨﻮﻳﺴﻢ ﺁﻳﺎ ﻗﺒﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻲ ﮐﻪ ﮐﻼﻡ ﻣﻦ‬ ‫ﺳﺤﺮ ﻧﻴﺴﺖ ﻭ ﺍﺯ ﻣﻨﺒﻊ ﻭﺣﻲ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ؟«‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﮔﺮﻳ |ﻪ ﺷﺪﻳﺪﻱ ﺑﻴﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺁﻥ‬ ‫ﻓﻘﻂ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪:‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻟﻨﮑﻮﻧﻦ ﻣﻦ ﺍﻟﺨﺎﺳﺮﻳﻦ«‬ ‫ّ‬ ‫»ﺭﺑّﻨﺎ ﻇﻠﻤﻨﺎ ﺃﻧﻔﺴﻨﺎ ﻭ ﺇﻥ ﻟﻢ ﺗﻐﻔﺮ ﻟﻨﺎ ﻭ ﺗﺮﺣﻤﻨﺎ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ ﺩﺍﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﻗﻠﻤﺪﺍﻥ ﻭ ﮐﺎﻏﺬ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﻣﮑﺚ ﺑﻪ ﻧﺰﻭﻝ ﺁﻳﺎﺕ‬ ‫ﺩﺭ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺳﻮﺭ |ﻩ ﮐﻮﺛﺮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻧﺰﻭﻝ ﺁﻳﺎﺕ ﺑﺎ ﻟﺤﻨﻲ ﻣﻠﮑﻮﺗﻲ ﺁﻳﺎﺕ ﺭﺍ‬ ‫ﺗﺮﻧﻢ ﻣﻲ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﮐﺎﺭ ﺑﺎ ﻫﻢ ﭼﺎﻱ ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﺪ‪ ,‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ّ‬ ‫ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﺁﻥ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺭﺍ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ‬ ‫ﺗﻌﺠﺐ ﺗﻔﺎﺳﻴﺮﻱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﻠﻮﺕ ﺑﻪ‬ ‫ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺭﺍﺯ ﻭ ﻧﻴﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﺑﻪ ﺫﻫﻨﺶ ﻣﻲ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻬﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮔﻼﺏ ﭘﺎﺷﻴﺪﻧﺪ‪ ۳.‬ﺳﭙﺲ ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺭﺳﺎﻟﺘﺸﺎﻥ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺳﺎﺯﻧﺪ ‪ ,،‬ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﻗﺒﻞ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﻭﺭ ﺟﺪﻳﺪﻱ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﺣﻠﻘ |ﻪ ﻇﻬﻮﺭﺍﺕ ﺍﻟﻬﻲ ﺁﻏﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﺎﻳﺪ‪:‬‬ ‫ﺍﻟﺤﺒّﺔ ﻭ ﺑﺮﺃ ﺍﻟﻨّﺴﻤﺔ ﻟﻮ ﺃﻳﻘﻨﺖ ﺑﺄﻧﮏ ﻳﻮﻡ ﻇﻬﻮﺭﻩ ﻻ ﺗﺆﻣﻦ ﺑﻪ ﻷﺭﻓﻌﺖ‬ ‫»ﻓﻮ ﺍﻟّﺬﻱ ﻓﻠﻖ َ‬ ‫ﻗﺮﺓ ﻋﻴﻨﺎﻱ‬ ‫ﺃﻥ ﺍﺣﺪﴽ ﻣﻦ ﺍﻟﻨّﺼﺎﺭﻱ ﻳﺆﻣﻦ ﺑﻪ ﻟﺠﻌﻠﺘﻪ ّ‬ ‫ﻋﻨﮏ ﺣﮑﻢ ﺍﻹﻳﻤﺎﻥ‪ ...‬ﻭ ﻟﻮ ﻋﻠﻤﺖ ّ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻭ ﺍﺣﮑﻤﺖ ﻋﻠﻴﻪ ﻓﻲ ﺫﻟﮏ ّ‬ ‫ﺍﻟﻈﻬﻮﺭ ﺑﺎﻹﻳﻤﺎﻥ ﻣﻦ ﺩﻭﻥ ﺃﻥ ﺍﺷﻬﺪ ﻋﻠﻴﻪ ﻣﻦ ﺷﻲﺀ‪«.‬‬

‫‪ (۱‬ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﻴﺪ‪ ، ,‬ﺳﻮﺭ |ﻩ ﺍﻋﺮﺍﻑ‪ ,‬ﺁﻳ |ﻪ ‪ ، ,۲۳‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٢٥‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ‪٢٣٤ ,‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ‪١٢٥-١٢٦ ,‬‬ ‫‪ (۴‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪١٠٠ ، The Dispensation of Bahá’u’lláh،‬‬ ‫‪۶۳‬‬ ‫‪ ۳‬ﻭﺣﻴﺪ‬

‫ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺭﺍ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﺎ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﮐﺎﺗﺐ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻨﺴﺎﺥ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﺳﻮﺭ |ﻩ ﮐﻮﺛﺮ ﻭ ﺗﻄﺒﻴﻖ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﺑﺎ ﻣﺂﺧﺬ‬ ‫ﻼ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺪﻳﻊ ‪ -‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻘﺎﻥ‬ ‫ﻣﻌﺘﺒﺮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺫﻫﻦ ‪ ,،‬ﻗﻠﺐ ﻭ ﺭﻭﺣﺶ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺘّﻲ ﻧﺎﻣﺶ ﻫﻢ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﻣﺤﻘﻖ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﺳﻼﻡ ﻭ ﺷﺎﻫﺪ ﻇﻬﻮﺭ ﻳﻮﻡ ﺟﺪﻳﺪ ‪ -‬ﻳﻮﻡ ﺍﷲ ‪ -‬ﻧﺎﻡ‬ ‫ّ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺪ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﻱ »ﻳﮕﺎﻧﻪ«‪.‬‬ ‫ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺍﻋﻄﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ :‬ﻭﺣﻴ ‪،‬‬ ‫‪۴‬‬

‫ﺟﺪﺍﻳﻲ‬

‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ ﻧﺎﻣ |ﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﺧﻮﺍﻧﺪ! ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﭘﺲ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻫﻢ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺍﻭ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺟﺎﺩﻭﻱ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﺖ ﺍﮔﺮ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ ﻭ ﻣﺤ ّﻘﻘﻲ ﭼﻮﻥ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ ‪،‬ﻩ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳ ‪،‬‬ ‫ﭘﺲ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺣﻘﻴﻘﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ!« ﻭ ﺑﻪ ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ‬ ‫ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺑﻪ ﻣﻦ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺩﺭ ﻣﺴﻠﮏ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺁﻣﺪﻩ‬ ‫ﻭ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻩ ﺍﮔﺮ ﺍﻳﻦ ﻃﻮﺭ ﺑﺎﺷﺪ ﺍﻣﺮ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺧﺎﻟﻲ ﺍﺯ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺨﺼﴼ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﺩﻋﺎﻱ ﺍﻭ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﮐﻨﻴﻢ‪ «.‬ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺎﻣ |ﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ﺷﺨﺼﴼ ﻧﻮﺷﺖ‪» :‬ﺭﺗﺒ |ﻪ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻋﺎﻟﻲ ﻭ ﺩﺭﺟﻪ ﺍﻭ ﻣﺘﻌﺎﻟﻲ ﺍﺳﺖ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻧﺒﻮﺕ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﻋﻠﻢ‬ ‫ﻭ ﮐﻤﺎﻝ ﻭ ﻓﻀﻞ ﻭ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﮐﺎﻣﻠﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﻋﻴﺖ ﺭﺍ ﺳﺰﺍﻭﺍﺭ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺟﻠﻴﻞ ﺳﺨﻨﻲ ﺑﮕﻮﻳﻨﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮﺧﻼﻑ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻤﻠﮑﺖ‬ ‫ﺳﺨﻨﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﺒﻲ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﺫﻟّﺖ ﻭ ﺣﻘﺎﺭﺕ ﺩﻳﻦ ﻣﺒﻴﻦ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻌﺘﻘﺪ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪«.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺎ ﺷﺎﻩ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﻣﻌﺎﺷﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﺁﺷﻨﺎﻳﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺣﮑﻤﺮﺍﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺴﻴﻦ ﺧﺎﻥ ﺁﺟﻮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺷﻲ‬ ‫ﺖ ﭘﺲ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭼﻴﺰﻱ ﻧﮕﻔﺖ ﺍﻣﺎ ﻃﻲ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪﺷﺎﻩ‬ ‫ﺣﻖ ﻧﻴﺴ ‪،‬‬ ‫ﻻﻳﻖ ﺍﺳﺘﻤﺎﻉ ﮐﻼﻡ ّ‬ ‫ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻭ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺒﻮﻝ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺒﻮﻝ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﺩﻋﻮﺕ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺧﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ‬ ‫‪۶۵‬‬ ‫‪ ۴‬ﺟﺪﺍﻳﻲ‬

‫ﻧﺎﻣﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺶ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺷﺎﻩ ﺑﺮﺳﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ‬ ‫ﭘﻲ ﺑﺮﺩ‪ ۱‬ﻭﺍﺯ ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﻴﻦ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮﻱ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ‪ ,‬ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺷﺎﻩ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﻣﺆﻣﻦ ﺷﻮﻧﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﻫﺮﺍﺱ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻄﻮﺭ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻭ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺩﺍﺷﺖ ﻭﻃﻲ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎﺀ‬ ‫ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺁﻥ ﻫﻢ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﮐﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺒﺎﺭﮐ |ﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺿﻤﻴﻤﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ ۳.‬ﺍﻳﻦ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻧﺎﻣﻪ ﺳﺒﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﭘﻴﺮﻭ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺭﺍ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻭ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﮐﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺲ ﺍ ّﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻣﺤﺪﻭﺩﻳﺖ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ ﺳﻔﺮ ﮐﻨﺪ‪ ۵‬ﻭ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺪﺭ ﺧﻮ ‪،‬ﺩ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﺟﻌﻔﺮ ﮐﺸﻔﻲ ﺑﺪﻫﺪ ﻭ ﺳﻔﺎﺭﺵ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﻭ ﻣﺬﺍﮐﺮﻩ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺩﺏ‬ ‫ﺭﺍ ﺭﻋﺎﻳﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﭘﺪﺭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺍﺯ ﻣﺤ ّﻘﻘﻴﻦ ﺑﺮﺟﺴﺘ |ﻪ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺑﻮﺩ ﻭﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ‬ ‫ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺧﻮﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۶.‬ﺍﻭ ﺩﺭﺳﺎﻝ ‪ ١٨٤٤‬ﻡ‪.‬‬ ‫ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺧﺎﺭﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩ |ﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﮑﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻭ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﺞ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺍﻭ ﺑﺮ ﮐﻠﻴ |ﻪ ﺍﺷﺎﺭﺍﺕ ﻭ ﺑﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﮐﺘﺐ ﻣﺬﻫﺒﻲ‬ ‫ﻭﺍﻗﻒ ﺑﻮﺩ ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺳﻠﮏ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺩﺭ ﻧﻴﺎﻣﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﺪﺭﺵ ﺑﻪ‬ ‫ﻃﻮﺭ ﮐﺎﻣﻞ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﻧﺒ ّﻮﺍﺕ ﻭ ﻋﻼﺋﻢ ﻣﻨﺪﺭﺝ ﺩﺭ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﺷﻴﻌﻪ ﺗﻮﺳﻂ‬

‫‪ (۱‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺩﻭﺳﺖ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺑﻮﺩ‪ ، A Traveller’s Narrative .‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ؛ ﺝ‪ .٢ .‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ‬ ‫ﺍﻱ‪.‬ﺟﻲ‪ .‬ﺑﺮﺍﻭﻥ )ﮐﻤﺒﺮﻳﺞ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻤﺒﺮﻳﺞ ‪٨ (١٨٩١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٢٣٥‬‬ ‫‪ (۳‬ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﺿﻤﻴﻤ |ﻪ ‪(٢٢ ، ,٢‬ﻫﻤﺴﺮ ﺩ ّﻭﻡ ﻭﺣﻴ ‪،‬‬ ‫ﺪ ﺻﻐﺮﻱ ‪ ،‬ﻭ ﭘﺴﺮﺷﺎﻥ ﺑﻨﺎﻡ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺩﺭﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺯﻧﺪﮔﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪ ، ,‬ﻓﺼﻞ ‪٤ ، ٢‬‬ ‫‪ (۵‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٢٧‬‬ ‫‪ (۶‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ,،‬ﺿﻤﻴﻤ |ﻪ ‪ ٢‬ﻭ ‪٣‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۶۶‬‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺗﺤ ّﻘﻖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﭘﺪﺭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻫﻴﭽﻴﮏ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺭ ّﺩ‬ ‫ﻧﮑﺮﺩ ﺍﻣﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺳﮑﻮﺕ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﻫﺪ‪ ۱.‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻭﻗﺎﻳﻊ‬ ‫ﺩﻭﺭ |ﻩ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺁﻳﺎ ﻋﻘﻞ ﺍﺯ ﺳﺮ ﭘﺴﺮ ﺗﻮ ﭘﺮﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩ! ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩ ﻧﻪ! ﻭ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺩﺍﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺣﺎﻟﺖ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﮐﺮﻡ ﺑﻪ ﺁﻥ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺩﺳﺖ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺑﺎﺩ |ﻩ ﻣﺤﺒّﺖ ﺍﻟﻬﻲ ﺳﺮﻣﺴﺖ ﻭ ﻣﺪﻫﻮﺵ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ!‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺎﺯ ﮔﺮﺩﻳﻢ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ ﺍﺯ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺩﻳﮕﺮ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺳﻔﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻭﺭﻭﺩﺷﺎﻥ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﻭﺻﻴﺖ‪،‬ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺗﻨﻈﻴﻢ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻣﺮﻗﻮﻡ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﻠﻴ |ﻪ ﺍﻣﻮﺍﻟﺸﺎﻥ ﻳﻌﻨﻲ ﺑﻴﺖ ﻣﺒﺎﺭﮎ‪ ,‬ﺍﺛﺎﺛﻴ |ﻪ ﺁﻥ ﻭ ﻫﺮ ﺁﻧﭽﻪ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗ ّﻤﻠﮏ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﺎﺩﺭ ﻭ ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺗﻌﻠّﻖ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﻓﻮﺕ ﻣﺎﺩﺭ ‪ ،‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻣﺎﻟﮏ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺍ ّﻭﻟﻴﻪ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﭘﻲ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺴﺮ ﻭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎ ﺧﻄﺮﺍﺕ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻣﺤﻠّﻲ ﻭ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺮﺍﺗﺐ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﺷﺐ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻲ ﻣﻮﻗﻌﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺷﻮﻫﺮﺷﺎﻥ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﺧﻮﺍﺑﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺻﺪﺍﻱ ﻗﺪﻣﻬﺎﻱ ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ ﺑﻪ ﺳﻮﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﮐﺮﺩ‪ ۳.‬ﺑﻌﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﭘﺪﻳﺪﺍﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﺒﻘ |ﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺍﺯ‬ ‫ﻓﺮﺍﺷﺎﻥ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻭﺍﺭﺩ ﻃﺒﻘ |ﻪ ﺑﺎﻻ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻦ ﮐﺘﺎﺏ‪،‬ﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪٤‬‬ ‫‪ (۲‬ﺁﻭﺍﺭﻩ‪ ، ,‬ﺝ‪.٥٧ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺩﺭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ )‪ (١٦‬ﺍﻭ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ »ﻣﻨﺰﻟﺸﺎﻥ«‬ ‫ﺧﻮﺍﺑﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ -‬ﺑﻪ ﺩﺭﺳﺘﻲ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﻭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺍﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺩﺍﻳﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻋﻠﻲ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ )‪ (١٣‬ﻭ ﻣﻘﺎﻟ |ﻪ ﺷﺨﺺ ﺳﻴّﺎﺡ )‪ (١٠-١١‬ﺍﻳﻦ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ‬ ‫ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ ﺭﺥ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ ؛ ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ (١٤١‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪» :‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ ﺧﺎﻥ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺍﻣﺮ ﺭﺍ ﺑﻌﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻬﻤﺮﺍﻩ ﻓﺮﺍﺷﺎﻧﺶ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺍﻳﻲ ﻣﺎﺩﺭﻱ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺳﻴّﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺯﻧﺠﺎﻧﻲ ﻧﺎﻣﻲ ﻳﺎﻓﺖ‪ «...‬ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ (٥٦‬ﻣﻲ ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻟﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺏ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺳﺎﮐﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﺥ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫‪۶۷‬‬ ‫‪ ۴‬ﺟﺪﺍﻳﻲ‬

‫ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪ ،‬ﺗﻘﺎﺿﺎﻱ ﭘﻮﻝ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ، ,‬ﺩﺍﻳﻲ ﺍﻳﺸﺎﻥ‪,‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ‪ ,‬ﻭ ﻣﻬﻤﺎﻥ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺷﺐ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺗﺎ ﺻﺒﺢ‬ ‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻭ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻫﺮ ﮐﺎﺭﻱ ‪ ،‬ﺑﻴﺪﺍﺭ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪﴽ ّ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺩﺍﺭﻭﻏﻪ ﺑﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩﺍ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺻﺪﻣﻪ ﺍﻱ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻲ‪،‬ﻣﻮﺭﺩ ﻫﻢ ﻧﺒﻮﺩ ﺯﻳﺮﺍ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﺭ ﭘﻲ‬ ‫ﻢ ﺩﺍﺭﻭﻏﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ‬‫ﺑﻬﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﻭ ﻗﺘﻞ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺣﺎﮐ ‪،‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺍﺭﺍﻟﺤﮑﻮﻣﻪ ﺑﺒﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻭﺑﺎ ﺁﻣﺪﻩ‪ ۱‬ﺑﺎ ﺷﺘﺎﺏ ﺑﻪ ﺩﺍﺭﺍﻟﺤﮑﻮﻣﻪ ﻧﺰﺩ‬ ‫ﺩﺍﺭﻭﻏﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ّ‬ ‫ﺣﺴﻴﻦ‪،‬ﺧﺎﻥ ﺁﺟﻮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺷﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﺩ‪ .،‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﻨﺪ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻫﻞ ﻣﻨﺰﻝ ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﺧﺎﻥ ﻭﺑﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺍﻭ ﻫﻢ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺍﺭﻭﻏﻪ ﻧﺎﭼﺎﺭﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﺍﺭﻭﻏﻪ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺣﺴﻴﻦ ﺧﺎﻥ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﺼﻴﺤﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺍﺯ ﺍﺫﻳﺖ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺩﺍﺭﺩ‪ ۲.‬ﺣﺴﻴﻦ ﺧﺎﻥ ﺁﺟﻮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺷﻲ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪:‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫»ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﻦ ﺗﺎ ﻫﺮ ﮐﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻲ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﺮﻭﺩ‪«.‬‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﻫﻴﭻ ﺧﺒﺮﻱ ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺮﺷﺎﻥ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﻨﺪ ﻭ ﻫﻴﭽﮑﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‬ ‫ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‬‫ﻟﺒﺎﺱ ﻣﻨﺪﺭﺳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻮﺷﻴﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻟﺒﺎﺱ ﮔﺪﺍﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ّ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺑﺪﺳﺖ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۵.‬ﻭ‬

‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ‪ ، ,‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ‪١٦-١٧‬؛ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٤١‬‬ ‫‪ . (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٤٢-١٤٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ‪ ، A Traveller’s Narrative ،‬ﺝ‪ .١١ ، ,٢ .‬ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ (١٤٣‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ‪ ،‬ﺣﺴﻴﻦ ﺧﺎﻥ ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻫﺮ ﮐﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﺎﻧﺪﻥ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺻﻼﺡ ﻧﻴﺴﺖ ﻭ ﺩﺍﺭﻭﻏﻪ‬ ‫ﻼﻉ ﺣﺎﮐﻢ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻃ ّ‬ ‫‪ (۴‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪ ،‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ‪١٨‬‬ ‫‪ (۵‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ ، (١٤٣‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻋﺰﻳﻤﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺩﺍﻳﻲ ﺧﻮﺩ‪ ,‬ﺣﺎﺟﻲ ﺳﻴّﺪ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ‪ ,‬ﺭﺍ ﺍﺣﻀﺎﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺳﻔﺎﺭﺷﺎﺕ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﺯ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ ﺧﺎﻥ ‪،‬ﺩﺍﺭﻭﻏ ‪،‬ﻪ‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ‬‫ّ‬ ‫ﻋﺎﺯﻡ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ »ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﺨﺺ ﺳﻴّﺎﺡ« )‪ (١٠-١١‬ﻭ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ )‪(١٢‬‬ ‫ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ ﻣﻨﺮﻝ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻳﺎ ﻣﻨﺰﻝ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ ﺧﺎﻥ ﻋﺎﺯﻡ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ »ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۶۸‬‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﭼﻮﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺗﺼﻤﻴﻢ‬ ‫ﺗﺤﻤﻞ‬‫ﺭﺍﺿﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﻋﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻧﺎﺯﻝ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺭﻧﺠﻬﺎ ﺑﺮ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺁﺳﺎﻥ ﺷﻮﺩ ﺭﺍ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﮐﻞ ﻋﺒِﺎ ٌﺩ ﻟَُﻪ َﻭ ُﮐ ٌﻞ ﺑِﺄﻣ ِﺮﻩِ ﻗﺎﺋُِﻤﻮﻥ«‪.‬‬ ‫ﺒﺤﺎﻥ ﺍﷲ ُﻫ َﻮﺍﷲ ّ‬ ‫» َﻫﻞ ﻣﻦ ُﻣﻔﺮﺝ َﻏﻴﺮ ﺍﷲ ﻗُﻞ ُﺳ َ‬ ‫ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺍﻟﻬﻲ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻡ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮﺩ ﺩﻳﮕﺮﻫﻤﺴﺮﺧﻮﻳﺶ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻧﮑﻨﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ١٨٤٦‬ﺗﺎ ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭﭺ ‪١٨٤٧‬ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺩﺭ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﺤﺒﺖ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺯﻳﺎﺩ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺟﻠﺐ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺍﺯ ﺣﺴﺎﺩﺕ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﻃﺌﻪ‬ ‫ﺯﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺤﺒّﺖ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ‪,‬‬ ‫‪،‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮﺧﺎﻥ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﻮﺩ‪ ۳‬ﻣﺨﻔﻴﺎﻧﻪ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻭ‬ ‫ﻣﻘﺪﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﭼﻬﺎﺭ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪ ﺭﺍ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﻴﺞ ﻣﺸﮑﻞ ﻭ‬ ‫ﺣﺮﺍﺳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ّ .‬‬ ‫ﺩﺭﺩﺳﺮﻱ ﺳﭙﺮﻱ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۴.‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﺣﺎﮐﻢ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ‪ ,‬ﺍﻳﻤﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﺑﻄﻮﺭ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﻧﻤﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﻭ ﺛﺮﻭﺕ ﻭ ﺍﻣﻼﮐﻲ‬ ‫ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺍﺭﺩ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﺮﻭﺩ ﻭ‬ ‫ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻇﻬﻮﺭ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺭﺍﺑﻪ ﺍﻃﻼﻉ ﻣﺤ ّﻤﺪﺷﺎﻩ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﻋﻼﻡ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺍﻭ‬

‫ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ« )‪ (٩١‬ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺍﻓﻨﺎﻥ ﻭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ )‪ (٢٠‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ ﻭ ﺳﻴّﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ ، ,‬ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺩﻭ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻏﺮﻭﺏ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﺯ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺩﻭ ﻣﻨﺒﻊ ﺍ ّﻭﻝ‬ ‫ﻭ ﮐﺘﺎﺏ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍ ﺳﻴّﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺯﻧﺠﺎﻧﻲ ﻋﺎﺯﻡ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﻧﺪ؛ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻓﻨﺎﻥ ﺁﻣﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ ‪ ،‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍ ﺁﻗﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺭﺩﺳﺘﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪٢١ (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٤٤-١٤٥‬‬ ‫ِ‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻣﺎﻧﺖ ‪ .٢٥٧، «Resurrection and Renewal» ،‬ﺗﺮﻱ ‪٩٣‬‬ ‫‪ (۴‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ‪١١‬‬ ‫‪۶۹‬‬ ‫‪ ۴‬ﺟﺪﺍﻳﻲ‬

‫ﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﮑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻭﻱ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺍﻣﺮ‬ ‫ﺭﺍ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﺩﺍﺭﺍﻳ ‪،‬‬ ‫ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺎﺩﻱ ﻭ ﻣﺴﺘﻀﻌﻔﺎﻥ ﻭ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺍ ّﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‬ ‫ﻣﺪﺕ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺑﺎﻗﻲ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﻭ ﺍﻭ‬‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﻓﺰﻭﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻋﻤﺮ ﺧﻮﺩ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮﺧﺎﻥ ّ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﻻ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻭﻓﺎﺕ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺧﺎﻥ ‪ ،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻗﺼﺪ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ‬ ‫ﺩﻫﺪ ﺗﺎ ﺷﺎﻩ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﺪ‪ ۱.‬ﭘﺲ ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭﭺ ‪١٨٤٧‬ﻡ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﻲ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻋﺰﺍﻡ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﻴﺎﻭﺭﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ‪ ،‬ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ‪ ،‬ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﻔﻮﺫ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮ ﺷﺎﻩ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺗﺮﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ ﺷﺎﻩ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ ‪ ،‬ﺷﺎﻩ ﺭﺍ ﻗﺎﻧﻊ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﻌﻮﻳﻖ ﺍﻧﺪﺍﺯﺩ ﻭ ﺣﺘﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺑﻬﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﮐﺎﺭﻫﺎﻱ ﻣﻬﻢ‪،‬ﺗﺮ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻣﻮﺭ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺷﺎﻩ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺍﻣﻮﺭ ﺭﺳﻴﺪﮔﻲ ﮐﻨﺪ‬ ‫ﺷﺎﻩ ﺭﺍ ﻗﺎﻧﻊ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﺰﻭﻳﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ﺷﺎﻩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﻣﺎﮐﻮ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﺁﺫﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ ﻣﺤﺒﻮﺱ ﺳﺎﺯﻧﺪ ﻭ ﻣﻨﺘﻈﺮ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻌﺖ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺑﻌﺪﻱ ﺍﻭ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﮐﻮ ﺩﺭ ﻣﺮﺯ ﺭﻭﺳﻴﻪ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻟﻲ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﺣﺪﻭﺩ ﺩﻫﻢ ﮊﻭﺋﻴﻪ ‪١٨٤٧‬ﻡ‪ .‬ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ ۴.‬ﻣﺮﺩﻡ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﺩﻭﺭ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ‬ ‫ﮐﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺳﺨﺖ ﻭ ﺩﺷﻮﺍﺭﻱ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺭﻭﺡ ﻭ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﻣﻌﻨﻮﻱ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻗﻠﺒﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﺑﺮﺍﺯ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺮﮐﺖ‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺭﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﺰﺍﺭﻉ ﺧﻮﺩ ‪،‬ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻗﻠﻌﻪ ّ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪ ﻭ ﻫﻮﺍ ﺳﺮﺩﺗﺮ ﻭ ﺳﺮﺩﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺑﺮﻑ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺭﺍ ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺗﺮﻱ ‪ ،‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ‪٢٢٣ ، ,٣‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٥١- ١٥٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪١٦٣‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺗﺮﻱ ‪ ،٢٥٧،‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ‪٣‬‬ ‫‪ (۵‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﺍﻏﻠﺐ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﻭ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺭﻭﺡ ﻭ ﻣﺤﺒﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻤﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻃﻠﺐ‬ ‫ﺷﻴﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻧﻲ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺭﻭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻓﺮﺩﻱ ّ‬ ‫ﺑﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۷۰‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻫﺎ ﺭﺍﻩ ‪ ،‬ﺍﺯ ﻗﺰﻭﻳﻦ ﺗﺎ ﻣﺎﮐﻮ ﺭﺍ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻴﻤﻮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﺮﺳﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩ ﭘﺪﺭﺵ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﻘﺎﻡ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﻗﺎﻧﻊ ﮐﻨﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﻟﺮﺳﺘﺎﻥ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺳﭙﺲ‬ ‫ﺭﺍﻫﻲ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺩﻳﮕﺮ ‪ ،‬ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ‪ ,،‬ﺍﺭﺩﺳﺘﺎﻥ‪ ,‬ﻳﺰﺩ‪ ,‬ﮐﺎﺷﺎﻥ ﻭ ﺍﺭﺩﮐﺎﻥ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ‪ ۱۹‬ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ‬ ‫‪١٨٤٧‬ﻡ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﻭ ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺣﺘﻲ ﺑﺎ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺮ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﻫﺎﻳﺶ ﻓﻘﻂ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺍﺯ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺍﻣﺮ ﺍﻭ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻭﺍﺋﻞ ﺳﺎﻝ ‪ ١٨٤٧‬ﻡ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺒﻠﻴﻎ‬ ‫ﺍﻣﺮﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺑﺸﺘﺎﺑﻨﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺑﺨﺶ ﻏﺮﺑﻲ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ‬ ‫ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻟﺮﺳﺘﺎﻥ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﺩ‪ ۱.‬ﻭﻗﺘﻲ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﻣﺎﮐﻮ‬ ‫ﻣﺤﺒﻮﺱ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻗﺰﻭﻳﻦ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﭘﺎﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﻣﺤﺒﻮﺏ‬ ‫ﺷﺪﺕ‬‫ﺧﻮﺩ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ‪ ۲.‬ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭﮐﻮﻫﻬﺎﻱ ﺁﺫﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ ﺳﺨﺖ ﻭ ﺳﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎﺩ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻭﺯﻳﺪ‪ .‬ﺑﺮﻑ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺭﻳﺪ‪ .‬ﺧﻮﺭﺷﻴﺪ ﻫﻢ ﮔﺎﻫﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺗﺎﺑﻴﺪ ﻭ ﮔﺎﻩ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﺑﺮﻫﺎ ﻣﺤﻮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺮﻣﺎﻱ ﺷﺪﻳﺪﻱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﺎ ﻗﻠﺒﻲ ﮔﺮﻡ ﻭ ﻣﻤﻠﻮ ﺍﺯ ﻋﺸﻖ ﺍﻟﻬﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻴﺎﻥ ﺁﻥ ﺳﺮﻣﺎﻱ ﺯﻣﺴﺘﺎﻧﻲ ﭘﺎﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺩ ّﺭﻩ ﻫﺎﻱ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﻭ ﺯﻳﺮ‬ ‫ﻗﻠّﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﻭ ﺗﻴ ‪،‬ﺰ ﺩﺭ ﺷﻴﺐ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﻨﺪ ﻭ ﺳﺮﺍﺯﻳﺮﻱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ ﺍﺯ ﺑﺮﻑ ﻭ ﻳﺦ ﻗﺪﻡ‬ ‫ﺑﺮﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺭﻭﺯﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﺳﭙﺮﻱ ﮐﺮﺩ ﺑﻪ ﺭﻭﺡ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻭ ﺟﺎﻧﺶ ﻗﻮﺕ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﺑﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺍﺩ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﺧﺒﺮ ﺍﻗﺒﺎﻝ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﻣﺎﮐﻮ ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪ ﻭ ﺁﮔﺎﻩ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺯﺍﺋﺮﺍﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﻧﺪ ﺗﺎ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺎﺭ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺳﺤﺮ ﻭ ﺟﺎﺩﻭﻳﻲ‬ ‫ﺑﮑﺎﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ‪ ،‬ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻊ ﺍﺯ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺷﻮﺩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻫﻢ ﺁﻭﺭﻳﻞ‪ ١٨٤٨‬ﻡ‪ .‬ﺍﺯ ﻣﺎﮐﻮ ﺑﻪ‬

‫‪ (۱‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪ ,‬ﻓﺼﻞ ‪١٣ ، ,٢‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪١٦‬‬ ‫‪ (۳‬ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺑﻴﻦ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﻫﻴﭻ ﻣﻨﺒﻌﻲ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬ ‫‪۷۱‬‬ ‫‪ ۴‬ﺟﺪﺍﻳﻲ‬

‫ﭼﻬﺮﻳﻖ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﭼﻬﺮﻳﻖ ﻗﻠﻌﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﺮﺍﺗﺐ ﺩﻭﺭ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ‪،‬ﺗﺮ ‪ ،‬ﺩﺭ ﻣﺮﺯ ﺍﻣﭙﺮﺍﻃﻮﺭﻱ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ )ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ( ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺪﺷﺖ‬ ‫ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ﺍﻟﻮﺍﺣﻲ ﺭﺍ ﻧﺎﺯﻝ ﻧﻤﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ‬ ‫ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﺮﻳﮏ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻧﺎﻡ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻟﻘﺐ ﺑﻬﺎﺀ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﻭ ﻏﻴﺮﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺩﺭ ﺑﺪﺷﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻭ ﻟﻘﺐ ﻃﺎﻫﺮﻩ ﻭ ّ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺧﻄﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﺪﺷﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ‪ ,‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﻭ ﺁﺩﺍﺏ ﺳﻨّﺖ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺁﻥ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ،‬ﮐﻨﺎﺭ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻭ ﺁﺩﺍﺏ ﻭ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﺷﺮﻳﻌﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﻗﺮﺓﺍﻟﻌﻴﻦ‪ ,‬ﻧﻘﺎﺏ ﺍﺯﭼﻬﺮﻩ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺗﮑﺎﻥ‪،‬ﺩﻫﻨﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻃﺎﻫﺮﻩ‪ّ ,‬‬ ‫ﮐﻪ ﻧﻤﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺗﻐﻴﻴﺮﺍﺕ ﺍﺳﺎﺳﻲ ﺑﻮﺩ ﺑﻴﺎﻥ ﮐﻨﻨﺪ |ﻩ ﻣﺤﻮ ﺳﻨﻦ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻭ ﺁﻏﺎﺯ ﺩﻭﺭﺍﻥ‬ ‫ﭼﺪﻳﺪﻱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺗﺼ ّﻮﺭ ﺟﻼﻝ ﻭ‬ ‫ﺷﮑﻮﻩ ﺁﻳﻨﺪﻩ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺖ ﺩﺭ ﭼﻬﺮﻳﻖ ﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﻋﻼﻗ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻘﻄﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﻭﺭ ﺍﺯ ﺑﺪﺷ ‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﻋﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺩﻭﺭ ﻭ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﭘﻴﺮﻭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭﻭﻳﺸﻲ ﻭﺍﺭﺳﺘﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺸﺎﻫﺪ |ﻩ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺭﺅﻳﺎ ﺍﺯ ﺭﺍﻫﻲ ﺩﻭﺭ ﺍﺯ ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﺎ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﺪ‪ ۲.‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ‪ ،‬ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﻣﺤﺎﮐﻤ |ﻪ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﻧﺎﺻﺮﺍﻟﺪﻳﻦ‪،‬ﺷﺎﻩ‬ ‫‪،‬ﻭﻟﻴﻌﻬﺪ ﮐﺸﻮﺭ ﻭ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻃﺮﺍﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﺗﺒﺮﻳ ‪،‬ﺰ ﻣﺮﮐﺰ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺁﺫﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ‪,‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﻳﺎﻟﺘﻲ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﺤﺒﻮﺱ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺍﻧﺠﺎﻡ ﭘﺬﻳﺮﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪١٨١-١٨٢‬‬ ‫‪ (۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﺭﻭﻳﺶ ﻧﺎﻡ ﻗﻬﺮﺍﷲ ﺭﺍ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪۲۲۱‬‬ ‫‪ (۳‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪٢٢٢-٢٢٣‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۷۲‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ‪ ،‬ﺗﺒﺮﻳﺰ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﺪﻧﺪ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺷﻬﺮ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﺩﺭ ﻗﺼﺮ ﺣﺎﮐﻢ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺣﮑﺎﻡ ﺷﺮﻉ ﺗﺒﺮﻳﺰ ‪ -‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﻳﻦ ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ‬ ‫ﻭﻟﻴﻌﻬﺪ‪ ,‬ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎﻱ ﻃﺮﺍﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﻭ ّ‬ ‫ﻣﻤﻠﮑﺖ ‪ -‬ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻗﺼﺮ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺩﺭ ﻭﺭﻭﺩﻱ ﻭ ﺭﻭﻱ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﻱ‬ ‫ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻗﺼﺮ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﻭ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﺯﺩﺣﺎﻡ ﺟﻤﻌﻴﺖ‬ ‫ﺑﻪ ﻗﺼﺮ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻭﺭﻭﺩ ﺟﻼﻝ ﻭ ﺍﺑﻬﺖ ﺷﺨﺼﻲ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺳﺒﺐ‬ ‫ﺳﮑﻮﺕ ﺣﺎﺿﺮﺍ ِﻥ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺮﺗﺒ |ﻪ ﺟﻠﺴﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﻧﻈﺎﻡ ﺍﻟﻌﻠﻤﺎﺀ ﮐﻪ ﺭﻳﺎﺳﺖ ﻣﺠﻠﺲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ‬ ‫ﺖ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﺍﺯ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﭘﺮﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﺩﺍﺷ ‪،‬‬ ‫»ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻫﺴﺘﻢ ‪ ,،‬ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻫﺴﺘﻢ! ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﻗﺎﺋﻢ‬ ‫ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﻫﺰﺍﺭ ﺳﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺍﺳﻢ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﻋﺠﻞ ﺍﷲ ﻓﺮﺟﻪ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻮﻳﺪ ﺍﺯ ﺟﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻗﻴﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﺪ ﻭ ﻣﺸﺘﺎﻕ ﻟﻘﺎﻱ ﺍﻭ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﻭ ّ‬ ‫ﺯﺑﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺍﻧﻴﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺭﺍﺳﺘﻲ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻢ ﺑﺮ ﺍﻫﻞ ﺷﺮﻕ ﻭ ﻏﺮﺏ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﺍﺯ ﮐﻼﻡ ﻣﻦ ﻭ ﺑﻴﻌﺖ‬ ‫ﺑﺎ ﺷﺨﺺ ﻣﻦ ﻭﺍﺟﺐ ﺍﺳﺖ‪«.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺳﮑﻮﺗﻲ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻭ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﺮ ﺟﻠﺴﻪ ﺣﮑﻤﻔﺮﻣﺎ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻧﮕﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﻭ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭﮎ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺭﻫﺒﺮﺍﻥ ﺷﻴﺨﻴﻪ ‪-‬‬ ‫ﻓﺮﻗﻪ ﺍﻱ ﮐﻪ ﻫﺪﻑ ﻭ ﻣﻘﺼﻮﺩﺵ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﻮﺩ ‪ -‬ﺑﺎ ﺑﻴﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﭼﻨﻴﻦ‬ ‫ﺍ ّﺩﻋﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﮐﺮﺩ ﺑﻪ ﻣﻼﻣﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﻇﻬﺎﺭ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﮐﻼﻡ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﻟﻴﻞ ﺣ ّﻘﺎﻧﻴﺖ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺁﻥ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺷﻴﺨﻲ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﻭﺻﻒ ﻣﺠﻠﺲ ﺁﻳﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﻟﺴﺎﻥ ﻗﺮﺁﻥ ﻧﺎﺯﻝ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﻭﺣﻲ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﻋﺎﻟِﻢ ﺷﻴﺨﻲ‬ ‫ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﮐﻼﻡ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻗﻄﻊ ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﻳﺮﺍﺩ ﻧﺤﻮﻱ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﺑﻪ ﺳﺆﺍﻻﺗﻲ ﻣﺒﻬﻢ ﭘﻴﺮﺍﻣﻮﻥ ﺻﺮﻑ ﻭ ﻧﺤﻮ ﻋﺮﺑﻲ ﻭ ﻋﻠﻢ ﺍﻻﺑﺪﺍﻥ ﺗﺒﺪﻳﻞ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﭼﻮﻥ ﭼﻨﻴﻦ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﺍﺯ ﺟﺎ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻨﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯﺑﻴﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺁﻳ |ﻪ ﻗﺮﺍﻥ‬ ‫ﻳﺼﻔﻮﻥ«‪ ۱‬ﻣﺠﻠﺲ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺠﺎﺩﻟ |ﻪ ﻋﻠﻤﺎﺀ‬ ‫ﺏ ﺍﻟﻌ ّﺰﺓِ َﻋ ّﻤﺎ ِ‬ ‫ﺒﺤﺎﻥ َﺭﺑّ َ‬ ‫ﮏ َﻭ َﺭ ّ‬ ‫»ﺳ َ‬ ‫ُ‬

‫‪ (۱‬ﻗﺮﺁﻥ ﮐﺮﻳﻢ‪ ,‬ﺳﻮﺭ |ﻩ ﺻﺎﻓﺎﺕ‪ ,‬ﺁﻳ |ﻪ ‪۱۸۰‬‬ ‫‪۷۳‬‬ ‫‪ ۴‬ﺟﺪﺍﻳﻲ‬

‫ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﮔﻔﺘﮕﻮﻫﺎﻱ ﻣﺠﻠﺲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﺮﺝ ﻭﻣﺮﺝ ﮐﺸﺎﻧﻴﺪ‪ .‬ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﺗﺒﺮﻳﺰ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺷﺨﺼﴼ ﺑﻪ ﮐﻒ ﭘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺷﻼﻕ ﺯﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺍﻣﺎﻡ ﻏﺎﺋﺐ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎﻡ ﻏﺎﺋﺐ ﻳﻌﻨﻲ ﮐﺴﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﺍّﻣﺖ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﺎﻳﺪ‬ ‫ﻗﻴﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ‪ -‬ﺑﻠﮑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻧﻔﺲ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭﮐﻠّﻲ ﺍﻟﻬﻲ ﺻﺎﺣﺐ ﺷﺮﻳﻌﺘﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﻭ ﺷﺮﺍﻳﻊ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺭﺍ ﻧﺴﺦ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻭ ﺣﺎﻻ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯ ﻇﻬﻮ ‪،‬ﺭ ﭘﻴﺸﻮﺍﻳﺎﻥ‬ ‫ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻭﺍﻻﻣﻘﺎﻡ ﺣﺮﻓﻬﺎﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺭ ّﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﺮﮔﺰ‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻬﺪ ﺍﻟﻬﻲ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﻭ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺍﻭﺍﺋﻞ ﻣﺎﻩ ﺁﮔﺴﺖ ‪۱۸٤٨‬ﻡ‪ .‬ﺑﻪ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﭼﻬﺮﻳﻖ ﺑﺮﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭﺗﺒﺮﻳﺰ ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻭ ﺷﺮﻉ ﺍﺳﻼﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺍﺯﺳﻼﻣﺖ ﻋﻘﻞ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻋﺪﺍﻡ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﭘﺰﺷﮑﻲ‬ ‫ﺍﻧﮕﻴﺴﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺩﮐﺘﺮ ﮐﻮﺭﻣﻴﮏ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﻌﺎﻳﻨﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﻓﺮﺩ ﺍﺭﻭﭘﺎﻳﻲ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﺟﻮﺍﺏ ﻫﺮ ﺳﺆﺍﻟﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻳﮏ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﻼﻳﻢ ﻭ ﺯﻣﺰﻣ |ﻪ ﺩﻋﺎ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ...‬ﺑﺎﺏ ﻓﻘﻂ‬ ‫ﻳﮏ ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺟﻮﺍﺏ ﺩﺍﺩ‪ ,‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻢ ﻣﻦ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻧﻴﺴﺘﻢ ﻭ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﻡ‬ ‫ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺍﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺪﺍﻧﻢ ‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺩﻳﻦ ﺍﻭ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺷﻮﻡ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﻧﮕﺎﻫﻲ ﭘﺮ ﻣﻌﻨﻲ‬ ‫ﮔﻔﺖ ﺑﺪﻭﻥ ﺷﮏ ﺍﺭﻭﭘﺎﻧﻴﺎﻥ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺩﻳﻦ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮔﺮﻭﻳﺪ‪ ...‬ﺍﻭ ﻓﺮﺩﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺁﺭﺍﻡ‪,‬‬ ‫‪،‬ﻇﺮﻳﻒ ﺍﻧﺪﺍﻡ ﻭ ﻧﺴﺒﺘﺂ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺟﺜﻪ ﻭ ﭼﻬﺮﻩ ﺍﻱ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ ﻫﺎ ﮐﺎﻣﻼ ﺳﻔﻴﺪ‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ ...‬ﺩﺭ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺻﺪﺍ ‪ ,،‬ﻗﻴﺎﻓﻪ‪ ,‬ﺍﻧﺪﺍﻡ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ‪، .‬ﺻﺪﺍﻳﺶ ﺁﺭﺍﻡ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺁﻫﻨﮓ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻭ ﻇﺎﻫﺮ ﺍﻭ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﺎﺧﻮﺩﺁﮔﺎﻩ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺟﺬﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪«.‬‬ ‫ﻲ ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﻣﺮﻗﻮﻡ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺗﻮﻗﻴﻊ ﻗﻬﺮﻳﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ ﻣﻼﻣﺖ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳ ‪،‬‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻌﺪ ﺣﺎﻣﻲ ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ‪ ,‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ‪ ,‬ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ ﻣﻬﻠﮑﻲ ﻣﺒﺘﻼ‬

‫‪ (۱‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪٢٢٩-٢٣١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪.١٤٧، «The Bab» ،‬‬ ‫‪ (۳‬ﺩﮐﺘﺮ ﮐﻮﺭﻣﻴﮏ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺑﺮﺍﻭﻥ ‪Edward Granville Browne and the Bahá’í Faith ،‬‬ ‫‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪١٤٦-١٤٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۷۴‬‬ ‫ﺷﺪ ﻭ ﺯﻭﺍﻝ ﻗﺪﺭﺕ ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺷﻤﻨﺎﻥ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﺩﻭﺭ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﻭ ﮐﻤﮏ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﮐﺴﻲ ﺑﻪ ﻳﺎﺭﻱ ﺍﻭ ﻋﻼﻗﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻧﺸﺎﻥ‬ ‫ﻧﺪﺍﺩ‪ .‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ ‪ ,،‬ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ ,‬ﺩﺭ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ۱۸٤٨‬ﻡ‪ .‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺣﺎﺟﻲ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ﻫﻢ ﺍﺯ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﮔﺮﻳﺨﺖ ﻭ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻣﺮﺍﺟﻌﺖ ﮐﻨﺪ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻣﺎﻧﻊ ﺍﻭ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺯﺍﺩﮔﺎﻫﺶ ﺁﺩﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ ﺑﺮﻭﺩ ﺍّﻣﺎ ﺍﺯ ﺳﻔﺮ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﻫﻢ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺍﻭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﺮﻗﺪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﻣﻘﺪﺳﻴﻦ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺒﺮﺩ‬ ‫ﺗﺤﺼﻦ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺗﺒﻌﻴﺪ ﺷﺪ‪ ۲.‬ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﻭﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ّ‬ ‫ﺷﻴﺦ‪،‬ﺍﻻﺳﻼﻡ ﺗﺒﺮﻳﺰ ﮐﻪ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺷﻼﻕ ﺯﺩﻩ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﻓﻠﺞ ﺷﺪ ﻭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﺎ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﺋﻴﺰ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻣﺮﺍﺟﻌﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﻭ ﺷﺶ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺣﺮﻭﻑ ﺣﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻼﺣﺴﻴﻦ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺯﻋﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺷﺪﻳﺪ ﺑﺎ ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﮐﺸﻮﺭ ﺩﺭﮔﻴﺮ‬ ‫ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ ﻫﻤ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺑﻼﻗﺎﺻﻠﻪ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺷﻴﺦ ﻃﺒﺮﺳﻲ ﺑﺮﻭﺩ ﺍّﻣﺎ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﻲ‬ ‫ﺟﺎ ّﺩﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﺤﺎﺻﺮ |ﻩ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ‪ ۴.‬ﻣﺎﻫﻬﺎ ﻟﺸﮕﺮﻳﺎﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺑﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺮﺍﺗﺐ ﮐﻤﺘﺮ ﺍﺯ ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺑﻮﺩ ﭼﻴﺮﻩ ﺷﻮﻧﺪ ﻭﺣﺎﻻ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻼﺣﺴﻴﻦ ﺗﻴﺮ ﺧﻮﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ّ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺭﺍ ﺩﺭ ﭘﻴﺮﺍﻫﻦ ﺧﻮﺩ ﭘﻴﭽﻴﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﺟﺴﺪ ﺟﻨﺎﺏ ﻣ ّ‬ ‫ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﻗﺸﻮﻥ ﺷﺎﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﺳﻴﺴﻪ ﻭ‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ﺭﺍ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻗﺘﻞ‬ ‫ﻧﻴﺮﻧﮓ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺟﻨﺎﺏ ّ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪١٤٠‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻣﺎﻧﺖ ‪ ,،‬ﻋﺒﺎﺱ‪Pivot of the Universe, Nasir al-Din Sháh Qájár and the ۱۸۹۶، ,‬‬ ‫‪) -۱۸۳۱ ,Iranian Monarchy‬ﺑﺮﮐﻠﻲ ﻭ ﻟﻮﺱ ﺁﻧﺠﻠﺲ‪ ,‬ﮐﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴ ‪،‬ﺎ‬ ‫‪١٥٠ (١٩٩٧‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪١٤٠‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٢٣٢‬‬ ‫‪ (۵‬ﻓﺼﻞ ‪٢٠‬‬ ‫‪۷۵‬‬ ‫‪ ۴‬ﺟﺪﺍﻳﻲ‬

‫ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺳﻠﻮﻝ ﺳﻨﮕﻲ ﺯﻧﺪﺍﻥ ‪ ،‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺩﻭﺭ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ‪ ،‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻤﺎﻡ‬ ‫ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ، ,‬ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻫﻴﭻ ﭼﻴﺰ ﺣﺘّﻲ ﺗﺤﻘﻴﺮ ﻭ ﺍﺳﺘﻬﺰﺍﺀ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﻣﺎﻧﻊ ﻋﺸﻖ ﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺗﺸﺎﻥ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ‪، ,‬ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻋﺸﻖ ﺑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ‬ ‫ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻓﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻳﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﺳﺎﮐﻦ‬ ‫ﺩﺭ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﻗﻠﻌﻪ ﺍﺯ ﻧﻮﺭ ﭼﺮﺍﻏﺪﺍﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺭﻭﺷﻦ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﻳﻦ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﺪ‪ ۱‬ﺭﻭﺯ ﻭ ﺷﺐ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺷﺎﻫﺪ ﺣ ّﻘﺎﻧﻴﺖ ﺧﻮﺩ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﺳﺒﻲ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺗﺎ ﻟﺮﺳﺘﺎﻥ‪ ,‬ﺍﺯ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺗﺎ‬ ‫ﺍﺭﺩﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺍﺯ ﺍﺭﺩﮐﺎﻥ ﺗﺎ ﻳﺰﺩ‪ ۲‬ﺑﻪ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺍﻣﺮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﻭ ﺭﺍﺟﻊ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺻﺤﺒﺖ‬ ‫ﻣﻘﺪﺭ ﺑﻮﺩ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻣﺤﺒﻮﺑﺶ‪,‬‬‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺳﻴﺪ‪ ,‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﻓﺪﺍ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ ،٣٧‬ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪ ﺍﻱ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪ ، ,‬ﻓﺼﻞ‪٢١ ، ,٢‬‬ ‫‪۵‬‬

‫ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲﺭﻳﺰ‬

‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻳﺰﺩ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻳﺰﺩ ﺑﻪ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻣﻮﺭ ﺷﻬﺮ ﺁﺷﻔﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻫﺮﺝ ﻭ ﻣﺮﺝ ﻭ‬ ‫ﺁﺷﻔﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩ ﻣﺎﻧﻊ ﺁﻥ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻣﻴﺪ‬ ‫ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻧﻘﻄ |ﻪ ﭘﺎﻳﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻳﻦ ﺍﻏﺘﺸﺎﺵ ﺑﮕﺬﺍﺭﺩ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺳﺎﻝ ‪۱۸٤۹‬ﻡ‪ .‬ﺑﺎ ﺩﻭ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﻳﺰﺩ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﮐﺮﺩ ﺍﻣﺎ ﺑﻘﻴ |ﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﺮﺍﻗﺒﺖ ﻫﻤﺴﺮﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻳﺰﺩ ﺑﺎﻗﻲ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺰﻝ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺗﻌﻘﻴﺐ ﻭ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺍﻭ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﭘﺎﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﮐﻮﻩ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﻣﻴﻬﻤﺎﻥ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻧﺎﺍﻣﻴﺪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺭﺳﻴﺪ ﻭ ّ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ۲.‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﺣﻴ |ﻪ ﺑﻮﺍﻧﺎﺕ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺭﻓﺖ‪ ۳.‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﻣﺴﺠﺪ ﺍﻋﻈﻢ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺭﺍ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ‪ .٣٥٠‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﮐﺪﺍﻣﻴﮏ ﺍﺯ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﮐﺪﺍﻡ ﺩﺭ ﻳﺰﺩ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻣﺆﻟﻔﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ‬ ‫ﻗﻄﻌﻲ ﺑﺮﺳﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪ .٣٥١‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﻣﻴﻨﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺷﻬﺮ ﻳﺰﺩ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺭﺍ ﻗﻠﻊ ﻭ ﻗﻤﻊ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﺼﺎﺣﺐ ﮐﻨﻨﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺑﺎ ﺍﻳﻨﮑﺎﺭ ﺟﻴﺐ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﭘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺧﻄﺮ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﻭﺣﻴﺪ ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻮﺩ )ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪.(٣٩١‬‬ ‫‪ (۳‬ﺩﺭ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ )ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ :‬ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﻭ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ ‪٤٩‬؛ ﺳﻴّﺪ ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ،The Bábís of Nayríz: History and Documents‬ﻓﺼﻞ‪ (٦، ٦‬ﺁﻣﺪﻩ‬ ‫‪۷۷‬‬ ‫‪ ۵‬ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻴﺮﻳﺰ‬

‫ﻋﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﺑﻮﺍﻧﺎﺕ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻘﺼﺪ ﺑﻌﺪﻱ ﺷﻬﺮ ﻓﺴﺎ ﺑﻮﺩ‪ّ .‬‬ ‫ﺑﻮﺍﻧﺎﺕ ﮐﻪ ﻣﺠﺬﻭﺏ ﮐﻼﻡ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﺎ ﻓﺴﺎ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺴﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮔﺮﻣﻲ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ﻭﻟﻲ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ‬ ‫ﺻﺤﺒﺖ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﺣﺎﮐﻢ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﻳﻦ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪ ﮐﺎﺭ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﮔﺮ ﭼﻨﻴﻦ ﺻﺤﺒﺖ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ ﺣﺘﻤﴼ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺷﻤﺎ‬ ‫ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩ‪ ۲.‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻓﺴﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻣﺘ ّﻮﺳﻞ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻃﻲ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﺯ ﺍﻏﺘﺸﺎﺷﻲ ﮐﻪ ﺻﺤﺒﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻭ‬ ‫ﺍﻳﺠﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﺑﺮﺍﺯ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﮐﺮﺩﺩ‪ ۳.‬ﺩﺭ ﻓﺴﺎ ﮐﺴﻲ ﺑﻪ ﺻﺤﺒﺘﻬﺎﻱ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﻣﯽ‪،‬ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫»ﺑﻪ ﻫﺮ ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﻡ ﻭ ﺍﻣﺮ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺭﺍ ﺍﺑﻼﻍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻢ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻔﺤﺎﺕ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻣﻨﺠﺬﺏ ﻧﺸﻮﺩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﻢ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﻘﻄﻪ ﺑﻤﺎﻧﻢ ﻭ ﺍﺯ ﺁﺏ ﻭ ﻃﻌﺎﻡ ﺁﻥ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﭼﻴﺰﻱ ﺗﻨﺎﻭﻝ ﮐﻨﻢ‪«.‬‬ ‫ﭘﺲ ﺑﺎ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺑﻌﺪﻱ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺑﻌﺪﻱ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺭﻭﻧﻴ ‪،‬ﺰ ﻭﻗﺘﻲ ﭘﺪﺭ ﺯﻥ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‪ ,‬ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﻲ‬ ‫ﺩﺭ ّ‬ ‫ﺍﺯﻋﻠﻤﺎﻱ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﻭ ﺑﺎ ﻧﻔﻮﺫ ﻣﻨﻄﻘﻪ‪ ,‬ﻧﺎﻣ |ﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻼﺏ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺭﻭﻧﻴﺰ‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﻧﻴﺰ ﺁﻣﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺑﺎ ﺑﻴﺶ ﺍﺯﺻﺪ ﺗﻦ ﺍﺯ ﻃ ّ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯﻣﺮﺩﻡ ﻣﺠﺬﻭﺏ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺳﺮﺷﻨﺎﺳﻲ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﻓﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻫﺸﺘﺎﺩ ﺳﺎﻟﻪ‪ ,‬ﻋﺎﻟﻢ ﻭ ﻗﺎﺿﻲ ﺷﺮﻉ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﻭﻗﺘﻲ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﭘﺴﺮﺵ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ‬ ‫ﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺷﺘﺎﻓﺖ‪ ۵‬ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻼﻗﺎﺕ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻧﻘﻲ ﻭ ﻧﻮﻩ ﺍﺵ ﻣ ّ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﻓﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪.٣٥١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ ، ٣٩٢‬ﻓﺴﺎﻳﻲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﻓﺼﻞ ‪.١٢ ، ,٨‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪.٣٩٢‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٥١-٣٥٢‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪.٥٣ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۵‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ .٥٣‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ، ,‬ﮊﻭﺋﻦ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۷۸‬‬ ‫ﺍ ّﻭﻝ ﻣﺆﻣﻦ ﺷﺪ‪.۱‬‬ ‫ﺍﺯﺗﺠﺎﺭ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﻢ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ ﻗﻄﺐ‪ ۲‬ﻭﺣﺎﺟﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻋﺎﺯﻡ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺖ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ﺑﺎ ﺍﻧﮕﺸﺘﺮﻱ ﺍﻫﺪﺍﻳﻲ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺍﻧﮕﺸ ‪،‬‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ﻣﺒﺎﺷﺮ ﺍﻣﻼﮎ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ |ﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﻞ‬ ‫ﻓﺎﻣﻴﻞ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺍﻣﻼﮎ ﺩﺍﻳﻲ ﺑﺰﺭﮒ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺑﻮﺍﻧﺎﺕ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺳﺎﻝ‪،‬ﻫﺎ ﻗﺒ ‪،‬‬ ‫ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۴۴‬ﻳﮏ ﺑﺎﺭ ﺁﻥ ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺭﺍﺿﻲ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺯﻳﺒﺎﻳﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻫﻔﺖ ﺗﻦ ﺣﻮﺍﻟﻲ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﻘﺒﺮ |ﻩ ﺩﻭ ﺷﺎﻋﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ‪ ,‬ﺣﺎﻓﻆ ﻭ ﺳﻌﺪﻱ‪ ,‬ﻧﺰﺩﻳﮏ‬ ‫ﻣﻼﺣﺴﻴﻦ ﺑﺎ ﺳﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ‪ ,،‬ﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻗﺪﻡ‬ ‫ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺍﻱ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﻘﺎﻡ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺧﺒﺮ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﻔﺮ ﺑﻮﺷﻬﺮ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﺳﺐ ﺗﺎ ﻣﺮﻭﺩﺷﺖ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ۴.‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻭ ﭘﺮﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺁﻳﺎ ﻧﻴﺎﺯﻱ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺍﻭ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﭼﻴﺰ ﻧﻴﺎﺯ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺁﻥ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺍﻧﮕﺸﺘﺮ ﮔﺮﺍﻧﺒﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻫﺪﻳﻪ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﺟﻮﺍﻥ ﻫﻴﭻ ﻧﻤﻲ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﻭﻟﻲ ﺧﻮﺏ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺍﻃﻼﻉ ﺍﺯ ﻣﻘﺎﻡ ﺍﻳﺸﺎ ‪،‬ﻥ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﻗﺪﺭﺕ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﺍﻭ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﺣﺎﻻ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﻼ ﺑﺎﻗﺮ‪ ,‬ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,۵‬ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ |ﻩ‬ ‫ﺍﻧﺘﻈﺎ ‪،‬ﺭ ﺑﺎ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﻣ ّ‬ ‫ﺟﺪ ﭘﺪﺭﻱ ﻣﺆﻟﻒ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﺍﻭ ّ‬ ‫‪ (۲‬ﺩﺭ ﺻﻔﺤ |ﻪ ‪ ٣٥٢‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﻗﻄﺐ ﺭﺍ ﮐﺪﺧﺪﺍﻱ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ‪،‬ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺻﻔﺤ |ﻪ ‪ ٣٥٤‬ﻧﺎﻡ ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﮐﺪﺧﺪﺍﻱ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺆﻟّﻔﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺑﺎﻭﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺯﻳﺎﺩ ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﺪﺧﺪﺍﻱ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ) ﺍﺯ ﻳﮏ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ‬ ‫ﺑﺎ ﭘﺮﻭﻓﺴﻮﺭ ﻧﺼﺮﺕ ﺍﷲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻨﻲ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪.(٢٠١٠‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘ |ﻪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﮐﻪ ﻧﺎﻡ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺷﺎﻣﻞ ‪ :‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮﻟﻘﺎﺳﻢ ‪ ،‬ﺍﺯ ﺑﺴﺘﮕﺎﻥ‬ ‫ﺣﺎﮐﻢ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻮﺭﺍ ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺭﺿﺎ ‪ ،‬ﺍﺯ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ )ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ (٣٥٢‬ﻣﻲ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲ »ﮐﺎﺗﺐ« ‪ ،‬ﻭ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ‪ .‬ﺍﺯ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮﻟﻘﺎﺳﻢ ‪،‬‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ّ :‬‬ ‫ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﻳﻤﻲ ﺍﺯ ﺑﺴﺘﮕﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ‪ ،‬ﺩﺍﻣﺎﺩ ﺗﻘﻲ ‪ ،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ‪ .‬ﺍﺯ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﮐﻪ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻮﺭﺍ‬ ‫ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﺭﺿﺎ ‪ ،‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﺴﺮﻫﺎﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ ‪ ،‬ﻭ ﺁﻗﺎ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﺣﺎﺟﻲ ﻋﻠﻲ )ﺷﻔﻴﻊ ‪(٣-٤‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ ‪.١٩٧‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﻣﻌﻠّﻢ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺣﮑﺎﻡ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻠّﺖ ﺣﺴﺎﺩﺕ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻼ‬‫‪ (۵‬ﭘﺪﺭ ﺍﻭ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﺷﻬﺮ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺭﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﻣﻼ ﺑﺎﻗﺮ ﺑﻮﺩ )ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪ ، ١٣٨‬ﻭ ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺷﺨﺼﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫ﻧﻮﺭﺍ ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ﺟﻴﻤﺮ ‪ ،‬ﻣﺎﺭﭺ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ ‪ ١٦٦ /‬ﺑﺪﻳﻊ‪ (.‬ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺎﺩﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﻳﺸﺎﻥ‪,‬‬ ‫‪۷۹‬‬ ‫‪ ۵‬ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻴﺮﻳﺰ‬

‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺳﺎﮐﻨﻴﻦ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﻱ ﺍﺯ ﻣ ّ‬ ‫ﺍﺩﺍﺀ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻭ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻭ ﻣﺮﺟﻊ ﺗﻘﻠﻴﺪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﺩﺭ ﺍﻣﻮﺭ ﺩﻳﻨﻲ ﻭ ﺣﺘﻲ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺗﺒﻌﻴﺖ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ ۲‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺍﮐﺜﺮﺳﺎﮐﻨﺎﻥ ﻣﺤﻠّ |ﻪ‬ ‫ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﻧﺸﻴﻦ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﺘﻲ‬ ‫ﻗﺒﻼ ﻭﻗﺘﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻟﻮﺣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺯ‬ ‫ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﻭ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﻴﭻ ﭼﻴﺰﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﮕﻮﻳﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﻋﺪ |ﻩ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺯﻳﺎﺩﻱ‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﻬﻤﻴﺪ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺷﺎﻣﺪﮔﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﻓﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻧﮕﺮﺍﻥ‬ ‫ﺷﺨﺼﻴﺖ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﻭ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺗﺮﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺍﻭ ﺩﻭﺭ ّ‬ ‫ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻭ ﺷﻮﺭﺵ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺨﺼﻮﺻﴼ ﮐﻪ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻣﻘﺘﻮﻝ‬ ‫ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﮐﻪ ﺳﺎﮐﻦ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﭘﻴﺮﻭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺧﺸﻢ ﻭ ﻧﺎﺭﺿﺎﻳﺘﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺗﺮﺳﻴﺪ ﻭ ﺍﺑﺪﴽ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻴﺎﻳﺪ‪ .‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺍﻋﻼﻥ ﮐﻨﻨﺪﮐﻪ ﻫﻴﭻ ﮐﺲ ﻧﺒﺎﻳﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﺮﻭﺩ ﻭ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﻧﮑﻨﺪ ﻣﺎﻝ ﻭ ﺛﺮﻭﺕ ‪,،‬‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻭ ﺣﺘّﻲ ﺟﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﻫﺪ ﺩﺍﺩ‪ ۴.‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﺧﻄﺎﺭ ﺩﺭ ﺗﺼﻤﻴﻢ‬

‫ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﺍﺯﺩﺍﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ّ‬ ‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ ، ,١‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.١٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ ٥٢‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪.٥٥ ,،١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٥٢‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪.٤٠٩ ، ,٢ .‬‬ ‫ﻃﻲ ﺍﻳﻦ ﺯﻣﺎﻥ ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‬ ‫‪ (۴‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٣٩٢‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﮔﻠﻪ ﻫﺎﻱ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﮑﺎﻳﺎﺕ ﻫﻤﻪ ﻣﺒﺎﻟﻐﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺑﺪﻧﺎﻡ ﮐﺮﺩﻥ ﺍﻭ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻭ ﻫﺮ ﺯﻣﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺭﻓﻊ ﺍﻳﻦ ﺷﺒﻬﺎﺕ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭ ﻫﺮﺍﺱ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩﺍ ﺟﻨﮕﻬﺎﻱ ﺩﺍﺧﻠﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺷﻮﺩ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﮔﺮﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻧﺎﺳﺦ ﺍﻟﺘﻮﺍﺭﻳﺦ ﺗﺎﺭﻳﺦ‬ ‫ﻗﺎﺟﺎﺭ ‪ ، ٤-٥ ،‬ﺩﺭ ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪،‬ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﮑﺎﺕ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﻮﻳﺴﺎﻥ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻏﻠﻄﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻭ ﺍﻧﮕﻴﺰﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻨﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﺮﺩﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩ ﻭ ﻋﻠﻢ ﭘﺪﺭ ﺧﻮﺩ ﺑﻬﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۸۰‬‬ ‫ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺩﻳﺪﻥ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺄﺛﻴﺮﻱ ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺳﺮﮐﺸﻲ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺳﺒﺐ ﺗﺮﺱ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻭ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻭ ﺷﻮﺭﺵ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺪﺍﺭﮎ ﻟﺸﮑﺮ ﻭ ﺳﭙﺎﻩ ﺑﻪ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ‬ ‫ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﺩﺭ ‪ ۴۰‬ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺁﻥ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ‬ ‫ﻣﺎﻫﺮﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺘﻤﺎ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺍﻭ ﻣﻲ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﺁﻥ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺑﺰﺭﮔﻲ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ ﻟﺰﻭﻡ ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺴﺘ ّﻘﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻮﺟﻬﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺮﺱ ﺍﺯ ﺧﺸﻢ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺮﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﻟﻴﻞ ّ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺑﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﮐﺴﺐ ﻣﻘﺎﻡ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﭘﺪﺭ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺵ ﻋﻠﻴﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ‬ ‫ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ ﺗﻮﻃﺌﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻤﻠّﮏ ﺁﻥ‬ ‫ﻣﻘﺎﻡ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻗﺘﻞ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮﻱ ﺍﺯ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ‬ ‫‪ ،‬ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻗﻲ ﺩﺭ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻣﺴﮑﻮﻧﻲ ﺧﻮﺩ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺟﻠﻮﻱ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺭﺍ ﺩﻳﻮﺍﺭ‬ ‫ﮐﺸﻴﺪ ﮐﻪ ﻫﻴﭻ ﺭﺍﻩ ﻓﺮﺍﺭ ﻳﺎ ﮐﻤﮑﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺍﺯ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﺑﻤﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﻏﺒﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺍﺯﻣﺎﺟﺮﺍ ﻣﻄﻠّﻊ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺩﻳﻮﺍﺭﺳﻮﺭﺍﺧﻲ ﺗﻌﺒﻴﻪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺁﺏ ﻭ ﺧﻮﺭﺍﮎ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﻧﺠﺎﺕ ﺑﺮﺍﺩﺭﺯﺍﺩﻩ ﻫﺎﻱ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺭﺍ ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺠﺎﺕ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺩ ّﻭﻡ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ّ‬ ‫ﻣﻼﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺎ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ‬ ‫ﺗﻌﺠﺐ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺯﻧﺪﻩ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﺩﻳﻮﺍﺭ ﺟﻠﻮﻱ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺭﺍ ﺧﺮﺍﺏ ﮐﻨﻨﺪ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ّ‬ ‫ﻣﻌﻠﻮﻡ ﺍﺳﺖ ﻋﻤﺮ ﺍﻳﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺩﻧﻴﺎﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺷﺮﻁ ﺁﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺳﺎﮐﻦ‬

‫ﻧﺪﺍﺭﺩ ‪ ،‬ﻭ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺳﺖ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٥٢-٣٥٣‬‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﻫﻤﺴﺮ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ ، ,‬ﺑﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺯﻳﺎﺩ ﻫﻤﺎﻥ ﺑﺮﺍﺩﺭﻱ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻩ‬‫‪ (۲‬ﺧﻮﺍﻫﺮ ّ‬ ‫ﺑﻮﺩ ) ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ‪ ،‬ﻣﺎﺭﭺ ‪ ١٦٦/٢٠١٠‬ﺑﺪﻳﻊ(‪.‬‬ ‫‪۸۱‬‬ ‫‪ ۵‬ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻴﺮﻳﺰ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺪّﺗﻬﺎ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺣﮑﻢ ﺗﺤﻘﻴﺮﺁﻣﻴﺰ ﻭ ﻇﺎﻟﻤﺎﻧ |ﻪ ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪،‬ﺧﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻫﻤﺨﻮﺍﺑﮕﻲ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻧﻮﻋﺮﻭﺳﺎﻥ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺑﺨﺖ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﻭ ﺩﻟﺨﻮﻥ‬ ‫ﺕ ﻣﺮﺩﻡ ﻏﻀﺒﻨﺎﮎ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۲‬ﻭ ﺣﺎﻻ ﺑﺎ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﻪ ﻣﺎﻟﻴﺎ ‪،‬‬ ‫ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻻﻳﻞ ﮐﺎﻓﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻴﺎﻳﺪ‪ ۳.‬ﺯﻳﺮﺍ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺗﺮﺳﻴﺪ ﻣﺮﺩﻡ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﻭﺭ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺼﻴﺖ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ‪ ,‬ﺍﺯ ﻓﺮﺻﺖ‬ ‫ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻭ ﺍﻗﺪﺍﻣﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﮐﻪ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﻳﺤﻴﻲ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﺪﻟﻲ ﻭ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻫﻤﺪﺭﺩﻱ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻣﻘﺘﻮﻝ ‪ ،‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻧﺨﺴﺖ ﺑﻪ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﭘﺪﺭﺵ‪ ,‬ﺭﻓﺖ‪ ۵‬ﻭ ﺩﺭ ﺯﺍﺋﺮ ﺳﺮﺍﻱ ﭘﻴﺮﻣﺮﺍﺩ ﮐﻪ ﺩﺭﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺑﻮﺩ ﺍﻗﺎﻣﺖ‬ ‫ﮔﺰﻳﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﻧﺮﻭﻧﺪ‪ .۶‬ﺍّﻣﺎ ﺣﺪﺍﻗﻞ ﺑﻴﺴﺖ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺍﺧﻄﺎﺭ ﺭﺍ ﻧﺪﻳﺪﻩ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺎ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۷.‬ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺍﻣﻮﺍﺝ ﮐﻮﭼﮑﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﺪﺭﻳﺞ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺑﻲ ﺗﻮﻓﻨﺪﻩ ﻭ ﺳﻬﻤﮕﻴﻦ ﺧﺒﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٦۰ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٢۰‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ )‪ (٣٩٣‬ﮐﻪ ﻋﻠﺖ ﺁﻣﺪﻥ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﺎﺭﺿﺎﻳﺘﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺷﺎﻳﺪ‬ ‫ﺑﻬﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺎﺏ ﺻﺤﺒﺖ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺎﺯ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺐ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﻗﺎﺟﺎﺭ‪ ,‬ﺭﻭﺿﺔ ﺍﻟﺼﻔﺎ ﻧﺎﺻﺮﻱ‪,‬‬ ‫ﻱ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﻨﺎﻣ |ﻪ ﻧﺎﺻﺮﻱ‪ ,‬ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻠّﺖ ﺁﻣﺪﻥ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ‬ ‫‪،‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ ‪،‬‬ ‫ﻧﺎﺭﺿﺎﻳﺘﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﻋﻠﻴﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺳﻮﺀﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺷﻮﺭﺵ ﺑﻪ ﭘﺎ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ ﺑﻪ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﻭ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﺿﺪ ﺣﺎﮐﻢ ‪ ،‬ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﻟﻴﻞ‬‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﻗﺼﺪ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺷﻮﺭﺷﻲ ﺭﺍ ﭼﻪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺧﻮﺩ ﻭ ﭼﻪ ﺑﺮ ّ‬ ‫ﺭﻭﺷﻨﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻣﺪﻥ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻥ ﺁﻭﺭﺩ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪ ,‬ﻫﻤﺴﺮ‪ ، ,‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻭ ﺍﻗﻮﺍﻣﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﻭ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺩﺍﺷﺖ‪ ,‬ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺿﻤﻦ ﺍﻭ ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺷﻬﺮ ﮔﻮﺵ ﺷﻨﻮﺍﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺻﻐﺎﺀ ﭘﻴﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﺣﺎﻣﻞ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﺑﻴﺎﺑﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺩﻻﻳﻞ ﮐﺎﻓﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺭﺳﺎﻟﺘﺶ ﺍﻋﻼﻥ ﭘﻴﺎﻡ ﺑﺎﺏ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻴﭻ ﻋﻼﻗﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻣﻮﺭ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٦۰ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۵‬ﺝ‪.٥٣ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۶‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٣٩٢‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۷‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ ٣٥٣‬؛ ﺷﻔﻴﻊ ‪٢‬‬ ‫ﻧﻲﺭﻳﺰ‬

‫‪١٨٥٠‬‬ ‫‪۶‬‬

‫ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ‬

‫ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ‬

‫ﺭﻭﺯ ‪ ۲۷‬ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ﺳﺎﻝ‪ ۱۸۵۰‬ﻡ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﻣﺼﻤﻢ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﻨﺒﺮ ﻣﺴﺠﺪ‬ ‫ﺟﺎﻣﻊ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻨﺸﻴﻨﺪ ﻭ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﺭﺍ ﺍﻋﻼﻥ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﻪ ﺍﻭﺝ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺖ‬ ‫ﻣﻌﻨﻮﻱ ﻭ ﺳﻔﺮﻫﺎﻱ ﺗﺒﻠﻴﻐﻲ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﺒﺮﻱ ﮐﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﮐﻮﭼﮏ ﻭ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﻓﻘﻴﺮ ﻭ ﻏﻨﻲ ‪،‬ﻭ ﻋﺎﻟﻢ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﺳﻮﺍﺩ ﻏﻮﻏﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﭘﺎ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ ,،‬ﺷﻬﺮﻱ ﮐﻪ ﺳﺎﮐﻨﺎﻧﺶ‬ ‫ﻓﺎﻣﻴﻞ ‪ ,،‬ﺩﻭﺳﺖ ‪ ,،‬ﻫﻤﺪﺭﺱ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮ ﭘﻴﺮﻭ ﻭ ﻣﻘﻠّﺪ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺻﺤﺒﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ‪ ,،‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻋﻼﻥ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺗﻮ ّﺳﻂ ﺍﻭ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﻪ ﻗﺮﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺳﮑﻮﺕ ﻭ ﺭﺧﻮﺕ ﺑﻪ ﺳﺮ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ ﻗﺒﻞ ﻭﻗﺘﻲ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﻳﺤﻴﻲ ﻃﻲ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻭ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣ ّﻘﺎﻧﻴﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺗﺸﺮﻳﺢ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺑﻪ ﺟﻮﺵ ﻭ ﺧﺮﻭﺵ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ، ,‬ﺑﻴﺶ ﺍﺯﭘﻴﺶ ﺁﺷﻔﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﻼﻗﺎﺕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻗﺒﻠﻲ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﻼ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩ ﻭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺩﻓﻌﻪ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﺍﻇﻬﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﺒﺐ ﺁﺷﻮﺏ ﻭ ﺑﻠﻮﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺎﻳﺪ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﻴﺮﻳﺰ‬

‫ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺰﻝ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫‪۸۷‬‬ ‫‪ ۶‬ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬

‫ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ‪ ۱‬ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺻﻐﺮﻱ ﺧﺎﻧﻢ ﻭ ﭘﺴﺮﺧﻮﺩ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺷﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ‬ ‫ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ‪ ۲‬ﻭ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﺣﺎﮐﻢ ﺧﻼﻑ ﺭﺳﻢ ﻣﻴﻬﻤﺎﻥ‪،‬ﻧﻮﺍﺯﻱ ﺍﺳﺖ ‪ .،‬ﻣﻘﺼﻮﺩ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺳﻔﺮ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺻﺒﺢ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﮔﺮﺩ ﻭ ﻏﺒﺎﺭﺳﻔﺮ ﺑﺮ ﺁﻥ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﺮ ﺑﺎﻻﻱ ﻣﻨﺒﺮ ﻧﺸﺴﺖ‪ .‬ﺑﻪ‬ ‫ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻋﻈﻴﻤﻲ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻗﺒﻞ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﺪ ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ‪ ،‬ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﺍﻋﻼﻥ‬‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤ ّﻤ ‪،‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺯ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﭘﻴﺎﻡ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺪﺗﻲ ﻣﺎﺕ ﻣﺒﻬﻮﺕ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪ ۴.‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻳﮏ ﻓﺮﺩ ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﻋﺰﻳﺰ ﻭ ﻣﺤﺘﺮﻡ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺣﺎﻻ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻧﺴﺐ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺖ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤﻤﺪ ‪ -‬ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ‪ -‬ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ‬

‫ﺱ ‪ .٥١‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﺎﻧﻲ ﮐﺎﺷﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ‬‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ ,‬ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭ ‪،‬‬ ‫‪ The Bábís of Nayríz: History and Documents ،‬ﻓﺼﻞ ‪ .٨ ، ,٦‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ‪ ،‬ﺝ‪.٤١۰، ,٢ .‬‬ ‫ﺑﺪﺭﺳﺘﻲ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﻐﺎﻡ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﭼﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺭ ّﺩ ﻭ ﺑﺪﻝ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ -‬ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﻳﺎ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺣﺎﺝ ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﷲ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ﻓﺎﺿﻞ ﺑﻮﺩ )ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﺿﻤﻴﻤ |ﻪ ‪ .(٢،٢٢‬ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﺒﺮﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺎﮐﻦ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺧﻮﺍﻫﺮ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪ ،‬ﺟﻬﺎﻥ ﺑﻴﮕﻢ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﻳﮏ ﭘﺴﺮ ﺩﺍﺷﺖ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺭﺍ ﺑﻌﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻣﺘﻔﮑﺮ‬ ‫ّ‬ ‫ﺗﺤﺼﻴﻞ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻳﺰﺩ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﻴّﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﺸﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻓﻀﻼﻱ‬ ‫ﺍﺳﻼﻣﯽ‪،‬ﺷﺪ‪) .‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﺿﻤﻴﻤ |ﻪ ‪.(٢،١٦‬‬ ‫ّ‬ ‫‪ (۳‬ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٢‬ﻭ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٤۰٩ ,، ٢ .‬ﺩﻭ ﻣﺮﺩ ﻣﺴﻠﺢ ﺩﺭ ﻫﺮ ﻃﺮﻑ ﻣﻨﺒﺮ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ (٣٥٣‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺍﻱ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﺝ‪(٥٧-٥٨ ،١ .‬‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻣﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﺑﺰﺭﮔﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﻮﻧﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺑﻼﻍ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺭﻭﺯ ﺭ ّﻭﻡ ﻧﻴﺰ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺣﺮﻓﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺭﻭﺯ ﺳ ّﻮﻡ ﮐﻪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﻋﻈﻴﻤﻲ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﻇﻬﻮﺭ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺍﻭ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩ‪ ...‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٣‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪١۰‬ﺭﻭﺯ ﭘﻲ ﺩﺭ ﭘﻲ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺁﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻣﺮﺩﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻌﺪﺍﺩ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺯ ‪ ١۰۰۰‬ﻧﻔﺮ )ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ (٣٥٣‬ﺗﺎ ﺣﺪﻭﺩ ‪ ) ٢٥۰۰‬ﻓﻴﻀﻲ ‪(٥٤‬‬ ‫ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٥١-٥٢‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۸۸‬‬ ‫ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺖ ﻃﺒﻖ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﻭﺍﺟﺐ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺎﻡ ﺭﺍ ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ ﻭ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﭘﻴﺎﻡ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻭ ﻣﺆﻣﻦ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﻴﺮﻭﻱ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﻫﻤ |ﻪ ﺩﺍﺭﺍﺋﻲ‬ ‫ﻭ ﺣﺘّﻲ ﺟﺎﻥ ﻭ ﻣﺎﻝ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺯﻥ ﻭ ﻣﺮﺩ ﮔﺮﺩ‬ ‫ﺣﻖ‬ ‫ﺍﻭ ﺣﻠﻘﻪ ﺯﺩﻩ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﻫﺮ ﺑﻼ ﻭ ﻣﺼﻴﺒﺘﻲ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ّ‬ ‫ﺁﻣﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺷﻌﻒ ﻭ ﺳﺮﻭﺭﻱ ﺑﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺗﺎ ﻣﻨﺰﻟﺶ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺎ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﭘﺮﻗﺪﺭﺗﻲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﻴﺮﻭﻳﻲ ﮐﻪ ﻃﻲ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺳﺎﻝ‪،‬ﻫﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﺮﮎ ﺟﺎﻩ ﻭ ﺟﻼﻝ ﻭ ﺛﺮﻭﺕ ﻭ ﻣﺆﺍﻧﺴﺖ ﺑﺎ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ‪ ,،‬ﻧﻴﺮﻭﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺡ ﻭ ﺟﺎﻥ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺩﺭﮎ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﻧﻔﻮﺫ ﮐﻼﻡ ﺍﻭ ﻫﻢ ّ‬ ‫ﻧﻔﻮﺫ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﭼﻮﻥ ﻣﻐﻨﺎﻃﻴﺴﻲ ﻗﻮﻱ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﻣﻈﻠﻮﻡ ﻭ ﺳﺘﻤﺪﻳﺪﻩ | ﭘﺎﮐﺪﻝ ﻭ‬ ‫ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻭﺭ ﺧﻮﺩ ﺟﺬﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﯽ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻤﻊ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺻﺤﺒﺘﻬﺎﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺸﻨﻮﻧ ‪،‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﺯ ﺧﺒﺮ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﻧﻔﻮﺫ ﮐﻼﻡ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﺸﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٢‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﻭ ﺩﻭ ﺳ ّﻮﻡ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ‬ ‫)ﺝ‪ (٤۰٩، ٢ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻫﻔﺘ |ﻪ ﺍ ّﻭﻝ ﭼﻬﺎﺭﺻﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪.٣٥٣-٣٥٤‬‬ ‫‪ (۳‬ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﻏﻴﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺻﻐﻴﺮ ﻭﺍﻗﻊ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻧﮕﻴﺰﻩ ﻭ ﮐﺎﺭﻫﺎﻱ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻮﺭﺵ ﺗﺸﺒﻴﻪ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪» :‬ﺩﺭ ﺑﺪﻭ ﻭﺭﻭﺩ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﺖ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻭ ﺍﮐﻨﺎﻑ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﴼ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﮐﺒﻴﺮ ﻭﺍﻓﻊ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺭﻓ ‪،‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻣﺎﺩ |ﻩ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻳﻦ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺑﻪ ﻧﻬﺼﺪ ﻧﻔﺮ ﻣﺮﺩ ﻣﺴﻠﺢ ﺑﻪ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻭ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﻣﻨﺒﺮ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻫﺠﻮﻡ‬ ‫ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﺤﻠﻪ ﺟ ّﻮﻱ ﺍﺯ ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﻲ ﺑﺮﭘﺎ ﺳﺎﺧﺖ‪ «.‬ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻼﻥ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻭﺣﻴﺪ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺯﻣﺎﻧﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﻤﻊ‪،‬ﺁﻭﺭﻱ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺟﻨﮕﻲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ‬ ‫)‪ (٣٥٤‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯﻱ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺟﺎ ﺑﻮﺩ‪ ، .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٣٩٥‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ‪ ١۰‬ﺭﻭﺯ ﭘﻴﺎﭘﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻥ ﺷﻬﺮ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫‪۸۹‬‬ ‫‪ ۶‬ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬

‫ﻣﺒﺎﺩﺍ ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﻢ ﮐﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺷﺨﺼﻲ ﺧﻮﺩ ﻳﮑﻲ ﻧﺪﻳﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﻭ ﺣﺘّﻲ ﺑﺎﻋﺚ‬ ‫ﺭﻧﺠﺶ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺍﺯ ﺳﻮﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻴﺮﻭﻳﻲ ﻗﻮﻱ ﻋﻠﻴﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺍﻧﺶ ﭘﺪﻳﺪ ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺿﻤﻦ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺭﺍ ﻋﻠﻴﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺸﻮﺭﺍﻧﺪ‪ ۱‬ﺑﻪ ﮔﺮﺩ‪،‬ﺁﻭﺭﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺍﺯ ﺍﻳﻞ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻃﻮﺍﻳﻒ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ‬ ‫ﺳﻮﺧﺘﻪ ‪ -‬ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ‪ -‬ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﻭ ﺧﻴﺎﻝ ﮐﺸﺘﻦ ﺩﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﺩ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻴﺴﺖ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻭ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍ ﺟﻪ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﻓﺘﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺴﺘ ّﻘﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﻣﺘﺮﻭﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻫﮑﺘﺎﺭ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﺮﻗﻲ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ‬ ‫ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺧﺸﺖ ﻭ ﮔﻞ ﻭ ﺳﻨﮓ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﻘﺸ |ﻪ‬ ‫ﺁﻥ ﻣﺮﺑﻊ ﺷﮑﻞ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﭼﻬﺎﺭ ﮔﻮﺷ |ﻪ ﺁﻥ ﺑﺮﺝ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﭼﻬﺎﺭ ﻣﺘﺮ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ ۴.‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻧﺨﺴﺖ ﺩﻳﻮﺍﺭ |ﻩ ﺑﺮﺝ ﻭ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﻣﺘﺮﻭﮐﻪ ﺭﺍ ﺗﻌﻤﻴﺮ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺣﺎﺷﻴ |ﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺁﺑﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﺝ‬ ‫ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﺷﺶ ﻣﺘﺮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺁﺟﺮﻫﺎﻱ ﻗﻬﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻤﺮﻧﮓ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﮔﻨﺪﻡ ﻭ ﺫﺭﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺁﺳﻴﺎﺏ‪،‬ﻫﺎ ﺁﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻲ ﺁﺏ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﺝ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺁﺳﻴﺎﺏ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﺑ ‪،‬‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺩﻳﺪﻩ‪،‬ﺑﺎﻧﻲ‬ ‫ﺁﺳﻴﺎﺏ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺧﺎﻭﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﻗﻠﻌﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺭﺍ ّ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪(٤١۰ ، ,٢ .‬؛ ﻭ ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪The Bábís of Nayríz: History and،‬‬ ‫‪ ، Documents‬ﻓﺼﻞ ‪.١٢ ، ,٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ (٣٥٤‬ﻭ ﺷﻔﻴﻊ )‪ .(٣‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٣٩٥‬ﻭ ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪The Bábís of :‬‬ ‫‪ ، Nayríz: History and Documents‬ﻓﺼﻞ ‪ ٥ ،٩‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﻭ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ (٣٥٤‬ﻭ ﺷﻔﻴﻊ )‪.(٣‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ ,،‬ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﻭ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ ‪٥٢‬؛ ﻭ‬ ‫ﻭ ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ The Bábís of Nayríz: History and Documents‬ﻓﺼﻞ‪.١٣، ,٩‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﺍ ‪ ١٧‬ﻧﻔﺮ ﺩﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﮔﺎﻱ ﻣﺮﭼﻲ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ »ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺻﺤﻨ |ﻪ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﻲ« ‪ ٦ ,،١٩٦٥‬ﻧﺸﺮﻳ |ﻪ ﺍﺧﺒﺎﺭ ﺍﻣﺮﻱ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۹۰‬‬ ‫ﺧﻮﺩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺴﺘ ّﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺗﻔﻨﮓ‪،‬ﭼﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺮﺝ ﻫﺎﻱ ﻣﻨﺰﻝ ﺷﺨﺼﻲ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻱ ﺁﻥ ﺑﺮﺝ ﻫﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺭﺍ ﺯﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ۱.‬ﻭﻗﺘﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﺩﻳﺪﻩ‪،‬ﺑﺎﻧﻲ ﮐﺎﻣﻼ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﻣﻨﺰﻝ ﮐﺪﺧﺪﺍﻱ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺗﺼﺮﻑ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻣﺴﻠّﺢ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻭﻱ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﻣﺴﺘ ّﻘﺮ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﺻﺒﺢ ﺳﺤﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻔﻨﮓ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ‬ ‫ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺧﻮﺭﺩ‪ ۳.‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﻣﻨﺰﻟﺶ ﺑﻪ ﺍﻗﺎﻣ |ﻪ ﻧﻤﺎﺯ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻣﺜﻞ ﻫﻤﻴﺸﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺣﻴﻦ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﺎ ﭼﺸﻤﺎﻧﻲ ﺍﺷﮑﺒﺎﺭ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺭﮎ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻗﺎﺋﻢ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺟﺎﻧﻔﺸﺎﻧﻲ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﻱ ﺍﻭ‬ ‫ﻼ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﻣﻨﺰﻝ ﮐﺸﺎﻧﺪ‪ .‬ﻣﺪﺗّﻲ ﺑﻌﺪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﺍﺻﺎﺑﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻣﮑﺘﻮﺑﻲ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺗﺒﺮﻳﮏ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺷﻬﺮ ﺍﻭ‬ ‫ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺻﺪﻣﻪ ﺩﻳﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺧﻮﻧﺶ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺍﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﻳﺨﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻢ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺩﺭﻭﻍ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﺎﻳﻊ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﮐﺸﺘﻪ‬ ‫ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﺍﻳﻨﮑﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺟﺪﻳﺪﺍ ﺑﻪ ﺩﻳﻦ ﺑﺎﺑﻲ ﮔﺮﻭﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﻋﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺘﺮﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺍﺧﺒﺎﺭ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺮﺱ ﻭ ﻭﺣﺸﺖ ّ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭ ﺣﺎﮐﻢ ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻃﻠﻮﻉ ﮐﺮﺩ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺎ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (٦٠، ١ .‬ﺯﻣﺎﻥ ﻭﻗﻮﻉ ﺍﻳﻦ ﺣﺎﺩﺛﻪ ﺭﺍ ﺳﻲ ﺍﻡ ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ‪ ١٨٥٠‬ﻡ‪ .‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ )ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪.(٣٥٤‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٣٩٦‬ﻭ ﻓﻴﻀﻲ )‪(٥٧‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺑﺮ ﺑﺎﻡ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﻟﻴﻞ ﺁﻧﮑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺭﺥ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺍﺳﺘﻨﺒﺎﻁ ﻣﺎ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﻣﻼ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺑﺮ ﺑﺎﻻﻱ ﺑﺎﻡ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺩ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻭ ﺍﻳﻦ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﻳﻢ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٥٥‬‬ ‫‪ (۵‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٢٠‬‬ ‫‪۹۱‬‬ ‫‪ ۶‬ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺩﻓﺎﻉ ﺑﻪ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻳﮏ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺤﺎﺻﺮ |ﻩ ﻗﻠﻌﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺭﺍﻩ ﺁﺏ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﻗﻄﻊ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۲.‬ﺁﻥ ﺭﻭﺯﺗﻌﺪﺍﺩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻳﺎﺭﺍﻧﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ ﻭ ﺗﺎ ﻏﺮﻭﺏ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻭ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍ ﮔﺸﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﭼﻨﺪﺗﻦ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .۴‬ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﻟﺤﻈ |ﻪ ﺍ ّﻭﻝ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ‬ ‫‪۶‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺍﺯﺗﺮﺱ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .۵‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﺒﻼ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﻴﺮﻭﺯﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻋﺎﻗﻼﻧﻪ ﻭ ﻣﺤﺘﺎﻃﺎﻧﻪ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﺪ‪ ۷.‬ﻭ ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻩ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﺯ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ‬ ‫ﮐﻮﭼﮏ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﻴﺮﻭﺯﻣﻴﺮﺯﺍ ﭘﻴﺎﻣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﻧﻮﺷﺖ ﺗﻨﻬﺎ ﺭﺍﻩ ﺗﻮﻗّﻒ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻗﺘﻞ ﻭ ﮐﺸﺘﺎﺭ ﺧﺮﻭﺝ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ‬ ‫ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﻧﺤﻮ |ﻩ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬

‫‪ (۱‬ﻓﻴﻀﻲ )‪ (٥٨‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻓﻮﺝ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٣٩٦‬‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺩﺍﺭﺩ‬‫‪ (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٥٥‬ﺷﻔﻴﻊ ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﺍ ‪ ٧٠‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪ .‬ﻋﺪﺩ ‪ ٧٢‬ﺩﺭ ﻣﺬﻫﺐ ﺷﻴﻌﻪ ﺍﻫﻤﻴﺖ ّ‬ ‫ﺯﻳﺮﺍ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﺍﻣﺎﻡ ﺳ ّﻮﻡ ﺷﻴﻌﻴﺎﻥ‪ ,‬ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﻓﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻭ ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﮐﺮﺑﻼ ﺑﻪ ﻓﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪﻭ‬ ‫ﻢ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪,‬‬ ‫ﺪ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻭ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴ ‪،‬‬ ‫ﺷﻴﻌﻴﺎﻥ ﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺰﻳﻪ ﻭ ﺳﻮﮒ ﺍﻳﻦ ﻋﺰﺍ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺸﻴﻨﻨ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻴﻬﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻭ ﺍﺳﻨﺎﺩ‪ ,‬ﻓﺼﻞ ‪ .٤ ، ,٧‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺭﺍ‬ ‫‪ ١٨٠-٢٠٠‬ﻧﻔﺮ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ (٥٢‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ‪ ٧‬ﻧﻔﺮ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۵‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ (٣٥٥‬ﻭ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٦‬ﻭ ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٣٩٦‬ﻭﻗﻮﻉ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻩ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۶‬ﺗﺎﺝ ﺍﻟﺪﻳﻦ‪، ,‬ﺯﻳﻨﻌﻠﻲ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﺍﺳﮑﻨﺪﺭ ‪ ،‬ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ )ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .(٣٥٥‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪،‬ﻭ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﺎﻧﻲ ﻭ‬ ‫ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﻣﺮﺩ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻳﺰﺩ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻧﻤﻮﺩ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺩﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻧﻔﺮﻱ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺒﺮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﺟﺎﺯﻩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺩﻋﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪ ...‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٤١١ ، ,٢ .‬ﺩﻭ‬ ‫ﺗﻦ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺣﺎﻣﻞ ﭘﻴﺎﻣﻲ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺎﻡ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻗﺼﺪ ﺑﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ (٥٣‬ﻓﻘﻂ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ‪ -‬ﺟﻮﺍﻥ ﻳﺰﺩﻱ ‪ -‬ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۷‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٤١٢ ، ٢ .‬‬ ‫ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ‬

‫ﺩﺭﺧﺘﻲ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺧﻴﻤﻪ| ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﮐﺮﺩ‬ ‫‪۹۳‬‬ ‫‪ ۶‬ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬

‫ﻣﺘﻌﺠﺐ ﻭ ﺣﻴﺮﺗﺰﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺁﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﺯ‬ ‫ﮐﺎﻣﻼ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ ﺩﺭ ﻏﻴﺮ ﺍﻳﻦ ﺻﻮﺭﺕ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﻤﻼﺕ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺭﺍ ﻧﭙﺬﻳﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺐ ﮐﻪ ﻓﺮﺍﺭﺳﻴﺪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﻔﺖ ﻧﻔﺮﻩ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻭ ﭘﺴﺮﻫﺎﻱ‬ ‫ﺟﻮﺍﻥ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﻫﻨﻮﺯ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﺳﺎﻝ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ‬ ‫ﻭ ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺍﺭﺩﻭﮔﺎﻩ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺁﻧﭽﻨﺎﻥ‬ ‫ﻣﺠﺮﺏ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﻭ ﻣﺎﻫﺮﺗﺮﻳﻦ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻫﺎ ﻫﻢ‬ ‫ﻣﺘﻬﻮﺭﺍﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻫﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺘﻲ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺣﺎﮐﻢ ‪ ،‬ﻋﻠﻲ ﺍﺻﻐﺮ ﺧﺎﻥ ﻭ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺣﺎﮐﻢ ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ ۲.‬ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﺑﻌﺪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﺪ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪ ۳‬ﻫﻤﺮﺍﻩ ﮐﺮﺩ‬‫ﻭﺣﻴ ‪،‬‬ ‫ﺗﺎ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺒﺮﺩ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺑﺎ ﮔﺸﻮﺩﻥ ﺩﺭﻫﺎﻱ ﻗﻠﻌﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺳﺮ ﺷﻮﻕ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﻭ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩﺷﺎﻥ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠ |ﻪ ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﺩﺭ ﺭﺍﻫﻲ ﮐﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺮﺳﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ ﺍﺷﺘﻴﺎﻕ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﻣﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﻓﺪﺍ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٥٥-٣٥٦‬؛ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٤‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺍﮔﺮ ﺗﻮ‬ ‫ﺳﺮﻭﺭ ﺷﻬﺪﺍ ﻫﺴﺘﻲ ‪ ،‬ﭘﺲ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺷﻤﺮ ﺑﻨﺎﻣﻢ ﺑﺎﮐﻲ ﻧﺪﺍﺭﻡ«‪ .‬ﻭ ﺍﻳﻦ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮔﻔﺘﮕﻮ‬ ‫ﺑﻴﻦ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﮐﺮﺑﻼ ﻭ ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺷﺒﺎﻫﺘﻲ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﻤﺮ ﮐﺴﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﻗﻴﺎﻡ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺁﺏ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺍﻭ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻧﺶ ﺑﺴﺖ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٣٩٧‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺟﻮﺍﺏ ﺯﻳﺮﮐﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺳﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﺯﺍﺩﻱ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺩﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻧﮑﺸﻨﺪ‪ .‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﻮﻳﺴﺎﻥ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﻫﻢ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﻳﻦ ﻳﮏ ﺣﻴﻠﻪ ﺑﻮﺩ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪) .‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ .(٦۰‬ﺭﺍﻩ ﺁﺑﻲ ُﺧﺒﺮ ﺍﺯ ﮐﻨﺎﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﺩ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﺍﻩ ﺁﺑﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٤‬ﻳﺮﺍﺩﺭ ﺣﺎﮐﻢ ﻋﻠﻲ ﺍﺻﻐﺮ ﺧﺎﻥ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٣٩٧‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺳﻪ ﭘﺴﺮ ﺑﻪ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﺗﺎ ﺷﻬﺮ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺪ ﻋﻠﻲ ﻧﺨﺠﻮﺍﻧﻲ ‪ ,،‬ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ‬‫‪ (۳‬ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﺎﺑﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺍﻣﻴﺮ ‪ّ ،‬‬ ‫ﺑﻴﺖ ﺍﻟﻌﺪﻝ ﺍﻋﻈﻢ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ ,‬ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٦۰‬‬ ‫‪ (۵‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٥٥‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۹۴‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻣﻀﻄﺮﺏ ﻭ ﻫﺮﺍﺳﻨﺎﮎ ﺑﺎ ﺑﻘﻴﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ‬ ‫ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﺩﺭ ﺳﻲ ﻭ ﺩﻭ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮔﺮﻳﺨﺖ‪ .‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﻮﺩ‪ ۱.‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﻴﺮﻭﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺯ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧ |ﻪ ﺳﻨﮕﻴﻦ ‪ ,،‬ﭘﻴﺎﺩﻩ ﻧﻈﺎﻡ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﻣ ّﻬﻤﺎﺕ ﻭ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﺳﻮﺍﺭﻩ ﻧﻈﺎﻡ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻢ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻧﻔﺴﻲ ﺗﺎﺯﻩ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬‫ﺣﺎﻻ ﺑﺎ ﻋﻘﺐ‪،‬ﻧﺸﻴﻨﻲ ﺳﭙﺎﻩ ﺣﺎﮐ ‪،‬‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﻗﻠﻌﻪ ﻭ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻳﮏ ﭼﺎﻩ‬ ‫ﺁﺏ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻗﻠﻌﻪ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﻫﻤﺮﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﮐﺎﺭﻱ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ :‬ﺁﻗﺎ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻳﺰﺩ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻮﺩ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻧﻴﺮﻭﻱ‬ ‫ﺟﻨﮕﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻲ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ ﻗﻠﻌﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﻳﻮﺳﻒ‬ ‫‪،‬ﺍﻟﺪﻳﻦ ﻣﺴﺆﻭﻝ‬ ‫ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺛﺒﺖ ﺧﺮﺝ ﻭ ﻣﺨﺎﺭﺝ ﺭﻭﺯﺍﻧﻪ ﺷﺪ ﻭﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﺷﻤﺲ ّ‬ ‫ﻣﺮﺍﻗﺒﺖ ﺍﺯ ﺯﻣﻴﻦ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻗﻠﻌﻪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺒﺰﻱ ﻭ ﻣﻴﻮﻩ ﮐﺎﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺷﺪ‪ ۳.‬ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﻋﻤﻮﻱ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﭼﻨﺎﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﻗﻠﻌﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺷﺪ ﻭ‬ ‫ﺷﻴﺨﺎ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﺍﺟﺮﺍﻱ ﺩﺳﺘﻮﺭﻫﺎ ﺷﺪ‪ ۴.‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺭﻭﺯﺍﻧ |ﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻳﮏ ﺷﻌﺮ ﺣﻤﺎﺳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺳﺮﻭﺩ‪ ۵.‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ‬ ‫ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﻳﮏ ﺷﻌﺮ ﺣﻤﺎﺳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﻧﺒﺮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎﺯﮔﻮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ ۶.‬ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺗﻘﻲ ﻫﻢ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺣﻔﺎﻇﺖ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﻠﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺩﺭ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﺨﺎﺭﺝ ﺩﻓﺎﻋﻲ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﮐﻤﮏ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﮐﺮﺩ‪ ۷.‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺛﺒﺖ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﺷﺨﺎﺻﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﻧﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﺩﺍﻭﻃﻠﺐ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ‬

‫‪ (۱‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٣٩٧‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٥٦‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٦٦، ,١ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٥٦‬‬ ‫‪ (۵‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٤‬‬ ‫‪ (۶‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪٦٦‬‬ ‫‪ (۷‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ ٧٩‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪(١٣١ ، ١ .‬‬ ‫‪۹۵‬‬ ‫‪ ۶‬ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬

‫ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻨﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ ﻣﻴﻞ ﻭ ﺍﺷﺘﻴﺎﻕ ﺁﻣﺎﺩﮔﻲ ﻭ ﺗﻤﺎﻳﻞ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﻨﺪ‪ ۱.‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻓﺪﺍ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺟﺎﻥ ﻭ ﻣﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩ ّ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﻟﻘﺐ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﻬﻢ ﻣﺎﻩ ﺁﭘﺮﻳﻞ ‪ ١٨٦٣‬ﻡ‪ .‬ﻟﻮﺡ ﺍﻳ ّﻮﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﻣﺆﻣﻦ ﮐﻪ ﺑﻼﻳﺎﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺭﺍ ﻣﺘﺤ ّﻤﻞ ﺷﺪ ﻧﺎﺯﻝ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺻﺒﺮ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺴﻴﺎﺭﺳﺘﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻄﺎﻁ ﺧﻮﺵ ﺫﻭﻕ ﻭ ﻗﺮﻳﺤﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ّ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﺮﺯﻣﺎ ‪،‬ﻥ ﻣ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ‪ ۳.‬ﺍﻭ ﺷﻴﻔﺘ |ﻪ ﺍﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﭘﺴﺮ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻗﻠﻌﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺍﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻮﻻﻱ ﺧﻮﺩ ﭘﺸﺖ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻼ ّ‬‫ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺩ‪ّ .‬‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﺭ ﺗﺼﻤﻴﻢ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺑﻨﺎﻱ ﮔﺮﻳﻪ ﻭ ﺯﺍﺭﻱ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﻟﺘﻤﺎﺱ ﮐﺮﺩ ﻭﻟﻲ ﻣ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﺭ‬‫ﺧﻮﺩ ﭘﺎ ﺑﺮﺟﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻭ ﻣﺤﺰﻭﻥ ﻭ ﺩﻟﺸﮑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ّ‬ ‫ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺑﻪ ﻧﺒﺮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﮔﺸﺖ‪،‬ﺯﻧﻲ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺗﻴﺮﻱ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺍﻭ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺯﻧﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﺳﻴﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺷﺪ‪ .‬ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺣﺎﮐﻢ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺩﺵ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺪﺍﻭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﻭ ﭘﺪﺭﺵ ﺑﻪ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺭﻓﺖ ﻭ ﻣﺪﺕ‬ ‫ﻣّ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺷﺶ ﻣﺎﻩ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﻭ ﻋﻼﻗ |ﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻥ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﻧﺪ‪ ۵.‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺗﻤﺎﻳﻠﻲ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺳﺴﺖ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻧﺪﮎ ﺳﺨﺘﻲ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺘﺰﻟﺰﻝ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﺑﻪ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٥‬‬ ‫‪http://bahai-library.com/provisionals/surih.sabr.html (۲‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻭ ﭘﺪﺭ ﭘﺪﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﺩﻳﺐ ﻃﺎﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺴﺮ ﺍﻭ‪ ,‬ﺣﺎﺝ ﻣﺤﻤﺪ ﺭﺣﻴﻢ ﭘﺪﺭ ﻟﻘﺎ ﺧﺎﻧﻢ‪ ,‬ﻣﺎﺩﺭ ﺍﺩﻳﺐ‬ ‫ﻃﺎﻫﺮﺯﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﺭ‬‫‪ (۴‬ﺭﺑﺎّﻧﻲ‪ .‬ﻓﺼﻞ ‪ ,١٩ ، ,١۰‬ﺍﻳﻦ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺣﺎﮐﻢ ﻋﻠﻲ ﺍﺻﻐﺮ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﻴﻮﮔﺮﺍﻓﻲ ﮐﺎﻣﻠﻲ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪ www.nayriz.org‬ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۵‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٢،٤١,٤ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﭼﻬﺎﺭ ﺻﺪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻭ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ‬ ‫ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (٦٣ ، ,١ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﺍ ‪ ٦۰۰‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۹۶‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﻧﺪ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﻣﺴﺎﻋﻲ ﭘﺪﺭ ﺯﻥ ﺧﻮﺩ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﻲ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﻣﻤﺘﺎﺯ ﺷﻬﺮ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺍﺻﻮﻝ‬ ‫ﺪ ﺩﺍﻭﻃﻠﺒﺎﻥ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻭ‬ ‫ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺟﺪﻳﺪ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺩﻫ ‪،‬‬ ‫ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺩﺍﻭﻃﻠﺒﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﻴﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺳﻨﮕﺮ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺩﻓﺎﻋﻲ ﺁﻧﺠﺎ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻭﻇﻴﻔﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺩﺭ ﻣﺤﻠ |ﻪ‬ ‫ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ ‪،‬؛ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺨﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻣﺤﻠّﻪ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻈﺮ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺩﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺪﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻣﻮﺭ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﻭﺷﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺻﻒ‪،‬ﺁﺭﺍﻳﻲ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻳﮏ ﻃﺮﻑ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎﻱ ﻟﺸﮕﺮ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻥ‬ ‫ﺟﻨﮕﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺍﺟﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﻋﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ‪ ,‬ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻭ ﻳﺎﺭﺍﻧﺶ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍ ‪،‬ﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ‪ ,،‬ﺑﺮﺧﻲ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻭ ّ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺎﺩﻱ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ ,‬ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﺷﺨﺼﻴﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺍﺯ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ‬‫ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﻟﺒﺴﺘﻪ ﻭ ﭘﻴﺮﻭ ﺍﻭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ّ .،‬‬ ‫ﻭ ﻣﺤﺒّﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺣﻀﺮﺕ ﻗﺎﺋﻢ ﮐﻪ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺭﺳﻮﻝ‬ ‫ﺧﺪﺍ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ )ﺹ( ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺷﺄﻥ ﻭ ﻫﻢ ﻃﺮﺍﺯ ﺍﻭ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﺨﺼﻴﺘﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺣﻀﺮﺕ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺧﻄﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ‬ ‫ﺭﺍ ﮐﻪ ﻗﺒﻼ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﻭ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺳﺮﮐﺮﺩﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻳﮏ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﺘﻨ ّﻔﺬ ‪،‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻭﻇﺎﻳﻒ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﻗﻀﺎﻭﺕ ﻭ ﺩﺍﻭﺭﻱ ﻭ ﺻﺪﻭﺭ ﺣﮑﻢ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﻣﺮﺗﮑﺐ ﺟﺮﻡ ﻭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺧﻄﺎﺋﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ ,‬ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﻣﺠﺪﺩﴽ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺘﻲ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩ |ﻩ ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻧﻴﺮﻭﻱ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٥‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ »ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻧﻔﺮ« ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍﻩ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﻭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ‬ ‫ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺭ ﺍ ّﻭﻝ ﻭﺍﺭﺩ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ ،٥‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻬﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻫﻨﻮﺯ ﺍﻋﻼﻥ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪۹۷‬‬ ‫‪ ۶‬ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬

‫ﺗﻘﻮﻳﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺍﻋﺰﺍﻡ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﻣﺒﻠﻎ ﭘﻨﺞ ﻫﺰﺍﺭ ﺗﻮﻣﺎﻥ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺒﻠﻎ ﻗﺒﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﻮﺩ ﭘﻴﺸﮑﺶ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﻭ ﭘﻴﺸﮑﺶ ﺭﺍ ﺑﺎ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻳﮏ ﺍﺳﺐ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﮔﻤﺎﺷﺘﮕﺎﻥ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺳﭙﺮﺩ ‪،‬ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭﺍﺕ ﻻﺯﻡ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻭﻱ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﭘﻮﻝ ﺭﺍ ﺷﺨﺼﴼ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﻗﺎﺻﺪ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻃﻮﺍﻳﻒ ﮐﻮﭺ‪،‬ﻧﺸﻴﻦ‬ ‫ﭼﺎﺩﺭ ﺯﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻗﺪﺭﻱ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻧﻔﺴﻲ ﺗﺎﺯﻩ ﮐﻨﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺐ ﭘﻴﺎﺩﻩ‬ ‫ﺷﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺻﺮﻑ ﻧﺎﻫﺎﺭ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎ ﺭﻓﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﻳﮏ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺩﺭ ﺑﻮﺍﻧﺎﺕ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺳﻔﺮ ﺗﺠﺎﺭﺗﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺖ ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺳﺐ ﻣ ّﺰﻳﻦ ﺑﻪ ﺯﻳﻦ ﻭ ﺭﮐﺎﺏ ﮔﺮﺍﻧﻘﻴﻤﺖ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﺍﺯ ﺻﺎﺣﺐ ﺍﺳﺐ ﺟﻮﻳﺎ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍﺳﺐ ﻣﺘﻌﻠّﻖ ﺑﻪ ﻗﺎﺻﺪﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﻃﺮﻑ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻋﺎﺯﻡ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺣﺮﻑ ﺳﻴﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺷﻤﺸﻴﺮ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻏﻼﻑ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺸﻴﺪ ‪ ،‬ﺍﺯ ﺍﺳﺐ ﺧﻮﺩ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭼﺎﺩﺭﻱ ﮐﻪ ﻗﺎﺻﺪ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺻﺮﻑ ﻏﺬﺍ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ ﭼﺎﺩﺭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺩﺳﺖ ﻭ‬ ‫ﭘﺎﻱ ﺁﻥ ﻗﺎﺻﺪ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻃﻨﺎﺏ ﺑﺒﻨﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺩﻫﻨﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺍﺯ ﺩﺳﺘﻮﺭ‬ ‫ﺍﺯﺷﺪﺕ ﺗﺮﺱ ﻭ ﻭﺣﺸﺖ ﻓﻮﺭﴽ ﺩﺳﺘﻮﺭ‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ﺭﻭﮔﺮﺩﺍﻧﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﭼﺎﺩﺭ ّ‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﻗﺎﺻﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﺯ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺖ‬ ‫ﺍﻭ ﺟﻮﻳﺎ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻗﺎﺻﺪ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺳﺎﺩﮔﻲ ﻭ ﮔﺴﺘﺎﺧﻲ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺭﺍ ﮔﻔﺖ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺮﻭﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺗﻨﻲ ﭼﻨﺪ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺖ ﻭ ﻧﺤﻮ |ﻩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﻤﺎﻥ ﺟﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﻭ ﻋﺮﻳﻀ |ﻪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﻫﺪﺍﻳﺎ ﻋﺎﺯﻡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﻴﻐﺎﻡ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ‬ ‫ﻣﻼ ﺑﺎﻗﺮ )ﺷﻔﻴﻊ ‪٦‬؛ ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪(٤۰۰‬‬ ‫‪ّ (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٥٧-٣٥٧‬ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﻧﻴﺰ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٦‬ﻭ ﻧﻴﮑﻼﺱ‬ ‫)‪ (٤۰۰-٤۰١‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻭﻗﺘﻲ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﺑﺎﻗﺮ ﺍﻣﺘﻨﺎﻉ ﮐﺮﺩ ﺍﻭ‬ ‫ﻼ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺭﺍ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﺑﺎﻗﺮ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﻓﻴﻀﻲ )‪ (٦١‬ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ّ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺑﻴﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﺰﺩ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﺑﻪ ﮔﻤﺎﻥ ﺁﻧﮑﻪ ﺧﺎﺋﻦ ﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﺆﻟﻔﻴﻦ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺍﻫﻤﻴﺘّﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺄﺧﺬ )ﻓﻴﻀﻲ( ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۹۸‬‬ ‫ﺑﻠﻨﺪﭘﺎﻳ |ﻪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺑﺪﮔﻮﻳﻲ ﺍﺯ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻭ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩ ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺑﺪﻱ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﺫﻫﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭ ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻭﺍﺩﺍﺭﺩ ﺗﺎ‬ ‫ﺟﺪﻱ ﻋﻠﻴﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﻮﺭﴽ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﻮﻧﺪ‪ ۱.‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻗﺪﺍﻣﻲ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺑﻠﻨﺪ ﭘﺎﻳ |ﻪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺯ ﻋﺎﻣﻼﻥ ﺍﺻﻠﻲ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﻴﺮﻭﺯﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻧﺒﺮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺭﺩ‬ ‫ﺩﻭ ﻟﺸﮕﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﻮﺍﺭﻩ ﻧﻈﺎﻡ ﻭ ﻣﻬ ّﻤﺎﺕ ﺑﻪ ﺳﺮﮐﺮﺩﮔﻲ ﻣﻬﺮ ﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﻣﺼﻄﻔﻲ ﻗﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ ۳.‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﻮﺷﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﻱ ﻣﺠﺎﻭﺭ ﻭ ﺍﺯ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻃﻮﺍﺋﻒ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺑﻴﺎﺑﺎﻥ ﻧﺸﻴﻦ ﻧﻴﺰ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻳﻲ ﺟﻤﻊ‪،‬ﺁﻭﺭﻱ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﻨﺴﻮﻝ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺧﻮﺩ ﺷﺮﻭﻉ ﺍﻳﻦ ﻟﺸﮕﺮﮐﺸﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺯ ‪ ۲۴‬ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ﺗﺎ ﭘﻨﺠﻢ ﻣﺎﻩ ﮊﻭﺋﻦ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﻡ‪ .‬ﻃﻮﻝ ﮐﺸﻴﺪ ﺭﺍ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮﺡ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ‪:‬‬ ‫ﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺣ ّﻮﺍﺭﻳﻮﻥ ﺑﺎﺏ ﮐﻪ ﭼﻨﺪﻱ ﻗﺒﻞ ﺩﺭ‬ ‫»ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴ ‪،‬‬ ‫ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮ ‪،‬ﺩ ﻫﺰﺍﺭ ﻭ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺟﺎﻳﻲ‬ ‫ﻣﺘﺮﺻﺪ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﻭ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﻨﺪ‪ ,‬ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ّ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﻗﻠﻌﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮ ﭘﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺯﺩ ﻭ ﺧﻮﺭﺩﻫﺎﻳﻲ ﻫﻢ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻃﺒﻖ ﮔﺰﺍﺭﺵ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻭﺍﺻﻠﻪ ‪ ۸۰‬ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﺎﻥ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﺪ ﻧﺎﺻﺮ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻳﮏ ﻫﻨﮓ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴ ‪،‬‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺗﻮﭖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﺳﻮﻡ ﻣﺎﻩ ﺟﻮﻥ ﻣﻬﺮ ﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻧﺎﺻﺮ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻳﮏ ﻫﻨﮓ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻭ‬

‫‪٣٥۸ (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺮﺍﻱ ﺑﻴﻮﮔﺮﺍﻓﻲ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ‪ ،‬ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﻌ |ﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪ www.nayriz.org‬ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .٥٣‬ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍﷲ ﺧﺎﻥ‪ -‬ﺷﺨﺺ ﺩ ّﻭﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺣﺎﮐﻢ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺑﻮﺩ‬ ‫‪ -‬ﺍﻳﻦ ﻗﻮﺍ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎﻳﺪ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﷲ ﺧﺎﻥ ﻗﻮﺍﻱ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﺭﺍ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺩﻫﻲ ﮐﺮﺩ ﺍّﻣﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﺮﻓﺖ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻧﻮﺍﺩﮔﺎﻥ ﻣﻬﺮ ﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ‪,‬‬ ‫ﻓﺮﺝ ﺍﷲ ﺧﺎﻥ‪ ، ,‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ ﺑﺮﺍﻭﻥ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﮐﺎﺭﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﺟﺪﺍﺩﺵ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﺮﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮﺩ‪) .‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ‪ ، ,‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪.(٥۸‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ‪ ,‬ﺍﻳﺮﺝ‪ ,‬ﭘﻨﺞ ﻣﻌﺎﺩﻥ ‪ ,،‬ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ‪ ,،‬ﺑﺎﺷﻨﻲ ‪ ,،‬ﺩﻩ ﭼﺎﻩ ‪ ,،‬ﻣﻮﺷﮑﺎﻥ ﻭ ﺭﺳﺘﻖ )ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪.(٢۸‬‬ ‫‪۹۹‬‬ ‫‪ ۶‬ﺍﻋﻼﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻗﻬﺮﻣﺎﻧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺩﻭ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺗﻮﭖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﻭﺍﻧﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﻨﺪ‪«.‬‬ ‫ﻣﻬﺮ ﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺑﺎ ﻟﺸﮕﺮ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺑﺪﻧﺒﺎﻝ ﺍﻭ ﻣﺼﻄﻔﻲ ﻗﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻳﮏ ﻟﺸﮕﺮ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻮﻣﻲ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ ۲.‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺳﻂ ﻣﺎﻩ ﮊﻭﺋﻦ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﻡ‪.‬‬ ‫ﺪ ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺳﻮﺍﺭﻩ ﻧﻈﺎﻡ ‪,،‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﺭﻭﻥ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﺷﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻴﺎﻥ ‪ ,،‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻃﻮﺍﻳﻒ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺗﻮﭖ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺳﻤﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﺆﻣﻦ ‪۱۰۹-۱۱۰‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤۰١‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٤۱٦ ,،٢ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﭘﻨﺞ ﻫﺰﺍﺭ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (٧٢ ، ,۱ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﺎ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪۷‬‬

‫ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ‬

‫ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻗﻠﻌﻪ ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﻧﻔﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺟﻨﮕﻲ ﺍﺟﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻃﺮﺍﻑ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍ ﺟﻪ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ‬ ‫ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﭼﻨﺎﻥ ﻗﺪﺭﺗﻲ ﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﺮ‬ ‫ﻳﮏ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﻟﺸﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺒﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺰﺩﻭﺭﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻧﺎﭼﻴﺰﻱ ﺍﺟﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﻭ ﻫﻴﭻ‬ ‫ﻣﺴﻠﺤﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻃﺒﻖ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻣﺸﻐﻮﻝ‬ ‫ﺍﻧﮕﻴﺰﻩ ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﺮﻭﻉ ﺣﻤﻠّ |ﻪ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺧﻴﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺩﺭ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﺷﻤﺎﻝ ﻗﻠﻌﻪ ﻭ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺳﻨﮕﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺧﻴﻤﻪ ﻭ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﻗﻠﻌﻪ ﺁﺗﺶ ﮔﺸﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍ ّﻭﻝ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﻼﺯﻣﺎﻥ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﮐﻪ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ ﺩﺍﺩ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺳﺐ‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺗﻴﺮ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﺠﺮﻭﺡ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﻴﺮﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﻱ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ‬ ‫ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻮﺩ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻼﺕ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧ |ﻪ‬ ‫ﻟﺸﮕﺮ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺗﻴﺮﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺁﻥ ﺷﺐ ﺷﻠﻴﮏ ﺷﺪ ﻭ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺣﻤﻠﻪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺧﺎﺻﻲ ﻧﻴﻔﺘﺎﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﻫﻮﺍ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﺷﺪ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ‬

‫‪ (۱‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤۰١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٧‬ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮐﻪ ﺧﺎﮎ ﺁﻥ ﺳﺮﺥ ﺭﻧﮓ ﺑﻮﺩ ﮐﻮﻩ ﺳﺮﺧﻪ ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ . (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٥۸‬‬ ‫‪۱۰۱‬‬ ‫‪ ۷‬ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ‬

‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺮ ﭘﺴﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻳﺰﺩ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ‪ ۱۴‬ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻟﺸﮕﺮ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺷﺒﻴﺨﻮﻥ ﺑﺰﻧﻨﺪ‪ ۲.‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﻳﮏ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩ ﻧﻮﺩ ﺳﺎﻟ |ﻪ ﮐ ّﻔﺎﺷﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﺮ ﺗﺎ ﭘﺎ ﻫﻴﺠﺎﻥ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺯﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﭘﺴﺮ ﺟﻮﺍﻥ ﺩﻳﮕﺮ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩﻱ ﺷﺮﮐﺖ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﺭﻭﻳﺎﺭﻭﻳﻲ ﻭ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭﺍﻗﻌﻲ ﺁﻣﺎﺩﮔﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﻭﻟﻲ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻴﻤﻪ ﺷﺐ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻏﻼﻡ ﺭﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﻟﺸﮕﺮ ﭘﻴﺶ‬ ‫ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺣﺮﮐﺖ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﻲ ﻭ ﺑﺎ ﻓﺮﻳﺎﺩ »ﺍﷲ ﺍﮐﺒﺮ« ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﺷﻤﺸﻴﺮﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺭﺍ ﺍﺯ ﻏﻼﻑ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﻃﻨﻴﻦ ﺻﺪﺍﻱ ﺍﺳﻠﺤ ‪،‬ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﺩﺭﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻧﺒﺮﺩﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺻﺪﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻋﺠﻠﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻳﺎﺭﺍﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﮐﻤﮏ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﺑﺎﻡ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ‬ ‫ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺻﺪﺍﻱ ﻓﺮﻳﺎﺩﻫﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ‬ ‫ﻓﺮﻳﺎﺩ »ﺍﷲ ﺍﮐﺒﺮ« ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﺭ ﻓﻀﺎﻱ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻗﻠﻌﻪ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻴﭽﻴﺪ ﻭ ﺳﺒﺐ ﻭﺣﺸﺖ ﻭ ﺩﻟﻬﺮ |ﻩ‬ ‫‪۶‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺷﺐ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺗﺎ ﺻﺒﺢ ﺟﻨﮕﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺍﺷﻌ |ﻪ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﺳﺤﺮﮔﺎﻫﻲ ‪،‬ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﻟﺸﮕﺮ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺴﺘﻪ‪ ,‬ﺍّﻣﺎ ﭘﻴﺮﻭﺯ‪,‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﺯﺧﻤﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﮐﺸﺘﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ,۷‬ﺭﺍ ﻧﻤﺎﻳﺎﻥ ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﻤﻠ |ﻪ‬

‫‪ (۱‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤۰١‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺷﺐ‪ ,‬ﺷﺐ ﺷﺸﻢ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺑّﺎﻧﻲ »‪ «The Bábís of Nayríz: History and Documents‬ﻓﺼﻞ ‪ ،٧ ، ,۸‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ‬ ‫ﺍﺯ ﺗﺎﺭﻳﺦ‪،‬ﻧﻮﻳﺲ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﻗﺎﺟﺎﺭ ‪ ,،‬ﺳﭙﻬﺮ‪ ,،‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺧﻤﭙﺎﺭﻩ‪،‬ﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﮔﻠﻮﻟﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺻﺪﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻧﺨﻮﺍﻫﻨﺪ ﺯﺩ‪ ,‬ﺑﻠﮑﻪ ﻫﺮ ﮔﻠﻮﻟﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺷﻠﻴﮏ ﺷﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﺑﺮﺧﻮﺍﻫﺪﮔﺸﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ ﺑﻪ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﮔﻔﺘﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻭﺣﻴﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺻﺤﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬‫ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ّ‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٧‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤۰٢‬‬ ‫‪ (۵‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٧‬‬ ‫‪ (۶‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٥٩-٣٦٠‬‬ ‫‪ (۷‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﮐﺸﺘﻪ‪،‬ﺷﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﺮﺡ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﻏﻼﻣﺮﺿﺎﻱ ﻳﺰﺩﻱ)ﺑﻪ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﻼ ﻣﻬﺪﻱ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ(؛ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺍﻭ؛ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﺧﻴﺮﺍﷲ؛ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺣﺴﻴﻦ ﻗﻨّﺎﺩ ‪ ,،‬ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻏﻨﻲ؛ ﺍﺻﻐ ‪،‬ﺮ ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۰۲‬‬ ‫ﺁﻥ ﺷﺐ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺷﺼﺖ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺍﻳﻦ ﺟﻨﮓ ﺗﺮﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻟﺸﮕﺮ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻫﻢ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺣﺮﻳﻒ ﻗﺪﺭﺗﻤﻨﺪﻱ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﺑﻌﺪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﻳﺸﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﻋﺮﻭﺳﻲ ﺩﺧﺘﺮﺵ ﻃﻮﺑﻲ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﺩﺭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪ّ .‬‬ ‫ﻭ ﻳﮏ ﻗﺒﺎﻟ |ﻪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻃﺒﻖ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﻴﺎﻥ ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﺭﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭼﻨﻴﻦ‬ ‫ﺳﻨﺪﻱ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﻋﻘﺪ ﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺟﻲ ﺑﺎ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻣﻬﺮ ﻭ ﺍﻣﻀﺎﺀ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ‪ ,،‬ﺩﺍﻣﺎﺩ ﻭ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﺪﺍﻥ ﺩﺭ ﺭﻭﻱ ﺍﻳﻦ ﻗﺒﺎﻟﻪ ﺛﺒﺖ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺳﻨﺪ ﮐﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﻪ ﺧﻂ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﭼﻨﻴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﻗَﺪ ﻗﻀﻲ ﺍﷲ ﺑﻴﻦ ﺃﻣﺔ ﻃﻮﺑﻲ ﺑﻨﺖ ﻋﺒﺪﻩ ﻳﺤﻴﻲ ﻭ ﻫﻮﺍﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﺴﻤﺎﻭﺍﺕ ﻭ ﺭﺏ‬ ‫ﺍﻻﺭﺽ ﻭ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ﻭ ﻋﺒﺪﻩ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺍﺑﻦ ﺍﻟﻤﺮﺣﻮﻡ ﺍﻟﻤﻘﺘﻮﻝ ﺍﻟﻤﻈﻠﻮﻡ ﻣﺤﻤﺪ‬ ‫ﺑﺎﻗﺮ ﻭﻫﻮ ﺍﷲ ﺭﺏ ﺍﻟﺴﻤﻮﺍﺕ ﻭ ﺭﺏ ﺍﻻﺭﺽ ﻭ ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ﻭ ﻗﺪ ﺭﺿﻲ ]ﺩﺍﻣﺎﺩ[ ﺑﺎﷲ‬ ‫ﺭﺏ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ ﻭ ﻗﺪ ﻗﺪﺭ ﺍﷲ ﻣﻬﺮ ﺃﻣﺘﻪ ﺗﺴﻊ ﻋﺸﺮ ﻣﺜﻘﺎﻝ‬‫ﺭﺏ ﺍﻻﺭﺽ ﻭ ّ‬ ‫ﺭﺏ ﺍﻟﺴﻤﻮﺍﺕ ﻭ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻦ ﺫﻫﺐ ﺍﻟﺨﺎﻟﺺ ﻓﻌﻠﻲ ﺍﻟﻌﺒﺪ ﻭ ﻫﻮ ﻣﻦ ﺭﺯﻕ ﺍﻟﺠﻨﺔ ﺃﻥ ﻳﻌﻄﻴﻴﻬﺎ ﻭ ﻫﻲ ﻭﺭﻗﺘﻪ ﺍﻟﺠﻨﺔ ﻭ‬ ‫ﻗﺪ ﺍﻭﻗﻌﺖ ﺍﻟﻌﻘﺪ ﺑﺈﺫﻥ ﺍﷲ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﻭ ﺃﻭﻟﻴﺎﺋﻪ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﻣﻨﻬﺎﺝ ﻭﻟﻴﻪ ﻭ ﺣﺠﺘﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺍﻟ ّﺰﻣﺎﻥ‬ ‫ﺻﻠﻮﺍﺕ ﺍﷲ ﻋﻠﻴﻪ ﻭ ﻋﻠﻲ ﺁﺑﺎﺋﻪ ﻭ ﺷﻴﻌﺘﻪ ﻭ ﺍﻟﻮﺭﻗﺔ ﻏﺎﺑﺘﻪ ﻋﺴﻲ ﺍﷲ ﺍﻥ ﻳﺮﺿﻴﻴﻬﺎ ﺑﻤﺎ ﻗﺪﺭ‬ ‫ﻟﻬﺎ ﻭ ﻗﻀﻲ‪ .‬ﻗﻞ ﺍﷲ ﺣﻖ ﻭ ﺍﻥ ﻣﺎﺩﻭﻥ ﺍﷲ ﺧﻠﻖ ﻭ ﮐﻞ ﻟﻪ ﻋﺎﺑﺪﻭﻥ‪ .‬ﻗﻞ ﺍﷲ ﺭﺏ ﻭ ّ‬ ‫ﺇﻥ‬

‫ﻣﺬﻫﺐ؛ ﻋﺒﺪﺍﷲ ‪،‬‬ ‫ﻣﻼ ﺟﻌﻔﺮ ّ‬ ‫ﻦ ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪ؛ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺑﺎﻗﺮ ﺻﺒّﺎﻍ؛ ّ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﻳﻢ؛ ﺣﺴﻴ ‪،‬‬ ‫ﻦ ﭘﺴﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺷﻤﺲ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﻣﻠﻴﮑﻲ‪،‬ﺩﻭﺯ؛‬ ‫ﺣﺪﺍﺩ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺣﺴ ‪،‬‬ ‫ﺪ ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺭﺟﺐ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻣﻮﺳﻲ؛ ﻣﺤ ّﻤ ‪،‬‬‫ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺯﺍﺭﻉ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ ﮐﻔﺸﺪﻭﺯ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ‪،‬ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ ﮐﺎﺷﻲ ﺳﺎﺯ؛ ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ‪،‬‬ ‫ﻣﻼ ﻋﺒﺪﺍﷲ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ؛ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮ ﺍﺣﻤﺪ ﻧﺨﻮﺩ ﺑﺮﻳﺰ؛ ﺍﮐﺒﺮ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﺎﺷﻮﺭ؛ ﺗﻘﻲ‬ ‫ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﺟﻌﻔﺮ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ؛ ﺣﺴﻴﻦ ﺧﺎﻥ ‪،‬ﭘﺴﺮﺷﺮﻳﻒ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻗﺮﺑﺎﻥ؛ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫ﻳﺰﺩﻱ؛ ّ‬ ‫ﮐﺎﻇﻢ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻋﻠﻲ؛ ﺁﻗﺎ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻋﻠﻲ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻮﺭﺍ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻌﻴﻨﺎ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤۰٢‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺮ ﻃﺒﻖ »ﻓﺎﺭﺳﻨﺎﻣﻪ« ﺳﻴﺼﺪ ﻧﻔﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻭ ﺻﺪ ﻭ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﺸﺘﻪ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺭﺍ ﺣﺪﻭﺩ ﺷﺼﺖ ﻧﻔﺮﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ .٤۰٣‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺑﻌﺪ ﺻﻮﺭﺕ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ‪ ١٠٠‬ﺳﺮﺑﺎﺯ‬ ‫ﻭ ‪ ۵۰‬ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ۶ ,C۷‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﺩ ّﻭﻡ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺻﻮﺭﺕ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﺿﻤﻴﻤ |ﻪ ‪١٧-١٨ ، ٢‬‬ ‫‪۱۰۳‬‬ ‫‪ ۷‬ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ‬

‫ﻣﺎﺩﻭﻥ ﺍﷲ ﻋﺒﺪ ﻭ ﮐﻞ ﻟﻪ ﺳﺎﺟﺪﻭﻥ ﻓﻲ ﺷﻬﺮ ﺷﻌﺒﺎﻥ ﺍﻟﻤﻌﻈﻢ‪ ۱‬ﻓﻲ ﺳﻨﺔ ﺍﻟﺴﺎﺩﺱ ﻣﻦ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﺤﻖ‪«.‬‬ ‫ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ ﻣﺨﺎﺭﺝ ﻣﺤﺎﺻﺮ |ﻩ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﻋﺠﺰ ﻭ ﻧﺎﺗﻮﺍﻧﻲ‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﺍﻣﻮﺭ ﻭ ﻣﺨﺎﺭﺝ ﺟﻨﮓ ﺁﺷﮑﺎﺭﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻭ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﺯﻳﻦ‬ ‫ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﺸ ّﻮﺵ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺑﺎ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ‬ ‫ﻟﺸﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﺸﺎﻭﺭﻩ ﻧﺸﺴﺖ ﻭ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺣﻴﻠﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺣﻤﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﺟﻨﮓ ﺭﺍ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻣﺘ ّﻮﻗﻒ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻗﺮﺁﻧﻲ ﮐﻪ ُﻣﻬﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﻣﺎ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ ﻧﻤﻲ ﺩﺍﻧﺴﺘﻴﻢ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺩﻳﻦ ﻭ ﺁﻳﻴﻦ‬ ‫ﺷﻤﺎ ﭘﻲ ﻧﺒﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻳﻢ ﻭ ﺧﻴﺎﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻳﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺩﻳﻦ ﻣﺒﻴﻦ ﺍﺳﻼﻡ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﻭ ﭼﻨﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻨﺪﺍﺷﺘﻴﻢ ﮐﻪ ﺣﺮﻣﺖ ﻗﻮﺍﻋﺪ ﺍﺳﻼﻡ ﺭﺍ ﻣﺮﺍﻋﺎﺕ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺟﻬﺖ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﺮﺩﻳﻢ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻴﻢ ﺩﻳﻦ ﻭ ﺁﻳﻴﻦ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮﻳﻢ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﻓﻬﻤﻴﺪﻳﻢ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﻣﻘﺼﻮﺩ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻧﺪﺍﺭﻳﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻋﻘﻴﺪ |ﻩ ﺷﻤﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﻴﺪ ﺷﺨﺼﻲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺧﺪﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻭﺣﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﻭ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ‬ ‫ﺍﻭ ﺟﻤﻴﻌﴼ ﺭﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺮ ﺟﻤﻴﻊ ﻣﺴﻠﻤﻴﻦ ﻭﺍﺟﺐ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ‬ ‫ﺍﻭ ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺼﺮﺕ ﺍﻭ ﻗﻴﺎﻡ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﻴﻢ ﺑﻪ ﺻﺪﻕ ﺍﻳﻦ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺷﻤﺎ‬ ‫ﺍﻗﺮﺍﺭ ﮐﻨﻴﻢ ﻣﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﺍﺯ ﻗﻠﻌﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻮﻳﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻟﺸﮕﺮﮔﺎﻩ ﺑﻴﺎﻳﻴﺪ‬ ‫ﻭ ﺑﺎ ﻣﺎ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﻴﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﺪﻕ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻣﺎ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﻴﺪ ﺍﻳﻦ ﻗﺮﺁﻥ‬ ‫ﻣﺠﻴﺪ ﺭﺍ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺎ ُﻣﻬﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﻢ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻤﺎ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﺳﺘﻴﻢ ﻭ ﺳﻮﮔﻨﺪ ﻳﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﻢ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺻﺪﻕ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺷﻤﺎ ﺑﺮ ﻣﺎ ﺛﺎﺑﺖ ﺷﺪ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﻭ ﺧﻠﻮﺹ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ‬ ‫ﺻﺤﺖ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﻴﺪ ﻣﺎ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﺧﻮﺍﻫﻴﻢ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺮ ﻋﮑﺲ ﺍﮔﺮ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺘﻴﺪ ٌ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻭﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺍﺫﻳﺖ ﻧﺨﻮﺍﻫﻴﻢ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺷﻤﺎ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﺎﺯﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﻳﺪ‪«...‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﺪﻋﻪ ﻭ ﻧﻴﺮﻧﮓ ﮐﺎﺭﺳﺎﺯ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ‬

‫‪ (۱‬ﺟﻮﻥ ‪ -‬ﺟﻮﻻﻱ ‪١٨٥٠‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٠٠ ,،١ .‬‬ ‫ﺪ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻳﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻏﻴﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺴﺘﻨ ‪،‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٦١-٣٦٢‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۰۴‬‬ ‫ﺍﺯ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻭ ﺍﺯ ﻳﺎﺭﺍﻧﺶ ﺟﺪﺍ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﻓﻀﻞ ﻣﻦ ﻣﻌﺘﺮﻓﻴﺪ ﻭ ﻣﺮﺍ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻴﺪ ﭘﺲ‬ ‫ﺍﺯ ﭼﻪ ﺭﻭﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﮐﻔﺮ ﺭﺍ ﻋﻠﻴﻪ ﻣﺎ ﺑﺮﺍﻧﮕﻴﺨﺘﻴﺪ ﻭ ﻣﺎ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﻧﻤﻮﺩﻳﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻣﺮ‬ ‫ﺍﻟﻬﻲ ﺭﻭﻱ ﺑﺮﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻳﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺷﻮﺭﺵ ﮐﺮﺩﻳﺪ؟ ﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺘﺮﺳﻴﺪ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻭ ﺭﻭﻱ‬ ‫ﺯﻣﻴﻦ ﻓﺴﺎﺩ ﻧﮑﻨﻴﺪ ﻭ ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﻧﮑﻨﻴﺪ ﻭ ﺑﺘﺮﺳﻴﺪ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻳﻲ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺁﻓﺮﻳﺪ‬ ‫ﻭ ﺭﻭﺯﻱ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺁﻳﺎﺕ ﺟﺪﻳﺪ ﻭ ﺑﺪﻳﻊ ﺑﺮ ﺷﻤﺎ ﻧﺎﺯﻝ ﻓﺮﻣﻮﺩ‪ .‬ﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﻳﻦ ﺟﻬﺎﻥ ﮔﺬﺭﺍ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﻭﺭ ﺁﻥ ﺳﭙﺮﻱ ﺧﻮﻫﺪ ﺷﺪ ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺷﻤﺎ ﻭ ﮐﺴﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺘﻢ ﻭ ﺑﻴﺪﺍﺩ ﺷﻤﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻮﻱ ﻣﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺑﻨﮕﺮﻳﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﻠﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﻴﺶ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ‬ ‫ﭼﻪ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺮ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺩﺭﺱ ﻋﺒﺮﺕ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺁﻳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ‪ ,‬ﻣﻦ ﻓﻘﻂ ﺑﻨﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻫﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ‪،‬ﺍﻡ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺁﻳﺎﺕ ﺍﻭ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣﻖ ﺑﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﻋﻠﻲ ]ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ[ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﻭﺭ ﺩﺍﺭﻡ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺣﻀﻮﺭ‬ ‫ﻣﻦ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺷﻤﺎ ﺳﺒﺐ ﻧﺎ ﺧﻮﺷﻨﻮﺩﻱ ﺷﻤﺎ ﺍﺳﺖ ﺳﻔﺮ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺷﻤﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻮﻱ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺭﻓﺖ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﻫﻴﭻ ﭼﻴﺰﻱ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻢ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺪﻋﻲ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﺑﺘﺮﺳﻴﺪ ﺍﺯ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻭ ﺧﻮﻥ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﻧﺮﻳﺰﻳﺪ‪ .‬ﺍﻣﻮﺍﻝ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﻣﮕﻴﺮﻳﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮐﺎﻓﺮ ﻧﺸﻮﻳﺪ‪ .‬ﺍﻳﻨﻬﺎ ﭘﻨﺪﻫﺎﻱ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫ﻧﺼﻴﺤﺖ ﻣﻦ ﭘﻴﺮﻭﻱ ﮐﻨﻴﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻇﻬﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻓﻖ ﺭﻭﺡ ﺍﺷﺮﺍﻕ ﮐﺮﺩﻩ ﺩﻭﺭﻱ ﻧﮑﻨﻴﺪ ﻭ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﺤﺮﻭﻡ ﻧﻨﻤﺎﻳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﻳﺎ ﻣﻲ ُ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ ﮐﺴﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﺪ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻳﮑﺘﺎ‬ ‫ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﻣﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺁﻳﺎﺗﻲ ﺭﺍ ﻧﺎﺯﻝ ﮐﺮﺩﻩ ﮐﻪ ﺍﺫﻫﺎﻥ ﻭ ﺧﺮﺩﻫﺎﻱ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺍﺩﺭﺍﮎ ﺁﻥ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ﺍﺳﺖ؟ ﺑﺮ ﺧﻮﺩﺗﺎﻥ ﺭﺣﻢ ﮐﻨﻴﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻣﻴﺎﻝ ﺧﻮﺩﺧﻮﺍﻫﺎﻧﻪ‬ ‫ﭘﻴﺮﻭﻱ ﻧﮑﻨﻴﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺯﻭﺩﻱ ﺍﻳﻦ ﺩﻧﻴﺎﻱ ﻓﺎﻧﻲ ﮔﺬﺭﺍ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﺣﻀﻮﺭ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻳﮑﺘﺎﻳﻲ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﻳﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻣﻘﺘﺪﺭ ﻭ ﻗﺎﺋﻢ ﺑﻪ ﺫﺍﺕ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺩﻧﻴﺎ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻳﺪ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﺳﺆﺍﻝ ﺧﻮﻫﺪ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻫﺮ ﮐﺎﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻗﻠﻤﺮﻭ‬ ‫ﺑﺎﻃﻞ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻳﺪ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺣﮑﻢ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻋ ّﺰ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺯ ﻗﺒﻞ ﻧﺎﺯﻝ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﺪﻩ ﻭ ﻣﺤﺘﻮﻡ ﺍﺳﺖ‪«.‬‬ ‫ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘ ‪،‬ﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻮﺳﻴﺪﻩ ﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪:‬‬ ‫‪ (۱‬ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﺨﺼﻲ »ﻟﻮﺡ ﺍﻳّﻮﺏ« ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎﺿﻊ ﻓﻨﺎﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ‪ ٢١ ،‬ﺁﭘﺮﻳﻞ ‪bahailibrary..١٩٩٧‬‬ ‫‪org/provisional/surih.sabr.html‬‬ ‫‪۱۰۵‬‬ ‫‪ ۷‬ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ‬

‫»ﺳﺎﻋﺖ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ «.‬ﺳﭙﺲ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﺍﻳﻦ ﺟﻨﮓ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺷﮏ ﺣﻴﻠﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻴﺶ ﻧﻴﺴﺖ ﻭﻟﻲ ﻣﻦ ﺑﻪ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪،‬ﺧﺎﻥ‬‫ﺩﻋﻮﺕ ﺑﻪ ﺻﻠﺢ ﺑﺪﻭﻥ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺩﺭﺳﺘﻲ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﻢ‪«.‬‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﻧﺰﺩﺷﺎﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺩﭼﺎﺭ ﻭﺣﺸﺖ ﻭ ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﺮﻳﻪ ﻭ ﺯﺍﺭﻱ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ؛ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ ﺣﺎﻻ ﭼﻪ ﮐﺴﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ؟‬ ‫ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﺪﺍﺣﺎﻓﻈﻲ ﺗﺎ ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ‬ ‫ﺩﺭﺧﺖ ﺗﻮﺕ ﺑﺰﺭﮔﻲ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻧﺼﺎﻳﺢ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺑﻴﺎﻥ‬ ‫ﻋﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻫﻢ ﺭﻭﻱ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﻗﻠﻌﻪ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﻫﻤﻪ ﺩﻭﺭﺍﻳﺸﺎﻥ ﺣﻠﻘﻪ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ّ‬ ‫ﺣﺮﻑ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺗﺸﻮﻳﻖ‪،‬ﺁﻣﻴﺰ ﻭ‬ ‫ﺳﺘﺎﻳﺶ ﻋﻤﻠﻴﺎﺕ ﺩﻓﺎﻋﻲ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻭ ﺷﮑﺮ ﻭ ﺳﭙﺎﺱ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺳﺨﺘﻲ ﻭﺩﺍﻉ ﺭﺍ ﮐﺎﻫﺶ‬ ‫ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫»ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺖ ﻣﺎ ﺍﻋﻼﻥ ﻧﺪﺍﻱ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﻭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻻﺯﻡ‬ ‫ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﻗﺼﺪ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺪﺍﻧﻴﻢ‪ .‬ﻣﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﮐﻨﻴﻢ‪ .‬ﻣﺎ‬ ‫ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﺸﺎﻥ ﺑﺪﻫﻴﻢ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻋﻮﺕ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﭘﻴﺎﻡ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﺎ ﺧﺸﻮﻧﺖ‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﻧﺪ]ﻭ ﻣﺎ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺩﻓﺎﻉ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻳﻢ ‪ [،‬ﺍﻣﺎ ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﺻﻠﺢ ﻭ ﺁﺷﺘﻲ‬ ‫ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺑﺮ ﻣﺎ ﻓﺮﺽ ﻭ ﻭﺍﺟﺐ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﻭﻳﻢ ﻭ ﺑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻮﺵ‬ ‫ﺑﺪﻫﻴﻢ ﺣﺘﻲ ﺍﮔﺮ ﺍﻳﻦ ﺩﻋﻮﺕ ﺣﻴﻠﻪ ﻭ ﻧﻴﺮﻧﮓ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﺁﻧﭽﻪ ﺍﺭﺍﺩ |ﻩ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ ﺍﺗﻔﺎﻕ‬ ‫ﺧﻮﻫﺪ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻗﺼﺪ ﻣﺎ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﻮﻳﻢ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺎ ﺭﺍ ﻟﺸﮕﺮ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﺪﺍﻧﻨﺪ ﻧﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺣﻖ ﻭ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺑﺸﻨﺎﺳﻨﺪ‪«.‬‬ ‫ﻟﺸﮕﺮ ﺟﻨﮓ ﻭ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﻟﺸﮕﺮ ّ‬ ‫ﺳﭙﺲ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭﺩﺍﻉ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺪ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﻫﻢ ﺗﻼﻭﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﻭ ﺁﻳﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﻏﻠﺐ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٦٢‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٢٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ٧٩، ١ .‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪١‬‬ ‫ﺍﻟﺪﺭﻳﻪ« ‪٢٠٨ ،‬‬ ‫‪ (۳‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺁﻭﺍﺭﻩ ‪» ،‬ﮐﻮﺍﮐﺐ ّ‬ ‫‪ (۴‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ٧٩، ١ .‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪.١‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٣١‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۰۶‬‬ ‫ﻭﻥ ﺃﻥ ﻳُ ْﻄ ِﻔﺌُﻮﺍ ﻧُﻮ َﺭ ﺍﷲ ﺑِﺄﻓْ َﻮﺍ ِﻫ ِﻬ ْﻢ َﻭﻳَْﺄﺑَﻰ ﺍﷲ ﱠ‬ ‫ﺇﻻ ﺃﻥ ﻳُﺘِ ﱠﻢ ﻧُﻮ َﺭُﻩ َﻭﻟَ ْﻮ َﻛ ِﺮَﻩ‬ ‫ِﻳﺪ َ‬ ‫»‪...‬ﻳُﺮ ُ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻟْ َﻜﺎﻓِ ُﺮ َ‬ ‫ﻭﻥ‪«.‬‬ ‫ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ ﺍﺯ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺍﺯﺟﻤﻠﻪ ﺣﺎﺟﻲ ﺳﻴﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ‬ ‫ﻟﺸﮕﺮ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻧﺶ ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺯ ﺩﻭﺭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﻨﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻈﺎﻫﺮ ﺑﻪ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺍﺯ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺎﻩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻌﺎﺭﻑ ﻭ ﺗﻤﻠﻖ ﻭ ﺗﺸﺮﻳﻔﺎﺕ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﺑﻪ ﺧﻴﻤ |ﻪ ﻣﺠﻠّﻠﻲ ﮐﻪ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺮﭘﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﻭ ﺩﻭ ﺍﻓﺴﺮ ﺍﺭﺷﺪ ﻧﺸﺎﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺑﻘﻴﻪ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺎﺭ ﻭ ﻣﺘﺎﻧﺖ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﻳﺤﻴﻲ ﺁﻥ ﺩﻭ ﺭﺍ ﻣﺮﻋﻮﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻭﻗﺘﻲ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﻣﻘﺘﺪﺭﺍﻧ |ﻪ‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﭘﺮﻳﺸﺎﻥ‪،‬ﺗﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﻣﻮﻻﻱ ﻣﻦ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻭﻋﺪﻩ ﺩﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻧﺼﺮﺕ ﺍﻣﺮﺵ ﺷﻬﻴﺪ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﮕﺮ‬ ‫ﻣﻦ ﺍﺯ ﺍﻭﻻﺩ ﭘﻴﻐﻤﺒﺮ ﺷﻤﺎ ﻧﻴﺴﺘﻢ؟ ﭼﺮﺍ ﺑﻪ ﻣﺨﺎ ﻟﻔﺖ ﻣﻦ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻳﺪ؟ ﭼﺮﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ‬ ‫ﻣﺮﺍ ﺑﮑﺸﻴﺪ؟ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺮﺍ ﻣﺤﮑﻮﻡ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻳﺪ ؟ ﭼﺮﺍ ﻣﻼﺣﻈ |ﻪ ﺍﻧﺘﺴﺎﺏ ﻣﺮﺍ ﺑﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﷲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ ﻭ ﻣﺮﺍﻋﺎﺕ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﺪ؟«‬ ‫ﺳﻪ ﺭﻭﺯ ﺗﻤﺎﻡ ﻇﺎﻫﺮﺍ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﻭ ﮐﻤﺎﻝ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺑﺠﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺣﺮﻑ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﮔﻮﺵ ﻓﺮﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﺘﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﻫﺮ ﺑﺎﺭ ﮐﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺻﺤﺒﺖ‬ ‫ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﻋﻮﺽ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺁﻧﻬﺎ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﻗﺘﻞ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﮐﻨﻨﺪ ‪ ,،‬ﺯﻳﺮﺍ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﻮﺑﻲ ﺁﮔﺎﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﺗﻔﺎﻗﻲ ﺑﻴﻔﺘﺪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﺳﺮ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺑﻪ ﺣﻤﻠ |ﻪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺑﺰﺭﮔﻲ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺯﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﻫﺮ ﺍﻗﺪﺍﻣﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺣﺴﺎﺏ ﺷﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﻮﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﻴﺪ ‪ ،‬ﺳﻮﺭ |ﻩ ﺗﻮﺑﻪ ‪ ،‬ﺁﻳ |ﻪ ‪٣٢‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٦٢-٣٦٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٦٥‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٦٣‬‬ ‫‪۱۰۷‬‬ ‫‪ ۷‬ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ‬

‫ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺻﺒﺢ ﻭﻗﺘﻲ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻮﻧﺪ‬ ‫ﺪ‪ ,۱‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﺍّﻣﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﻣﺎﻧﻊ ﺷﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻣﻮﻓّﻖ ﺷﺪ ﺍﺯ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺳﺎﻧﺪﻩ ﺑﻪ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﮕﻮﻳﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺭ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺍﺳﻴﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ ۳.‬ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﭼﻮﻥ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ‬ ‫ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﺳﺮﺍﺳﻴﻤﻪ ﺍﺯ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺎﻩ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺁﺳﺎﻧﻲ‬ ‫ﺣﻤﻠ |ﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺧﻨﺜﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۴.‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻟﺸﮕﺮ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﻧﺰﺩ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺗﻮﺍﻓﻖ‪،‬ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻴﻦ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﮔﻔﺖ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﻣﻦ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺗﻮﺍﻓﻖ‪،‬ﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﺍﻧﮑﺎﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﻣﻮﺍﻓﻘﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺘﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻗﻠﻌﻪ‬ ‫ﺣﻞ ﺻﻠﺢ ﺟﻮﻳﺎﻧﻪ ﺭﺳﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﻔﺮﺳﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻨﻮﻳﺴﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻟﺸﮕﺮ ﺑﻪ ﻳﮏ ﺭﺍﻩ ّ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﻫﻤ |ﻪ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺑﺎﻳﺪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺍﻳﻦ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﺭﺍ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﺩ ّﻭﻣﻲ ﻫﻢ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﺩ ّﻭﻡ ﺑﻪ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻗﻠﻌﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﮐﺎﻣﻼ ّ‬ ‫ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﺍ ّﻭﻝ ﺭﺍ ﺑﺎﻭﺭ ﻧﮑﻨﻴﺪ ﻭ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺷﺒﻴﺨﻮﻥ ﺑﺰﻧﻴﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﺩﻭ ﺍﻳﻦ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ‪،‬ﻫﺎ‬

‫‪ (۱‬ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ (٣٦٣‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ »ﺳﻪ ﺭﻭﺯ ﻭ ﺳﻪ ﺷﺐ« ﺩﺭ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺘﻌﺪ ّﺩﻱ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺗﻼﺵ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪﻱ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪،‬‬ ‫»ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ« ‪٥٤‬؛ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺟﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪(١١، ٦‬؛ ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ‬ ‫‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪.(١٥ ،٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٥٤‬؛ ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪(١٥ ، ,٩‬؛ ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪(٦، ٧‬؛ ﺣﺎﺟﻲ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪.(١١ ,، ٦‬‬ ‫‪ (۳‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ .٦٥‬ﺍﻳﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ‪ ,‬ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﻧﻴﮑﻼﺱ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٦٢-٦٣‬؛ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﺎﻧﻲ‪ ، ,‬ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ‪ .( ١١ ,،٦‬ﺍﻳﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﻧﻴﮑﻼﺱ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﭼﻴﺰﻱ ﺫﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺍّﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻣﺆﻟﻔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻭﻗﻮﻉ ﺁﻥ ﻣﺤﺘﻤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻌﺪﴽ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎ ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺘﻘﺮﻕ‬ ‫ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﻫﻢ ﺭﺳﻴﺪ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻪ ﻭ ّ‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ‪) .‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٥٤‬؛ ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﻓﺼﻞ ‪.(۱۵ ,،٩‬‬ ‫‪ (۵‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٦٢-٦٣‬؛ ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪(١٥-١٦ ,،٩‬؛ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ‬ ‫‪(١١ ، ,٦‬؛ ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪.٥٤‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۰۸‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﺎﺭ ﻭﻓﺎ ﺩﺍﺭ ﺧﻮﺩ ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﻩ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺪﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻣﺎ ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﻫﺪﺍﻳﺎ ﻭ ﻭﻋﺪﻩ ﻭ ﻭﻋﻴﺪﻫﺎﻱ ﺣﺎﮐﻢ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﻗﻄﻌﻪ‬ ‫ﺯﻣﻴﻨﻲ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻗﻠﺒﴼ ﻳﺎﺭ ﻭ ﻳﺎﻭﺭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﺎ ﻧﺰﺩ ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﺭﻓﺖ ﻭ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩ‪ ۲.‬ﺣﺎﮐﻢ ﻓﻘﻂ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﺍﻭﻝ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﭘﺲ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺪﻫﺪ ﻭ ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﻟﺸﮕﺮ ﺧﻮﺩ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺑﺎﺵ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﻭﺣﻴﺪ ﮔﻴﺞ ﻭ ﻣﺘﺤﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﭼﻮﻥ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻮﺩ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﻱ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺧﻮﺩ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺁﻣﺎﺩ |ﻩ‬ ‫ﺗﺮﮎ ﻗﻠﻌﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺣﺘﻲ ﺳﻼﺡ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﻭﺭ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪ ۳.‬ﺁﻥ ﺷﺐ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺍﻣﻦ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺭﺍ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ‬ ‫ﻗﻠﻌﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺭﺍﻩ ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺭﺍﻩ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﺭﺍ ﺑﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺩﺳﺘ |ﻪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ‬ ‫ﺍﺯ ﺟﻠﻮ ﻭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻲ‪،‬ﭘﻨﺎﻩ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﺩﻓﺎﻉ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺳﻼﺡ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﺟﻠﻮ ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺧﻄﻮﻁ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻢ ﺑﺸﮑﻨﻨﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺷﻤﺸﻴﺮ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﻭ ّ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺣﻤﻠﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻘﻴﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﻱ ﻧﺎﭼﺎﺭﻱ ﺑﺎ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﺳﻨﮓ ﻭ ﭼﻮﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺟﻨﮕﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﻠﻴﮏ ﺳﻼﺡ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺷﺐ ﻫﻮﺍ ﺭﺍ ﺭﻭﺷﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻳﮑﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﺮ‬ ‫ﺿﺠ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺯﺧﻤﻲ ﻭ ﻧﻴﻤﻪ‪،‬ﺟﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺳﺮ ﻭ‬ ‫ﺧﺎﮎ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ ۶.‬ﺻﺪﺍﻱ ﻧﺎﻟﻪ ﻭ ّ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٦٤‬؛ ﺷﻔﻴﻊ ‪٩‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٣١٣، ١ .‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٣٣‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤٠٤‬؛ ﺷﻔﻴﻊ ‪ .١٠‬ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ ,‬ﻫﻤﺪﺍﻧﻲ ﻭ ﺟﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﺩ ّﻭﻡ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٦٤‬؛ ﺷﻔﻴﻊ ‪١٠‬‬ ‫‪ (۴‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .١٠‬ﺍﻳﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺷﻔﻴﻊ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۵‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٦٤‬‬ ‫‪ (۶‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ،٨٦ ، ,١ .‬ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ‪ .١‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ‪ ٤٠٠‬ﻧﻔﺮ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺗﻠﻔﺎﺕ‬ ‫»ﺑﺴﻴﺎﺭ ﮐﻢ« ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﻭ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻣﺠﺮﻭﺣﻴﻦ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ )‪(١٠‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.٣٤‬‬ ‫‪۱۰۹‬‬ ‫‪ ۷‬ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ‬

‫ﺻﺪﺍ ﻭ ﻫﻴﺎﻫﻮﻱ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﻫﺎ ﮔﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﻭ‬ ‫ﺑﺎﻻﻱ ﻣﻨﺎﺭﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﻣﺴﺘ ّﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۱.‬ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻱ‬ ‫ﻣﻨﺎﺭﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺠﺪ ﻭ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﺁﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺤﻠّﻪ‬ ‫ﺭﺍ ﺯﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻳﺪﻧﺪ ﺷﻠﻴﮏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺯ ﺻﻒ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﮕﺬﺭﻧﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﺗﺎ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺩﻭﻳﺪﻩ ‪ ,،‬ﺧﺴﺘﻪ ﻭ ﻣﺠﺮﻭﺡ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺭﺳﺎﻧﺪﻩ ﺗﺎ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪﺍّﻣﺎ ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﮔﻠﻮﻟ |ﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻫﺎ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﻣ ّﻮﻓﻖ ﺷﺪ‪ .‬ﻗﻠﻌﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺧﺎﻟﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﺸﺘﻪ ﻳﺎ ﻓﺮﺍﺭﻱ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻓﮑﺮ ﮐﺸﺘﻦ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺣﺘّﻲ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻓﺘﻮﺍﻱ ﻗﺘﻞ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﺻﺎﺩﺭ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۴‬ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺳﺎﺩﻩ ﻧﺒﻮ ‪،‬ﺩ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻭ‪ ,‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻟﺸﮕﺮ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺣﻔﻆ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﻭ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺟﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺳﻮﮔﻨﺪ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﻭ ﻗﺮﺁﻥ ُﻣﻬﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﺭ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺍﻱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﮐﻮﻩ ﺳﺮﺥ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎ ﻣﺸﺎﻭﺭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﺸﻮﺭﺕ ﻧﺸﺴﺖ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﺍﺭﺗﺶ ﻗﺪﻡ‬ ‫ﭘﻴﺶ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺁﻣﺎﺩﮔﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺟﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﺧﻮﺍﺳﺘ |ﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﻋﻼﻡ‬ ‫ﺪ ﺍﻣﺎ ﻣﻦ ﻫﻴﭻ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﮔﻔﺖ ﺷﻤﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻔﻆ ﺟﺎﻥ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺳﻮﮔﻨﺪ ﺧﻮﺭﺩﻩ‪،‬ﺍﻳ ‪،‬‬ ‫ﺳﻮﮔﻨﺪﻱ ﻧﺨﻮﺭﺩﻩ‪،‬ﺍﻡ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﻢ ﺍﻳﻦ ﺛﻮﺍﺏ ﺭﺍ ﺑﺒﺮﻡ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ‬ ‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٦٤‬؛ ﺷﻔﻴﻊ ‪١٠‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٦٤-٣٦٥‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .١٠‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻮﻓّﻖ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﻣﻨﺎﺭ |ﻩ ﻣﺴﺠﺪ ﺑﭙﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﺍّﻣﺎ ﺯﻧﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺩﺭ ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺷﺮﮐﺖ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٦٥‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٠‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ‪ .٦١‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٨٧ ، ,١ .‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۱۰‬‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻋﻀﺎﺀ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﻳﺎ ﺻﺪﻣﻪ ﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺪﻡ ﭘﻴﺶ ﮔﺬﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺩﺭﺗﻨﺒﻴﻪ ﻭ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﻭﺣﻴﺪ ﺳﻬﻤﻲ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﺑﺎﻗﺮ‪ ,‬ﭘﻴﮏ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻣ ّ‬ ‫ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻧﻪ ﺩﺍﻭﻃﻠﺐ ﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﺍﺩ |ﻩ ﺣﺎﮐﻢ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﻋﻠﻲ ﺍﺻﻐﺮ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﮐﻪ ﭘﺪﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩ ﻫﺎ ﺍﺯ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺗﺸﻨ |ﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺘّﺤﺪ ﺷﺪﻩ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﺟﺴﺎﺭﺗﻲ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻧﺰﺩ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻋ ّﻤﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﺖ ﺍﺻﻞ ﻭ ﻧﺴﺐ‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺳﺮ ﺍﻭ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﻭﺭ ﮔﺮﺩﻥ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﭘﻴﭽﻴﺪﻧﺪ‪.۱‬‬ ‫ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﺟﺴﺪ ﻋﻨﺼﺮﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﭘﻲ ﺩﺭ ﭘﻲ‬ ‫ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﮕﺎﻩ ﻋ ّﻤﺎﻣ |ﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺳﺒﻲ ﺑﺴﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺟﺴﻢ ﻣﺠﺮﻭﺡ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﺑﮕﺮﺩﺍﻧﻨﺪ‪ ۲.‬ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻧﺎﺳﺰﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻭ ﺳﻨﮓ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﺩﻭﺭ ﺟﺴﺪ ﻧﻴﻤﻪ‪،‬ﺟﺎﻥ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺭﻗﺼﻴﺪﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻧ |ﻪ ﺁﻥ ﺁﺷﻮﺏ ﻭ ﻏﻮﻏﺎ‬ ‫ﻭ ﺷﻮﺭ ﻭ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﺟﻨﻮﻥ ﺁﻣﻴﺰ ﮐﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺑﻴﺨﻮﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ‬ ‫ﮔﺮﺩ ﻭ ﻏﺒﺎﺭﻱ ﮐﻪ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻓﺮﻳﺎﺩﻫﺎﻱ ﺧﺸﻢ ﻭ ﻏﻀﺐ ﺗﻤﺎﺷﺎﭼﻴﺎﻧﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺭﻭﻱ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻫﺎﻱ ِﮔﻠﻲ ﻳﺎ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺭﻭﺡ ﭘﺮﻓﺘﻮﺡ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺟﺴﺪ‬ ‫ﻋﻨﺼﺮﻱ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕ ﺍﺑﻬﻲ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺟﺴﺪ ﺑﻲ ﺟﺎﻥ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﭘﻮﺳﺖ ﺳﺮ ﺭﺍ ﮐﻨﺪﻩ ﻭ ﺩﺍﺧﻞ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )‪ .(٣٦٥‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤٢٤‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺫﻳﻞ ﺭﺍ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺷﺨﺺ ﻣﺬﮐﻮﺭ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﺸﺘﻦ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﻋﻼﻡ ﺁﻣﺎﺩﮔﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﺻﻔﺮ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺷﻌﺒﺎﻥ ﺩﺭ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺁﻗﺎ ﺧﺎﻥ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻋﻠﻲ ﺍﺻﻐﺮ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺻﺤﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺪﺍﺭﺩ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺍﻭ‬ ‫ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺑﺮ ﺩﺭﺳﺘﻲ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺩﺭ ﺑﺎﺭ |ﻩ ﻣﺮﮒ ﺑﺎﻗﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ّ ,‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﮐﺸﺘﻦ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺍﻭﻃﻠﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺧﻮﻥ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪٤٣‬؛ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٣٦٥‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٨٩ ، ,١ .‬؛ ﻓﻴﻀﻲ‪٧٠‬؛ ﺷﻔﻴﻊ )‪(١١‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﭘﺎﻫﺎﻱ‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻃﺎﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ﺝ‪٣٦٥ ، ,١ .‬‬ ‫‪۱۱۱‬‬ ‫‪ ۷‬ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ‬

‫ﮐﺎﻩ ﭘﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻔﺮﺳﺘﻨﺪ‪ ۱.‬ﭘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺳﺐ ﺑﺴﺘﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺟﺴﻤﺶ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﻫﺮ ﺑﻲ‪،‬ﺣﺮﻣﺘﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ‬ ‫ﮏ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﻨﺰﻝ‬ ‫ﺑﺮ ﺍﻭ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺻﺤﻨ |ﻪ ﻓﺠﻴﻊ ﺗﺎ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﻴ ‪،‬‬ ‫ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪،‬ﺧﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﻬﺎﻱ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﺑﺎ ﻃﺒﻞ ﻭ ﺩﻫﻞ ﺁﻭﺍﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻗﺼﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻧﮕﺎﺭ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﺲ ﺟﺸﻨﻲ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭ ﺗﻘﻠﻴﺪ ﺻﺪﺍﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ‬ ‫ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪﻧﺪ‪ ۲.‬ﺍﮔﺮ ﺟﺴﺪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺯﻳﺮ ﺳﻨﮓ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺁﻥ ﭘﺮﺗﺎﺏ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻣﺪﻓﻮﻥ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻗﻄﻌﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﮐﻢ ﮐﻢ ﺁﻥ ﺣﺎﻟﺖ‬ ‫ﺳﮑﺮ ﻭ ﻧﺸﺌ |ﻪ ﺟﻨﻮﻥ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﮐﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺖ ﻭ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﻣﻨﺰﻝ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺎﮐﻲ ﺷﻬﺮ ﻳﮑﺒﺎﺭﻩ ﺍﺯ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺧﺎﻟﻲ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺷﺐ ﻣﺎﻩ ﻫﻤ |ﻪ ﻧﻮﺭ ﻧﻘﺮﻩ ﻓﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﺳﻨﮓ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﺟﺴﺪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻧﺜﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺑﻲ ﺟﺴﺪ ﺑﻲ‪،‬ﺳﺮ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺩﻳﻮﺍﺭ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۴.‬ﺍﻳﻦ ﺍﻫﺎﻧﺖ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺟﺴﺪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻫﻲ ﺩﺭ ﺁﻥ ّ‬ ‫ﻭﺍﺭﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺩﻝ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺭﺩ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻲ‪،‬ﺑﻲ‪،‬ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭘﺴﺮ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺍﻥ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻲ ﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ ﺯﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪﻱ ﺑﻮﺩ‬ ‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ,۱.‬ﻓﺼﻞ ‪٧‬؛ ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤٠٦‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .٣٦‬ﺷﺮﺡ ﺩﻗﻴﻖ ﻭ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﻣﺮﮒ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﺮﺱ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺷﺮﺡ ﮐﻠﻲ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ )‪ (٤٣‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﺪ؛ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻳﮏ ﻣﻨﺒﻊ ﻣ ّﻮﺛﻖ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻮﻣﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﺪ ﮐﻪ ﻳﮏ ﺯﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ‬ ‫ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﻣﺆﻟﻔﻴﻦ ﺍﺯ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﺆﻟّﻔﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻝ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫‪ ،‬ﻳﻌﻨﻲ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﭘﻮﺳﺖ ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﻨﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺍﺧﻞ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﮐﺎﻩ ﭘﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪﴽ‬ ‫ﺟﻤﺠﻤ |ﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﻳﮏ ﺯﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١١‬؛ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ ‪٤٣‬؛ ﻓﻴﻀﻲ ‪٧‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٣٦‬؛ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٦٦‬ﺩﺭ ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫ﺯﻧﻬﺎ ﺍﺯ ّ‬ ‫)ﻓﺼﻞ ‪ (٧‬ﺑﻪ ﺯﻧﻬﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻭ ﻓﻘﻂ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﻳﮏ »ﮔﺮﻭﻩ ﺍﻭﺑﺎﺵ«‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٩٠ ,، ١ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍ ّﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﻪ ﭘﺎﺭﺍﮔﺮﺍﻑ ﻗﺒﻠﻲ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺝ‪ .٩٠ ,،١ .‬ﻓﻴﻀﻲ‪ .٧٠‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .٣٧‬ﺍﻳﻦ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺳﻴّﺪ ﺟﻼﻝ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﻋﺒﺪﺍﷲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺩﺭ ﻣﺮﮐﺰ ﺑﺎﺯﺍﺭ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻗﺮﻧﻬﺎ ﻣﺴﻠﻤﻴﻦ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻴﺮﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۱۲‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺳﻴﺪ ﻭ ﺍﻭﻻﺩ ﭘﻴﺎﻣﺒﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ‪.‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻲ‪،‬ﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺟﻤﺠﻤ |ﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻴﺎﻭﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺁﻭﺭ ‪،‬ﺩ ﺑﻲ‪،‬ﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺷﺴﺖ ‪ ,،‬ﺩﺭ ﭘﺎﺭﭼ |ﻪ ﺍﺑﺮﻳﺸﻤﻲ‬ ‫ﭘﻴﭽﻴﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﺟﻌﺒﻪ ﺍﻱ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯﻱ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻣﺨﻔﻲ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ ۲.‬ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﺁﺗﺶ ﺧﺸﻢ ﻭ ﻏﻀﺐ ﺷﻬﺮ ﮐﺎﻣﻼ ﻓﺮﻭﮐﺶ ﮐﺮﺩ ﺳﺮ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺟﺴﺪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺩﺭ ﻗﺒﺮﻱ ﺑﺪﻭﻥ ﻧﺎﻡ ﺩﻓﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺑﻲ‪،‬ﺑﻲ‬ ‫ﺧﺎﻧﻢ ﺟﻌﺒﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺳﺮ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﺨﻔﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﮏ ﺷﻲﺀ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺭﺍﺯ ﻭ ﻧﻴﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪:‬‬ ‫»ﺍﻱ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﻣﻦ ﺗﻮ ﺁﮔﺎﻫﻲ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺩﺭ ﺳﺒﻴﻞ ﻣﺤﺒّﺖ ﺗﻮ ﺍﺯ ﺟﻬﺎﻥ ﻭ ﺟﻬﺎﻧﻴﺎﻥ‬ ‫ﺗﻮﮐﻞ ﮐﺮﺩﻡ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻤﺎﻝ ﺍﺷﺘﻴﺎﻕ ﻣﻨﺘﻈﺮﻡ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﺣﺖ ﻗﺪﺱ ﺗﻮ‬ ‫ﮔﺬﺷﺘﻢ ﻭ ﺑﻪ ﺗﻮ ّ‬ ‫ﻣﺸﺮﻑ ﺷﻮﻡ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﺟﻤﺎﻝ ﺗﻮ ﺭﺍ ﺑﺎ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﻋﻨﺼﺮﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻡ‪ .‬ﺧﺪﺍﻳﺎ ﺗﻮ ﺷﺎﻫﺪﻱ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﻮﻧﺨﻮﺍﺭ ﺷﺮﻳﺮ ﺑﺎ ﻣﻦ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﻣﻦ ﻫﺮﮔﺰ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺧﻮﺍ ﺳﺘﻪ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﻭ ﺍﻣﻴﺎﻝ ﺍﻭ ﻧﺸﺪﻡ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺑﻴﻌﺖ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻢ‪«.‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻭ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﻋﻼﻥ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤ ّﻤﺪ‪ ,‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﻭ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺣﻘﺎّﻧﻴﺖ ﺍﻭ‬ ‫ﻭ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺩﻳﻦ ﻭ ﺁﺋﻴﻦ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺛﺮﻭﺕ ﻭ ﺷﻬﺮﺕ ‪ ,،‬ﺟﺎﻩ ﻭ ﺟﻼﻝ ‪ ,،‬ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣﻨﺼﺐ ﺩﺭﺑﺎﺭ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪﺷﺎﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺗﺎ ﻧﺜﺎﺭ ﺟﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﻭﺣﻴﺪ ﻳﻌﻨﻲ ﻳﮕﺎﻧﻪ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﻫﻤﺘﺎ ﻧﺎﻣﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺷﺎﻫﺪ ﺍﻣﺮ ﺍﻟﻬﻲ ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻧﻔﺲ ﻣﻘﺪﺱ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﻧﻬﻢ ﮊﻭﺋﻦ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﻦ ﭼﻬﻞ ﺳﺎﻟﮕﻲ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ‬

‫‪ (۱‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ ، ٧١‬ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ‪١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٧١‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٣٧‬‬ ‫‪ (۳‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٩٩-٢٠٠‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٧١‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٣٧‬‬ ‫‪ (۵‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٦٦‬ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﻫﻤﺎﻥ ﮐﻠﻤﺎﺗﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬ ‫ﺑﺮﺳﺪ ﺑﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ ﺩﺭﺳﺘﻲ ﻧﺸﺎﻥ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺩﺭ ﭼﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺑﻴﺎﻥ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‬ ‫ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﺆﻟﻔﻴﻦ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺧﻮﺩ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻴﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱۱۳‬‬ ‫‪ ۷‬ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﻣﺆﻣﻨﺎﻥ‬

‫ﺿﺮﺑﺎﺕ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﮐﺸﺘﻪ ﻭ ﺳﺮﺵ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺟﻬﺖ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻧﺎﺯﻝ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ‬ ‫ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪» :‬ﺗﻮ ﺷﺮﺑﺖ ﻭﺣﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ‬ ‫ﺍﻟﻬﻲ‪ ,‬ﺟﻤﺎﻝ ﺍﺑﻬﻲ‪ ,‬ﻧﻮﺷﻴﺪﻱ«‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻟﻮﺡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﮑﺎﻥ‬ ‫ﻣﻘﺪﺳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻤﺎﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﺎﺟﺖ ﺧﻮﺩ ﺩﻋﺎ ﻭ ﺭﺍﺯ ﻭ ﻧﻴﺎﺯ ﮐﻨﺪ‬‫ّ‬ ‫ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﺪﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﻃﻠﺐ ﻋﻔﻮ ﻭ ﻏﻔﺮﺍﻥ ﮐﻨﺪ ﻃﻠﺐ ﻭ ﺣﺎﺟﺖ ﺍﻭ ﺑﺮﺁﻭﺭﺩﻩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪:‬‬

‫ﺍﻟﻘﺎﻫﺮ َ‬ ‫ﻓﻮﻕ ﺧﻠﻘﻪ‬ ‫ُ‬ ‫ﻫﻮﺍﻟﻘﺎﺋﻢ ﻋﻠﻲ ﺃﻣﺮﻩِ ﻭ‬ ‫ﺃ ّﻭﻝ ﻣﻮﺝ ﻋﻠﻲ ﻣﻦ ﺑﺤﺮ ﺭﺣﻤﺔ ﺭﺑﮏ ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﻋﻠﻴﮏ ﻳﺎ ِّﺳﺮﺍﻟﻔﺮﻗﺎﻥ َﻭ ُﻣﺴﺘَ ِﺴ ﱠﺮ ﺍﻟﺒﻴﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﺍﻟﺮﺣﻴﻖ ﺍﻟﻮﺣﻲ ﻣﻦ ﻳﺪ ﺍﻟﻌﻨﺎﻳﺔ ﻭ ﺍﻷﻟﻄﺎﻑ ﻭ ﻓُﺰﺕ ﺑﻠﻘﺎﺀ َﻣﻦ َ‬ ‫ﮐﺎﻥ‬ ‫ﺃﺷﻬﺪ ﺇﻧﮏ ﺷﺮﺑﺖ ّ‬ ‫ﻣﻮﻋﻮﺩﺍ ﻓﻲ ﺍﻟﮑﺘﺐ ﻭ ﺍﻟ ّﺰﺑﺮ ﻭ ﺍﻷﻟﻮﺍﺡ‪ .‬ﺃﻧﺖ ﺍﻟﺬﻱ ﺃﺟﺒﺖ ﺇﺫ ﺍﺭﺗﻔﻊ ﺍﻟﻨّﺪﺍﺀﻭ ﺃﻗﺒﻠﺖ ﺇﺫ‬ ‫ﻇﻬﺮ ﺍﻷﻓﻖ ﺍﻷﻋﻠﻲ ﻓﻲ ﻳﻮﻡ ﻓﻴﻪ ﺃﻋﺮﺽ ﻣﻦ ﻓﻲ ﻧﺎﺳﻮﺕ ﺍﻹﻧﺸﺎﺀﻋﻦ ﺍﷲ ﻣﻮﻟﻲ ﺍﻟﻮﺭﻱ‪.‬‬ ‫ﻓﺎﺡ ﻭ ﻗﻤﻴﺺ ﺍﻟﻤﺎﻟﮏ ﺍﻟﻘﺪﻡ ﺇﺫ ﺗﻀ ّﻮﻉ‪.‬‬ ‫ﺃﻧﺖ ﺍﻟﺬﻱ ﻭﺟﺪﺕ ﻋﺮﻑ ﺍﻟﻨّﺒﺈ ﺍﻷﻋﻈﻢ ﺇﺫ َ‬ ‫ﺃﺷﻬﺪ ﺇﻧّﮏ ﻧﺼﺮﺕ ﺩﻳﻦ ﺍﷲ ﻭ ﺃﻣﺮﻩ ﺑﻘﻠﻤﮏ ﻭ ﻟﺴﺎﻧﮏ ﻭ ﻳﺪﮎ ﺇﻟﻲ ﺃﻥ ﻓﺪﻳﺖ ﻧﻔﺴﮏ‬ ‫ﺍﻟﺸﻬﺎﺩﺓ ﺑﺎﺳﻤﻪ ﻭ ﺣﺒّﻪ ﻭ ﺃﺧﺬﮎ ﺳﮑﺮ ﺳﻠﺴﺒﻴﻞ ﺍﻟﻌﺮﻓﺎﻥ‬ ‫ﻓﻲ ﺳﺒﻴﻠﻪ ﻭ ﺷﺮﺑﺖ ﮐﻮﺛﺮ ّ‬ ‫ﺇﻟﻲ ﺃﻥ ﻃﺮﺕ ﺑﻘﻮﺍﺩﻡ ﺍﻹﻳﻘﺎﻥ ﻓﻲ ﻫﻮﺍﺀ ﻟﻢ ﻳﺴﻤﻊ ﻓﻴﻪ ﺇﻻّ ﻫﺰﻳﺰ ﺃﺭﻳﺎﺡ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺭﺑّﮏ‬ ‫ﻣﺎﻟﮏ ﺍﻷﺩﻳﺎﻥ‪ .‬ﺃﻧﺖ ﺍﻟﺬﻱ ﺑﻤﺼﻴﺒﺘﮏ ﻧﺎﺣﺖ ﺍﻟﺬﺭﺍّﺕ ﻭ ﺑﮑﺖ ﻋﻴﻮﻥ ﺍﻟﻤﻤﮑﻨﺎﺕ‪.‬‬ ‫ﺃﺷﻬﺪ ﺑﮏ ﻇﻬﺮﺕ ﮐﻨﻮﺯ ﺍﻷﺭﺽ ﻭ ﻟﺌﺎﻟﻲ ﺍﻟﺒﺤﺮ ﻭ ﺑﮏ ﺗﺰﻳّ َﻦ ﺭﺃﺱ ﺍﻟﻌﺮﻓﺎﻥ ﺑﺈﮐﻠﻴﻞ‬ ‫ﺍﻟﺮﺣﻴﻖ ﺍﻟﻤﺨﺘﻮﻡ ﺃﻣﺎﻡ ﺍﻟﻮﺟﻮﻩ ﻭ ﺷﺮﺑﺖ ﺑﺎﺳﻢ ّ‬ ‫ﺭﺑﮏ ﺍﻟﻘﻴ ّﻮﻡ‪.‬‬ ‫ﺍﻟﺒﻴﺎﻥ‪ .‬ﺃﻧﺖ ﺍﻟﺬﻱ ﺃﺧﺬﺕ ّ‬ ‫ﻋﻠﻴﮏ ﻭ ﻋﻠﻲ ﺍﻟّ َ‬ ‫ﺬﻳﻦ‬ ‫ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺍﻟﻤﺸﺮﻕ ﻣﻦ ﺃﻓﻖ ﺍﻟﻔﻀﻞ ﻭ ﺍﻟﻨّﻮﺭ ﺍﻟﻼﺋﺢ ﻣﻦ ﺳﻤﺎﺀ ﺍﻟﻌﺪﻝ َ‬ ‫ﻣﻌﮏ ﻭ ﺃﻗﺒﻠﻮﺍ ﺇﻟﻲ ﻣﻦ ﺃﻗﺒﻠﺖ ﺇﻟﻴﮏ ﻭ ﺃﻋﺮﺿﻮﺍ ﻋ ّﻤﻦ ﺃﻋﺮﺿﺖ ﻋﻨﻪ ﻭ ﻗﺎﻣﻮﺍ‬ ‫ﺟﺎﻫﺪﻭﺍ َ‬ ‫ﺣﻮﻟﮏ‪ .‬ﺃﺳﺌﻠﮏ ﻳﺎ‬ ‫َ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻧﺼﺮﺕ ﺍﻷﻣﺮ ﻣﻌﮏ ﻭ ﻓﻲ ﻇﻠّﮏ ﻭ ﻓﺎﺯﻭﺍ ﺑﻠﻘﺎﺋﮏ ﻭ ﻃﺎﻓﻮﺍ‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﮏ ﻭ ﺑﺰﻓﺮﺍﺕ‬ ‫َ‬ ‫َ‬ ‫ﺗﻮﺣﻴﺪﮎ ﻭ ﺑﺄﺳﺮﺍ ِﺭ‬ ‫ﻓﺎﻃﺮﺍﻟﺴﻤﺎﺀ ﺑﻠﺌﺎﻟﻲ ﺑﺤﺮ‬ ‫ّ‬ ‫ﺇﻟﻬﻲ ﻭ ﺇﻟﻪ ﺍﻷﺳﻤﺎﺀ ﻭ‬ ‫ﺍﻟﻤﻨﻴﻒ ﺑﺄﻥ‬ ‫ﺍﻟﺸﺮﻳﻒ ﻭ ﺍﻟﻤﻘﺎ َﻡ ُ‬ ‫َ‬ ‫ﻫﺠﺮﮎ ﻭ ﺑﻬﺬﺍ ﺍﻟﻘﺒﺮ ّ‬ ‫ﺑﻴﻦ ﻭ ﻋﺒﺮﺍﺕ ﺍﻟﻤﺨﻠﺼﻴﻦ ﻓﻲ‬‫ﺍﻟﻤﻘﺮ َ‬ ‫ّ‬ ‫‪ (۱‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﺗ ّﻮﺳﻂ ﻃﺎﻫﺮﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ,،‬ﻧﺒﻴﻞ ﻫﺎﻧﺎ ‪ ,،‬ﻋﺎﺑﺮ ﻣﺠﻴﺪ ﻭ ‪،‬ﺭﻭﺯﺍﻥ ﻭﻟﻨﻴﭻ ‪ .،‬ﻣﺘﻦ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‬ ‫‪ www.nayriz.org‬ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۱۴‬‬ ‫ﻳﺰﻭﺭﻩ‬ ‫ُ‬ ‫ﺍﻟﺮﻣﺲِ ﺍﻷﻃﻬ ِﺮ ﻭ ُ‬ ‫ﺯﺍﺭﻩ ﺃﻭ‬ ‫ﺏ ﺇﻟﻲ ﻫﺬﺍ ّ‬ ‫ﻳﺘﻘﺮ ُ‬ ‫ﺏ ﺃﻭ ّ‬‫ﺗﻘﺮ َ‬ ‫ﺗﻐﻔﺮ ﻟﻲ ﻭ ﻟﻮﺍﻟﺪﻱ ﻭ ﻟﻤﻦ ّ‬ ‫ﻟﻮﺟﻬﮏ ﻳﺎ ﻣﺎﻟﮏ ﺍﻟ ِﻘﺪﺭ‪ .‬ﺃﻱ ّ‬ ‫ﺭﺏ ﺃﺳﺌﻠﮏ ﺑﻪ ﻭ ﺑﻤﻦ ﺍﺳﺘﺸﻬﺪ ﻓﻲ ﺳﺒﻴﻠﮏ ﺑﺄﻥ ﺗﻘﻀﻲ‬ ‫ﻟﻲ ﺣﻮﺍﺋﺠﻲ ﻭ ﺣﻮﺍﺋﺞ ﺧﻠﻘﮏ ﺍﻟّﺬﻳﻦ ﺗﻤﺴﮑﻮﺍ ﺑﻌﻬﺪﮎ ﻭ ﻣﻴﺜﺎﻗﮏ ﻭ ﺫﺍﻗﻮﺍ ﺣﻼﻭﺓ‬ ‫ﺃﻧﺖ ﺍﻵﻣﺮ ﺍﻟﻌﻠﻴﻢ ﺍﻟﺤﮑﻴﻢ‪.‬‬ ‫ﺑﻴﺎﻧﮏ‪ .‬ﱠ‬ ‫ﺇﻧﮏ َ‬ ‫َ‬

‫ﻃﻮﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ ﺩﺧﺘﺮ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻣﺪﺗﻬﺎ ﺍﺯ ﺧﺒﺮ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬ ‫ﭘﺪﺭﺵ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻏﻤﮕﻴﻦ ﻭ ﺍﻓﺴﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺧﻮﺍﺏ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﻗﺪﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺯﻧﻨﺪ ﻭ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺣﺮﮐﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺳﺒﺐ‬ ‫ﺗﺴﻠّﻲ ﺧﺎﻃﺮ ﺍﻭ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﺅﻳﺎ ﺳﻼﻃﻴﻦ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭﺣﺸﺖ ﻓﺮﺍﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺗﺎﺝ ﻭ ﻋ ّﻤﺎﻣﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯﺧﺎﻧ |ﻪ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺩﻩ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴ ‪،‬‬ ‫ﺗﺒﺮﻳﺰ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺗﺶ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ‬ ‫ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺩﻫﻨﺪ ﺑﺎ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﻭ ﻓﻮﺝ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺻﺪﻫﺎ ﺗﻴﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻭ‪ ,‬ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮﻥ »ﺑﺎﺏ« »ﺩﺭﻱ« ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻭﺻﻮﻝ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻪ ﺣﻖ ﺑﺎﺯ ﺷﺪﻩ ‪ ,،‬ﺷﻠﻴﮏ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺟﺴﺪﻫﺎﻱ ﭘﺎﺭﻩ ﭘﺎﺭﻩ ﺭﺍ ‪ -‬ﺻﻮﺭﺕ ﺍﻭ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ -‬ﺩﺭ ﮔﻮﺩﺍﻟﻲ ﺧﺎﺭﺝ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٤٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺮﺍﻱ ﺷﺮﺡ ﮐﺎﻣﻞ ﻭ ﮔﻔﺘﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﺎﻫﺪﺍﻥ ﻋﻴﻨﻲ ﻭ ﺗﻔﺎﻭﺗﻬﺎﻱ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﻱ ﺑﺪﻥ ﺍﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺑﻪ ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ﻫﺎﻱ ﭘﻴﺘﺮ ﺗﺮﻱ ‪ ٣١-٣٣‬ﻭ ‪ ٣٨-٣٩‬ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ‬ ‫ﺷﻮﺩ‪) .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﺍﻱ‪.‬ﺍﻝ‪ .‬ﺍﻡ‪ .‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﭘﻴﺘﺮ ﺗﺮﻱ ‪ ، Prophet in Modern Times ،‬ﺝ‪Series, Babi ۱ .‬‬ ‫‪) Studies‬ﺍﻳﺎﻻﺕ ﻣﺘّﺤﺪ |ﻩ ﺍﻣﺮﻳﮑﺎ؛ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻟﻮﻟﻮ ‪.(٢٠٠٨ ،‬‬ ‫‪۸‬‬

‫ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‬

‫ﺩﺭ ﻫﻮﺍﻱ ﮔﺮﻡ ﻳﮏ ﺻﺒﺢ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻗﻨﺴﻮﻝ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻧﮕﻠﻴﺲ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭ ﺩﻓﺘﺮ ﮐﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻧﺒﺮﺩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﻣﻲ ﻧﻮﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻣﺎﻩ ﮊﻭﺋﻦ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵۰‬ﻡ‪ .‬ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﮐﻤﮑﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻭ ﺑﻴﺴﺘﻢ ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ‬ ‫ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﺳﻮﻡ ﮊﻭﺋﻦ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﻭ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺯﻧﺪﻩ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻀﻮﺭ ﻧﺰﺩ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺳﻴﺰﺩﻩ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﮔﺬﺍﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺁﻭﻳﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺧﻮﺩ ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﻨﺪ ﺩﺭ ‪ ۲۵‬ﮊﻭﺋﻦ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺍﺯ‬ ‫ﻼﺩ ﺑﻪ‬‫ﻼﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﻳﺪﻥ ﺳﺮ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺍّﻣﺎ ﻭﻗﺘﻲ ﺟ ّ‬‫ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺟ ّ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺳﺮ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ‪ ۲۶‬ﮊﻭﺋﻦ ﺩﻭ‬ ‫ﺗﻦ ﺍﺯ ﻏﻼﻣﺎﻥ ﻣﻬﺮﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻃﺒﻖ‬ ‫ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺷﺎﻳﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ ﭼﭙﺎﻭﻝ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻭ ﺷﺎﻳﻌﺎﺗﻲ ﮐﻪ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻫﻤﮕﻲ ﺩﺭﺳﺖ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ‬ ‫ﺍﺯ ﺷﮑﺴﺖ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ ‪ ,،‬ﭘﻮﺳﺖ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﻨﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺍﺧﻞ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﮐﺎﻩ ﭘﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺮ ﻧﻴﺰﻩ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺣﺎﻻ ﺍﻳﻦ ﺳﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺆﻣﻦ ‪١١٠-١١١ ،The Bábí and Bahá’í Religions ،‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۱۶‬‬ ‫ﻧﺸﺎﻧ |ﻪ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﭘﻴﺸﮑﺶ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﻴﺮﻭﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻭﺍﻟﻲ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﺎﺭﺱ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮊﻧﺪﻩ ﻭ ﭘﺎﺭﻩ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺷﺘﺮ ﺳﻮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﻣﺮﺩﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺭﺍﻩ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ‬ ‫ﭘﻴﺎﺩﻩ ﻫﻢ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻧﻮﺍﺧﺘﻦ ﺷﻴﭙﻮﺭ ﻭ ﻃﺒﻞ ﭘﻴﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺟﻤﻴﻌﺖ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻟﺸﮕﺮ ﭘﻴﺮﻭ ‪،‬ﺯ ﻣﻐﺮﻭﺭﺍﻧﻪ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﺳﺐ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻒ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻭ ﺟﺮﺍﺣﺖ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺿﻌ ‪،‬‬ ‫ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺳﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺪ ﺷﻤﺸﻴﺮﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺗﻮﺍﻥ ﺣﺮﮐﺖ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺑﺎﻻﻱ ﺳﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻓﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ﺭﺍ ﺍﺯ ﻏﻼﻑ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺳﺮ ﺁﻥ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﻫﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮ ﻧﻴﺰﻩ ﻫﺎ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭﺟﺴﺪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﻗﺒﺮ ﺑﺎﺑﻲ« ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻟﺸﮕﺮ ﭘﻴﺮﻭﺯﻣﻨﺪ ﺑﺎ ﺳﻲ ﺍﺳﻴﺮ ﻣﺮﺩ ﻭ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺍﺳﻴﺮ ﺯﻥ ﻭ ﮐﻮﺩﮎ‪ ۳‬ﺩﺭ ﺩﻫﻢ ﮊﻭﺋﻴﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺍﺷﻴﺎﻱ ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻭ ﮔﺮﺍﻧﺒﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻏﺎﺭﺕ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﻭﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺍ ﺭﻭﺯ ﺟﺸﻦ ﻭ ﺷﺎﺩﻱ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻬﻴﻴﺞ ﻣﺮﺩﻡ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﻟﻬﻮ ﻭ ﻟﻌﺐ ﻭ ﻋﻴﺎﺷﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ‬ ‫ﺳﺎﺯ ﻭ ﺩﻫﻞ ﻭ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻭ ﻫﻠﻬﻠ |ﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺑﻪ ﻋﻼﻣﺖ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ‬ ‫ﭘﺮﭼﻢ ﻭ ﺑﻴﺮﻕ ﺍﻓﺮﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﭼﻨﻴﻦ ﺣﺎﻝ ﻭ ﻫﻮﺍﻳﻲ ﻗﺎﻓﻠ |ﻪ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺑﺎﺑﻲ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺑﺎ ﭘﺎﻫﺎﻱ ِﮔﻞ‪،‬ﺁﻟﻮﺩ‬ ‫ﺩﺭ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﻧﻴﻤﻪ ﻟﺨﺖ ‪ ،‬ﻭ ﺯﻧﻬﺎ ﺧﺴﺘﻪ ﻭ ﺑﻴﺠﺎﻥ‪ ۵‬ﻫﻤﺮﺍﻩ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭﺣﺸﺖ‪،‬ﺯﺩﻩ ‪ ,۶‬ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬

‫‪ (۱‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ‪.n. H ، ٢٥٨، A Traveller’s Narrative ،‬‬ ‫‪ (۲‬ﺁﻗﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎ ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ ,،‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪، The Bábís of Nayríz: History and Documents :‬‬ ‫ﻓﺼﻞ‪٤ ,١٠‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٣١-٣٢ ,٤ .‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٥٢، ١ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﺆﻣﻦ ‪١١٠-١١١ ،The Babi and Baha’i Religions،‬‬ ‫‪ (۵‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤٠٧‬‬ ‫‪ (۶‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ‪ .n. H ، ٢٥٨ ,A Traveller’s Narrative ،‬ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ ﮔﺮﻧﻮﻳﻞ ﺑﺮﺍﻭﻥ »ﻳﮑﺴﺎﻝ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ‬ ‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﻧﻴﺰ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬‫ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﺎﻥ« )‪ (٣١٧‬ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﺳﺮﺍﺀ ّ‬ ‫‪۱۱۷‬‬ ‫‪ ۸‬ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‬

‫ﺧﻮﺭﺟﻴﻨﻲ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺷﺘﺮﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﻴﺰﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ‪ ،۱‬ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺩﻳﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻈﺮﻩ ﺩﻟﺨﺮﺍﺵ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻭ ﻧﺎﺭﺍﺣﺖ ‪ ،‬ﺑﺎ ﺍﺣﺴﺎﺱ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺗﺮﺱ ﻭ ﺷﺮﻣﻨﺪﮔﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﺋﻴﺲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯﻃﻮﺍﻳﻒ ﭼﺎﺩﺭﻧﺸﻴﻦ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﺎﺭﺱ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﻳﻦ ﻗﺎﻓﻠﻪ ﻭ‬ ‫ﺳﺮ ﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪:‬‬ ‫»ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺁﻥ ﺳﻴﺪ ﻣﺤﺘﺮﻡ ]ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ[ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﻣﺎ ﺁﻣﺪﻧﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺍﺯ ﻣﺎ ﭼﻨﺪ ﺭﺃﺱ ﺷﺘﺮ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺍﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺷﺘﺮ ﺑﺪﻭﻥ ﺯﻳﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﺍﺯ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻭﺣﺸﺖ‪،‬ﺯﺩﻩ ﺷﺪﻡ ﻭﻟﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻢ‬ ‫ﺍﺯ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﺳﺮﭘﻴﭽﻲ ﮐﻨﻢ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﻫﻤﻴﻦ ﻫﻢ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺍﺯ ﺧﻴﻤ |ﻪ ﻟﺸﮕﺮ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ‬ ‫ﻃﺮﻑ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﻓﺘﻢ ﺗﺎ ﺣﺪ ﺍﻗﻞ ﻣﻦ ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺪﺭﻓﺘﺎﺭﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﻧﺒﺎﺷﻢ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻴﻢ ﻓﺮﺳﻨﮕﻲ‪ ۳‬ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪﻡ ﺍﺯ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺩﺭﺍﺯ ﮐﺸﻴﺪﻡ ﺗﺎ ﻗﺪﺭﻱ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﮐﻨﻢ‪.‬‬ ‫ﺧﻮﺍ ﺑﻢ ﺑﺮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﺷﺪﻡ ﺩﻳﺪﻡ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﺭ ﺳﺮ ﻫﺮ ﮐﻮﻱ ﻭ ﺑﺮﺯﻧﻲ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺳﺎﺯ ﻭ ﺩﻫﻞ ﺁﻭﺍﺯ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺑﺎ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺪﮐﺎﺭﻩ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻋﻴﺎﺷﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﮔﻮﺷﻪ ﮐﻪ ﻧﮕﺎﻩ‬ ‫ﻋﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ ﻣﺴﺖ ﺍﺯ ﺷﺮﺍﺏ ﻭ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺩﻋﻮﺍ ﺩﻳﺪﻡ‪ .‬ﺑﻮﻱ ﮐﺒﺎﺏ ﻭ ﺷﺮﺍﺏ ﻭ‬ ‫ﮐﺮﺩﻡ ّ‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﺩﺍﻳﺮﻩ ﻭ ﺗﻨﺒﮏ ﻓﻀﺎ ﺭﺍ ﭘﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﻌﺠﺐ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯﺷﺪﻡ‪.‬‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺍﺯ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﮐﻼﻓﻪ ﺷﺪﻡ‪ ,‬ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﺗﺎ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺑﺮﻭﻡ‪ ,‬ﺑﺒﻴﻨﻢ ﭼﻪ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺧﺒﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺷﻬﺮ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻡ ﺩﻳﺪﻡ ﺭﻗﺺ ﻭ ﭘﺎﻳﮑﻮﺑﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺣﺎﻝ‬ ‫ﻧﻈﻴﺮﺵ ﺭﺍ ﻧﺪﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩﻡ‪ ,‬ﺑﺮﭘﺎﺳﺖ‪ .‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻋﻴﺎﺷﻲ ﻭ ﻟﻬﻮ ﻭ ﻟﻌﺐ ﺑﺎ ﺯﻧﺎﻥ ﻫﺮﺟﺎﻳﻲ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺷﺘﺮﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻡ ﮐﻪ ﺣﺪﻭﺩ ‪ ۴۰‬ﺗﺎ ‪ ۵۰‬ﺯﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻭ ﺑﺪﮐﺎﺭﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﻧﺸﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻧﻴﺰﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ ﺣﻤﻞ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ .،‬ﺗﺎ ﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻋﻴﺎﺷﻲ ﻭ ﺷﺮﺍﺑﺨﻮﺍﺭﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ‬ ‫ﺍﻳﻨﮑﻪ ﭼﺸﻤﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻗﺎﻓﻠﻪ ﻭ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﺑﻲ‪،‬ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺟﻴﻎ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٢٤٣ ، ,٢ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤٠٧‬‬ ‫‪ (۳‬ﺣﺪﻭﺩﴽ ﺑﺮﺍﺑﺮ ‪ ٣‬ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۱۸‬‬ ‫ﮐﺸﻴﺪﻥ ﻭ ﮔﺮﻳﻪ ﻭ ﺷﻴﻮﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﺎﻓﻠ |ﻪ ﺍﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻫﻤﻪ ﺁﺫﻳﻦ‪،‬ﺑﻨﺪﻱ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺗﺎ ﺍﺭﮒ ﺣﺎﮐﻢ )ﻗﺼﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺣﺎﮐﻢ( ﺭﺍﻫﻲ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺁﻧﻘﺪﺭ‬ ‫ﺗﻤﺎﺷﺎﭼﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﻗﺎﻓﻠ |ﻪ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺣﺪﻭﺩ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯﻇﻬﺮ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺑﻪ ﮐﺎﺥ ﺣﺎﮐﻢ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻧ ّﻮﺍﺏ ﺩﺭ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ‬ ‫ﮐﻼﻩ‪،‬ﻓﺮﻧﮕﻲ ﻭ ﺑﺎﻍ ﻣﺠﺎﻭﺭ ﺁﻥ ﻣﻬﻤﺎﻧﻲ ﺑﺰﺭﮔﻲ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻭﺍﻻ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣ ّﻬﻢ ﺷﻬﺮ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺍﻭ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺟﻠﻮﻱ ﺣﺠﺮﻩ‪،‬ﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﺍﺗﺎﻕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﮐﻼﻩ ﻓﺮﻧﮕﻲ ﭘﺮﺩﻩ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺯﻧﺎﻥ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻧ ّﻮﺍﺏ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺍﻳﻦ ﭘﺮﺩﻩ‪،‬ﻫﺎ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺳﻨﺞ ﻭ ﺷﻴﭙﻮﺭ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﻍ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩ |ﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ‬ ‫ﻣﻔﺼﻞ ﻋﻤﻠﻴﺎﺕ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﻭ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﺳﻢ ﻭ ﺭﺳﻢ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺳﺆﺍﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﺑﺎ ﺁﺏ ﻭ ﺗﺎﺏ ّ‬ ‫ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ‪،‬ﺁﻣﻴﺰ ﻭ ﺑﺎﺷﮑﻮﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺷﺮﺡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻧ ّﻮﺍﺏ‬ ‫ﺳﺆﺍﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺳﻴﺪ ﺍﻳﻦ ﺁﺩﻡ ﮐﻴﺴﺖ؟ ﺁﻥ ﻳﮑﻲ ﭼﻪ ﮐﺴﻲ ﺍﺳﺖ؟ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺿﻤﻦ‬ ‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺍﺯ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﮐﺎﺭﺩﺍﻧﻲ ﺧﻮﺩ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺯﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺜﻨﺎﺀ ﻳﮏ ﭘﺴﺮ ﺑﭽ |ﻪ ‪ ۵‬ﺳﺎﻟﻪ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ ‪ .،‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﻥ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﺷﺮﻳﻒ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻣﺮﺧﺺ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻬﺮ ﺩﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍﻱ ﻣﺘﺮﻭﮐﻲ ﺍﺯ ﺩﻭﺭ |ﻩ ﮐﺮﻳﻢ ﺧﺎﻥ ﺯﻧﺪ ﺟﺎ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺍﺳﻴﺮ ﻟﻨﮕﺎﻥ ﻟﻨﮕﺎﻥ ﻭ ﺧﻤﻴﺪﻩ‪،‬ﻗﺎﻣﺖ ﺑﻪ ﺍﺗﺎﻕ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺖ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﻘﻒ ﮐﻼﻩ‪،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻭ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﻣﺮﻣﺮﻱ ﻭ ﻳﮏ ﻓ ّﻮﺍﺭ |ﻩ ﺁﺏ ﺩﺍﺷ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﮑﺎﻥ ﻣﺠﻠّﻞ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺑﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺟﺸﻦ‬ ‫ﻭ ﺷﺎﺩﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺭﺍ ﮐﺸﺎﻥ ﮐﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻟﺸﮕﺮ‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻳﮑﻲ ﻳﮑﻲ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﻴﺮﻭﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ‬ ‫ﮐﺴﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﻭﺣﻴﺪ ‪ ,،‬ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ‪ ,‬ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻣﻬﻢ‬ ‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎ ‪،‬ﻥ »ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ« ‪٥٦-٥٧‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺮﺍﻭﻥ ‪٣١٧‬‬ ‫‪۱۱۹‬‬ ‫‪ ۸‬ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‬

‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺷﻴﺨﺎ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺍﺟﺮﺍﻱ ﺩﺳﺘﻮﺭﺍﺕ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﺷﮑﻨﺠﻪ‬ ‫ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ۱.‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻧﻴﺰ ﺑﺎ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺷﺪﻳﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻬﺪﻱ‪ ,‬ﻋﻤﻮﻱ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪ ,،‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﺩﺭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ .،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻬﺪﻱ ﺩﺭﺯﻧﺪﺍﻥ ﺩﺭﺍﺛﺮ ﺷﮑﻨﺠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﺪﻳﺪ ﺟﺴﻤﻲ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬

‫ﻟﻮﺣﻲ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻫﻤﺴﺮ ﻭﻓﺎ‬

‫ﺯﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍﻳﻲ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﭘﺎﺩﮔﺎﻥ ﺍﺭﺗﺶ ﺑﻮﺩ ﺑﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺷﮕﺪﺭﺍﻧﻲ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻣﺤﻠّﻲ ﺗﺤﺖ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺑﻘﻴ |ﻪ‬

‫‪ (۱‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﻮﺩ ‪ ،‬ﻗﻨﺴﻮﻝ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺩﺭ ﺷﺸﻢ ﺍﮐﺘﺒﺮ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺗﺎﺭﻳﺦ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺍﺯ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺩﻳﺮﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪» :‬ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﻣﻬﺮ ﻋﻠﻲ‪،‬ﺧﺎﻥ‬ ‫ﻼﺩ ﻭ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺳﺮﺩﺍﺭ )ﻣﺄﻣﻮﺭ( ﺳﻴّﺪ ﻳﺤﻴﻲ‬ ‫ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﻴﺮﻭﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺟ ّ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﺮ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺩﺍﺭﺍﻥ ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٤٢٣، ,٢ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺮﺍﻭﻥ ‪ .٣١٧‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٤٨‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۲۰‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻭ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﺎﻳﻲ ﺩﻳﮕﺮ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﺳﻴﺮ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﺭﺍ ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻟﻌﻦ ‪,،‬‬ ‫ﺗﻮﻫﻴﻦ ﻭ ﺍﺳﺘﻬﺰﺍﺀ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﻫﻤﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪» :‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺩﻳﺪﻡ ﮐﻪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺧﻴﻠﻲ ﺷﻠﻮﻍ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺑﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﺷﻴﭙﻮﺭ ﻭ ﺳﺮﻧﺎ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﻬﻤﻴﺪﻡ ﮐﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻥ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺷﺎﺩﻱ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺁﻭﺭﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺑﺎﺑﻲ ﻧﻴﺰ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮ ﺷﺪﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺑﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺧﻴﻠﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺣﺪ ﺍﻗﻞ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺍﻳﻦ ﺷﻬﺪﺍ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻣﻼﻗﺎﺕ‬ ‫ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺁﻥ ﺑﻮﺩﻡ ّ‬ ‫ﻧﻤﺎﻳﻢ‪ .‬ﺍﻓﺴﻮﺱ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﻣﻤﮑﻦ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺪ ﺣﺘﻲ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻫﻢ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩ‪«.‬‬ ‫ﮔﺪﺍﻳﻲ ﺑﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎ ﺁﻣﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﺑﻘﻴﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﺳﻴﺮ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳ ‪،‬ﺰ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‬ ‫ﺧﺎ ‪،‬ﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﻳﺎﺯﺩﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻩ ﺑﺮﺳﻨﺪ ﻭ ﻃﻲ ﻋﺮﻳﻀﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺍﻳﻦ ﻇﻠﻢ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺷﮑﺎﻳﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺒﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﺠﻮﻡ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﻩ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ ,۳‬ﻭﻟﻲ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ‬ ‫ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻳﮏ‬ ‫ﻧﻔﺮ ﻣ ّﻮﻓﻖ ﺷﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺭﺳﺎﻧﺪﻩ ﻭ ﻋﺮﻳﻀ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪ ۵.‬ﻭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﻘﺎﺭﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻭﺭﻭﺩ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺣﺎﻻ ﺧﺸﻢ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺍﻳﻦ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﺎﺯﻩ ﻭﺍﺭﺩ ﺧﺎﻟﻲ‬ ‫‪ (۱‬ﺑﺮﺍﻭﻥ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﺍ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (۹۰، ,١ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﺑﻘﻴّ |ﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﮐﻴﺴﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻨﺰﻟﻲ ﻧﺰﺩﻳﮏ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺟﺎ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻢ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﺍﻓﻨﺎﻥ ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪The Bábís of Nayríz: History and :‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻨﻴﺮﻩ ﺧﺎﻧ ‪،‬‬ ‫‪، Documents‬ﻓﺼﻞ ‪٣٢ ، ,١۰‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٥٧‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤۰۹‬‬ ‫‪ (۵‬ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺩﺧﻮﺍﺳﺖ ﺭﺍ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺯ‪ :‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ‪ ,‬ﺁﻗﺎ ﺷﻴﺦ ﻫﺎﺩﻱ ‪ ,،‬ﻋﻤﻮﻱ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‪، ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﻭ ﺍﺑﻮﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍﺑﻦ ﺣﺎﺟﻲ ﺯﻳﻨﺎ ‪ ,،‬ﺍﮐﺒﺮ ﺍﺑﻦ ﻋﺎﺑﺪ‪ ، ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻦ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﺑﺎﺑﺎ )ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪.(٤۰۹‬‬ ‫‪۱۲۱‬‬ ‫‪ ۸‬ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‬

‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﮔﻮﺵ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻴﺦ ﻳﻮﺳﻒ ﺭﺍ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ ‪ .،‬ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻏﻞ ﻭ‬ ‫ﺪ ﻭ ﺑﻘﻴﻪ ﺭﺍ ﺷﺪﻳﺪﴽ ﮐﺘﮏ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺷﮑﻨﺠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺯﻧﺠﻴﺮ ﺑﺴﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ﺪ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ‬ ‫ﻭﺍﺭﺩﻩ ﺟﺎﻥ ﺑﺎﺧﺘﻨ ‪،‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺧﺸﻢ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠ |ﻪ ﺟﻨﻮﻥ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺑﻪ ﺳﺮﺷﻤﺎﺭﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺍﻣﻼﮐﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻏﺼﺐ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﻭ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻫﺰﺍﺭ ﺳﺮﺑﺎ ‪،‬ﺯ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺍﻳﻼﺗﻲ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﻫﺮ‬ ‫ﮐﺴﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺑﺎ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﺮ ﮐﺴﻲ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﺣﺎﮐﻢ ﺭﻓﺘﺎﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻭ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﺭﺍ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺨﺶ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﭼﻮﺏ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ ۲‬ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﻭ ﺛﺮﻭﺗﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺍﺯ ﻃﻼ ﻭ ﻧﻘﺮﻩ ﻭ ﭘﻮﻝ ﺭﺍﻳﺞ ﻣﻤﻠﮑﺘﻲ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﭼﻪ ﻣﺠﺎﺯﺍﺗﻲ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠﻒ ﺧﺸﮏ ﺯﻳﺮ ﻧﺎﺧﻦ ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺁﺗﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺗﻮﻱ ﺯﻏﺎﻟﻲ ﺩﺍﻍ ﻭ ﺁﻫﻦ ﺩﺍﻍ ﺭﻭﻱ ﺑﺪﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻴﻨﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺳﻮﺭﺍﺥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻃﻨﺎﺑﻲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺳﺮ ﻃﻨﺎﺏ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺗﮑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﺪﻳﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ‬ ‫ﻟﺬﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﺮ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﺷﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﺻﺤﻨﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﻥ ﺁﻥ ّ‬ ‫ﻭ ﺗﻮﻫﻴﻦ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۴‬ﻭ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻼﮎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻭﺍﮔﺬﺍﺭ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﺳﻨﺎﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺍﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﺎﻝ ﻭ ﺛﺮﻭﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺷﺪ‪ ۵.‬ﺁﻥ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪ ، ٢٢ ,، ٤ .‬ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ‪١‬‬ ‫‪٤٢١-٤٢٢ (۲‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺆﻣﻦ ‪١١١‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤۰٨‬‬ ‫‪ (۵‬ﻃﺎﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ﺝ‪١٤۰ ,١ .‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۲۲‬‬ ‫ﻗﺤﻄﻲ ﺑﺰﺭﮔﻲ ﭘﺪﻳﺪ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﺯ ﻳﮏ ﻃﺮﻑ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﻣﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﺫﺧﻴﺮ |ﻩ ﻏﻠّ |ﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍﻣﺼﺮﻑ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪،‬ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻧﺒﺎﺭ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺫﺧﻴﺮ |ﻩ ﻏﻠّﻪ ﭘﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﮔﺰﺍﻓﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻔﺮﻭﺷﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﭼﻨﺎﻥ ﺑﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪ ﻏﻠّﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﺣﺘﮑﺎﺭ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﻴﻤﺖ ﻋﺎﺩﻻﻧﻪ‪،‬ﺗﺮﻱ ﻋﺮﺿﻪ ﮐﻨﺪ‪ ۱.‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮﻫﻴﻦ ﻭ ﺗﺤﻘﻴﺮ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣﮑ ‪،‬ﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮﺯﻳﻊ ﻏﻠّﻪ ﺑﻴﻦ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻣﻌﻴّﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﻭﺭﻭﺩﻱ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻞ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺸﺎﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻣﺤﻞ ﺑﺮﺍﻱ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﻴﺮ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗُﻒ ﺑﻴﺎﻧﺪﺍﺯﻧﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮﻱ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺍﺣﺘﺮﺍﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻗﺎﺋﻞ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﮑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺟﻴﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻫﻢ ﻧﺼﻴﺒﺸﺎﻥ ﻧﺸﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﻭ ﻧﻔﺮﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻧﻈﺎﺭ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻣﻮﺭﺩ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﺤﻘﻴﺮ ﻭ ﺗﻮﻫﻴﻨﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ ﻭ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺣﺎﻣﻴﺎﻥ ﭘﺮ ﻗﺪﺭﺕ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﻫﻢ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍ ّﻭﻝ ﺩﺳﺘﻮﺭﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺻﺎﺩﺭ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ ﺍﺯﻋﻠﻤﺎﺀ ﻃﺮﺍﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳ ‪،‬ﺰ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺑﻠﻨﺪ ﭘﺎﻳﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﻳﺰﺩ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻓ ّﻌﺎﻻﻧﻪ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺍﻣﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﻣﻌﺎﺷﺮﺕ‬ ‫ﻭ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻋﺪ |ﻩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻧﺪﺍﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻟﺒﻴﮏ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻣﺘﻴﺎﺯﺍﺗﻲ ﮐﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﮔﺬﺷﺖ‬ ‫ﻭ ﺍﺯ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺸﺎﻭﺭﺍﻥ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺭﺍ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻥ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ‪ ۴‬ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﻣﻨﺰﻝ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﺼﺎﺣﺐ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٢۹٣-٢۹٤ ، ,٣ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١١‬‬ ‫‪ (۳‬ﻫﺮ ﺩﻭ ﺍﻳﻦ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﺍﻟﻮﺍﺣﻲ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻃﺎﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ﺝ‪ .١٣٨ ، ,١ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١۰٧‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻑ ﺁﻗﺎ ﺳﻴّﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ ﺩﮐﺘﺮ ﻃﺎﻫﺮ |ﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ,،‬ﻫﻤﺴﺮ‬ ‫ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳ ‪،‬ﻪ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۱۲۳‬‬ ‫‪ ۸‬ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‬

‫ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﻭ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺍﻭ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﻋ ّﻤﺎﻣ |ﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻋﻼﻣﺖ‬ ‫ﺳﻴﺎﺩﺕ ﻭ ﻧﺸﺎﻧ |ﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﺭﺗﺒ |ﻪ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ ﻭ ﺑﺴﻮﺯﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺷﺮﻭﻉ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﺫﻳﺖ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺷﺮﺡ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ ﺍﻳﻦ ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﻭ ﻗﺒﻮﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ‬ ‫ﻃﺮﻑ ﻭﻱ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺎﺯﮔﻮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩ ﻣﺤﺘﺮﻡ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺳﺎﻋﺘﻬﺎ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺩ ِﺭ ﺍﻧﺒﺎﺭ ﻏﻠّﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻳﺴﺘﺎﺩ ﻭ‬ ‫ﺍﻧﺒﻮﻩ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﻴﺮ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﺮﻳﮏ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﺍﻭ ﺗﻒ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﻲ ﻭ‬ ‫ﺩﻟﺨﻮﺭﻱ ﺁﺭﺍﻡ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺭﻭﺣﻲ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﻣﺤﺒّﺖ ﻭ ﻣﺴﺮﻭﺭ ﺍﺯ ﻭﺻﺎﻝ‬ ‫ﺖ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺳﭙﺎﺳﮕﺰﺍﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﻭﺳ ‪،‬‬ ‫ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺍﺑﺎﺀ ﺩﺍﺭﻧﺪ ‪ .،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺗُﻒ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﮐﺎﺭﻱ ﻧﺎﺷﺎﻳﺴﺖ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﻨﺪ ‪ .،‬ﺑﺎ ﮔﺸﺎﺩﻩ ﺭﻭﻳﻲ ﻭ‬ ‫ﻣﺤﺒﺖ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺩﻳﺮ ﺷﻮﺩ ﺷﻤﺎ ﻫﻢ ﺑﻴﺎﻳﻴﺪ ﻭ ﺳﻬﻢ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﮕﻴﺮﻳﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻦ ﺍﻫﻤﻴﺘﻲ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻦ ﺗُﻒ ﺑﻴﺎﻧﺪﺍﺯﻳﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺎ ﺩﺳﺘﻤﺎﻝ ﭘﺎﮎ ﻣﻲ ﮐﻨﻢ‪«.‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﭼﻮﺏ ﻭ ﻓﻠﮏ ﻳﮑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻧﻈﺎﺭ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﭼﻮﺑﻲ ﺑﺴﺘﻨﺪ ﻃﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﺑﺪﻥ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻭﺍﮊﮔﻮﻥ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﮐﻒ ﭘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﺭﻭ ﺑﻪ ﻫﻮﺍ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﺑﺎ ﺷﻼﻗﻲ ﻣﺤﮑﻢ ﺑﻪ ﮐﻒ ﭘﺎﻱ ﺍﻭ‬ ‫ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺨﻮﺍﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﻒ ﭘﺎﻳﺶ ﺷﮑﺴﺖ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺗﺎ ﺍﺯ ﺯﺭﺩ ﭘﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﺎﻳﺶ‬ ‫ﭘﺎﺭﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻭﻗﺖ ﻳﮑﺒﺎﺭ ﺟﻠﻮﻱ ﻣﻨﺰﻝ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻋﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺘﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ‪.،‬‬ ‫ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺻﺎﺣﺒﺨﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﺭﻫﮕﺬﺭﺍﻥ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ ﻣﺘﺄﺛﺮ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﭘﻮﻟﻲ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﺪﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﺩﺳﺖ ﺍﺯ ﺯﺩﻥ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﺩﺭ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﻣﺤﻠﻪ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ‪ ۹‬ﻣﺎﻩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺗﺤﻤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﭘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﻣﺘّﻮﺭﻡ ﺷﺪ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ .٣٦٧‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺣﺒﻴﺐ ﻃﺎﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻃﺎﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ‪ ،‬ﺝ‪١٣٩-١٤٢ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٤٦، ,١‬؛ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪١٣ ، ,١۰‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۲۴‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺭﺍﻩ ﺑﺮﻭﺩ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺗﺎﺟﺮ ﺟﻮﺍﻥ ﻭ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺩﺭﺳﺘﮑﺎﺭﻱ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺩﺍﺷﺖ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﭼﻨﺎﻥ ﺍﻣﺎﻧﺖ‪،‬ﺩﺍﺭ ﻭ ﺩﺭﺳﺘﮑﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‬ ‫ﺫﺧﻴﺮ |ﻩ ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺤﻔﻮﻅ ﺑﻮﺩﻥ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺍﻣﺎﺩ ﻣ ّ‬ ‫‪ -‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﻡ‪ .‬ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ ‪ -‬ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﺯ ﺭﻭﻧﻴﺰﻋﺎﺯﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﻮﺍﺯ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺟﺎﺭﭼﻲ‬ ‫ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻼﻗﺎ ﺕ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺎ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺳﺎﺯﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﺪ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻗﻠﻌ |ﻪ‬ ‫ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻋﻠﻴﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻟﺸﮕﺮﮐﺸﻲ ﮐﺮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺧﻮﺍﺟﻪ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻭ ﻣﺨﺎﺭﺝ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺍ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺳﻴﺮﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺷﻼﻕ ﺯﺩﻩ ﺩﺍﺧﻞ ﺣﻮﺽ ﺁﺏ‬ ‫ﻳﺦ ﺑﻴﺎﻧﺪﺍﺯﺩ‪ ۲.‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﺟﻮﺍﻥ‪،‬ﺗﺮ ﻭ ﻗﻮﻱ‪،‬ﺗﺮ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﻓﻘﻂ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﻭ ﺑﺸﻮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﺪﻥ ﺷﻼﻕ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺣﻮﺽ ﺁﺏ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﺁﺏ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﺳﺮﺥ ﺩﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﻭ ﺗﻮﻫﻴﻦ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺭﻫﮕﺬﺭﺍﻥ ﺑﺎﺑﺖ ﺗﻤﺎﺷﺎﻱ ﺁﻥ ﺻﺤﻨﻪ ﭘﻮﻝ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﭼﻨﺪﻳﻦ‬ ‫ﻭ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﺍﻳﻦ ﺻﺪﻣﺎﺕ ﺍﻭ ﺯﻧﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺿﺮﺑﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺷﻼﻕ ﻭ ﺁﺏ ﺳﺮﺩ ﺑﺪﻥ ﺍﻭ ﻧﺎﻗﺺ ﺷﺪ ﻭ ﭼﺸﻢ ﻫﺎﻳﺶ ﮐﻢ ﮐﻢ ﻧﺎﺑﻴﻨﺎ ﮔﺸﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻫﻲ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﺸﻮﻧﺖ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻫﻤﺴﺮﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﻲ ﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺍﺷﺖ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ‬ ‫ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﻲ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﺎﻧﺶ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻳﮏ ﺷﺐ ﺧﻮﺍﺏ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﻫﻴﮑﻞ ﺳﻴﺎﻩ‪،‬ﭘﻮﺵ ﺍﺯ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺎﺑﺖ ﺍﻳﻦ ﺭﻓﺘﺎﺭﻫﺎﻱ‬ ‫ﻭﺣﺸﻴﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍﻭﻻﺩ ﭘﻴﻐﻤﺒﺮ ﺭﻭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺭﺩ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﺧﻮﺍﺏ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺑﺪﻱ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭﻟﻲ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺍﻋﺘﻨﺎﻳﻲ ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﺯﻥ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺭﺍ‬

‫‪ (۱‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪١٣ ، ,١۰‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١١‬‬ ‫‪ (۳‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٧٨‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٥١‬‬ ‫‪۱۲۵‬‬ ‫‪ ۸‬ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ‬

‫ﭼﻨﻴﻦ ﺩﻳﺪ ﺧﻮﺩﺵ ﺷﺨﺼﴼ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺍﺭﻭﻏ |ﻪ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﻤﺎﺱ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺐ ﭘﻨﺞ ﻗﺎﻃﺮ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﺯ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭﺵ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ‬ ‫ﻳﺰﺩﻱ ﻭ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﻣﺨﻔﻲ ﺑﺒﺮﺩ‪ .‬ﺁﻥ ﺩﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺮﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻫﺮﺍﺕ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﻮﺯ |ﻩ ﻗﺪﺭﺕ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪،‬ﺧﺎﻥ ﺧﺎﺭﺝ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺩﻭ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺎﻩ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺷﻬﺮﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺮﺍﺣﺎﺕ ﻭ ﺯﺧﻤﻬﺎﻳﺸﺎﻥ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻬﺒﻮﺩ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺷﺘﻬﺎﻱ ﺳﻴﺮﻱ ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺛﺮﻭﺕ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻭﺍﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺘّﻲ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ ﺍﺯ ﺳﺎﻻﺭﻫﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻤﻨﺪ ﺳﺎﮐﻦ ﺩﺭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺤﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﻪ ﻧﺰﺩ ﺷﺎﻩ ﺷﺨﺺ ﻣﻌﺘﺒﺮﻱ ﺑﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﺣﺮﺹ ﻭ ﻃﻤﻊ ﺣﺎﮐﻢ‪ ,‬ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‬ ‫ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺍﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻣﻌﺪﻥ ﺑﺒﺮﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻥ ﺳﻴﺪ ﺍﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻭ ﺗﻔﺤﺺ‬ ‫ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﭼﻨﻴﻦ ﻋﻤﻠﻲ ﺑﻪ ﺩﺭﻭﻍ ﮔﻔﺖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ ﺭﺍ ﺑﺎﻋﺚ ﻫﻤﻪ ﻣﺸﮑﻼﺗﻲ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺟﻮﺩ‬ ‫ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺧﺼﻮﻣﺖ ﺷﺨﺼﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﺳﻴﺪ ﺍﺑﻮ ﻃﺎﻟﺐ ﺭﺍ ﻣﺴﻤﻮﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﮐﺸﺘﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻼ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺯﻭﺭ‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺛﺮﻭﺕ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻣ ّ‬ ‫ﺧﻄﺎﻁ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻭ ﺩﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ّ‬‫ﺗﺼﺮﻑ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺯﺧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﮑﺴﺖ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﻭﺭﺍﻥ‬ ‫ﻧﻘﺎﻫﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﮔﺬﺭﺍﻧﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺖ ﺧﺒﺮ‬ ‫ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﺩﻫﺸﺘﻨﺎﮎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﺵ ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﺩﻭﻟﺖ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ‬ ‫ﭼﺸﻤﺎﻥ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺍﺗﻮﻱ ﺯﻏﺎﻟﻲ ﺩﺍﻍ ﻭ ﺁﻫﻦ ﺩﺍﻍ ﺑﺮ ﺑﺪﻥ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ ﺍﻭ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﻭ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﻨﺪ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺍﻣﻼﮎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻭﺍﮔﺬﺍﺭ‬ ‫ﻼ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺠﺎﺕ ﺟﺎﻥ ﭘﺴﺮ ﻋﺰﻳﺰﺷﺎﻥ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻣ ّ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﻟﻤﻴﺮﻱ ‪٢٧-٣١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪.٤٠٨-٤٠٩‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .١١‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪٢٣ ، ,١۰‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۲۶‬‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺍﺳﻨﺎﺩ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻭﺍﮔﺬﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺍﻓﺴﻮﺱ ﮐﻪ ﺁﻥ ﭘﺴﺮ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﺗﺤﺖ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻓﺸﺎﺭ ﻭ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﻭ ﺟﺮﺍﺣﺖ ﺟﺎﻥ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺍﻳﻦ ﺍﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‬ ‫ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﺧﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﺑﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﭘﻨﺎﻩ‬ ‫ﻋﺪﻩ ﮐﻪ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻣ ّﻘﺪﺭ‬ ‫ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩﻱ ﺷﺪﻳﺪﺗﺮ ﻭ ﺧﻮﻧﻴﻦ‪،‬ﺗﺮ ﺑﺠﻨﮕﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻘﻴ |ﻪ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺧﻨﺪﻗﻲ ﺩﺭ ﺣﻴﺎﺕ ﻣﺤﻮﻃ |ﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺭﻭﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﺎﮎ ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺍﻳﻦ ﻇﻠﻢ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻴﺎﻥ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻧﺎﺍﻣﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﮔﺮﻓﺖ ‪ -‬ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﻣﺼﻤﻢ ﺷﺪ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺧﻮﻥ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻴﮕﻨﺎﻩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﺨﺼﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺍﻭ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﻭ ﻣﻈﺎﻟﻢ ﺑﻮﺩ ﺑﮕﻴﺮﺩ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﮐﺴﻲ ﻧﺒﻮﺩ ﺟﺰ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻳﺎ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﮐﺸﻮﺭ‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺎﺻﺮﺍﻟﺪﻳﻦ ﺷﺎﻩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﻟﻤﻴﺮﻱ ‪٢٥-٢٦‬‬ ‫ّ‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ .٧٩‬ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﻲ‪ ,‬ﻣﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‪ ,‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻗﻄﺒﺎ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ‪ ، ,‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺗﻲ‪، ,‬ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﭘﺴﺮ ﺻﺎﻟﺢ‪، ,‬ﺳﻴّﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﻭ ﺳﻴّﺪ ﺣﺴﻦ‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﻣﻼ‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﭘﺴﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻗﺎﺳﻢ‪ ,‬ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺣﺎﺟﻲ ﺳﻴّﺪ ﺍﺣﻤﺪ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺗﻲ‪ ,‬ﺷﻴﺦ ﻳﻮﺳﻒ ‪ ،‬ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﻗﺎﺋﺪ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ‪,‬‬‫ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒﺮ ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫‪،‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .١٥٨، ,١ .‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٧٢‬‬ ‫‪۹‬‬

‫ﺳﻮﺀ ﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬

‫ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺣﻮﺍﺭﻳﻮﻥ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﻃﺒﺮﺳﻲ‪ ,‬ﻭﺍﻗﻌ |ﻪ ﺯﻧﺠﺎﻥ ﻭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟ |ﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﻭﺣﻴ |ﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺗﻀﻌﻴﻒ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺳﺮ ﻧﺎﺍﻣﻴﺪﻱ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺗﻼﻓﻲ‪،‬ﺟﻮﻳﺎﻧﻪ ﺑﺰﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮏ ﻣﺎﺩﺭ ﺩﻟﺴﻮﺯ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﺁﺯﺍﺭ ‪ ،‬ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﭘﺴﺮﺵ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻼﮎ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍ ﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﭼﻨﺪ ﻗﻄﻌﻪ ﺟﻮﺍﻫﺮ‬ ‫ﮔﺮﺍﻧﺒﻬﺎ ﻭ ﮔﺮﺩﻥ‪،‬ﺑﻨﺪ ﻣﺮﻭﺍﺭﻳﺪﻱ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻳﺶ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺴﺮ ﺑﺰﺭﮔﺶ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺑﻬﺎﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۱‬ﻋﺎﺯﻡ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﻫﻢ ﻓﮑﺮ ﻭﻫﻢ ﺭﺃﻱ ﺷﺪﻩ ﺑﻪ ﺳﺮﮐﺮﺩﮔﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻧﻘﺸﻪ ﺍﻱ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺟﻮﻳﺎﻧﻪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺳﺮﮐﺮﺩ |ﻩ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﺎﺑﻲ‪ ۲‬ﺑﻪ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ﻧﻮﺭﻱ‬ ‫ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻭ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ |ﻩ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﻘﺸﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﮐﺸﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺁﮔﺎﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺳﺎﺯﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻃﺒﻖ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (١٢‬ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺣﺎﺝ ﻗﺎﺳﻢ ﻭ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻋﻠﻲ ﻧﻘﻲ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ،‬ﺍﮔﺮﭼﻪ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ )‪ (١٢‬ﺣﺮﮐﺖ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻌﺪﴽ ﺑﻪ ﺭﻓﺘﻦ ﻣ ّ‬ ‫ﺳﻪ ﻣﺮﺩ ﻭ ﺧﻮﺩﮐﺸﻲ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺯﻧﻬﺎ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻭﺍﻗﻌ |ﻪ ﺍﻭﻝ ﺭﺥ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ ، ,٤ .‬ﺹ‪(٢٢‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﻳﮑﺴﺎﻝ ﻭ ﻧﻴﻢ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺁﻥ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﻬﺎﻱ ﺑﺎﻻ ﻃﺎﺭﻡ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ؛ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ‬ ‫ﻣﺮﮒ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺍﻳﻦ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺻﺤﻴﺢ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤٠٧‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻣﺮﺩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺷﮑﺴﺖ ﻧﺒﺮﺩ ﻓﻠﻌﻪ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﻋﻈﻴﻢ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۲۸‬‬ ‫ﻣﺼﺮﺍﻧﻪ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﻭ ّ‬ ‫ﻧﻘﺸﻪ ﻣﻨﺼﺮﻑ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺍﻱ ﮐﻪ ﮐﺸﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺧﻼﻑ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﻣﺒﺎﺩﺭﺕ ﺑﻮﺭﺯﻧﺪ ﺍﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﺮﻳﮏ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﻋﻮﺍﻗﺐ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻭﺣﺸﺘﻨﺎﮎ ﺧﻮﺍﻫﺪ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ ۱‬ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺩﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ‪ ،‬ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﺟﺪﻳﺪ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎ ﺧﺎﻥ ﻧﻮﺭﻱ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺁﺷﻨﺎﻳﻲ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ‪ ,‬ﻧﺎﻣ |ﻪ ﮔﺮﻡ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﺩﺭ ﺁﺷﺘﻲ ﺩﺭﺁﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻣﺎ ﭼﺮﺧﻬﺎﻱ ﮔﺮﺩﻭﻧ |ﻪ ﻗﺴﻤﺖ ﻭ ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺩﺭﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺗ ّﻮﻗﻒ ﺁﻥ ﻣﻤﮑﻦ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻧﺸﺮﻳ |ﻪ ﻫﻔﺘﮕﻲ ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ۱۲‬ﺁ ﮔﺴﺖ ‪ ۱۸۵۲‬ﻡ‪ .‬ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﻴﻢ‪:‬‬ ‫»ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺁﺏ ﻭ ﻫﻮﺍﻱ ﺭﻭﺩﺑﺎﺭ ﻗﺪﺭﻱ ﺧﻨﮏ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻗﺮﻗﺎﻭﻝ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺎﺩﻱ‬ ‫ﺪ ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﻗﺼﺪ ﻧﻤﻮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯﻱ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺷﺎﻥ ﺗﭙﻪ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﻧ ‪،‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻋﺰﻳﻤﺖ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ )ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﮐﺎﺥ ﻳﻴﻼﻗﻲ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻲ(«‬ ‫ﻭ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﻧﺎﻣﻪ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪:‬‬ ‫»ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻧﺸﺎﻥ ﺁﻣﺎﺩ |ﻩ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﮑﺎﺭ ﺑﺎﺷﻨﺪ ‪ .،‬ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺍﺯﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻟﻌﻨﺘﻲ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻳﮏ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺯﺩ‪" :‬ﻋﺮﻳﻀﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺍﺭﻡ"‪ .‬ﭼﻨﺪ‬ ‫ﺗﻦ ﺍﺯ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭﺍﻥ ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺻﺪﺍﻱ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ ﺍﻭ ﭼﻪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺪ ‪ .،‬ﺍﻣﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﻮﻧﺪ ﺁﻥ ﺷﺨﺺ ﺗﻔﻨﮕﻲ ﺍﺯ ﺟﻴﺐ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍﻟﺤﻤﺪ ﷲ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻟﻄﻒ ﻭ ﺍﻋﺎﻧﺖ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﺗﻴﺮ ﺑﻪ ﺧﻄﺎ ﺭﻓﺖ‪«.‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٤٤٠‬‬ ‫‪٤٣٩ (۲‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻣﺎﻧﺖ ‪٢٠٥‬‬ ‫‪ (۴‬ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺍﺗﻔﺎﻗﻴّﻪ ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،٨١‬ﺑﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﭘﻨﺠﺸﻨﺒﻪ ﺳﻮﻡ ﺫﻱ ﺍﻟﻘﻌﺪﻩ ‪ ١٢٦٨‬ﻫﺠﺮﻱ ﻗﻤﺮﻱ؛ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪The :‬‬ ‫‪۱۲۹‬‬ ‫‪ ۹‬ﺳﻮﺀ ﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬

‫ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣ |ﻪ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻌﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ ,،‬ﺯﻧﺠﺎﻥ ﻭ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺟﺮﺍﺣﺎﺕ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎ ﺑﺮ ﺗﻨﺶ ﺩﻳﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺑﺎ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ‬ ‫ﻣﺤﺎﻓﻈﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﻭ ﻣﺄﻣﻮﺭﺍﻥ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﺳﻠﻄﻨﺘﻲ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻫﻢ ﺟﺴﺪﺵ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺭﺍ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺑﺎ ﺳﻨﮓ ﻭ ﭼﻮﺏ ﺯﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺧﺎﮎ ﻳﮑﻲ ﺷﺪ‪«.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ﺳﻮﺀﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﺁﮔﺴﺖ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۲‬ﻡ‪ .‬ﻳﮏ ﺳﻠﺴﻠﻪ‬ ‫ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﺸﻮﻧﺖ‪،‬ﺑﺎﺭﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻮﺟﻲ ﭘﺮﺷﺘﺎﺏ ﺩﺍﻣﻦ ﻫﻤ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ‬ ‫ﺷﺪﺗﻲ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﻗﺒﻞ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ‬ ‫ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﺼﻮﻣﺖ‪،‬ﺟﻮﻳﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺭﺅﺳﺎﻱ ﺩﻳﻦ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺎﺭ ﺩﻳﮕﺮ‬ ‫ﻓﺮﺻﺘﻲ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺩﺭ ﻗﻠﻊ ﻭ ﻗﻤﻊ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻼﮎ ﻭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺻﺎﺣﺐ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮏ ﺍﻓﺴﺮ ﺍﺗﺮﻳﺸﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺳﺎﮐﻦ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﺩﻳﺪﻥ ﺻﺤﻨﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻓﺠﻴﻊ ﺁﺯﺍﺭ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻧﭽﻨﺎﻥ ﺗﺮﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻐﻠﺶ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎﺀ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﻱ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪:‬‬ ‫»ﺍﺑﺪﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﻣﻈﻠﻮﻣﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ ﻇﻠﻢ ﻣﺸﺘﻌﻞ ﮔﺮﺩﻳﺪﻩ ﮐﻮﻱ ﻭ ﺑﺮﺯﻥ ﺭﺍ ﻧﻮﺭﺍﻧﻲ‬ ‫ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻦ ﺑﺎ ﭼﺸﻢ ﺧﻮﺩ ﺷﺎﻫﺪ ﻭﺿﻊ ﻣﻮﺣﺸﻲ ﺑﻮﺩﻡ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ‬ ‫ﺳﻼﺳﻞ ﻭﺍﻏﻼﻝ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺳﻴﻨﻪ ﻭ ﺷﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺷﮑﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﺭ ﺷﮑﺎﻓﻬﺎ ﻓﺘﻴﻠ |ﻪ ﺳﻮﺯﺍﻥ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﺟﻤﺎﻋﺘﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻭ ﺑﺎﺯﺍﺭﻋﺒﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﻓﺘﻴﻠﻪ‪،‬ﻫﺎ‬

‫‪ Bábís of Nayríz: History and Documents‬ﻓﺼﻞ ‪٢٠ ,١٠‬؛ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﺒﻴﻞ )‪(٤٤٠‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﻭ ﻣﺮﺩ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﻮﺀ ﻗﺼﺪ ﻣﺒﺎﺩﺭﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ :‬ﺻﺎﺩﻕ ﺗﺒﺮﻳﺰﻱ ﻭ ﻓﺘﺢ ﺍﷲ ﻗﻤﻲ‪ .‬ﺍﻣﺎﻧﺖ )‪ (٢٠٥‬ﭼﻬﺎﺭ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﻱ ﻭ ﻓﺘﺢ ﺍﷲ ﻗﻤﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺣﺎﺝ ﻗﺎﺳﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‬‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪ :‬ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪ ، ,‬ﺻﺎﺩﻕ ﺗﺒﺮﻳﺰ ‪،‬‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﺪﺳﺖ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﮔﺰﺍﺭﺷﻬﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺍﺭﻭﭘﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺳﻪ ﺗﺎ ﺷﺶ‬ ‫ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ)ﻣﺆﻣﻦ ‪ ،The Babi and Baha’i Religions‬ﻓﺼﻞ ‪.(٧‬‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﻲ ﻓﺼﻞ ‪ .٢٠، ,١٠‬ﺑﻴﻮﮔﺮﺍﻓﻲ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﻣ ّ‬ ‫‪ (۱‬ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺍﺗﻔﺎﻗﻴّﻪ ‪ ,،‬ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ‪٨٢‬؛ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪ www.nayriz.org‬ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٤٤٣‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۳۰‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﻤﺎﺱ ﺑﺎ ﮔﻮﺷﺖ ﺑﻤﺜﺎﺑ |ﻪ ﺷﻤﻌﻲ ﮐﻪ ﺗﺎﺯﻩ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﺯﺧﻢ‬ ‫ﺁﻧﺎﻥ ﺩﻭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬ﺍﻳﻦ ﺳﺘﻤﮕﺮﺍﻥ ﺷﺮﻗﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻗﺴﺎﻭﺕ ﻭ ﺳﻨﮕﺪﻟﻲ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭﻱ ﺑﮑﺎﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺩﺭ ﺣﻴﺮﺕ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺑﺘﺪﺍ ﭘﻮﺳﺖ ﺍﺯ ﮐﻒ ﭘﺎﻱ ﻣﻠﻬﻮﻓﻴﻦ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺳﭙﺲ‬ ‫ﺳﻢ ﺳﺘﻮﺭﺍﻥ ﻧﻌﻞ ﺯﺩﻩ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﻪ ﻃﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﺭﻭﻏﻦ ﺩﺍﻍ ﺷﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﭼﻮﻥ ّ‬ ‫ﺿﺠﻪ ﻭ ﺯﺍﺭﻱ ﻭ ﻳﺎ ﺷﮑﻮﻩ‬ ‫ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻭﺻﻒ ﺍﺯ ﺷﺨﺺ ﺑﺎﺑﻲ ﺻﺪﺍﻱ ّ‬ ‫ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﻗﺮﺍﺭﻱ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ ,‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﮑﻤﺎﻝ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﻫﺮ ﻣﺸ ّﻘﺖ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﻮﺩ‬ ‫ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﺟﺴﻢ ﻧﺤﻴﻒ ﻃﺎﻗﺖ ﻫﻤﻘﺪﻣﻲ ﺑﺎ ﺭﻭﺡ ﺧﻔﻴﻒ ﻭ ﻟﻄﻴﻒ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺪﺕ ﻋﺬﺍﺏ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﺣﺎﻝ ﺷﺎﻳﺪ ﺗﺼ ّﻮﺭ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﺣﻴﻦ ﺁﻥ ﺍﺳﻴﺮ ﺑﻲ‪،‬ﺗﻘﺼﻴﺮ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺟﻼﺩﺍﻥ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﺳﻴﺮﺍﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺑﺪﺑﺨﺖ ﺑﻲ‪،‬ﭘﻨﺎﻩ‬ ‫ﻧﻤﺎﺋﻴﺪ ﮐﻪ ﺣﺮﺹ ﻭ ﻭﻟﻊ ّ‬ ‫ﺑﺎ ﮐﺸﻴﺪﻥ ﺧﻨﺠﺮ ﺑﺮ ﺣﻨﺠﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﺼﻴﺒﺖ ﻋﻈﻴﻢ ﻧﺠﺎﺕ ﻣﻲ‪،‬ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﻧﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺑﻠﮑﻪ‬ ‫ﺁﻥ ﻣﻈﻠﻮﻣﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻀﺮﺏ ﺗﺎﺯﻳﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﺎ ﻟﺤﻈ |ﻪ ﻭﺍﭘﺴﻴﻦ ﮐﻪ ﺍﻧﺪﮎ‬ ‫ﺭﻣﻘﻲ ﺍﺯ ﺣﻴﺎﺕ ﺩﺭ ﮐﺎﻟﺒﺪ ﺁﻧﺎﻥ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﻣﺒﺘﻼ ﻣﻲ‪،‬ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺟﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﺎﺯﻩ ﺍﺯ ﺟﺴﺪ ﺑﻲ‪،‬ﺟﺎﻥ ﺩﺳﺖ ﺑﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺁﻥ ﺍﺟﺴﺎﺩ‬ ‫ﻣﺠﺮﻭﺡ ﻭ ﻣﺸﺒّﮏ ﺭﺍ ﻭﺍﮊﮔﻮﻥ ﺑﻪ ﺩﺭﺧﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻫﺪﻑ ﺳﻬﺎﻡ ﻣﺮﺩﻡ ﺳﻨﮕﺪﻝ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺗﻴﺮ ﺍﻧﺪﺍ ‪،‬ﺯ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺁﺯﻣﺎﻳﺶ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻭ ﺑﻴﺮﺣﻤﻲ ﻭ ﺷﻘﺎﻭﺕ ﺧﻮﻳﺶ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﻤﺎﻳﺶ ﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﻣﻦ ﺧﻮﺩ ﺍﺟﺴﺎﺩﻱ ﺭﺍ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮐﺮﺩﻡ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺻﺪﻫﺎ ﺭﺻﺎﺹ ﺷﺮﺣﻪ‬ ‫ﺷﺮﺣﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ...‬ﻣﻦ ﭼﻮﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺻﻔﺤﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﺍﻭﺭﺍﻕ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﮑﻨﻢ ﭘﻴﺶ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﻢ ﻻﺑﺪ ﻫﻤﻮﻃﻨﺎﻥ ﻋﺰﻳﺰ ﻣﻦ ﺑﺴﺨﺘﻲ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺭﺍ ﺑﺎﻭﺭ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺁﻥ‬ ‫ﺭﺍ ﺧﺎﻟﻲ ﺍﺯ ﺍﻏﺮﺍﻕ ﻧﺨﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﻤﺮﺩ‪ .‬ﺍﻱ ﮐﺎﺵ ﻣﻦ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻗﻴﺪ ﺣﻴﺎﺕ ﻧﺒﻮﺩﻡ ﻭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻧﺎﮔﻮﺍﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺃﻱ ﺍﻟﻌﻴﻦ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﻧﻤﻮﺩﻡ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﻣﺘﺄ ّﺳﻔﺎﻧﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻭ ﻭﻇﻴﻔ |ﻪ‬ ‫ﻣﻦ ﺍﻳﺠﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﺎﻳﺪ ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺒﴼ ﺷﺎﻫﺪ ﺍﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﻈﺎﻟﻢ ﻭ ﻓﺠﺎﻳﻊ ﺑﺎﺷﻢ‪ .‬ﻣﻊ ﺍﻟﻮﺻﻒ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﭼﺸﻤﻢ ﺣﺘّﻲ ﺍﻻﻣﮑﺎﻥ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﻇﺮ ﻫﻮﻟﻨﺎﮎ ﻧﻴﻔﺘﺪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻳّﺎﻡ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺩﺭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ ﻣﻲ‪،‬ﻣﺎﻧﻢ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﺭﻭﺡ ﻭ ﺭﻭﺍﻧﻢ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺑﻴﺰﺍﺭ ﻭ ﺟﺎﻥ ﻭ ﻭﺟﺪﺍﻧﻢ ﻣﻨﺰﺟﺮ ﻭ ﻣﺘﻨ ّﻔﺮ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭﻡ ﻫﺮﭼﻪ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻋﺎﻣﻠﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﺣﺮﮐﺎﺕ ﺭﺯﻳﻠﻪ ﻗﻄﻊ‬ ‫ﻧﻤﺎﻳﻢ ﻭ ﺭﺍﻩ ﺩﻳﺎﺭ ﺧﻮﻳﺶ ﭘﻴﺶ ﮔﻴﺮﻡ‪«۱...‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍ ‪،‬ﺭ ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ﺹ ‪٤٤٣ -٤٤٤‬‬ ‫‪۱۳۱‬‬ ‫‪ ۹‬ﺳﻮﺀ ﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬

‫ﺷﺎﻩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩ ﺍﻣﺎ ﺧﻴﻠﻲ ﺗﺮﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺱ ﻭ ﻭﺣﺸﺖ‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪ ۱.‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺳﻮﺀ ﻗﺼﺪﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺍﺭﻭﭘﺎﻳﻲ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﻓ ّﻘﻴﺖ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ﺍﻃﺮﺍﻓﻴﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﻈﻨﻮﻥ ﻭ ﻣﺸﮑﻮﮎ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻓﮑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻫﻤﺪﺳﺖ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﮔﺎﻩ ﺗﺼﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺧﺎﺭﺟﻲ ﻣﺠﺪﺩﺍ ﺩﺭ ﺍﻣﻮﺭ ﮐﺸﻮﺭﺵ‬ ‫ﺩﺧﺎﻟﺖ ﺧﻮﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺣﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﻴﺰ ﻣﻈﻨﻮﻥ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﺯﻳﺮﺍ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺷﻤﻦ ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﻮﺍﻇﺐ ﺑﺎﺷﺪ ﺷﺎﻳﺪ ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﻫﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﻓﮑﺮ ﻧﻘﺸﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻦ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺗﺨﺖ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﻣﺎﺩﺭ ﺷﺎﻩ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺩﺭ ﻓﮑﺮ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﺩﻥ ﻳﮏ ﺑﺎﺑﻲ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﻭ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻳﻌﻨﻲ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﺩﻭﻟﺖ ﺭﻭﺳﻴﻪ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻭﺍﻻ ﻣﻘﺎﻡ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺍﺯ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎ ﭘﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﺭﺩﻭﻱ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺍﺣﻀﺎﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﻴﮕﻨﺎﻫﻲ ﻭ ﺑﺮﮐﻨﺎﺭﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺧﺸﻮﻧﺖ‪،‬ﺑﺎﺭ‪ ,‬ﻳﻌﻨﻲ‬ ‫ﺳﻮﺀ ﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﺷﺎﻩ‪ ,‬ﺛﺎﺑﺖ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﻨﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺳﺮ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﻭ ﭘﺎﻱ ﺑﺮﻫﻨﻪ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺑﺎ ﺯﻧﺠﻴﺮﺗﺎ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺯﻳﺮ ﺁﻓﺘﺎﺏ‬ ‫ﺳﻮﺯﺍﻥ ﺭﺍﻩ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﻫﻢ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺤﻮﻱ ﺑﻪ ﺍ ّﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺍﻭ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﭘﻴﺮﺯﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﺮﺗﺎﺏ‬ ‫ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻠﻮﻳﺶ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻧﮑﻨﻴﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺑﺨﻴﺎﻝ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﮐﺎﺭ ﺛﻮﺍﺑﻲ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺑﺪﻫﺪ‪ ۲«.‬ﺩﺭ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺧﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻦ ﺗﺎﺭﻳﮏ ‪ ،‬ﻣﺘﻌﻔﻦ ﻭ ﺑﺪﺑﻮ ﺣﺒﺲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﺑﺮ ﮔﺮﺩﻧﺸﺎﻥ‬ ‫ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺛﺮ ﺁﻥ ﺗﺎ ﺁﺧﺮ ﺣﻴﺎﺕ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﮔﺮﺩﻥ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﭘﺴﺮﺍﻳﺸﺎﻥ ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﭘﺪﺭﺵ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﻳﮑﺮﻭﺯ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺣﻴﺎﻁ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺭﻓﺘﻪ ﭘﺪﺭ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺭﻭﺯﺍﻧﻪ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﺩﻗﻴﻘﻪ ﺍﺯ ﻣﺤﻮﻃ |ﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬ﻫﻴﮑﻞ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺑﻄﻮﺭﻱ ﺗﻐﻴﻴﺮ‬ ‫ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﻣﺮﻳﺾ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺰﺣﻤﺖ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻮﻱ ﺳﺮ ﻭ ﻣﺤﺎﺳﻦ ﺁﺷﻔﺘﻪ ﻭ ﭘﺮﻳﺸﺎﻥ ﻭ ﮔﺮﺩﻥ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺯﻳﺮ ﻓﺸﺎﺭ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺯﻧﺠﻴﺮ‬ ‫‪ (۱‬ﺍﻣﺎﻧﺖ ‪٢٠٥‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ‪٤٤٥‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۳۲‬‬ ‫ﺁﻫﻨﻴﻦ ﺁﻣﺎﺱ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻣﺠﺮﻭﺡ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻗﺎﻣﺖ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﺯﻧﺠﻴﺮﺧﻤﻴﺪﻩ‬ ‫ﻭ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ﮔﺮﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺸﺎﻫﺪ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﻭﺿﻊ ﻧﺎﮔﻮﺍﺭ ﭼﻨﺎﻥ ﺗﺄﺛﻴﺮﻱ ﺩﺭ ﺭﻭﺣﻴ |ﻪ ﺁﻥ ﻃﻔﻞ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺣﺴﺎﺱ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﻧﮕﺮﺩﻳﺪ‪«.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﺳﺠﻦ ﺭﻭﻳﺎﻳﻲ ﺯﻳﺒﺎ ﺩﻳﺪ‪:‬‬ ‫»ﺩﺭ ﺷﺒﻰ ﺍﺯ ﺷﺒﻬﺎ ﺩﺭ ﻋﺎﻟﻢ ﺭﺅﻳﺎ ﺍﺯ ﺟﻤﻴﻊ ﺟﻬﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﻛﻠﻤ |ﻪ ﻋﻠﻴﺎ ﺍﺻﻐﺎ ﺷﺪ‪ :‬ﺇﻧّﺎ‬ ‫ﻧﻨﺼﺮﮎ ﺑﮏ ﻭ ﺑﻘﻠﻤﮏ ﻻﺗﺤﺰﻥ ﻋ ّﻤﺎ ﻭﺭﺩ ﻋﻠﻴﮏ ﻭ ﻻﺗﺨﻒ ﺇﻧّﮏ ﻣﻦ ﺍﻵﻣﻨﻴﻦ ﺳﻮﻑ‬ ‫ﻳﺒﻌﺚ ﺍﷲ ﮐﻨﻮﺯ ﺍﻷﺭﺽ ﻭ ﻫﻢ ﺭﺟﺎﻝ ﻳﻨﺼﺮﻭﻧﮏ ﺑﮏ ﻭ ﺑﺎﺳﻤﮏ ﺍﻟّﺬﻱ ﺑﻪ ﺍﺣﻴﻲ ﺍﷲ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺃﻓﺌﺪﺓ ﺍﻟﻌﺎﺭﻓﻴﻦ‪«.‬‬ ‫ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﻣﻮﻋﻮﺩﻱ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﺩﺭﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﮔﺸﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺗﺒﻌﻴﺪ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻳﮏ ﻋﻤﺮ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺩﺭ ﺗﺒﻌﻴﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺗﺤﻘﻖ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺭﺍ‬ ‫ﺁﻏﺎﺯ ﮐﻨﺪ ‪ ,،‬ﺗﺒﻌﻴﺪﻱ ﮐﻪ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻲ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ ۳‬ﺍﻣﺎ ﻭﺳﻴﻠﻪ ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺑﻼﻍ ﭘﻴﺎﻡ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﻴﺎﻥ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺍﺳﻠﻤﻨﺖ ‪٦١، Bahá’u’lláh and the New Era ،‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ‪ ،٤٤٦‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ‪١‬‬ ‫‪ ١٢ (۳‬ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪١٨٥٣‬‬ ‫ﻧﻲﺭﻳﺰ‬

‫‪١٨٥٣‬‬ ‫‪۱۰‬‬

‫ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﺑﻠﻮﺍ ﺩﺭ ﻧﻲﺭﻳﺰ‬

‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﻭﻗﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﻓﮑﺮ ﻗﻠﻊ ﻭ ﻗﻤﻊ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻭﺟﻮﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺍﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﻣﺠﻨﻮﻥ ﻭ ﺩﻳﻮﺍﻧﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﭘﺎﮎ ﮐﻨﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ‬ ‫ﺑﺮﺿﺪ ﺍﻭ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺗﺮﺳﻴﺪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺍﻭ ﻫﻤﺪﺳﺖ ﺷﺪ ‪،‬ﻩ‬ ‫ﺗﺼﺮﻑ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺛﺮﻭﺕ‬ ‫ﻋﻠّﺖ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻣﺎﻝ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﻴﺎﻓﺰﺍﻳﺪ‪ ۱.‬ﻗﺴﻤﺖ ﺍﻋﻈﻢ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ‪ ,،‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺳﺎﮐﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﻘﻮﻁ ﻭ ﺷﮑﺴﺖ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺑﻪ ﻭﻳﺮﺍﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ۲‬ﻭ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﻣﺤﻠّﻪ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﺟﺎﻥ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺩﺭ ﮐﻮﻩ ﻫﺎ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻫﺴﺘ |ﻪ‬ ‫ﻳﮏ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺧﺒﺮ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﻬﻴ |ﻪ ﺳﺮﮐﻪ ﻭ ﺷﺮﺍﺏ‬ ‫ﻭ ﺷﻴﺮ |ﻩ ﺍﻧﮕﻮﺭ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻩ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ ۳.‬ﺑﺎ‬ ‫ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺷﺎﻳﻌﺎﺗﻲ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻮﻃﺌ |ﻪ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﺩﻥ ﺧﻮﺩﺵ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫ ‪،‬ﺎ ﺗﺮﺱ ﻭ ﺍﺿﻄﺮﺍﺏ‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺑﺮ ﺍﻭ ﻣﺴﺘﻮﻟﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺍﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺭﻭ ﺑﻪ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻗﺎﺑﻞ ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ‪ ,،‬ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ,،‬ﻓﺼﻞ ‪٢ ، ,١٣‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪، ,‬ﻓﺼﻞ ‪١١,٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .١٢‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﺭﺍ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺤﺎ ﮐﻪ ﻓﺼﻞ ﺍﻧﮕﻮﺭ‪،‬ﭼﻴﻨﻲ‬ ‫ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﺎﻫﻲ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻭﻗﻮﻉ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺑﻴﺎﻥ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩ ﺻﺤﻴﺢ‪،‬ﺗﺮ ﺁﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧ |ﻪ ﺷﻴﺮ |ﻩ ﺍﻧﮕﻮﺭ ﺳﺎﺯﻱ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﺁﮔﺴﺖ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺳﻮﺀ ﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺑﺎﻻ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۳۶‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻓﺰﻭﻧﻲ ﺑﻮﺩ‪ .۱‬ﻟﺬﺍ ﺑﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺍﻓﺰﻭﺩ‪.‬‬ ‫ﻭﺣﺸﺖ ﺍﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺍﮔﺮ ﭘﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﺎﻳﻴﺰ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۲‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺟﺴﻮﺭ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺛﻤﺮ |ﻩ‬ ‫ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻴﻦ ﺩﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻩ ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻥ ﻭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺯﺭﻣﻘﺎﻟﻲ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۲۳‬ﻡ‪ .‬ﺑﺪﻧﻴﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﻣﺎﻟﮏ ﻳﮏ ﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﺟﺰﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ‪،‬ﻫﺎ ﮐﺎﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺳﻬﻢ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺳﻬﻢ ﮐﻤﻲ‬ ‫ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻫﻢ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻭ ﻣﺎﻟﮏ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺑﻮﺩ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﻱ ﻣﺒﺎﺷﺮ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ‬ ‫ﺕ ﮐﺎﺭﺩﺍﻧﻲ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺭﻫﺒﺮ ‪،‬‬‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩ ﻟﻴﻞ ﺟﺮﺃ ‪،‬‬ ‫ﺍﻣﻮﺭ ﻭ ﺳﺮﮐﺸﻲ ﺩﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﻭ ﺭﺳﺘﻖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻋﻠﻲ‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺩﻭﺳﺘﺶ ﺣﺴﻦ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺭﺍﻫﺰﻧﺎﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺭﺍﻫﺰﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻧﺪﻫﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻢ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻗﻀﻴﻪ ﺳﺒﺐ ﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﺷﻬﺮﺕ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻋﺪﺍﻟﺖ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺨﺸﻴﺪ ﻭ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﻭ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻟﻄﻒ ﻭ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﺑﻮﺩ ﻭﻟﻲ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻴﺰﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﻫﻤﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣﻨﺼﺐ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻗﺘﻞ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﻭﺍﺭﺙ ﺍﺻﻠﻲ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ‬ ‫ﺁﻥ ﺭﺍ ﻏﺼﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎ ﻇﻠﻢ ﻭ ﺳﺘﻢ ﺑﺮ ﻣﺮﺩﻡ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠّﺖ ﻫﻢ‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪ ﻭ ﭘﻴﺎﻡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺍﺑﻼﻍ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ‬ ‫ﻋﺪﻝ ﻭ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺍﻟﻬﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪ‪ ۴.‬ﺍّﻣﺎ ﺑﺎ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ‬ ‫ﺷﮑﻨﺠ |ﻪ ﻭﺣﺸﺘﻨﺎﮐﻲ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﻘﻮﻁ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﭘﻴﺶ ﺁﻣﺪ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺠﺎﻭﺭ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪ ﺗﺎ ﭘﺎﺋﻴﺰ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۲‬ﻡ‪ .‬ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﻨﻄﻘﻪ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٧٣-١٧٩ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺁﺑﺎﺩﻩ ﺍﻱ‪ ، ,‬ﻧﻘﻞ ﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪,٢ ,١٣‬ﺷﻔﻴﻊ ﺹ ‪١٢‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٦٩ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪ ، ,‬ﻓﺼﻞ ‪٢٦ ، ,١٠‬‬ ‫‪۱۳۷‬‬ ‫‪ ۱۰‬ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﺑﻠﻮﺍ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﮐﺮﺩﮔﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ‬ ‫ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ ﻗﻄﺐ ‪ ,،‬ﺣﺎﺟﻲ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﻲ ‪ -‬ﭘﺪﺭ ﺯﻥ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‪ -‬ﻭ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺍ ‪،‬ﻭ ﻣﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺴﺮﺵ ﻭ ﻧﻪ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﻳﮏ‬ ‫ﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﺪﺩ ﻧﻮﺯﺩﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﮔﺮﻭﻩ ﻧﻮﺯﺩﻩ ﻧﻔﺮﻱ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﻋﺪﺩ ﻭﺍﺣ ‪،‬‬ ‫ﻼ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺳﺮﮐﺸﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﻘﺪﺳﻲ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﻲ ﻭﻣ ّ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﻋﺪﺩ ّ‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻭ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻨﻮﺯ ﺍﻃﻼﻉ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﻗﻄﺐ ﺑﻪ ﮐﻮﻩ ﻫﺎ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﭘﻴﺪﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪،‬ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﺣﺎﮐﻢ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻢ ﮐﻢ‬ ‫ﻭ ﺑﺎ ﺍﺣﺘﻴﺎﻁ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ۲.‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻣﺨﻔﻴﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ‬ ‫ﻓﻘﺮ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﭼﻴﺰﻱ ﺑﻪ ﺗﻨﮓ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻏﺬﺍ‪ ,،‬ﻟﺒﺎﺱ ‪،‬ﻭ ﺭﻭﻏﻦ ﭼﺮﺍﻍ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﻟﮕﺮﻡ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ۳.‬ﻣ ّ‬ ‫ﻭ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩ‪ ۴.‬ﺩﺭ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ‪ ۱۸۵۲-۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻓ ّﻌﺎﻟﻴﺖ‪،‬ﻫﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺩﺍﺩ‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﻳﺞ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭﮐﻢ ﮐﻢ ﻗﺪﺭﺕ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻭﺍﺣﻮﺍﻝ ﺭﺍ ﭼﻨﻴﻦ ﺩﻳﺪ ﺩﺭ ﻓﮑﺮﺣﻤﻠ |ﻪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ‪ ,،‬ﻣﺮﺍﺩ ﻭ ﻣﺮﺷﺪ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٤٧١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٧٣-١٧٩ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤١٠‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩ ﻭﻟﻲ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺖ ﻫﻴﭻ ﺍﺗﻬﺎﻣﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻭ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﻨﺪ ﻟﺬﺍ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤١٠‬ﻭ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (١٤‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﻨﺞ ﻣﺮﺩ ﺳﻮﮔﻨﺪ ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﮑﺸﻨﺪ‪ :‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﻭ ﺳﻪ ﭘﺴﺮﺵ ‪ ,،‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ ,،‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺣﺴﻦ‪ ,‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻋﻠﻲ ﻭ‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻗﺎﺳﻢ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻗﻄﺐ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺷﺪﻳﺪﴽ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺑﺮ ﺁﻥ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺁﻥ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ﻫﻢ ﺩﺭ‬ ‫ﺧﺎﻥ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (١٧١ ، ١ .‬ﻭ ﻓﻴﻀﻲ )‪ (٨٩‬ﻫﺮ ﺩﻭ ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﻫﻤﺪﺳﺖ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﻧﻮﺭﺍ )ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ( ﺟﻴﻤﺮ )ﻣﺎﺭﭺ ‪ ، ٢٠١٠‬ﻣﻄﺎﺑﻖ ‪ ١٦٦‬ﺑﺪﻳﻊ(‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۳۸‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻓﺠﻴﻊ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﻭﺿﻌﻲ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ‪ ,،‬ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﺑﻌﻀﻲ ﺍﻋﻀﺎﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪،‬ﻭ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻭ‬ ‫ﻭﻗﺎﻳﻊ ﻭﺣﺸﺘﻨﺎﮎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﺮ ﮔﺬﺭﺍﻧﻴﺪﻩ ﻭ ﺣﺎﻻ ﺗﺤﺖ ﻓﺸﺎﺭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ‬ ‫ﻭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺷﺪﻳﺪﻱ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺍﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﻓﮑﺮﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﮐﻪ‬ ‫ﻲ ﺑﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ﭼﺸﻢ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ‬ ‫ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﭘﻴﺸﻴﻨﻪ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﺳﻼﻣ ‪،‬‬ ‫ﭼﺸﻢ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﺠﺎﻫﺪﻱ ﺧﻮﻧﺮﻳﺰ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ؛‬ ‫ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻤﻲ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﻫﻤ |ﻪ ﺳﺘﻢ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺭﺍ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺟﻬﺎﻥ ﭘﺮ ﺍﺯ ﻋﺪﻝ ﻭ ﺩﺍﺩ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬ﺣﺎﻻ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻲ ﻳﺎﺭ ﻭ ﻳﺎﻭ ‪،‬ﺭ‬ ‫ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﭘﻨﺎﻩ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻇﻠﻢ ﺣﺎﮐﻢ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﺎﻳﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻋﻘﻴﺪ |ﻩ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺩﻓﺎﻉ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺩﻭﺭ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﺩ ﺩﻓﺎﻋﻲ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﻗﺘﻞ ﺣﺎﮐﻢ‪ ۱‬ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺷﺎﻳﻊ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻭﻗﺎﻳﻊ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﺧﺸﻮﻧﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻣﺨﺎﻟﻒ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺋﻞ ﺑﻬﺎﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﻡ‪ ۳.‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﺗﻤﺎﻡ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠّ |ﻪ‬ ‫ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺑﻪ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺍﺩ‪ ۴.‬ﺍﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻫﻢ ﺣﺎﻣﻲ ﻭ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠّ |ﻪ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﻣ ّ‬ ‫ﭘﻲ ﻗﺘﻞ ﻣ ّ‬ ‫ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪،‬ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻧﺴﺒﺖ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﻗﺘﻞ ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪ ,،‬ﻗﻄﺐ ﻭ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺮ ﻣﻲ ﭘﺮﻭﺭﺍﻧﺪ‪ ۵.‬ﺍﻣﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﻳﮑﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ّ‬ ‫ﻣﻄﻠﻊ‬ ‫‪۶‬‬ ‫ﺷﺪ ‪،‬ﻭ ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩ ﻭ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻋﻤﻠﻲ ﻧﺸﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٧٠-١٧٢، ,١ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﻬﺮﺍﺑﺨﺎﻧﻲ ‪١٦٢‬‬ ‫ﺻﺤﺖ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻄﻠﺐ‬ ‫ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﻪ‬ ‫‪،‬ﺭﺳﺪ‬ ‫ﻲ‬ ‫ﻣ‬ ‫ﻧﻈﺮ‬ ‫ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻔﻴﻊ‬ ‫ﻭ‬ ‫ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻧﻮﺷﺘﻪ‬ ‫‪ (۴‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (١٤‬ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻧﻘﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻠﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻭ‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ »ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﻳﮓ ﺁﺏ ﺟﻮﺵ ﺑﻴﺎﻧﺪﺍﺯﻧﺪ«‪.‬‬ ‫‪ (۵‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٧٠-١٧٢، ,١ .‬‬ ‫‪ (۶‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٤‬‬ ‫‪۱۳۹‬‬ ‫‪ ۱۰‬ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﺑﻠﻮﺍ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﻏﺮﻭﺏ ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺟﻤﻌﻪ‪ ۱‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ‬ ‫ﺣ ّﻤﺎﻡ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۲.‬ﺣﻤﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻗﺪﻳﻤﻲ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻳﮏ‬ ‫ﺍﺗﺎﻕ ﺑﻴﺮﻭﻧﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺭﺧﺘﮑﻦ ‪ .،‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻟﺒﺎﺱ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﻳﮏ ﺣﻮﻟﻪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺣﻮﺽ ﺩﺍﻏﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﻮﻃ |ﻪ ﺍﺻﻠﻲ ﺑﻮﺩ ﻭﺍﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻳﮏ‬ ‫ﺩﻻّﮎ ﺑﺪﻥ ﺷﺨﺺ ﺭﺍ ﮐﻴﺴﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﺴﺘﺸﻮ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﺣﻮﺽ ﺁﺏ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﺴﺘﺸﻮﻱ ﺑﻌﺪﻱ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺧﻴﻠﻲ ﮐﺜﻴﻒ ﻭ ﻣﺘﻌ ّﻔﻦ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺪ ﻳﻌﻨﻲ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﮐﺲ ﺍﺟﺎﺯ |ﻩ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻡ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺣﻤﺎﻡ ﺭﺍ ﺧﻠﻮﺕ ﮐﺮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﻧﺪﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺪﻡ ﻭ ﺣﺸﻢ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ‬ ‫ﻭﺍﺭﺩ ﺣﻤﺎﻡ ﺷﻮﺩ ﺍﺯﻣﺤﺎﻓﻈﻴﻨﺶ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﻡ ﺣﻤﺎﻡ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﻭ ﺧﻮﺏ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺟﺎ ﺭﺍ ﺑﺎﺯﺭﺳﻲ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﻄﺮﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻭ ﻫﺮ ﭼﻴﺰ‬ ‫ﻣﺸﮑﻮﮐﻲ ﺭﺍ ﺍﻃﻼﻉ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺧﺒﺮ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺩﺭﺳﺎﻋﺖ ﺍ ّﻭﻟﻴ |ﻪ ﺻﺒﺢ ﭘﻨﺞ ﻣﺮﺩ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﻣﺨﻔﻴﺎﻧﻪ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻃﻼﻉ ﻭ ﺍﺟﺎﺯ |ﻩ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻭﺍﺭﺩ ﺣﻤﺎﻡ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺯﻭﺍﻳﺎﻱ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﺍﺗﺎﻕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﺘﺸﻮﻱ ﺣﻤﺎﻡ ﺑﻪ ﮐﻤﻴﻦ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ .،‬ﻭﻗﺘﻲ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‬ ‫ﺧﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺑﻴﺮﻭﻧﻲ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩﻩ‪ ,‬ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺩﺍﺧﻞ ﺣﻤﺎﻡ ﺷﻮﺩ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﺎ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻫﺎﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﺩﺭﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﭼﺎﻗﻮﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﺪﻣ |ﻪ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺗﺮﺱ ﻓﻘﻂ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺎ ﺑﺪﻥ‬ ‫ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺎﻥ ﺍﻭ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۴.‬ﭼﻨﺪ ﻟﺤﻈﻪ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻏﻠﺘﻴﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺣﺎﻝ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١١٤‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤١٠‬ﻭ ﺷﻔﻴﻊ)‪ (١٣‬ﺗﺮﻭﺭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺟﻤﻌﻪ ﺑﻪ ﻭﻗﻮﻉ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪ .‬ﻣﺆﻣﻦ )‪The Babi‬‬ ‫‪ (١٤٧، and Baha’i Religions‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺭﺍ ‪ ٢٦‬ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭﭺ ﺳﺎﻝ ‪ ١٨٥٣‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺭﻭﺯ ﻳﮑﺸﻨﺒﻪ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﺧﺰﻳﻨ |ﻪ ﺣﻤﺎﻡ ﺭﺍ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻗﺎﺳﻢ‬ ‫ﻱ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪ (٢، ,٣‬ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﻭﺭ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﻭ‬ ‫‪ (۵‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ .(١٤‬ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍ ‪،‬‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺷﺨﺺ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻌﺪﴽ ﺑﻪ ﺿﺮﺏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺍﺯ ﭘﺎ‬‫ﻳﮏ ﻋﻤﻠ |ﻪ ﺑﻨّﺎ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺟﻬﺖ ّ‬ ‫ﺩﺭﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۴۰‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﺑﺎﺟﻨﺎﻕ ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ‬ ‫ﺷﺨﺼﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺧﻴﻠﻲ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﺷ ‪،‬‬ ‫ﺪ‪ ۱‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻗﺒﻼ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﺣﻘﻮﻕ ﻭ ﻣﻮﺍﺟﺐ ﻟﺸﮕﺮ ﺩﺭ‬ ‫ﺟﺪﻳ ‪،‬‬ ‫ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﺎﺭﺱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﺘﻨ ّﻔﺬ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﺎ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ‬ ‫ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻓ ّﻌﺎﻟﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﻋﻤﻠﮑﺮﺩ‬ ‫ﻏﻠﻂ ﻭ ﺿﻌﻒ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﻴﺮﻱ ﺩﺭ ﻣﻮﺍﺟﻬﻪ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ‪ ،‬ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺗﻘﻲ ﺧﺎﻥ ﺍﻣﻴﺮ‬ ‫ﻧﻈﺎﻡ‪ ,‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻓﺎﺭﺱ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۲‬ﻡ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻧﻌﻴﻢ‪ ۲‬ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎﺭﻣﺪﺍﺭﺍ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﻭ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺳﺮﮐﻮﺏ ﻭ ﻧﺎﺑﻮﺩ‬ ‫ﮐﻨﺪ‪ ۳.‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺣﮑﻤﺮﺍﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﺑﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ‬ ‫ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﻣﻮﺭ ﺭﻭﺯﺍﻧ |ﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﺪﻭﻥ‬ ‫ﻣﺸﻮﺭﺕ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻭ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻫﺮ ﮐﺎﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﻣﺪﺍﺭﺍ ﺑﺎ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺧﻨﺜﻲ ‪ ،‬ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺭﺍ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻭ ﻧﺎﺭﺍﺿﻲ ﻣﻲ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻗﺘﻞ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺧﻮﺩ ﺑﻨﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﺭﺍ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺍﺯ ﺑﺮﻭﺯ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺧﺸﻮﻧﺘﻲ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮﻱ‬ ‫ﮐﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻌﺪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﺎ ﻓﻮﺝ ﺑﺰﺭﮔﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪ‪ ۵.‬ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺍﺩﺍﻱ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻭ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻥ ﻣﺤﺒّﺖ ﺧﻮﺩ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺍﻭ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺗﻘﻲ ﺧﺎﻥ ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﮐﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻗﺘﻞ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺻﺎﺩﺭ ﮐﺮﺩ ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵١‬ﻡ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ‬ ‫ﺑﻌﻠﺖ ﺳﻮﺀ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻗﺪﺭﺕ ﺍﺯ ﻣﻘﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﻋﺰﻝ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻨﺎﺻﺐ ﻭ ﻋﻨﺎﻭﻳﻦ ﺍﺯ ﺍﻭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﮔﻔﺘﻪ‬ ‫ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ّ‬ ‫ﺟﻼﺩ ﺍﺯ ﺻﺪﻭﺭ ﺣﮑﻢ ﻗﺘﻞ ﺑﺎﺏ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺍﻧﺶ ﺍﺑﺮﺍﺯ ﭘﺸﻴﻤﺎﻧﻲ‬‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺍﺟﺮﺍﻱ ﺣﮑﻢ ﻗﺘﻞ ﺧﻮﺩ ﺗﻮﺳﻂ ّ‬ ‫ﻭ ﺗﺄﺳﻒ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪) .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪ .(٢٦، ٤ .‬ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪ ۱۸۵١‬ﻡ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎ ﺧﺎﻥ ﻧﻮﺭﻱ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺻﺪﺭ‬ ‫ﺍﻋﻈﻢ ﺟﺪﻳﺪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﺆﻣﻦ ‪ .٥١٥‬ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ﻃﻬﻤﺎﺳﺐ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﻮ |ﻩ ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺷﺎﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ‪ ١٨٥٣‬ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ‬ ‫ﻓﻴﺮﻭﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺎﻡ ﺭﺍ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ١٨٥٨‬ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩ)ﻣﺆﻣﻦ ‪.(٤٨٥‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٢٦ ، ,٤ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٥‬‬ ‫‪ (۵‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٢٨ ، ,٤ .‬‬ ‫‪۱۴۱‬‬ ‫‪ ۱۰‬ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﺑﻠﻮﺍ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﭼﺸﻢ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺟﻨﮓ ﻭ ﮔﺮﻳﺰﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺑﺮﺳﺪ‬ ‫ﻭ ﺻﻠﺢ ﻭ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﺯﻥ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ‪ ,،‬ﺣﺎﮐﻢ ﻣﻘﺘﻮﻝ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻧﺰﺩ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻧﻌﻴﻢ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﻗﺘﻞ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﮕﻴﺮﺩ ﻭ ﺩﺭﻋﻮﺽ ﻭﻋﺪﻩ‬ ‫ﺩﺍﺩ ﺗﻤﺎﻡ ﺟﻮﺍﻫﺮﺍﺕ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻫﺮﭼﻪ ﺍﺯ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ‬ ‫ﺑﺨﻮﺍﻫﺪ‪ ,‬ﺑﻪ ﺍﻭ ﺑﺪﻫﺪ‪ ۱.‬ﻧﻘﺸ |ﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩﻱ ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﻋﻮﺕ‬ ‫ﮐﻨﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﻋﺮﺽ ﺷﮑﺎﻳﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ ﻭ ﻭﻗﺘﻲ ﻫﻤﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﮐﺮﺩ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺟﺎﺭ ﺑﺰﻧﺪ ﻫﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬ ‫ﺷﮑﺎﻳﺘﻲ ﺩﺍﺭ ‪،‬ﺩ ﻳﺎ ﻣﺎﻝ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻟﺶ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﺒﺮﺍﻥ ﺧﺴﺎﺭﺕ ﻧﺰﺩ ﺍﻭ ﺑﻴﺎﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﺭ ّﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺯﺟﺮ ﻭ‬ ‫ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﻗﺪﺭﻱ ﻣﺸﮑﻮﮎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ﻭﻟﻲ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺗﺼﻤﻴﻢ‬ ‫ﻢ ﺩﻋﻮﺗﺶ ﺭﺍ ﺑﭙﺬﻳﺮﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﺖ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴ ‪،‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻪ ﺁﺯﺍﺭ ﺍﺯﺣﮑﻮﻣﺖ ﻏﺮﺍﻣﺘﻲ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺩﻭﺳﺘﺎ ‪،‬ﻥ‬ ‫ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﺪﻝ ﺍﻟﻬﻲ ﻣﻮﮐﻮﻝ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪ ,،‬ﻗﻄﺐ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺍﻣﻴﺪ ﻣﺼﺎﻟﺤﻪ ﻭ ﺁﺷﺘﻲ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍﻫﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺩﺳﺘﻮﺭ‬ ‫ﺩﻭﻟﺖ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ّ‬ ‫ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﻮﺍﻇﺐ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺣﺘّﻲ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺯ ﭼﻨﮕﺸﺎﻥ ﻓﺮﺍﺭ ﻧﮑﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺍﻳﻨﮑﻪ‬ ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﮔﺮﻭﻩ ﻋﻈﻴﻤﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺣﻴﺎﻁ ّ‬ ‫ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻧﻔﺮ ﻭﺍﺭﺩ ﺣﻴﺎﻁ ﺷﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻫﻤ |ﻪ ﺩﺭﻫﺎ ﺭﺍ ﻗﻔﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ِ .‬ﻭﻟﻮِﻟﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﮐﺘﮏ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﺪﻭﺩ ﺻﺪ ﻭ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﻭ ﺷﺎﻳﺪ ﻫﻢ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﻗﻄﺐ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﻭﻗﺘﻲ ﺧﺒﺮ ﺍﻳﻦ ﺧﺪﻋﻪ ﻭ ﻧﻴﺮﻧﮓ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﭘﺨﺶ ﺷﺪ ﺯﻧﺎﻥ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪٤٧١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٥‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (١٧٤ ,١ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﺍ ‪ ١٣٠‬ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۴۲‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺧﻴﻠﻲ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻭ ﻧﺎﺍﻣﻴﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻬﺮﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺩﺭﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺻﺪﺭ‬ ‫ﺍﻋﻈﻢ ﺧﺒﺮ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺪﻭﻥ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺧﻮﻧﺮﻳﺰﻱ ﺍﻋﻼﻡ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﻫﻢ ﻧﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺷﺎﻩ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﺍﺯ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﻔﺮﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺩﺭ‬ ‫ﺪ ﻣﻴﺮﺯﺍﻧﻌﻴﻢ ﻫﻢ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻣﻮﺭ ﻓﻮﺭﻱ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪ ۲‬ﻭ ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻥ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ِﺳﻤﺖ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺭﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻤﺎﺷﺖ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﺩﺭ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺎﻟﻴﺎﺕ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻴﺎﻥ ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺷﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺎﻟﻴﺎﺕ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﮐﻪ ﻧﻤﻲ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﭼﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﮑﻨﺪ ﺍﺯ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﮐﻤﮏ ﺧﻮﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺭﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ‬ ‫ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺁﻧﺠﺎ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺣﺴﺎﺏ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﺑﺎ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﻫﺪﺍﻳﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻳﮏ ﻋﺒﺎﻱ ﮔﺮﺍﻥ ﻗﻴﻤﺖ‪ ۳‬ﻭ‬ ‫ﻭﻋﺪ |ﻩ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻥ ﻣﺎﻳﻤﻠﮏ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‪ ۴‬ﺍﺯ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺗﻘﺎﺿﺎﻱ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺻﻤﻴﻤﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺩﺍﺷﺖ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﮐﻪ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﻣﺎﻟﻴﺎﺕ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻳﺪﻥ ﺍﻭ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﻣﺎﻟﻴﺎﺕ ﺭﺍ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﻫﻢ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٥‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻲ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ ﺷﮑﻲ‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ ﺹ ‪ .١٠٦‬ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﻧﺪﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻧﻌﻴﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﺎﺭ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٦‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪٢٢٩‬‬ ‫‪ (۵‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ )ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪ (٢٢٩‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﻃﻐﻴﺎﻥ ﺧﺮﺍﺟﮕﻴﺮﻱ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﺷﺪ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍﻧﻌﻴﻢ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺩ ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺟﺒﺮﺍﻥ ﻣﺤﺒﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﮑﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻧﻘﺸﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻳﺸﺎﻥ ﭼﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﻗﺒﻮﻝ ﺩﻋﻮﺕ ﺧﻮﺩﺩﺍﺭﻱ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍ ّﻭﻝ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱۴۳‬‬ ‫‪ ۱۰‬ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﺑﻠﻮﺍ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺖ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ ۱.‬ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﺘﻨ ّﻔﺬ ﻭ ﻣﺄﻣﻮﺭﺍﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺍﺭﺍﺩﺕ‬ ‫ﻼ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﻲ‬ ‫ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺑﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭ ﭘﻲ ﻗﻠﻊ ﻭ ﻗﻤﻊ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,۲‬ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺷﻴﺮﺍ ‪،‬ﺯ‪ ۳‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺣﺮﮐﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎﻱ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﺩﻥ‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ۴.‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮﺍﻟﻔﻀﻞ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺩﻭﻟﺖ‬ ‫ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻ ﺟﺎﻧﺐ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺷﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺎﻩ‬ ‫ﺍﮐﺘﺒﺮ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﺑﻪ ﻧﮑﻮﻫﺶ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺯﺩ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﺑﻲ‪،‬ﺟﻬﺖ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻮﺩﻥ ﻣﺘّﻬﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺗﻬﻤﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍ ّﺫﻳﺖ ﻭ‬ ‫ﺁﺯﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻲ‪،‬ﮔﻨﺎﻩ ﺭﺍ ﻏﺼﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎﻋﺚ‬ ‫ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﻧﺎ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ‪ ۵.‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻭﻱ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺗّﻔﺎﻗﺎﺕ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ‬ ‫ﺪ ﺻﺪﺭﺍﻋﻈﻢ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺑﺴﺘﮕﺎﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ‬‫ﺩﺭ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﻧﺰﺩ ﺷﺎﻩ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺷ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٦‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٧٦ ، ١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﻨﺴﻮﺑﻴﻦ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ‪ ،‬ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﺷﻴﺮﺍﺯ )ﻓﻴﻀﻲ ‪.(١٠٦‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٠٢-١٠٣‬‬ ‫‪ (۵‬ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺘﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﭼﻨﻴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪» :‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻏﻠﻂ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺗﻬﻤﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺩﺳﺘﻮﺭﻱ ﺍﺯ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮﺩ ﮐﻪ ﺻﺪ ﻭ ﻫﻔﺪﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺳﺎﮐﻨﻴﻦ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻏﻞ ﻭ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ ﭼﭙﺎﻭﻝ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻴﭻ ﺍﺫﻳﺘّﻲ ﮐﻮﺗﺎﻫﻲ ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﻲ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﻬﺎ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﻗﺒﻞ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﻳﮏ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻫﻲ ﮐﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻬﺮﺍﺳﺖ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺳﭙﺲ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﺮﻭﺭ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺑﮕﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ‬ ‫ﺍﻭ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﻭ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻧﺤﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺼﺪ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﺁﺷﻮﺏ ﻫﻮﻟﻨﺎﮐﻲ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﺑﭽﻪ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﺤﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﻮﺏ ﻭ ﻓﻠﮏ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻣﻴﺎﻥ ﻳﮏ ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫ﺑﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺯﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺣﺎﺟﻲ ﻗﻮﺍﻡ ‪ ،‬ﻭﺯﻳﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ ،‬ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺭﺍ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﻣﺎﻧﻊ‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺑﻘﻴ |ﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻓﻲ ﺍﻟﻮﺍﻗﻊ ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺍﻭ ﺑﺎﻋﺚ‬ ‫ﺑﻠﻮﺍﻳﻲ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﺪﺳﺖ ﺷﺨﺼﻲ ﭼﻮﻥ ﺍﻭ ﺑﺪﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺭﻓﺘﺎﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ« ﻣﺆﻣﻦ ‪ ١٤٧-١٤٨‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۴۴‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺮﮐﻨﺎﺭ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻱ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﺎﺧﺒﺮ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﻪ ﻣﺨﻔﻴﺎﻧﻪ ﻭ ﺑﻄﻮﺭ ّ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪﻧﺪ‪ :‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ‬ ‫ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣﺤﻠّﻪ ‪ ,،‬ﺗﻔﻨﮕﺪﺍﺭﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﺮﮐﺮﺩﮔﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺩﺭ ﻳﮏ ﻣﻨﺰﻝ ﺩﻳﮕﺮ‪.‬‬ ‫ﮔﺮﻭﻩ ﺳ ّﻮﻡ ﻫﻢ ﮐﻪ ﺭﻫﺒﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﻗﻄﺐ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳ ‪،‬ﺰ‬ ‫ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﺑﺎﻏﺴﺘﺎﻥ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ، ۲‬ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺍﻣﻼﮎ ‪ ,،‬ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻳﻲ ﺣﺼﺎﺭﮐﺸﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺑﺮﮒ‪،‬ﻫﺎ ﻭﺷﺎﺧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﺭﻫﻢ ﭘﻴﭽﻴﺪ |ﻩ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﻣﻮ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‬ ‫ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩ ﺩﺭﺳﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺳﺎﻋﺖ ﺧﺒﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻣﻲ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺍﺯ ﺍﻭﺿﺎﻉ‬ ‫ﻭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻭ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﺑﻪ ﻭﺣﺸﺖ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﮔﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﺷﺎﻩ ﻭ‬ ‫ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻓﺮﻳﺐ ﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﻳﮏ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﻧﺰﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻓﻊ ﺍﺷﺮﺍﺭ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﻣﺠﺎﻭﺭ‬ ‫ﻧﻴﺎﺯﻣﻨﺪ ﮐﻤﮏ ﺁﻧﻬﺎﺳﺖ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺍﺯ ﺧﺪﻣﺖ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻗﺒﻼ ﺑﺎﺭﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺭ ّﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﻗﺎﺻﺪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﮐﻪ ﺁﻥ ﻫﻢ ﺑﻲ ﺍﺛﺮﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻧﻮﻣﻴﺪﻱ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ ﺍﺯ‬ ‫ﺳﻼﺣﺪﺍﺭﺍﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎ ِﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﺑﺎﺩﻱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺑﻲ ﺧﺒﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪,‬‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺩﺍﺷﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻃﺮﺍﻓﻴﺎﻥ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﻄﺮﻧﺎﮐﺘﺮ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﻮﻗﻌﻴﺖ ﺳﺨﺘﻲ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯﻳﮏ ﻃﺮﻑ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺗﻘﺎﺿﺎﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻓﺮﻳﺐ ﻭ ﺧﺪﻋﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻴﺶ ﻧﺒﻮﺩ‬ ‫ﻗﺒﻮﻝ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯﻳﮏ ﻃﺮﻑ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻃﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺗﺤﻮﻳﻞ ﻣﻲ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﮏ ﺭﺍﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ :‬ﺗﻮ ّﺳﻞ ﺑﻪ ﺯﻭﺭ ﻭ ﺍﺳﻠﺤﻪ‪.‬‬

‫‪ ،١٤٧-١٤٨ (۱‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٦‬‬ ‫‪ (۳‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪١٦‬‬ ‫‪۱۴۵‬‬ ‫‪ ۱۰‬ﺷﻮﺭﺵ ﻭ ﺑﻠﻮﺍ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬

‫ﭘﺎﺋﻴﺰ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﻗﺸﻮﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺣﻀﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﺒﺮﺩ ﺩ ّﻭﻡ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪۱۱‬‬

‫ﻧﺒﺮﺩ ﺩﺭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‬

‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺴﺎﺭﺕ ﺩﺭ ﺟﻨﮕﺠﻮﻳﻲ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﻫﻢ ﺍﻳﻦ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺗﺮﺱ ﻭ ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﺑﻪ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺁﻥ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﻭﻟﻲ ﻓﻘﻂ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮﻱ ﻭﺍﺭﺩ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﻭ ﭼﻮﺏ ﻭ ﺳﻨﮓ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻓﺮﻳﺎﺩﺯﻧﺎﻥ »ﺍﷲ ﺍﮐﺒﺮ«‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺁﻧﻘﺪﺭ‬ ‫ﺗﻌﻘﻴﺐ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺍﺯ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺳﺮ ﻭ ﺻﺪﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﺩﺭﮔﻴﺮﻱ ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ‬ ‫ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻳﺎﺭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﻒ‪،‬ﺁﺭﺍﻳﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﺒﺮﺩ ّ‬ ‫ﻳﮏ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺁﻣﺎﺩﮔﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺍﻋﻼﻥ ﮐﻨﺪ ﮐﻔﻦ‬ ‫ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ‪ ,‬ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺳﻮﺍﺭﻩ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻔﻦ ﭘﻮﺵ ﻫﻢ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭﺁﻧﺠﺎ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺻﺤﻨ |ﻪ ﺯﺩ ﻭ ﺧﻮﺭﺩ ﻭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺣﺪﻭﺩ ﺩﻭﻳﺴﺖ‬ ‫ﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺟﻨﮕﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻔﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭼﻬﺎﺭ ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .١٦-١٧‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١١٤‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ‪،‬ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﺑﻮﺩ )ﺷﻔﻴﻊ ‪.(١٧‬‬ ‫‪۱۴۷‬‬ ‫‪ ۱۱‬ﻧﺒﺮﺩ ﺩﺭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻇﻬﺮ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﺎ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻳﺎﺭﺍﻧﺸﺎﻥ‬ ‫ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺧﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﺯﻳﺮﺯﻣﻴﻦ ﻣﻨﺰﻝ ﺣﺎﮐﻢ ﻗﺒﻠﻲ ﺷﻬﺮ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺩﺭﻫﺎﻱ ﻗﻔﻞ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﭼﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺭﺍﻩ ﻓﺮﺍﺭﻱ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﺻﺪﺍﻱ ﭼﺎﻗﻮﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪﻧﺪ ﻓﻀﺎ ﺭﺍ ﭘﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﺩﺧﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻣﻴﺪ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺭﺍﻩ ﻓﺮﺍﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺑﻪ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺧﻴﺎﻧﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﮐﺮﺩ‪ ۳.‬ﺍﻭ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﺷﻤﺸﻴﺮﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺍﺯﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺣﺮﻓﺶ ﺳﺮ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﻣﺪﺧﻞ ﻭﺭﻭﺩﻱ ﻣﺴﺠﺪ ﻧﻈﺮﺑﻴﮏ‪ ,‬ﮐﻪ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﻗﺒﻞ ﺩﺭ ﺟﻠﻮﻱ ﺁﻥ ﺟﺴﺪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺳﻨﮕﺒﺎﺭﺍﻥ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺻﻒ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺸﻴﺪﻩ‪ ,‬ﺑﻪ ﺍﻭ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺸﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺷﻤﺸﻴﺮﻱ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﺭﺍ ﻳﮑﻲ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺟﻠﻮﻱ ﺍﻭ ﺯﺍﻧﻮ ﺑﺰﻧﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺭﺍ ﺑﺮ ﮔﺮﺩﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ‬

‫‪ (۱‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ﺩﺭ ﻗﺒﻞ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﭘﺸﺖ‬ ‫ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻳﮏ ﮐﺎﻧﺎﻝ ﺁﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺟﻨﮕﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﮐﺎﻧﺎﻝ ﺁﺑﻲ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺍﮔﺮﻗﺮﺍﺭﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻣﺘّﺼﻞ ﺑﻪ ﺑﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﺤﻮﻱ ﺑﺎ ﺁﺏ ﺳﺮﻭ ﮐﺎﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺍﻳﻦ ﺑﻨﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻳﮏ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺯﺭﺗﺸﺘﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ‬ ‫ﻭ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺧﺒﻴﺮ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﺮﻗﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﺪﺱ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻳﮏ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺟﻨﮕﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﺏ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﻧﻬﺮﻫﺎﻱ ﺁﺑﻴﺎﺭﻱ ﺑﻪ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﻭﺍﺭﺩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﺍﺯ ﺩﻳﻮﺍﺭﻫﺎﻱ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﺣﺪﺱ ﺩ ّﻭﻡ‬ ‫ﺩﺭﺳﺖ‪،‬ﺗﺮ ﺑﺎﺷﺪ‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻧﻴﻬﺎ ﺗﺎ ﺁﺧﺮ ﺭﻭﺯ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻗﺎﺑﺾ ‪ ,،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ‪ ,،‬ﻣﺤﻤﻮﺩ ﭘﺴﺮ‬ ‫ﺣﻴﺪﺭ ﺑﻴﮏ ‪ ,‬ﻋﺒﺪﺍﷲ ﭘﺴﺮ ﻋﺴﮑﺮ‪ ,‬ﺷﻌﺒﺎﻥ ‪ ،‬ﺍﺣﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ‪ ,،‬ﻋﻠﻴﻤﺮﺍﺩ ﺳﻴﺮﺟﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﻭ ﺭﺿﺎ ﺍﺯ ﻧﺎﺣﻴ |ﻪ‬ ‫ﭼﻨﻘﺮﻱ ﺑﻮﺍﻧﺎﺕ ‪ ،‬ﻭ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﮐﻪ ﺧﻴﺎﻧﺖ ﮐﺮﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻏ ّﻔﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ )ﺷﻔﻴﻊ ‪ ۱۷‬؛ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(۱۱۵‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤١٣‬‬ ‫‪ (۴‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۴۸‬‬ ‫ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﻭ ﺷﺠﺎﻋﺎﻧﻪ ﺳﺮﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎﻻ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻓﺮﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺩﻗﻴﻘﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺷﻤﺸﻴﺮﻱ ﺧﻮﻥ ﺁﻟﻮﺩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﻭ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺑﻲ‪،‬ﺟﺎﻥ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ‬ ‫ﺍﻭ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﻳﺎﺭﺍﻥ ﻗﺪﻳﻢ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺧﺎﮎ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺍﺻﻠﻲ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ۱.‬ﭘﺪﺭ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﭘﺴﺮﺵ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺷﺮﻣﻨﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺣﺮﺍﻣﺰﺍﺩﻩ ﻧﺎﻣﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺐ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻭﻗﺘﻲ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﻣﻦ‪،‬ﺗﺮﻱ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺘﻨﺪ ‪ ،‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﺗﺎ ّ‬ ‫ﺑﻴﺪﺑُﺨﻮﻥ ﺩﺭ ﭘﺎﻱ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻩ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﻴﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﭼﺸﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ ْ‬ ‫ﺩﺭ ﭼﻨﺪ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻱ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ‪ ، ۳‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﻣﻴﻮ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺳﺎﻝ ﻫﺎ ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﮐﺎﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﻭ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﺪﻭﺩ ﭼﻬﺎﺭﺻﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﮐﺸﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ‪ ,‬ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺯ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﻣﺪﺑّﺮﺍﻧ |ﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﻣﺤﺮﻭﻡ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺧﻴﻠﻲ ﺩﻟﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ‬ ‫ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻓﺎﻣﻴﻞ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺪ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﻓﺼﻞ ﻣﻴﻮﻩ‪،‬ﭼﻴﻨﻲ‬ ‫ﺍ ّﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﻭﻗﺘﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺑﻪ ﺑﺎﻍ ﮐﻨﺎﺭ ﭼﺸﻤﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ ,‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬

‫‪ (۱‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤١٣‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٧‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (١٧‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﺎﻏﺴﺘﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ »ﻧﻴﻢ ﻓﺮﺳﻨﮕﻲ« ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻴﺪ ﻟﻨﮓ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮﺳﻨﮓ ﻭﺍﺣﺪ ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﮔﻴﺮﻱ ﻣﺴﺎﻓﺖ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺑﺎ ﺳﻪ ﻭ ﻧﻴﻢ ﻣﺎﻳﻞ ﻭ ﻳﺎ ‪۵,۶‬‬ ‫ﺑﻴﺪﺑِﺨﻮﺑﻪ ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻌﺎﻧﻲ )‪ (۲۲۹‬ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )‪ (١٨٠‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﺭﺍ ْ‬ ‫َﺠﻮﻳﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﻃﺒﻖ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻮﻣﻲ ﺑﻴﺪ ﻟﻨﮓ ﺗﺎ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺶ‬ ‫ﺑﻴﺪﺑُﺨﻮﻳﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪ .‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ْ‬ ‫ﺑﻴﺪﻧ ْ‬ ‫ْ‬ ‫ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﻦ ﻓﺎﺻﻠﻪ ‪ ١٢‬ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻴﺪﺑُﺨﻮﻥ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻨﻈﺮ ﻣﻨﻄﻘﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺁﺏ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺑﻪ ْ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﺎﺷﻨﺪ ‪،‬ﺯﻳﺮﺍ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻣﺴﻴﺮﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ‪ ,‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﻧﺪ‪,‬‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ‪ ، .‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﻫﻴﭻ ﻣﺪﺭﮎ ﻗﻄﻌﻲ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺪﺍﻣﻴﮏ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺭﻗﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻴﺪﺑُﺨﻮﻥ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﻴﺮ ﺍﺗّﻔﺎﻗﺎﺕ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻲ‪،‬ﺗﺮ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ْ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ‪.‬‬ ‫‪۱۴۹‬‬ ‫‪ ۱۱‬ﻧﺒﺮﺩ ﺩﺭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‬

‫ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﮑﺸﻨﺪ‪ ۱.‬ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻘﻴﻘﺘﴼ ﻫﻨﻮﺯ ﻧﻴﺎﺯﻣﻨﺪ ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪ ,،‬ﺭﻫﺒﺮ ﻳﺎ‬ ‫ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺭﻓﺘﺎﺭﻫﺎ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﺍﺯﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﻭ ﺍﺻﻮﻝ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺁﺷﻨﺎﺋﻲ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﺤﻠّﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺗﻘﺎﺿﺎﻱ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻭ ﻫﺮ ﻭﺳﻴﻠ |ﻪ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﮐﺎﺭ ﮐﻨﺪ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺭﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﺻﺪﻫﺎ ﺯﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎﻱ ﺳﻴﺎﻩ ‪،‬ﺩﺳﺖ‬ ‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮﺍﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﻭ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﻧﺪ‪ ۳.‬ﺁﻧﻬﺎ ﻫﺮ ﭼﻴﺰﻱ ﺍﺯ ﻟﻮﺍﺯﻡ ﻣﻮﺭﺩ‬ ‫ﻧﻴﺎﺯ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺧﺒﺮ ﺍﻳﻦ ﺍﻏﺘﺸﺎﺵ ﻭ ﺩﺭﮔﻴﺮﻱ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻦ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮﻱ ﺩﻭﺭ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﻋﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪ ۴‬ﻭ ّ‬ ‫ﻟﺐ‪،‬ﺷﮑﺮﻱ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺎﻧﺪ ﺗﺎ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻣﺮﺍﻗﺒﺖ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﻭﻱ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺩﺍﻣﺎﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﻌ ً‬ ‫ﻼ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺧﻄﺮﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻗﻨﺴﻮﻝ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﭼﻨﻴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫‪١٨ (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٢٢‬ﻭ ﻋﻬﺪﻳﻪ )‪ (١١٥‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻧﻲ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺩﺭﮔﻴﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ٢٠٠٠,‬ﻧﻔﺮ ﺫﮐﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺷﺸﻢ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ‪ ٦٠٠‬ﻧﻔﺮ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪ .‬ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ‬ ‫)ﺝ‪ (٣٦ ، ,٤ .‬ﻭ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ )ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑﺎّﻧﻲ‪، ,‬ﻓﺼﻞ‪ (٥، ,١٢‬ﻫﻢ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻧﺒﺮﺩ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﺻﻠﺢ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪ‪ ,‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ِ‬ ‫ﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‪ ,‬ﺑﻪ ﻫﺮﺍﺕ ‪ ,،‬ﺷﻬﺮﻱ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﻳﺰﺩ‪ ,‬ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺁﻗﺎ ﺳﻴّﺪ ﺟﻌﻔﺮ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ‪ ,،‬ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫‪ (۴‬ﻣ ّ‬ ‫ﻳﺰﺩﻱ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﺪ)ﺷﻔﻴﻊ ‪.(١٩‬‬ ‫‪ (۵‬ﺩﺭ ﻳﮏ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ﺍﻭ‪ ,‬ﺧﺎﻧﻢ ﻧﻮﺭﺍ )ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ( ﺟﻴﻤﺮ‪ ,‬ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ ﻣﻄﺎﺑﻖ‬ ‫ﺑﺎ ‪ ١٦٦‬ﺑﺪﻳﻊ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۵۰‬‬ ‫»ﻣﺮﺩﻡ )ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ( ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺳﺖ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮﺩﻧﺪ ‪ .،‬ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺗﺪﺍﺭﮎ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺪﺕ ‪ ۳‬ﻳﺎ ‪ ۴‬ﻣﺎﻩ‬ ‫ﺑﻪ ﺭﺍﺣﺘﻲ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺍﺯ ﻭﺍﻟﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﮐﻪ ﻫﻴﭻ ﺍﻃﻼﻋﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻭﺿﺎﻉ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷﺖ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﻧﻴﺮﻭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻧﻴﺮﻭ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﺷﺪ‪ :‬ﭼﻬﺎﺭﺻﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯ ‪,،‬‬ ‫ﺩﻭ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺗﻮﭖ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﻭ ﻣﻬﻤﺎﺕ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻗﺼﺪ ﺩﺍﺷﺖ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻴﭽﺎﺭﻩ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺗﺎ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺠﺎﻭﺭ ﮐﻤﮏ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺩﻝ ﮐﻮﻩ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﻣﺤﮑﻤﻲ‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﺩ ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻩ ﻟﺸﮕﺮ‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﻳﮏ ﺭﺍﻩ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ‪ .،‬ﭘﺲ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﻨﺪ‪«.‬‬ ‫ﺟﺎ ّﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﺮﺻﻼﺑﺖ ﻗﻬﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺭﻧﮓ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ ﭘﺮ‬ ‫ﺍﺯ ﺗﻮﭖ ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻭ ﺳﻮﺍﺭﻩ ﻧﻈﺎﻡ ﻭ ﺟﻨﮕﺠﻮﻳﺎﻥ ﺍﻳﻞ ﺧﻤﺴﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﻣﺠ ّﻮﺯ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎ ﺑﻪ ﻟﺸﮕﺮ ﺧﻮﺩ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﺪﻧﺪ ﻣﺤﺎﺭﺑﻪ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻔﻆ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺭﻓﺘﻨﺪ ‪ .،‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻳﮏ‬ ‫ﻏﺎﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻭ ﮐﻢ‪،‬ﻋﻤﻘﻲ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻳﮏ ﻓﻀﺎﻱ ﺑﺎﺯ ﺑﺎ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺘﻌﺪﺩ ﻭ ﺳﺮ ﭘﻨﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺍﺯ ﺳﻨﮓ ﻭ ﺷﺎﺥ ﻭ ﺑﺮﮒ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ‬ ‫ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﻣﻮﺍﻧﻊ ﺳﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﺬﺭﮔﺎﻫﻲ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﺎﻻﺗﺮﻳﻦ ﻧﻘﻄ |ﻪ ﮐﻮﻩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻃﺮﻳﻖ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﻟﺰﻭﻡ ﺑﻪ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻫﺮ ﻃﺮﻑ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻣﺎﺩﻩ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﺰﺍﺭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺩﺭ ﺷﺮﻕ ‪ ,،‬ﻫﺰﺍﺭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﺍﻳﺮﺝ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ‪ ,،‬ﮐﺪﺧﺪﺍ ﻭ ﺭﺅﺳﺎﻱ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺩﻭﺭﻗﻼﺕ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻫﺰﺍﺭ‬ ‫ﻧﻔﺮ ﺗﺤﺖ ﺭﻳﺎﺳﺖ ﮐﻼﻧﺘﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﻟﺸﮕﺮ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻫﻢ‬

‫‪ (۱‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻣﺎﻩ ﺍﮐﺘﺒﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ‪ ،‬ﻗﻨﺴﻮﻝ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ )ﻣﺆﻣﻦ ‪.(١٤٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (١٨‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ »ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ« ﻭﺍﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺭﺍ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮕﻔﺖ »‪«Darb-i-Shigift‬ﺁﻭﺭﺩﻩ‬ ‫‪ (۳‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١١٦‬ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ‪ .٣‬ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪ ٢٢٩‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۱۵۱‬‬ ‫‪ ۱۱‬ﻧﺒﺮﺩ ﺩﺭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‬

‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﺧﻴﻤﻪ ﺯﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﭼﻬﺎﺭ ﻃﺮﻑ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (١٨‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻣﺴﻠﺢ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﻱ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﻭ ﺍﻳﻨﺎﻧﻠﻮ »ﺑﻴﺴﺖ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ«‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻨﺪ‪ .‬ﮐﻼﻧﺘﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻳﻮﺳﻒ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۱۲‬‬

‫ﻧﺒﺮﺩ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺩﺭ ﺩﺭﺏﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ‬

‫ﻫﻴﭻ ﺻﺪﺍﻳﻲ ﺑﻪ ﺟﺰ ﺯﻭﺯ |ﻩ ﺑﺎﺩ ﻭ ﮔﺎﻩ ﺻﺪﺍﻱ ﭘﺮﻧﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﺷﻠﻴﮏ‬ ‫ﻳﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺳﮑﻮﺕ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺖ ‪ .،‬ﺭﮔﺒﺎﺭ ﺁﺗﺶ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻓﻮﺝ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ‬ ‫ﻼﻫﺎ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻭﻋﺪ |ﻩ ﺭﺳﺘﮕﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﺁﻥ‬‫ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﻭ ﻣ ّ‬ ‫ﺩﻧﻴﺎ ﻭ ﺑﺮﮐﺖ ﻭ ﺭﺣﻤﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺩﻧﻴﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺯﺍﺀ ﮐﺸﺘﻦ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ‬ ‫ﭘﻨﺞ ﻧﻔﺮ ﺍﺯﻫﻤﻴﻦ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺣﺎﻝ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻭ ﻣ ّﻬﻤﺎﺕ ﺭﺍ ﺟﺎﺑﺠﺎ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﭘﻴﺸﺮﻭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻟﻮﻧﮏ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ‬ ‫ﺗﺼﺮﻑ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﻳﮕﺮ ﺣﻔﺎﻅ‬ ‫ﺣﻔﺎﻅ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻳﮑﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮﻱ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﻗﻲ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﻓﻮﺝ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﮐﻪ ﭘﺸﺖ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺁﻭﺭﺩ‪ ,‬ﺩﻭ ﺯﺍﻧﻮ ﻧﺸﺴﺖ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺍﺳﻠﺤﻪ‪،‬ﺍﺵ ﺑﺨﻮﺑﻲ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻫﺪﻑ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﻣﺎﺷﻪ ﺭﺍ ﮐﺸﻴﺪ‪ .‬ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺍﺯ ﺩﻫﺎﻧ |ﻪ ﺗﻔﻨﮓ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫ﺁﻣﺪ ‪ ,،‬ﺩﺭ ﻫﻮﺍ ﺍﻭﺝ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺑﺪﻥ ﻳﮏ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻭﻱ ﺭﺍ ﻧﻘﺶ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺗﮏ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍ ‪،‬ﺯ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﻫﺪﻑ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻳﮏ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﮕﺮ‪ .‬ﺳﻪ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﻣﺠﺪﺩﴽ ﻫﺪﻑ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﻭ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺷﻴﺐ ﮐﻮﻫﭙﺎﻳﻪ ﺑﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﻏﻠﺘﻴﺪﻧﺪ‪ّ .‬‬

‫ﻲ‬ ‫ﻼ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ‪ ,،‬ﻗﺎﺿﻲ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ‪ ,‬ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠ ‪،‬‬ ‫ﻼ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫‪ (۱‬ﺍﻳﻦ ﭘﻨﺞ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺯ‪ :‬ﻣ ّ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ‪، ,‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺻﻔ ‪،‬ﺮ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ )ﺷﻔﻴﻊ ‪.(١٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﴼ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏ ﻧﻴﮑﻼﺱ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ )‪.(٤١٥‬‬ ‫‪۱۵۳‬‬ ‫‪ ۱۲‬ﻧﺒﺮﺩ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺩﺭ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ‬

‫ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﮐﺸﺖ‪ .‬ﻣﺎﺷﻪ ﺭﺍ ﮐﺸﻴﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﻫﺪﻑ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﻮﺩ ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ‬ ‫ﺍﻭ ﻓﻘﻂ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺻﺪﺍﻱ ﺗﻖ ﻣﺎﺷﻪ ﺭﺍ ﺑﺸﻨﻮﺩ ﺯﻳﺮﺍ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎ ﺑﻴﻬﺎ ﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺣﻤﻠﻪ‬ ‫ﺷﺪﺗﻲ ﺑﺮ ﻓﺮﻕ ﺳﺮ ﺁﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻓﺮﻭﺩ ﺁﻣﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ ﺍﻭ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺁﻥ ﻣﺮﺩ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﭼﻨﺎﻥ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻭ ﻧﻴﻤﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺪﺕ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ‪ .،‬ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺧﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﻭ ﮐﻤﻴﻨﮕﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ‬ ‫ﺟﻨﮓ ّ‬ ‫ﺗﻘﺎﺿﺎ ﮐﺮﺩ ﻗﺪﺭﻱ ﻏﺬﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﻗﺪﺭﻱ ﻧﺎﻥ ﺧﺸﮏ ﻭ ﭼﻨﺪ ﮔﺮﺩﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻧﺶ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻗﻠﻴﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ ﺗﺎ ﺑﺎ ﮐﺸﻴﺪﻥ ﺁﻥ ﻗﺪﺭﻱ ﻗﻮﺕ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻗﻠﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻭﻱ ﺑﮕﻴﺮﺩ ﻗﻠﻴﺎﻥ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻱ‬ ‫ﮐﻪ ﻗﻠﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .،‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﺯ ﺟﺎ ﭘﺮﻳﺪ ‪ ,،‬ﺷﻤﺸﻴﺮﺵ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺩﻭﻳﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺷﻤﺸﻴﺮﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺍﻭ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﻥ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﺪﺳﺖ ﻭﺣﺸﺖ ﺯﺩﻩ ﻋﻘﺐ‪،‬ﻧﺸﻴﻨﻲ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﮐﻮﻩ ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ‪ ,‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﻫﻤﺮﺯﻣﺎﻧﺶ ﺩﺭ ﺗﻌﻘﻴﺐ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﻳﮏ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺭﺍ ﺍﺳﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﭘﺮﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۲‬ﺑﻘﻴﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺍﻳﺮﺝ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﮐﻮﻩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻭ ﺍﺣﻮﺍﻟﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺑﻮﺩ ﺧﺒﺮ‬ ‫ﺖ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﺶ ﻧﻮﺷﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷ ‪،‬‬ ‫ﻫﻤﻪ ﻃﺮﻑ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﭘﻴﻐﺎﻡ ﺭﺍ ﻧﻮﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻗﺎﺻﺪ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ ﺍﺯ‬ ‫ﺧﻴﻤﻪ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﺪ ﻭ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺪﻫﺪ‪ ۳.‬ﻭﻟﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭘﻴﻐﺎﻡ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ‬ ‫ﺟﺎ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪ ۴.‬ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﻠﻪ‬

‫‪ (۱‬ﺳﻪ ﻧﻔﺮﻱ ﮐﻪ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻋﺒﺎﺭﺕ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺍﺯ‪ :‬ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺍﺣﻤﺪﻱ ‪ ,،‬ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺍﺣﻤﺪ‬ ‫ﻦ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﻣﻼ ﺣﺴﻴﻦ‪ .‬ﺩﻭ ﻧﻔﺮﻱ ﮐﻪ ﻫﺪﻑ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ ,،‬ﺷﻌﺒﺎﻥ ﭘﺴﺮ ﻋﺎﺑﺪﻳ ‪،‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮ ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﺴﺮﻫﺎﻱ ﺁﻗﺎ ﺑﺎﺑﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﺨﺺ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻣﺮﺩﻧﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪ ﺣﻤﻠﻪ ﺭﺍ ﺧﻨﺜﻲ ﮐﻨﺪ ﺗﻘﻲ ﭘﺴﺮ ﺻﻔﺮ ﺑﻮﺩ )ﻧﻴﮑﻼﺱ ﺹ ‪.(٤١٥‬‬ ‫‪ (۲‬ﺁﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻧﻴﮑﻼﺱ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ )‪ (۴۱۶‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻱ ﺻﺨﺮﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ‪» :(١١ ,١٥‬ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺟﺎ« ﺳﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺪﻥ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﻗﺎﺻﺪ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪ .١٦ ,١١‬ﺩﺭ ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻧﺸﺪﻩ ﮐﻪ ﻗﺎﺻﺪ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻓﺎﺿﻞ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۵۴‬‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺻﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻣﻬﺎﺟﻢ ﺑﻪ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ّ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﺎﺯﺭﺳﻲ ﺁﻥ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻳﺎ ﺧﻮﻳﺸﺎﻭﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﻥ ﺯﻧﻬﺎﻱ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮ ‪،‬ﺩ ﻭ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﺧﻴﻠﻲ ﺗﻌﺠﺐ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ‪» :‬ﭼﺮﺍ ﺯﻧﻬﺎﻱ‬ ‫ﻣﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﻳﺪ؟«‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺯﻧﻬﺎ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﻓﺪﺍ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺮﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﭘﻴﺎﻡ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﮔﺴﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺍﺻﻮﻝ ﻭ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﺑﺎﺑﻲ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﺁﻧﻬﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪» :‬ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻳﮕﺮ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺷﻤﺎ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺷﻤﺎ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻣﺤﺮﻡ ﻧﻴﺴﺘﻴﺪ‪«.‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ‪» :‬ﭼﻄﻮﺭ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻨﻬﺎ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﻣﺎ ﺍﻳﻤﺎﻥ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﻴﺎﻭﺭﺩﻩ‪،‬ﺍﻳﻢ؟«‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪» :‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺳﻠﻤﺎﻥ ﻭ ﺍﺑﻮﺫﺭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺍﻋﺮﺍﺏ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﻳﻬﻮﺩﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻧﻴﺎﻭﺭﺩﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﻴﻦ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺩﺭ‬ ‫ﺗﺪﺍﺭﮎ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭ ‪،‬ﻩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺟﻬﺖ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﻃﺮﻑ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﮔﺮﻭﻩ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﺑﻪ ﺭﻫﺒﺮﻱ‬ ‫ﻳﮏ ﺟﻮﺍﻥ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﻫﻴﭻ ﮐﺲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﺪﻳﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﺟﺎﻫﺎﻳﻲ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺩﺭ ﺗﻴﺮﺭﺱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻳﮑﺒﺎﺭﻩ‬ ‫ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭﺣﺸﺖ‪،‬ﺯﺩﻩ ﻭ ﻫﺮﺍﺳﺎﻥ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ‬ ‫ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﻭ ﻣ ّﻬﻤﺎﺗﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺟﺎ‬ ‫ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺍﺯ ﻧﺎﻥ ﻭ ﻟﺒﺎﺱ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﺎﺭﻭﺕ ﻭ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻭ ﺷﻤﺸﻴﺮ‪ ,‬ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩ‬

‫)ﺝ‪(٣٤ ,٤ .‬ﺁﻣﺪﻩ ﮐﻪ ﻗﺎﺻﺪ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺑﺪﻥ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﻥ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺭﺩﻭﮔﺎﻩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﻈﺮ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻣﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺻﺤﻴﺢ‪،‬ﺗﺮ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪١٦ ,،١١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٣٥ ، ,٤ .‬‬ ‫‪۱۵۵‬‬ ‫‪ ۱۲‬ﻧﺒﺮﺩ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺩﺭ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺧﺴﺘﻪ ﻭ ﮐﻮﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻫﺸﺎﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﭘﻴﺮﻭﺯﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻮﺍ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﺭﮔﺬﺭﮔﺎﻩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﺎ ﻋﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ‬ ‫ﺖ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‬ ‫ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺩﻭﻳﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺑﻘﻴﻪ ﮔﻔﺖ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﮔﺬﺭ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓ ‪،‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻃﺒﻖ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻗﺼﺪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﭼﻬﺎﺭ ﻃﺮﻑ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺣﻤﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﺪﺍﻓﻌﻲ‬ ‫ﺪ ﻭﻗﺘﻲ‬‫ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﺻﺒﺮ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺎ ﻃﻠﻮﻉ ﺧﻮﺭﺷﻴ ‪،‬‬ ‫ﻫﻮﺍ ﺭﻭﺷﻦ ﺷﺪ ﺣﻤﻠﻪ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺐ‬ ‫ﻧﻘﺸ |ﻪ ﺣﻤﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﺪﺍﻓﻌﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺟﺮﺍ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﺷﻤﻦ ﺭﺍ ﻣﻐﻠﻮﺏ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺮ ﺩﺷﻤﻦ ﺑﺮﮔﺸﺘﻪ ﻭ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﻧﻮﺯﺩﻩ ﻧﻔﺮﻱ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺧﻮﺩﺵ ﺳﺮﮐﺮﺩ |ﻩ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﻭ ﻗﻄﺐ‬ ‫ﺳﺮﮐﺮﺩ |ﻩ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺩﺭﮔﺬﺭ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﺍﺳﻔﺮﺟﺎﻥ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺧﻮﺍﺑﻴﺪﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺧﻮﺭﺷﻴﺪ ﻏﺮﻭﺏ ﮐﺮﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺪﺍﺭﮐﺎﺕ ﺍ ّﻭﻟﻴ |ﻪ ﺣﻤﻠﻪ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ‪ ,‬ﺩﺭ ﭘﺮﺗﻮ ﻧﻮﺭ ﻣﺎﻩ‪ ,‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﻭ ﺻﺨﺮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﻮﻩ ﭼﻮﻥ‬ ‫ﭘﻠﻨﮕﻬﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺩﻳﺪ ﭼﺸﻤﺶ ﺿﻌﻴﻒ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﺟﻠﻮﻱ ﭘﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﻧﺪﻳﺪ ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﭘﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﺭﻭﻱ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﻟﻐﺰﻧﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﮔﺬﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻴﺐ ﮐﻮﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺳﻨﮓ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺮ ﭘﺎﻳﺶ ﻏﻠﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﭘﺎﻳﻴﻦ‬ ‫ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ‪ ۳‬ﻭ ﺑﻪ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺳﺮ ﻭ ﺻﺪﺍﻱ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺍﺯ ﺟﺎ‬ ‫ﭘﺮﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﻓﺮﻳﺎﺩ »ﺍﷲ ﺍﮐﺒﺮ« ﺩﺭ ﺍﻋﻤﺎﻕ ﺩ ّﺭﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻃﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺧﺖ‬ ‫ﻭ ﺑﺎ ﻫﺮ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺯ ﻣﺨﻔﻴﮕﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﻫﺮﺍﺳﺎﻥ‬

‫‪ (۱‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪١٦ ,،١١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٠‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺑﻲ ﺳﻴّﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ)‪ (٤١٦‬ﮐﻪ ﺍﻭ ﺟﺰﻭ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮔﺬﺭﮔﺎﻩ‬ ‫ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ )ﻓﺼﻞ ‪(١٧ ,،١١‬ﮐﻪ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﺍﺳﺒﻮﺭﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪) .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪.‬‬ ‫‪ ، ,٤‬ﺹ ‪.(٣٥-٣٦‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۵۶‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻃﺮﻑ ﻭ ﺁﻥ ﻃﺮﻑ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ‪ ,،‬ﺣﻤﻠﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻴﺎﻫﻮﻱ ﺷﻠﻴﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻭ ﺿﺮﺏ ﺷﻤﺸﻴﺮﻫ ‪،‬ﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺧﻮﺍﺑﮕﺎﻩ ﻣﻮﻗّﺘﻲ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﺁﺗﺶ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﻌﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﺗﺶ‬ ‫ﺯﺑﺎﻧﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﻧﻮﺭ ﺁﻥ ﺻﺤﻨﻪ ﻣﺒﺎﺭﺯ |ﻩ ﺗﻦ ﺑﻪ ﺗﻦ ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﺭﺍ ﺭﻭﺷﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺁﻥ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﺮ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻏﻠﺒﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﻭﻱ ﻟﺒ |ﻪ ﺻﺨﺮﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺟﻴﻎ ﻭ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻭ ﻫﻠﻬﻠﻪ ﮔﻮﻳﺎﻥ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺗﺤﺖ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺁﺷﻔﺘﮕﻲ ﺍﺯ ﮔﺬﺭﮔﺎﻩ ﺑﺮﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺷﻌﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﺎﺭﻧﺠﻲ ﺭﻧﮓ ﺁﺗﺶ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺯﺑﺎﻧﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻭﺳﻂ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﺣﺮﺏ ﻳﮏ ﺍ ّﺭﺍﺑ |ﻪ ﺗﻮﭖ ﺭﻫﺎ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﭼﺮﺥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ‪ ,‬ﻃﻨﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺻﺨﺮ |ﻩ‬ ‫ﺑﺰﺭﮒ ﻭ ﺑﻠﻨﺪﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﺻﺨﺮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﮐﺸﻴﺪﻥ ﺍ ّﺭﺍﺑﻪ‬ ‫ﺪ ﮐﻤﮏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻻ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺍ ّﺭﺍﺑﻪ ﺭﺍ ُﻫﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﺑﺎ ‪،‬‬ ‫ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺮﺑﺎﻻﻳﻲ ﮐﻮ ‪،‬ﻩ ﺍ ّﺭﺍﺑﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﻃﻨﺎﺏ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻥ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺻﺪﺍﻱ ﻏﮋﻏﮋ ﻃﻨﺎﺏ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍ ّﺭﺍﺑﻪ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﺎﺩ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻓﻀﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻴﭽﻴﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﷲ ﻗﻨﺴﻮﻝ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺳﻂ ﻣﺎﻩ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ﻫﻮﺍ ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺮﺩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﻣﻴﺰ ﺧﻮﺩ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﻭ ﭼﺎﻱ ﮔﺮﻡ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﺷﻴﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻮﺷﺖ‪:‬‬ ‫»ﻣﺎﻩ ﻗﺒﻞ ﺑﺮﺍﻳﺘﺎﻥ ﻧﻮﺷﺘﻢ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﺎ ﻓﻮﺟﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻣﺴﻠﺢ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ‬ ‫ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻴﺎﻥ ﻗﺼﺪ ﻧﺎﺑﻮﺩ ﮐﺮﺩﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻩ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢٠‬ﺩﺭ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ )‪ ( ٤‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﺗﺶ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺧﻴﻤﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﻗﺒﻠﻲ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩ ‪ .،‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﻧﺰﺩﻳﮑﺘﺮ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺍﺳﺖ ﻟﺬﺍ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩ ﺁﻥ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ﺩﺭﺝ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ‪٤‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٠‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤١٧‬‬ ‫‪۱۵۷‬‬ ‫‪ ۱۲‬ﻧﺒﺮﺩ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺩﺭ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ‬

‫ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ‪ ,،‬ﮐﻮﻫﻲ ﮐﻪ ﺩﺷﻤﻦ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﻮﺩ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯ‪،‬ﻫﺎ ‪ ,،‬ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ‬ ‫ﻭ ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﺧﻮﺍﺳﺖ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﺯ ﺗﻨﻬﺎ ﮔﺬﺭﮔﺎﻫﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺨﻔﻴﮕﺎﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ‪ ,‬ﺑﺎﻻ‬ ‫ﺑﺮﻭﻧﺪ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﻬ ّﻤﺎﺕ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺨﻔﻴﮕﺎﻩ ﺩﺭ ﻗﻠﺐ ﮐﻮﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺁﻥ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﭼﻨﺪ ﺳﻨﮕﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺳﻨﮕﺮ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﻣﺴﻠّﺢ‬ ‫ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻫﻤ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﻗﻄﻌﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺍﻃﺎﻋﺖ ﮐﺮﺩ ‪،‬ﻩ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻏﺮﻭﺏ ﺑﻪ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺳﻨﮕﺮ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺍﺧﻞ ﺳﻨﮕﺮ ﮐﺎﻣﻼ ﺳﺎﮐﺖ ﺑﻮﺩ ‪ .،‬ﻫﻴﭻ ﺻﺪﺍﻳﻲ‬ ‫ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺳﺎﮐﺖ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﺻﺪﺍ ﮐﻪ ﺍﻧﮕﺎﺭ ﺳﻨﮕﺮ ﺧﺎﻟﻲ ﻭ ﻣﺘﺮﻭﮐﻪ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﻨﮕﺮ ﺩﻭﻡ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﻨﮕﺮ ﺩﻭﻡ ﻫﻢ ﺳﮑﻮﺕ‬ ‫ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺑﻮﺩ‪.‬ﻫﻴﭻ ﺻﺪﺍﻳﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺍﺯ ﻫﻤ |ﻪ ﺳﻨﮕﺮ ﻫﺎ ﮔﺬﺷﺘﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﺭ ﮐﻤﻴﻦ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺣﻤﻠﻪ‬ ‫ﺗﮑﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺭﺍﻩ ﻓﺮﺍﺭﻱ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ‬ ‫ﺗﮑﻪ ّ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺁﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎﻱ ﺑﻴﭽﺎﺭﻩ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﻫﻤ |ﻪ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻤﻴﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺳﻨﮓ ﭘﺮﺗﺎﺏ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ِﮐﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻠﻬﻠﻪ ﻭ ﺷﺎﺩﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ‬ ‫ﺷﺐ ﺟﺴﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺗﻮﭖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﺩﺷﻤﻦ )ﻳﻌﻨﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ( ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﻭ ﻗﺘﻞ ﻋﺎﻡ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ‬ ‫ﻣﺨﻔﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﺷﺎﻳﻊ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺩﻭ ﺗﻦ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎﻱ ﮔﻠﭙﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﻧﺰﺍﻋﻲ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻩ‬ ‫ﻭ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻫﻢ ﺩﺭ ﮐﻮﻩ ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﮔﻢ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﺰﻭﺩﻱ ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻟﻲ ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺧﺒﺮ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺯﻳﺎﺩﻱ‬ ‫ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻫﺎ ]ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ[ﻫﻤﻪ ﺍﺳﺒﻬﺎ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺍﺭﺗﺶ ﺭﺍ ﺗﺼﺎﺣﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﺑﺸﺪﺕ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺧﻼﺻﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻭ ﻟﺸﮕﺮﺵ ّ‬ ‫ﺟﺪﻳﺪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﻳﮏ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻗﻮﻱ ﻭ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﺭﺳﺎﻝ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺭ ﺩﻭ ﻳﺎ ﺳﻪ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﺷﺮﮐﺖ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪«.‬‬

‫‪ (۱‬ﺭﺍﭘﺮﺕ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ﺑﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ١٤‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ )ﻣﺆﻣﻦ‪.(١٤٨-١٤٩‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۵۸‬‬ ‫ﻧﻘﺸ |ﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺧﺎﺭﺝ‬ ‫ﮐﻨﺪ ﺑﺎ ﺷﮑﺴﺖ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺷﺪ ﻭ ﺳﺮ ﺑﺎﺯﺍﻧﺶ ﻫﻢ ﻫﻤﻪ ﮐﺸﺘﻪ ﻭ ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﺎﺯ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮔﺸﺖ ‪ .،‬ﺑﻨﺎ ﺑﺮﺍﻳﻦ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺩﻓﺎﻉ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ ﺩﺭ ﻗﻠّ |ﻪ‬ ‫ﮐﻮﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺭﺍﻩ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ ﻳﮏ ﺭﺍﻩ ﺧﺎﮐﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺘّﻲ ْ‬ ‫ﻣﺎﻝ‪،‬ﺭﻭ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻗﻠ |ﻪ ﮐﻮﻩ ﭼﻨﺪ ﺻﺨﺮﻩ ﺑﺎ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻋﻈﻴﻢ ﻭ ﻳﮏ ﭼﺸﻤ |ﻪ ﺁﺏ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫ﺑﺎﻻﻱ ﺍﻳﻦ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﺑﺨﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﺩ ّﺭﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻘﻮﻳﺖ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺩﻓﺎﻋﻲ ﺧﻮﺩ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻧﻮﺯﺩﻩ ﺳﻨﮕﺮ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﺗﺎ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ‬ ‫ﺭﻓﺘﻪ‪ ,‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ ۱.‬ﻫﺠﺪﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﻫﺠﺪﻩ ﻋﺪﺩ‬ ‫ﺍﺯ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺳﻨﮕﺮ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻧﺎﻣﮕﺬﺍﺭﻱ ﺷﺪ ‪ ,،‬ﮐﺴﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﻭ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺭﻭﺡ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻳﺎﺭﻱ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ‪ ۲.‬ﺑﺮ ﺑﺎﻻﻱ ﻫﺮ ﺳﻨﮕﺮ ﻳﮏ ﭘﺮﭼﻢ ﻗﺮﻣﺰ ﻧﺼﺐ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﻫﻔﺖ‬ ‫ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﻭ ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﻲ ﺍﻣﻮﺭ ﺑﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﮐﻞ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﻗﻄﺐ‬ ‫ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﮐﻪ ﻣﺴﻠّﻂ ﺑﻪ ﻓﻨﻮﻥ ﺟﻨﮕﻲ ﺑﻮﺩ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ﻧﻘﻲ ﭘﺴﺮ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﺩ ّﻭﻡ ﺑﻮﺩ‪ّ ۴.‬‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ,۱.‬ﺹ ‪ .١٨٢-١٨٣‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (١٩‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ٤٠‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪,‬‬ ‫ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ )‪ ، ,(٤‬ﺷﺎﻫﺪ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ‪ ، ,‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﻄﺎﺑﻖ ﻋﺪﺩ ﻧﺎﻡ ﻭﺣﻴﺪ ﻳﻌﻨﻲ »ﻧﻮﺯﺩﻩ« ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺑﻘﺎﻳﺎﻱ ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﺤﻞ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﻋﺪﺩ ‪ ١٩‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺩﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺩﺍﺭﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ‪ ١٩‬ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺗﻌﺪﺍﺩ ‪ ۴۰‬ﺷﺎﻣﻞ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻣﺤﻞ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻓﺎﻋﻲ ﮐﻮﭼﮑﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺪﻭ‬ ‫ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺒﺮﻧﺎﻣ |ﻪ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ‪ ١٤٨‬ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ‪ ٢٠٠-٣٠٠‬ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ)ﻓﻴﻀﻲ ﺹ ‪(١١٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٧٢، ,١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٣٢، ,٤ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﻳﻦ ﻫﻔﺖ ﻣﺮﺩ ﺩﻻﻭﺭﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪ ﺍﺯ‪ :‬ﺑﺎﻗﺮ ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮ ﺍﺣﻤﺪ‪ ,‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺍﺻﻐﺮ ﭘﺮﭼﻤﺪﺍﺭ‪ ,‬ﺣﺎﺟﻲ ﭘﺴﺮ ﺍﺻﻐﺮ ‪ ,،‬ﻋﻠﻲ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﺍﺣﻤﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﺮﻣﺴﻴﺮﻱ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ‪، ,‬ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮ ﻫﺎﺩﻱ ﺧﻴﺮﻱ ‪ ،‬ﻭ ﺣﺴﻦ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ )ﺷﻔﻴﻊ ‪.(١٩‬‬ ‫‪۱۵۹‬‬ ‫‪ ۱۲‬ﻧﺒﺮﺩ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺩﺭ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﻼ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺛﺒﺖ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺍﻳﻦ ﺍﻳﺎﻡ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺧﺎﻃﺮ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯﻫﺎ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻟﺴﺎﻣﻲ« ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺮﺍﻗﺒﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﺳﻨﮕﺮ ﺯﻧﻬﺎ‬ ‫ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻗﻠﻌﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﻮﺯﺩﻩ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻨﺎﻡ »ﺍ ّﻡ ّ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺳﻨﮕﺮ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ۲.‬ﺭﻫﺒﺮ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ‪ ,‬ﮐﻪ ﻣﺮﺍﻗﺒﺖ‬ ‫ﮔﺬﺭ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﺭﺍ ﺑﻌﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺩﺭﻭﻳﺸﻲ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻣﺸﻬﺪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻗﻄﺐ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ‪ ,،‬ﺣﺎﺝ ﻗﺎﺳﻢ ﻭ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺷﺎﻩ ﻋﻠﻲ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎﻱ ﺑﻌﺪﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻨﮕﺮﻫﺎﻱ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﻥ ﺍﺭﺗﻔﺎﻋﺎﺕ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺩﻭﺩﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯﺁﺗﺶ ﻫﻴﺰﻡ ﺁﺷﭙﺰﻱ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻫﻮﺍ ﺑﻠﻨﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺑﺒﻴﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺮﻣﺎﻱ ﺳﻮﺯﻧﺎﮎ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﭼﺎﺩﺭﻫﺎﻱ ﺳﻴﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻩ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﻴﭻ ﺷﮑﻮﻩ ﻭ ﺷﮑﺎﻳﺘﻲ ﺑﻪ ﺁﺷﭙﺰﻱ ﻭ ﻧﮕﻬﺪﺍﺭﻱ‬ ‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺻﺪﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﺷﺮﻳﮏ ﻋﻘﻴﺪﻩ ﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻫﻤﺴﺮﺍﻥ ﻭ‬ ‫ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻥ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺸﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻋﺪ |ﻩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ ﻭ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺳﻨﮕﺮ »ﺍ ّﻡ ﺍﻟﺴﺎﻣﻲ« ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺍﺻﻮﻝ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ّ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻲ ﺑﺎ ﺗﻼﻭﺕ ﭼﻨﺪ ﺁﻳﻪ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﮐﺘﺎﺏ‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠ ‪،‬‬ ‫ﺑﻴﺎﻥ ﺑﺎ ﻣﺮﺍﺳﻤﻲ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺳﺎﺩﻩ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﺮﺩﻫﻤﺎﻳﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﻳﮏ ﺗﻮﭖ ﺍﻋﻼﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﻲ ﻭ ّ‬ ‫ﻣﻼ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺍﺻﻮﻝ ﺩﻳﻨﻲ ﺭﺍ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ّ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺻﺒﺮ ﻭ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺑﻼﻳﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ‬ ‫ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫ ‪،‬ﺎ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ ۶.‬ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻭﺣﺸﻴﺎﻧ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﮐﺸﺘﻦ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪ ,،‬ﻏﺎﺭﺕ ﻣﻨﺰﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﮐﺸﺘﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺷﮑﺴﺖ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ‪ ,،‬ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺜﻞ ‪ ,،‬ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ‬ ‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪١٨٣‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪ .١٨٣‬ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ‪٤‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪١٩‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٨٢-١٨٣ ، ١ .‬‬ ‫‪ (۵‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢٠-٢١‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٨٣، ,١ .‬‬ ‫‪ (۶‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٨٣، ,١ .‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۶۰‬‬ ‫ﺳﺘﻴﺰﻩ‪،‬ﺟﻮﻳﻲ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎﻭﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺣﮑﻢ‬ ‫ﺟﻬﺎﺩ ﺗﺪﺍﻓﻌﻲ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﻤﻼﺕ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺍﺳﺖ ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﮐﻪ‬ ‫ﺍ ّﻃﻼﻋﺎﺕ ﮐﺎﻓﻲ ﺍﺯ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻً ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭﻫﺎ ﺭﺍ ﺟﻬﺎﺩ ﺗﺪﺍﻓﻌﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻘﺸﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺻﺪ ﻧﻔﺮﻩ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﭘﺎﺋﻴﻦ‬ ‫ﺁﻣﺪﻧﺪ ‪،‬ﻭ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﮐﻪ ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﺑﻮﺩ ﺭﻭﺍﻧﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻗﺒﻼ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻬﻴ |ﻪ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﻭ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺍّﻣﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﮐﻢ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺣﺘﻴﺎﻁ‬ ‫ﺪ ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻭ ﺍﮐﺜﺮ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺩﭼﺎﺭ ﻣﺸﮑﻼﺗﻲ ﻫﻢ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺭ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﺑﺎ ﻗﻮﺍﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺯﻳﺎﺩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻤﺎﻡ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺪ‬ ‫ﺩﻧﺒﺎﻝ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺟﺴﺪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﻫﺎﻧﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺳﻨﮕﺒﺎﺭﺍﻥ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮔﺸﺘﻪ ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ ﺭﻭﺿﻪ‪،‬ﺧﻮﺍﻥ ﻭ ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﻋﺎﺑﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺧﻴﺎﻧﺖ ﻭﺭﺯﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ ۲.‬ﺳﭙﺲ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺑﻪ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ۳‬ﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺮﺱ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺤﻠّﻪ ﺭﺍ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺳﺎﮐﻨﻴﻦ ﺍﺯ ﻭﺣﺸﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﮐﺮﻣﺎﻥ‬ ‫ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۵.‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺻﺪ ﻧﻔﺮﻩ ﺑﺎﺑﻲ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﻭ ﺭﺍﺿﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺗﺎ‬ ‫ﺣﺪﻭﺩﻱ ﺍﺟﺮﺍ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺧﺴﺎﺭﺕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺎﻟﻲ ﺗﺎ‬ ‫‪۶‬‬ ‫ﺣﺪﻱ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ‪،‬ﻩ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬‫ّ‬

‫‪ (۱‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ .٤١٧‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪ ,٤ .‬ﺹ‪ ٣٦-٣٧‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎ ﺭﺍ ‪ ٩٥‬ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﺍ‬ ‫‪ ١٠٠‬ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ .٤١٧‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢١‬؛‪ .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪ ،۴ .‬ﺹ ‪٣٦-٣٧‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ١ .‬ﺹ‪١٨١‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٨٣ ، ,١ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤١٧‬‬ ‫‪ (۵‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪۴.‬؛ ﺹ ‪٣٦-٣٧‬؛ ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤١٧‬ﻣﻘﺼﺪ ﺭﺍ ﺷﻬﺮ ﺯﻧﺠﺎﻥ ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۶‬ﺩﺭﺻﻔﺤ |ﻪ ‪ ۲٧‬ﮐﺘﺎﺏ »ﻧﻮﺭ ﻋﺎﻟﻢ« ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺟﻮﺭﺝ ﺍﻭﺭ ﻟﺘﻴﻤﺮ ﺗﻮﺿﻴﺤﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺣﻤﻼﺕ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ‪«:‬ﺍﺑﺘﺪﺍﻱ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺩﻓﺎﻉ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮ ﺑﻴﺴﺖ ﻳﺎ ﺳﻲ ﻧﻔﺮ ﻏﺎﻟﺐ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺍﻟﻬﻲ ﭘﻲ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺩﻗﺎﻉ ﻧﮑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﮐﺘﺮ ﺍﺳﻠﻤﻨﺖ ﻋﺮﺽ ﮐﺮﺩ »ﺁﻳﺎ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺩﻓﺎﻉ ﮐﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻏﻔﻠﺖ ﻭ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ؟ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪ «:‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺧﺒﺮ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﺑﺘﺪﺍﻱ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻧﻴﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﻃﻼﻉ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺷﺠﺎﻋﺎﻧﻪ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺩﻓﺎﻉ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪«...‬‬ ‫‪۱۶۱‬‬ ‫‪ ۱۲‬ﻧﺒﺮﺩ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺩﺭ ﺩﺭﺏ‪،‬ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ‬

‫ﻫﻤﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺭ ﺳﺮﮐﻮﺏ ﻭ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣ ّﻮﻓﻖ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺖ ﺍّﻣﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬‫ﺍﻭ ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻧﺎﺭﺍﺣﺖ ﻭ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﻧﻴﺎﺯ ﺩﺍﺷ ‪،‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻫﺰﻳﻨ |ﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺧﻮﺩﺵ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ‪.‬‬ ‫ﷲ ﻗﻨﺴﻮﻝ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍ ‪،‬ﺯ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪:‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍ ‪،‬‬ ‫» ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺎﻟﻴﺎﺗﻲ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ‪ ۵۵۰۰‬ﺗﻮﻣﺎﻥ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﻧﺪ‪ .‬ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬ ‫ﺣﺪﺍﻗﻞ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺁﻥ ﻳﻌﻨﻲ ﻣﺒﻠﻎ ‪ ۱۰۰۰۰‬ﺗﻮﻣﺎﻥ ﻣﺎﻟﻴﺎﺕ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ّ‬ ‫ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩﺧﻮﺍﻫﺎﻧ |ﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺿﻌﻴﻒ ﺍﻭ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﭼﻨﺎﻥ‬ ‫ﺑﺤﺮﺍﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻣﺎﻟﻴﺎﺕ ﺍﺿﺎﻓ ‪،‬ﻪ ﮐﺎﺭ ﺁﺳﺎﻧﻲ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﻋﺪ |ﻩ ﺯﻳﺎﺩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺣﺘﻤﺎﻷ ﮐﺸﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﭘﺎﻧﺰﺩﻫﻢ‬ ‫ﻣﺤﺮﻡ )‪ ۱۸‬ﺍﮐﺘﺒﺮ ‪ ( ۱۸۵۳‬ﺷﺸﺼﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺍﻳﻞ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﻭ ﺩﻭﻳﺴﺖ ﻧﻔﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺳﻼﺡ ﻭ ﻣ ّﻬﻤﺎﺕ ﻭ ﺗﺤﺖ ﺳﺮﮐﺮﺩﮔﻲ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ‪،‬ﺧﺎﻥ ﺳﺮﺗﻴﭗ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺟﻬﺖ ﻳﺎﺭﻱ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪«.‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢١‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪ ، ٤ .‬ﺹ ‪ .٣٦‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ,١ .‬ﺹ‪١٨٤‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺍﭘﺮﺕ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ﺑﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ١٤‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪) ١٨٥٣‬ﻣﺆﻣﻦ ‪(١٤٩‬‬ ‫‪۱۳‬‬

‫ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬

‫ﻼ ﻧﺎﺍﻣﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﺗﻘﺎﺿﺎﻱ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﮐﻪ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﺳﭙﺎﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﭘﻮﻝ‪ -‬ﻣﻌﺎﺩﻝ ﺩﻭﻳﺴﺖ ﻭ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻫﺰﺍﺭ ﺩﻻﺭ ﭘﻮﻝ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻣﺮﻭﺯ‪ -‬ﺍﺭﺳﺎﻝ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﻫﺰﺍﺩ |ﻩ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﺍﻳﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﻪ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﻭ ﻓﻮ ّﺭﻳﺖ ﺁﻥ ﭘﻲ ﺑﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺩﺭﮔﻴﺮﻱ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺍﻭ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺩﺍﺷﺖ ‪ ،‬ﻣﺒﻠﻎ ﺑﺎﻻﻱ‬ ‫ﭘﻮﻝ ﺍﻧﮕﻴﺰ |ﻩ ﺍﺻﻠﻲ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ‬ ‫ﻟﺸﮕﺮ ﺧﻮ ‪،‬ﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﮐﻪ ﭘﺴﺮ ﻭ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺭﺋﻴﺲ ﺍﻳﻞ ﺑﺰﺭﮒ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺩﺭ ‪ ۱۸‬ﺍﮐﺘﺒﺮ ‪ ۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ‬ ‫ﺷﺸﺼﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻭ ﺩﻭ ﺧﻤﭙﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺯ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ‪ ۳.‬ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺍﻋﻼﻧﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎ ﭘﺨﺶ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﭙﺎﻩ ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻥ‬ ‫ﺕ ﺍﻳﺮﺝ ‪,،‬‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﺳﺐ ﻳﺎ ﭘﺎﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﻠﭙﺎﻳﮕﺎﻥ ‪ ,،‬ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ‪ ,،‬ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺳﻂ ﻗﺮﻥ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻳﮏ ﺗﻮﻣﺎﻥ ﻣﻌﺎﺩﻝ ﺩﻭ ﺩﻻﺭ ﺑﻮﺩ)ﺭﻭﺣﻲ ‪ ,،‬ﺹ ‪ ( ٨٠‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻣﺒﻠﻎ ﭘﻨﺞ ﻫﺰﺍﺭ‬ ‫ﻭ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺗﻮﻣﺎﻥ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻳﺎﺯﺩﻩ ﻫﺰﺍﺭ ﺩﻻﺭ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﺪﻭﻝ ﻗﻴﻤﺖ ﺍﺭﺯﻳﺎﺑﻲ ﮐﻨﻴﻢ ﻣﻌﺎﺩﻝ‬ ‫‪ ٢٥٠٠٠٠‬ﺩﻻﺭ ﺍﻣﺮﻭﺯﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ )ﻻﺭﻧﺲ ﺍﻓﻴﺴﺮ ‪ ,،‬ﺳﺎﻣﻮﺋﻞ ﻭﻳﻠﻴﺎﻣﺴﻮ ‪،‬ﻥ ‪،٢٠١٠ ,Measuring Worth‬‬ ‫‪،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ﺩﺭ ﺷﻴﮑﺎﮔ ‪،‬ﻮ ﺑﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ٤‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪ ٢٠٠٩‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪www.measuringworth.‬‬ ‫‪ com‬ﺩﻳﺪﻩ ﺷﺪ(‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺑﺎﻧﻲ ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ‪ ،٤٦‬ﺹ‪ ، ٤٦ .‬ﻓﺼﻞ ‪١١‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺆﻣﻦ ‪١٤٩ ,، ۱۹۴۴-۱۸۴۴ ,The Bábí and Bahá’í Religions ،‬‬ ‫‪۱۶۳‬‬ ‫‪ ۱۳‬ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬

‫ﭘﻨﺞ ﻣﻴﺪﺍﻥ ‪ ,،‬ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ‪ ,،‬ﺑَﺸﻨﻪ ‪ِ ,،‬ﺩﻩ ﭼﺎﻩ ‪ُ ,،‬ﻣﺸﮑﺎﻥ ‪ ,،‬ﻗﻮﺭﻱ ‪َ ,،‬ﺭﺳﺘﺎﻕ ﻭ َﻣ َﻬﺮﻟﻮ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﻑ ﻣﺜﻞ َﺩﻩُ‪،‬ﻣﺮﻳﺪ ‪ ,،‬ﺧﻮﺍﺟﻪ‪،‬ﺟﻤﺎﻟﻲ‪ ,‬ﭼﺎ ْﺭﺭﺍﻫﻲ ‪ ,،‬ﻗﺎﺭﺍﻧﻲ‪، ,‬ﻟَﺸﺘﻲ‬ ‫ﻋﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻫﻢ ﺍﺯ ﻧﻮﺍﺣﻲ ﺍﻃﺮﺍ ‪،‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﻞ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﻭ ﺍَﻳﻨﺎﻟﻮ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺎ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺟﻨﮓ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍ ّﻭﻝ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺗﺎ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﻣﺎﻩ ﺍﮐﺘﺒﺮ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺑﺴﻴﺞ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺟﺴﺎﺭﺕ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﺎﺯ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ‬ ‫ﻣﺎﻫﺮ ﮔﻠﭙﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﺎﻳﻲ ﻣﺸﺮﻑ ﺑﻪ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﻤﺎﻥ ﺟﺎ ﺧﻴﻤ |ﻪ‬ ‫ﺳﭙﺎﻩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﭘﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺳﭙﺎﻩ ﻧﻮﺍﺧﺘﻦ ﻃﺒﻞ ﻭ ﺷﻠﻴﮏ ﺧﻤﭙﺎﺭﻩ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻼ ﻣﺴﻠّﺢ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺒﺮﺩﻱ ﺳﺨﺖ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺪﺍﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﻟﺸﮕﺮ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﺭﻭﺯﻫﺎ ﭘﻲ ﺩﺭ ﭘﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺭﺳﻴﺪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻧﻤﺎﻳﺶ‪،‬ﻫﺎ ﭘﺎﺳﺨﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﮐﺎﻣﻸ ﺁﺭﺍﻡ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺳﮑﻮﺕ ﻭ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺭﺍ ﺟﺴﻮﺭﺗﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍ ّﻭﻝ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﺶ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﮔﺬﺭﮔﺎﻩ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻧﺰﺩﻳﮑﺘﺮ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﻳﮏ ﻗﻠﻌﻪ ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﭼﺸﻤ |ﻪ ﻳﺎﻗﻮﺕ ﮐﻪ ﻣﺤﻞ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺁﺏ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﺏ ﺁﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﭼﺸﻤﻪ ﮐﻪ ﺳﺮ ﺭﺍﻩ ﭼﻨﺪ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺄﻣﻴﻦ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮ ‪،‬ﻩ ﺗﺎ ﮔﺬﺭﮔﺎﻩ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺭﺍﻩ ﺩﻳﮕﺮ ﮐﻮﻩ ﺭﺍ ﺩﻭﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ ﺗﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ؛ ﻭ ﺭﺍﻩ ﺩﻳﮕﺮ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺑﻴﺪﺑُﺨﻮﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﭼﺸﻤﻪ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﻧﮕﺬﺍﺭﻧﺪ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺑﺮﺳﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﻳﺎﺭﺍﻧﺶ ﮐﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻳﻨﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺗﻤﺎﺷﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭﻗﺘﻲ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺭﺍﻩ ﭼﺸﻤﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﺎﺻﺮ |ﻩ ﮐﺎﻣﻞ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺩﺭ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻓﻬﻤﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﻻ ﻧﻮﺑﺖ ﺁﻧﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻗﺪﺍﻣﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﭼﻬﺎﺭﺩﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺷﺠﺎﻉ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ‬ ‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢١‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﺍﺣﻤﺪ ﺧﺎﻥ‪ ، ,‬ﺧﺎﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ‪ ،‬ﻭ ﻣﻌﺼﻮﻡ ﺧﺎﻥ ﮐﻮﺭﺕ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ .٤١٨‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (١٨٤ ,١ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﺍ ‪ ١٠٠٠٠‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺖ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫َﺠﻮﻳﻪ ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳ ‪،‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢١‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ ﻣﺎﻫﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻨﺎﻡ ﺑﻴﺪﺧﺎﻧﻪ ‪،‬ﮐﻪ ﺑﻨﺎﻡ ﺑﻴﺪﻧ ْ‬ ‫)ﺍﺯ ﻳﮏ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ(‪ .‬ﻣﺰﺭﻋ |ﻪ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺑﻪ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﺁﻗﺎ ﻣﻴﺮﻱ‬ ‫ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺭﺍﻫﻬﺎ ﻭ ﻣﺴﻴﺮ ﭼﺸﻤﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻳﻲ ﺑﺎ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ )ﺟﺬﺍﺑﻲ( ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ﻭ‬ ‫ﻧﻘﺸﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺍﻭ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﺪﺳﺖ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۶۴‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻋﺴﮕﺮ ﮐﻪ ﭘﺮﭼﻤﺪﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﻣﺨﺎﺑﺮﻩ ﺑﻴﻦ‬ ‫ﮔﺮﻭﻫﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‬ ‫ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻓﺮﻳﺎﺩ »ﺍﷲ ﺍﮐﺒﺮ« ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻣﺤﺎﻓﻈﺎﻥ ﭼﺸﻤﻪ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﺎ ﺩﻳﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺻﺤﻨﻪ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ‬ ‫ﭘﺮﭼﻤﺪﺍﺭ ﮔﺮﻭﻩ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺩﺳﺖ ﺭﺍﺳﺖ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻋﺴﮕ ‪،‬ﺮ ﭘﺮﭼﻤﺪﺍﺭ‬ ‫ﺭﺍ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺭﺩ ﺷﺪ‪ .‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻋﺴﮕﺮ ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺩﺭﺩﻱ ﮐﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ‬ ‫ﭘﺮﭼﻢ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﺤﮑﻢ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﭼﭗ ﺷﻤﺸﻴﺮﺵ ﺭﺍ ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ‬ ‫ﻦ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻭﻳﺪ ﭘﺮﭼﻢ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻳﮏ‬ ‫ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻌﺪﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳ ‪،‬‬ ‫ﺩﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ‪ ,،‬ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻋﺴﮕﺮ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻢ ﺯﺧﻤﻲ ﻭ ﮐﺸﺘﻪ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴ ‪،‬‬ ‫ﺍﺯ ﺳﻤﺖ ﺩﻫﮑﺪ |ﻩ ﺍﻳﺮﺝ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﻣﺎﻫﺮ ﻭ ﻣﺠ ّﻬﺰ ﺍﺯ ﺍﻳﻞ‬ ‫ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ‪ -‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﻓﺎﺭﺱ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ -‬ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻝ ﺩﻭ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻫﻲ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﺎﺝ ﻗﺎﺳﻢ ﻭ ﻗﻄﺐ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ‬ ‫ﺍ ّﻭ ‪،‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﺮ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻣﺴﻠﻂ ﺷﺪﻧﺪ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻨﺪ ﻭ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻲ‪،‬ﺷﻤﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻣﺠ ّﻬﺰ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﻳﺞ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮ ‪،‬ﻩ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺍﻭ ﻭ ﻳﺎﺭﺍﻧﺶ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﻘﻴ |ﻪ ﺳﺮﺩﺍﺭﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺍﻭ ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﻫﻤﻪ ﺩﻭﺭ ﺍﻭ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺁﻳﻨﺪﻩ ‪ ,،‬ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺍﻓﺘﺎﺩ ‪,،‬‬ ‫ﮔﻔﺖ‪ ,‬ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺁﺫﻭﻗ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺍﺷﺖ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺩﺭ‬

‫‪٢١-٢٢ (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ .٤١٨‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٢‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻭ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﺩﻭﻡ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪.‬ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩ ﺑﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺯﻳﺎﺩ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۱۶۵‬‬ ‫‪ ۱۳‬ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬

‫ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﮔﻔﺖ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﻲ ﻳﺎ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ ﺍﻵﻥ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻭﻗﺖ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ ﺗﻌﺠﺐ ﺩﻳﺪ ﻭ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﭘﺎﻱ ﺟﺎﻥ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻭ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﻭ ﻓﺪﺍﮐﺎﺭﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﺤﺴﻴﻦ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﭙﺲ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺣﻠﻘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺷﺖ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫ﺍﮔﺮ ﻣﺮﺍ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ ﺍﻳﻦ ﺣﻠﻘﻪ ﻧﺸﺎﻥ ﺟﺴﺪ ﻣﻦ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺍﻧﮕﺸﺖ ﻳﺎ ﺩﺳﺘﻢ ﺭﺍ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ‬ ‫ﺑﺎﺯ ﻫﻢ ﺍﺯ ﻫﻤﻴﻦ ﻧﺸﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺴﺪ ﻣﻦ ﮐﺪﺍﻡ ﺍﺳﺖ! ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ‬ ‫ﺟﺴﺪﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺳﻨﮕﺮ ﺑﻴﺎﻭﺭﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺑﺴﭙﺎﺭﻧﺪ ﻭ ﺗﺄﮐﻴﺪ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﮔﺮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺼﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻭ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻧﻴﺎﺯ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ ﻫﻤ |ﻪ ﭘﻮﻝ ﻭ ﺟﻮﺍﻫﺮﺍﺗﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﻳﮏ ﻗﺎﺑﻠﻤ |ﻪ ﻣﺴﻲ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﺧﺎﮎ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺯﻧﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪ ﺑﺮﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺟﺎﻧﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻓﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺑﺪﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﺟﻨﮓ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ ﺍﻳﻞ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻌﺮﺽ ﺩﻳﺪ ﺧﺎﺭﺝ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﭘﺸﺖ ﺩﺭﺧﺘﻬﺎ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‬ ‫ﺑﺮ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺟﻨﮕﻲ ﻣﺴﻠّﻂ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻳﮏ ﻳﮏ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺪ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ‪ ۳‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﺳﺐ ﺭﮊﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭﻱ ﺗﻤﺴﺨﺮﺁﻣﻴﺰ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻨﮓ ﺗﻦ ﺑﻪ ﺗﻦ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ‪ ۴.‬ﻋﻠﻲ‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﺯ ﺭﻓﻘﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺧﻮﺩ ﺧﺪﺍﺣﺎﻓﻈﻲ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺳﻮﺍﺭ ﺍﺳﺐ ﺷﺪ ‪ ,،‬ﻫﻲ ﺍﻱ ﺑﻪ ﺍﺳﺐ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﻭ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻭ ﻋﺎﺯﻡ ﺷﺪﻧﺪ‪ ۵‬ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﮐﺴﻲ ّ‬ ‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٨٦-١٨٧ ,،١ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢٢‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤١٨‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ١ .‬ﺹ ‪.١٨٦-١٨٧‬ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﻧﻴﮑﻼﺱ‬ ‫)‪ ٤١٨‬ﺹ( »ﻳﮏ ﺭﻭﺯ« ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤١٨-٤١٩‬ﻣﻴﻨﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺴﺎﺑﻘ |ﻪ ﺍﺳﺐ ﺳﻮﺍﺭﻱ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٢٢‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﺴﺘﻬﺠﻦ ﻣﻴﺨﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺳﻌﻲ ﻣﻴﮑﺮﺩﻧﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۵‬ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٢٢‬ﺁﻥ ﻫﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣﻼ ﻣﻮﺳﻲ ﻭ ﺁﻗﺎ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۶۶‬‬ ‫ﻦ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻭ ﺩﺭ ﻧﻘﻄﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺣﺘّﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻮﺩ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﭘﺎﻳﻴ ‪،‬‬ ‫ﻓﮑﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻫﻢ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻧﻘﻄﻪ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﺷﺪﺕ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺿﺮﺏ ﺷﻤﺸﻴﺮﻫﺎ ﻓﻀﺎ ﺟﺮﻗّﻪ‪،‬ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺑﻮﺩ‪ ۱‬ﻭ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺳﻢ ﺍﺳﺐ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺭﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺁﺷﻔﺘﻪ ﻓﻘﻂ ﺧﺎﮎ ﻭ ﺳﻨﮓ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﻮﺍ‬ ‫ﺿﺮﺑﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ّ‬ ‫ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺳﻨﮕﻴﻨﻲ ﺿﺮﺑﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻤﺸﻴﺮﻫﺎ ﺩﺳﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺧﺴﺘﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ‬ ‫ﻓﺮﻳﺎﺩ ﮔﻠﻮﻳﺸﺎﻥ ﺧﺸﮏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺯﺧﻢ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻳﮑﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺳﺐ‬ ‫ﻓﺮﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺧﻮﻥ ﻭ ﺧﺎﮎ ﻣﻲ‪،‬ﻏﻠﻄﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ ﻣﺎﻫﺮ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﺍﺯ ﻣﺨﻔﻲ‪،‬ﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﻳﺎﺭﺍﻧﺶ ﺁﺗﺶ‬ ‫ﮔﺸﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﻴﺮﻱ ﺑﻪ ﭘﺎﻱ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺧﻮﺭﺩ ﻭﻟﻲ ﺍﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﺗﻮﺟﻪ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺧﻮﻥ ﺍﺯ ﭘﺎﻳﺶ‬ ‫ﺟﺎﺭﻱ ﺑﻮﺩ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﮔﺮﻓﺖ ‪ ,،‬ﺑﻪ ﻫﺪﻑ ﺯﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ‬ ‫ﺍﻧﺪﺍﺧﺖ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺗﻔﻨﮕﺶ ﺭﺍ ﮐﺸﻴﺪ‪ .‬ﻣﺎﺷ |ﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﭼﮑﺎﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﻓﻘﻂ ﺗﻖ ﺗﻖ ﺻﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺗﻴﺮ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻪ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺧﻮﺭﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺩﺳﺘ |ﻪ ﺷﻤﺸﻴﺮﺵ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺣﻤﻠ |ﻪ‬ ‫ﺑﻌﺪﻱ ﺷﺪ ﻭﻟﻲ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺩﺭ ﻏﻼﻑ ﮔﻴﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﺎﻝ ﺗﻴﺮ ﺑﻌﺪﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺧﻮﺭﺩ‪ .‬ﺑﺪﻥ‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﻭﻱ ﺍﺳﺐ ﺧﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻧﮕﺸﺘﺎﻧﺶ ﺑﺎﺯ ﺷﺪﻧﺪ ﻭﺩﻫﻨ |ﻪ ﺍﺳﺐ ﺭﻫﺎ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺪﻥ ﻣﺠﺮﻭﺡ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﺯ ﺭﻭﻱ ﺍﺳﺐ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﮐﻨﺎﺭ ﺟﺴﺪ ﻳﺎﺭﺍﻧﺶ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺩﺭ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﺑﻮﺩ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﺍ ﺷﻨﺎﺧﺖ‬ ‫ﻭ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﻲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﺎﻻ ‪ -‬ﺍﺯ ﻗﺴﻤﺖ ﺩﻳﺪﻩ‪،‬ﺑﺎﻧﻲ ‪ -‬ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﭘﺮﺕ ﮐﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺩﻭﻳﺪ‪ .‬ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻭﻱ ﺟﺴﺪ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﻧﺪﺍﺧﺖ ﻭ ﺑﻪ ﮔﺮﻳﻪ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﺭﺣﻢ ﻧﮑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﻫﻢ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺪﻥ ﺑﻲ‪،‬ﺟﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﻭﻱ ﺧﺎﮎ ﻏﻠﻄﻴﺪ ﻭ ﺭﻭﺣﺶ‬ ‫ﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ‬‫ﻞ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺟﻮﺍﻥ‪،‬ﺗﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺑ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭﻋﺎﻟﻢ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﻣﺤﺒﻮﺑﺶ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪ .‬ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﻗﺒ ‪،‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺟﻨﮕﻴﺪ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﻪ ﺍﺳﻢ ﺳﻴﺪﻋﻠﻲ ﮐﻪ ﺑﻴﻬﻮﺵ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﺮﻳﺪﮔﻲ ﮔﻠﻮﻳﺶ ﺧﻮﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ‪ ،‬ﺑﻄﻮﺭ ﻣﻌﺠﺰﻩ‪،‬ﺁﺳﺎﻳﻲ ﺯﻧﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺻﺪﺍﻳﻲ ﺷﻨﻴﺪ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ,١ .‬ﺹ ‪١٨٦‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢٢‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ .١١٢‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪ .٤١٩‬ﺩﺭﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )‪ (١٨٧‬ﻭ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ )‪ (٥‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﻪ ﺿﺮﺏ ﮔﻠﻮﻟﻪ‬ ‫ﺑﺸﺪﺕ ﻣﺠﺮﻭﺡ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﺸﺘﻪ ﻧﺸﺪ‪ ,‬ﺑﻠﮑﻪ ّ‬ ‫‪ (۳‬ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ ﻭ ﭘﺴﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺍﻭ ﺗﺎﺝ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺑﻮﺩ )ﺷﻔﻴﻊ ‪.(٢٢‬‬ ‫‪۱۶۷‬‬ ‫‪ ۱۳‬ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺖ ﺑﺮﻭﺩ ﻭﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﮕﻮﻳﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺧﻮﺩﺵ ﺣﺎﻻ ﺯﻧﺪﻩ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺪ ﻣﺎﻧ ‪،‬ﺪ ﻭﻟﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻩ ﺩﻳﮕﺮ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﺮﺳﺪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﻻ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻴﭻ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﭼﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺁﻥ ﺑﺎ ‪،‬‬ ‫ﻓﮑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﻣﺜﻞ ﺩﻓﻌﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻗﺒﻞ ﭘﻴﺮﻭﺯﻣﻨﺪﺍﻧﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎﺯ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻲ ﻧﺒﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﺍﺯ ﮐﻤﻴﻨﮕﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻴﺎﻥ ﺟﺴﺪﻫﺎ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﻭ ﺻﺤﻨﻪ ﺭﺍ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﻲ ﮐﺮﺩ‪ ۱.‬ﻭﻗﺘﻲ ﺻﻮﺭﺕ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﺍ ﺩﻳﺪ‪ ,‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﻨﺎﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻓﮑﺮﺟﺎﻳﺰﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﺷﻤﺸﻴﺮﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻏﻼﻑ ﺩﺭ ﺁﻭﺭ ‪،‬ﺩ ﻣﻮﻫﺎﻱ‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺿﺮﺑ |ﻪ ﺷﺪﻳﺪ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺳﺮ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﻭ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﻣﻮﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺧﻴﻤ |ﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ‬ ‫ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﴼ ﻧﺰﺩ ﺍﻭ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻣﺤﺎﻓﻈﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﮐﻪ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﭙﺎﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺳ ِﺮ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﻥ ﺳﺮ‬ ‫ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻳﮏ ﻋﺒﺎﻱ ﻗﻴﻤﺘﻲ‪ ۲‬ﻭ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ّ‬ ‫ﺳﮑﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺭﺍﺣﺖ ﺑﺨﻮﺍﺑﺪ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﺍﻳﻞ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻣﺎﻝ ﻭ ﺛﺮﻭﺗﻲ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺷﺐ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﻨﺘﻈﺮ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺻﺒﺢ ﺑﺎ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺣﺎﻻ ﺗﻠﻮ ﺗﻠﻮ ﺧﻮﺭﺍﻥ‬

‫‪ (۱‬ﺧﺎﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﺭﺋﻴﺲ ﻗﻮﻡ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺿﺮﺏ ﮔﻠﻮﻟﻪ‬ ‫ﮐﺸﺖ ﻭ ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩ )ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٣‬؛ ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪.(٤١٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﻭﻳﻠﻬﻢ ﻓﻠﻮﺭ ‪ «Giftgiving» ،‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ‪ ,، ٢٠٠١‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ,،‬ﺷﻬﺮ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‬ ‫‪ ٢٠،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪ www.iranica.com/articles/gift-giving-v‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪﻥ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺍﻭ ﺍﺩﻏﺎﻡ ﺩﻭ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﻧﻴﮑﻼﺱ‪ .‬ﻳﮏ ﺭﻭﺍﻳﺖ‬ ‫ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪﴽ ﺗﻮﺳﻂ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﺭﺗﺶ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﺋﻴﺲ ﻗﻮﻡ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺿﺮﺏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺍﺯ ﭘﺎ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺷﺨﺺ ﻣﻬﻤﻲ ﺍﺳﺖ ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺪﻥ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺮﺩ ﺗﺎ ﭘﺎﺩﺍﺵ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺍﺩﻏﺎﻡ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺳﻪ ﺭﻓﻴﻘﻲ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺳﺮﺵ ﺭﺍ‬ ‫ﻧﺒﺮﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﺎﺯ ﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺩﺭ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻄﻠﻌﻴﻢ ﻟﺬﺍ ﻫﺮ ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﮐﻪ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﻮﺩ‬ ‫ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺍﺯ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻣﺮﮒ ﺍﻭ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻭ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۶۸‬‬ ‫ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺑﺮﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺍﻭ ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﮐﻤﮑﺶ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻧﺰﺩﻳﮏ‬ ‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﻥ‪،‬ﺁﻟﻮﺩ ﻭ ﺟﺮﺍﺣﺎﺕ ﺷﺪﻳﺪ ﺍﻭ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﺣﻤﺖ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ ّ‬ ‫ﻳﺎﺭﺍﻱ ﺣﺮﻑ ﺯﺩﻥ ﺩﺍﺷﺖ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺳﻨﮓ‬ ‫ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﮐﻠﻤﺎﺗﻲ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻭﺟﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺤﻤﻞ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺁﻥ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻭ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﻃﻴﺮ ﺭﻭﺡ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﺯ ﻗﻔﺲ ﺗﻦ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪ‪«.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺪ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﺳﭙﺎﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻫﺪﻓﻤﺎﻥ ‪ -‬ﮐﺸﺘﻦ ﺳﺮﺩﺍﺭ‪ -‬ﺭﺳﻴﺪﻳﻢ ﻭ ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺷﻤﺎ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﻴﺪ ﺑﺎ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﮐﻨﻴﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺧﻮ ‪،‬ﺩ ﻣﺤﻞ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻴﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﻫﺮ ﺭﻭﺯﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻗﻮﺍﻱ‬ ‫ﻟﺸﮕﺮﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻤﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻫﻢ ﮐﻪ ﮐﺸﺘﻪ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺳﺮﺩﺗﺮ ﺧﻮﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﻧﺪﺍﺭﻳﺪ‪ .‬ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﻳﻨﻬﺎ ﻫﻮﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺟﻨﮓ ﻣﻨﺼﺮﻑ ﺷﻮﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﻄﺐ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻓﻬﻤﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻥ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ ۳.‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺠﺎﺕ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺍﺯ ﺗﻨﻬﺎ ﺭﺍﻫﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ‪ -‬ﻳﻌﻨﻲ ﺟﻨﮓ ‪ -‬ﺑﺮﺍﻱ ﻫﺪﻓﻲ ﻭﺍﻻﺗﺮ ﺑﺠﻨﮕﻨﺪ‪ ۴.‬ﻧﻪ! ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﺎﺩﮔﻲ ﺗﺴﻠﻴﻢ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﻴﺎﺯﻱ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺟﻨﮓ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻟﺸﮕﺮﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺩﻭﺭ ﮐﻨﻨﺪ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﻳﺎﺭﺍﻧﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﺮﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺟﺎﻱ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺩﻓﻦ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﭘﺎﺳﺦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻟﺸﮕﺮﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﮐﻤﻲ ﺑﻌﺪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﻳﺪﻧﺪ‬

‫‪ (۱‬ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪،‬ﻓﺼﻞ ‪٥ ,١٢‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪.٤١ ,٤ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﻭﺣﻲ ‪ ، ١٠٠‬ﭘﺎﻧﻮﻳﺲ ﺩ ّﻭﻡ‬ ‫‪ (۵‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٤‬‬ ‫‪۱۶۹‬‬ ‫‪ ۱۳‬ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬

‫ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺳﻼﺡ ﻭ ﻣﻬ ّﻤﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﻣﻲ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺤﻞ ﺩﻭﺭﺗﺮﻱ ﺩﺭ ﭘﺎﺋﻴﻦ‬ ‫ﮐﻮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻣﺤﻞ ﺟﻨﮓ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺧﺎﻟﻲ ﺷﺪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﻗﻠﻌﻪ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺟﺴﺪﻫﺎﻱ ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻧﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻟﺒﺎﺳﻬﺎﻱ‬ ‫ﺑﺎ ّ‬ ‫ﺧﻮﻧﻲ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﺸﮏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺟﺴﺪ ﭼﺴﺒﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺑﻌﻀﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺟﺴﺪ ﺭﺍ ﻟﺨﺖ ﻭ ﻋﺮﻳﺎﻥ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﺮ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺟﺴﺪﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺩﻳﺪﻥ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﮔﺮﻳﻪ ﻭ ﺷﻴﻮﻥ‬ ‫ﺳﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﭘﺮﭼﻢ ﺳﺮﺥ ﻭ ﺳﺒﺰ ﺑﻪ ﻋﻼﻣﺖ ﻋﺰﺍﺩﺍﺭﻱ ﭘﺮﭼﻢ ﺳﻴﺎﻩ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ۱.‬ﻭ ﻳﮏ ﻳﮏ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺩﺭ ﻳﮏ ﮔﻮﺭ ﺩﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﻲ ﺩﻓﻦ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻗﻄﺐ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﻏﻬﺎﻱ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺍﺳﻔﺮﺟﺎ ‪،‬ﻥ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﮐﻮﻩ‬ ‫ﺑﻔﺮﺳﺘﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﻪ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻻﻱ ﺁﻥ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺍﺳﻔﺮﺟﺎﻥ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﺳﺘﺨﺮﺍﺝ ﺳﻨﮓ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﻱ ﺟﺎﺩﻩ ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﻭ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ ﻭ ﮐﻮﻩ ﺭﺍ ﺩﻭﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﻃﻮﻻﻧﻲ‪،‬ﺗﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺭﺍﻩ ﺩﻳﮕﺮ ﺟﺎﺩ |ﻩ ﺑﻲ‪،‬ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺍﺯ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻩ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻃﺮﻡ ﺗﺎ ﺍﺳﻔﺮﺟﺎﻥ ﺑﺎ ﺍﻻﻍ ﻳﮏ ﺳﺎﻋﺖ ﺭﺍﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ﺑﭽﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻭ ﺍﻗﺎﻣﺘﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﻓﺮﺍ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﺎﺋﻴﻦ‪ -‬ﺑﻪ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﺳﻔﺮﺟﺎﻥ‪ -‬ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﺳﺒﺎﺏ ﻭ ﻟﻮﺍﺯﻡ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﻨﺎﻩ‪،‬ﮔﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻨﮕﻲ ﺑﺎﻻﻱ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﺳﭙﺎﻩ ﺍﺭﺗﺶ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫»ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﺷﻤﺎ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻴﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻣﺎ ﺧﻮﺍﺳﺘﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺠﺎﺕ ﺟﺎﻥ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻴﻢ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺗﻘﺎﺿﺎﻱ ﻣﺎ ﺭﺍ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻴﺪ ﻭ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﮐﺮﺩﻳﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﻣﺎ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﻳﺎﺭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﻓﻦ ﮐﻨﻴﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻤﻨﻮﻥ ﻫﺴﺘﻴﻢ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻻﺯﻡ ﺍﺳﺖ ﺑﺪﺍﻧﻴﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺎ ﭼﻬﺎﺭ ﺳﺎﻝ ﺍﺳﺖ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﻫﺴﺘﻴﻢ‪ .‬ﺣﺘﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ‬

‫‪ (۱‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪٢٣‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﺯ ﻳﮏ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺷﺨﺼﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ )ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ( ﺟﺬﺍﺑﻲ؛ ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ .٢٠٠٩‬ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﺳﺒﻮﺭﺍﻥ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢٣-٢٤‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤٢٠‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۷۰‬‬ ‫ﺧﺮﻳﺪﻳﻢ‪ .‬ﻣﺎ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺷﻬﻴﺪ ﺷﻮﻳﻢ ﺻﻮﺍﺏ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﻧﺼﻴﺐ ﻣﺎ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺷﻤﺎ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﮐﺸﺘﻦ ﻣﺎ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻳﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺷﻤﺎ ﻣﺎ ﺭﺍ ﻧﮑﺸﻴﺪ‪ ،‬ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ‬ ‫ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﺳﭙﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺑﺮﮔﺮﺩﺍﻧﻴﺪ ﻭ ﺍﮔﺮ‬ ‫ﺣﻖ ﻣﺎ ﺭﻭﺍ ﺩﺍﺭﻳﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﻣﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺭﺃﻓﺘﻲ ﺩﺭ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﺎ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺩﺍﺭﻳﺪ‪«.‬‬ ‫ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﺮﻣﺎﻱ ﻫﻮﺍ ﺑﻪ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﻮﺯ ﻭ ﺳﺮﻣﺎﻱ ﺷﺒﻬﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻨﮕﻲ ﺧﻴﻠﻲ ﺷﺪﻳﺪﺗﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﺑﺮﻧﺞ‪ ، ,‬ﺍﻧﺠﻴﺮ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺍﻻﻍ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﺭﻭﺯﻱ ﭼﻨﺪ ﺩﺍﻧﻪ ﺍﻧﺠﻴﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﻧﺞ ﺭﺍ ﻓﻘﻂ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺨﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﮐﺎﻓﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻨﮕﻴﺪﻥ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﮔﻮﺷﺖ ﺭﻭﺯﻱ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻳﮏ ﺍﻻﻍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﻳﮏ ﺁﺑﮕﻴﺮ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻮﺩ ﻭﻟﻲ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺁﺏ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﺸﻨﮕﻲ‬ ‫ﺻﺪﻫﺎ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﻃﺮﻑ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﭼﻨﺪ ﺗﻦ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺷﺠﺎﻉ ﻇﺮﻑ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﭼﺸﻤ |ﻪ ﻳﺎﻗﻮﺕ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﭼﻬﻞ ﺩﻗﻴﻘﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻤﺎﻝ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﭘﺎﺋﻴﻦ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺣﺎﻃﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺩﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﻗﺎﺑﻠﻤﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺣﺎﻝ‬ ‫ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺁﻣﺎﺩ |ﻩ ﺟﻨﮓ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺯﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﻪ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﺑﻲ‬ ‫ﺭﺣﻤﻲ ﺗﻴﺮ ﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﻬﺎ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺧﻮﺭﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺳﺎﺭﺕ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﮔﺮﻳﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺯﻥ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺮﻣﺎﻱ ﺷﺪﻳﺪ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻟﺒﺎﺱ ﮐﺎﻓﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ‪ ,،‬ﺫﺧﻴﺮ |ﻩ ﻏﺬﺍﻳﺸﺎﻥ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﮐﻤﺒﻮﺩ ﺁﺏ ﺁﺷﺎﻣﻴﺪﻧﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ‪ ,،‬ﺍﺯ ﻣ ّﻬﻤﺎﺕ ﺟﻨﮕﻲ ﻫﻢ ﭼﻴﺰ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ؛‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﻻﻍ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻢ ﻣﺮﻳﺾ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﻳﮑﻲ ﻳﮑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻣﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻫﻤ |ﻪ ﺳﭙﺎﻩ ‪ ,،‬ﻫﻢ ﺳﻮﺍﺭﻩ‪،‬ﻧﻈﺎﻡ ﻭ ﻫﻢ ﭘﻴﺎﺩﻩ‪ ,‬ﺭﺍ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﻣ ّﻬﻤﺎﺕ ﺍﺯ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﻭ ﭼﻬﺎﺭﺑﻠﻮﮎ ﺣﺮﮐﺖ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﺎﻳﻲ ﺭﻭﺑﺮﻭﻱ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٤‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢٤‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ‪٤٢٠‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ‪٢٤‬‬ ‫‪ (۴‬ﺑﺮﺍﻱ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﭼﻬﺎﺭﺑﻠﻮﮎ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﺯ ﺟﺎ ّﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺳﻴﺮﺟﺎﻥ‪ -‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﺷﺮﻗﻲ‬ ‫‪۱۷۱‬‬ ‫‪ ۱۳‬ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬

‫ﻣﺴﺘﻘﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺟﺒﻬ |ﻪ ﺣﻤﻠﻪ ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﺗﻴﺮ ﻭ ﺧﻤﭙﺎﺭﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻮﭖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻤﭙﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﻫﺎ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﺮ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﭘﺨﺶ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺒﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻼﺕ ﭘﺎﺳﺨﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﮐﻢ‬ ‫ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻭ ﻣﻬﻤﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻴﻬﻮﺩﻩ ﻣﺼﺮﻑ ﻧﮑﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺣﻤﻠﻪ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﺧﻤﭙﺎﺭﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺳﻨﮓ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﻣﻬﻴﺒﻲ‬ ‫ﺗﮑﻪ ﺗﮑﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻮﺍ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﭘﺮﺗﺎﺏ ﺗﻮﭖ ﻭ ﺧﻤﭙﺎﺭﻩ ﻭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺗﻮﭖ ﻭ ﻃﺒﻞ ﻭ ﺷﻴﭙﻮﺭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪,‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺑﺮ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺍﻓﺰﻭﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻗﻄﺐ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ﺗﻼﺵ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﮑﺎﺭ ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺗﻲ ﮐﻪ ﭘﻴﺶ ﺭﻭ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﺳﻨﮕﻬﺎ ﺯﺧﻤﻲ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺗﻐﺬﻳ |ﻪ ﻧﺎﮐﺎﻓﻲ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺿﻌﻴﻒ‪،‬ﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻓﻬﻤﻴﺪ ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻭ ﺧﻤﭙﺎﺭﻩ ﻭ ﻧﻮﺍﺧﺘﻦ ﻃﺒﻞ ﻭ ﺷﻴﭙﻮﺭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺑﮑﺸﺪ ‪ .،‬ﭘﺲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﻃﺮﻳﻘﻲ ﮐﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ‬ ‫ﻓﺮﻳﺐ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﺮﺳﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪:‬‬ ‫»ﺍﮔﺮ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺷﻤﺎ ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﻣﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﻢ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﺯﻳﺮ ﭘﺮﭼﻢ‬ ‫ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺑﻴﺎﻳﻴﺪ ﻣﺎ ﻭﺳﺎﻃﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﻢ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻥ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻭ ﻣﻄﻤﺌﻨﴼ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﺨﺸﻴﺪ‪«.‬‬ ‫ﺖ ﻭﻟﻲ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺣﺎﻝ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺧﺪﻋﻪ ﻭ ﻓﺮﻳﺐ ﺍﺳ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻴﻠﻲ ﺑﺎﺳﻮﺍﺩ ﻭ ﻣﺆﻣﻦ ﺩﺍﻭﻃﻠﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻴﻤﻪ ﮔﺎﻩ ﺳﭙﺎﻩ ﺑﺮﻭﺩ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ‬ ‫ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﺑﺪﻫﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺧﻴﻤ |ﻪ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﺳﭙﺎﻩ ﺑﻪ ﺣﺮﻓﻬﺎﻱ ﺍﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻇﻬﻮﺭ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﺎ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﮔﻮﺵ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺣﺮﻑ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺪ ﻫﻤﻪ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺻﻠﺢ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺍﻭ ﻭﻇﻴﻔ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ‪ ,‬ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ ﻭ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ‬

‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ‪ -‬ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮﺏ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﭘَﻬﻨُﻮِﻩ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪ ,‬ﺭﻓﺖ )ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺑﺎ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﺪﻳﻦ‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ؛ ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ‪.(٢٠١٠‬‬ ‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٥‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۷۲‬‬ ‫ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺧﺒﺮ ﺻﻠﺢ ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﭼﻪ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﻫﻴﭻ ﻋﻼﻣﺖ ﻭ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺳﭙﺎﻩ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩ‪ّ .‬‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻧﺶ ﻣﺮﺍﻗﺐ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻼﻡ ﺻﻠﺢ‬ ‫ﺣﺮﮐﺘﻲ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﮐﺸﺘﺎﺭ ﺩﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﻲ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﻫﻴﭻ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻧﻴﺎﻣﺪ ‪ .،‬ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺁﻥ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ‪:‬‬ ‫»ﻣﺎ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺻﻠﺢ ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﻧﻴﺴﺘﻴﻢ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻴﺰﻱ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺍﻋﻼﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﻢ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺣﺎﻻ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﻣﺜﻞ ﺭﻭﺯ ﺑﺮ ﺷﻤﺎ ﻭﺍﺿﺢ ﻭ ﺁﺷﮑﺎﺭ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﻨﮓ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺑﺪﻫﻴﺪ ﻣﺎ ﺣﺎﺿﺮ ﻫﺴﺘﻴﻢ ﻭ ﺍﮔﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻴﺪ ﺑﺠﻨﮕﻴﺪ ﺍﻳﻦ ﺟﺎ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﻨﻴﺪ‪«.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﻐﺎ ‪،‬ﻡ ﺻﺪﺍﻱ ﻃﺒﻞ ﻭ ﺷﻴﭙﻮﺭ ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺟﻨﮓ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮ ‪،‬ﺩ‬ ‫ﺕ ﭘﺸﺖ ﺩﺭﺧﺘﻬﺎ ﻭ‬ ‫ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯ ﺍﺯ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ّ‬ ‫ﻣﺤﻼ ‪،‬‬ ‫ﺗﻮﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻨﮓ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﺸﺘﻦ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﻃﺒﻞ ﻭ ﺷﻴﭙﻮﺭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺟﻨﮓ ﺗﻬﻴﻴﺞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬ ‪،‬ﺎ ﺁﻣﺎﺩ |ﻩ ﺷﻠﻴﮏ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻢ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﻫﺎ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ‬ ‫ﺣﺎﺋﻞ ﺑﻴﻦ ﺁﻥ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﻢ ﻧﻢ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻮﺍ ﻣﻪ‬ ‫ﻢ ﭼﺸﻢ ﺭﺍ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﻳﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﺍﺯ ﺻﺪﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺗﺸﺨﻴﺺ‬ ‫ﺁﻟﻮﺩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭼﺸ ‪،‬‬ ‫ﺑﺪﻫﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺑﻠﻨﺪﻱ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺍﺻﻠﻲ ﺧﻮﺩ ﺩﻭﺭ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﮐﻪ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺩﺷﻮﺍﺭﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﮐﻪ ﮐﺴﻲ ﭼﻴﺰﻱ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﻳﺪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺪ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻘﺐ ﺑﺮﮔﺸﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺑﺮﮔﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫ﺩﺭ ﮐﻤﻴﻨﮕﺎﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪٢٥‬‬ ‫‪۱۷۳‬‬ ‫‪ ۱۳‬ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬

‫ﻫﻤﻪ ﻃﺮﻑ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻫﻮﺍﻱ ﺗﻴﺮﻩ ﻭ ﻣﻪ‪،‬ﺁﻟﻮﺩ ﺯﻳﺮ ﺭﮔﺒﺎﺭ‬ ‫ﮔﻠﻮﻟﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫ ‪،‬ﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻳﮑﻲ ﻳﮑﻲ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺑﻪ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻏﺎﻳﺐ ﺭﺍ ﺷﻤﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻧﻔﺮ ﺑﺮﻧﮕﺸﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺳﺎﻋﺖ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﺒﺎﺩﺍ ﮐﻪ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﻃﻌﻤ |ﻪ ﺣﻴﻮﺍﻧﺎﺕ ﻭﺣﺸﻲ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻫﻮﺍﻱ ﺳﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺑﺎﺭﺍﻧﻲ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﻳﺎﺭﺍﻧﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻳﮑﻲ ﻳﮑﻲ ﺑﻠﻨﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺳﺨﺘﻲ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﮐﺴﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺒﻴﻨﺪ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺟﻨﮕﻞ ﺣﻤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺪﻓﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﻦ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺷﺐ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﮔﺮﺳﻨﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﺗﺶ ﺭﻭﺷﻦ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺍﺯ ﭼﺸﻢ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺮﻣﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻟﺮﺯﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺁﻭﺍﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ‪ -‬ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﮑﺴﺖ ﻭ ﻣﺮﮒ ﺁﻧﻬﺎ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﻣﺠﺮﻭﺣﺎﻥ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻴﻬﻮﺵ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮔﺎﻫﻲ ﭼﺸﻢ ﺑﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﮐﻤﻲ ﺁﺏ ﮔﺮﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ‪ -‬ﭼﻴﺰﻱ‬ ‫ﻼ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺖ ‪ -‬ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻴﻬﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﭘﺘﻮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺭﻭﻱ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺻ ً‬ ‫ﺣﻖ ﻫﻤﻪ‬‫ﺍﻳﻦ ﻣﺠﺮﻭﺣﺎﻥ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻗﻄﺐ ﺑﺎ ﺟﻤﻼﺗﻲ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ| ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ّ‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺴﻠﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺩﻭ ﻳﺎ ﺳﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﭘﻴﺶ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺗﺮﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﺁﻥ ﺑﺎﻻ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺳﺤﺮ ﺻﺪﺍﻱ ﻃﺒﻞ ﻭ ﺷﻴﭙﻮﺭ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺁﻣﺎﺩﻩ| ﺣﻤﻠﻪ| ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺧﻴﻠﻲ ﺧﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭﻟﻲ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﺮ ﭼﻪ ﻧﻴﺮﻭ ﻭ ﺗﻮﺍﻥ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﻧﻘﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﻠﻪ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻫﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﻣ ّ‬ ‫ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﮔﻠﻮﻟﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺟﻤﺠﻤﻪ| ﻣﻼ ﻧﻘﻲ ﺧﻮﺭﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻭ‬ ‫ﻳﮏ ﻳﮏ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺪﻑ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﺩﻳﮕﺮ‪ ،‬ﻭﻗﺘﻲ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ‪،,‬‬ ‫ﺷﺎﻧﺰﺩﻩ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ| ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭﻟﻲ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻫﻤﻪ| ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻫﻤﻪ| ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﻳﺎ ﮐﺸﺘﻪ‬ ‫ﻳﺎ ﺍﺳﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﺮ ﻣﺠﺮﻭﺣﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻘﻴﻪ| ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺷﺐ ﺩﺭ ﺟﻨﮕﻞ ﮔﻢ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۷۴‬‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻳﺎ ﺩﺭ ﺳﺮﻣﺎﻱ ﺟﻨﮕﻞ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻳﺎ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺳﺮ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ ﻓﺎﺻﻠ |ﻪ‬‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٢٥-٢٦‬ﺷﺨﺺ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺻﺤﺒﺖ ﺑﺎ ﻣﻬﺎﺟﻤﻴﻦ ﺭﻓﺖ ّ‬ ‫ﺑﻴﻦ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎ ﺭﺍ »ﻳﮏ ﺭﺑﻊ ﻓﺮﺳﻨﮓ« ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺩﻝ ‪ ۱,۲‬ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ‬ ‫ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺍﺯ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺭ ‪،‬ﺍ ﻣﺜﻞ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻣﺸﮑﻞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﮔﻠﻮﻟﻪ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺁﻥ ﻣﺴﺎﻓﺖ ﺯﻳﺎﺩ ﺭﺍ ﻃﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺩﻗﻴﻖ ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺳﺮ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺷﺪ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﮐﻞ ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﭼﻬﺎﺭ ﺻﺪ ﻧﻔﺮ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ )ﺷﻔﻴﻊ ‪١٨ ,١٧٦‬؛ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ‪ .(٥‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﻭ ﻳﺎ ﻋﺪﺩ ﺫﮐﺮ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﺸﺘﻪ‪،‬ﺷﺪﮔﺎﻥ ﺍﺯ ﺻﺪ ﻭ ﻫﺸﺘﺎﺩ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪﻩ ) ﺷﻔﻴﻊ ‪ ، .٢٨‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪ (٥٠ ,٤ .‬ﺑﻪ ﺣﺪﺍﮐﺜﺮ‪٤٠٠‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ )ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ‪ ,،‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑﺎﻧﻲ؛ ﻓﺼﻞ ‪ .(٤ ,١٣‬ﺩﺭ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ )‪ (١٦٥‬ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )‪ (١٩٠‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ‪ ٢٠٠‬ﺫﮐﺮﺷﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۱۴‬‬

‫ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺍﻥ‬

‫ﺍﻳﻞ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﺳﻔﺮﺟﺎﻥ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﺍﺭﺩﻭﮔﺎﻩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﭘﻴﺮ ﻭ ﺟﻮﺍﻥ ‪ ,،‬ﮐﻮﺩﮎ ‪ ,،‬ﺯﻥ ﺣﺎﻣﻠﻪ ‪ ,،‬ﺯﻥ ﺷﻴﺮﺩﻩ ‪,،‬‬ ‫ﻫﻤﻪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﻫﻔﺘﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺩﺭﮔﻴﺮﻱ ‪،‬ﻭ ﮐﻤﺒﻮﺩ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﻭ ﺁﺏ ﺿﻌﻴﻒ‬ ‫ﻭ ﺭﻧﺠﻮﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺣﺎﻻ ﺑﺪﻭﻥ ﭘﺪﺭ ‪ ,،‬ﻫﻤﺴﺮ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻳﺎ ﻫﻴﭻ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻥ ﻭ ﮐﻤﮑﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺻﻒ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩﺍﻥ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﻣﺮﮒ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺍﺯ ﮔﺮﻭﻩ ﺧﺎﺭﺝ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۲‬ﻭ ﺑﻪ ﺟﻠﻮﻱ ﺻﻒ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻓﺴﺮﻱ‬ ‫ﮐﻪ ﺳﺮﮐﺮﺩ |ﻩ ﻓﻮﺝ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺪﻥ‬ ‫ﻧﺤﻴﻒ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﻭ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﻏﻠﺘﻴﺪ‪ .‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺁﻥ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩ ﺑﺎ ﻭﺣﺸﺖ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺻﺤﻨﻪ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻱ ﺟﻠﻮ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻓﺴﺮ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﺳﺮﺁﻥ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﺎ ﺯﻭﺭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ‬

‫‪ (۱‬ﻗﻮﻡ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻃﻮﺍﺋﻔﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺎﺣﻴﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺨﺸﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻞ ﺧﻤﺴﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﺑﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﻗﻮﻡ ﺁﺫﺭﻱ ﺍﺳﺖ‪ّ .‬‬ ‫ﺣﮑﺎﻡ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺍﻳﻞ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻋﺒﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﭘﻨﺞ ﻃﺎﺋﻘﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻳﮏ ﺍﻳﻞ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺍﻳﻦ ﺍﻳﻞ ﺑﻪ ﺯﻧﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬ ‫ﺩﺭﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻫﻴﭻ ﺁﺯﺍﺭﻱ ﻧﺮﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺑﺮﻋﮑﺲ ﺁﻥ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎﻳﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ‬ ‫ﺗﻮﭘﺨﺎﻧﻪ ﺳﻴﺼﺪ ﺯﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ »ﺑﻪ ﺯﻭﺭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭﺁﻳﻨﺪ« )ﻣﺆﻣﻦ ‪ .(١٥٠‬ﻋﻠّﺖ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺪ ﻭ ﻳﺎ‬ ‫ﺍﻣﺮ ﺷﺎﻳﺪ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺣﻔﻆ ﺣﺮﻣﺖ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ ﻧﮑﻨ ‪،‬‬ ‫ﺷﺎﻳﺪ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﻳﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺳﺮﺍ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﴽ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ‬ ‫ﺗﻌﺪﻱ ﻗﺮﺍﺭ ﻧﺪﺍﺩﻧﺪ‬ ‫ﺍﻳﻨﻄﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺣﻔﻆ ﺷﻌﺎﻳﺮ ﺧﻮﺩ ﻫﻴﭻ ﺯﻧﻲ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﻮﺳﻲ ﻧﻤﺪﻣﺎﻝ ‪ ،‬ﭘﻮﺳﺖ ﺳﺎﺯ ﻭ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺑﺎﻗﺮ ﺻﺒﺎﻍ ﺭﻧﮕﺮﺯ ﺑﻮﺩﻧﺪ )ﺷﻔﻴﻊ ‪.(٢٧‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻣﺮﺩ ﻣ ّ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۷۶‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻴﻤ |ﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪ ۱‬ﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﭘﻴﺸﮑﺶ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﻳﮏ ﺭﻭﺑﻨﺪ ﺳﻴﺎﻩ ﺻﻮﺭﺕ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﭽﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﭘﺪﺭﺑﺰﺭﮔﺶ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪,‬‬ ‫‪،‬ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪ‪ ,‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺍﺳﺐ ﻧﺸﺎﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺻﺪﻫﺎ ﺍﺳﻴﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺭ ﺍﺭﺩﻭﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻲ‪،‬ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮓ ﺑﺰﺭﮔﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﺎﻍ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻓﺴﺮﺍﻥ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺟﺸﻦ ﻭ ﭘﺎﻳﮑﻮﺑﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻓﺴﺮ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺍﺳﻴﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺁﻭﺭﺩ‪ ,‬ﺍﺯ ﺍﺳﺐ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺁﻣﺪ‪ ,‬ﺩﺧﺘﺮ ﮐﻮﭼﮏ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺭﻭﺑﻨﺪﻩ ﺳﻴﺎﻩ ﺭﻭﻱ‬ ‫ﺕ ﻭﺳﻂ ﻣﺠﻠﺲ ﻫﻞ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﭘﺪﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺍﻭ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ ,‬ﻏﻠﺘﻴﺪ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﺻﻮﺭ ‪،‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﭘﻴﺶ ﭘﺎﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻓﺴﺮ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﺎ ﻟﺤﻨﻲ ﻏﺮﻭﺭﺁﻣﻴﺰ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺩﺳﺘﻮﺭﺍﺕ ﺷﻤﺎ ﻫﻤﮕﻲ ﺍﺟﺮﺍ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻫﻤﮕﻲ ﻗﻠﻊ ﻭ ﻗﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻟﺒﺨﻨﺪ ﺭﺿﺎﻳﺖ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺑﺮ ﻟﺒﺎﻧﺶ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﺍﻓﺴﺮﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺷﮑﺮ«‪ .‬ﺣﺎﻻ ﻭﻗﺖ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﻳﻨﻘﺪﺭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺯﺣﻤﺖ ﺩﺭﺳﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﻭ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻳﮏ ﺳﻨﮕﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ‬ ‫ﺁﻥ ﺳﻨﮕﺮ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺳﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﺳﺮﺍ ﻣ ّ‬ ‫ﺳﺎﻝ ﻗﺒﻞ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﻓﺮﺩﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﻣﺠﺮﻭﺡ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﮐﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﻪ ﻋﻘﻞ ﻭ ﺩﺍﻧﺶ ﺍﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣ ّ‬ ‫ﺪ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﺎﻭﺭ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻭﺍﻗﻌﴼ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺭﺍ ﺍﺣﻀﺎﺭ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭ ﺑﺎ ﻟﺤﻨﻲ ﺗﻤﺴﺨﺮﺁﻣﻴﺰ‬ ‫ﻢﻣ ّ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﻧﻴﮑﻼﺱ ﺍﻳﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺭﺍ ﻧﻴﺎﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ ١ .‬ﺹ ‪ ٧٠٠ (١٩٠‬؛ ﻧﻴﮑﻼﺱ‬ ‫)‪ (٤٢٢‬ﻭ ﺷﻔﻴﻊ )‪٦٠٣ (٢٧‬؛ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪، ٤ .‬ﺹ ‪ (٥١‬ﻭ ﻓﻴﻀﻲ )‪ (١١٢‬ﻭ ﻋﻬﺪﻳﻪ )‪ (١١٨‬ﻫﺮ ﺳﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ‪٦٠٠‬‬ ‫ﺭﺍ ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺩﺭ ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤٢١‬ﻣﺤﻠﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺍﺭﺩﻭﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﭘﺎ ﮐﺮﺩ »ﮐﻮﻩ ﺑﻴﺎﺑﺎﻥ« ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﺷﺪﻩ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ‬ ‫ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺭ ﻳﮏ ﺑﺎﻍ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻧﻴﮑﻼﺱ )‪ (٤٢١‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻣﺘﻌﻠّﻖ‬ ‫ﺑﻪ ﺩﺍﻳﻲ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪۱۷۷‬‬ ‫‪ ۱۴‬ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺍﻥ‬

‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺖ ‪:‬‬ ‫»ﺗﻮ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩﺕ ﮐﺴﻲ ﺑﻮﺩﻱ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻪ ﻋﻘﻞ ﻭ ﺩﺍﻧﺶ ﻭ ﻳﮏ ﻋﻤﺮ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎ‬ ‫ﺕ ﭼﻄﻮﺭ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩﻱ ﭘﺴﺮﺍﻧﺖ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﻮﻧﺪ! ﺯﻧﺖ ﺍﺳﻴﺮ ﺷﻮﺩ!«‬ ‫ﻋ ّﺰ ‪،‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩ‪:‬‬ ‫ﻣّ‬ ‫»ﺗﻮﺍﻥ ﺣﺮﻑ ﺯﺩﻥ ﻧﺪﺍﺭﻡ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﻢ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﻗﺒﻞ ﻣﻨﺴﻮﺥ ﺷﺪﻩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﺳﺖ‪«.‬‬ ‫ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﻭﻋﻮﺩ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﻗﺒﻞ ﻣﺤ ّﻘﻖ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﻇﻬﻮﺭ ﺟﺪﻳﺪ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺗﻤﺎﻡ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﻭ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﺍﺳﻼﻡ ﻭ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺩﻳﮕﺮ ﺗﻮ ّﺳﻂ‬ ‫ﻲ ﻣﻨﺴﻮﺥ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺑﻪ‬ ‫ﺏ ﻣﻈﻬﺮ ﺍﻣﺮ ﺟﺪﻳﺪ ﻭ ﺷﺎﺭﻉ ﺍﻣﺮ ﺑﺎﺑ ‪،‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎ ‪،‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺟﻬﺎﻧﻴﺎﻥ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻭ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﻭﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺸﻢ ﺁﻭﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﺳﺦ ﺟﺴﻮﺭﺍﻧ |ﻪ ﻣ ّ‬ ‫ﻼﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺭﺍ ﺑﺎ‬‫ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻘﻴﺮ ﺑﻴﺸﺘ ‪،‬ﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻧﺶ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺩﻫﺎﻥ ﻣ ّ‬ ‫ِﮔﻞ ﭘﺮ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺍﻭ ﺷﺮﻣﻨﺪﻩ ﻧﻴﺴﺖ ﻭ ﻋﺬﺭﺧﻮﺍﻫﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻫﻤﺎﻥ ﺑﻬﺘﺮ ﮐﻪ ﺩﻫﺎﻧﺶ‬ ‫ﺑﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺍﺯ ﮐﻨﺎﺭ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﻫﻔﺖ‪،‬ﺗﻴﺮ ﺑﻪ ﻣ ّ‬ ‫ﺍﻭ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺳﺮﺵ ﺭﺍ ﮐﻤﻲ ﺧﺮﺍﺵ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﺎ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻣﺎﻧﻊ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻣﺤﺘﺮﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﻳﺪ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﺮﺩﻩ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻓﻮﺝ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﺳﺮﺍ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﮑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺭﺍ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﮐﻨﺪ ﺑﺎ ﭼﻤﺎﻗﺶ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﺁﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺳﻴﺮ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺘﮏ ﺳﺨﺘﻲ ﺯﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٢٧‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻳﻦ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻋﻼﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺩﺭ ﺟﻤﻊ ﺑﺪﺷﺖ ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﺟﻮﻻﻱ ﺳﺎﻝ ‪ ١٨٤٨‬ﻡ‪ .‬ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ)‪ (٢٧-٣٠‬ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺑﺎﻻ ﺭﺍ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﻧﻘﻞ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻮﻫﺎﺏ ﺭﻭﺿﻪ‪،‬ﺧﻮﺍﻥ‪ ,‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﺎﺻﺮ‪) ,‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ (٣٠‬ﺷﺨﺼﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭼﻤﺎﻕ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﻓﺮﺩ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻭﺳﻴﻠﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﺮﺍﺭ ﺩﻫﺪ‪» .‬ﺷﺨﺺ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ« ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮ ﺣﺴﻦ‪ ,‬ﭘﺴﺮ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺗﻘﻲ ﺑﻮﺩ )ﺷﻔﻴﻊ ‪.(٣٠‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۷۸‬‬ ‫ﻭﻗﺖ ﺁﻥ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ‪ ,،‬ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺍﺳﻴﺮ ﻭ ﺩﻭﻳﺴﺖ ﺳ ِﺮ ﺑﺮﻳﺪﻩ‪ ۱‬ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻗﺸﻮﻥ ﻇﻔﺮﻣﻨﺪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯ ﮔﺮﺩﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺒﺪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺰﺭﮔﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﻞ ﻣﻴﻮﻩ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﻗﺎﻃﺮ ﻭ ﺍﻻﻍ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻣﺴﻴﺮﻱ ﺑﺎ ﺷﻴﺐ ﺗﻨﺪ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﻴﺎﻥ‪،‬ﺑﺮ ﺩﺭﺳﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺯﻭﺩ‪،‬ﺗﺮ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺑﺮﺳﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺷﻴﺒﻲ ﭘﺎﻳﺸﺎﻥ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻧﻠﻐﺰﺩ ﺩﺭ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻗﺪﻣﻲ ﻳﮏ ﻗﻄﻌﻪ ﭼﻮﺏ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﭘﻠﮑﺎﻥ ﭼﻮﺑﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۴.‬ﺯﻧﻬﺎ ﻣﻮﺍﻇﺐ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺯ ﺳﺮﺍﺷﻴﺒﻲ‬ ‫ﻧﻴﺎﻓﺘﻨﺪ ‪ .،‬ﻭﻟﻲ ﺧﻴﻠﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﭘﺎﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺤﮑﻢ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻧﮕﻪ‪،‬ﺩﺍﺭﻧﺪ ‪.،‬‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﭘﺎﻳﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﻟﻐﺰﻳﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺪﻧﺸﺎﻥ ﻣﺘﻼﺷﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪۶‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﮐﻮﻩ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺴﺮ ﺑﭽ |ﻪ ﭼﻬﺎﺭﺩﻩ‪،‬ﺳﺎﻟﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺩﺳﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﺤﮑﻢ ﺑﻪ ﮐﻤﺮ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻗﺪﻡ ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺖ ‪ ۷‬ﺍﺯ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﭘﺮﺳﻴﺪ‪» :‬ﭼﺮﺍ‬ ‫‪ (۱‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﺮﺩ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﻗﺮﻥ‬ ‫ﺑﺪﻳﻊ )‪ ٢٠٠ (٧٩‬ﻧﻔﺮ؛ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪١٨٠ (٥٠ ، ,٤ .‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )‪٢٠٠ (١٩٠‬؛ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٢٨‬ﺣﺪﻭﺩ ‪ ١٨٠‬ﻧﻔﺮ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻳﻦ ﺳﺒﺪﻫﺎ ﺭﺍ »ﻟﻮﺩﻩ« ﻣﻲ‪،‬ﻧﺎﻣﻴﺪﻧﺪ)ﺑﻴﻨﻴﮓ ‪.(٢٤٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﮐﻮﻩ ﺭﺍ »ﺑﻲ‪،‬ﺳﺎﻣﺎﻥ« ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺷﺪﻩ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺧﺎﮐﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺑﻲ‪،‬ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﻭﺭ ﮐﻮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﭘﻴﭽﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭ ‪،‬ﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ‪،‬ﺗﺮ ﺑﻮﺩ ﺍّﻣﺎ ﭘﻴﻤﻮﺩﻥ ﺁﻥ‬ ‫ﺁﺳﺎﻥ‪،‬ﺗﺮ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺭﺍﻫﻲ ﮐﻪ ﻋﺒﻮﺭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺮﻳﻊ‪،‬ﺗﺮ ﺑﻮﺩ ﺍّﻣﺎ ﺷﻴﺐ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻋﺒﻮﺭ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺗﻮﺍﻥ ﮐﻮﻩ ﭘﻴﻤﺎﻳﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﺯ ﻳﮏ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺷﺨﺼﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ )ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ( ﺟﺬﺍﺑﻲ؛ ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪ .٢٠١٠‬ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﺷﻴﺐ‪،‬ﺩﺍﺭ‬ ‫»ﺳ ِﮑﺶ« ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫َ‬ ‫‪ (۵‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ ٦٠ (٤۵٧ ,٢ .‬ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﺑﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺳﻘﻮﻁ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۶‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٢٨‬ﺑﻪ ﺁﺳﻴﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﺗﺨﺖ« ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺑﺎ ﺳﺎﮐﻨﻴﻦ ﻗﺒﻠﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ ،‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺍ ّﻃﻼﻋﻲ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﻌﻨﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﮐﺪﺍﻡ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﺑﺪﺳﺖ ﻧﻴﺎﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﻭ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ‪ :‬ﻳﮑﻲ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺁﺏ ﺯﺭﺩﺷﺖ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﻬﺮ ﻭ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺭﺍﻩ ﺁﺏ ﺧﺒﻴﺮ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﺮﻗﻲ‬ ‫ﺷﻬﺮ‪ .‬ﮐﻮﺭﻩ‪،‬ﺭﺍﻩ ﺑﻲ‪،‬ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺯﺭﺩﺷﺖ ﺧﺘﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ‪ .،‬ﺑﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺯﻳﺎﺩ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﺁﺳﻴﺎﺑﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺗﻔﺎﻗﺎﺗﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻓﺼﻞ ﺫﮐﺮ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﻮﻗﻮﻉ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۷‬ﻣﺤﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ‪ ،‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪ |ﻩ ﺩﺳﺖ‪،‬ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺯ ﺁﻥ ﮐﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ‬ ‫‪۱۷۹‬‬ ‫‪ ۱۴‬ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺍﻥ‬

‫ﺩﺳﺘﻬﺎﻱ ﻣﻦ ﺭﺍ ﺍﻳﻨﻄﻮﺭﻱ ﺑﻪ ﮐﻤﺮ ﺧﻮﺩﺕ ﺑﺴﺘﻲ؟« ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﮔﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺗﻮ ﺭﺍ ﺑﮑﺸﻨﺪ ﺑﻔﻬﻤﻢ ﻭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﻧﺒﺎﺷﻢ ﻳﮏ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﭘﺴﺮ‬ ‫ﮔﻤﺸﺪﻩ‪،‬ﺍﻡ ﺑﺎﺷﻢ‪ «.‬ﺍﻭ ﭘﺴﺮ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻐﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻥ ﺯﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﻭﺻﻴّﺖ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺳﺎﺩﻩ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ‬ ‫ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻃﻤﻊ ﻟﺒﺎﺱ ﮔﺮﺍﻧﻘﻴﻤﺖ ﺍﻭ ﻧﺒﺎﺷﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﮐﻼﻫﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺮ ﭘﺴﺮ ﺧﺮﺩ ﺳﺎﻟﺶ‬ ‫ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻗﻄﻌ |ﻪ ﺗﺰﺋﻴﻨﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎﻱ ﺳﻮﺍﺭﻩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﺳﺐ ﺍﺯ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ ﺧﻢ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﭼﻨﺎﻥ ﺿﺮﺑﺘﻲ ﮐﻼﻩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﺮ ﭘﺴﺮ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﮐﺸﻴﺪ ﮐﻪ ﺁﻥ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﺍﺯ ﺑﻐﻞ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﺮ ﺁﻥ ﻃﺮﻑ‪،‬ﺗﺮ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﺑﺎ ﺗﺮﺱ ﻭ ﻭﺣﺸﺖ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﻓﺮﺯﻧﺪﺵ ﺩﻭﻳﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺴﺮ ﺑﻴﻬﻮﺵ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺭﻭﻱ ﺳﺮﺵ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺑﺎ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻣﻮﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺧﺎﻟﻲ ﺍﺯ ﻣﻮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺵ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﺑﺎﺯﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﮑﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﻮﺵ ﺁﻳﺪ ﻭﻟﻲ ﺳﻮﺩﻱ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺯﺍﻧﻮ ﺯﺩ ﻭ ﺟﺴﺪ ﺑﻲ‪،‬ﺟﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺗﻮﻟﺪﺵ ﺩﺭ ﭘﺘﻮ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﭘﻴﭽﻴﺪﻩ ‪ ,،‬ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺍﻳﻞ ﺑﺰﺭﮒ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﻗﻮﻣﻲ ﭼﺎﺩﺭﻧﺸﻴﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮔﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ‬ ‫ﻓﺎﺭﺱ ﻳﻴﻼﻕ ﻭ ﻗﺸﻼﻕ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺮﮐﻲ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﻗﺎﻟﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺭﻧﮕﺎﺭﻧﮓ ﻭ ﮔﺮﺍﻥ ﻗﻴﻤﺘﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺧﺮﻳﺪ ﻭ ﻓﺮﻭﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ‬ ‫ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺭﻧﮕﺎﺭﻧﮓ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺍﺯ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻭ ﺳﺎﮐﻨﻴﻦ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ‬

‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻭﻗﻮﻉ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵٣‬ﺍﻭ ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ‪،‬ﺍﻱ ‪۹‬ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ‪ .،‬ﺍّﻣﺎ ﺍﮔﺮ ﺳﻴﺮ‬ ‫ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺩﻳﮕﺮ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻳﻢ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎ ‪،‬ﻥ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ‪۱٤‬‬ ‫ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ )ﺝ‪، ٦ .‬ﺹ ‪.(۸٧٠‬‬ ‫»ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﻣﺮﮒ ﺑﻮﺩ«‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٢٨‬ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬ ‫ّ‬ ‫ﮐﻪ‬ ‫‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‬ ‫‪ (۱‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ .١١٦‬ﻓﻴﻀﻲ ﻣﻲ‬ ‫ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎﺋﻴﮑﻪ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﻴﻊ ‪,،‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺁﻳﺎ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺩﺳﺘﻨﻮﺷﺘ |ﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ‪ ,،‬ﺫﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺑﺎﻭﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﮐﻮﭼﮏ‪،‬ﺗﺮ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺭﺥ ﺩﺍﺩﻩ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﺁﻳﺎ ﻣﺮﮒ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺣﺎﺩﺛﻪ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺑﺪﺭﺳﺘﻲ ّ‬ ‫‪،‬ﺍّﻣﺎ ﻃﺒﻖ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ‪،‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺩﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﻫﻤﻴﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۸۰‬‬ ‫ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﻳﻴﻼﻕ ﻭ ﻗﺸﻼﻕ ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﺮﮐﺰ ﻓﺎﺭﺱ ‪ ,،‬ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ ,،‬ﻋﺒﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﮐﻢ ﮐﻢ ﺩﺭﺍﻣﻮﺭ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﻃﺎﻳﻔﻪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺎ ﺣﺎﮐﻤﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﺩﺭ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﻭ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺍﻥ ﻃﺎﺋﻔ |ﻪ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻟﺸﮕﺮ ﺍﻳﺎﻟﺖ‬ ‫ﻓﺎﺭﺱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻧﻔﺮﺍﺕ ﺧﻮﺩ ﻭ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺗﻮﭖ ﺩﺭ‬ ‫ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺠﻨﮕﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﺍﺭﺩﻭ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﻋﻤﻠﻴﺎﺕ‬ ‫ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﻱ ﺭﺍﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺮ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺣﺎﻻ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺯﻧﺪﻩ ﻳﺎ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻣﺮﺩ |ﻩ ﻫﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺟﺎﻳﺰﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺧﻨﺠﺮ ‪ ,،‬ﺷﻤﺸﻴﺮ ﻭ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ ﮔﺮﻡ ﺩﺭ ﺟﺎ ّﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺸﺖ ﻫﺮ ﺗﺨﺘﻪ ﺳﻨﮕﻲ ‪ ,،‬ﺩﺍﺧﻞ ﻫﺮ ﺩﺧﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻭ ﺩﺭ ﻫﺮ ﻏﺎﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﻗﺪﻡ‬ ‫ﺑﻪ ﻗﺪﻡ ﺩﺭ ﺟﺴﺘﺠﻮﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺩ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺍﻣﻴﺪ ﻧﺠﺎﺕ ﺍﺯ ﭼﻨﮓ ﻣﺮﺩﺍﻥ‬ ‫ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑ ‪،‬‬ ‫ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﻏﺎﺭﻱ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ .،‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ .،‬ﺩﻫﺎﻧ |ﻪ ﻏﺎﺭ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺎ ﺷﺎﺥ ﻭ ﺑﺮﮒ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺑﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺭﻭﻱ ﺁﻥ ﻧﻔﺖ ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ ﻭ ﺁﺗﺶ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﻌﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺁﺗﺶ ﺩﺭ ﺩﻫﺎﻧ |ﻪ ﻏﺎﺭ ﺯﺑﺎﻧﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﺳﻨﮕﻬﺎﻱ ﮐﻮﻩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﺳﻴﺎﻩ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺩﻭﺩ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺁﻥ ﺩﺍﺧﻞ ﻏﺎﺭ ﺭﺍ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺗﻨﻮﺭﻱ ﭘﺮﺩﻭﺩ ﮐﺮﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺷﻴﻮﺍ »ﺗﺎﺭﻳﺦ« ﺑﻪ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺳﻮﻡ ﮊﻭﺋﻦ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪www.qashqai.net/history.‬‬ ‫‪ html‬ﺩﻳﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻇﻠﻢ ﻭ ﺳﺘﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ‬ ‫ﻣﺸﺨﺺ‬ ‫ّ‬ ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺁﻧﻬﺎ ﻭ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﮐﺪﺍﻣﻴﮏ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻭ ﮐﺪﺍﻣﻴﮏ ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺷﺪ‬ ‫ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﺳﺖ‪،‬ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻭ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺭﻫﺒﺮ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ :‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ‬ ‫ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺁﻥ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺒﺮﺩ ﻭ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺩﺭ‬ ‫ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﺩﺭ ﺁﺳﻴﺎﺏ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﻼﺵ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻭﻗﻮﻉ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻭ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻧﺤﻮ ﺑﻴﺎﻥ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪.٣١‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﻭﻗﻮﻉ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺩﻗﻴﻖ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ )‪ ، (٧٩‬ﺍﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ‪ ۱۸۵٣‬ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺂ ﺫﮐﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (۱۹۰، ,۱ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫‪۱۸۱‬‬ ‫‪ ۱۴‬ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺍﻥ‬

‫ﺩﺳﺖ‪،‬ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻏﺎﺭ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺩ ّﻭﻡ‬

‫ﺩﺭ ﻣﺨﻔﻴﮕﺎﻫﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺳﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺑﺎﺑﻲ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﻫﻢ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻧﺒﺮﺩ ﺗﻦ ﺑﻪ ﺗﻦ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺳﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺍﻭ ﺧﻨﺠﺮ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺘﺶ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺁﻥ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﺮ ﺳﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻓﺮﺍﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎﻱ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﻫﻨﻮﺯ ﺩﺭ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺪﻧﺒﺎﻝ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺘﻨﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻫﻬﺎ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺍﺯ ﺧﻴﻤﻪ‪،‬ﺍﺵ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺍﻓﺴﺮﺍﻥ ﻭ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﺩﻳﮕﺮ‬ ‫ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺭﺥ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺩﺭ ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﺮﺍﻱ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ -‬ﻭﻗﺘﻲ ﻳﮏ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ ,،‬ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﺍﻳﻦ ﺣﮑﺎﻳﺖ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺍﺳﺖ )‪ (۹٤‬ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ‪ ,،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻟﺘﺰﺍﻡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺑﻮﺩﻧﺪ )ﺭﺑﺎّﻧﻲ‪ ,‬ﻓﺼﻞ ‪ .(۱٥-۱٦ ,،۱٥‬ﻋﻠﻲ ﻧﺨﺠﻮﺍﻧﻲ‬ ‫ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۸۲‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺭﺍ ﺟﺸﻦ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﮔﺴﺎﺭﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺳﺮﺍﻱ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻳﺶ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺁﺗﺶ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻨﺪﻩ ﻭ ﻣﺴﺨﺮﻩ‪،‬ﺑﺎﺯﻱ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻤﺎﺷﺎﻱ ﺣﺮﮐﺎﺕ ﺁﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻴﭽﺎﺭﻩ‪ ,‬ﮐﻪ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺁﺗﺶ ﺭﺍ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﮐﻨﺪ‪,‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺍﺳﺮﺍﯼ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻃﻨﺎﺏ ﺑﻪ ﺩﻫﺎﻧ |ﻪ ﺗﻮﭖ‬ ‫ﺑﺴﺘﻨﺪ‪ ۲‬ﻭ ﺁﺗﺶ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﻮﭖ ﺁﻫﻨﻴﻦ ﻣﻨﻔﺠﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺪﻥ ﺁﻥ ﺍﺳﻴﺮ ﺭﺍ ﭘﺎﺭﻩ ﻭ ﻣﺘﻼﺷﻲ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺗﻞ ﻋﻈﻴﻤﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ | ﺍُﺳﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﺭﺳﺖ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻴﺎﻥ‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻢ ﺳﺮ ﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺭﺍ ﭘﻮﺳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪﻧﺪ ‪ ,،‬ﺩﺍﺧﻞ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﮐﺎﻩ ﭘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺧﺸﮏ ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﻨﮑﺎﺭ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺮﻳﻊ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻏﺮﻭﺏ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﮐﺎﺭﺷﺎﻥ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻏﺮﻭﺏ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻧﺶ ﻫﻤﮕﻲ‬ ‫ﻣﺴﺖ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﮐﺎﺭﻫﺎ ﺭﺍ ﺗﻤﺎﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﮔﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺎ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍﻩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻣﺸﻌﻞ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ‬ ‫ﺭﻭﺷﻦ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺒﺪﻫﺎ ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﺳﺒﺪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺎﺭ ﻗﺎﻃﺮﻫﺎ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ، .‬ﺍُﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺭﺩﻳﻒ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻗﺎﻓﻠﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﺳﺐ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻏﺮﻭﺭ ﻭ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﺩﺭ ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﺑﺮﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻭﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻓﺴﺮﺍﻥ ﺯﻳﺮﺩﺳﺖ ﻣﺤﻮﻝ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺖ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﺮﻭﺩ‪ .‬ﻗﻨﺴﻮﻝ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺧﻮﺩ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪» :‬ﺩﺭ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺷﺸﻢ ﻣﺎﻩ ﺻﻔﺮ)ﻣﻄﺎﺑﻖ ‪ ۸‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪ ۱۸۵۳‬ﻡ‪ (.‬ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻃﻬﻤﺎﺳﺐ ﻣﻴﺮﺯ ‪،‬ﺍ ﻭﺍﻟﻲ ﻓﺎﺭﺱ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٣١‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪ .٥٢ ,، ٤ .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﺩﺍﺭﺩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻧﻮﺯﺍﺩﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻫﻮﺍ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻭ ﻧﻴﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫‪» (۲‬ﮐﺮﻳﻢ ﭘﺴﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﮐﻪ ﺷﮑﺎﺭﭼﻲ ﻣﺎﻫﺮﻱ ﺑﻮﺩ«‪ .‬ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺷﻔﻴﻊ )‪ ٢٨‬ﻭ ‪ ، (٣١‬ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺩﻭ ﺑﺎﺭ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ ، :‬ﻳﮑﺒﺎﺭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻋﺎﻣﻞ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺷﻨﻴﻊ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﺭ ﺩ ّﻭﻡ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻳﺴﺖ‪،‬ﻭﻳﮏ ‪.٥٦‬‬ ‫‪ (۴‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٣١‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٥٠ ، ,٤ .‬ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻨﺠﺮﻫﺎﻱ ﺍﻓﺮﺍﺷﺘﻪ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪﺗﺎ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﻳﮕﺮ )ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‪ .‬ﺝ‪۱۸۹، ,١ .‬؛ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﻓﺼﻞ ‪( ٦ ,،١٢‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺒﺪﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻟﻮﺩﻩ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺣﻤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱۸۳‬‬ ‫‪ ۱۴‬ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺍﻥ‬

‫ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﺍﺩ |ﻩ ﺍﻳﻞ‪،‬ﺧﺎﻧﻲ‪ ,‬ﻧﻮﺷﺖ‪:‬‬ ‫"ﺍﮐﻨﻮﻥ ﮐﺎﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺮﺣﻠﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﻤﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺍﻭﻝ ﺑﻪ ﻻﺭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺳﺎﺑﺎﻳﺠﺎﺕ ﺑﺮﻭﻳﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻣﻦ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺎﺷﻴﺪ‪«".‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺩﺭﺣﺪﻭﺩ ﻳﮏ ﻓﺮﺳﻨﮓ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﻭ ﺣﺮﮐﺖ ﺍﺳﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺧﻴﻠﻲ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺳﺐ ﻭ‬‫ﺳﺨﺖ ﻭ ﻃﺎﻗﺖ ﻓﺮﺳﺎ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ ّ‬ ‫ﻟﻌﻦ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﺎﺧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﺮ‬ ‫ﺧﺎﺭ ﻭ ﺗﻴﻎ ﺭﺍ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﭘﺎﻱ‬ ‫ﺑﺮﻫﻨﻪ ﺭﻭﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍﻩ ﺑﺮﻭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﮐﻒ ﭘﺎﻱ ﺍﻭ ﭘﺎﺭﻩ ﭘﺎﺭﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﺯﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺩﻭﺭ ﺣﻮﺽ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﺩﺍﺧﻞ ﺁﺏ ﻳﺦ‪،‬ﺯﺩ |ﻩ ﻳﮏ ﺣﻮﺽ ﺁﺏ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻫﺎﻱ ﺁﻥ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺗﮑﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ِﮔﻞ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬‫ﺷﺪﻩ ﻭ ﻫﻠﻬﻠﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎ ّ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺷﺐ ﺳﺮﺩ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻴﺲ ﺻﻒ ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺑﻴﺎﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺟﺎﺋﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻳﮏ ﭘﻴﺮﺯﻥ ﺭﻧﺠﻮﺭ ﻭ ﺧﺴﺘﻪ ﮐﻪ ﺩﻭ ﮐﻮﺩﮎ ﺩﺭ ﺑﻐﻞ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ ﺭﺍ ﺩﺍﺧﻞ ﻧﻬﺮ ﺁﺑﻲ ُﻫﻞ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺁﺏ ﺳﺮﺩ ﺩﺳﺖ ﻭ ﭘﺎ‬ ‫ﻼ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺳﺮ ﭘﺎ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺩﺳﺖ ﮐﻮﺩﮐﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪,‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ ﻭ ﺗﻘ ّ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺆﻣﻦ‪ (١٤٩) ۱۹۴۴-۱۸۴۴ ,The Bábí and Bahá’í Religions ,‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ﺳﻮﻡ‪ .‬ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﭘﻴﻐﺎﻡ ‪،‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻫﻴﭻ ﺩﻟﻴﻠﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺑﻴﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺭﺍ ﺍﺟﺮﺍ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﻭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮔﻔﺖ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ‪ ,،‬ﻓﻴﻀﻲ ﻭ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺩﺭ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺟﺪﺍ ﺍﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻣﺴﺌﻠ |ﻪ ﻣ ّﻬﻢ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﻨﺴﻮﻝ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﻓﻘﻂ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺳﺮﺍ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻭ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﺭﺍ ﺭﺍﻫﺒﺮﻱ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻫﻴﺞ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣﻄﻤﺌﻨﴼ ﺍﮔﺮ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻧﻴﺰ ﺑﻮﺩ ﺍﻭ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﻧﻴﺰﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻫﻤﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﺍﺯ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺖ ﺧﻮﺩ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩ‪ ، ,‬ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٣١‬ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺎﻓﺖ ﺭﺍ »ﻳﮏ »ﻣﻴﺪﺍﻥ« ‪ ،‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ ‪٥٠ ,٤‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۸۴‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﺷﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﺻﺤﻨﻪ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻟﻮﺣﻲ ﺍﺯﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬

‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﺶ ﺳﺎﻋﺖ ﻟﺸﮕﺮﻳﺎﻥ ﻭ ﺍﺳﺮﺍ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ ,،‬ﻣﺤﻠّﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ‬ ‫ﺧﺼﻮﻣﺖ ﺭﺍ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ‪ ,،‬ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻧﻴﻤﻪ ﺷﺐ ﺍُﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍﻱ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .٣١‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﻭﺍﮊ |ﻩ »ﺑﺮﮐﻪ« ﺭﺍ ﺑﮑﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺑﺮﮐﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺣﻮﺿﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﻮﭼﮑﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺟﻤﻊ‪،‬ﺁﻭﺭﻱ ﺁﺏ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺯﻳﺮ ﻳﮏ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺳﺘﺮﺳﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺩﺍﺧﻞ ﺁﻥ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺑﺸﻮﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺭﻓﺘﻦ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﻧﺤﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﺯ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﭘﻠﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﭼﺎﻩ ﺁﺏ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺍﺯ ﮐﻠﻤ |ﻪ »ﻧﻬﺮ« ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﻣﻨﺒﻊ ﺁﺏ ﻫﻞ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ّ‬ ‫ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ,‬ﻟﺬﺍ ﻭﺍﮊﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺭﺍ ﺑﮑﺎﺭ ﻧﺒﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ‪،‬ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﺏ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺠﺮﺍﻱ ﮐﺎﻧﺎﻝ ﺁﺑﻲ ﮐﻪ ﺑﻴﻦ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻭ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﻳﻌﻨﻲ ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ‪ ,‬ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻫﺮﻭﻗﺖ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ﻣﺠﺮﺍﻱ ﺁﺏ ﭘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺁﺏ ﺁﻥ ﺳﻄﺢ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺭﺍ‬ ‫ﻓﺮﺍﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻥ ﺯﻧﺪﺍﻧﻴﻬﺎ ﺍﺯ ﮐﻮﻫﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺷﻬﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻣﺠﺮﺍﻱ ﺁﺏ ﮔﺬﺭ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻃﺒﻖ ﻧﻘﺸﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ‪ ,،‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺑﻮﻣﻲ ‪ ,،‬ﺗﻬﻴﻪ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻳﮏ ﻣﺠﺮﺍﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﮐﻪ ﺧﺸﮏ ﻭ ﺑﻲ ﺁﺏ ﺑﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺟﻨﻮﺏ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﻴﻦ ﺁﻥ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺍﻣﺘﺪﺍﺩ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫‪۱۸۵‬‬ ‫‪ ۱۴‬ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﺍﻥ‬

‫ﻭﻳﺮﺍﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺟﺎ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺧﻴﻠﻲ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﮔﻨﺠﺎﻳﺶ ﺻﺪﻫﺎ ﺯﻥ ﻭ ﻣﺮﺩ ﻭ ﺑﭽﻪ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻴﺰﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﭘﻴﺪﺍ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻣﻮﺵ ‪ ,،‬ﺯﻣﻴﻦ ﻣﺮﻃﻮﺏ ﻭ ﺳﺮﺩ ﻭ ﺁﺏ ﺁﻟﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍُﺳﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻢ ﭼﺴﺒﻴﺪﻩ‪ ,‬ﮐﻨﺎﺭ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﺍ ﮔﺮﻡ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺭﻧﺪﺑﻪ ﻫ ‪،‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﻭ ﺳﺮﻣﺎﻱ ﺷﺐ ﻣﻲ‪،‬ﻟﺮﺯﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻓﮑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﻓﺮﺩﺍ ﭼﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪۱۵‬‬

‫ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﮐﻢ ﮐﻢ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺟﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﻭﺷﻨﺎﻳﻲ ﺻﺒﺢ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻓﻀﺎﻱ‬ ‫ﻧﻴﻤﻪ‪،‬ﺗﺎﺭﻳﮏ ﺍﺳﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺍﺷﺒﺎﺡ ﺳﺮﮔﺮﺩﺍﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺗﺎﻕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺭﺍ ﭘﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﮔﺮﺳﻨﻪ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﭘﻨﺎ ‪،‬ﻩ ﺍﺯ ﺳﺮﻣﺎ ﻣﻲ‪،‬ﻟﺮﺯﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ‬ ‫ﻫﻖ‪،‬ﻫﻖ ﮔﺮﻳ |ﻪ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻫﻮﺍﻱ ﺳﺮﺩ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﻮﺩ ﻣﮕﺮ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻭ‬ ‫ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﺤﺎﻝ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ‪ .،‬ﺁﻧﻮﻗﺖ ﺩﻳﮕﺮﺻﺪﺍﻱ ﮔﺮﻳ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺍﻭﻝ ﻭﻗﺖ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺣﻴﺎﻁ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭﺍُﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺍﺣﻀﺎﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺳﺮﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺿﻌﻒ ﺭﻣﻘﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺮﺧﻴﺰﻧﺪ‪ .‬ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﺮ ﻭ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺗﮑﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﺎﺭ |ﻩ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺻﻮﺭﺕ ﻭ ﺑﺎﺯﻭﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺯﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺩﺳﺖ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺣﺎﻻ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻟﺒﺎﺳﻬﺎﻱ ﭘﺎﺭﻩ‪،‬ﭘﺎﺭﻩ‬ ‫ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺑﺪﻭﻥ ﺭﻭﺑﻨﺪ ﺍﺯ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻥ ﺑﺮﺍﻳﺸﺎﻥ ﺧﻴﻠﻲ ﺳﺨﺖ ﻭ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﻳﻨﺪ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺳﺮﺍ ﺍﺯ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﺑﺎ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻭ ﺍﺳﺘﻬﺰﺍﺀ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﻃﺮﻑ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺍﺣﺎﻃﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﻨﮓ ﻭ ﺧﺎﮎ ﻭ ﺁﺏ ﺩﻫﺎﻥ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺳﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﻓﻘﻂ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻐﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺳﻨﮓ ﻭ ﺧﺎﮎ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﻧﮑﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺴﻴﺮ ﺗﺎ ﻣﺪﺭﺳ |ﻪ ﺧﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻃﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﻫﻢ‬ ‫‪۱۸۷‬‬ ‫‪ ۱۵‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ‪ ,،‬ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬ﻣﺪﺭﺳ |ﻪ ﺧﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ ‫‪ ۱۸۱۵‬ﻡ‪ .‬ﺗﻮﺳﻂ ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻬﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ۱.‬ﺭﻭﺯ ﺳﺮﺩﻱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﻫﻴﭻ ﻏﺬﺍﻳﻲ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺍُﺳﺮﺍ ﻧﻴﺎﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻓﻘﻂ ﺁﺏ ﺭﺍﮐﺪ ﻭ ﺁﻟﻮﺩ |ﻩ ﺣﻮﺽ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺭﺍ ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﺑﻌﺪ ﭼﻨﺪ ﻗﺮﺹ ﻧﺎﻥ ﺫ ّﺭﺕ ﺑﻪ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺍُﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺍُﺳﺮﺍ ﻫﻴﭻ ﻏﺬﺍﻳﻲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻗﺒﻮﻝ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺭﺩﻥ ﭘﻮﺳﺖ ﺍﻧﺎﺭﻫﺎﻱ ﺧﺸﮏ ﻳﺎ ﻫﺴﺘﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺮﻣﺎ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺳﻴﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﻧﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺸﮏ ﺫ ّﺭﺕ ﺍُﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺳﻴﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺎ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻲ ﭘﺪﺭﺯﻥ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪، -‬‬ ‫ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠ ‪،‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺤﺘﺮﻣﻴﻦ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ -‬ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺶ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﻲ ﺳﺮ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ ﺧﻮﺩ ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻗﻮﻡ ﻭ ﺧﻮﻳﺸﻲ ﺑﺎ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻓﺠﻴﻌﻲ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ ۴.‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻭ ﮐﻪ‬ ‫ﺯﻧﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺗﻨﻲ ﭼﻨﺪ ﺍﺯ ﺑﺴﺘﮕﺎﻧﺶ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺩ ﺭﺍﻩ ﻧﺪﺍﺩ‪ ۵.‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭﺍﻥ‪ ۶‬ﺧﻮﺩ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ﺁﻧﭽﻪ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺷﻮﻫﺮ ﻭ ﺩﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺐ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﻣﺪﺭﺳ ‪،‬ﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﮔﻠﭙﺎﻳﮕﺎﻧﻲ ﻫﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩ‬ ‫ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﭘﻴﺪﺍ ﻭ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺭﻭﺯ ﺣﺮﮐﺖ ﻧﺰﺩﻳﮏ‬

‫‪ (۱‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٩٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٥٠-٥٤، ,٤ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ ‪٣١‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺣﺪﺱ ﻣﻲ‪،‬ﺯﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﻠّﺖ ﻗﺘﻞ ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﺳﻴﺮ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﺀ‬ ‫ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﮕﺎﻫﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻏﻨﺎﻳﻢ ﻧﺒﺮﺩ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩ |ﻩ ﻓﺎﺭﺱ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺑﺒﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۵‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ،١ .‬ﺹ‪ .٩٢‬ﻋﻬﺪﻳﻪ )‪ (٦۰‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ »ﻫﻤﺴﺮ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ« ﺭﻓﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۶‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .٥٥‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺭﺿﺎ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۸۸‬‬ ‫ﺷﺪ ﺯﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﺍﺳﺮﺍﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺭﻣﻘﻲ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﺍﺯ ﺑﻘﻴﻪ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪ ۱.‬ﺍﻭ ﺗﻘﺮﻳﺒﴼ ﻧﻴﻤﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻥ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻭ ﺑﻘﻴﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ‬ ‫ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭﺣﺸﺖ‪،‬ﺯﺩﻩ ﻭ ﻫﺮﺍﺳﻨﺎﮎ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﻪ‬ ‫ﺿﺠﻪ ﻭ ﺷﻴﻮﻥ ﺁﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻫﺮ ‪ ,،‬ﻣﺎﺩﺭ‬ ‫ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺗﻌﻠﻖ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺻﺪﺍﻱ ّ‬ ‫ﺗﻮﺟﻬﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬‫ﻳﺎ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺧﻮﺩ ﺟﺪﺍ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺁﻥ ﻣﺄﻣﻮﺭ ّ‬ ‫ﭘﺴﺮ ‪ ۱۵‬ﺳﺎﻟ |ﻪ ﻗﻄﺐ ‪ -‬ﻳﺎﺭ ﻭ ﻳﺎﻭﺭ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻫﺎﻥ ﻣ ّﻬﻢ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫‪ -‬ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺩﺍﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻬﻠﮑﻪ ﻧﺠﺎﺕ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﻫﻴﭻ ﻳﮏ ﺍﺯ‬ ‫ﺧﻮﻳﺸﺎﻭﻧﺪﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﭙﺬﻳﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻓﻘﺮ ﻭ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻮﭼﮏ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺍﻻﻥ ﻭﺭﻭﺩﻱ ﺁﻥ ﺯﺑﺎﻟﻪ ﻭ ﺁﺷﻐﺎﻝ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﮕﺬﺭﺍﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻣﺎﻥ ﺣﺮﮐﺖ ﻓﺮﺍ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍُﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺩ |ﻩ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺳﺮﻫﺎﻱ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺆﻟﻔﻴﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﮔﻤﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎﺷﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻧﻮﻉ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﻧﺤﻮ |ﻩ‬ ‫ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺭﺍ ﺗﻮﺟﻴﻪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻭﻗﺘﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺯﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻮﺩﻩ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﻌﻔﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﻭﻓﺘﻲ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎ ﺍﷲ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻳﺸﺎﻥ‬ ‫ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻟﻘﺐ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﻼﻝ ﺭﺍ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﺳﺮﺍﻱ ﻣﺮﺩ ﺭﺍ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺫﮐﺮ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺩﺭ ﻫﻤﮕﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺍﺳﻴﺮ‬ ‫ﺳﻴﺼﺪ ﻧﻔﺮ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻴﺞ ﮐﺠﺎ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺫﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺭﺑﺎّﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪ ، ٥١ ,، ١١‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ‬ ‫‪ (٧٣‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ »ﭼﻨﺪ ﺻﺪ ﮐﻮﺩﮎ«‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻫﻴﭻ ﻣﺮﺟﻌﻲ ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺫﮐﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ‬ ‫ﺣﻀﻮﺭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪﻩ ﺍّﻣﺎ ﻫﻴﭻ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ﺫﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﻧﻴﺮﻳﺰﻱ ﻫﺮﺩﻭ ﺷﺎﻫﺪ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﮐﻮﺩﮎ ﺑﻮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻭ ﻫﻮﻳﺖ ﺍﺳﺮﺍ ﻣﺮﺩ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ‬ ‫ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺸﺘﺎﺩ ﻧﻔﺮ ﺑﺎ ﮔﺮﻭﻩ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺷﺼﺖ ﻧﻔﺮ ﺑﻌﺪﴽ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﭼﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪ ﺭﺍ ﺫﮐﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (۵۲ ,۴ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﻫﺸﺘﺎﺩ‬ ‫ﺍﺳﻴﺮ ﻣﺮﺩ ﺑﻌﻼﻭ |ﻩ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﻣﻌﺮﻭﻓﻲ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺭﺑﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪ ،٥١ ,١١‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ‬ ‫ﻼ ﺩﻭﻳﺴﺖ ﻧﻔﺮ ﺍﺳﻴﺮ ﻣﺮﺩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ،‬ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺑﺎﺑﻴﻬﺎﻱ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ‬ ‫‪ (٧٣‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐ ً‬ ‫»ﭼﻨﺪ ﺻﺪ ﺑﺎﺑﻲ » ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (٤٥٨ ,٢ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﺩﻭﻳﺴﺖ ﺍﺳﻴﺮ ﻣﺮﺩ ‪ ،‬ﺍﮐﺜﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﻴﺮ ﻭ ﺑﻴﻤﺎﺭ‬ ‫‪ ،‬ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬ﺳﺆﺍﻻﺕ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ ‪ -‬ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺜﺎﻝ ﺑﺮﺧﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻴﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺍﺯ ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻝ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﺻﺤﺖ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﭘﺲ ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﭘﺎﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﭼﻪ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ؟ ﻳﮏ ﻋﺪﺩ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ‬ ‫ّ‬ ‫ﮐﻞ ﺍﺳﺮﺍ ﺍﺯ ﺯﻥ ﻭ ﻣﺮﺩ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮﻡ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻴﻦ ﭼﻬﺎﺭ ﺻﺪ ﻭ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻭ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻌﺪﺍﺩ ّ‬ ‫‪۱۸۹‬‬ ‫‪ ۱۵‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺒﺪﻫﺎ ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮔﺮﻭﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﻩ ﻧﻔﺮﻱ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺯﻧﺠﻴﺮ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻫﻢ ﺑﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﻗﺎﻃﺮﻫﺎ ﺳﻮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻗﺎﻃﺮﻫﺎ ﺭﺩﻳﻒ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺻﺪ ﻧﻔﺮﻱ ﺍُﺳﺮﺍ ‪ ,،‬ﻗﺎﻃﺮﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺭﺷﺎﻥ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﻭ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭﺣﺸﺖ‪،‬ﺯﺩﻩ ‪،‬ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭ ﺍﻓﺴﺮﺍﻥ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﺳﺐ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ‬ ‫ﺍﺳﺘﻬﺰﺍﺀ ﻭ ﻭ ﺗﻮﻫﻴﻦ ﻭ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﺑﺪﺭﻗﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﺳﺨﺖ‪،‬ﺗﺮﻱ ﺩﺭ ﭘﻴﺶ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺳﺮﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﺎ ﭘﺎﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﻮﺯ‬ ‫ﻭ ﺳﺮﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﭘﻴﺶ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺟﻴﺮ |ﻩ ﻏﺬﺍﻳﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﻓﻘﻂ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻧﻤﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺷﺒﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻴﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﺯﺍﺀ ﻣﺒﻠﻐﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻴﺎﻥ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺍﻃﺮﺍﻕ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ‪ ۱‬ﻣﺎﺩﺭﺍﻥ‬ ‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻲ‪،‬ﻣﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺮﻣﺎ ﻏﺬﺍ ﻭ ﭘﻮﺷﺎﮐﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺭﻧﺠﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﻣﻘﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﺪﻡ ﺑﻌﺪﻱ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺭﻧﺪ ﻳﮑﻲ ﻳﮑﻲ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺟﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺟﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﺴﺮ ﺟﻮﺍﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﮐﻪ ﺧﻮﺍﻫﺮﺯﺍﺩ |ﻩ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻣﺸﻬﻮﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺁﺏ ﻭ ﻏﺬﺍ ﻧﺨﻮﺭﺩ ﺗﺎ ﺍﺯ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻣﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﻼﻣﺤ ّﻤﺪﻋﻠﻲ ﻗﺒﺾ ﮐﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﺿﻌﻴﻒ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺯﺣﻤﺖ ﺭﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ‪ ۴‬ﻭ ﺩﺭ ﺳﺒﺪ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺩﻳﮕﺮ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺭﺍﻩ ﺍﻃﺮﺍﻕ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﻬﻤﻪ‬ ‫ﺭﻧﺞ ﻭ ﻋﺬﺍﺏ ﺍُﺳﺮﺍ ﻏﻤﮕﻴﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﺁﺷﻐﺎﻝ ﮔﻮﺷﺖ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﻄﻠﻊ ﺷﺪ ‪،‬ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﺗﺶ ﮐﺒﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺨﻮﺭﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻥ ّ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﭼﻨﻴﻦ ﮐﺎﺭﻱ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻧﺸﻮﺩ ﺁﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﺷﻼﻕ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﭘﺎﻧﺼﺪ ﻣﻴﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٥٣، ,۴ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺎﺩﺭﺍﻧﺸﺎﻥ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﺯ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻗﺎﺑﻞ ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪.٤ ,١٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﻧﺎﺗﻨﻲ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﭘﺴﺮ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺍﺯ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺍ ّﻭﻟﺶ ﺑﻮﺩ‪) .‬ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﻋﻬﺪﻳ ‪،‬ﻪ »ﺷﺮﺡ ﺣﺎﻝ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ« ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪( www.nayriz.org‬‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻗﺒﺾ )ﺷﻔﻴﻊ ‪(٣٣‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣ ّ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۹۰‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﺍﺯ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺳﺮﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺳﺒﺪ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺪﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﻮﻣﻲ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻗﺎﻓﻠﻪ ﺭﺍ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺟﺴﺪ ﻭﻱ ﺭﺍ ﺩﻓﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺑﻪ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺗﻮﻗﻔﮕﺎ ‪،‬ﻩ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﻫﻔﺪﻩ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻱ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺍُﺳﺮﺍ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺟﻮﺍﺏ ﺭﺳﻴﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺑﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺰﻭﺩﻱ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺟﺸﻦ ﺑﺰﺭﮔﻲ ﺑﺮﭘﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﻟﺸﮕﺮﻳﺎﻥ ﻭ ﺍُﺳﺮﺍ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۴.‬ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺯﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺳﻮﺍﺭ‬ ‫ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻳﮏ ﺻﻒ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ ,‬ﻭ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺯﺳﺒﺪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺳﺮ ﻧﻴﺰﻩ‪،‬ﻫﺎ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ۵.‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﻧﻴﺰﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻓﺮﺍﺷﺘﻪ ﭘﺸﺖ‬ ‫ﺳﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ‪،‬ﻧﻌﻴﻢ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﻟﺸﮕﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺁﻣﺎﺩ |ﻩ‬ ‫ﻭﺭﻭﺩ ﭘﻴﺮﻭﺯﻣﻨﺪﺍﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻮﺩ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﺣﺼﺎﺭﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺟﺸﻦ ﺳﺨﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺟﺸﻨﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺷﻴﺮﺍﺯﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺗﻨﮓ ﻭ ﺗﺎﺭﻳﮏ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ )ﺷﻔﻴﻊ ‪.(٣٢‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻳﻦ ﻃﺎﻳﻔ |ﻪ ﺑﺎﻳﺮ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮔﻠﻪ ﺩﺍﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ )ﺷﻔﻴﻊ ‪ .(٣٢‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺍﺯ ﺑﺨﺸﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﻴﻊ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺭﺍ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ‪ .،‬ﺍﻣﺎ‬ ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻳﮏ ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ ﺩﺭ ﻗﺒﻞ ﺫﮐﺮ ﺷﺪ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﻭﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺳﺮﺍ ﺩﺭ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺣﺮﮐﺖ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٣٣‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﻮﻗﻔﮕﺎﻩ ﺳﻪ ﻓﺮﺳﻨﮓ ﺑﺎ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻫﺮ ﻓﺮﺳﻨﮓ ﺣﺪﻭﺩ ﺗﻘﺮﻳﺒﴼ‬ ‫ﭘﻨﺞ ﻭ ﻧﻴﻢ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ )‪ (١١٤‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﻧﻴﺰﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ‬ ‫)ﺝ‪ (٥٣ ، ,٤ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﻧﻴﺰﻩ ﺣﻤﻞ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۵‬ﻃﺒﻖ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٣٢‬ﮔﺮﻭﻫﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﺍﺯ ﻃﻠﻮﻉ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﮔﺬﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ؛ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٥٣ ,٤ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﺩﻭ ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻃﻠﻮﻉ ﺁﻓﺘﺎﺏ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ‬ ‫ﻭﺭﻭﺩ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﻫﻴﭻ ﺍﻃﻼﻋﻲ ﺫﮐﺮ ﻧﺸﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﻫﻤﻴﻦ‬ ‫ﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭﺝ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪۱۹۱‬‬ ‫‪ ۱۵‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﺷﻬﺮ ﺩﺭ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻭ ﺑﻘﻴ |ﻪ‬ ‫ﺯﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺣﻤﺎﻣﻬﺎﻱ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﻬﺮ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺣﻨﺎﺑﻨﺪﺍﻥ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ۱.‬ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﺟﺸﻦ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﺯﺍﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﺍﺯ ﺻﺒﺢ ﺍ ّﻭﻝ ﻭﻗﺖ ﺩﺭ ﺟﻮﺵ‬ ‫ﻭ ﺧﺮﻭﺵ ﺑﻮﺩ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺧﺎﻟﻲ ﻭ ﺳﺎﮐﺖ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ‬ ‫ﺟﺸﻦ ﻫﻤ |ﻪ ﮐﺴﺒﻪ ﺗﻌﻄﻴﻞ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﺯ ﭘﺴﺮﻫﺎﻱ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﻴﻨﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﺮ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﺳﺘﮑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭼﺎﻱ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﭼﺮﺧﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﻓﺮﻭﺷﻨﺪﻩ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺘﺮﻱ‪،‬ﻫﺎ ﭼﺎﻱ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻭﺧﺘﻨﺪ ﺧﺒﺮﻱ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﻣﻐﺎﺯﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻋﻄﺮ ﺩﺍﺭﭼﻴﻦ ‪ ,،‬ﻧﻌﻨﺎﻉ ‪ ,،‬ﺯﺭﺩ ﭼﻮﺑﻪ ‪,،‬‬ ‫ﺍﺳﻄﻮﺧﻮﺩﻭﺱ‪ ,‬ﺯﻳﺮﻩ ﻭ ﺑﺮﻧﺞ ﺧﺒﺮﻱ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﻣﺸﺘﺮﻱ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﭼﺎﻧﻪ ﺯﺩﻥ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﻢ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻗﻬﻮﻩ‪،‬ﺧﺎﻧﻪ ﻫﻢ ﮐﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﻣﻤﻠﻮ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺣﺒّﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﻗﻨﺪ ﺩﺭ ﺩﻫﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﭼﺎﻱ ﺩﺍﻍ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﺷﻴﺪﻧﺪ ﺣﺎﻻ ﺗﻌﻄﻴﻞ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﻳﮏ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﻋﺎ ّﺩﻱ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﻫﻤ |ﻪ ﺷﻬﺮ ﻭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺗﻌﻄﻴﻞ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺭﻭﺯ ﺟﺸﻦ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍُﺳﺮﺍﻱ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺯ ﻫﺮ ﻃﺒﻘﻪ ﻭ ﻗﺸﺮﻱ ﺑﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﺻﻠﻲ ﺷﻬﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺳﻌﺪﻱ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻮﻧﺪ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺐ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﺮ ﮐﻤﺮ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺑﺮ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻟﻴﺪ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﺳ ‪،‬‬ ‫ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﺍﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﺎ ﻧﻴﺰﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﺣﻤﺖ ﻗﺪﻡ ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪، .‬ﺑﻌﺪ ﺻﺪﻫﺎ‬ ‫ﻗﺎﻃﺮ ﮐﻪ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺯﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﻟﺒﺎﺳﻬﺎﻱ ﭘﺎﺭﻩ ﭘﺎﺭﻩ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻧﻲ ﮔﺮﺳﻨﻪ‬ ‫ﻭ ﮐﺜﻴﻒ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺍُﺳﺮﺍ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺭﻓﺘﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺍّﻣﺎ‬ ‫ﺻﻮﺭﺗﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﻭﺿﻮﺡ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺠﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻃﻲ ﺩﻭ ﻣﺎﻩ ﻧﺒﺮﺩ ﻭ ﺩﺭﮔﻴﺮﻱ ﺩﺭ ﻫﻮﺍﻱ‬ ‫ﺳﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺎ ﺩﺍﺩ ﻭ ﻓﺮﻳﺎﺩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺗﺮﺳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﻳﻦ ﺻﺤﻨﻪ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺗﮑﺮﺍﺭﻱ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺻﺤﻨﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﻫﺎ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﻥ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺩﻟﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﺭﺩ ﺁﻣﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﮐﺎﺭﺕ ﺭﺍﻳﺖ ‪ -‬ﺟﻮﻧﺰ ‪٤٣-٤٤‬‬ ‫ﻱ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪ (٥ ,،١٣‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﻧﻪ‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٣٣‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻗﺎﺑﻞ ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ )ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍ ‪،‬‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺎﺯﺍﺭ‪ ,‬ﺑﻠﮑﻪ ﺍﺯ ﻳﮏ ﺟﺎﺩ |ﻩ ﮐﻨﺎﺭﻱ ﻋﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩ ﺯﻳﺮﺍ ﺩﺭ ﻏﻴﺮ ﺍﻳﻨﺼﻮﺭﺕ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻫﻤﺪﺭﺩﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﺟﻮﺵ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۹۲‬‬ ‫ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍﻱ ﺷﺎﻩ ﻣﻴﺮﻋﻠﻲ ﺣﻤﺰﻩ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺧﻨﺪﻕ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﺍُﺳﺮﺍﺀ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﻪ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﻗﺒﻞ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﻳﺪﻧﺪ‪ ۱.‬ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّﻲ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻌﺪﴽ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺟﻴﺮ |ﻩ ﻧﺎﻥ ﺷﺐ ﺭﺍ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﮔﺮﺳﻨ |ﻪ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺳﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻨﮕﻲ ﻭ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﻭ ﺳﺮﺩ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﺯﻧﻬﺎ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺧﻮﺩ ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ,‬ﺩﺭ ﮔﻮﺷﻪ‪،‬ﺍﻱ ﭼﻤﺒﺎﺗﻤﺒﻪ ﺯﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﮐﻮﺩﮐﺎﻧﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﮔﺮﻡ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺳﺮﻣﺎ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﻭ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ ﺑﻬﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺩﻧﺪﺍﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻫﻤﻪ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺍﻭ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ‬ ‫ﻝ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺯﻧﺪﺍﻧﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻭﻱ‬ ‫ﻢ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺟﻼ ‪،‬‬ ‫ﺍﺯ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭼﻤﺎﻕ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴ ‪،‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‬ ‫ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻧﻘﺶ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺑﮕﻮﻳﺪ‪ .‬ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺍﺳﻴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﻋﺎﻟِﻢ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩ |ﻩ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺗﻤﺎﻡ ﺑﻪ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ‬ ‫ﻣﻼ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺟﻼﻝ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﺭﺩﺳﺮﺳﺎﺯﺗﺮﻳﻦ ﺳﺮﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﺳﺖ‪ّ .‬‬ ‫ﻫﻢ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺑﺎ ﺟﺴﻤﻲ ﺿﻌﻴﻒ ﻭ ﺭﻧﺠﻮﺭ ﺍّﻣﺎ ﺭﻭﺣﻲ ﺗﺴﻠﻴﻢ‪،‬ﻧﺎﭘﺬﻳﺮ ﻭ‬ ‫ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﻣﺤﺒّﺖ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﮔﻮﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ ﭼﻪ ﺧﻼﻓﻲ ﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺟﻮﺍﺏ ﺩﺍﺩ‪:‬‬ ‫»ﻣﺎ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﻋﺼﺮ ‪ ,،‬ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ‪ ,‬ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺑﻼﻍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻳﻢ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻭﻇﻴﻔ |ﻪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺷﻤﺎ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺧﻮﺍﺳﺘﻴﺪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺎ ﺁﻭﺭﺩﻳﺪ‪«.‬‬ ‫ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﺷﺪﻳﺪ ‪ ,،‬ﺍّﻣﺎ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺁﻥ ﭘﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ‪» :‬ﭼﻄﻮﺭ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ّ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩﻳﻢ؟«‬

‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٥٤، ,٤ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .۳۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ )ﺝ‪ (١٩٧ ، ,١ .‬ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ ﻧﮕﺎﻫﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﻗﺮﺍﺭﮔﺎﻩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺟﺎ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺻﻔﺤﻪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺫﻳﻞ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ‬ ‫ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻭﺍﻗﻌﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪) .‬ﺝ‪.(٥٤، ,٤ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٥٥ ,، ٤ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٥٤-٥٥، ,٤ .‬‬ ‫‪۱۹۳‬‬ ‫‪ ۱۵‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﻣﻘﺒﺮ |ﻩ ﺑﻲ ﺑﻲ ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ّ ،‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‬

‫ﻣﻘﺒﺮ |ﻩ ﺷﺎﻩ‪،‬ﻣﻴﺮﺣﻤﺰﻩ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍ ‪،‬ﺯ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۹۴‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩ‪:‬‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﻣﺪﻋﺎ! ﺁﻳﺎ ﺯﺟﺮ‬‫»ﺗﻤﺎﻡ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺍﻣﺎﻣﺎﻥ ﻭ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﺷﺎﻫﺪﻱ ﺍﺳﺖ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﻭ ﺷﮑﻨﺠﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﻴﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﺻﺒﻮﺭﻱ ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺍﻳﻦ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﺍﺛﺒﺎﺕ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ؟ ﺷﻤﺎ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻣﺮﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﺎﻥ ﺧﻮﺩﻡ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪﻳﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺳﻴﺮ ﻭ ﺑﺮﺩﻩ‬ ‫ﮐﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﺁﻳﺎ ﺍﻳﻦ ﺩﻻﻳﻞ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻤﺎ ﮐﺎﻓﻲ ﻧﻴﺴﺖ؟ ﺍﻳﻨﻬﺎ ﻫﻤﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺍﻣﺘﻨﺎﻉ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻣﺮ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﻟﻌﻨﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭﺵ ﺑﻴﺎﻭﺭﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﻮﺑﻪ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﮑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭘﻨﺞ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﻴﺪﺍﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﻪ ﻧﻔﺮﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻨﺠﺮ ﮐﺸﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺳﺮ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ‪ ۱.‬ﺍﻣﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻭ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﺑﺰﺭﮒ ﺩﻳﻨﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﺍ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻧﺰﺩ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫ﺑﺒﺮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺍﻥ ﻃﻮﺍﻳﻒ ﮐﻪ ﺟﺎﻩ ﻭ ﻣﻨﺼﺒﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺍﺳﺘﺪﻋﺎ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ‬ ‫ﻼ ﻫﻢ ﺍﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ‬‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍﺳﻴﺮﺍﻥ ﺑﻴﭽﺎﺭﻩ ﻗﺪﺭﻱ ﺭﺣﻢ ﻭ ﺷﻔﻘﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻗﺒ ً‬ ‫ﻭ ﮐﺎﺭﻫﺎﻳﺶ ﮐﻪ ﻳﺎﺩﺁﻭﺭ ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﮐﺮﺑﻼ ﻭ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ﻭ ﻳﺎﺭﺍﻧﺶ ﺑﻮﺩ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺍﻭ ﺍﻳﻦ‪،‬ﺑﺎﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﻘﺶ ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺍّﻣﺖ ﺷﻴﻌﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺟّ‬ ‫ﻼﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺍﻃﻔﺎﻟﺸﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﻭ ﺗﻮﻫﻴﻦ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮﺭﻭﺯ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺳﺮﻣﺎﻱ ﻫﻮﺍ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺭﻧﺠﻮﺭﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺎﺩﺭﻫﺎ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﭘﺴﺮ ﻧﻮﺯﺍﺩﺵ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮔﺮﻡ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ ‪ .۳۴‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ .١١٥،‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‪ .١١٧،‬ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺣﺎﺟﻲ ﭘﺴﺮ ﺍﺻﻐ ‪،‬ﺮ ﻋﻠﻲ ﮔﺮﻣﺴﻴﺮﻱ؛ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮ ﻫﺎﺩﻱ‬ ‫ﺧﻴﺮﻱ؛ ﺻﺎﺩﻕ ﭘﺴﺮ ﺻﺎﻟﺢ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﻣﺤﺴﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺩﺳﺖ‪،‬ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍ ّﻭﻝ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻓﻘﻂ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ‬ ‫ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪، ٤ .‬ﺹ ‪ .٥٥‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ١ .‬ﺹ‪ .١٩٦‬ﺭﺋﻴﺲ ﻃﺎﻳﻔﻪ ﺣﺎﺟﻲ ﻗﻮﺍﻡ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ‬ ‫ﺭﻳﺎﺳﺖ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﺧﻤﺴﻪ ‪ ,،‬ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﮔﺎﻫﻲ ﻃﻮﺍﻳﻒ »ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ« ﻳﺎ »ﻋﺮﺏ« ﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺎﻣﻴﺪﻧﺪ ‪ ,،‬ﻣﻨﺼﻮﺏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫)ﻣﺎﺭﺗﻴﻦ ‪ .(٢٥‬ﺍﻳﻦ ﮐﻨﻔﺪﺭﺍﺳﻴﻮﻥ ﮐﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﺮﮐﺰﻱ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﻗﻮﻡ ﻭ ﻃﺎﺋﻔ |ﻪ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ‬ ‫ﻗﺮﻥ ‪ ، ١٩‬ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺗﺎ ‪ ١٢٠۰۰۰‬ﻣﺮﺩ ﺟﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﺯﺍﺭ ﺭﻭﺍﻧﻪ ﮐﻨﺪ )ﺁﺑﺮﺍﻫﺎﻣﻴﺎﻥ ‪.(٤٥-٤٦‬‬ ‫‪۱۹۵‬‬ ‫‪ ۱۵‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮﺵ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺳﺮﻣﺎ ﺑﻪ ﺁﻏﻮﺵ ﺍﻭ ﭘﻨﺎﻩ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻏﻮﺵ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﻭﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻠﻘﻪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻫﺮ ﭼﻴﺰﻱ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺷﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﭙﻮﺷﺎﻧﺪ ﻭ ﮔﺮﻡ ﮐﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻳﮕﺮ ﺟﺎﻧﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ‬ ‫ﺑﻴﭽﺎﺭﻩ ﻫﻢ ﭼﺎﺭ |ﻩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻭ ﺳﺮﻣﺎ ﺟﺎﻥ ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺍﻭ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺭﻭﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺷﺎﻫﺪ ﺻﺤﻨ |ﻪ ﺁﺯﺍﺭ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﺎ ﺁﻥ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﺎﺭﻩ ﻭ‬ ‫ﮊﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻫﻴﺠﺎﻥ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﮐﻤﺘﺮ‬ ‫ﻭ ﮐﻤﺘﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﺗﺎﺯﻩ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺍﺯ ﻇﻠﻢ ﻭ ﺷﻘﺎﻭﺗﻲ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺭﻭﺍ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﻓﻬﻤﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻟﻲ ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺯﻧﻬﺎﻱ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﭘﻴﺸﮑﺶ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﺑﺒﺨﺸﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ‬ ‫ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺍُﺳﺮﺍﺀ ﭼﻨﺪ ﺯﻥ ﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺟﺒﺎﺭ ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻘﻴ |ﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﻃﻔﺎﻟﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﺍﻣﺮﺍﺭ ﻣﻌﺎﺵ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۳.‬ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﻣﺎﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺯﻧﻬﺎ ﻣ ّﻮﻓﻖ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯ ﮔﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﻧﺎﭼﺎﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﺩﺳﺖ ﮔﺪﺍﻳﻲ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺩﺭﺍﺯ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻢ ﻫﻤﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﺩﻳﮕﺮ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍ ‪،‬ﺯ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕ ‪،‬‬ ‫ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺑﻠﻮﺍ ﻭ‬ ‫ﺁﺷﻮﺏ ﺑﺎ ﺧﺒﺮ ﺑﻮﺩ ﻭﻟﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻳﺪﻥ ﺍُﺳﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﺑﺮﻭﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﻟﺤﻈﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺁﺭﺍﻡ ﻭ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﻫﻴﭻ ﺧﺒﺮﻱ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﮐﺠﺎﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﭼﻪ ﺷﺮﺍﻳﻄﻲ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺣﺘﻲ ﺧﺒﺮ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺩﺍﻳﻲ ﺍﻭ ‪-‬ﮐﻪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺩﺭ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٥٥، ,٤ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﺝ‪٥٥، ,٤ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺆﻣﻦ ‪ ۱۵۱-۱۵٠-The Bábí and Bahá’í Religions‬ﻣﻨﺒﻌﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺭﺍﭘﺮﺕ ﻗﻨﺴﻮﻝ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﮐﻪ ﻗﺒ ً‬ ‫ﻼ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﺍﭘﺮﺕ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‬ ‫‪ ،‬ﺳﻴﺼﺪ ﺯﻥ ﺭﺍ »ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻗﺴﺎﻭﺕ ﻭ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮﻱ ﺁﻧﻬﺎ )ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ( ﺩﺭﺁﻳﻨﺪ«‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۹۶‬‬ ‫ﻣﺪﺗﻬﺎ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻃﻼﻉ‬‫ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﺩﺭ ﺣﻴﺎﺕ ﻣﻨﺰﻝ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﺎﺯﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ -‬ﺭﺍ ﺗﺎ ّ‬ ‫ﻧﺪﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺧﻴﻠﻲ ﺩﻟﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﻴﺮﺍﻥ ﻣﺮﺩ ﻭ ﺯﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﻫﻞ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﻓﺪﺍﮐﺎﺭﻱ‬ ‫ﻭ ﺍﻳﺜﺎﺭﺷﺎﻥ ﺑﺮ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﻻﻟﺖ ﺩﺍﺷﺖ‪ ,‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪﻱ‬ ‫ﻧﮕﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺗﻨﻲ ﭼﻨﺪ ﺍﺯ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺍﻭ ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ ﻭ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺮﻭﺩ‪ ۱.‬ﺑﻌﻀﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺯﻧﻬﺎ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﻳﮏ ﺭﻭﺳﺮﻱ ﻇﺮﻳﻒ ﮐﺘﺎﻥ ﻫﺪﻳﻪ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯﺁﻧﻬﺎ ﺯﻥ‬ ‫ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﻴﺰﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭﺿﻊ ﺣﻤﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ۳.‬ﺧﺪﺟﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ »ﻫﻤﺎﻳﻮﻥ« ﻧﺎﻣﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺷﺼﺖ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺷﺮﮐﺖ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺁﺯﺍﺩ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ‪ ۵‬ﻭ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻭ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﺩﻥ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻩ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺑﻨﺪ ﻭ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ -‬ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﮐﺸﻮﺭ‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ -‬ﮐﻪ ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﻧﻬﺼﺪ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺭﺍﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﻮﺍﺭ ﻗﺎﻃﺮ ﻫﻢ‬

‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪ ,،‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ‪.٣٠‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٧٦ ,١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ‪۱۱ ,۱۵‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪٨‬‬ ‫‪ (۵‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ‪ .٣٧، ,۱۱‬ﻋﺪﺩ ‪ ٧٣‬ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺩﺳﺖ‪،‬ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺍﮔﺮ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻣﺮﺩﺍﻥ‬ ‫ﺍﺳﻴﺮ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺑﺒﻨﺪﻳﻢ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺁﻧﻬﺎ ‪ ١٤٠‬ﻧﻔﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪ ٦٠ ,‬ﻧﻔﺮ ﺩﺭ‬ ‫ﺪ ﻭ ﭘﻨﺞ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺍﻳﻦ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺑﺒﻨﺪﻳﻢ‪ ,‬ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ‪ ٦٧‬ﻭ‬‫ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧ ‪،‬‬ ‫‪ ٧٣‬ﻧﻔﺮ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻣﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٥٦، ,٤ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺪ ﮐﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵٠‬ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭ ﺣﺒﺲ ﺩﺭ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﻃﺎﻗﺖ ﻓﺮﺳﺎﻳﻲ‬ ‫‪ ١٤٠‬ﻧﻔﺮ ﺍﺳﻴﺮ ﻣﺮﺩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ،‬ﻭ ﺁﻥ ‪ ٦٧‬ﻧﻔ ‪،‬ﺮ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺳﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺣﺴﺎﺏ ‪ ٧٣‬ﻧﻔﺮ ﺑﺎﻗﻲ‬ ‫ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎ ﻳﺴﺖ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱۹۷‬‬ ‫‪ ۱۵‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺣﻤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻗﺎﻓﻠﻪ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮ ﮐﻪ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ‬ ‫ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﭙّﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺎﮐﻲ ﺑﻲ‪،‬ﺁﺏ ﻭ ﻋﻠﻒ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻭﺍﺳﻂ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎﺩ ﺳﺮﺩﻱ ﻣﻲ‪،‬ﻭﺯﻳﺪ‪ .‬ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺩﺭﺑﻨﺪ ﻭ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﻋﺰﻳﺰﺍﻥ ﻭ ﺩﻟﺒﻨﺪﺍﻥ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﻭﺍﺭﻩ ﻳﺎ ﺍﺳﻴﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﭘﺸﺖ ﺳﺮﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ,‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺍﺻ ً‬ ‫ﻼ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﺧﻮﺩ ﻭ ﻋﺰﻳﺰﺍﻧﺸﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﺭﺍﻩ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺸﮏ ﻭ ﻗﻬﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺭﻧﮓ ﺟﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺒﺰﻩ‪،‬ﺯﺍﺭﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﻧﺸﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﺪﻥ ﺑﻪ ﺁﺑﺎﺩﻳﻬﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﻮﺯ ﻭ ﺳﺮﻣﺎﻱ‬ ‫ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺗﺎﺯﻳﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮ ﺑﺪﻧﻬﺎﻱ ﺭﻧﺠﻮﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍُﺳﺮﺍﺀ ﺍﺯ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺿﻌﻒ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺭﻓﺘﻦ ﻧﺒﻮﺩ ﮐﻨﺎﺭ ﺟﺎﺩﻩ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﻣﻲ‪،‬ﻏﻠﺘﻴﺪ ﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫ﺳﺮﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺪﻥ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺟﺴﺪﺵ ﺭﺍ ﺭﻭﻱ ﺧﺎﮎ ﺭﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻦ ﺳﻪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ‬ ‫ﻼﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﮐﻬﻮﻟﺖ ﺳ ‪،‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻧﺪ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺍﺯ ﺑﺪﻥ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺟﺴﺪﺵ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣ ّﻬﻢ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﺎﺭﺱ‪ ,‬ﺷﻬﺮ ﺁﺑﺎﺩﻩ‪,‬‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺷﻬﺮ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺰﻟﮕﺎﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣ ّﻬﻢ ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﻳﻴﻼﻕ ﻭ ﻗﺸﻼﻕ ﻗﻮﻡ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻮﻫﻴﻦ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﻪ ﺍُﺳﺮﺍﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻣﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺍﻳﻨﮑﺎﺭ ﺛﻮﺍﺏ ﺁﺧﺮﺕ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﺨﺮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﭘﻴﮑﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺷﺎﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﺑﺎﺩﻩ ﺑﮕﺬﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺍُﺳﺮﺍﺀ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻧﺪﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﺮﻫﺎﻱ‬ ‫ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺩﻓﻦ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﺒﺎﺩﺍ ﮐﻪ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﺠﺲ ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻣﻴﻦ ﻣﺘﺮﻭﮐﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻬﺮ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ ‪ .،‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﮔﻮﺩﺍﻝ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺣﻔﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﻭﻱ ﻫﻢ ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ‪ ۲‬ﻭ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﺘﺮﻭﮐﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﻮﺍﻟﻲ ﺷﻬﺮ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺗﺎ ﻣﺪﺕ ﺩﻩ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺩﺳﺖ ﻧﺨﻮﺭﺩﻩ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺪﺕ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﻭﻱ‬ ‫ﺩﺭ ﻃﻲ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٩٣، ,١ .‬‬ ‫ﻲ ﻓﺼﻞ ‪( ٥، ,۱٣‬‬ ‫‪ (۲‬ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ )ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۱۹۸‬‬ ‫ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﭘﻴﺮﻭ ﺍﻭ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﭘﻨﺠﺎﻩ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﻓﻦ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺮﻳﺪ |ﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫ ‪،‬ﺎ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻣﺸﺮﻑ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﺎﻡ ﺁﻥ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺭﺍ ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺁﻥ ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﺟﻨّﺖ ﺭﺅﻭﺱ ّ‬ ‫ﺍﻟﺸﻬﺪﺍﺀ«‬ ‫ّ‬ ‫ﻧﺎﻣﮕﺬﺍﺭﻱ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺧﺎﺳﺘﻨﺪ ﻭ ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ‪ ۱‬ﺟﻬﺖ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺷﻬﺪﺍ ﺻﺎﺩﺭ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻥ ﻧﺎﻡ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ :‬ﺟﻨّﺖ ﺭﺣﻤﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﻣﺘﻦ ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ ﺍﺯﺍﻳﻦ ﻗﺮﺍﺭ ﺍﺳﺖ‪:‬‬

‫»ﻫﻮﺍﷲ ‪،‬ﺍﻳﺎ ﻧﻔﺤﺎﺕ ﺍﷲ ﺍﻧﺘﺸﺮﻱ ﻓﻲ ﺗﻠﮏ ﺍﻟﺒﻘﻌﺔ ﺍﻟﻨﻮﺭﺍﺀ ﻭ ﺑﻠّﻐﻲ ﻭﻟﻪ ﻗﻠﺒﻲ ﻭ ﺷﻮﻕ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﻭﻟﻌﻲ ﺇﻟﻲ ﺗﻠﮏ ﺍﻟﺒﻘﻌﺔ ﺍﻟﺘﻲ ﺗﻮﺍﺭﺕ ﻓﻴﻬﺎ ﺭﺅﻭﺱ‬ ‫ﻓﺆﺍﺩﻱ ﻭ ﺍﻧﺠﺬﺍﺏ ﻧﻔﺴﻲ ﻭ ّ‬ ‫ﺍﻟﻤﺸﺮﻗﺔ ﻋﻠﻲ ﺍﻟﻘﺮﻭﻥ ﻭ ﺍﻷﻋﺼﺎﺭ ﺑﻤﺎ ﺍﻓﺘﺮﻗﺖ‬ ‫ﺑﺎﻟﺸﻬﺎﺩﺓ ﺍﻟﮑﺒﺮﻱ ﻣﺠﻠّﻠﺔ ﺑﺠﻮﺍﻫﺮ ُ‬ ‫ﻣﮑﻠّﻠﺔ ّ‬ ‫ﺍﻟﺴﺎﻃﻊ ﺍﻟﻼﻣﻊ ﻣﻦ ﺍﻟﻤﻠﮑﻮﺕ ﺍﻷﺑﻬﻲ ﻳﺸﺮﻕ‬ ‫ﻋﻦ ﺍﻷﺟﺴﺎﺩ ﻓﻲ ﺳﺒﻴﻞ ﺍﷲ ﻭ ﻗﻮﻟﻲ ﺍﻟﻨّﻮﺭ ّ‬ ‫ﺗﻤﺮ ﻋﻠﻲ ﺗﻠﮏ‬‫ﺍﻟﻬﺎﺏ ﻣﻦ ﺭﻳﺎﺽ ﺍﻟﺠﻨﺔ ﺍﻟﻌﻠﻴﺎﺀ ّ‬‫ﻋﻠﻲ ﺗﻠﮏ ﺍﻟﻤﻘﺒﺮﺓ ﺍﻟﻨﻮﺭﺍﺀ ﻭ ﺍﻟﻨّﺴﻴﻢ ّ‬ ‫ﺗﺸﺮﻓﺖ ﺑﮑﻢ ﺃﻳ ّﻬﺎ ﺍﻟﺮﺅﻭﺱ ﺍﻟﻤﻘﻄﻮﻋﺔ‬ ‫ﻭﺍﻟﺮﻭﺿﺔ ﺍﻟﻌﻠﻴﺎ ﺍﻟﺘﻲ ّ‬ ‫ﺍﻟﺒﻘﻌﺔ ﺍﻟﻐﺮﺍﺀ ﺍﻟﺤﺪﻳﻘﺔ ﺍﻟﻐﻨﺎﺀ ّ‬ ‫ﻓﻲ ﺳﺒﻴﻞ ﺍﷲ ﻭ ﺍﻟﻮﺟﻮﻩ ﺍﻟﻤﻨ ّﻮﺭﺓ ﺑﻀﻴﺎﺀ ﺷﻤﺲ ﺍﻟﻬﺪﻱ ﻭﺍﻷﻋﻴﻦ ﺍﻟﻘﺮﻳﺮﺓ ﺑﻤﺸﺎﻫﺪﺓ ﺃﻧﻮﺍﺭ‬ ‫ﺍﷲ ﻭ ﺍﻵﺫﺍﻥ ﺍﻟﻮﺍﻋﻴﺔ ﺍﻟﺼﺎﻏﻴﺔ ﻟﻨﺪﺍﺀ ﺍﷲ ﻭ ﺍﻷﺩﻣﻐﺔ ﺍﻟﻤﻨﺘﻌﺸﻌﺔ ﻣﻦ ﺃﻧﻔﺎﺱ ﻃﻴﺐ ﻫﺪﺍﻳﺔ‬ ‫ﮐﻞ ّﻣﺮ ﻓﻲ ﻣﺤﺒﺔ ﺍﷲ ﺭﻭﺣﻲ ﻟﮑﻢ ﺍﻟﻔﺪﺍﺀ ﻭ ﮐﻴﻨﻮﻧﻴﺘﻲ ﻟﮑﻢ‬ ‫ﺍﷲ ﻭ ﺍﻷﺫﻭﺍﻕ ﺍﻟﻤﺴﺘﺤﻴﻠﺔ ّ‬ ‫ﺍﻟﺮﺣﻤﺎﻧﻴﺔ ﻭ ﺍﻟﺮﺅﻭﺱ‬‫ﺍﻟﻔﺪﺍﺀ ﻭ ﺣﻘﻴﻘﺘﻲ ﻟﮑﻢ ﺍﻟﻔﺪﺍﺀ ﺃﻳّﻬﺎ ﺍﻟﻮﺟﻮﻩ ﺍﻟﻨﻮﺭﺍﻧﻴﺔ ﻭ ﺍﻟﻨّﻔﻮﺱ ّ‬ ‫ﺑﺦ ﻟﮑﻢ‬ ‫ﺑﺦ ّ‬ ‫ﺍﻟﺴﺒﺤﺎﻧﻴﺔ ﻭﺍﻟﻨﺠﻮﻡ ﺍﻟﻔﺮﺩﺍﻧﻴﺔ ﻭﺍﻟﺠﻨﻮﺩ ﺍﻟﺮﺑﺎﻧﻴﺔ ﻃﻮﺑﻲ ﻟﮑﻢ ّ‬ ‫ﺍﻟﻤﻘﻄﻮﻋﺔ ّ‬ ‫ﺃﺣﺴﻨﺘﻢ ﺃﺣﺴﻨﺘﻢ ﻋﻠﻲ ﻣﺎ ﻓﻌﻠﺘﻢ ﺑﻤﺎ ﻓﺪﻳﺘﻢ ﺃﻣﻮﺍﻟﮑﻢ ﻭ ﺃﻭﻻﺩ ﮐﻢ ﻭ ﺃﺭﻭﺍﺣﮑﻢ ﻓﻲ ﺳﺒﻴﻞ‬ ‫ﺍﻟﺒﻬﺎﺀﺣﺒّﴼ ﺑﺎﻟﺠﻤﺎﻝ ﺍﻷﻋﻠﻲ ﺳﺒﺤﺎﻥ ﺭﺑﻲ ﺍﻷﺑﻬﻲ ﺑﻤﺎ ﺧﻠﻖ ﻭ ﺳ ّﻮﻱ ﻭ ﺑﻌﺜﺖ ﻫﺆﻻﺀ ﻣﻦ‬ ‫ﺭﻗﺪ ﺍﻟﻨﻔﺲ ﻭ ﺍﻟﻬﻮﻱ ﻭ ﺣﺸﺮﻫﻢ ﺗﺤﺖ ﻟﻮﺍﺀ ﺍﻟﺤﻤﺪ ﺇﺫ ﻗﺎﻣﺖ ﺍﻟﻘﻴﺎﻣﺖ ﺍﻟﮑﺒﺮﻱ ﻓﺎﺑﺘﻬﺠﻮﺍ‬ ‫ﻋﻨﺪ ﻣﺎ ﺯﻟﺰﻟﺖ ﺍﻷﺭﺽ ﺯﻟﺰﺍﻟﻬﺎ ﻭ ﺣﺪﺛﺖ ﺃﺧﺒﺎﺭﻫﺎ ﻭ ﺍﺳﺘﺒﺸﺮﻭﺍ ﻋﻨﺪ ﻣﺎ ﺍﺭﺗﻔﻊ ﻧﺪﺍﺀ ﺍﷲ‬ ‫ﻓﻲ ﺃﻭﺝ ﺍﻟﻌﻠﻲ ﻭ ﺳﻤﻌﻮﺍ ﺃﻟﺴﺖ ﺑﺮﺑّﮑﻢ ﺍﻷﻋﻠﻲ ﻭ ﻗﺎﻟﻮﺍ ﺑﻠﻲ ﻳﺎ ﺭﺏ ﺑﻠﻲ ﻭ ﻓﺪﻭﺍ ﻣﺎﻟﻬﻢ ﻭ‬ ‫ﻋﻠﻴﻬﻢ ﻓﻲ ﻫﺬﺍ ﺍﻟﻤﻨﻬﺞ ﺍﻟﺒﻴﻀﺎﺀ ﻭ ﺍﺻﺒﺤﻮﺍ ﺍﺭﺑﴼ ﺍﺭﺑﴼ ﺑﻴﺪ ﺍﻷﺷﻘﻴﺎﺀ ﻭ ﻃﺮﺣﺖ ﺃﺟﺴﺎﻣﻬﻢ‬

‫‪ (۱‬ﺁﺑﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ‪ ,‬ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺍﻣﺮﻱ ﺁﺑﺎﺩﻩ ‪ ۴۲‬ﻫﻮﻓﻬﺎﻳﻢ‪-‬ﺁﻟﻤﺎﻥ‪۲۰۰۷ ,‬‬ ‫‪۱۹۹‬‬ ‫‪ ۱۵‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻬﺪﺍﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩ ﺗﺎ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﺗﻼﻭﺕ ﺷﻮﺩ ‪ -‬ﺻﻔﺤ |ﻪ ﺍ ّﻭﻝ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۰۰‬‬

‫ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻬﺪﺍﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩ ﺗﺎ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﺗﻼﻭﺕ ﺷﻮﺩ ‪ -‬ﺻﻔﺤ |ﻪ ﺩ ّﻭﻡ‬ ‫‪۲۰۱‬‬ ‫‪ ۱۵‬ﺭﺍﻩ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬

‫ﻋﻠﻲ ﺍﻟﻐﺒﺮﺍﺀ ﺛﻢ ﻗﻄﻌﺖ ﺭﺅﻭﺳﻬﻢ ﺍﻟﻤﺘﻬﺎﺩﻳﺔ ﻋﻠﻲ ﺍﻟﻘﻨﺎﺀ ﻭ ﺃﺳﺮ ﺃﻫﻠﻬﻢ ﺇﻟﻲ ﺑﻘﻌﺔ ﺍﻟﻤﺒﺎﺭﮐﺔ‬ ‫ﺍﻟﺮﻣﺎﺡ ﺇﻟﻲ ﻫﺬﺍ‬ ‫ﺍﻟﺘﻲ ﮐﺎﻧﺖ ﻣﻮﻃﻦ ﺍﻟﻨّﻘﻄﺔ ﺍﻷﻭﻟﻲ ﺛﻢ ﺃﺭﺳﻠﺖ ﺭﺅﻭﺳﻬﻢ ﻣﺮﺗﻔﻌﺖ ﻋﻠﻲ ّ‬ ‫ﺍﻷﺭﺽ ﺍﻟﻄﻴﺒﺔ ﺍﻟﻔﻴﺤﺎﺀ ﻓﺪﻳﺘﮑﻢ ﺑﺮﻭﺣﻲ ﻭ ﻧﻔﺴﻲ ﻭ ﺫﺍﺗﻲ ﺃﻳّﻬﺎ ﺍﻟﻨّﻘﺒﺎﺀ ﺍﻟﻨّﺠﺒﺎﺀ ّ‬ ‫ﺍﻟﺸﻬﺪﺍﺀ‬ ‫ﺍﻟﺴﻌﺪﺁﺀ ﻓﻲ ﺍﻵﺧﺮﺓ ﻭ ﺍﻷﻭﻟﻲ ﻭ ﻋﻠﻴﮑﻢ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻭ ﻋﻠﻴﮑﻢ ﺍﻟﺜّﻨﺎﺀ ﻭ ﻋﻠﻴﮑﻢ‬‫ﻓﻲ ﺳﺒﻴﻞ ﺍﷲ ّ‬ ‫ﺍﻟﻌﻮﻥ ﻭ ﺍﻟﻌﻨﺎﻳﺔ ﻣﻦ ﺭﺑﮑﻢ ﺍﻷﻋﻠﻲ‪ .‬ﻉ ﻉ«‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻧﻴﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺯﺣﻤﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻗﺪﻡ ﺍﺯ ﻗﺪﻡ‬ ‫ﺑﺮﺩﺍﺭﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﮔﺬﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻫﺮ ﮐﺠﺎ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍُﺳﺮﺍ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﻭ ﺿﻌﻒ ﺍﺯ ﭘﺎ ﺩﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣ ‪،‬ﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺑﺮ‬ ‫ﺯﻣﻴﻦ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻗﻢ ﺑﺎ ﺩﺭﻳﺎﭼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﻤﮏ ﺩﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻃﺮﻑ ﺷﺮﻗﻲ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﮔﺬﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺣﺪﻭﺩ ﺑﻴﺴﺖ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍُﺳﺮﺍ ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﺍﻳﻦ ﺟﺎﺩﻩ ﺗﻠﻒ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺘﺨﺖ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ ﺷﻬﺮﻃﻬﺮﺍﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺍُﺳﺮﺍ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺪ ﻭﻟﻲ‬ ‫ﺣﻀﻮﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﺑﻪ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍُﺳﺮﺍ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﻨ ‪،‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻣﺘﻨﺎﻉ ﻭﺭﺯﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ ۲‬ﻭ ﺑﻘﻴﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺣﺪﻭﺩ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٣٤-٣٥‬ﺻﻮﺭﺕ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ ﺭﺍ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ‪«:‬ﻣﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‬ ‫ﺩﺭ ﺻﻴﺪﺍﻥ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺳﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺪﻥ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﻭ ﺍﮐﺒﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﺩﺭ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﺴﻦ ﭘﺴﺮ ﺍﺑﻮﺍﻟﻮﺣﻴﺪ ﻭ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒ ‪،‬ﺮ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺟﻨﺎﺏ ﺍﻣﻴﺮ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ ﭘﺴﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺣﺴﻦ‪ .‬ﺫﻭﺍﻟﻔﻘﺎﺭ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺗﻘﻲ ﭘﺴﺮ ﻓﺮﻗﻲ ﻭ‬ ‫ﻼ ﮐﺮﻳﻢ ﺁﺧﻮﻧﺪ‪ .‬ﺍﮐﺒﺮ ﺭﺋﻴﺲ‪ .‬ﻏﻼﻣﻌﻠﻲ ﭘﻴﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﺗﻘﻲ ﻭ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮﺍﻥ‬ ‫ﭘﺴﺮﺵ ﻋﻠﻲ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ ‪ ،‬ﻣ ّ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻤﺎﻝ ﻫﻤﮕﻲ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ«‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٣٥‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺫﻳﻞ ﺭﺍ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ‪» :‬ﺁﻗﺎ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ ‪ ,،‬ﺷﺨﺼﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﻬﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ‬ ‫ﻣﺠﺮﻭﺡ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻴﻬﻮﺵ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺭﺅﻳﺎﻳﻲ ﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﺮﻭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺑﺮﺳﺪ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺭﺟﺐ ﺳﻠﻤﺎﻧﻲ؛ ﺳﻴﻒ ﺍﻟﺪﻳﻦ؛ ﺳﻠﻴﻤﺎﻥ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺳﻠﻤﺎﻥ؛ ﺟﻌﻔﺮ ﻓﺮﺩﻱ؛ ﻣﺮﺍﺩ‬ ‫ﺧﻴﺮﭼﻲ؛ ﺣﺴﻴﻦ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺗﻘﻲ ﮐﻪ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻥ‪ ,‬ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﻮ ّﻫﺎﺏ‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﭼﻤﺎﻕ ﺯﺩ ﺗﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺭﺍ ﺧﻮﺷﻨﻮﺩ ﺳﺎﺯﺩ؛ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﺎﻟﻢ ﭘﺴﺮ ﺁﻗﺎ ﻣﻬﺪﻱ«‪.‬‬ ‫‪» (۳‬ﻳﮑﻲ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮ ﺷﮑﺎﺭﺑﺎﻗﻲ ﺑﻮﺩ« )ﺷﻔﻴﻊ ‪.(٣٥‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۰۲‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺳﻴﺰﺩﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺻﺪﻣﺎﺕ ﻭ ﻣﺸ ّﻘﺎﺗﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﻣﻘﻲ ﺩﺭ ﺗﻦ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩﻱ ﺟﺎﻥ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻬﺎﺭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﺳﺮﺍ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺷﮑﻞ‪،‬ﮔﻴﺮﻱ‬ ‫ﺍﻳﻨﻬﺎ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﴽ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﻘﺶ ﻣﺆﺛّﺮﻱ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻔﻴﻊ )‪ (٣٥‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺫﻳﻞ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ‪» :‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻋﻠﻲ‪،‬ﻳﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺍﺭﺍﻟﺴﻼﻡ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺗﻞ ﺣﻤﺮﺍﺀ ﺩﻓﻦ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﻭ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﭘﺴﺮ ﺷﺮﻳﻒ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﺩﺭ‬ ‫ﻗﻴﺪ ﺣﻴﺎﺕ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺁﻓﺎ ﺳﻴّﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺻﻔﺮ ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ...‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺩﺭ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭼﻨﺪﻱ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪«.‬‬ ‫‪۱۶‬‬

‫ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ| ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ| ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﻣﺎﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﭘﻲ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺘﻨﺪ‪ ۱.‬ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺿﻮﺿﺎﺀ ﺳﺎﻝ‬ ‫‪ ۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺭﻫﺎ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻏﻠﺐ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯ ﮔﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﺩﺍﺭ ﺷﺪﻧﺪ ‪،‬ﻭ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﻭ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﻭ ﻣﻐﺎﺯﻩ‪،‬ﺩﺍﺭﻱ ﻭ‬ ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪﻩ ﻭﻟﻲ ﺑﺎﺯ ﻫﻢ ﺑﺎ ﻣﺸ ّﻘﺎﺕ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻼﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‪ ,،۲‬ﻣ ّ‬ ‫ﻼﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ‪ ,‬ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭘﻨﺞ ﺑﺮﺍﺩﺭ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻮ |ﻩ ﻧﻮﺟﻮﺍﻥ ﻣ ّ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﻌ |ﻪ‬ ‫ﻼ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻧﺠﺎﺕ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺏ ﮐﻪ ﻗﺒ ً‬ ‫ﺷﻴﺮﺍ ‪،‬ﺯ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍ ‪،‬‬ ‫ﺖ ﻭ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺐ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮ‬ ‫ﺗﺤﺖ ﺣﻤﺎﻳ ‪،‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺟﻮﺍﻥ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﻋﻠﻮﻡ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺳﻴﺰﺩﻩ ﺳﺎﻟ |ﻪ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺳﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﻣﺸﻘﺎﺕ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ‬ ‫ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﻱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻪ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﮕﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺩﮔﺮﺩﻳﺴﻲ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﻭ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺭﺷﺪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻘﺶ ﻣﻬ ّﻤﻲ ﺍﻳﻔﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ )ﺝ‪ (٥٧-٥۹ ,،٤‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺩﺭ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ‪ ١٨٥٧‬ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪ّ ،‬‬ ‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ﻧﻘﻲ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﭘﺪﺭ ﺁﻥ ﭘﺴ ‪،‬ﺮ ﻭ ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫‪ (۳‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٣٠‬‬ ‫‪. (۴‬ﺷﻮﻫﺮ ﺍﻭ ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻳﮏ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﭘﺴﺮ ﺑﻨﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﻭ ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪).‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۰۴‬‬ ‫ﻣﺎﺩﺭ ﻫﻤﺎﻳﻮﻥ ﮐﻪ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ‪ ,‬ﻫﻤﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﺑﻪ ﺍﻭ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺧﺘﺮ ﺟﻮﺍﻧﺶ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺖ ‪،‬ﻭ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻫﻤﺴﺮ ﺑﺎﺑﻲ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻧﺎﻗﺾ ﺷﺪ‪ .‬ﻧﺎﻗﻀﻴﻦ ﮐﺴﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ ‪ ,،‬ﺗﺮﮐﻴ |ﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯ ‪ ,،‬ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .۱‬ﺍﻭ ﺣﺘّﻲ ّ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺧﻴﻠﻲ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﻫﻢ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺟﻤﻊ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻃﺮﺩ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﻲ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﻗﻀﻴﻦ‪ ,‬ﻳﻌﻨﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀ ﺍﷲ ﭘﻴﻮﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻋﺮﺍﻕ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺧﺸﻦ ﺗﺮﻳﻦ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ‬ ‫ﻼ ﺁﻗﺎ ﺑﺎﺑﺎ ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﭘﺪﺭﺵ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪ‪ ۲.‬ﺍّﻣﺎ ﭘﺴﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻨﺎﻡ ﻣ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺒﻠّﻐﻴﻦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ ,،‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎﻱ ﻧﻮﺯﺩﻩ‪،‬ﮔﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻻ ﻃﺎﺭﻡ ﭘﺲ ﺍﺯ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ‪ ۴‬ﻭ ﭼﻨﺪﻱ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﭘﺴﺮ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﻭ ﺣﺎﺟﻲ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺩﺧﺘﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﺎﻃﻤﻪ‪ ,‬ﺩﺧﺘﺮﻱ ﺷﺎﻧﺰﺩﻩ ﺳﺎﻟﻪ‪ ,‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺪﺭ ﺍﻭ‬ ‫ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﮔﺮﻳﺨﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺧﺒﺮ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﻫﻤﺴﺮ‬ ‫ﺩﻕ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﻓﺎﻃﻤ |ﻪ ﺟﻮﺍﻥ ﺍّﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﻭ ﺩﺧﺘﺮﺵ ّ‬ ‫ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪ ‪ .،‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﮔﻴﺎﻫﺎﻥ ﺩﺍﺭﻭﻳﻲ ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﻳﺞ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﮔﻴﺎﻫﺎﻥ ﺭﺍ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﺗﻬﻴ |ﻪ ﺩﺍﺭﻭﻫﺎﻱ‬ ‫‪۶‬‬ ‫ﮔﻴﺎﻫﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﺑﻴﻤﺎﺭﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬

‫ﺝ‪ ،١ .‬ﺹ‪.(٢٧٥‬ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﮐﺎﺷﺎﻧﻲ )ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﺝ‪.(٢٧٦ ,١ .‬‬ ‫‪ (۱‬ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﮐﺎﺷﺎﻧﻲ )ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﺝ‪.(٢٧٦ ، ,١ .‬‬ ‫‪. (۲‬ﻃﺎﻫﺮﺯﺍﺩﻩ ﺝ‪١٣٧-١٣٨، ,۲ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٧٦ ,١ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ )ﺝ‪ (٥٧-٥٩ ,٤ .‬ﮐﻪ ﺍﻭ ﺳﻪ ﭘﺴﺮ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺳ ّﻮﻣﻴﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﻟﻄﻒ ﺍﷲ ﺑﻮﺩ‪١٨٤ ..‬‬ ‫‪ (۵‬ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺆﻣﻦ ‪ ,،‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭘﺴﺮ ﺩ ّﻭﻡ ﺍﻭ »ﻋﻠﻲ« ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺷﺖ‪ :‬ﻟﻄﻒ ﺍﷲ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ١٨۵٣‬ﺑﺎ ﺍﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﻮﺩ ‪ ,،‬ﺑﺪﻳﻊ ﺍﷲ ﻭ ﺍﻣﺮ ﺍﷲ‪ .‬ﻋﻠﻲ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺩﺭ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺷﺪﻧﺪ )ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪.(٢٨٠ ,، ١ .‬‬ ‫‪ . (۶‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪،‬ﺝ‪ ١ .‬ﺹ ‪.٢٧٨‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪۱۵۸‬‬ ‫‪۲۰۵‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻳﮏ ﻣﺎﺩﺭ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﭘﺴﺮ ﺩﻩ ﺳﺎﻟﻪ‪،‬ﺍﺵ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻫﻢ ﺍﺯ‬ ‫ﺣﺒﺲ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﭘﺪﺭ ﺍﻳﻦ ﭘﺴ ‪،‬ﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺧﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺩﺭ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻓﻘﺮ ﻭ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﻭ ﺑﺰﺭﮒ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺴﺮ ﺑﻪ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﭘﻨﺒﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ ﻭ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺯﻧﺪﮔﻲ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﺎ ّﺩﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻭﻧﻖ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺩﭼﺎﺭ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺳﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﻌﺪ ﺍﺯﺣﻤﻠ |ﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻭ ﻧﺒﺮﺩ ﺗﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻦ ﻣ ّﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻧﻴﺰ ﺭﻭﻧﻖ ﮔﺮﻓﺖ‪ ۲.‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﻣﻴﺮ ﻋﺎﺯﻡ ﺑﻐﺪﺍﺩ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﺩﻳﮕﺮﻱ ﮐﻪ ﻧﺎﻣﺶ ﻣﺤ ّﻤﺪﺑﺎﻗﺮ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺗﺎ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ‬ ‫ﻭ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﻭ ﺗﺮﻭﻳﺞ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺧﻮﺩ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‬ ‫ﻢ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ‬‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺣﺎﺻﻞ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺳﻪ ﭘﺴﺮ ﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺳ ّﻮ ‪،‬ﻡ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﮐﺎﻇ ‪،‬‬ ‫ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﻭ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‪ .‬ﺣﺎﺻﻞ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺍﻭ ﺩﻭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﭘﺴﺮ ﻭ ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﻭ ﺣﻮﺍﺩﺙ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺯﻥ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺻﻔﺤﺎﺕ ﺗﺎﺭﻳﺦ‬ ‫ﮔﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺯﻥ ﺟﻮﺍﻥ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺑﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ‬ ‫ﮐ ّﻔﺎﺵ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﭘﺴﺮﺷﺎ ‪،‬ﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒ ‪،‬ﺮ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻮﺩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺯﻥ ﺟﻮﺍﻥ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﭘﺴﺮ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻪ ﺩﻧﻴﺎ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﭘﺴﺮ ﺍ ّﻭﻝ‬ ‫ﺍ ‪،‬ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒ ‪،‬ﺮ ﺩﺭ ﺩﻭﺭ |ﻩ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﭘﺴﺮ ﺩ ّﻭﻡ ﺍﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺧﺎﺩﻣﻴﻦ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻥ ﺟﻮﺍﻥ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﮐﻪ ﻫﻤﺴﺮﺵ‪ ,‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ‪ ,‬ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺍﺯ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺟﻮﺍﻧﺶ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻧﻮﻩ ﻫﺎﻳﺶ ‪ -‬ﭘﺴﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ‬

‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .۱۵۸‬ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺳﺎﻝ ‪ ۱٩٠٩‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﺩﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﮔﺮﻳﺨﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺩﺭ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١١٠‬ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ‪ ,،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﻭ ﺍﺳﺪﺍﷲ ﻭ ﺩﺧﺘﺮﺍﻧﺸﺎﻥ ﺧﺎﻭﺭ ﻭ ﻣﻨ ّﻮﺭ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒﺮ ﺩﺭ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺳﺎﻝ ‪ ١٩٠٩‬ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﻧﺎﻡ ﭘﺴﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﻮﻫﺮ ﺩ ّﻭﻡ‬ ‫ﻧﺎﻣﺶ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﺴﻦ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۰۶‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻋﻠﻲ ‪ -‬ﺩﺭ ﺩﻭﺭ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﭘﺴﺮﺵ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﻧﺰﺩ ﻗﻮﻡ ﻭ ﺧﻮﻳﺸﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺁﻥ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﻱ ّ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﺍﺣﺘﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺍّﻣﺎ ﺗﺮﺟﻴﺢ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺭﺍﺣﺘﻲ ﻭ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﻧﮕﻬﺪﺍﺭﻱ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻌﺎﺵ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﺩﺭ ﺟﻮﺍﻥ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﺩﺭ‬ ‫ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﺑﺎﺯ ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ ۳.‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻋﺸﻖ ﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻳﻦ ﻭ ﺁﺋﻴﻦ ﺧﻮﺩ ﺑﺰﺭﮒ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮ ﺑﺎ ﺩﺧﺘﺮ ﺷﻴﺦ ﻳﻮﺳﻒ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﮐﺎﺏ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﮑﺴﺖ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺷﻘﺎﻭﺕ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺑﻪ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺻﺎﻟﺢ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺯﻫﺮﺍ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺩ‪ ۴‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻭﺭ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﺯﺍﺭ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻣﺘﺤ ّﻤﻞ ﺳﺨﺘﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺑﻐﺾ ﻭ ﮐﻴﻨ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺩﻫ |ﻪ ‪ ۱۸۵۰‬ﮐﻪ ّ‬ ‫ﮐﻤﺘﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﻭ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ِﺳﻤﺖ ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻨﺴﻮﺏ ﮐﺮﺩ‪ ۶.‬ﺷﻔﻴﻊ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﻤﮏ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺴﺘﻤﻨﺪ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ‪،‬ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻏﺬﺍ ﻭ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ‬ ‫ﺍﺯﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯ ﮔﺮﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﮐﺴﺐ ﻭ ﮐﺎﺭﻱ ﺭﺍﻩ ﺑﻴﻨﺪﺍﺯﻧﺪ ﻭ ﺍﻣﺮﺍﺭ‬ ‫ﻣﻌﺎﺵ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﺑﺎﻗﺮ ﺍﺯ ﺍﻋﺎﻇﻢ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﮐﻪ ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺮ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﻭﻓﺎ ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫‪۷‬‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﺩﺧﺘﺮﻱ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻧﺎﻣﺶ ﺭﺍ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﮔﺬﺍﺭﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ٢ .‬ﺹ ‪٦٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﺝ‪٢۵۵، ,١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ )ﺝ‪ ، ٤ .‬ﺹ ‪.(۵٧-۵٩‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﻭ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺍﺳﺖ )ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺹ ‪.(۱۵٩‬‬ ‫‪ (۵‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٧۸ ,١ .‬‬ ‫‪ (۶‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٣١‬‬ ‫‪ (۷‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ ‪٢٤٠، ,١‬‬ ‫‪۲۰۷‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ‪ ,‬ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺩﺭ ﻓﮑﺮ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺶ ﺗ ّﻮﻗﻊ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﭘﺪﺭ ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻔﻆ‬ ‫ﻲ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﻗﺘﻞ ﭘﺪﺭﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺟﻨﮓ‬ ‫ﺷﺄﻥ ﻭ ﻣﻘﺎﻡ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔ ‪،‬‬ ‫ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﮐﺸﺘﻪ‪ ,‬ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ ﻭ ﺿﻌﻴﻒ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻓﺮﺻﺖ‬ ‫ﻼﺣﺴﻦ ﻟﺐ‪،‬ﺷﮑﺮﻱ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻗﺪﺭﺗﻤﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﺟﺴﺘ |ﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺗﻨﻬﺎ ﻣ ّ‬ ‫ﺐ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻥ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﺩﻟﻴﻞ ﺧﻮﻳﺸﺎﻭﻧﺪﻱ ﺑﺎ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﺯ ﺗﻌﻘﻴ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ,، ۱‬ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺖ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﻼﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ﺭﺍ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺭﻓﺘﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺮﺩ ﺭﺍ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺍﺟﺮﺍﻱ ﻧﻘﺸﻪ‪،‬ﺍﺵ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺳﻴﻒ ﺁﺑﺎ ‪،‬ﺩ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﺷﺮﻗﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳ ‪،‬ﺰ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺗﺪﺭﻳﺠﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺼﺎﺩﻑ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ‬ ‫ﺍﺯ ﻫﺠﺮﺕ ﺧﻮﺩﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﻬﺎﻱ ﺳﻠﻴﻤﺎﻧﻴﻪ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﻋﺮﺍﻕ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺑﻪ ﺑﻐﺪﺍﺩ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎﺯﺳﺎﺯﻱ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﻣﺘﺸﺘّﺖ ﻭ ﺳﺮﮔﺮﺩﺍﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻳﺎ ‪،‬ﻡ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﺑﻴﺸﻤﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻳﻘﺎﻥ ‪ ,،‬ﮐﻠﻤﺎﺕ ﻣﮑﻨﻮﻧﻪ ‪ ,،‬ﻫﻔﺖ ﻭﺍﺩﻱ ‪ ,،‬ﭼﻬﺎﺭ ﻭﺍﺩﻱ ﻭ‬ ‫ﻣﻼﺡ ﺍﻟﻘﺪﺱ ﺍﺯ ﻗﻠﻢ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﺁﺛﺎﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﮔﺮﺩ‬ ‫ﻟﻮﺡ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺣﻠﻘﻪ ﺯﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۹‬ﻋﺎﺯﻡ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺷﺪ‪ ۴.‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﺩﻕ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﺍﻻﻍ ﺳﻔﺮﻃﻮﻻﻧﻲ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﺭﺍﻩ ﺩﺯﺩﻫﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻻﻍ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺯﺩﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﻳﮏ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺳﻮﺍﺭﺍﻻﻍ ﻧﺸﺪ ﻭ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﻣﺒﻠﻐﻲ ﭘﻮﻝ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺳﻔﺮ ﻃﻮﻻﻧﻲ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٣٧-٢٤٠ ,۱ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٣٧ ,،١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ‪ ,‬ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ ‪١٢١‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٣١‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۰۸‬‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺍﻻﻍ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﺨﺮﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺧﺮﻳﺪ ﺍﻻﻍ ﺁﻥ ﭘﻮﻝ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﮔﺮﻓﺘﻦ‬ ‫ﺟﻠﺴﺎﺕ ﻭ ﺩﻋﻮﺕ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ﻧﻮﺭﻱ‪ ,‬ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ‪,‬‬ ‫ﻫﻨﻮﺯ ﺭﺳﻤﴼ ﻭ ﻋﻠﻨﴼ ﺍﻋﻼﻥ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﮐﺘﺎﺏ ﺑﻴﺎﻥ ‪َ -‬ﻣﻦ ﻳُﻈ ِﻬ ُ‬ ‫ﺮﻩ ﺍﷲ‬ ‫ﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‪,‬‬ ‫‪ -‬ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﺩﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻧ ‪،‬‬ ‫‪،‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺷﻔﻴﻊ‪ ,‬ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﭘﻲ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﺩﻭﻱ ﺁﻧﻬﺎ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ‪ ,‬ﻣﺠﺬﻭﺏ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺗﻤﺎﻡ ﻭﻗﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺻﺮﻑ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﻢ ﮐﻢ ﻧﻔﻮﺫ ﮐﻼﻡ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﻓﺮﺍﺗﺮ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ‬ ‫ﺭﺷﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭﺯﻳﺮ ﺍﻣﻮﺭ ﺧﺎﺭﺟ |ﻪ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻔﻴﺮ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﻧﻮﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺁﻥ ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ ﺍﺭﺳﺎﻝ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣﺘﻦ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﻐﺎﻡ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﺳﺖ‪:‬‬

‫»ﺟﻨﺎﺑﺎ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻫﺘﻤﺎﻣﺎﺕ ﺑﻠﻴﻐﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﻊ ﻭ ﻗﻤﻊ ﻓﺮﻗ |ﻪ ﺿﺎﻟّ |ﻪ ﺧﺒﻴﺜ |ﻪ ﺑﺎﺑﻴﻪ ﺍﺯ ﺟﺎﻧﺐ ﺩﻭﻟﺖ‬ ‫ﻋﻠّﻴﻪ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺟﻨﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﺭﺳﻴﺪ ﺍﻟﺤﻤﺪ ﷲ ﺭﻳﺸ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻮﺟﻬﺎﺕ ﺧﺎﻃﺮ ﻫﻤﺎﻳﻮﻥ ﺳﺮﮐﺎﺭ ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﻗﻮﻱ‪،‬ﺷﻮﮐﺖ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻩ ﺟﻤﺠﺎﻩ ﺩﻳﻦ‪،‬ﭘﻨﺎﻩ‪,‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺭﻭﺣﻨﺎ ﻓﺪﺍﻩ‪ ,‬ﮐﻨﺪﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻭ ﺑﻠﮑﻪ ﻭﺍﺟﺐ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍﺣﺪﻱ ﻭ ﻓﺮﺩﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺧﺎﺻﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﻴﺪ ﻭ ﺑﻨﺪ ﺩﻭﻟﺖ ﻫﻢ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺍﺯ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﻭ‬ ‫ﺍﺑﻘﺎ ﻧﺸﻮﺩ‪ّ ,‬‬ ‫ﺳﻮﺀ ﺗﺪﺑﻴﺮ ﭘﻴﺸﮑﺎﺭﺍﻥ ﺳﺎﺑﻖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺍﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ﻧﻮﺭﻱ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺮﺧﺼﻲ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺣﺒﺲ ﺍﻧﺒﺎﺭ ﺧﻼﺻﻲ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺠﺎﻭﺭﺕ ﻋﺘﺒﺎﺕ ﻋﺮﺵ ﺩﺭﺟﺎﺕ ّ‬ ‫ﻭ ﺭﻭﺍﻧﻪ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﺗﺎ ﺣﺎﻝ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺁﻥ ﺟﻨﺎﺏ ﺍ ّﻃﻼﻉ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺩﺭ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺍﻭ ﻫﻴﭻ ﻭﻗﺖ ﺩﺭ ﺧﻔﻴﻪ ﺍﺯ ﺍﻓﺴﺎﺩ ﻭ ﺍﺿﻼﻝ ﺳﻔﻬﺎ ﻭ ﻣﺴﺘﻀﻌﻔﻴﻦ ﺟ ّﻬﺎﻝ ﺧﺎﻟﻲ ﻧﺒﻮﺩ‬ ‫ﻣﻘﺪﻣ |ﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﻧﺼﺎﺏ‬ ‫ﻭ ﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻓﺘﻨﻪ ﻭ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﻗﺘﻞ ﻫﻢ ﺩﺳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ ﻣﺜﻞ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﺁﻗﺎﻱ ﺩﺭﺑﻨﺪﻱ ﮐﻪ ﺯﺧﻤﻬﺎﻱ ﻣﻨﮑﺮ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﮐﺸﺘﻦ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﻘﺪﻳﺮ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﺧﻮﻧﺪ ّ‬ ‫ﺑﻘﺎﻱ ﭼﻨﺪ ﻭﻗﺘ |ﻪ ﺍﻭ ﻣﺴﺎﻋﺪﺕ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻗﺘﻞ ﺩﻳﮕﺮ ﮐﻪ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ ...‬ﻟﻬﺬﺍ ﺩﻭﺳﺘﺪﺍﺭ‬ ‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﻳﮏ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪٢٠١٠‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪٥ ,١٤‬‬ ‫‪۲۰۹‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﻇﻞ ﺍﷲ ﻭﻟﻲ‪،‬ﻧﻌﻤﺖ‬ ‫ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺍﻣﺮ ﻗﺪﺭ ﻗﺪﺭﺕ ﻫﻤﺎﻳﻮﻥ ﺳﺮﮐﺎﺭ ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻩ ّ‬ ‫ﮐﻞ ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻣﺤﺮﻭﺳ |ﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ ,‬ﺭﻭﺣﻲ ﻓﺪﺍﻩ‪ ,‬ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺍﺗﺐ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﻮ ّﺳﻂ ﭼﺎﭘﺎﺭ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺑﻪ ﺍ ّﻃﻼﻉ ﺁﻥ ﺟﻨﺎﺏ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺖ ﺑﺪﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﻼ ﺩﺭﻧﮓ ﺍﺯ ﺟﻨﺎﺑﺎﻥ‬ ‫ﺟﻼﻟﺖ‪،‬ﻣﺂﺑﺎﻥ ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﻭ ﻧﺎﻇﺮ ﺍﻣﻮﺭ ﺧﺎﺭﺟ |ﻪ ﺁﻥ ﺩﻭﻟﺖ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﻣﻄﻠﺐ ﺭﺍ ﺑﻄﻮﺭﻱ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﻭ ﻣﻮﺍﺣﺪﺕ ﺩﻭﻟﺘﻴﻦ ﻋﻠّﻴﺘﻴﻦ ﺍﻗﺘﻀﺎ ﻭ ﺍﻭﺻﺎﻑ ﻧﻴﮑﺨﻮﺍﻫﻲ ﻭ ﻋﻘﻞ ﻣﺘﻴﻦ‬ ‫ﺟﻨﺎﺑﺎﻥ ﻣﻌ ّﺰﻱ ﺍﻟﻴﻬﻤﺎ ﺩﻋﻮﺕ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﮕﺬﺍﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺁﻥ ﺩﻗّﺖ ﻭ ﺗﻌ ّﻤﻖ‬ ‫ﻭﺍﻓﻲ ﺑﮑﺎﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﻭ ﺭﻓﻊ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﻳ |ﻪ ﻓﺴﺎﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺜﻞ ﺑﻐﺪﺍﺩ‪ ,‬ﺟﺎﺋﻲ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻊ ﻓﺮﻕ ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﻭ‬ ‫ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺑﻪ ﺣﺪﻭﺩ ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻣﺤﺮﻭﺳﻪ ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﺍﺯ ﮐﻤﺎﻝ ﺧﻴﺮﺍﻧﺪﻳﺸﻲ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﻏﺮﺿﻲ ﺍﻳﺸﺎﻥ‬ ‫ﺑﺨﻮﺍﻫﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﺍﻭﻟﻴﺎﻱ ﺩﻭﻟﺖ ﻣﺴﻠّﻢ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ‪،‬ﻋﻠﻲ ﻭ‬ ‫ﺧﻮﺍﺹ ﺍﺗﺒﺎﻉ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﺧﻴﺎﻻﺕ ﻓﺎﺳﺪﻩ ﻭ ﺣﺮﮐﺎﺕ ﻣﺤﺘﻤﻠ |ﻪ‬ ‫ّ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻭﺳﻌﺖ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺩﻭ ﮐﺎﺭ ﻳﮑﻲ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺍﻭﻟﻴﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﺩﻭﻟﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ‪] ...‬ﻳﺎ‬ ‫ﺁﻥ ﮐﻪ[‪ ..|.‬ﺣﮑﻢ ﺻﺮﻳﺢ ﺑﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻧﺎﻣﻖ‪،‬ﭘﺎﺷﺎ ﻭﺍﻟﻲ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺑﺪﻫﻨﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﻃﺮﻑ ﻫﻢ‬ ‫ﺣﮑﻢ ﺑﻪ ﻋﻬﺪ |ﻩ ﻧ ّﻮﺍﺏ ﺣﮑﻤﺮﺍﻥ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻫﺎﻥ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﻴﺰﺍ ﺣﺴﻴﻦ‪،‬ﻋﻠﻲ ﻭ ﻫﺮ‬ ‫ﺧﻮﺍﺹ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺎﻧﻲ ﻭ ﺍﺳﺎﺱ ﻓﺴﺎﺩ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﻣﻘﺘﻀﻲ‬ ‫ّ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﺗﺒﺎﻉ ﻭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺩﺭ ﺳﺮﺣﺪ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﮔﻤﺎﺷﺘﮕﺎﻥ ﻧ ّﻮﺍﺏ ﻣﻌﺰﻱ ﺍﻟﻴﻪ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪] ...‬ﻭ ﻳﺎ‬ ‫ﺧﻮﺍﺹ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﻐﺪﺍﺩ‬ ‫ّ‬ ‫ﺁﻥ ﮐﻪ[‪ ..|.‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺁﻥ ﻣﻔﺴﺪ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﺎﺋﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺩﺍﺧﻠ |ﻪ ﻣﻤﺎﻟﮏ ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺳﺘﺮﺱ ﺑﻪ ﺣﺪﻭﺩ ﻣﺎ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺟﻠﺐ‬ ‫ﻭ ﺗﻮﻗﻴﻒ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﮐﻪ ﺭﺍﻩ ﻓﺘﻨﻪ ﻭ ﻓﺴﺎﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺴﺪﻭﺩ ﺷﻮﺩ‪...‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺗﺤﺮﻳﺮﴽ ﻓﻲ ‪ ۱۲‬ﺫﻱ ﺣﺠﺔ ﺳﻨﺔ ‪] ۱۲۷۸‬ﺩﻫﻢ ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ‪«[۱۸۶۲‬‬

‫ﺩﺭ ﺑﻴﺎﺑﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻣﻘﺒﺮ |ﻩ ﻧﻮ |ﻩ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻣﺎﻡ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻨﺎﻡ ﺍﻣﺎﻡ‪،‬ﺯﺍﺩﻩ ﻣﻌﺼﻮﻡ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﺩﺍﺭﺩ‪ ,‬ﺩﺭ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﻣﺘﺮﻭﮐ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺒﺮﻩ ﻳﮏ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﻮﺍﺭﻱ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺩﻳﻮﺍﺭ ﺗﺎﺑﻮﺗﻲ ﭼﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﺩﺭﺍﺯﺍﻱ ﻳﮏ ﻣﺘﺮ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﻟﺒﺴ |ﻪ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺑﻘﺎﻳﺎﻱ‬ ‫ﺟﺴﺪﺵ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﻗﺮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻣﺨﻔﻴﮕﺎﻩ ﺑﺮ ﮐﺴﻲ ﻓﺎﺵ ﻧﺸﻮﺩ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺑﺎﺏ ﺩﻫﻦ‬ ‫ﻋﺪ |ﻩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺻﺒﺮ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻫﻦ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﺍﺧﺘﻔﺎﺀ ﺭﺍ ﺑﻴﻦ ﻫﻢ ﭘﺨﺶ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ّ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ‪ ,‬ﻇﻬﻮﺭﺍﻟﺤﻖ ﺝ ‪ ,۴‬ﻫﻮﻓﻬﺎﻳﻢ‪ ,۲۰۱۱ ,‬ﺹ ‪۲۸۱‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۱۰‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻣﻲ ﺁﻳﻨﺪ‪...‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺟﻮﺍﻥ ﺗﺎﺟﺮ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﺨﺎﺭﺝ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﻲ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪،‬ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺣﮑﻤﺮﺍﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻓﺼﻞ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﻳﺦ ﺣﻮﺽ ﺭﺍ ﺑﺸﮑﻨﻨﺪ ﻭ ﻫﺮ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺣﻮﺽ ﺑﻴﺎﻧﺪﺍﺯﻧﺪ ﻭ ﭼﻮﺑﮑﺎﺭﻱ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﺑﺎﺭ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﺘﮏ ﺩﺭ ﺣﻮﺽ ﺁﺏ ﻳﺦ ﺑﻴﺎﻧﺪﺍﺯﻧﺪ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﺎﻱ ﺍﻭ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻫﺮ ﺑﺎﺭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺣﻮﺽ ﺁﺏ ﻳﺦ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﭼﻮﺏ‬ ‫ﻓﺮﺍﺷﺎﻥ‬‫ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺁﺏ ﺣﻮﺽ ﺍﺯ ﺧﻮﻥ ﺍﻭ ﺭﻧﮕﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺣﺎﻝ ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ّ‬ ‫ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺟﺮﺍﻱ ﺍﻭﺍﻣﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻭ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﭘﻮﻝ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻫﺮ ﺳﻮﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﺎﻧﺪﻧﺪ ﻭﺁﺯﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺎﻧﺪﻧﺪ‪ ,‬ﺗﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﻪ ﻣﺎﻩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﺰﺩ ﺗﺒﻌﻴﺪ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺩﺭ ﻳﺰﺩ ﻣﺎﻧﺪ ‪،‬ﻭ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﻭ ﻣﺪﺍﻭﺍ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌ |ﻪ ﺑﺮﺧﻲ ﺁﺛﺎﺭ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ‬‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ّ .‬‬ ‫ﻣﺸﺘﺎﻕ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺁﻥ ﺟﺴﻢ ﻋﻠﻴﻞ ‪ ،‬ﭘﺎﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﻐﺪﺍﺩ‬ ‫ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺍﻳﻦ ﻓﺸﺎﺭ ﺗﻘﺮﻳﺒﴼ ﭘﺎﻫﺎﻳﺶ ﻓﻠﺞ ﺷﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺭﺳﻴﺪ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺭ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﭘﺴﺮﺵ ﺩﺭ ﻳﮏ ﺣﺎﺩﺛ |ﻪ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ‬ ‫ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﺩﺭ ﮐﻤﺎﻝ ﺳﮑﻮﻥ ﻭ ﺭﺿﺎ ﻣﺮﮒ ﭘﺴﺮﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺪ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ‪ ,‬ﻣﻠّﻘﺐ ﺑﻪ ﺍﻳﻮﺏ‪ ,‬ﺩﺭ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﭼﺸﻢ ﺍﺯ‬ ‫ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﻓﺮﺯﻧ ‪،‬‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺑﻌﺪ‬‫ﺍﻳﻦ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﺴﺖ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺗﺸﻴﻴﻊ ﺟﻨﺎﺭ |ﻩ ﺍﻭ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ّ ۲.‬‬ ‫ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﺗﺮﺑﻴﺖ ﭘﺴﺮ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﻲ‪،‬ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮ ﺣﺎﺝ ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﻏﻢ ﻭ ﺍﻧﺪﻭﻩ ﺷﺪﻳﺪﻱ ﺷﺪﻩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻳﻦ ﭘﺴﺮ ﮐﻪ ﻫﻢ ﺳﻦ ﻭ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩﺵ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺑﺎﻍ ﺭﺿﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﺳﻮﺭ |ﻩ ﺻﺒﺮ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻮﺏ ﻧﻴﺰ‬ ‫ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﺍﻭ ﻭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﻧﺎﺯﻝ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻟﻮﺡ ﺑﻪ ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻟﻘﺐ ﺍﻳﻮﺏ ﻋﻨﺎﻳﺖ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻮﺏ ﺩﺭﮐﺘﺎﺏ ﺗﻮﺭﺍﺕ ﻣﻈﻬﺮ ﺻﺒﺮ ﺍﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻲ »‪Efforts to preserve the‬‬ ‫ﻲ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ‪ ،٤٩٠-٤٩٢‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﺑّﺎﻧ ‪،‬‬ ‫‪ (۱‬ﻃﺎﻟﻘﺎﻧ ‪،‬‬ ‫‪.٨٨» remains of the Báb: Four historical accounts‬‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ ‪٧٨-٧٩ ،‬‬ ‫‪۲۱۱‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻟﻮﺡ ﺍﺯ ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﺻﺪﻣﺎﺕ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﻭ ﻣﺤﺒّﺖ ﺍﻭ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﻳﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ﺳﺎﻝ‪ ۱۸۶۳‬ﻡ‪ .‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺐ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ‬ ‫ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺎﻏﻲ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻬﺮ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﻋﻼﻥ ﻧﻤﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻭ‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﻇﻬﻮﺭﺵ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻧﺒﻴﻞ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪:‬‬ ‫»ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺻﺒﺢ ﺑﺎﻏﺒﺎﻧﻬﺎ ﮔﻠﻬﺎﻱ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﭼﻬﺎﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ﺑﺎﻍ ﻣﻲ‪،‬ﭼﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ‬ ‫ﺧﻴﻤ |ﻪ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺧﺮﻣﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﭼﻨﺎﻥ ﺧﺮﻣﻨﻲ ﮐﻪ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﭼﻮﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﭼﺎﻱ ﺻﺒﺢ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺤﻀﺮ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ ﺁﻥ ﺧﺮﻣﻦ ﮔﻞ ﻣﺎﻧﻊ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ‬ ‫ﻣﺮﺧﺺ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﮔﻞ‬ ‫ﻭ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺑﻪ ﺟﻤﻴﻊ ﻧﻔﻮﺳﻲ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺻﺮﻑ ﭼﺎﻱ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺷﺪﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻫﻞ ﺣﺮﻡ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﺍﺣﺒﺎﺏ ﻋﺮﺏ ﻭ ﻋﺠﻢ ﻧﻴﺰ ﮔﻞ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﻴﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ﺣﮑﻢ ﺟﻬﺎﺩ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﻣﻨﺴﻮﺥ‬ ‫ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﺩﺭ ﻳﻮﻡ ﺍ ّﻭﻝ ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝ ﻗﺪﻡ ﺑﺮ ﻋﺮﺵ ﺍﻋﻈﻢ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭﺿﻮﺍﻥ ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﺷﺪ‪,‬‬ ‫ﻣﺴﺘﻮﻱ‪ ,‬ﻟﺴﺎﻥ ﻋﻈﻤﺖ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺁﻳ |ﻪ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ ﻧﻄﻖ ﻓﺮﻣﻮﺩ‪ :‬ﻳﮑﻲ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺳﻴﻒ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻇﻬﻮﺭ ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺍﺳﺖ‪«..|.‬‬ ‫ﻭ ﭘﺴﺮ ﺍﻳﺸﺎﻥ ‪ ,،‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‪ ,‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ‪:‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻇﺎﻫﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﺍﻋﻼﻡ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻭﺳﺎﺋﻂ ﺍﺑﺪﴽ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺟﺎﺋﺰ ﻧﻪ ﻭﻟﻮ‬ ‫ﻣﻘﺼﺪ ﻣﺪﺍﻓﻌﻪ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺷﺪ‪ ...‬ﻭ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪ :‬ﺇﻥ ﺗُﻘﺘﻠﻮﺍ َﺧﻴﺮﴽ ﻟَ ُﮑﻢ ﻣﻦ ﺃﻥ ﺗَﻘﺘﻠﻮﺍ ‪ .،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ‬ ‫ﻭ ﺗﺮﻭﻳﺞ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺑﻪ ﺛﺒﺎﺕ ﻭ ﺍﻳﻘﺎﻥ ﻳﺎﺭﺍﻧﺴﺖ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺑﺪﻭﻥ ﺧﻮﻑ ﻭ ﺗﺸﻮﻳﺶ ﺩﺭ ﮐﻤﺎﻝ‬ ‫ﺍﻧﻘﻄﺎﻉ ﺑﻪ ﺍﻋﻼﺀ ﮐﻠﻤﺔﺍﷲ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﭼﺸﻢ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﺆﻭﻧﺎﺕ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺮﺑﻨﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ‬ ‫ﻣﻘﺪﺳﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﮐﺒﺮﻳﺎ ﻣﺆﻳّﺪ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻠﻤﺔﺍﷲ ﻏﺎﻟﺐ ﻭ ﻣﻨﺼﻮﺭ ﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻧﻔﻮﺱ ّ‬ ‫ﺧﻮﻥ ﺧﻮﻳﺶ ﺑﺮ ﺣ ّﻘﻴﺖ ﺍﻣﺮ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﺑﺨﻠﻮﺹ ﺩﺭ ﺍﻳﻤﺎﻧﺸﺎﻥ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺛﺎﺑﺖ‬ ‫ﺣﻖ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﺮ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺍﻣﺮﺵ ﻭﻣﻐﻠﻮﺑﻴﺖ ﺍﻋﺪﺍﻳﺶ ﻻﺯﺍﻝ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻫﺴﺖ‪ .‬ﻧﺎﺻﺮ ﻭ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٣٧٩، ,۱ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪١٥٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ‪ ,‬ﺍﺳﺮﺍﺭ ﺍﻵﺛﺎﺭ‪ ,‬ﺣﺮﻑ ﺭ‪ -‬ﻕ‪ ,‬ﻣﺆ ّﺳﺴ |ﻪ ﻣﻠّﻲ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﺍﻣﺮﻱ‪ ۱۲۹ ,‬ﺑﺪﻳﻊ‪ ,‬ﺹ ‪۲۲‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۱۲‬‬ ‫ﻣﻌﻴﻨﻲ ﺟﺰ ﺍﻭ ﻧﺨﻮﺍﻫﻴﻢ ﻭ ﺟﺎﻥ ﺑﺮ ﮐﻒ ﻧﻬﺎﺩﻩ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺩﺷﻤﻦ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻳﻢ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﺎﻡ ﺩﻝ ﻭ ﺟﺎﻥ ﻳﺎﺑﻴﻢ‪«.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩ |ﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﻳﻮﻣﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‪:‬‬ ‫ﻣﺮﺕ ﻧﺴﺎﺋﻢ ﺍﻟﻐﻔﺮﺍﻥ‬ ‫»ﻗﺪ ﺍﻧﻐﻤﺴﺖ ﺍﻷﺷﻴﺎﺀ ﻓﻲ ﺑﺤﺮ ّ‬ ‫ﺍﻟﻄﻬﺎﺭﺓ ﻓﻲ ﺍ ّﻭﻝ ّ‬ ‫ﺍﻟﺮﺿﻮﺍﻥ‪ّ ...‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻫﻴﺎﮐﻞ ﺍﻷﮐﻮﺍﻥ«‬ ‫ﺧﺒﺮ ﺍﻋﻼﻥ ﺍﻣﺮﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻓﺎ ﺍﺷﻌﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﻣﺪﺡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺳﺮﻭﺩ ﻭ ﻧﻴﺰ ﺳﺆﺍﻻﺗﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﺩﺭ‬ ‫ﻗﺎﻟﺐ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﺍﻭ ﻟﻮﺣﻲ ﺻﺎﺩﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪:‬‬ ‫ﮏ ﺑﻤﺎ ﺃﻳّﺪﮎ ﻋﻠﻲ ﺃﻣﺮﻩ ﻭ ﻋﺮﻓﮏ ﻣﻈﻬﺮ ﻧﻔﺴﻪ ﻭ ﺃﻗﺎﻣﮏ‬ ‫ﺍﺷﮑﺮ ﺭﺑّ َ‬ ‫»ﺃﻥ ﻳﺎ َﻭﻓﺎ ُ‬ ‫ﻟﮏ ﻳﺎ ﻭﻓﺎ ﺑﻤﺎ ﻭﻓﻴﺖ ﺑﻤﻴﺜﺎﻕ ﺍﷲ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﺛﻨﺎﺀ ﺫﮐﺮﻩ ﺍﻷﻋﻈﻢ ﻓﻲ ﻫﺬﺍﺍﻟﻨﺒﺈ ﺍﻟﻌﻈﻴﻢ‪ ...‬ﻓَﻄﻮﺑﻲ َ‬ ‫ﮐﻞ ﻧﻘﻀﻮﺍ ﻋﻬﺪﺍﷲ ﻭ ﮐﻔﺮﻭ ﺑﺎﻟﺬﻱ ﻇﻬﺮ ﺑﮑﻞ ﺍﻵﻳﺎﺕ ﻭ ﺃﺷﺮﻕ ﻣﻦ‬ ‫ﻭ ﻋﻬﺪﻩِ ﺑﻌﺪ ﺍﻟّﺬﻱ ﱡ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺃﻓﻖ ﺍﻷﻣﺮ ﺑﺴﻠﻄﺎﻥ ﺍﻟﻤﺒﻴﻦ‪...‬‬ ‫ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺗﻼﺷﻬﺎﻱ ﺷﻔﻴ ‪،‬ﻊ ﻣﺠﺪﺩﴽ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﮔﺎﻥ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵٣‬ﻡ‪ .‬ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﻭ‬ ‫ﻧﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻭﮐﻢ‪،‬ﮐﻢ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﺒﺪﻝ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ّ‬ ‫ﻲ ﺗﺮﮐﻴ |ﻪ ﺍﻣﺮﻭ ‪،‬ﺯ‬ ‫ﺯﺍﺋﺮﻳﻦ ﻓﻮﺝ ﻓﻮﺝ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭﻋﺜﻤﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﮐﻨﻮﻥ »ﺍﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀ« ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﺍﷲ‪،‬ﺍﮐﺒ ‪،‬ﺮ ﺫﮐﺮ ﺍﷲ‪،‬ﺍﺑﻬﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﮑﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺮﻭﻳﺞ ﺍﻣﺮ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻃﻲ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺕ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﻧﺎﺯﻝ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺟﻤﻠﻪ ﻟﻮﺡ ﺍﺣﻤﺪ ﺭﺍ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ‬

‫‪ (۱‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‪ .١۹۱ Bahá’u’lláh and the New Era ,‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﺴﻴﺎﺭﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ‬ ‫ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺑﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﮐﺮﺩ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺭﺍ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﺎ ﺻﺮﻑ ﻭﻗﺖ ﺯﻳﺎﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺩﺍﺩﻩ‪ ,‬ﺩﻳﺪﮔﺎﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ‪ -‬ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯﻣﻨﺎﺑﻊ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺷﻮﺭﺵ ﺩ ّﻭﻡ ﺩﺭ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻨﻊ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺪﺗﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺑﺰﺭﮔﻲ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪..‬‬ ‫‪ (۲‬ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ ‪١٥٤‬‬ ‫‪ ، Revelation of Bahá’u’lláh (۳‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻃﺎﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ﺝ‪.٢٠٥ ,، ١ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪٦٢‬‬ ‫‪۲۱۳‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻟﻮﺡ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺑﻨﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻳﺰﺩﻱ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ُﻢ ُﮐﺮﺑﺘَﻲ ﻭ‬‫ﮏﺛّ‬‫ُﻢ ﺫ ِّﮐﺮ ﺃﻳﺎﻣﻲ ﻓﻲ ﺃﻳﺎﻣ ‪،‬‬ ‫ﻲ ﺛﱠ‬ ‫َﻨﺲ ﻓﻀﻠﻲ ﻓﻲ ﻏﻴﺒﺘ ‪،‬‬‫»ﺃﻥ ﻳﺎ ﺃﺣﻤﺪ ﻻ ﺗ َ‬ ‫ِ‬ ‫ﺑﺴﻴﻮﻑ‬ ‫ﻳﺤﻮﻝ َ‬ ‫ﻗﻠﺒﮏ‬ ‫ّ‬ ‫ﻴﺚ ﻟَﻦ‬‫ِﺤ ُ‬‫ﺠﻦ ﺍﻟﺒﻌﻴﺪ َﻭ ُﮐﻦ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﴼ ﻓﻲ ُﺣﺒّﻲ ﺑ َ‬ ‫ﻟﺴ ِ‬ ‫ﻏُﺮﺑﺘَﻲ ﻓﻲ ﻫﺬﺍ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻟﺴ ِ‬ ‫ﻤﻮﺍﺕ َﻭ ﺍﻷ َﺭﺿﻴﻦ‪«.‬‬ ‫ﻌﮏ ُﮐ ﱡﻞ َﻣﻦ ﻓﻲ ّ‬‫ﺍﻷﻋﺪﺍﺀ َﻭ ﻳﻤﻨَ َ‬ ‫‪ ...‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﮐﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﮐﻴﻨﻪ ﺗﻮﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﺴﻤﻮﻡ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻳﺎﻡ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﺭﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﺅﺳﺎ ﻭ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﺎﻥ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺗﺮﮐﻴﻪ ‪,،‬‬ ‫ﺭﻭﺳﻴﻪ ‪ ,،‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﻭ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﭘﺎﭖ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻧﺪﺍﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﺟﺎﺑﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﻧﺬﺍﺭ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﺪﺍﻳﺶ ﺭﻭ ﺑﺮﻧﮕﺮﺩﺍﻧﻨﺪ‪:‬‬ ‫» َﺯﻳّﻦ ﺟﺴﺪ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﺑﻄﺮﺍﺯ ﺍﺳﻤﻲ ﻭ ﻗُﻢ ﻋﻠﻲ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺃﻣﺮﻱ‪ .‬ﻫﺬﺍ ﺧﻴﺮﻟﮏ ﻋ ّﻤﺎ‬ ‫ﮐﻞ ﺷﻲﺀ ﻗﺪﻳﺮ‪ .‬ﺃﻥ ﺍﻣﺶ ﺑﻴﻦ‬ ‫ﻋﻨﺪﮎ ﻭ ﻳﺮﻓﻊ ﺍﷲ ﺑﻪ ﺍﷲ ﺍﺳﻤﮏ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻤﻠﻮﮎ‪ .‬ﺇﻧﻪ ﻋﻠﻲ ّ‬ ‫َ‬ ‫ﻣﻨﮏ ﺁﺛﺎﺭﻩ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻌﺎﻟﻤﻴﻦ‪ .‬ﺃﻥ ﺍﺷﺘﻌﻞ ﺑﻬﺬﺍ ﺍﻟﻨّﺎﺭ ﺍﻟﺘﻲ‬ ‫ﺍﻟﻨّﺎﺱ ﺑﺎﺳﻢ ﺍﷲ ﻭ ﺳﻠﻄﺎﻧﻪ ﻟﺘﻈﻬﺮ َ‬ ‫ﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﻓﻲ ﻗﻄﺐ ﺍﻷﮐﻮﺍﻥ ﻟﺘﺤﺪﺙ ﻣﻨﮏ ﺣﺮﺍﺭﺓ ﺣﺒّﻪ ﻓﻲ ﺃﻓﺌﺪﺓ ﺍﻟﻤﻘﺮﺑﻴﻦ‪ .‬ﺃﻥ‬ ‫ﺃﻭﻗﺪﻫﺎ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺛﻢ ﺍﺟﺬﺏ ﺍﻟﻘﻠﻮﺏ ﺑﺬﮐﺮﻱ ﺍﻟﻌﺰﻳﺰ ﺍﻟﻤﻨﻴﻊ‪«...‬‬ ‫ﺍﺳﻠُﮏ ﺳﺒﻴﻠﻲ ّ‬ ‫ﺗﺮﻗﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ‬ ‫ﺗﺠﺎﺭﺕ ﭘﻨﺒ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ّ‬ ‫ﻼﺕ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﺩ ِﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﻭ‬ ‫ﮐﻪ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺤ ّ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺎﺯ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ ...‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۶۷‬ﻡ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ ﺷﻬﺮﻃﻬﺮﺍﻥ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺗﺎﺑﻮﺗﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻋﺮﺵ ﻣﻄ ّﻬﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻋﻠﻲ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﺣﻤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻗﺒﻠﻲ ﮐﻪ ﺟﺴﺪ ﺭﺍ ﻣﺨﻔﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﺍﺋﺮﻳﻨﻲ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﺁﻥ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺟﻠﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺯﻳﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺍﻳﻦ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺩﺭﻭﺍﺯ |ﻩ ﺷﻬﺮ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺒﺎﺩﺍ ﻣﺮﺍﻗﺒﺎﻥ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺤﺘﻮﺍﻱ ﺗﺎﺑﻮﺕ ﺧﺒﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺷﺪﻳﺪﻱ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺷﺪ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺮﺩﻣﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻲ ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻥ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺟﻠﺐ‬ ‫ﺁﻥ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪٣٠٩ ، Baha’i Prayers ،‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪١٧١-١٧٧‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪ ، ۷۶ The Summons to the Lord of Hosts, ،‬ﭘﺎﺭﺍﮔﺮﺍﻑ ‪١٤٥‬‬ ‫‪ (۴‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١٥٩‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۱۴‬‬ ‫ﻧﻈﺮ ﮐﺴﻲ ﺭﺍ ﺑﮑﻨﻨﺪ ﺑﺎ ﺗﺎﺑﻮﺕ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﮔﺬﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻝ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﺎﺑﻮﺕ ﺣﺎﻣﻞ ﺭﻣﺲ ﺍﻃﻬﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻋﻠﻲ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻦ ﻋﺒﺎﺩﺗﮕﺎﻩ ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﺯﻳﺪ ﺩﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻣﺨﻔﻲ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﻋﺎﺯﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺩﺧﺘﺮ ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﮐﺎﺏ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺑﻪ ﺩﻓﺎﻉ‬ ‫ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺭﺍ ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻗﺎ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ ﺍﻣﻼﮎ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺠﺎﻭﺭ ﺁﻥ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ‬ ‫ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻣﺠﺒﻮﺭﺵ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻣﻼﮎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﻭﺍﮔﺬﺍﺭ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۶۸‬ﻡ‪ .‬ﮐﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﻧﺪ ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎ ‪،‬ﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﭘﺴﺮ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎ ‪،‬ﻥ ﺑﻪ ﮔﻤﺎﻥ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﻪ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺎﺯﭘﺲ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺍﻣﻼﮎ ﭘﺪﺭ ﺯﻧﺶ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻗﺘﻞ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺻﺎﺩﺭ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﭼﻨﺪ ﻣﺮﺩ ﻭ ﺯﻥ ﺭﺍ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻴﮕﻢ‬ ‫ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ﺗﺎ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺳﺎﮐﻦ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﻳﻲ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺰﺭﮒ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺍﺯ ﭘﺪﺭﺵ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻭ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻓﺎﺭﺳﻲ ﻭ ﻋﺮﺑﻲ ﺭﺍ ﻓﺮﺍﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﻭ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺯﻧﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‪ ۲.‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺍﺯ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﺍﻭ ﻗﺪﺭﺩﺍﻧﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﺩﺭ‬ ‫ﺍﻭ ﺳﻴﺪﻣﺤ ّﻤﺪ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﺳﺎﮐﻦ ﺁﻧﺠﺎ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﮐﻼﺱ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺁﻣﻮﺯﺵ‬ ‫ﻣﺪﺕ‪،‬ﻫﺎ ﺍﻳﻦ ﮐﻼﺱ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺻﻮﻝ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺗﺎ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺳﻴﺪﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺪﺍﻗﻞ ‪ ۷‬ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﻟﻮﺡ ﺍﺯﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﻔﻴﻊ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺗﻼﺵ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﻫﺪﻑ ﺍﺻﻠﻲ ﻭ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫ﺁﺷﻨﺎ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﺎﺕ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ‪:‬‬

‫ﻲ ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ‪ ٤٩٠-٤٩٢،‬ﻧﻘﻞ ﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ »‪Efforts to preserve the‬‬ ‫‪ (۱‬ﻃﺎﻟﻘﺎﻧ ‪،‬‬ ‫‪.٨٨ » remains of the Báb: Four historical accounts‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﺝ‪٢٢٤، ,١ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﻓﺼﻞ ‪٩ ، ,١٥‬‬ ‫‪۲۱۵‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﺑﺎ ﺟﻤﻴﻊ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﺑﻪ ﺭﻭﺡ ﻭ ﺭﻳﺤﺎﻥ ﻣﻌﺎﺷﺮﺕ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ ...‬ﺍﮔﺮ ﺍﺭﺽ ﻃﻴﺒّﻪ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ ﺍﻟﻘﺎﺀ‬ ‫ﺣﻖ ﻧﺒﻮﺩﻩ‬‫ﮐﻠﻤﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ ﻭﺍﻻّ ﻓﻼ‪ .‬ﺟﺪﺍﻝ ﻭ ﻧﺰﺍﻉ ﻭ ﻣﺤﺎﺭﺑﻪ ﻭ ﺳﻔﮏ ﺩﻣﺎﺀ ﺍﺯ ﺳﺠﻴ |ﻪ ﺍﻫﻞ ّ‬ ‫ﮐﻞ ﻣﺎ ﺗﮑﺮﻫﻪ ﺍﻟﻌﻘﻮﻝ ﺁﻣﺪﻩ‪.‬‬ ‫ﻭ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻋﻈﻢ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺗﻄﻬﻴﺮ ﻧﻔﻮﺱ ﻋﻦ ّ‬ ‫ﻣﺘﻤﺴﮏ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﺯ ﺍﻋﻤﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ‬ ‫ﻃﻮﺑﻲ ﺍﺯ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﻔﻮﺳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﺪﻝ ﻭ ﺍﻧﺼﺎﻑ ّ‬ ‫ﻫﻢ ﻭ ﻏﻢ ﺍﺳﺖ ﻣﻨﻊ ﻧﻤﻮﺩﻳﻢ‪ .‬ﺷﻤﺸﻴﺮﻫﺎﻱ ﺣﺰﺏ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻏﻼﻑ ﺭﺍﺟﻊ‪.‬‬ ‫ﺣﺰﻥ ﻭ ﻋﻠﺖ ّ‬ ‫ﻧﺰﺍﻉ ﻭ ﺟﺪﺍﻝ ﺷﺄﻥ ﺩﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﺭﺽ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻫﺴﺖ ﻭ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﭘﺴﻨﺪﻳﺪﻩ ﺷﺄﻥ ﺍﻧﺴﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﺪ ﭼﻪ‬ ‫ﺣﻖ ﺍﺯ ﺷﻤﺎﺗﺖ ﻣﻌﺮﺿﻴﻦ ﻭ ﺍﻧﮑﺎﺭ ﻣﻨﮑﺮﻳﻦ ﻣﺤﺰﻭﻥ ﻣﺒﺎﺷﻴ ‪،‬‬ ‫ﺑﮕﻮ ﺍﻱ ﺍﻭﻟﻴﺎﻱ ّ‬ ‫ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ ﺑﻮﺩﻩ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺍﺯ ﺷﺨﺺ‬ ‫ﺣﻖ ّ‬‫ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﻮﺭﻟﻢ ﻳﺰﻝ ﻭﻻﻳﺰﺍﻝ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﺣﻘﻴﻘﺖ ّ‬ ‫ﻧﺎﺩﺍﻥ ﻏﺎﻓﻞ ﺟﺎﻫﻠﻲ ﮐﻠﻤ |ﻪ ﻧﺎﻻﻳﻘﻲ ﺍﺻﻌﺎﺀ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ ﺑﺄﺳﻲ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﻭ ﻧﻴﺴﺖ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻭ‬ ‫ﺁﻧﭽﻪ ﺑﺎ ﺍﻭﺳﺖ ﻋﻨﻘﺮﻳﺐ ﺑﻪ ﻓﻨﺎ ﺭﺍﺟﻊ ﻭ ﺷﻤﺎ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﺍﺯ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻴﺎﻥ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﺷﺎﻣﻴﺪ ﻭ‬ ‫ﻣﻘﺮﺑﻴﻦ ﮐﻪ ﻃﺎﻳﻒ‬ ‫ﮐﻠﻤ |ﻪ »ﺃﻧﺘﻢ ﻣﻨّﻲ »ﺍﺻﻐﺎﺀ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﻴﻦ ﻣﻠﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﻼﺋﮑ |ﻪ ّ‬ ‫ﺖ ﻋﺮﺽ ﻧﻤﻮﺩ‪ :‬ﻳﺎﺍﻟﻬﻲ ﻭ ﺳﻴﺪﻱ ﻭ ﻣﻘﺼﻮﺩﻱ ﻭ ﻣﺤﺒﻮﺑﻲ ﻭ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﻣﻦ ﻓﻲ‬ ‫ﺣﻮﻝ ﺍﺳ ‪،‬‬ ‫ﺳﺐ ﻭ ﻟﻌﻦ‬ ‫ﺽ ﺍﺯ ﺑﺤﺮ ﺟﻮﺩ ﻭ ﺷﻤﺲ ﻓﻀﻞ ﺗﻮﺳﺎﺋﻠﻢ ﮐﻪ ﺻﺪ ﻫﺰﺍﺭ ّ‬ ‫ﺍﻟﺴ ّﻤﻮﺍﺕ ﻭ ﺍﻷﺭ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺤﺒﺘﺖ ﺑﺸﻨﻮﻡ ﻭ ﻳﮑﺒﺎﺭ ﺍﻳﻦ ﮔﻮﺵ ﺑﻪ ﺍﺻﻐﺎﺀ ﮐﻠﻤ |ﻪ ﺍﺣﻠﻲ »ﺇﻧﮏ ﺃﻧﺖ ﻣﻦ ﺃﻫﻞ‬ ‫ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ« ﻓﺎﺋﺰﺷﻮﺩ‪...‬‬ ‫ﺣﻨﻈﻞ ﺍﻧﮕﺒﻴﻦ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺯﻭﺩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺠﺒﺎﺕ ﻧﺎﺱ‬ ‫ْ‬ ‫ﺗﻠﺦ ﺷﻴﺮﻳﻦ ﻭ‬ ‫ﺣﺐ ﺩﻭﺳﺖ ْ‬ ‫ﺑﺎ ّ‬ ‫ﺧﺮﻕ ﺷﻮﺩ ﻭ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺧﻮﺩ ﻧﻮﺣﻪ ﻭ ﻧﺪﺑﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬ﺍﻟﺒﺘﻪ‬ ‫ﺣﻖ ﻣﻈﻠﻮﻡ ﺭﺍ ﺍﺧﺬ ﻧﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﺇﻧّﻪ ﻟﻬﻮ ﺍﻟﻤﻘﺘﺪﺭ ﺍﻟﻘﺪﻳﺮ‪ .‬ﺣﻤﺪ ﮐﻦ‬ ‫ﺣﮑﻴﻢ ﻋﺎﺩﻝ ﺍﺯ ﻇﺎﻟﻢ ّ‬ ‫ﻣﺎﻟﮏ ﻗِﺪﻡ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺣﺒّﺶ ﻣﻌﺮﻭﻓﻲ ﻭ ﻟﺪﻱ ﺍﻟﻌﺮﺵ ﻣﺬﮐﻮﺭ‪.‬‬

‫ﺣﺲ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ‬ ‫ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌ |ﻪ ﺩﺍﺋﻤﻲ ﺍﻳﻦ ﺁﻳﺎﺕ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺘﺪﺭﻳﺞ ﺁﻥ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ّ‬ ‫ﺟﻮﻳﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺒّﺖ ﻭ ﺧﺪﻣﺖ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪ ﻭ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺘﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺟﻬﺖ‬ ‫ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﻭ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺪ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﭘﺬﻳﺮﺍ ﺑﻮﺩ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ‪،‬ﺧﺎ ‪،‬ﻥ ﭘﺴﺮ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎ ‪،‬ﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﺑﻬﺘﺮ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۱۶‬‬ ‫ﮐﻤﮏ ﺧﻮﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﻳﮏ ﭘﻴﻤﺎﻥ ﺻﻠﺢ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ‪،‬ﺧﺎﻥ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻧﮕﺬﺍﺭﺩ ﮐﺴﻲ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺭ ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻫﻢ‬ ‫ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﺎﻥ ﻭ ﻣﺎﻝ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﻋﻮﻱ ﺷﮑﺎﻳﺖ ﻧﮑﻨﻨﺪ‪ ۱.‬ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺣﺎﺝ ﻗﺎﺳﻢ‬ ‫ﻭ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻣﺒﺎﺷﺮ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺍﻣﻼﮎ ﺧﻮﺩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺣﺘّﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﻲ ﺍﺯ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺍﻣﻼﮐﺶ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻫﻤﺴﺮ ﺍ ّﻭﻝ ﺷﻔﻴ ‪،‬ﻊ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮﺗﺮﺍﺏ ﮐﻪ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻃﺮﺍﺯ ﺍ ّﻭﻝ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻱ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎ ‪،‬ﻥ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺩﻭ‬ ‫ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻮﺩ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﺎ ﺧﻮﺍﻫﺮﺯﺍﺩ |ﻩ ﻭ ‪،‬‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﻫﻔﺖ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻋﻀﻮ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻣﺤﻔﻞ ﻣﺤﻠّﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﻗﺮ ﺧﻮﺷﻨﻮﻳﺲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎ ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﮐﺎﺭﻫﺎﻱ ﮐﺸﺎﻭﺯﻱ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻴﺎﻳﺪ ﻭ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﻫﻤﺴﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﺧﻮﺍﻫﺮﺯﺍﺩ |ﻩ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺭﻭﻧﻮﻳﺴﻲ ﻭ ﻧﺴﺨﻪ‪،‬ﺑﺮﺩﺍﺭﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻫﻤﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻗﺪﺱ ‪ ,،‬ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻳﻘﺎ ‪،‬ﻥ‬ ‫ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﻧﺴﺨﻪ‪،‬ﺑﺮﺩﺍﺭﻱ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺍﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺁﻥ ﻧﺴﺦ ﺭﺍ ﻗﺮﺍﺋﺖ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﻲ ﻭ ﻣﺒﺎﻫﺎﺕ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺧﻄﺎﻁ ﺯﺑﺮﺩﺳﺘﻲ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ‬ ‫ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭘﻲ ﺑﺮﺩ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﻗﺮ ّ‬ ‫ﻢ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ‬ ‫ﺧﻂ ﺧﻮﺵ ﺑﻨﮕﺎﺭﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﺣﺎﮐ ‪،‬‬ ‫ﺗﺎ ﻣﺮﺍﺳﻼﺕ ﻣ ّﻬﻢ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻣﻴﺮﺯﺍﺁﻗﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﻣﻴﻞ‬ ‫ﻣﺪﺕ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺑﻪ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﺍﻭ‬ ‫ﺷﺨﺼﻲ‪،‬ﺍﺵ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﻧﺰﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ ‪ .،‬ﺍﻭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﮐﺎﺭﻫﺎﻱ‬ ‫‪٤-٥ (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٧١‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﭘﺪﺭﺵ ‪ ،‬ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎ ﻫﻤﺸﻴﺮﻩ ﺯﺍﺩ |ﻩ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ‬ ‫ﷲ ﻭ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺎﺳﻢ‪ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺷﺪﻧﺪ‪ :‬ﺳﮑﻴﻨﻪ ﺧﺎﻧﻢ‪ ، ,‬ﻓﺮﺝ ﺍﷲ ‪ ,،‬ﺟﺒﻴﺐ ﺍﷲ ‪ ,،‬ﻗﺪﺭﺕ ﺍﷲ ‪ ,،‬ﻓﻀﻞ ﺍ ‪،‬‬ ‫ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩﻱ ﺻﺪﻭ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .٦٦‬ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪ ,،‬ﻧﻮﺭﻳﻪ‪ ,‬ﺷﻴﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ‪ ,‬ﮔﻮﻫﺮ‪ ، ,‬ﻃﻮﺑﻲ‪ ,‬ﺟﻬﺎﻥ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫‪ ،‬ﻭ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ )ﻓﺼﻞ ‪ (٣ ، ١٥‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮ ﺗﺮﺍﺏ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۲۱۷‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﺧﻄﻲ ﺍﻭ ﻣﺼﺎﺩﺭﻩ ﻭ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎ ﺑﺪﻭﻥ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺑﻪ‬ ‫ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﺴﺨﻪ‪،‬ﺑﺮﺩﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﻋﺮﺑﻲ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﺣﺎﻻ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺰﺭﮒ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﻳﮏ ﻣﺰﺭﻋ |ﻪ ﮐﻮﭼﮏ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺴﺮ ﻭ ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ ﻗﻄﺐ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺻﺪﻣﺎﺕ ﻭ ﺳﺨﺘﻲ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺮﺵ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻭ ﺷﺮﻳﮏ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺩﺭ ﻓﻘﺮ ﻭ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻲ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﮐﺮﺩ ﭘﺴﺮﺵ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﻌﻔﺮﺭﺍ ﮐﻪ ﺷﺮﻳﮏ ﺳﺨﺘﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﺎﺩﺭ ﺑﻮﺩ ﺩﺍﻣﺎﺩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﺷﺪ‪ ۳.‬ﻫﻤﺴﺮ ﻗﻄﺐ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۷۱‬ﻡ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﭘﺴﺮﺵ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﻌﻔﺮ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮﺑﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺩﺍﺭ ﻓﺎﻧﻲ‬ ‫ﺭﺍ ﻭﺩﺍﻉ ﮔﻔﺖ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﻌﻔﺮ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪ ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺸﺮﻑ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﻟﺴﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﮑ ‪،‬ﺎ ﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ّ ,‬‬ ‫ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻟﻮﺡ ﺑﻪ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﻌﻔﺮ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻏﺮﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۷۵‬ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ‬ ‫ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺭﻓﺖ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪:‬‬ ‫»ﻇﻞ ﺍﻟﺴﻠﻄﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﻭﻗﺖ ﺩﺭ ﭘﻲ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺟﺮﻳﻤ |ﻪ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﻭ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﻗﺎﺑﻞ‬ ‫ّ‬ ‫ﺗﻮﺟﻬﻲ ﭘﻮﻝ ﮐﻪ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺧﺰﺍﻧﻪ ﺩﺍﺭﻱ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻫﺘّﺎﮐﻲ‬ ‫ّ‬ ‫ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﺣﺮﻣﺘﻲ ﺯﻳﺎﺩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺣﺎﻻ ﻳﮏ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩ ‪ ۷۵‬ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺻﻨﺪﻟﻲ‬ ‫ﻣﺪﺭ ﻗﻮﻱ ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﻧﻮﺷﺎﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ‬ ‫ﭘﺮ ﺍﺯ ﺑﺮﻑ ﻧﺸﺎﻧﻴﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺯﻭﺭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺁﺏ ﻫﻨﺪﻭﺍﻧﻪ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ﺭﻭﻱ ﺻﻨﺪﻟﻲ ﻳﺨﻲ ﭼﺴﺒﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺳﮕﻲ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺩﺍﻣﻦ ﺍﻭ ﻧﺸﺎﻧﺪ‬

‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٦٠‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺮ ﺍ ّﻭﻝ ﺧﻮﺩ ﻳﮏ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺷﺖ‪ ,‬ﺩﺧﺘﺮﻱ ﺑﻨﺎﻡ ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻥ ﮐﻪ ﻋﻤﻮﻳﺶ ‪،‬ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺰﺭﮒ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺍﻳﻦ ﻓﺮﺩ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻧﻘﻞ ﻣﮑﺎﻥ ﻧﻤﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﺩﺧﺘﺮ ﻧﺰﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤ ‪،‬‬ ‫ﺷﮑﺮﺍﷲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻥ ﺑﺎ ﺷﻴﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﭘﺴﺮ ﺷﻔﻴﻊ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺷﺪﻧﺪ‪ :‬ﺭﻭﺣﺎ‪ ,‬ﺣﺒﻮﺭ ‪ ,،‬ﻋﻔﻴﻔﻪ‪ ,‬ﺍﺷﺮﺍﻗﻴﻪ‪ ,‬ﺑﺪﻳﻊ ‪ ,،‬ﻣﻬﻴﻨﺪﺧﺖ‪ ,‬ﺷﻴﺦ ﺁﻗﺎ ﻭ ﺑﻬﺎﻳﻲ‪ .‬ﺣﺒﻮﺭ ﺩﺭ ﺳﻦ ‪ ١٠‬ﺳﺎﻟﮕﻲ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪ .١٣ ,١٥‬ﻧﺎﻡ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻭ ﺍﻣﻴﺮﺧﺎﻥ ‪ ,،‬ﺑﻲ ﺑﻲ ﺑﻴﮕﻢ‪ ,‬ﺧﻴﺮﺍﻟﻨﺴﺎﺀ ‪ ,،‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﻭ ﺧﺎﻧﻢ ﺟﺎﻥ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﻤﺪﻳﻪ ﻭ ﺯﻫﺮﺍ ﺍﺳﺖ‪.‬‬‫‪ (۳‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺳﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﺍﻭ ﻣﺮ ّﺩﻳﻪ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۱۸‬‬ ‫ﻭ ﺑﺪﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﻩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﮐﻪ ﺧﻴﻠﻲ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺑﻮﺩ ﺁﺯﺍﺭ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮﺩ ﻭﻟﻲ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻣﺒﻠﻎ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺘﻲ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻋﺘﻲ ﺍﻳﻦ ﻭﺿﻊ ﺭﺍ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﻇﻞ‪،‬ﺍﻟﺴﻠﻄﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ‪ .‬ﻭ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺍﻳﻦ ﺍﺫﻳﺖ ﻫﺎ ﺑﺮ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩﻱ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﻦ ﺑﻪ ﺯﻭﺩﻱ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﻤﺎﻳﺎﻥ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺻﺪﻣﺎﺕ ﻭﺍﺭﺩﻩ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪«.‬‬ ‫ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻨﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ‪ ,،‬ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻭ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺩﺭ ﻭﺭﻃ |ﻪ ﺳﻘﻮﻁ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﷲ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺭﺳﺎﻟﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻣﻲ‪،‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۷۵‬ﻡ‪ .‬ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺍﻣﺮﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍ ‪،‬‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﻧﺪﺭﺯﻫﺎﺋﻲ ﺟﻬﺖ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻭ ﺷﮑﻮﻓﺎﻳﻲ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻣﺪﻥ ﺍﺯ ﺁﻥ‬ ‫ﺣﺎﻟﺖ ﺧﻤﻮﺩﺕ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ‪،‬ﺳﺎﺯﻱ ﺗﻮﺳﻌ |ﻪ ﻋﻠﻤﻲ ﺑﺎ ﺍﺭﺯﺷﻬﺎﻱ ﻣﻌﻨﻮﻱ ﻭ‬ ‫ﻳﺎﺩﮔﻴﺮﻱ ﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻠﻞ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﮔﻮﻱ ﺳﺒﻘﺖ ﺭﺍ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺭﺑﻮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺗﻌﺼﺒﺎﺕ ﻗﺪﻳﻤﻪ ﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻠﻞ ﺍﺯ ﺟﻤﻠ |ﻪ ﺭﺍﻫﻬﺎﻳﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺗﺮﮎ ّ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪:‬‬ ‫»‪...‬ﺑﺎﺭﻱ ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺍﻣﻦ ﻫ ّﻤﺖ ﺑﻪ ﮐﻤﺮ ﺯﺩ ﻭ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺟﻬﺖ ﺑﻪ ﺍﺳﺒﺎﺏ ﺭﺍﺣﺖ ﻭ ﺁﺳﺎﻳﺶ‬ ‫ﺗﻤﺪﻥ ﻭ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﻭ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺗﺸﺒّﺚ ﻧﻤﻮﺩ ﺗﺎ ﺍﺯ ﺯﻻﻝ ﻧﻴﺖ‬ ‫ﻭ ﺷﺮﻑ ﻭ ﻋ ّﺰﺕ ﻭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﻭ ّ‬ ‫ﺧﺎﻟﺼﻪ ﻭ ﺳﻠﺴﺎﻝ ﺟﻬﺪ ﻭ ﮐﻮﺷﺶ ﻭ ﻋﻠ ّﻮ ﻣﻨﺰﻟﺖ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺑﺸﺮﻳﻪ ﺍﺭﺍﺿﻲ ﻗﺎﺑﻠﻴﺎﺕ‬ ‫ﺍﻧﺴﺎﻧﻴﻪ ﺑﻪ ﺭﻳﺎﺣﻴﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﺫﺍﺗﻴﻪ ﻭ ﺷﻘﺎﻳﻖ ﺣﻘﺎﻳﻖ ﺧﺼﺎﺋﻞ ﺣﻤﻴﺪﻩ ﺳﺮ ﺳﺒﺰ ﻭ ّ‬ ‫ﺧﺮﻡ‬ ‫ﻭ ﺭﺷﮓ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺍﺳﻼﻑ ﮔﺸﺘﻪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﻗﻄﻌ |ﻪ ﻣﺒﺎﺭﮐ |ﻪ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﻪ ﻣﺮﮐﺰ ﺳﻨﻮﺡ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﮐﻤﺎﻻﺕ ﺍﻧﺴﺎﻧﻴﻪ ﺩﺭ ﺟﻤﻴﻊ ﻣﺮﺍﺗﺐ ﮔﺸﺘﻪ ﻭ ﺁﻳﻨ |ﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﻧﻤﺎﻱ ﺟﻬﺎﻥ ﻣﺪﻧﻴﺖ ﺷﻮﺩ‪«.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﮐﻪ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﻫﻞ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪ ‪،‬ﻩ »ﺭﺳﺎﻟ |ﻪ ﻣﺪﻧﻴﻪ« ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﺷﻔﻴﻊ ﮐﻼﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻫﻔﺘﮕﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺗﺸﮑﻴﻞ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻭ ﻣﺸﺘﺮﮐﴼ ﺑﺎ ﺁﻗﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎ ﺍﻓﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﻨﺴﻮﺑﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻮﺩ ﺗﺠﺎﺭﺗﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﮔﻤﺎﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺳﺒﺐ‬ ‫ﮔﺸﺎﻳﺶ ﺍﻣﻮﺭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍﻩ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺗﺠﺎﺭﻱ‬ ‫ﺗﺠﺎﺭ ﺑﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﻳﻤﺎﻥ‬ ‫ﺗﺠﺎﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺎﺯ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺣﺘﻲ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺁﻥ ّ‬ ‫ﺑﺎ ّ‬ ‫ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺗﺠﺎﺭﻱ ﺑﻪ ﺣﻔﻆ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﮐﻤﮏ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﮐﺮﺩ‪ ۳.‬ﺣﻀﺮﺕ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺆﻣﻦ‪٥١٥ ,۱۹۴۴-۱۸۴۴ ,The Bábí and Bahá’í Religions ,‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ‪.٤-٥ ، The Secret of Divine Civilization ،‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ ‪٢١٤ ,۱‬‬ ‫‪۲۱۹‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭﻟﻮﺣﻲ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺍﺯ ﺍﻗﺪﺍﻣﺎﺕ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺗﺤﮑﻴﻢ ﻋﻬﺪ ﻭ ﻣﻴﺜﺎﻕ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻟﻬﻲ ﺗﻤﺠﻴﺪ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ‪ -‬ﺍﺯﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻣﺮﺩﺍﻥ‬ ‫ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺩﺧﺘﺮﻱ ﻣ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪ‪ -‬ﻣﺘ ّﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻳﺰﺩﻱ ﺍﺯ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻋﺎﺯﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺍﻗﺎﻣﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻭﻗﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﺗﻌ ّﻤﻖ ﻭ ّ‬ ‫ﺗﻔﮑﺮ ﺩﺭ ﻟﻮﺣﻲ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﻭ ﺍﺯ ﻗﻠﻢ ﺍﺑﻬﻲ ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﻫﻤﺴﺮ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﮐﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻋﺸﻖ ﻭ‬ ‫ﻋﻼﻗﻪ ﻭ ﺍﻳﻤﺎﻧﺶ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻣﺘﺤ ّﻤﻞ ﺳﺨﺘﻲ ﺷﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۸۲‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﻏﺼ |ﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺻﻌﻮﺩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺗﻨﻬﺎ ّ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺀ ﺍﷲ ﻧﺮﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻴﮕﻢ ﺩﺧﺘﺮﺁﻗﺎ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ‪ ,‬ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﻱ ﻫﻢ ﺭﮐﺎﺏ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺻﺪﻣﺎﺕ ﻭ ﺷﮑﻨﺠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺳﻂ ﺩﻫ |ﻪ ‪ ۱۸۸۰‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺍﻭ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻮ |ﻩ ﭘﺴﺮﻱ ﻣﻬﺮﻋﻠﻴﺨﺎﻥ‪ -‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺭﻫﺒﺮﻱ ﻗﺸﻮﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﻋﻠﻴﻪ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ ﻭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ -‬ﺩﺭﻣﻮﺭﺩ ﭘﺪﺭﺑﺰﺭﮔﺶ‬ ‫ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﻧﻮﻳﺴﺪ‪:‬‬ ‫ﮏ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﭘﺎ ﺩﺭﺁﻣﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ‬ ‫ﻦ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﻤﻠ ‪،‬‬ ‫»ﭘﺪﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻣ ‪،‬‬ ‫ﺶ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ‬‫ﺍﻭ ﺗﺎ ﺭﻭﺯ ﻣﺮﮔﺶ ﻻﻝ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﻓﻘﻂ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﻟﺤﻈﺎﺕ ﺁﺧﺮ ﺣﻴﺎﺗ ‪،‬‬ ‫‪ (۱‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﺨﺼﻲ »ﻟﻮﺡ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺷﻔﻴﻊ« ﺗﻮﺳﻂ ﻃﺎﻫﺮ |ﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ,،‬ﻧﺒﻴﻞ ﻫﺎﻧﺎ‪ ,‬ﻋﺎﺑﺮ ﻣﺠﻴﺪ‬ ‫‪،‬ﻭ ﺭﻭﺯﺍﻥ ﻭﻟﻨﻴﭻ ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪www.nayriz.org‬‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٦٢‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻳﭽﺎﺭﺩ ﻓﺮﺍﻧﺴﻴﺲ »‪Ahmad the recipient of the Arabic Tablet of Ahmad‬‬ ‫‪ ،۲۰۰۳، ,«bahai library online‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ٣٠‬ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪ ٢٠١١‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪bahai-library.com/‬‬ ‫‪ ?file=francis ahmad-biography‬ﺩﻳﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻢ ‪ ، ,Translations of Shaykhi, Bábí and Bahá>í Texts‬ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ‪٩‬‬ ‫ﻲ ﻣﺘﺮﺟ ‪،‬‬ ‫‪ (۴‬ﺁﻫﻨﮓ ﺭﺑّﺎﻧ ‪،‬‬ ‫)ﺍﮐﺘﺒﺮ ‪ ،www.h-net.org ، (١٩٩٧‬ﻳﮑﺸﻨﺒﻪ ‪ ١١‬ﺍﮐﺘﺒﺮ ‪ ، ١٩٩٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﻴﺸﻴﮕﺎﻥ‪، ,‬ﺁﻥ ﺁﺭﺑﺮ ‪ ،‬ﻣﻴﺸﻴﮕﺎﻥ‪، ,‬ﺳ ّﻮﻡ‬ ‫ﻓﻮﺭﻳﻪ ‪.| www.h-net.org/bahai/trans/voll/khadijeh ,۲۰۱۰‬‬ ‫‪ (۵‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ‪ ,،‬ﺻﻐﺮﻱ ﺑﻴﮕﻢ ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪www.nayriz,org .‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۲۰‬‬ ‫ﺍﻃﺮﺍﻓﺶ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻟﺒﺎﻧﺶ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ ﺍﻭ‬ ‫ﭼﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﻓﻘﻂ ﺳﻪ ﺑﺎﺭ ﮐﻠﻤ |ﻪ »ﺑﺎﺑﻲ« ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﺳﻪ ﺑﺎﺭ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﻢ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻭ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪«.‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻧﻮ |ﻩ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻣﺆﻣﻦ ﻭ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﺷﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺩﺭ ﺷﻴﺐ ﮐﻮ ‪،‬ﻩ ﮐﺮﻣﻞ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺳﻨﮕﻲ ﮐﻮﻩ‪ ,‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﺭﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺭﺩﻳﻒ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺑﻴﺪ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّﻲ‬ ‫ﻣﺒﺸﺮ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪ ,،‬ﺑﺎﻳﺪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻘﺎﻳﺎﻱ ﻋﺮﺵ ﻣﻄ ّﻬﺮﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﻣﺴﺘﻘﺮ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻫﻲ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﺁﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﻭ ﻧﻴﺎﻳﺶ ﺑﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﺁﭘﺮﻳﻞ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۹۰‬ﻡ‪ .‬ﻗﺎﻳﻘﻲ ﺩﺭ ﺁﺑﻬﺎﻱ ﻣﺪﻳﺘﺮﺍﻧﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﻴﺮﻭﺕ ﻧﺰﺩﻳﮏ‬ ‫ﮔﺮﻧْﻮﻳﻞ ﺑﺮﺍﻭﻥ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺴﺎﻓﺮﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﻗﺎﻳﻖ ﻣﺮﺩ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﺑﻨﺎﻡ ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ َ‬ ‫ﺷﺨﺼﻴﺖ ﺑﺎﺏ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﺑﺸﺪﺕ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ّ‬ ‫ﻳﮏ ﻣﺴﺘﺸﺮﻕ ﺍﺭﻭﭘﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻋﺎﺯﻡ ﻣﺸﺮﻕ ﺯﻣﻴﻦ ﺑﻮﺩ‪:‬‬ ‫ﻣﺪﺕ ﺍﻗﺎﻣﺘﻢ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺴﺎﻧﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺎﺏ‬ ‫»ﺁﺭﺯﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺻﺤﺒﺖ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ ,‬ﻧﺎﺋﻞ ﺷﻮﻡ‪ ...‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺗﺼﻮﺭ ﮐﻨﻴﺪ ﺍﮔﺮ ﮐﺴﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﻣﺴﻴﺢ ﻭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺣﻴﺎﺗﺶ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﺎ ﭼﻘﺪﺭ ﺍﺯ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺁﻥ‬ ‫ﺷﺨﺺ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻳﻢ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺍﻣﮑﺎﻥ ﭼﻨﻴﻦ ﭼﻴﺰﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻭﻟﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺎﺏ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﮑﺎﻥ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻣﻦ ﻓﮑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﻣﺎ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻏﺎﻓﻞ ﺷﻮﻳﻢ‪,‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﺩﻳﻦ ﺭﺳﻤﻲ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺸﻮﺩ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺩﺭ ﺍﺷﺘﻴﺎﻕ‬ ‫ﮐﺴﺐ ﺍ ّﻃﻼﻉ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﻨﻴﺎﻧﮕﺰﺍﺭ ﺍﻳﻦ ﺁﺋﻴﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ,،‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﻤﮑﻦ‬

‫‪ (۱‬ﺑﺮﺍﻭﻥ »ﻳﮑﺴﺎﻝ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﺎﻥ« ‪.٤٤١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪ .۲۸ «Eminent Bahai’s in the Time of Baha’u’llah »،‬ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﻓﺮﺝ ﺍﷲ ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪١٩٠-١٩١ ، «The Báb, The Herald of the Day of Days» ،‬‬ ‫‪۲۲۱‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ‪«...‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ ﺑﺮﺍﻭﻥ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺟﻨﻮﺏ ﺑﻴﺮﻭﺕ ﺑﻪ ﻗﺼﺮ ﺑﻬﺠﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ّ‬ ‫ﻋﮑﺎ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﺩﺍﺭﺩ ‪ -‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ -‬ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ‬ ‫ﻣﺸﺮﻑ ﺷﺪ‪:‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ّ‬ ‫»‪...‬ﺩﻭ ﭼﺸﻤﻢ ﺑﻪ ﺟﻤﺎﻟﻲ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﻧﻨﻤﺎﻳﻢ ﻭ ﺍﺯ ﻭﺻﻔﺶ ﻋﺎﺟﺰﻡ‪.‬‬ ‫ﺣﺪﺕ ﺑﺼﺮ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﻨﻈﺮ ﺍﮐﺒﺮ ﭘﺪﻳﺪﺍﺭ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﻋﻈﻤﺖ ﺍﺯ ﺟﺒﻴﻦ ﻣﺒﻴﻨﺶ ﻧﻤﻮﺩﺍﺭ‪ .‬ﺑﻪ‬ ‫ّ‬ ‫ﻳﮏ ﻧﻈﺮ ﮐﺸﻒ ﺭﻣﻮﺯ ﺩﻝ ﻭ ﺟﺎﻥ ﻧﻤﻮﺩﻱ ﻭ ﺑﻪ ﻳﮏ ﻟﺤﻈﻪ ﺍﺳﺮﺍﺭ ﻗﻠﻮﺏ ﺑﺨﻮﺍﻧﺪﻱ‪.‬‬ ‫ﻣﭙﺮﺱ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﭼﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻡ ﻭ ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﻨﺒﻊ ﺗﻘﺪﻳﺲ ﻭ ﻣﺤﺒّﺘﻲ ﺗﻌﻈﻴﻢ ﻧﻤﻮﺩﻡ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﺎﺟﺪﺍﺭﺍﻥ ﻋﺎﻟﻢ ﻏﺒﻄﻪ ﻭﺭﺯﻧﺪ ﻭ ﺍﻣﭙﺮﺍﻃﻮﺭﻫﺎﻱ ﺍﻣﻢ ﺣﺴﺮﺕ ﺑﺮﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﺻﻮﺗﻲ ﻣﻼﻳﻢ ﻭ ﻣﻬﻴﻤﻦ ﺍﻣﺮ ﺑﻪ ﺟﻠﻮﺱ ﻧﻤﻮﺩ ﻭﺁﻧﮕﺎﻩ ﻓﺮﻣﻮﺩ‪:‬‬ ‫»ﺍﻟﺤﻤﺪﷲ ﻛﻪ ﻓﺎﺋﺰ ﺷﺪﻩ ﺍﻳﺪ‪|. ...‬ﺷﻤﺎ ﺑﺪﻳﺪﺍﺭ ﻳﻚ ﻣﺴﺠﻮﻥ ﻣﻨﻔﻲ ﺁﻣﺪﻩ‪،‬ﺍﻳﺪ‪ ...‬ﻣﺎ ﺟﺰ‬ ‫ﺍﺻﻼﺡ ﻋﺎﻟﻢ ﻭ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺍﻣﻢ ﻣﻘﺼﺪﻱ ﻧﺪﺍﺭﻳﻢ‪ .‬ﻣﻌﺬﻟﻚ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺍﻫﻞ ﻧﺰﺍﻉ ﻭ ﻓﺴﺎﺩ ﺷﻤﺮﺩﻩ‬ ‫ﻣﺴﺘﺤﻖ ﺳﺠﻦ ﻭ ﻧﻔﻲ ﺑﻪ ﺑﻼﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ‪ ...‬ﺁﻳﺎ ﺍﮔﺮ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻭ ﻣﻠﻞ ﺩﺭ ﻇﻞ ﻳﻚ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻳﻨﺪ ﻭ ﺟﻤﻴﻊ ﻣﺮﺩﻣﺎﻥ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻣﺤﺒﺖ ﻭ ﻳﮕﺎﻧﮕﻲ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﺑﻨﺎﺀ ﺑﺸﺮ‬ ‫ﺍﺳﺘﺤﻜﺎﻡ ﻳﺎﺑﺪ ﻭﺍﺧﺘﻼﻓﺎﺕ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﺮﻭﺩ ﻭ ﺗﺒﺎﻳﻦ ﻧﮋﺍﺩﻱ ﻣﺤﻮ ﻭ ﺯﺍﺋﻞ ﺷﻮﺩ ﭼﻪ‬ ‫ﻋﻴﺐ ﻭ ﺿﺮﺭﻱ ﺩﺍﺭﺩ؟‪ ...‬ﺑﻠﻲ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪...۲‬‬ ‫ﺟﻞ ﺷﺄﻧﻪ ﺍﻻﻋﻈﻢ ﺷﺶ ﺭﻭﺯ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺻﻌﻮﺩ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ‬ ‫»‪ ....‬ﺟﻤﺎﻝ ﻗﺪﻡ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻏﺼﺎﻥ ﺗﮑﻴﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺟﻤﻴﻊ ﺍﺻﺤﺎﺏ ﻭ ﺯﺍﺋﺮﻳﻦ ﻭ ﻃﺎﺋﻔﻴﻦ ﺣﻮﻝ ﺭﺍ‬ ‫ﺗﺸﺮﻑ ﮐﻪ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﺼﺮ ﺑﺎﮐﻴﴼ ﺫﺍﮐﺮﴽ ﻣﺠﺘﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺣﻀﺎﺭ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺷﺮﻓﻴﺎﺑﻲ ﺁﺧﺮ ﺍﺣﺒﺎﺏ ﻭ ﺑﻤﻨﺰﻟ |ﻪ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺗﻮﺩﻳﻊ ﻣﻠﻴﮏ ﻣﻨّﺎﻥ ﺍﺯ ﺑﻨﺪﮔﺎﻥ ﺧﻮﻳﺶ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻟﺴﺎﻥ ﻋﻈﻤﺖ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺷﻔﻘﺖ ﻭ ﻣﮑﺮﻣﺖ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﻋﺎﻟﻴﺎﺕ ﻧﺎﻃﻖ‪ :‬ﺍﺯ ﺟﻤﻴﻊ‬ ‫ﺷﻤﺎﻫﺎ ﺭﺍﺿﻴﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﺪﻣﺖ ﮐﺮﺩﻳﺪ ﻭ ﺯﺣﻤﺖ ﮐﺸﻴﺪﻳﺪ ﻫﺮ ﺻﺒﺢ ﺁﻣﺪﻳﺪ ﻭ ﻫﺮ ﺷﺎﻡ‬ ‫ﺁﻣﺪﻳﺪ ﻫﻤﮕﻰ ﻣﺆﻳّﺪ ﻭ ﻣﻮﻓّﻖ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﺑﺮ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﻭ ﺍﺭﺗﻔﺎﻉ ﺍﻣﺮ ﻣﺎﻟﮏ ﺍﻳﺠﺎﺩ‪ .‬ﺷﺶ ﺭﻭﺯ ﺑﻌ ‪،‬‬ ‫ﺪ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻋﺖ ﺍﺯ ﻧﻴﻤﻪ ﺷﺐ ﮔﺬﺷﺘﻪ ‪ ،‬ﺟﻤﺎﻝ ﻗﺪﻡ ﺻﻌﻮﺩ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻇﻬﺮ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ‬ ‫ﺟﺴﺪ ﻋﻨﺼﺮﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺭ ﻗﺼﺮ ﺑﻬﺠﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﻴﻐﺎﻣﻲ ﺑﻪ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫ﻱ »‪٥٠.« Edward Granville Browne and the Bahá’í Faith‬‬ ‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯ ‪،‬‬ ‫‪ (۲‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪٥٦-٥٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۲۲‬‬ ‫ﻋﺜﻤﺎﻧﻲ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪ ‪:‬ﺷﻤﺲ ﺍﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀ ﺍﻓﻮﻝ ﻧﻤﻮﺩ‪«.‬‬ ‫ﻧﺒﻴﻞ ‪ ،‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﮕﺎﺭ ﺍﻳﺎﻡ ﺍﻭﻟﻴ |ﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺁﻥ ﻳﻮﻡ ﺭﺍ ﭼﻨﻴﻦ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪:‬‬ ‫ﻋﻜﺎ ﻭ ﻗﺮﺍﻱ ﺣﻮﻝ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺻﺤﺮﺍﻫﺎﻱ‬ ‫»‪ ...‬ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺵ ﺁﻥ ﻣﺤﺸﺮ ﺍﮐﺒﺮ ﺟﻤﻴﻊ ﺍﻫﺎﻟﻲ ّ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺣﻮﻝ ﻗﺼﺮ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﮔﺮﻳﺎﻥ ﻭ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﻭﺍﻣﺼﻴﺒﺘﺎ ﮔﻮﻳﺎﻥ‪«..|.‬‬ ‫»ﻧﻪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﻧﻪ ﻧﻔﺮ ﺷﺎﻫﺪ ﻭ ﺟﻤﻊ ﮐﺜﻴﺮﻱ ﺍﺯ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﮐﻪ‬ ‫ﺪ ﮐﺘﺎﺏ ﻋﻬﺪ‬ ‫ﺍﻋﻀﺎﺀﻋﺎﻳﻠﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﻭ ﭘﻴﻤﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﮔﺸﻮﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﻭ‬ ‫ﺣﻀﺮﺍﺕ ﺍﻏﺼﺎﻥ ﻭ ﺍﻓﻨﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﻣﺮ ﻣﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻏﺼﻦ ﺍﻋﻈﻢ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪«.‬‬‫ﺍﻭ ّ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺗﺄﺛّﺮ ﻭ‬ ‫ﻞ ﺳﻮﺩﺍﺋﻲ ﺟﻤﺎﻝ ﺍﻗﺪﺱ ﺍﺑﻬﻲ ﻭ ﺷﻴﺪﺍﺋﻲ ﺁﻥ ﻣﻪ ﻧﻮﺭﺍﺀ‪ ...،‬ﺍﺯ ّ‬ ‫»‪....‬ﻧﺒﻴ ‪،‬‬ ‫ﺍﺣﺰﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺤﺮ ﺍﻓﮑﻨﺪ ﻭ ﻣﺴﺘﻐﺮﻕ ﺳﺎﺧﺖ‪«...‬‬ ‫ﺑﻪ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺴﻂ ﻭ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻭ ﺣﻔﻆ ﻭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺻﻴﺎﻧﺖ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﺳﻔﺮ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ‬ ‫ﺟﺎﻧﺸﻴﻨﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻨﺪ‪ ,‬ﻧﻘﺾ ﻋﻬﺪ ﻭ ﭘﻴﻤﺎﻥ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻧﺎﻗﺾ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺁﻣﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﻫﻴﭻ ﻳﮏ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻧﺎﻗﻀﻴﻦ ﻧﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭﺣﺘّﻲ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﻧﮑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﺨﻮﺍﻧﺪﻧﺪ‪ ۴.‬ﺷﻔﻴﻊ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ ‫‪ ۱۸۹۶‬ﻡ‪ .‬ﺻﻌﻮﺩ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﻭ ﻫﻔﺖ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﺠﺎﻱ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻭ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺗﺎ‬ ‫ﺩﻭﺭ ﺑﻌﺪﻱ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺑﻪ ﺑﺮﭘﺎﻳﻲ ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ ﺍﺯﻣﺒﻠّﻐﻴﻦ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻟﺶ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺻﻌﻮﺩ ﺷﻔﻴﻊ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﺍﻭ ﺻﺎﺩﺭ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ‪ ,،‬ﻋﺸﻖ ﻭ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺳﺘﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍ ّﻭﻝ ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۹۶‬ﻡ‪ .‬ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﻧﺎﺻﺮ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺷﺎﻩ ‪ ,،‬ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻗﺪﻳﻤﻲ‬ ‫‪ (۱‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪٢٢٢‬‬ ‫‪ (۲‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪٢٣٦-٢٣٩‬‬ ‫‪ (۳‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻃﺎﻫﺮ |ﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ,‬ﻧﺒﻴﻞ ﻫﺎﻧﺎ ‪ ,،‬ﻋﺎﺑﺮ ﻣﺠﻴﺪ ‪،‬ﻭ ﺭﻭﺯﺍﻧﺎ ﻭﻟﻨﻴﭻ‪ ، .‬ﻟﻮﺡ ﺷﻤﺎﺭ |ﻩ ‪ ١٣٩‬ﺍﺯ ﺍﻟﻮﺍﺡ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺷﻔﻴﻊ ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪www.nayriz.org‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪.٢١٩ ,،١‬‬ ‫‪ (۵‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻃﺎﻫﺮ |ﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ,‬ﻧﺒﻴﻞ ﻫﺎﻧﺎ ‪ ,،‬ﻋﺎﺑﺮ ﻣﺠﻴﺪ ‪،‬ﻭ ﺭﻭﺯﺍﻧﺎ ﻭﻟﻨﻴﭻ ‪www.nayriz.org‬‬ ‫‪۲۲۳‬‬ ‫‪ ۱۶‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬

‫ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺮﺍﻱ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺻﺎﺩﺭ ﮔﺸﺘﻪ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۲۴‬‬ ‫ﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﺮﻗﻲ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺩﺍﻱ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺷﮑﺮﮔﺰﺍﺭﻱ ﺑﻪ ﻣﻘﺒﺮ |ﻩ‬ ‫ﺷﺎﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﻴﻢ ﺭﻓﺖ‪ ۱.‬ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺗﻘﻮﻳﻢ ﻗﻤﺮﻱ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﭘﻨﺠﺎﻫﻤﻴﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮﺩ‬ ‫ﺳﻠﻄﻨﺘﺶ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻧﺎﺻﺮ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺷﺎﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﺎﺭ ﻋﺎﻡ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺍﻭ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺧﻮﺍﺳﺘ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ ﺍﻭ ﻋﺮﺽ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺑﺎﺷﮑﻮﻩ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻌﻈﻴﻢ ﺑﺎ ﮔﻨﺒﺪ ﺁﺑﻲ ﺭﻧﮕﺶ ﺷﺎﻩ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻴﺰﺩ ﻣﺮﺩ‬ ‫ﻓﻘﻴﺮﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻋﺮﻳﻀﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﺷﺎﻩ ﺑﮑﻨﺪ ﻭ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﺗﭙﺎﻧﭽﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺸﺎﻧ |ﻪ ﺧﺸﻢ ﻭ ﻧﺎﺭﺿﺎﻳﺘﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺳﺮﺯﻣﻴﻦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﺎﻩ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﺮﺩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻧﻴﻢ ﻗﺮﻥ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﭘﺎ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻘﺎﻳﺎﻱ ﻋﺮﺵ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺧﻔﻴﴼ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﮑﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﻧﮑﻨﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺍﺣﺒّﺎ‬ ‫ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﻘﺎﻳﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺍﺧﻞ ﻳﮏ ﺻﻨﺪﻭﻕ ﭼﻮﺑﻲ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﺻﻨﺪﻭﻕ ﻓﻠﺰﻱ ﻣﻨﺘﻘﻞ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .۳‬ﻧﺎﻣﻪ ﺍﻱ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﺣﺒﺎ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺑﻘﺎﻳﺎﻱ ﺟﺴﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﺣﺒّﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺍﻳﻦ ﻋﺮﺵ ﻣﻄ ّﻬﺮ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺳﻔﺮ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺍﺯ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ‪ ,،‬ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ ‪ ,،‬ﺑﻐﺪﺍﺩ‪ ,،‬ﺩﻣﺸﻖ ﻭ‬ ‫ﺑﻴﺮﻭﺕ‪ ...‬ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﺮﻣﻪ ﺗﺎﺑﻮﺗﻲ ﺍﺯ ﺳﻨﮓ ﻣﺮﻣﺮ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪ ...‬ﻧﻴﻢ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﺍ ﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﻓﻠﺴﻄﻴﻦ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪ‪.‬‬‫ﺏ ﺑﻘﺎﻳﺎﻱ ﺟﺴﺪ ّ‬‫ﻗﺮﻥ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺑﺎ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺴﺘﻄﺎﺏ ﺍﻗﺪﺱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺁﻳﻨﺪ |ﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﭼﻨﻴﻦ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ‪:‬‬ ‫ﺍﻟﻈﻬﻮﺭ ﻭ ﺳ ّﻤﻴﺖ ﺑﻬﺬﺍ‬ ‫ﺍﻓﺮﺣﻲ ﺑﻤﺎ ﺟﻌﻠﮏ ﺍﷲ ﺃﻓﻖ ﺍﻟﻨّﻮﺭ ﺑﻤﺎ ﻭﻟﺪ ﻓﻴﮏ ﻣﻄﻠﻊ ّ‬ ‫ﺍﻟﺴﻤﻮﺍﺕ ﻭ ﺍﻷﺭﺿﻮﻥ‪ .‬ﺳﻮﻑ ﺗﻨﻘﻠﺐ ﻓﻴﮏ‬ ‫ﻧﻴﺮ ﺍﻟﻔﻀﻞ ﻭ ﺃﺷﺮﻗﺖ ّ‬‫ﺍﻻﺳﻢ ﺍﻟّﺬﻱ ﺑﻪ ﻻﺡ ّ‬ ‫ﺇﻥ ﺭﺑﮏ ﻟﻬﻮ ﺍﻟﻌﻠﻴﻢ ﺍﻟﻤﺤﻴﻂ‪ .‬ﺍﻃﻤﺌﻨّﻲ ﺑﻔﻀﻞ‬ ‫ﺍﻷﻣﻮﺭ ﻭ ﻳﺤﮑﻢ ﻋﻠﻴﮏ ﺟﻤﻬﻮﺭ ﺍﻟﻨﺎﺱ‪ّ .‬‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﻋﻨﮏ ﻟﺤﻈﺎﺕ ﺍﻷﻟﻄﺎﻑ‪«...‬‬‫ﺭﺑّﮏ ﺇﻧّﻪ ﻻﺗﻨﻘﻄﻊ َ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺒﺮﻩ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻓﻀﻼﻱ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻭ ﻧﻮﺍﺩﮔﺎﻥ ﺍﻣﺎﻡ ﺳ ّﻮﻡ‪ ,‬ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ‪ ,،‬ﺑﻨﺎﻡ ﺷﺎﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﻴﻢ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪ ٧٨٦-٨٦٥) .‬ﻡ‪.(.‬‬ ‫ﺖ »‪.٤٤٠ «، The Pivot of the Universe‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻣﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﻲ ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ‪Efforts to preserve the remains of the Báb: Four»،‬‬ ‫‪ (۳‬ﺁﻗﺎ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻠ ‪،‬‬ ‫‪.٩٣، «historical accounts‬‬ ‫‪ (۴‬ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ ‪.٢٧٤‬‬ ‫‪ (۵‬ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻗﺪﺱ‪ ,‬ﺑﻨﺪ ‪۹۲‬‬ ‫ﻧﯽﺭﻳﺰ‬

‫‪١٩٠٩‬‬ ‫‪۱۷‬‬

‫ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻫﺮﺝ ﻭ ﻣﺮﺝ‬

‫ﻣﻘﺪﻣ |ﻪ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﺒﻴﻞ)ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ( ﺻﻔﺤ |ﻪ ‪ ۲۴‬ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻧﻴﮑﻼﻱ‬ ‫ﺩﺭ ّ‬ ‫ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﻮﻳﺲ ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﻱ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮﺻﻴﻒ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﺍﺳﻼﻑ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﺯﻭﺭ ﻭ ﻓﺸﺎﺭ ﻣﻘﺎﻡ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻣﻨﺎﺻﺐ ﭘﺮﻣﻨﻔﻌﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ‬ ‫ﮐﺸﻮﺭ ﻏﺼﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﻧﺴﻞ‪،‬ﻫﺎ ﺍﺯ ﭘﻲ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻭ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺑﻄﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﻭ ﻣﻨﺎﺻﺐ ﺩﻭﻥ ﻭ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﮐﺎﺭ ﺑﻪ ﺟﺎﻳﻲ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻓﻘﻂ ﻧﮋﺍﺩﻱ ﺍﺯ ﺍﺷﺮﺍﻑ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ‬ ‫ﺧﻮﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﮔﻬﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ ﻣﻘﺎﻡ ﻭ ﻣﻨﺼﺐ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﮐﻪ »ﺷﺘﺮ ‪ ,،‬ﺷﭙﺶ ﻭ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻴﺰﻫﺎﻳﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ‬ ‫ﺟﺎ ﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﺣﺘﻲ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩﻱ ﺗﺼﻤﻴﻤﻲ ﺛﻮﺍﺏ ﻭ ﻋﺎﺩﻻﻧﻪ ﺑﮕﻴﺮﺩ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻋﺎﺟﺰ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍ ّﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺍﻭ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﭘﺎﻳﻪ ﻭ ﺍﺳﺎﺱ ﻣﺤﮑﻤﻲ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﺣﻘﺎﻳﻖ ﻣ ّﻬﻢ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻳﺎ‬ ‫ﻭﺍﻗﻌﻴﺖ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﻧﻔﻮﺫ ﺷﺎﻫﺪﺍﻥ ﺳﻮﺩﺟﻮ ﻭ ﻳﺎ ﻭﺯﺭﺍﺀ ﺧﻮﺩﻓﺮﻭﺵ ﻣﺨﺪﻭﺵ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﺮﺧ |ﻪ ﻓﺴﺎﺩ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﮏ ﺑﺨﺶ‬ ‫ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﺳﺎﺳﻲ ﮐﺸﻮﺭ ﻗﻠﻤﺪﺍﺩ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪«.‬‬ ‫ﻟﺮﺩ ﮐﺮﺯﻥ ‪ ،‬ﺳﻴّﺎﺡ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪:‬‬ ‫»ﮐﺸﻮﺭ ﺗﺤﺖ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺩﻭﮔﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺳﻴﺴﺘﻢ ﺍﺩﺍﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻫﺮ ﻧﻔ ‪،‬ﺮ‬ ‫ﻅ ﻫﻢ ﺭﺷﻮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻫﺪ ﻭ ﻫﻢ ﺭﺷﻮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻴﺮﺩ ﻭ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﻗﻀﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻧﻪ‬ ‫ﺍﺯ ﻫﺮ ﻟﺤﺎ ‪،‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۲۸‬‬ ‫ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻧﻪ ﺩﺍﺩﮔﺎﻫﻲ‪ .‬ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺑﻴﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩﻱ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬ ‫ﺣﺲ ﻏﺮﻭﺭ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍ ‪،‬ﻡ ﻭ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﺩﻭ ﺟﺎﻧﺒﻪ‬ ‫ﺣﺲ ﻭﻇﻴﻔ |ﻪ ﻓﺮﺩﻱ ﻭ ﻳﺎ ّ‬ ‫ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ .‬ﻫﻴﭻ ّ‬ ‫ﻭ ﻳﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺩﻭ ﻃﺮﻓﻪ )ﺑﻪ ﺟﺰ ﺩﺭ ﺳﻮﺀ ﺧﺪﻣﺖ( ‪ ,،‬ﻫﻴﭻ ﺷﺮﻡ ﻭ ﺣﻴﺎﻳﻲ ‪ ,،‬ﻫﻴﭻ ﺗﻘﻮﻱ‬ ‫ﻭ ﭘﺮﻫﻴﺰﮔﺎﺭﻱ ﻭ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﻫﻴﭻ ﺭﻭﺣﻴ |ﻪ ﻣﻠﻴﺖ‪،‬ﭘﺮﺳﺘﻲ ﻭ ﻭﻃﻦ‪،‬ﺩﻭﺳﺘﻲ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ‬ ‫ﺩﻳﺪﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪«.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺍﻭﻟﻴ |ﻪ ﻗﺮﻥ ﺑﻴﺴﺘﻢ ﺿﻌﻒ ﻭ ﻧﺎﺗﻮﺍﻧﻲ ﻭ ‪،‬ﻓﺴﺎﺩ ﻭ ﻋﻘﺐ‪،‬ﺍﻓﺘﺎﺩﮔﻲ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ‬ ‫ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻀﻌﻴﻒ ﺍﻳﻦ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﺮﻭﺭﻧﺎﺻﺮ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺷﺎﻩ ﭘﺴﺮ ﺍﻭ‬ ‫ﻣﻈﻔﺮﺍﻟﺪﻳﻦ ﺷﺎﻩ ﺑﺮﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﻋﻤﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﺧﻮﺵ ﮔﺬﺭﺍﻧﻲ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻴﭻ ﺍ ّﻃﻼﻋﻲ ﺍﺯ ﺍﻣﻮﺭ ﮐﺸﻮﺭﺩﺍﺭﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﭘﺪﺭﺵ ﺳﻠﻄﻨﺖ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﮐﺸﻮﺭﺟﺰﺧﺰﺍﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺧﺎﻟﻲ ﭼﻴﺰﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ ۱‬ﻭ ﻣﺒﺎﻟﻎ ﻫﻨﮕﻔﺘﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺭﻭﺳﻴﻪ ﻭ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ﻣﻘﺮﻭﺽ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﭼﻴﺰﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﺁﻥ ﻧﺸﺪ ﮐﻪ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺗﺎﺯﻩ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺨﺖ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﭘﺮﺯﺭﻕ ﻭ ﺑﺮﻕ ﻭ ﻫﺰﻳﻨﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮔﺰﺍﻑ ﺁﻥ ﺑﮑﺎﻫﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺍﺯﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺧﺎﺭﺟﻲ ﮐﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﻈﻴﻤﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﮐﺸﻮﺭ ﺩﺭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺩﺳﺘﺸﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻤﮏ ﺧﻮﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺟﻨﺒﺶ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺑﺎ ﻫﺪﻑ ﻭﺍﮔﺬﺍﺭﻱ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﮐﺸﻮﺭ ﺗﺤﺖ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺍﺳﺎﺳﻲ ﻭ ﻣﺤﺪﻭﺩ‬ ‫ﮐﺮﺩﻥ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻭ ﺑﺮﭼﻴﺪﻥ ﻧﻔﻮﺫ ﺩﻭ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﻭﺳﻴﻪ ﻭ ﺍﻧﮕﻠﻴﺲ ﻭ‬ ‫ﺑﺮﻗﺮﺍﺭﻱ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺎ ﺷﻼﻕ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ‬ ‫ﻭ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﻭ ﻣﺄﻣﻮﺭﺍﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﮐﻪ ﺧﻮﺩﺳﺮﺍﻧﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺍﺩﺍﺭﻩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺭﺷﻮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﮐﺎﺭﺵ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺗﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻥ ﻗﺎﻧﻮﻥ‬ ‫ﺍﺳﺎﺳﻲ ﻭ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻥ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﺮ ﺳﺮﺁﻳﻨﺪ |ﻩ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺑﺎ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﺮﺝ ﻭ ﻣﺮﺝ ﮐﺸﺎﻧﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۳.‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍّﻣﺎ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻧﺰﺍﻉ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻣﺠﺎﺩﻻﺕ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﭘﺮﻫﻴﺰ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﻫﺪﻑ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﺑﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭﻱ ﺍﺗّﺤﺎﺩ‬ ‫ﻭ ﻭﺣﺪﺕ ﻧﻮﻉ ﺑﺸﺮ ﺑﻨﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﻟﻮﺣﻲ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ‬

‫‪ (۱‬ﻣﻈﻔﺮﺍﻟﺪﻳﻦ ﺷﺎﻩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻣﺨﺘﻠﻒ »ﻣﻈﻔﺮﺍﻟﺪﻳﻦ ﺷﺎﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ »‪ ١٢،‬ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪ ، ٢٠١١‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ ...‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ‬ ‫ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪(http://en.wikipedia.org/wiki/Mozaffar ad Din Shah Qajar :‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪ ، Edward Granville Browne and the Bahá’í Faith ،‬ﻓﺼﻞ ‪ ، ,٨‬ﮔﺌﻮﻻ ‪.١٨‬‬ ‫‪۲۲۹‬‬ ‫‪ ۱۷‬ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻫﺮﺝ ﻭ ﻣﺮﺝ‬

‫»ﺍﺣﺒﺎﺀ ﻗﻄﻌﻴﴼ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﺣﺰﺑﻲ ﺩﺍﺧﻞ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻣﻮﺭ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻣﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ ّ‬ ‫ﺳﻴﺎﺳﻴﻪ ﻣﺪﺍﺧﻠﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪ «.‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺩﺭﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ ﮔﺮﻧﻮﻳﻞ ﺑﺮﺍﻭﻥ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺯ ﺣﺎﻣﻴﺎﻥ ﺳﺮﺳﺨﺖ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﻃﻠﺒﺎﻥ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺍﺻﻞ ﻋﺪﻡ ﻣﺪﺍﺧﻠﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺳﻴﺎﺳﺖ ﺩﺭ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻲ ﺩﻫﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﻫﺪﻑ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺣﻴﺎﺕ ﻋﺎﻟﻢ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻴﻦ ﻣﻠﻞ ﻭ ﺩﻭﻝ ﺻﻠﺢ ﻭ ﺁﺷﺘﻲ‬ ‫ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺣﺮﺏ ﻭ ﻗﺘﻞ ﻭ ﺧﻮﻧﺮﻳﺰﻱ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺑﺎ ﺩﻝ ﻭ ﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﻮﻱ ﺁﻥ ﻣﻘﺼﺪ ﺣﺮﮐﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻮﺷﻨﺪ ﻭ ﺗﻼﺵ‬ ‫ﻞ ﻧﻲ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﻴﻦ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﻭ ﻣﻠّﺖ ﻫﺎ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﻭﺍﻗﻊ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻴﻦ ﺩﻭﻝ ﻭ ﻣﻠ ‪،‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮔﺮﺩﺩ ﻭﺻﻠﺢ ﻭ ﺁﺷﺘﻲ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺭﺥ ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ«‬ ‫ﺩﺭ ﻟﻮﺣﻲ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻪ ﻭﻳﮑﺘﻮﺭﻳﺎ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺩﻫ |ﻪ ‪ ۱۸۶۰‬ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀ ﺍﷲ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻣﺠﻤﻊ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﻣﺮﻱ ﻣﻤﺪﻭﺡ ﺷﻤﺮﺩﻩ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺳﺘﻮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪:‬‬ ‫»‪...‬ﻭ ﺳﻤﻌﻨﺎ ﺇﻧﮏ ﺃﻭﺩﻋﺖ ﺯﻣﺎﻡ ﺍﻟﻤﺸﺎﻭﺭﺓ ﺑﺄﻳﺎﺩﻱ ﺍﻟﺠﻤﻬﻮﺭ ﻧﻌﻢ ﻣﺎ ﻋﻤﻠﺖ‪ ...‬ﻳﻨﺒﻐﻲ‬ ‫ﻟﻬﻢ ﺃﻥ ﻳﮑﻮﻥ ﺃﻣﻨﺎﺀ ﺑﻴﻦ ﺍﻟﻌﺒﺎﺩ‪ ...‬ﻃﻮﺑﻲ ﻟﻤﻦ ﻳﺪﺧﻞ ﺍﻟﻤﺠﻤﻊ ﻟﻮﺟﻪ ﺍﷲ ﻭ ﻳﺤﮑﻢ ﺑﻴﻦ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻟﻨّﺎﺱ ﺑﺎﻟﻌﺪﻝ ﺍﻟﺨﺎﻟﺺ ﺃﻻ ﺇﻧﻪ ﻣﻦ ﺍﻟﻔﺎﺋﺰﻳﻦ‪«.‬‬ ‫ﺍﮔﺮﭼﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺍﺯ‬ ‫ﮐﻞ ﭘﻴﺮﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺧﻮﺍﻫﺎﻥ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻥ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍﺑﻪ ﺟﺎﻧﺒﺪﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺳﻠﻄﻨﺘﻲ‬ ‫ﻭﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ‬ ‫ﻣﺘّﻬﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۴.‬ﺍّﻣﺎ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺗﺤﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﺳﺎﻟ |ﻪ‬ ‫ﻣﺪﻧﻴﻪ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﻓﻘﻂ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﮑﺎﺭ ﺑﺮﺩﻥ ﺍﺻﻮﻝ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺍﻟﻬﻲ ﻣﻴﺴﺮ‬

‫‪ (۱‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ‪.٩١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺁﺛﺎﺭ ﻗﻠﻢ ﺍﻋﻠﻲ ﺝ‪ ,۱ .‬ﺩﺍﻧﺪﺍﺱ‪ ,۱۹۹۶ ,‬ﺹ ‪۵۶‬‬ ‫‪ (۳‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪٩٠‬‬ ‫‪ (۴‬ﺳﭙﻬﺮ ﺁﺭﻳﺎ‪Babis and Baha’i role in the Constitutional Revolution ,،‬‬ ‫‪ www.ohamzodai.com‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠٠٦‬ﮔﺮﻭﻩ ﺁﺭﻳﺎ ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪www.ohamzodai.com/‬‬ ‫‪((maghalathtml‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۳۰‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪:۱‬‬ ‫»ﻭ ﻳﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻋﻘﻞ ﺩﻭﺭﺑﻴﻦ ﺍﺯ ﻗﺮﺍﺋﻦ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﺣﺎﻟﻴّﻪ ﻭ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻋﻤﻮﻣﻴّ |ﻪ ﻋﺎﻟﻢ‬ ‫ﻭﻗﻮﻋﺎﺕ ﺍﺯﻣﻨ |ﻪ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻟﻴّﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﻴّﺰ ﻗ ّﻮﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﺍﺩﺭﺍﮎ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺩﺭ ﺍﻣﻨﻴّﺖ‬ ‫ﺣﺎﻝ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺑﺬﻝ ﺟﻬﺪ ﻭ ﺳﻌﻲ ﻧﻤﻮﺩﻥ ﻣﻨﺎﻓﻲ ﺍﻃﻮﺍﺭ ﺣﮑﻴﻤﺎﻧﻪ ﺍﺳﺖ؟ ﻭ ﻳﺎ ﺧﻮﺩ ﺗﺸﺒّﺚ‬ ‫ﺑﻪ ﻭﺳﺎﺋﻞ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﺑﺎ ﺍﻣﻢ ﻣﺠﺎﻭﺭﻩ ﻭ ﻋﻘﺪ ﻣﻌﺎﻫﺪﺍﺕ ﻗﻮﻳّﻪ ﺑﺎ ﺩﻭﻝ ﻋﻈﻴﻤﻪ ﻭ ﻣﺤﺎﻓﻈ |ﻪ‬ ‫ﻋﻼﻗﺎﺕ ﻭﺩﺍﺩﻳّﻪ ﺑﺎ ﺩﻭﻝ ﻣﺘﺤﺎﺭﺑﻪ ﻭ ﺗﻮﺳﻴﻊ ﺩﺍﺋﺮ |ﻩ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﺑﺎ ﺍﻣﻢ ﺷﺮﻕ ﻭ ﻏﺮﺏ ﻭ‬ ‫ﺗﮑﺜﻴﺮ ﻣﺪﻓﻮﻋﺎﺕ ﻃﺒﻴﻌﻴّ |ﻪ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﻭ ﺗﺰﻳﻴﺪ ﺛﺮﻭﺕ ﺍّﻣﺖ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺍﻧﺪﻳﺸﻲ ﻭ ﺭﺃﻱ‬ ‫ﺣﮑﺎﻡ ﻭﻻﻳﺎﺕ ﻭ ﻧﻮﺍﺣﻲ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻭ ﻣﻨﺤﺮﻑ ﺍﺯ ﻧﻬﺞ ﻗﻮﻳﻢ ﺍﺳﺖ؟ ﻭ ﻳﺎ ﺧﻮﺩ ّ‬ ‫ﻳﺘﺼﺮﻑ ﮐﻴﻒ ﻳﺸﺎﺀ ( ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺣ ّﻘﺎﻧﻴّﺖ ﻣﻘﻴّﺪ ﻭ‬ ‫ﺣﺮﻳّﺖ ﻣﻄﻠﻘ |ﻪ ﺳﻴﺎﺳﻴّ |ﻪ ) ّ‬ ‫ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺍﺟﺮﺍﺁﺕ ﻗﺼﺎﺻﻴّﻪ ﭼﻮﻥ ﻗﺘﻞ ﻭ ﺣﺒﺲ ﻭ ﺍﻣﺜﺎﻟﻬﺎ ﻣﻨﻮﻁ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻴﺬﺍﻥ ﺍﺯ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﻣﻌﺪﻟﺖ‪،‬ﻣﺪﺍﺭ‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺳﺮﻳﺮ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻭ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺩﺭﺟﺎﺕ ﺷﻘﺎﻭﺕ ﻭ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻋﺪﻟﻴّ |ﻪ ّ‬ ‫ﻳﺴﺘﺤﻖ ﻣﺸﺮﻭﻁ ﺑﻪ ﺻﺪﻭﺭ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻋﺎﻟﻲ ﻧﻤﻮﺩﻥ‬ ‫ّ‬ ‫ﺟﻨﺎﻳﺖ ﻭ ﻗﺒﺎﺣﺖ ﺟﺎﻧﻲ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﺀ ﻣﺎ‬ ‫ﺳﺪ ﺍﺑﻮﺍﺏ ﺭﺷﻮﺕ ﻭ ﺑِﺮﻃﻴﻞ ﮐﻪ ﺍﻟﻴﻮﻡ‬ ‫ﻣﺨﺮﺏ ﺍﺳﺎﺱ ﺭﻋﻴّﺖ ﭘﺮﻭﺭﻱ ﺍﺳﺖ؟ ﻭ ﻳﺎ ﺧﻮﺩ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﻣﻠﻴﺢ ﭘﻴﺸﮑﺶ ﻭ ﺗﻌﺎﺭﻑ ﻣﻌﺒّﺮ ﺳﺒﺐ ﺗﺪﻣﻴﺮ ﺑﻨﻴﺎﻥ ﻣﻌﺪﻟﺖ ﺍﺳﺖ؟ ﻭ ﻳﺎ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﮐﻞ ﺍﺣﻴﺎﻥ‬ ‫ﻫﻴﺌﺖ ﻋﺴﮑﺮﻳّﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻓﻲ ﺍﻟﺤﻘﻴﻘﻪ ﻓﺪﺍﺋﻴﺎﻥ ﺩﻭﻟﺖ ﻭ ﻣﻠّﺘﻨﺪ ﻭ ﺟﺎﻧﺸﺎﻥ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﺗﻠﻒ ﺍﺯ ﺫﻟّﺖ ﮐﺒﺮﻱ ﻭ ﻣﺴﮑﻨﺖ ﻋﻈﻤﻲ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﺍﺩﻩ ﺩﺭ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻣﺂﮐﻞ ﻭ‬ ‫ﻣﺸﺎﺭﺑﺸﺎﻥ ﻭ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺍﻟﺒﺴﻪ ﻭ ﻣﺴﺎﮐﻨﺸﺎﻥ ﮐﻮﺷﻴﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﻓﻨﻮﻥ ﺣﺮﺑﻴّﻪ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ‬ ‫ﻣﻨﺎﺻﺐ ﻋﺴﮑﺮﻳّﻪ ﻭ ﺩﺭ ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺍﮐﻤﺎﻝ ﻣﻬ ّﻤﺎﺕ ﻭ ﺁﻻﺕ ﻭ ﺍﺩﻭﺍﺕ ﻧﺎﺭﻳّﻪ ﮐﻤﺎﻝ ﺳﻌﻲ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﺍﻫﺘﻤﺎﻡ ﺭﺍ ﻣﺒﺬﻭﻝ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺍﺯ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺳﻘﻴﻤﻪ ﺍﺳﺖ؟«‬ ‫ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻧﺎﺁﺭﺍﻣﻲ ﻭ ﺷﻮﺭﺵ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۶‬ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﺳﻠﻄﻨﺖ ﮐﻨﺎﺭﻩ‪،‬ﮔﻴﺮﻱ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺍﺳﺎﺳﻲ ﻭ ﻣﺠﻠﺲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ‬ ‫ﺑﺴﭙﺎﺭﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﮐﻨﺎﺭﻩ‪،‬ﮔﻴﺮﻱ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﻗﻠﺒﻲ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ ‪ .،‬ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺎ ﺣﺬﻑ ﻣﺠﻠﺲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﺗﻤﺎﻡ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺎﻥ ﺭﺍ ﺧﻨﺜﻲ ﮐﺮﺩ‬

‫‪ (۱‬ﮔﺌﻮﻻ ‪١٥‬‬ ‫‪ (۲‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‪ ,‬ﺭﺳﺎﻟ |ﻪ ﻣﺪﻧﻴﻪ‪ ,‬ﻻﻧﮕﻨﻬﺎﻳﻦ‪ ,۱۹۸۴ ,‬ﺹ ‪۱۹‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﮑﻲ ‪١٥٠-١٥٥‬‬ ‫‪۲۳۱‬‬ ‫‪ ۱۷‬ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻫﺮﺝ ﻭ ﻣﺮﺝ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺿﺪ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺑﻮﺩ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻣﻠﻐﻲ ﮐﺮﺩ‪.‬‬‫ﻭ ﺑﺎ ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺍﺳﺎﺳﻲ ّ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺩﺭ ﻫﻢ ﺷﮑﺴﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﮔﻮﺷﻪ ﻭ ﮐﻨﺎﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺁﺗﺶ ﻧﺰﺍﻉ ﺑﻴﻦ ﻗﺪﺭﺕ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﺤﻠّﻲ ﻭ ﻣﻨﻄﻘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺯﺑﺎﻧﻪ ﮐﺸﻴﺪ‪ .‬ﺭﺍﻫﺰﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺟﺎ ّﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺩﺭﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﺍﻣﻮﺭ ﺩﺭﺍﻳﺎﻻﺕ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺩﺯﺩﺍﻥ ﻭ ﺍﺷﺮﺍﺭ ﻣﺤﻠّﻲ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺑﻲ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﺎﺭﺱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﮔﺮﻣﺎ ﻭ ﺩﺍﻏﻲ ﻫﻮﺍ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺨﺘﻲ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﮐﻮﭼﮑﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻻﺭ‪ ,‬ﻳﮏ ﻃﻠﺒﻪ ﻭ ﺁﺷﻮﺑﮕﺮ ﻓﺮﺻﺖ ﻃﻠﺐ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺳﻴﺪﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﺧﺪﻋﻪ ﻭ ﭼﺮﺏ‪،‬ﺯﺑﺎﻧﻲ ﮔﺮﺩ ﺧﻮﺩ ﺣﻠﻘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺳﺮﺳﭙﺮﺩﻩ ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﺷﻮﺑﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺧﻮﺩ ﺑﻬﺮﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﻫﺎﺕ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻓﻬﻢ ﻭ ﺩﺭﮐﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺍﻭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﺑﺎﺯﮔﻮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ :‬ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﻋﺠﻴﺒﻲ ﺩﺍﺭﺩ ‪ ,،‬ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺭﻭﻱ ﺁﺏ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺑﺮﻭﺩ ﻭ ﺁﺑﻲ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﻭﺿﻮ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻴﺮﺩ ﺑﺎﻋﺚ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﺁﺏ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻭﺧﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻲ ﺍﻭ ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺎﻥ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ ﺗﺎ‬ ‫ﺍﺯ ﻧﺎﺭﺿﺎﻳﺘﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﺳﻮﺩ ﺧﻮﺩ ﺑﻬﺮﻩ ﺑﮕﻴﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺣﺮﻳﻔﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺑﻴﺎﻧﺪﺍﺯﺩ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﺷﻤﻨﺎﻥ ﻭ ﺣﺮﻳﻔﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﻫﺒﺮ ﻗﻮﻡ ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻥ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻭ ﻗﻮﺍﻡ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ ۳.‬ﻗﻮﺍﻡ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺳﺎﮐﻦ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺍﻓﻨﺎﻥ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﻨﺴﻮﺑﻴﻦ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺗﺠﺎﺭﻱ ﺩﺍﺷﺖ‪ ۴.‬ﺑﺎ ﮐﻨﺎﺭﻩ‪،‬ﮔﻴﺮﻱ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﺯ‬ ‫ﻗﺪﺭﺕ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺳﻂ ﺳﺎ ‪،‬ﻝ ﺳﻴﺪﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﺧﻮﺩ‪،‬ﻣﺨﺘﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﻓﺎﺭﺱ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺗﻤﺒﺮﻫﺎﻱ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﭼﺎﭖ ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﻭ ﭘﻮﻝ ﻭ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﭘﻠﻴﺲ ﻣﺨﺼﻮﺹ‬ ‫ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻗﺪﺭﺕ ﺳﻴﺪﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺍﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻋﺎﻣﻲ ﻣﺤﻞ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺳﭙﺎﻫﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮﺟﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ‬ ‫ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺳﺮﮐﻮﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺷﻬﺮﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﻗﺼﺪ ﺗﻤﻠّﮏ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺖ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ۵‬ﺑﻮﺩ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺩﺍﻧﺰﻝ ‪٢٨٦-٢٨٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪.٩٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪٩٤‬‬ ‫‪ (۴‬ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺘﻬﺎﻱ ﮐﻼﺱ ﺩﺭﺱ ‪ ،‬ﭼﻬﺮﻩ ﻧﮕﺎﺭ ‪١٩٦٠،‬‬ ‫‪ (۵‬ﺍﻓﻨﺎ ‪،‬ﻥ »ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﻭ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ« ‪٢٠٨-٢٠٩‬‬ ‫‪۱۸‬‬

‫ﻫﺠﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬‬

‫ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭﭺ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﻟﻎ ﺑﺮ ﺻﺪﻫﺎ ﻣﺮﺩ ﺟﻨﮕﺠﻮ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻳﻞ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﭙﺎﻳﻪ ﻫﺎﻱ ﭘﺮﺷﻴﺐ ﺑﻲ‪،‬ﻭﻓﺎ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺷﻬﺮﻱ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﮐﻮﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﻳﻌﻨﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺩﺭ ﺷﻴﺐ ﺳﻨﮕﻲ ﺁﻥ‬ ‫ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎ‪ ,‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺎﺩ ﺗﻨﺪﻱ ﻣﻲ ﻭﺯﺩ‪ ,‬ﺩﺭﺧﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺭﻭﻳﺪ‪ .‬ﺁﺏ‬ ‫ﻫﻢ ﻧﻴﺴﺖ‪ ۲.‬ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﺳﻼﺡ ﮔﺮﻡ ﻭ ﺑﻌﻀﻲ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﻋﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺑﺎ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﺎﺩ |ﻩ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ‬ ‫ﺪ ﺑﺮﺧﻲ ﺳﻮﺍﺭﻩ ﻭ ّ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺗﻮﺍﻧﮕﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺳﻴﺪﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﺑﻪ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺗﻤﺎﻡ‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﻨﺪ‪ ۳.‬ﺍﻭ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ »ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﻭ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ« ‪ .٢٠٨‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣٥‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺭﺍ ‪١٠٠٠‬‬ ‫ﻧﻔﺮ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‪ .‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ )‪ (٩٤‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ »ﻧﺎﺭﺍﺿﻲ« ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺷﺨﺼﻲ ﺑﺎ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ )ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ‬ ‫‪.(٢٠١٠‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٤٠ ,٢ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺹ ‪ .١٢٧‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .٢٠٩‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ )‪Edward Granville Browne and‬‬ ‫‪ (٩٤ ، the Bahá’í Faith‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﺯ ﺁﺷﻮﺑﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺧﻮﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻳﮏ ﺩﻋﻮﺍﻱ ﺷﺨﺼﻲ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺩﻫﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﻋﻠﺖ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺣﻤﻼﺗﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺷﺪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻋﻠﻞ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻲ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )‪ (٤٠‬ﻭ ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ (٢٠٩‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺳﻴﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﺻﺎﺩﺭ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ)‪ (١٢٧‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺭﺍ ﻣﺴﺌﻮﻝ‬ ‫ﺁﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺗﺮﻏﻴﺐ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ )‪ (٩٤‬ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﻳﻦ ﺁﺯﺍﺭ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺟﻬﺖ ﺍِﻋﻤﺎﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻣﺤﻞ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ‬ ‫ﺧﻮﺩﺵ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ ,‬ﺗﻮﺟﻴﻪ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۲۳۳‬‬ ‫‪ ۱۸‬ﻫﺠﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬‬

‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺘﻦ ﺁﻥ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﻮﺩ‪:‬‬ ‫»ﺍﻋﻠﻴﺤﻀﺮﺕ ﺁﻳﺖ ﺍﷲ ﺣﺎﺟﻲ ﺳﻴﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺗﺎﺟﮕﺬﺍﺭﻱ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫ﻭﺍﻗﻌﻲ ﮐﺸﻮﺭ ﻫﻤﺎﻧﺎ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻄﻴﻊ ﻭ ﻣﻨﻘﺎﺩ ﺷﺨﺺ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﻫﺮ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺣﮑﻢ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻭﺍﺟﺐ ﺍﻻﺟﺮﺍ ﺑﺪﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﻃﺒﻖ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺁﻳﺖ‬ ‫ﻢ ﻣﻦ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺪﻳﻦ ﻭﺳﻴﻠﻪ ﻃﺒﻖ ﺍﻭﺍﻣﺮ ﺻﺎﺩﺭﻩ‬ ‫ﺍﷲ ﻣﻌﻈ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﻤﺎ ﻣﻮﻇﻒ ﻫﺴﺘﻴﺪ ﮐﺴﺎﻧﻲ‪،‬ﮐﻪ ﻣﻄﻴﻊ ﻣﺎ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺷﻮﻧﺪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺯﻧﺠﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺰﺩ ﻣﻦ ﺑﻔﺮﺳﺘﻴﺪ ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺤﺖ ﺍﻟﺤﻔﻆ ﻧﺰﺩ ﺁﻳﺖ ﺍﷲ ﻣﻌﻈﻢ )ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺍﻟﻤﺴﻠﻤﻴﻦ( ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ‬ ‫ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺷﺨﺺ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻃﺒﻖ ﺷﺮﻉ ﺍﺳﻼﻡ ﺗﻌﺰﻳﺮ ﻭ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻼﻭﻩ ﺷﻤﺎ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻓﺮﻗ |ﻪ ﻣﻨﺤﺮﻓﻪ ﻭ ﺧﻮﺩﺳﺮ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﭘﺎﮎ ﺳﺎﺯﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺪﺍﻧﻴﺪ ﻭ ﺁﮔﺎﻩ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﺫ ّﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﺍﻭﺍﻣﺮ ﺻﺎﺩﺭﻩ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺳﺮ ﭘﻴﭽﻲ ﺷﻮﺩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺧﻮﺩ ﻣﻦ ﺷﺨﺼﺎ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻴﭻ ﻣﺠﺎﺯﺍﺗﻲ ﮐﻮﺗﺎﻫﻲ ﻧﺨﻮﺍﻫﻢ ﮐﺮﺩ‪«.‬‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺟﺮﺃﺕ ﻻﺯﻡ ﺭﺍ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫ﻫﻢ‪،‬ﺭﺗﺒ |ﻪ ﺣﮑﻤﺮﺍﻥ‪ ۲‬ﺑﺪﺍﻧﺪ ﻭ ﺣﻮﺯ |ﻩ ﻗﺪﺭﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻪ ﻣﺎﻝ‬ ‫ﻭ ﺛﺮﻭﺕ ﺩﺳﺖ ﻳﺎﺑﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼ ‪،‬ﻡ ﺭﺋﻴﺲ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳ ‪،‬ﺰ ﺑﻮﺍﺳﻄﻪ ﻃﻼﻕ ﺑﻴﻦ ﺩﺧﺘﺮﺵ ﻭ ﭘﺴﺮ‬ ‫ﺣﺎﮐﻢ ﺍﺯ ﺣﺎﮐﻢ ﺭﺍﺿﻲ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﻟﺬﺍ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ‬ ‫ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﻴﺪ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﻫﻢ ﺳﭙﺎﻩ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺩﺭ ﺷﻴﺐ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻲ‪،‬ﻭﻓﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺳﻨﮕﺮﻫﺎﻱ ﺳﻨﮕﻲ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺎﻳﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﻴﻦ ﺩﺍﺷﺖ‪ .۴‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻗﺴﻤﺖ ﺷﻤﺎﻟﻲ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .٢٠٩‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺮﺟﻌﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻤﮑﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺎﻫﻴﺖ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺭﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ )‪ (٩٤‬ﺍﻳﻦ ﻧﺒﺮﺩ ﺭﺍ »ﺩﺷﻤﻨﻲ ﺑﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻣﻨﻄﻘﻪ« ﺗﻮﺻﻴﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﺣﺪﺱ ﻣﻲ‪،‬ﺯﻧﻨﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺑﻮﻗﻮﻉ ﭘﻴﻮﺳﺖ‪ ,‬ﺍﻳﻦ »ﺷﺨﺺ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ« ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻫﻴﭻ ﻳﮏ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﺴﺘﻘﻴﻤﴼ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٣٨ ، ,٢ .‬‬ ‫‪ (۴‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١٢٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۳۴‬‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻭﺳﻴﻊ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺶ ﻭ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﻭ ﮔﺮﻣﺎﺑ |ﻪ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﻮﺑﻲ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﺷﻬﺮ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﺑﺎﻻ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺤﮑﺎﻣﺎﺕ ﺩﻓﺎﻋﻲ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﻧﺒﻮﺩ ﻭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﮐﻪ ﻣﺮﮐﺰ ﺳﮑﻮﻧﺖ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺑﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﺩﺭﺁﻥ ﻗﺴﻤﺖ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻃﺮﻑ ﺷﺮﻕ‪ ,‬ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ‬ ‫ﺳﻴﻒ ﺁﺑﺎﺩ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻣﺤﺼﻮﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﺑﺎﺩﻳﻬﺎ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎ ﺑﺎ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻣﺤﺼﻮﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﺜﻞ ﻳﮏ ﻗﻠﻌ |ﻪ‬ ‫ﺩﻓﺎﻋﻲ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘ ‪،‬ﻪ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﺤﻠّﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺁﻥ ﻫﻢ ﻗﻠﻌﻪ ﻭ ﺣﻔﺎﻇﻲ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺩﺭ ﺿﻠﻊ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺠﺪ ﭘﻴﺎﻡ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺑﻼﻍ‬ ‫ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﻭﻗﺘﻲ ﺩﻭ ﺗﻦ ﺍﺯ ﻣﺒﻠّﻐﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪ ,‬ﺟﻨﺎﺏ ﻃﺮﺍﺯﺍﷲ ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒﺮ‬ ‫ﺭﻓﺴﻨﺠﺎﻧﻲ‪ ,‬ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻳﮑﭙﺎﺭﭼﻪ ﺷﻮﺭ ﻭ ﻫﻴﺠﺎﻥ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻣﺒﻠّﻎ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﻲ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺳﻔﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺗﺪﺭﻳﺲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺭﻭﺣﻲ ﺟﺪﻳﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﻣﻴﺪﻩ ﻭ ﺁﮔﺎﻫﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺍﻣﺮﻱ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻠﺴﺎﺕ ﻣﻨﻌﻘﺪﻩ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺟﺪﻳﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﮔﺮﻭﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺟﻤﻌﻴﺖ‬ ‫ﺍﻧﺒﻮﻫﻲ ﺭﺍ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻲ ﺷﺪ‪ .‬ﮔﺎﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺎﻻﻱ ﺑﺎﻡ ﻣﻨﺰﻝ ﺑﻨﺸﻴﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺸﻨﻮﻧﺪ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﻧﻮﺭﺍﻧﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ‬ ‫ﺑﺎ ﻟﻬﺠ |ﻪ ﺗﺮﮐﻲ ﺧﻮﺩ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻣﺮﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺣﺎﺿﺮﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ‬ ‫ﺭﺍ ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﺻﺪﻣﺎﺕ ﺟﺴﻤﻲ ﻭ ﺭﻭﺣﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ‪ ۱۸۵۰‬ﻭ ‪۱۸۵۳‬‬ ‫ﻡ‪ .‬ﺑﺮ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺭﻭ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﻣﻮﺷﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﮐﺴﺐ ﻭ ﮐﺎﺭﻱ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺣﺴﻨﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﻭ ﺁﺳﺎﻳﺶ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺗﺎ ‪ ۲۱‬ﻣﺎﺭﭺ ﻳﻌﻨﻲ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﺟﺸﻦ ﻧﻮﺭﻭﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۹‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻃﻮﻝ ﻧﮑﺸﻴﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺷﮑﻨﻨﺪﻩ ﻭ‬ ‫ﻧﺎﭘﺎﻳﺪﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﭼﻨﺪﻱ ﺑﻌﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﺼﻠﻲ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪.‬‬ ‫‪۲۳۵‬‬ ‫‪ ۱۸‬ﻫﺠﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬‬

‫ﭺ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺷﺎﻧﺰﺩﻫﻢ ﻣﺎﺭ ‪،‬‬ ‫ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﺑﺎﻻ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻱ ﺍﺳﺘﺤﮑﺎﻣﺎﺕ‬ ‫ﺩﻓﺎﻋﻲ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺯﻳﺮﻧﻈﺮ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺍﻭ ﻣ ّﻮﻓﻖ ﺷﺪﻧﺪ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﺴﻲ ﺭﺍ ﺟﻠﺐ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻧﻴﺰ ﮐﻤﮏ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻠّﺖ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺣﺘّﻲ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ّ‬ ‫ﺍﺧﺘﻼﻑ ﺑﻴﻦ ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻬﺮ ﻭ ﺷﺨﺺ ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﺩﻓﺎﻋﻲ ﺷﻬﺮ ﺿﻌﻴﻒ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺯﮐﺮﻳﺎ ﭘﻴﻮﺳﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺐ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﻧﻮﺭ ﻣﺎﻩ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺳﻴﻨﻪ‪،‬ﺧﻴﺰ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﺑﻲ ﻭﻓﺎ ﭘﺎﻳﻴﻦ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﮐﻮﭼﻪ ﺑﺎﻻ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺳﺎﮐﻨﺎﻥ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻳﮏ ﻃﺒﻘ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻠّﻪ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﭼﻨﺪ ﺷﺒﮕﺮﺩ ﻭ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﻏﺎﻓﻠﮕﻴﺮ‬ ‫ﺗﺼﺮﻑ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺮﺩ ‪،‬ﻩ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﻴﭻ ﻣﻘﺎﻭﻣﺘﻲ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﺗﺼﺮﻑ ﺩﺭ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﭙﺎﻩ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﻫﻤﻪ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﺑﺎﻻ ﺭﻭﺍﻧﻪ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﭘﺲ ﺑﮕﻴﺮﺩ ﻭﻟﻲ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﺑﺮﻭﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﺗﺶ ﮔﺸﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺭﻭﺯ ‪ ۱۷‬ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭﭺ ﺳﭙﺎﻩ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺩﻓﻊ ﺣﻤﻼﺕ ﺳﭙﺎﻩ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ‬ ‫ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺧﻮﺩﺵ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﺍﮔﺮﭼﻪ ﻣﻬﺎﺟﻤﻴﻦ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍّﻣﺎ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺗﺎ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯﻱ ﺩﺭ ﺑﻌﻀﻲ ﻧﻘﺎﻁ ﺯﺩ ﻭ ﺧﻮﺭﺩﻫﺎﻳﻲ ﺭﺥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺧﺒﺮ ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﭘﻴﭽﻴﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ )ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ( ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﺩﺧﺘﺮ‬ ‫ﺟﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻣﮑﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﺑﻨﺎ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﻧﻘﻞ ﻣﮑﺎﻥ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺪ ﻳﻌﻨﻲ ‪ ۱۸‬ﻣﺎﺭﭺ ﺑﺮﺍﺑﺮ ‪ ۲۴‬ﻣﺎﻩ ﺻﻔ ‪،‬ﺮ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺑﻌ ‪،‬‬ ‫ﺳﻴﻒ‪،‬ﺁﺑﺎﺩ ﭘﻴﺸﺮﻭﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺁﺑﺎﺩﻱ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ‬

‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٢٧‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٣٩ ,٢ .‬ﻋﻠﻠﻲ ﺫﮐﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﺳﺎﮐﻨﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯ ﺷﻴﺦ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﻱ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ؛ ﻋﻠّﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﭘﺎﺭﺍﮔﺮﺍﻑ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺻﺮﻓﴼ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﻱ ﺣﺪﺱ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٣٩ ، ,٢ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٦٤‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۳۶‬‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺷﺮﻕ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺷﺖ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺳﮑﻨ |ﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺍﺯ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﻤﻠﻪ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻡ ﻫﻴﭻ ﺣﻤﺎﻳﺘﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﻫﻴﭻ‬ ‫ﺍﻧﮕﻴﺰﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﺳﭙﺎﻩ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻫﻢ ﺷﮑﺴﺖ ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ‬ ‫ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﺪﻧﺒﺎﻝ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﭘﻴﺸﺎﭘﻴﺶ ﺳﭙﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﻭﺍﺭﺩ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺳﻴﻒ‪،‬ﺁﺑﺎﺩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺍﺯ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺗﺶ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﻴﻒ ﺁﺑﺎﺩ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻧﺪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﻭ ﺳﻴﺪﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‬ ‫ﻻﺭﻱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﺎﺭﺱ ﻭ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﻣﺪﺍﻓﻊ ﻗﻮﺍﻧﻴﻦ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻣﻌﺮﻓﻲ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﻭ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﻱ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯ ﻭﺟﻮﺩ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﺻﺤﺒﺖ ﭘﻴﺮﺍﻣﻮﻥ ﻣﻘﺎﺻﺪ ﺻﻠﺢ ﺁﻣﻴﺰ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺴﻠﻤﻴﻦ ﻗﺪﺭﻱ ﺧﺎﻃﺮ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺁﺭﺍﻡ ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻥ ﺣﺴﻦ ﻧﻴﺖ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﻣﻴﻬﻤﺎﻧﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺧﺮﻣﺎ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ ﮐﺮﺩ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﮐﻪ‬ ‫ﺣﺲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﺎﻣﻴﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻫﺎﻥ‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ّ‬ ‫ﺷﻴﺦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻫﻴﭻ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺧﻄﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﺎﻳﻌﻪ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﭘﻴﭽﻴﺪ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺧﺮﻣﺎﻫﺎ ﺭﺍ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﻧﻴﺮﻭﻱ ﺧﺎﺭﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻣﻌﺠﺰﺍﺗﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ ,‬ﻣﺜ ً‬ ‫ﻼﻣ ‪،‬‬ ‫ﺑﺮﺍﺑﺮ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺟﻤﻊ ﮐﺜﻴﺮﻱ ﺍﺯ ﻣﻴﻬﻤﺎﻧﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﻥ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﺗﺼﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻣﺎﻡ ﺩﻭﺍﺯﺩﻫﻢ ‪ ,،‬ﻣﻨﺠﻲ ﺍﺳﻼﻡ ‪,،‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺟﻨﮕﻴﺪﻧﺪ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .٢١٠‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻨﺒﻌﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻣﺮﺩﻡ ﺳﻴﻒ ﺁﺑﺎﺩ ﺑﻪ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺷﻴﺦ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ (٤١ ,٢ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﻓﺘﻮﺍﻳﻲ ﺍﺯ ﺳﻴﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺍﺑﺪﴽ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﴽ ﺩﺭ ﻣﻼﻗﺎﺗﻲ ﺑﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻣﻞ ﻓﺮﻣﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺣﺮﮐﺘﺶ ﺩﺳﺘﻮﺭﺍﺗﺶ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﺳﺘﺪ‪ -‬ﺍﻳﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ‬ ‫ﺳﻨﺎﺭﻳﻮﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﺁﻥ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ -‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺣﺎﻣﻞ ﻓﺮﻣﺎﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺻﺤﻴﺢ‪،‬ﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺣﻤﻠﻪ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﻭ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺣﻤﻠﻪ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﭼﺎﺩﺭ ﺳﺮ ﮐﺮﺩﻥ ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﺸﻮﻧﺪ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻧﺎﻡ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﺁﻥ ‪ ١٩٠‬ﻧﻔﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﺧﺎﻥ ﺑﻮﺩ؛ ﺍﻭ ﻧﺎﻳﺐ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﻴﺰ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪۲۳۷‬‬ ‫‪ ۱۸‬ﻫﺠﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺟﻨﮕﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﻌﺪﻱ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻗﺼﺪ ﺗﺼﺮﻑ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ‪,،‬‬ ‫ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺗﻮﺍﻧﮕﺮﺍﻥ ﻭ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻏﺮﺏ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺍﻋﻴﺎﻥ ﻧﺸﻴﻦ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻓﺮﺍﺭ ﻣﺎﻟﮑﺎﻧﺶ ﺧﺎﻟﻲ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍﺭ ﺧﺎﻟﻲ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻭ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ‪،‬ﺗﺮﻳﻦ ﺑﻨﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﺤﻠّﻪ ﻳﻌﻨﻲ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﻟﺸﮑﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ‬ ‫ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﻴﺪﻥ ﭼﺎﺩﺭ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﭘﻨﺠﺮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺗﻴﺮ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﺎﻓﻈﻴﻦ ﻭ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﺎﻥ ﻗﺪﺭﻱ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﻤﻪ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﮔﺬﺍﺭﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﻫﺎ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺩﺭ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﭘﺨﺶ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺧﺒﺮ ﺗﺼﺮﻑ‬ ‫ﻣﻨﺰﻝ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﻟﺸﮑﺮ ﻭ ﻓﺮﺍﺭ ﻣﺤﺎﻓﻈﺎﻥ ﻣﻨﺰﻝ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍ ‪،‬ﺭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻫﻢ ﺑﺎﺭ ﻭ ﺑﻨ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺴﺘﻨﺪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﮔﺬﺍﺭﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﮐﻪ ﺣﺎﻻ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ‬ ‫ﭼﭙﺎﻭﻝ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﻫﻢ ﻣﺎﻧﻊ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻧﺸﺪ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻫﺶ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺗﺼﺮﻑ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﻧﮕﻴﺰﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﻣﺎﻝ ﻭ ﺛﺮﻭﺗﻲ ﺑﻪ ﭼﻨﮓ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺁﻭﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﻣﻮﺭﺩ ﺣﻤﻠﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻤﺎﻥ ﻃﻮﺭ‬ ‫ﺪ ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﻣﺎﺕ ﻭ ﻣﺒﻬﻮﺕ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ ﭼﭙﺎﻭﻝ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺗﻌﺠﺐ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﻭﻱ ﭘﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﻨﺰﻟﺶ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺧﻴﺎﻧﺖ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻗﻲ ﻣﺤﺒﻮﺱ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻭﺟﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﺪ ﺁﻥ ﺍﺗﺎﻕ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٤١ ,٢ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٤٤-٤٥ ، ,٢ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ١٣٥‬ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﺣﺎﮐﻢ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﺍﻭ ﺑﺎ ﭼﺎﺩﺭ‬ ‫ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ (٢١٠‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺣﺮﺹ ﻭ ﻃﻤﻊ ﺳﺎﮐﻨﺎﻥ ﺁﻥ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﺗﺼﻤﻴﻢ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻴﺎﻳﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ ﭼﭙﺎﻭﻝ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪» :‬ﺍﺯ ّ‬ ‫ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ ﭼﭙﺎﻭﻝ ﺑﻪ ﻣﺎﻟﻲ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺭﺳﻴﺪ‪«.‬‬ ‫ﻫﻴﭻ‪،‬ﻳﮏ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺤﺪﻭﺩﻱ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺎﻧﺪ ‪ ١٣ -‬ﺭﻭﺯ ‪ -‬ﻣﺆﻟﻔﻴﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﺍ ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮﻝ‪،‬ﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۳۸‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻋﺮﺽ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﭼﻬﺎﺭﺳﺎﻋﺖ ﺳﭙﺎﻩ ﺷﻴﺦ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﺘﺸﺨﺺ‬‫ﺗﺠﺎﺭ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻭ ﺣﺘﻲ ﻳﮏ ﺳﻴﺪ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻭ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﺪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﻧﻮﺯﺩﻫﻢ ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭﭺ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺁﺷﻮﺏ ﻏﺎﻓﻠﮕﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﺷﻴﺦ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺳﻴﺪ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺗﻲ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ ﮔﻔﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭ‬ ‫ﺷﻴﺦ‪،‬ﺍﻻﺳﻼﻡ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﺮ ﻋﻠﻴﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺣﺘّﻲ‬ ‫ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻫﻢ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﻭ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻧﻴﺮﻭﻫﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺁﻣﺪ ﺑﺴﭙﺎﺭﻧﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ‬ ‫ﮐﻪ ﻳﮏ ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﺑﻲ‪،‬ﺳﻮﺍﺩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺣﺮﻓﻬﺎﻱ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﺎﺳﻮﺍﺩ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺷﺮﻣﻨﺪﮔﻲ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺁﻣﻴﺰ ﺭﺍ ﺑﺪﻭﻥ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺍﻭ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﻓﺮﻣﺎﻧﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﻴﺪ ﻣﺰﺑﻮﺭ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺷﻬﺮ ﻫﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻠﺐ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﻣﻲ ﻭﺍﻗﻌﻲ‬ ‫ﺩﻳﻦ ﺍﺳﻼﻡ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﭘﻲ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﻄﻤﺌﻦ‬ ‫ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﻧﻘﺸﻪ ﺭﺍ ﺑﺎﻳﺪ ﻋﻠﻨﴼ ﺑﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺍﻋﻼﻡ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻫﻢ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻧﻮﺭﻭﺯ ﺻﺪﺍﻱ ﺟﺎﺭﭼﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻭ ﺑﺮﺯﻥ ﺷﻬﺮ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﻳﮏ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺯﻧﺪﻩ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺪﻫﺪ ﺩﻭﻳﺴﺖ ﺗﻮﻣﺎﻥ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺳﺮ ﻳﮏ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﺪﻫﺪ ﺻﺪ ﺗﻮﻣﺎﻥ ﺟﺎﻳﺰﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻴﺮﺩ ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻤﮕﻲ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ‬ ‫ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﻥ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺧﻮﺩ ﺗﺸﻨﻪ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺣﺘﻲ ﺩﺭﺏ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍﻋﻼﻣﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﺑﺎﺷﺪ ﻭﻟﻲ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻬﺎ‬ ‫ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻌﺎﻉ‪ ,‬ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺣﺴﻦ ﺷﻌﺎﻋﻲ ‪ ,،‬ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﺣﺸﻤﺖ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﻭ‬ ‫ﭘﺪﺭﺵ ﺳﻴﺪ ﺩﺍﻭﻭﺩ ﮐﻪ ﺩﻭ ﺗﻦ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﺷﻬﺮ‪ ۴‬ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ‬ ‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٤٣، ,٢ .‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١٢٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﺳﻴّﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺗﻲ‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٤٣ ,٢ .‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١٢٨‬؛ ﺍﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﺍﺯ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺗﺮﮐﻴﺒﻲ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻣﺄﺧﺬ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ﻋﻠّﺖ ﺣﻤﻠﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻧﻔﻮﺫ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺪ‪ ,‬ﺍﻣﺎ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻓﺘﻮﺍﻱ ﺻﺎﺩﺭﻩ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺳﻴّﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﻟﻴﻞ ﺍﺻﻠﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻤﺎﺭﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ )‪.(١٣٠‬‬ ‫‪۲۳۹‬‬ ‫‪ ۱۸‬ﻫﺠﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬‬

‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺧﻄﺮ ﺟﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺧﻮﺩ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻋﻠّﺖ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻼﻥ ﺭﺍ ﭘﺨﺶ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﻓﺮﺍﺭ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﻭ ﻣﻲ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻢ ﮐﻤﮏ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻥ ﺍﺯ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﺘﻲ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍﺭ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭼﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺳﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ‬ ‫ﻟﺸﮕﺮ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۲.‬ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻨﺎﺯﻝ‬ ‫ﺁﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻏﺬﺍ ﻭ ﭘﻮﺷﺎﮎ ﺭﻭﻱ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﺘﺎﺏ‪،‬ﺯﺩﻩ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻍ ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮﺏ ﻭﺍﻗﻊ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺭﻓﺘﻨﺪ ‪ ,،‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻻﺷﻨﻲ‪ ,۳‬ﺭﻭﺳﺘﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺴﻴﺮ ﺟﺎﺩﻩ ﺳﻴﺮﺟﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﺷﺮﻗﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ‪ ,۴‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﻋﻈﻴﻤﻲ ﻫﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﺪ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍﻫﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻩ ﺷﻴﺦ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻧﺸﻮﻧ ‪،‬‬ ‫ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﻣﺎﺩ |ﻩ ﺗﻴﺮ ﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺳﭙﺎﻩ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺪﺍﻱ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻭ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺳﭙﺎﻩ ﺷﻴﺦ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﺧﺎﻧﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﻣﻬﺎﺟﻤﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ‬ ‫ﺪ ﺩﻭ ﻃﺮﻑ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻫﻢ ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﺎﻣﻊ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ‪ ,،‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺟﻨﮕﻴﺪ‪ ,‬ﺍﺻﺎﺑﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺍﻳﻦ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٤٣ ,،٢ .‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١٣٦‬؛ ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ (٢١٠‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻋﻼﻣﻴﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻳﻞ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻣﺮﺩﻩ ﻳﺎ ﺯﻧﺪﻩ ﻳﮏ ﻗﺒﻀﻪ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺟﺎﻳﺰﻩ ﺩﺍﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﻭ ﻧﻪ ﭘﻮﻝ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﻋﻼﻣﻴﻪ‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺧﺎﻃﺮ ﺟﻤﻊ ﻣﻲ‪،‬ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﻗﺮﺍﺋﻦ ﭼﻨﻴﻦ ﺑﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺷﺮﻭﻉ ﺍﻳﻦ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺟﺪﻳﺪ ﺭﺍﺑﻄ |ﻪ ﺑﻴﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺑﺮ‬ ‫ﺧﻴﺎﻧﺖ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺗﺄﮐﻴﺪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻬﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻳﺎﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٤٦‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ٤٥ ,٢ .‬؛ ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪٩‬‬ ‫‪ (۳‬ﮔﺮﻭﻫﻬﺎﻱ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺗﻲ ﻭ ﻻﺷﻨﻲ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻓﻴﻀﻲ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ‪ ، ,‬ﺟﻮﻻﻱ ‪.٢٠١٠‬‬ ‫‪ (۵‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .٢١١-٢١٠‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٢٨‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٤٥ ,٢ .‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۴۰‬‬ ‫ﮔﻠﻮﻟﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﺍﻭ ﺍﺻﺎﺑﺖ ﮐﺮﺩ‪ ۱‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺧﺎﻧﻪ ﺍﺵ ﺭﺍ‬ ‫ﻏﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﺮﺩ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻓﺮﻭﺵ ﮐﻼﻩ ﻫﺎﻱ ﭘﻮﺳﺘﻲ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻣﺮﺍﺭ ﻣﻌﺎﺵ ﻣﻲ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﻣﺮﮒ ﺍﻭ ﺩﺧﺘﺮﺵ ﺯﻳﻮﺭ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﮐﻪ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﺷﺪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺷﻴﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺯﺍﺩ |ﻩ ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪ ,،‬ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻥ ‪ ,،‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻭﺍﺭﺙ‬ ‫ﻣﻘﺎﻡ ﭘﺪﺭﺵ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺷﻐﻠﺶ ﺭﻭﻧﻮﻳﺴﻲ ﻭ ﻧﺴﺨﻪ ﺑﺮﺩﺍﺭﻱ‬ ‫ﺍﺳﻨﺎﺩ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﻭ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺑﻮﺩ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﺎ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﻳﮏ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻋﻠﻲ ﺍﻳﺰﺩﻱ ﻳﮏ ﺷﺮﮐﺖ ﻓﺮﻭﺵ ﺧﺸﮑﺒﺎﺭ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﺳﺨﺘﻲ‬ ‫ﻭ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻤﮏ ﻭ ﻳﺎﺭﻱ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻭ ﺣﺎﻻ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﺰﺭﮔﻲ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻟﻮﺍﺯﻡ ﻭ ﻭﺳﺎﻳﻞ‬ ‫ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻴﺎﺯ ﺭﺍ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺮﻫﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺎﺩﺭﺑﺰﺭﮒ ‪,،‬‬ ‫ﻣﺎﺩﺭ ‪ ,،‬ﭼﻬﺎﺭ ﻋﻤﻪ ‪ ,،‬ﺧﻮﺍﻫﺮﻫﺎ‪ ,،‬ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﮐﻮﭼﮏ ‪ ,،‬ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ﻫﺎ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﺍﺩﻩ ﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﺪ ﺩﺭﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﻕ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺩﺭﻭﻳﺶ ﻭ ﺍﺳﺪﺍﷲ ﻫﻤﻪ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﺩﻭ ﺑﺎﺟﻨﺎ ‪،‬‬ ‫ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺁﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﺳﺪﺍﷲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮﺏ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ‬ ‫ﺪ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻳﺎﺭﺍﻱ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ‬ ‫ﻫﺪﺍﻳﺖ ﻣﻲ ﮐﺮﺩ‪ ۴.‬ﻭﻟﻲ ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﭘﺎﻱ ﮐﻮﻩ ﺭﺳﻴﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎﻻ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺗﻨﮕ |ﻪ ﻻﻱ ﺣﻨﺎ ‪ ,،‬ﺩ ّﺭﻩ ﺍﻱ ﺑﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ‬ ‫ﻏﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﻤﺖ ﻏﺮﺏ ‪ ,،‬ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ‬ ‫‪۵‬‬ ‫ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻏﺎﺭ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﺷﺐ ﺭﺍ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺐ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﻣﻮﮐﻮﻝ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ‬ ‫‪ (۱‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٥٠‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٤٥ ,٢ .‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١٢٨‬؛ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺁﻣﺪﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻭ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺑﺎ ﺗ ّﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻗﻌﻴﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺻﺤﻴﺢ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣١‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﻋﺒﺪﺍﷲ ﺍﻣﺠﺪﻱ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﭘﻨﺞ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪ :‬ﻓﺮﻳﺒﺮﺯ‪، ,‬ﺣﺴﻴﻦ‪ ,‬ﻭﺣﻴﺪ‪,‬‬ ‫‪،‬ﻋﺒﺎﺱ ﻭ ﺟﻼﻝ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻧﺎﻡ ﻓﺎﻣﻴﻠﻲ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١١٨ ، ,٢ .‬‬ ‫‪ (۵‬ﺝ‪ ، ٢ .‬ﺹ ‪ .١٤٢‬ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪ .١٠‬ﻓﻬﺮﺳﺘﻲ ﮐﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺑﺮ ﻣﻴﮕﻴﺮﺩ ‪ -‬ﺧﻮﺍﻫﺮﺍﻥ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ﻫﺎ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﺍﺩﻩ ﻫﺎ ‪،‬ﻭ ﺑﺎﺟﻨﺎﻕ‪،‬ﻫﺎ‪ .‬ﺩﺭ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻣﻌﺎﻧﻲ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺍّﻣﺎ ﻣﺎﺩﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﺩﺭ ﺁﻥ‬ ‫ﺩﺭﺝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۲۴۱‬‬ ‫‪ ۱۸‬ﻫﺠﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬‬

‫ﺷﺐ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻫﻤﮕﻲ ﻓﺮﺍﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺧﺎﻟﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ‪ ,،‬ﺑﺎﺟﻨﺎﻕ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ‪ ,،‬ﺳﺮﺍﺳﻴﻤﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻏﺎﺭﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﺗﻨﮕ |ﻪ ﻻﻱ ﺣﻨﺎ‪ ,‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺩﺭ ﺁﻥ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺭﻓﺘﻪ‬ ‫ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺍﺗ ّﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺧﻄﺮﺍﺕ ﺟﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻭ‬ ‫ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺟﻮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﻳﺎﺩﺁﻭﺭﻱ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻋﺰﻳﺰﺍﻥ ﺑﺎﻳﺪ ﺁﻥ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭺ ﻳﻌﻨﻲ ﺷﺐ ﻋﻴﺪ ﻧﻮﺭﻭﺯ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻭ ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﻏﺮﻭﺏ ﺭﻭﺯ ﺑﻴﺴﺘﻢ ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭ ‪،‬‬

‫ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻥ ﺩﺧﺘﺮ ﺧﻮﺍﻫﺮﺯﺍﺩ |ﻩ ﺳﺮﺩﺍﺭ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٢١٠‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١١٧ ,، ۲.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۴۲‬‬

‫ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ) ﭘﺴﺮ ﺷﻔﻴﻊ ( ﺑﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﺣﻴﻔﺎ‬ ‫‪۲۴۳‬‬ ‫‪ ۱۸‬ﻫﺠﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬‬

‫ﻟﻮﺣﻲ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ)ﺑﻪ ﺧﻂ ﺧﻮﺩ ﺍﻳﺸﺎﻥ( ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۴۴‬‬

‫ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ )ﺑﻪ ﺧﻂ ﺧﻮﺩ ﺍﻳﺸﺎﻥ( ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ‬ ‫‪۱۹‬‬

‫ﺗﺤﻤﻞ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ‬ ‫ّ‬

‫ﺳﺎﻋﺖ ﺩﻭ ﺻﺒﺢ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺩﺭ ﻏﺎﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻴﺪﺭ ﺩﺭ |ﻩ ﺗﻨﮕﻪ ﺣﻨﺎﺀ ﺯﻧﺎﻥ‬ ‫ﻭﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺧﺴﺘ |ﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺑﺎﺟﻨﺎﻕ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﺳﭙﺮﺩ ﺗﺎ‬ ‫ﺪ ﻭﻟﻲ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻫﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨ ‪،‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﭘﺴﺮ ﺑﭽ |ﻪ ﺣﺪﻭﺩﴽ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﻭ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺩﭼﺎﺭ ﺿﻌﻒ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻣﺴﻴﺮ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﭙﻴﻤﺎﻳﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﻤ ‪،‬‬ ‫ﭼﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻭ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ ﺑﺎ ﮔﺮﻭﻩ ﺯﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺧﺴﺘﻪ ﻭ‬ ‫ﻭﺣﺸﺖ‪،‬ﺯﺩﻩ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ﺍﺯﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻫﻤﮕﻲ ﺁﺭﺯﻭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﮐﻨﺎﺭ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﺍﺯ ﻫﻢ ﺟﺪﺍ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺗﻦ ﺑﻪ ﺧﻄﺮ ﻭ ﺷﺮﺍﻳﻂ‬ ‫ﻧﺎﺍﻣﻦ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺧﺎﻭﺭﺳﻠﻄﺎﻥ ﺧﻴﻠﻲ ﺗﻼﺵ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺷﺠﺎﻋﺎﻧﻪ ﺟﺪﺍﻳﻲ ﺍﺯ ﭘﺴﺮﺵ ﻳﻌﻨﻲ‬ ‫ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺭﺍ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺍﺷﮏ ﻭ ﺁﻩ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮔﺮﻳﺎﻥ ﺍﺯ ﻫﻢ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺟﺪﺍ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﻮﺭﺷﻴﺪ ﻃﻠﻮﻉ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺭﻭﺯ ﺳﺎﻝ‪ ,،‬ﻳﻌﻨﻲ ﻧﻮﺭﻭﺯ ‪ ,،‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﺟﺎﻧﺸﺎﻥ‬ ‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺎﻟﻲ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺨﻔﻲ‪،‬ﮔﺎﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﻣﻲ‪،‬ﻟﺮﺯﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﮔﻮﺷﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺑﻴﺪﻟﻨﮓ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﺟﻨﻮﺑﻲ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ‪ ,،‬ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺻﺪﺍﻱ‬ ‫ﻭﺯﺵ ﺑﺎﺩ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﻣﻴﻮﻩ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﭼﺸﻤ |ﻪ ﺁﺏ ﺍﺯ ﺩﻝ ﺯﻣﻴﻦ ﻓ ّﻮﺍﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ‪,‬‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١١٧ ، ,٢ .‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۴۶‬‬ ‫‪ ،‬ﻳﮏ ﺯﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻫﺎﺟﺮ ‪ ,،‬ﺩﺧﺘﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﻬﺪﻱ ‪ ,،‬ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﭘﺨﺘﻦ ﻧﺎﻥ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺻﺒﺤﺎﻧﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺷﺐ ﭘﻴﺶ ﺭﺍ ﺑﺎ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺴﺮﺵ ﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺿﺎ‬ ‫ﺑﺎ ﺩﻳﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺻﺒﺢ‪ ,‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺗﺮﮎ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺷﮑﺎﺭ‪ ,‬ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺍﻫﺎﻧﺘﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻳﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻫﻢ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﻔﺮﻳﻦ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺿﺎ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﮑﺎﺭﻱ ﺧﻮﺩ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻩ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺩﺭ ﺟﺴﺘﺠﻮﻱ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﺰﻩ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺍﻣﻴﺪ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﺳﻬﻤﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﺟﺎﻳﺰﻩ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﺮﺩ ﺑﺎﻏﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺩﺭﺑﺎﻍ ﻫﺎ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﺤﺎﺻﺮﻩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪،‬ﻭ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻲ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺑﺎ ﮔﻠﻮﻟ ‪،‬ﻪ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﻣﻼﺣﺴﻦ‪ ,‬ﻣﺮﺩ ﺟﻮﺍﻥ‬ ‫ﻭ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﮕﺬﺭﻧﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ‪ ,‬ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺳﻲ ﻭ ﻳﮏ ﺳﺎﻟ ‪،‬ﻪ ﻭ ﺗﺎﺟﺮﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻧﻮ |ﻩ ﻣ ّ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻳﮏ ﺣﻠﻘﻪ ﺍﻧﮕﺸﺘﺮﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺿﻮﺿﺎﺀ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵۰‬‬ ‫ﻭ ‪ ۱۸۵۳‬ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﮐﻤﮏ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﻳﮕﺮﻱ ﭘﺪﺭ ﺯﻥ ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺮﺩ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪﻋﻠﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺩﺳﺖ ﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﭘﻴﺎﺩﻩ‪ ,‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﮐﺘﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺷﻤﺎﺗﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺗﺎ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ -‬ﺣﺪﻭﺩ ﭘﻨﺞ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ‪ -‬ﺑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺧﺒﺮ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﻭ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺑﻘﻴ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﺪ‬ ‫ﻱ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺣﺎﺝ‬ ‫ﺪ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ‪،‬‬‫ﺁﻣ ‪،‬‬ ‫ﺳﻴﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻭ ﺣﺎﺝ ﺳﻴﺪ ﻗﺎﺳﻢ ﺍﺯ ﻣﺤﻠﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻭ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺳﻴﺪ ﻧﺼﺮﺍﷲ ﺍﺯ ﻣﺤﻠﻪ ﭼﻨﺎﺭ‬ ‫ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺗﺮﺗﻴﺒﻲ ﺑﺪﻫﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬

‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٢٥‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻋﺎﻗﻞ ﺧﻄﻴﺐ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺩﻓﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.١٣٣‬‬ ‫‪ (۳‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣٣‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .١٢٣، ,٢ .‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .٢١١‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ »ﻣﺰﺍﺭﻉ ﺑﻴﺪﻟﻨﮓ ﮐﺎﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ« ﺍّﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺟ ّﻮ ﻣﺎﺟﺮﺍ ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺪ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺩﻭ ﺳﻌﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭼﺸﻢ ﺁﺯﺍﺭﺩﻫﻨﺪﮔﺎﻥ‬ ‫ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺳﺎﺯﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۲۴۷‬‬ ‫‪ ۱۹‬ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ‬

‫ﺧﻼﺹ ﺳﺎﺯﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﺍﺳﻴﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﻴﺦ ﺑﺒﺮﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻼﻗﺎﺗﺸﺎﻥ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻣ ّ‬ ‫ﺶ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺧﺮﺩﺳﺎﻟﺶ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻭ ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺗﻨﻬﺎ‬ ‫ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﺏ ﺁﻳﻪ ﺍﻱ ﺭﺍ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﻴﺎﺕ ﺑﺎﻗﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ‪ ۱‬ﺍﻳﻦ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﮑﺮﺩ ﻭ ﺩﺭﺟﻮﺍ ‪،‬‬ ‫ﺭﻭﺡ ﺳﺨﻦ ﻣﻲ ﮔﻔﺖ‪ ,‬ﺗﻼﻭﺕ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺿﺮﺑﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺯﺩ‪ .‬ﺭﻓﻘﺎﻳﺶ‬ ‫ﺳﭙﺲ ﻧﺰﺩ ﺷﻴﺦ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﭘﻮﻝ ﺟﺎﻥ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﻧﺠﺎﺕ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ‬ ‫ﺯﮐﺮﻳﺎ ﮔﻔﺖ ﺩﺭ ﺻﻮﺭﺗﻲ ﺭﺷﻮﻩ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺸﺪ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻮﺑﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻼﺣﺴﻦ ﺭﺍﺿﻲ ﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮﺩﻥ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﮐﻪ ﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﻭﻟﻲ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻳﮑﻲ‬‫ﮐﺮﺩ ﻭ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﻣ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﺎﻥ ﺗﭙﺎﻧﭽ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻏﻼﻑ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﻳﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﮐﺸﺖ‪.‬‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﮐﻪ ﺟﺴﺪ ﺩﺍﻣﺎﺩﺵ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻏﺮﻕ ﺧﻮﻥ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺩﻳﺪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﻔﺮﻳﻦ ﻭ ﻟﻌﻨﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺍﻱ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻧﺶ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺁﻥ ﻣﺮﺩ ﺑﺎ‬ ‫ﻳﮏ ﭼﺎﻗﻮﻱ ﺑﺰﺭﮒ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺿﺮﺑﺖ ﮔﻠﻮﻱ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺭﺍ ﺩﺭﻳﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺁﻣﺪﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺟﺴﺪ ﻧﻴﻤﻪ ﺟﺎﻥ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﭘﺎﻫﺎﻱ ﺑﺴﺘﻪ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺩﺭﺏ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺟﺴﺪ ﻧﻴﻤﻪ ﺟﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻭﺍﺭﻭﻧﻪ ﺍﺯ ﻳﮏ ﺩﺭﺧﺖ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺳﻨﮓ ﺯﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ ۳.‬ﭼﻮﺏ ﻭ ﻫﻴﺰﻡ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺳﻮﺧﺘﻦ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺯﻳﺮ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺁﺗﺶ ﺭﻭﺷﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺪﻥ ﻣ ّ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﮑﻢ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭﻳﺪ ‪ .،‬ﺩﻝ ﻭ ﺭﻭﺩ |ﻩ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺁﺗﺶ ﺭﻳﺨﺖ ﻭ ﺳﻮﺧﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﺍﻏﺼﺎﻥ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪ‪ :‬ﻋﻠﻴﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﺿﺎ ﮐﻪ ﻫﺮ‬ ‫ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺑﺎ ﺩﺧﺘﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ‪ ,،‬ﺗﺎﺑﻨﺪﻩ ﺧﺎﻧﻢ‪ ,‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺷﺪﻧﺪ‪ :‬ﭘﺮﻳﻮﺵ ‪ ,،‬ﻓﺎﻃﻤﻪ‪ ,‬ﻗﺪﺳﻴﻪ‪ ,‬ﺣﺴﻦ‪ ,‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ‪ ,،‬ﺭﻭﺡ ﺍﷲ ‪ ,،‬ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻲ‪ ، ,‬ﺑﻬﺮﺍﻡ ﻭ ﺑﻬﻤﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﻫﻤﮕﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻘﺎﻁ ﺟﻬﺎﻥ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺧﺪﻣﺖ ﺑﻪ ﺍﻣﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪).‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺹ ‪.(١٣٣‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣٣‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .١٢٣ ,٢ .‬ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺗﻼﻭﺕ ﻳﮏ ﺁﻳﻪ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺩﺭﺝ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ .١٤٠-١٤١‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺷﺖ ‪ :‬ﺧﺎﻧﻢ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ‪ ,،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﻭ ﻓﻀﻞ‪،‬ﺍﷲ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﺑﺎ ﺑﻲ‪،‬ﺑﻲ ﻭﻓﺎﺋﻲ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﻓﺮﺯﻧﺪﻱ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﺿﻴﺎﺋﻴﻪ‪ ,‬ﺩﺧﺘﺮ ﺳﻴّﺪ‬ ‫ﻣﻬﺪﻳﺎﻧﻮﺭﻱ ‪،‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺴﺮﻱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺣﺎﺝ ﺁﻗﺎﻱ ﺭﺍﺳﺨﻲ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮔﻮﻫﺮ ﺧﺎﻧﻢ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﮔﻮﻫﺮ ﺧﺎﻧﻢ ﺩﺧﺘﺮﺟﻨﺎﺏ ﺑﺪﻳﻊ ﺍﷲ ّ‬ ‫ﺟﺬﺍﺑﻲ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣٣-١٣٤‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٥٥-٥٩ ,٢ .‬ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﭘﺎﺭﺍﮔﺮﺍﻑ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۴۸‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﺨﻔﻲ‪،‬ﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺍﻭﺿﺎﻉ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺎ ﺩﻳﺪﻥ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﮔﺮﻳﻪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻭ ﻋﻠّﺖ ﮔﺮﻳﻪ ﺍﺵ ﺭﺍ ﭘﺮﺳﻴﺪ‪ .‬ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﭼﻨﺪ ﻟﺤﻈﻪ ﻗﺒﻞ ﺷﺎﻫﺪ ﮐﺸﺘﻪ‬ ‫ﺷﺪﻥ ﭘﺪﺭ ﻭ ﻫﻤﺴﺮ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﭘﺴﺮ ﺷﺶ ﻣﺎﻫﻪ ﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﭘﻨﺞ‬ ‫ﺳﺎﻟﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺳﺮﺍﺳﻴﻤﻪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ‪ ,‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﭘﺪﺭ ﻭ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺩﻭﻳﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻧﺒﻮﻩ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺗﻤﺎﺷﺎ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺟﺴﺪ ﭘﺪﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﺎ ﺑﻪ ﺩﺭﺧﺖ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ‬

‫ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺍﺯ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﺰﺭﮒ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪ‪ :‬ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ‪ ,،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ‬ ‫ﻭ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﻪ ﺭﻭﺯ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺑﺴﭙﺎﺭﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺪﻥ ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺭﺧﺘﻲ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺩﺭ‬ ‫ﺟﻠﻮﻱ ﻣﺴﺠﺪ ﺁﻭﻳﺨﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫‪۲۴۹‬‬ ‫‪ ۱۹‬ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ‬

‫ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﮐﻪ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻣﻲ ﮔﻮﻳﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﻮﺭﺍ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺟﺎﻳﻲ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﻮﻧﺪ ﻭﮔﺮﻧﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻫﻢ ﮐﺸﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺳﺮﺍﺳﻴﻤﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﺮﻣﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﺎ ﻣﺸﺖ ﻣﺤﮑﻢ ﺑﻪ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺯﻧﻨﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﭘﻨﺎﻩ ﺩﻫﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﺣﺘﻲ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺁﻧﭽﻨﺎﻥ ﺗﺮﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﻬﺮ ﺭﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻨﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻮﺗﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺑﻠﻨﺪﻱ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﻭﺋﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺑﻮﺗﻪ‪،‬ﻫﺎ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻟﻲ ﺻﺎﺣﺐ ﺯﻣﻴﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺑﻴﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎﺧﺎﺭﺝ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻋﻮﺽ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻱ ﻳﮏ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﭘﺮﻳﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﻳﮏ ﺑﺎﻍ ﺑﺰﺭﮒ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺍﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻲ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺑﻲ ﺣﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ‪،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺩﻭﺭ ﺻﺪﺍﻱ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﻭﺭ ﺟﺴﺪ ﭘﺪﺭ ﻭ ﺷﻮﻫﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﭘﺎﻳﻲ ﻣﻲ ﺷﻨﻮﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ‬ ‫ﺑﺎﻻﻱ ﺳﺮ ﺧﻮﺩ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ‪ ,،‬ﻣﺮﺩﻱ ﺭﺍ ﻣﻲ ﺑﻴﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺸﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺍﺯ ﺑﺎﻻﻱ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﺑﻪ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﺪ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﺷﺐ ﺩﺭ ﺟﺎﻳﻲ ﺍﻣﻦ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﭘﺮﺟﻤﻌﻴﺖ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺑﻪ ﻳﮏ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻣﺘﺮﻭﮐ |ﻪ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭﺍﻗﻊ ﺑﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﭘﻨﺎﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻮﺍﻥ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﺑﺮﻭﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﺐ ﻗﺒﻞ ﺗﻤﺎﻡ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺍﺯ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﮔﺮﻳﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺻﺒﺢ ﮐﻪ ﺷﺪ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻱ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺣﺴﻦ ﺁﻣﺪﻩ ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺒﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻣﺤ ّﻘﺮﻱ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﺟﺎﻗﺶ ﺩﻭﺩ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻣﺸﺎﻫﺪ |ﻩ ﺁﻥ ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﻗﺪﺭﻱ ﺁﺭﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻤﻲ ﻧﺎﻥ ﺗﻬﻴﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺯﻧﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﺯﺁﻧﺠﺎ ﺩﻭﺭ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺴﺒّﺐ ﻫﻤﻪ ﻣﺼﻴﺒﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ‬

‫‪ (۱‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٦٦‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۵۰‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﻫﻔﺖ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺭﺍﻩ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻃﻲ ﺭﺍﻩ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺣﺴﻦ ﻭ‬ ‫ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭﺵ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﺮﺩﻫﺎ ﻫﻤﻪ ﺍﺳﻴﺮ ﻭ‬ ‫ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﭼﺎﺩﺭﻱ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺁﻥ ﭘﺴﺮ ﺑﭽ |ﻪ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﺳﺎﻟﻪ ﮐﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺟﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺭﺩﻥ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺍﻧﺠﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺭﻭﻱ‬ ‫ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻴﺰﻱ ﮐﻪ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ّ‬ ‫ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﻲ ﺍﻳﻦ ﺍﻧﺠﻴﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻓﺮﺍ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺷﺐ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻣﺘﺮﻭﮐﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪ .‬ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺣﺴﻦ ﺑﻪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻗﺼﺪ ﺗﻬﻴ |ﻪ ﺁﺏ ﻭ ﻧﺎﻥ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺟﺪﺍ ﺷﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻣﻄﻬﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯﻫﺎ ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﮐﻴﻠﻮ ﻣﺘﺮ ﺩﻭﺭﺗﺮ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻋﺮﺵ ّ‬ ‫ﻣﺪﺕ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻭ ﻧﻪ ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ﻣﺤﻠّﻲ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ‬ ‫ﮐﻮﻩ ﮐﺮﻣﻞ ﺩﺭ ﻓﻠﺴﻄﻴﻦ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﻳﺎﺑﺪ‪ .‬ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻪ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺍﺣﺒّﺎﻱ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﺩﻗّﺖ ﺑﻪ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻣﻲ‪،‬ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﻭ ﺷﺐ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺩﺭ ﺭﻭﺷﻨﺎﺋﻲ ﺳﺮﺍﺝ ﻭﺍﺣﺪ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺟﻤﻌﻲ ﺍﺯ ﻳﺎﺭﺍﻥ ﺷﺮﻕ ﻭ‬ ‫ﻏﺮﺏ ﺑﺎ ﻭﺿﻌﻲ ﻣﻬﻴﻤﻦ ﻭ ﻣﺆﺛّﺮ ﺻﻨﺪﻭﻕ ﭼﻮﺑﻲ ﺣﺎﻣﻞ ﻋﺮﺵ ﻣﻄ ّﻬﺮ ﻭ ﺭﻣﺲ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﺍﻧﻴﺲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﺗﺎﺑﻮﺕ ﺩﺭ ﻗﻠﺐ ﺁﻥ ﺿﺮﻳﺢ ﻣﻨ ّﻮﺭ ﻭ ﻣﻀﺠﻊ ﻣﻌﻨﺒﺮ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻭ ﺍﺣﺘﺸﺎﻡ ﺍﺧﺘﺘﺎﻡ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ﻭ ﻋﻨﺼﺮ ﺍﻋ ّﺰ‬ ‫ﺍﻟﻄﻒ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻋﻠﻲ ﺑﻪ ﺗﺄﻳﻴﺪﺍﺕ ﻏﻴﺒﻴّﻪ ﻭ ﺗﻮﻓﻴﻘﺎﺕ ﺻﻤﺪﺍﻧﻴّﻪ ﺁﻣﻨﴼ‪ ,‬ﺳﺎﻟﻤﴼ‪ ,‬ﻣﺤﻔﻮﻇﴼ‪,‬‬ ‫ﺭﺏ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﻳﺎﻓﺖ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ّ‬ ‫ﻣﻘﺮ ﺍﺑﺪﻱ ﺧﻮﻳﺶ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺟﺒﻞ ّ‬ ‫ﻣﺤﺮﻭﺳﴼ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﮐﻪ ﺗﺎﺝ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﺮ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﮐﻔﺸﻬﺎ ﻭ ﻟﺒّﺎﺩ |ﻩ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﮏ ﺳﻮ‬ ‫ﻧﻬﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺐ ﺗﺎﺑﻮﺕ ﺧﻢ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺣﻴﻨﻲ ﮐﻪ ﺷﻌﺮﺍﺕ ﻧﻘﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻓﺎﻡ ﺁﻥ ﻃﻠﻌﺖ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٢٣، ,٢ .‬‬ ‫‪۲۵۱‬‬ ‫‪ ۱۹‬ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ‬

‫ﻧ ّﻮﺍﺭ ﺩﺭ ﺣﻮﻝ ﺭﺃﺱ ﻣﻨﻴﺮ ﭘﺮﻳﺸﺎﻥ ﻭ ﭼﻬﺮ |ﻩ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﻣﺸﻌﺸﻊ ﻭ ﺩﺭﺧﺸﺎﻥ‪ ,‬ﺟﺒﻴﻦ ﺭﺍ ﺑﺮ‬ ‫ﮐﻨﺎﺭ ﺻﻨﺪﻭﻕ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﮔﺮﻳﻪ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﺣﺎﺿﺮﻳﻦ‬ ‫ﺍﺯ ﺗﺄﺛّﺮﺍﺕ ﻭ ﺍﺣﺰﺍﻥ ﻗﻠﺒﻴّ |ﻪ ﻫﻴﻜﻞ ﺍﻃﻬﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻟﻪ ﻭ ﺣﻨﻴﻦ ﺩﺭ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺷﺐ ﺍﺯ ﮐﺜﺮﺕ‬ ‫ﺗﺄﻟّﻤﺎﺕ ﻭ ﺧﻠﺠﺎﻥ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﺧﻮﺍﺏ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﮔﺎﻥ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﻣﺘﻮﺍﺭﻱ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪.۱«.‬‬ ‫ﭼﻨﺪﻱ ﺑﻌﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‪:‬‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﺣﻀﺮﺕ ﺍﻋﻠﻲ‬ ‫»ﺍﻱ ﻳﺎﺭﺍﻥ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﮐﺒﺮﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻫﻴﻜﻞ ﻣﻄ ّﻬﺮ ﻣﻨ ّﻮﺭ ّ‬ ‫ﺭﻭﺣﻲ ﻟﻪ ﺍﻟﻔﺪﺍ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺷﺼﺖ ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ﺗﺴﻠّﻂ ﺍﻋﺪﺍﺀ ﻭ ﺧﻮﻑ ﺍﺯ ﺍﻫﻞ ﺑﻐﻀﺎﺀ‬ ‫ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺍﺯ ﺟﺎﺋﻲ ﺑﺠﺎﺋﻲ ﻧﻘﻞ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺑﺪﴽ ﺳﮑﻮﻥ ﻭ ﻗﺮﺍﺭ ﻧﻴﺎﻓﺖ ﺑﻔﻀﻞ ﺟﻤﺎﻝ ﺍﺑﻬﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﻳﻮﻡ ﻧﻴﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺣﺘﻔﺎﻝ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ ﺟﻼﻝ ﻭ ﺟﻤﺎﻝ ﺩﺭ ﺟﺒﻞ ﮐﺮﻣﻞ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻡ ﺍﻋﻠﻲ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﻳﺎﻓﺖ‪ ...‬ﺍﺯ ﺗﺼﺎﺩﻓﻬﺎﻱ ﻋﺠﻴﺐ ﺁﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﻧﻮﺭﻭﺯ‬ ‫ﺩﺭ ﺻﻨﺪﻭﻕ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﺷﻴﮑﺎﻏﻮ ﺗﻠﮕﺮﺍﻓﻲ‪ ...‬ﺭﺳﻴﺪ ﻣﻀﻤﻮﻥ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺷﻬﺮﻱ ﺍﺯ‪ ...‬ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﺍﻣﺮﻳﮏ ﺍﺣﺒّﺎ‬ ‫ﺑﺎﻟﻨّﻴﺎﺑﺔ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﺒﻌﻮﺛﻲ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻴﮑﺎﻏﻮ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﻗﺮﺍﺭ ﻗﻄﻌﻲ ﻣﻮﻗﻊ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﻭ ﺑﻨﻴﺎﻧﺶ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪«...‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺐ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺨﺼﻲ ﺑﺎ ﻋﺒﺎﻱ ﻧﻘﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺭﻧﮓ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﺩﺭ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﻬﺮ ﺭﻫﺎ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻥ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺟﺴﺪ ﻣﺘﻼﺷﻲ ﺷﺪ |ﻩ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺩﻭﺳﺖ ﺍﻳﺎﻡ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﻣ ّ‬ ‫ﺷﺨﺺ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺟﺴﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺍﺯ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﺑﻪ‬‫ﮐﻪ ﻋﻠﻲ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭﺳﺖ ﻭ ﺭﻓﻴﻖ ﻣ ّ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻋﺎﻗﻞ ﺧﻄﻴﺐ ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻗﺒﺮﻱ ﺣﻔﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﻭ ﺑﺎ ﺩﻗّﺖ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺟﺴﺪ ﺩﻭﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺑﺎ ﺧﺎﮎ ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪ ،‬ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ ‪ ،‬ﺹ ‪٢٧٦‬‬ ‫‪ (۲‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪٢٧٦‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪.(٥٥ ,٢ .‬ﻓﻴﻀﻲ ﺹ ‪ .١٤٩‬ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺴﺪ ﺩﺭ ﮐﺠﺎ ﺭﻫﺎ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺷﻴﺦ ﺫﮐﺮﻳﺎ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺿﺮﺏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﭘﺪﺭﺯﻥ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﺷﺎﻫﺪ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺍﻭ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪ ﻭﻟﻲ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﻬﺎ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۵۲‬‬

‫٭ ٭ ٭‬

‫ﺗﺼﻮﻳﺮ ﺳﻴﺎﻩ ﻗﻠﻢ ﺍﺯ ﻣﻘﺒﺮ |ﻩ ﺷﻬﺪﺍﺀ‬

‫ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻣﺘﺮﻭﮎ ﻭ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺧﻮﺍﺑﺸﺎﻥ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺣﺴﻦ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮﻱ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭ ﭘﺴﺮﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﺳﺎﻝ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺗﺎ ﺣﺎﻻ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﻣﻦ‪،‬ﺗﺮﻱ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﻣﻨﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻭ ﻗﻮﻝ ﺩﺍﺩ ﻓﺮﺩﺍ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻣﻨﺰﻝ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﻭ ﻣﺘﺮﻭﮐﻪ ّ‬

‫ﮐﺸﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻋﻬﺪﻳﻪ)‪ (١٤٠-١٤١‬ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺗﺎ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﮐﺸﺎﻧﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﻪ ﺟﺴﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﺩﺭﺧﺖ ﺗﻮﺕ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺯﻳﺮ ﺁﻥ ﺁﺗﺶ ﺭﻭﺷﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻌﺎﻧﻲ )‪ (١٢‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺩﺭﺧﺖ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﺮﺩﻱ‬ ‫ﭘﺴﺮﺑﭽﻪ ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ّ‬ ‫ﮐﻪ ﺟﺴﺪ ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﻱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﺩﻭﺳﺖ ﺍﻭ ‪ ،‬ﺣﺎﺟﻲ ﺑﻘﺎﻝ ﺍﺳﺖ‪ .،‬ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻓﻴﻀﻲ )‪ (١٤٩‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ّ‬ ‫ﺷﺨﺺ ﺑﻨﺎﻡ ﻋﻠﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺍﻭ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺑﺰﺭﮒ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۲۵۳‬‬ ‫‪ ۱۹‬ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺭﻧﺞ‬

‫ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﺳﻴﺎﻫﻲ ﺷﺐ ﺭﻓﺖ ﻭ ﻧﺎﭘﺪﻳﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ﺍﻃﻔﺎﻟﺸﺎﻥ ﺩﺭ‬ ‫ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﺧﻮﺍﺑﺸﺎﻥ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ ﺩﺭﺁﻥ ﻣﻨﺰﻝ ﻣﺘﺮﻭﮐﻪ ﻣﻨﺘﻈﺮ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻃﻠﻮﻉ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻟﻮﺣﻲ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ‬

‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﻭ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤﻤﺪ‬ ‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ٢ .‬ﺹ ‪ .١٢٠‬ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻮﻳﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﻋﻠﻲ »ﺭﻭﺯ ﻗﺒﻞ« ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﺯﻣﺎﻥ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯﻱ ﮔﺬﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪۲۰‬‬

‫ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬

‫»ﺍﻳﻦ ﻳﮏ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺳﺖ ‪ ,،‬ﻳﮏ ﺟﻠﺴ |ﻪ ﻣ ّﻬﻢ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻣﻲ‪،‬ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺟﻠﺴﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻭﺍﺭﺩ ﻣﻲ ﺷﻮﻳﺪ ﺑﺎ ﻟﺒﺎﺱ ﺗﻤﻴﺰ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺁﻟﻮﺩﮔﻲ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻮﻳﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﺪﺍﻥ‬ ‫ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺟﺴﻤﺎﻧﻲ ﺑﻠﮑﻪ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻫﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺎﮐﻴﺰﻩ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﺣﺘّﻲ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﻫﺎ ﻭ ﺁﺭﺯﻭ ﻫﺎﻱ ﺷﺨﺼﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﺑﺎﻳﺪ ﮐﻨﺎﺭ ﺑﮕﺬﺍﺭﻳﻢ‪ .‬ﺍﻟﺒﺘّﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ‬ ‫ﻧﻈﺮﻫﺎﻱ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻲ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﺍﻳﻦ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻫﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩﻭﺍﻳﺮ ﺍﻣﻮﺍﺟﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺭﻳﺎﻱ‬ ‫ﻋﺸﻖ ﻭ ﻣﺤﺒّﺖ ﭘﺪﻳﺪﺍﺭ ﮔﺸﺘﻪ ﻭ ﺑﺰﻭﺩﻱ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﺍﻣﻮﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ‬ ‫ﻫﺪﺍﻳﺖ ﺭﻭﺡ ﺍﻟﻘﺪﺱ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﺪﻫﻴﻢ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﻳﮏ ﺭﻭﺡ ﺍﻟﻬﻲ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﻭ ﻣﻮﺯﻭﻥ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻳﮏ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﺒﺎﻳﺪ ﺭﺃﻱ ﺍﻗﻠﻴﺖ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪«.‬‬ ‫ﻲ ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﻣﻠّﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺲ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎﻳ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺗﻮﺭﻧﺘﻮﻥ ﭼﻴ ‪،‬‬ ‫ﻗﺎ ّﺭ |ﻩ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎﻱ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ‪ ۲۲‬ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭﭺ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻳﺎﻟﺖ ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ‪ ,،‬ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﻓﺮﺳﻨﮓ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺩﺍﺭﺩ‪ ,‬ﺍﻓﺘﺘﺎﺡ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺍﻣﻮﺍﺝ ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺑﺮ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ‪ ,،‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﻣﺮﻳﮑﺎ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﭘﺎﻳﻲ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﻏﺮﺏ ﺑﻪ ﻣﺸﻮﺭﺕ ﻧﺸﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺳﻲ ﻭ ﺷﺶ ﻣﺤﻔﻞ ﻣﺤﻠّﻲ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ‬ ‫ﮔﺮﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻓﺘﺘﺎﺡ ﺍﻳﻦ ﺟﻠﺴﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﮐﻮﺭﻳﻦ ﺗﺮﻭ‪ ,‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺣﺒﺎﻱ ﺷﻴﮑﺎﮔ ‪،‬ﻮ‬ ‫ﮐﻪ ﻓﻌﺎﻻﻧﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺣﺪﺍﺙ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺮ ﺗﻼﺵ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﻧﺎﻣ |ﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫‪ (۱‬ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻬﺎﻳﻲ‪ ”National Convention ۱۹۰۹ Minutes of the” ,‬ﺍﺯ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﺧﺎﻧﻢ ﻣِﺮﻱ َﺭﺏ ‪ ,‬ﺁﺭﺷﻴﻮ ﻣﻠّﻲ ﺑﻬﺎﺋ ‪،‬‬ ‫ﻲ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ‪.‬‬ ‫‪۲۵۵‬‬ ‫‪ ۲۰‬ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬

‫ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺑﻨﺎﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﻴﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﻧﻤﻮﺩ‪:‬‬ ‫ﻣﺪﺕ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﻃﻮﻝ ﮐﺸﻴﺪ ﺗﺎ ﺻﻴﺖ ﻭ ﺁﻭﺍﺯ |ﻩ ﺍﻣﺮ ﺁﻥ‬ ‫»ﺩﺭ ﺩﻭﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺴﻴﺢ ّ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻓﺎﻕ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮ ﮔﻴﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎﻭﺟﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻧﺎﻡ ﺍﻭ‬ ‫ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﻓﺮﺍﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺍﺷﻌﻪ ﺳﺎﻃﻌﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺷﻤﺲ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﺁﻏﺎﺯ‬ ‫ﻃﻠﻮﻋﺶ ﺟﻬﺎﻧﮕﻴﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ ﭼﻪ ﻧﺘﺎﻳﺢ ﻋﻈﻴﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻋﻨﻘﺮﻳﺐ ﺣﺎﺻﻞ‬ ‫ﻣﺤﻴﺮﺍﻟﻌﻘﻮﻟﻲ ﺑﺮﻭﺯ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺷﺮﻭﻉ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺸﺖ ﻭ ﭼﻪ ﻋﻼﻳﻢ ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺑﻨﻴﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻟﻬﺬﺍ ﻫﺮ ﺍﻣﺮﻱ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺍﻟﻬﻲ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﺍﺯ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺩﺭﺟ |ﻪ‬ ‫ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ‪ ...‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻣﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺩﺭﺟ |ﻪ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺭﺍ ﺩﺍﺭﺩ ﺗﺄﺳﻴﺲ‬ ‫ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﻋﻘﻮﻝ ﺿﻌﻴﻔﻪ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺁﻥ ﭘﻲ ﻧﺒﺮﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺗﺼ ّﻮﺭ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻫﻢ ﻣﻌﺒﺪﻱ ﺍﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻌﺎﺑﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺑﮕﻮﻳﻨﺪ‪ :‬ﻫﺮ ﻣﻤﻠﮑﺘﻲ ﺻﺪ ﻫﺎ ﻫﺰﺍﺭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻌﺎﺑﺪ ﻋﻈﻴﻢ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﭼﻪ ﻧﺘﻴﺠﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﺣﺎﺻﻞ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﻣﺸﺎﺭﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﻣﻄﻠﻊ ﺍﻧﻮﺍﺭ ﻭ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ‬ ‫ﻇﻬﻮﺭ ﻋﻼﻳﻢ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﻮﺩ؟ ﺍّﻣﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺟﺎﻫﻠﻨﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺭﺍ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﻴﺎﻥ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﺸﺮﻕ‪،‬ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﺁﻏﺎﺯ ﺑﻨﻴﺎﻥ ﻣﻠﮑﻮﺕ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺍﻳﻦ ﺧﻴﻠﻲ ﺍﻫﻤﻴﺖ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ‬ ‫ﻋﻼﻣﺖ ﺍﺳﺎﺱ ﻣﺘﻴﻨﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﻠﺐ ﺍﻳﻦ ﻗﺎ ّﺭﻩ ﺑﺮﭘﺎ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﻭ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﻭ ﺍﺛﺮﺍﺕ‬ ‫ﺁﻥ ﺩﺭ ﻗﻠﻮﺏ ﻭ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﻇﺎﻫﺮ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﻴﭻ ﻧﻔﺴﻲ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺎﻟﻐﻪ ﺁﮔﺎﻩ‬ ‫ﻣﺘﻌﺪﺩ‬ ‫ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﻣﮕﺮ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻣﺘﺤﺎﻧﺎﺕ‪ ...‬ﺑﻪ ﻋﻼﻭﻩ ﺿﻤﺎﻳﻢ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺑﺴﻴﺎﺭ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﺘﺎﻡ ‪ ,،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﺼﻴﻼﺕ ﻋﺎﻟﻴﻪ ‪ ,،‬ﺩﺍﺭﺍﻟﻌﺠﺰﻩ؛ ﺩﺭﻫﺎﻱ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻣﮑﺎﻥ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺩﻳﻦ ﻭ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺑﺎﺯ ﺑﺎﺷﺪ‪ -‬ﻫﻴﭻ ﺗﻤﺎﻳﺰﻱ ﻧﻪ‪.‬‬ ‫ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺸﺮﻭﻋﺎﺕ ﺗﮑﻤﻴﻞ ﮔﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻮﻥ ﻭﻋﻨﺎﻳﺖ ﺍﻟﻬﻲ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﮑﻞ‬ ‫ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﺛﺎﺑﺖ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﭼﻘﺪﺭ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﺸﺮﻱ ﻣﻔﻴﺪ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ ...‬ﺍﻳﻦ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﻧﻤﻮﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﻗﺮﻭﻥ ﺁﺗﻲ ﻭ ﺑﻤﻨﺰﻟ |ﻪ ﺍ ّﻡ ﺍﻟﻤﻌﺎﺑﺪ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﻣﺸﺎﺭﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻳﻨﺪ |ﻩ ﺍﻳﺎﻡ ﺩﺭ ﺳﺎﻳﺮ ﻗُﺮﻱ ﻭ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻳﻦ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﻨﺪ‪) ۱«.‬ﺗﺮﺟﻤﻪ(‬ ‫‪ (۱‬ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻬﺎﻳﻲ‪ ”، National Convention ۱۹۰۹ Minutes of the” .‬ﺍﻭﺭﺍﻕ ﻣِﺮﻱ َﺭﺏ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺁﺭﺷﻴﻮ ﻣﻠّﻲ ﺑﻬﺎﺋ ‪،‬‬ ‫ﻲ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۵۶‬‬ ‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﮐﺸﻮﺭ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺩ ‪،‬ﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻳﺎﻻﺕ ﻭ ﻧﻮﺍﺣﻲ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﻣﺮﻳﮑﺎ ﺍﺯ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻭﺍﻻ ﻭﺍﻻ ‪ ,،‬ﻭﺍﺷﻴﻨﮕﺘﻦ ‪ ,،‬ﺭﺳﻴﻦ ‪,،‬‬ ‫ﻭﻳﺴﮑﺎﻧﺴﻴﻦ ﺗﺎ ﺩﻧﻮﺭ‪ ,،‬ﻭﺍﺷﻴﻨﮕﺘﻦ‪،‬ﺩﻱ‪،‬ﺳﻲ ﺩﺭ ﺷﺮﻕ ﻭ ﻟُﺲ‪،‬ﺁﻧﺠﻠﺲ ﺩﺭ ﻏﺮﺏ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺟﻠﺴﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﻠﺴ |ﻪ ﺻﺒﺢ ﺑﻪ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺁﺭﺍ ﺑﺎ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺍﻳﻦ ﻣﺎ ّﺩﻩ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺭﺳﻴﺪ‪:‬‬ ‫»ﻣﺤﻞ ﻭ ﻣﮑﺎﻥ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﮐﻮﭼﮏ ﻭﻳﻠﻤﺖ ﺩﺭ ﻧﺎﺣﻴﻪ|ﮐﻮﮎ ﺩﺭ‬ ‫ّ‬ ‫ﺍﻳﺎﻟﺖ ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻫﻴﺄﺕ ﺟﻬﺖ ﺍﺑﺘﻴﺎﻉ ﺯﻣﻴﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺤﻞ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ‪«.‬‬

‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﮐﺸﻮﺭ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺩ ‪،‬ﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۰۹‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﺑﻪ ﻣﺸﻮﺭﺕ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﺳﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺯﻳﺮ ﭼﺎﺩﺭ ﻣﺨﻔﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‬

‫‪ (۱‬ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻬﺎﻳﻲ‪ ”، National Convention ۱۹۰۹ Minutes of the” .‬ﺍﻭﺭﺍﻕ ﻣِﺮﻱ َﺭﺏ ‪،‬‬ ‫ﺁﺭﺷﻴﻮ ﻣﻠّﻲ ﺑﻬﺎﺋ ‪،‬‬ ‫ﻲ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ‪.‬‬ ‫‪۲۵۷‬‬ ‫‪ ۲۰‬ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬

‫ﺩﺳﺖ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﺴﺮﻫﺎﻱ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺍﺯ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ‬ ‫ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺷﺐ ﻗﺒﻞ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻣﺘﺮﻭﮎ ﻭ ﻗﺪﻳﻤﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﻧﺨﻮﺍﺑﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺻﺒﺢ ﺯﻭﺩ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻌﺎﻉ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﭘﺴﺮ ﻋﻤﻮﻳﺶ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻣﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﮑﺎﻥ ﺍﻣﻨﻲ ﺑﺒﺮﺩ‪ .‬ﻗﺮﺍﺭ ﺷﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ‬ ‫ﻭ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻧﺶ ﺩﺭ ﻳﮏ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﺑﻘﻴﻪ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻌﺎﻉ‬ ‫ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﭘﺪﺭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﺳﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻲ ﺑﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﭽﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﺑﻪ ﺟﻠﻮﻱ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﭼﺸﻢ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺑﻪ ﺟﺴﺪ ﺳﻮﺧﺘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﮐﻪ ﻭﺍﺭﻭﻧﻪ ﺑﻪ ﺩﺭﺧﺖ ﺁﻭﻳﺰﺍﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﺟﺴﺪ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻧﺒﻮﻫﻲ ﺍﺯ ﺳﻨﮕﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺁﻥ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﻟﺮﺯﺵ ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﮑﺸﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺤﻞ ﺩﻭﺭ ﺳﺎﺯﺩ ﺗﺎ ﺁﻥ ﻣﻨﻈﺮ |ﻩ ﺩﻫﺸﺘﻨﺎﮎ‬ ‫ﺷﺪﺕ‬‫ﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﺒﻴﻨﺪ‪ ۲.‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺭﺳﻴﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻴﻤﺎﺭ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺑﺴﺘﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﻣﻨﻲ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻧﺒﺎ ِﺭﺧﺎﻧﻪ ﺯﻳﺮ ﺟﻌﺒﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺯﻳﻦ ﺍﺳﺐ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻥ ﻣﻲ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﻣﺨﻔﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺟﺎﻱ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﺠﺒﻮﺭ‬ ‫ﻣﺪﺕ ﮐﻮﺗﺎﻫﻲ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺗﻤﺎﻡ ﺭﻭﺯ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﮑﺎﻥ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﻭ ﺗﻨﮓ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﻭ ﻓﻘﻂ ﺷﺐ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ّ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻫﻮﺍﺧﻮﺭﻱ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺴﺘﺠﻮ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﻬﺎﻱ ﺷﻬﺮ ﻭ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺳﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭﺣﺸﺖ‪،‬ﺯﺩﻩ‬ ‫ّ‬ ‫ﭘﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﻴﻠ |ﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺁﻣﻴﺰﻱ ﻣﺘ ّﻮﺳﻞ ﺷﺪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺗﺎ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﻣﻼﮎ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻭﺍﮔﺬﺍﺭ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻱ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ )ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ,٢ .‬ﺹ ‪.(١٢٦‬‬‫‪ (۱‬ﻧﻮﺭﻳﺠﺎﻥ ﺑﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪ ،‬ﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺳﻴّﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩ ‪،‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٢٩ ,٢ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻌﺎﻧﻲ‪١٣‬‬ ‫‪ (۴‬ﺍﻓﻨﺎﻥ)‪ (٢١١‬ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻲ ﺭﺍ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﻣﺮﺩ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ »ﺑﺎ ﺣﻴﻠﻪ‪،‬ﮔﺮﻱ ﻣﺠﺒﻮﺭﺷﺎﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۵۸‬‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻨﻪ|ﮐﻮﻩ ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭﺍﻗﻊ ﺑﻮﺩ ﭘﻨﺞ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﺍﻭ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭘﺪﺭ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻫﺎﻱ ﻋﻠﻲ ﻭ ﺭﺣﻤﺎﻥ ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺍﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﻧﻬﺎﻱ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻫﺎﻱ ﻣﻬﺪﻱ ﻭ ﺍﺳﺪﺍﷲ ﻧﻴﺰ ﺩﺭﺑﺎﻍ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻳﻬﺎ ﺑﻪ ﻃﻤﻊ ﺟﺎﻳﺰﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﺨﻔﻴﮕﺎﻩ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﺍﻳﻦ ﻫﻔﺖ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺩﺳﺖ ﻭ ﭘﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﭘﺎﻱ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺗﺎ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺑﺪﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺿﺮﺏ ﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺷﻴﺦ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﺎ ﺻﻮﺭﺗﻲ ﺧﻨﺪﺍﻥ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻳﻦ ﺧﻮﺩ ﺑﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ‬ ‫‪۴‬‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﮐﻪ ﺩﻭ ﺭﻭﺯ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻋﺮﻭﺳﻲ‪،‬ﺍﺵ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺷﻴﺦ ﺍﺣﻀﺎﺭ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻫﻴﭻ ﻭﺟﻪ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﮑﺮﺩ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬

‫ﺗﻤﺎﻡ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ )ﺷﻴﺦ( ﻭﺍﮔﺬﺍﺭ ﮐﻨﻨﺪ«‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺫﮐﺮﻳﺎ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺸﺖ ﻭ ﺍﻓﻨﺎﻥ ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻣﺮﺩ ﺭﺍ ﺫﮐﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻭ ﻫﻴﭻ ﻣﺄﺧﺬﻱ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﺫﮐﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﻫﻴﭽﻴﮏ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻴﺰ ﺛﺒﺖ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺳﺒﺐ ﺍﻳﻦ ﺣﮑﺎﻳﺖ ﺩﺭﮐﺘﺎﺏ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﻨﺎﻡ »ﺑﺎﻍ ﺭﺿﻲ« ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ‪ ١٢‬ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻴﺮﻳﺰ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﺟﻨﻮﺑﻲ‬ ‫ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻧﺪ) ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ,٢ .‬ﺹ ‪ .(٩٧‬ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﭼﻬﻞ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻠﮏ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﻨﺒﻊ ﺁﺏ ‪ ,،‬ﭼﺸﻤﻪ ﻭ ﻗﻨﺎﺕ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ١٨٥٣‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﻳﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺩﺭ »ﺑﺎﻍ ﺭﺿﻲ« ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻧﺪ ﺍﻣﺎ ﺩﺭﺍﻳﻦ ﻗﻀﻴﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﻏﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻬﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺭﻓﺘﻨﺪ )ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ‬ ‫ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ‪.(١٠/٥‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٩٧ ,٢ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣١‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪.٢١١‬‬ ‫‪ (۳‬ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﺎ ﭼﻪ ﻧﻮﺑﺘﻲ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ)ﺝ‪(٣٠٨ ,٢ .‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻭﻟﻴﻦ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﮐﻪ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻭ ﻧﻮﺑﺖ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺑﻘﻴ |ﻪ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﺍ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺗﻨﻈﻴﻢ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﻓﻴﻀﻲ‪ .١٥١‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٢١‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٣٠٩ ,، ٢ .‬ﺍﺯ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ‪ ،‬ﻋﻠﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪ‬ ‫ﻭ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﻭ ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﻃﻠﻌﺘﻴﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﻭ ﻣﺮﺿﻴّﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺑﻪ ﻳﺎﺩﮔﺎﺭ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺧﺘﺮ ﺍ ّﻭﻝ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺍﺳﺪﺍﷲ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻫﺮ ﺩﻭ ﺷﻮﻫﺮ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻱ ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺩ ّﻭﻡ ﺑﺎ ﻣﻬﺪ ‪،‬‬ ‫‪۲۵۹‬‬ ‫‪ ۲۰‬ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﺘﻤﺎﻥ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﻔﺮ ﺑﻌﺪﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻢ ﺑﺮ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﭘﺎ ﺑﺮ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬ ‫ﺭﺍ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻣﻮﻫﺒﺘﻲ ﻋﻈﻴﻢ ﺍﺯ ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺷﻤﺮﺩ‪ .‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺩﺭ ﮐﻮﺩﮐﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﺑﻪ ﺍﺳﺎﺭﺕ ﺩﺭ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﭘﺪﺭﺵ ﻫﻢ ﺑﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺭﻭﺡ ﺍﻭ ﺑﻪ ﭘﺪﺭ ‪ ,،‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﺶ ﻣﻠﺤﻖ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺳﺪﺍﷲ ﺩﺍﻣﺎﺩ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺑﻪ ﺗﺎﺯﮔﻲ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻣﻴﺪﻭﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺑﺪﻫﺪ ﻭ ﻳﮏ ﻋﻤﺮ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ‬ ‫ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﺪ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺭﺍﺣﺘﻲ ﺍﺯ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺯﻧﺪﻩ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﭼﻴﺰﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒ ‪،‬ﺮ ﺍﺯ ﺑﺴﺘﮕﺎﻥ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ‪ ،‬ﺷﻴﻔﺘ |ﻪ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﻱ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﺳﺮﻭﺩﻥ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﻣﺪﺡ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ ﻗﺒﻞ ﺩﺭ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺕ‬ ‫ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﺑﻴﺎﺗﻲ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺛﺎﺑﺖ ﻭ ﭘﺎﺑﺮﺟﺎ ﺑﺮ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ‬ ‫ﻲ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻋﻘﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺩﻳﺮﻳﻨﺶ‪ ,‬ﻳﻌﻨ ‪،‬‬ ‫ﻣﻬﺪﻱ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻪ‬ ‫ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺿﺮﺑﺘﻲ ﻣﺤﮑﻢ ﻭ ﺷﺪﻳﺪ ﺟﺴﻢ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ ۴.‬ﭘﺪﺭﺵ ﻣ ّ‬ ‫ﮐﻤﮏ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺶ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّﻲ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺧﺒﺮ ﺍﺳﺎﺭﺕ‬ ‫ﭘﺴﺮﺵ ﻣﻬﺪﻱ ﺳﺮﺍﺳﻴﻤﻪ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺭﺍ ‪،‬ﻩ ﺩﻭ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺟﻠﻮﻱ‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭﺍﺯ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻫﺎ ﺧﻮﺍﻫﺶ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ ﭘﺴﺮﺵ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺍﺯﺍﺀ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ|ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩ ﻭ ﭘﻮﻟﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﭘﻮﻝ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯ ﻫﺎ ﻫﻢ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﻣﺤﻠّﻪ|ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،١٣١‬ﭘﺎﻭﺭﻗﻲ‪ .٣٠٨‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪.٧١، ,٢ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٩٩ ,٢ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣١‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﻲ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪ :‬ﺍﻣﺮﺍﷲ‬ ‫ﻲ ﻭ ﺯﻫﺮﺍ ﺧﺎﻧﻢ ﻟﻘﻤﺎﻧﻲ‪.‬‬ ‫ﻣﺪﻧﻲ ‪ ,،‬ﺍﻣﻴﺮ ﻗﻴﻮﻣ ‪،‬‬ ‫‪ (۳‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣٢‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٣١٣ ,٢ .‬ﺍﺳﺪﺍﷲ ﺑﻪ ﺗﺎﺯﮐﻲ ﺑﺎ ﻃﻠﻌﺘﻴﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺩﺧﺘﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ‪،‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٧٨ ,، ٢ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.١٣١‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۶۰‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺁﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺟﺎﻳﺰﻩ ﺍﻱ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺍﺩ ﻭﻗﺘﻲ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ‬ ‫ﺣﺴﻴﻦ ﺟﺴﺪ ﻏﺮﻕ ﺩﺭ ﺧﻮﻥ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﻣﻬﺪﻱ ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮔﻔﺖ‪» :‬ﻣﺮﺍ ﻫﻢ ﺑﮑﺶ« ﻭ ﻣﺰﺩﻭﺭﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺷﺶ ﻧﻔ ‪،‬ﺮ ﺣﺎﻻ ﻧﻮﺑﺖ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺷﺠﺎﻋﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺪ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﻣﻴﺎﻥ ﺟﻤﻌﻴﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﮔﺮﺩ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺩﻭﻳ ‪،‬‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ‬‫ﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺩﻭ ﺭﻭﺯ ﺩﻳﮕﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﻨ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎ ﺩﺧﺘﺮ ﺍﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺩﻳﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﮐﺎﺭ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭼﻮﻥ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺷﻨﻮﺩﻱ ﺁﻥ ﻣﺮﺩ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﻗﺒ ً‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ ﺩﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬‫ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻤﻊ ﺟﺎﻳﺰﻩ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﺴﺘﺠﻮﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻫﺎﻱ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﺩﻋﻄﺎ ﺍﷲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﻬﺎ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﻭ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﮐﻪ ﻣﺮﺩ ﺟﻮﺍﻥ‪ ,‬ﺍﻣﺮﺍﷲ‪ ,‬ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻭﺣﺸﻴﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﮐﺘﮏ ﺯﺩﻧﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺟﻠﻮﻱ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻳﻲ ﺁﺭﺍﻡ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺰﺩﻭﺭﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﺸﺖ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .١٠١، ,٢ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺎ ﺑﺎﻧﻮ ﺳﻠﻄﺎﻥ‪ ,‬ﺧﻮﺍﻫﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ‪ ,‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻗﺒﻠﻲ ﺧﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ‪ :‬ﻋﺒﺪﺍﷲ ‪ ,،‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻦ‪ ,‬ﺧﺎﻧﻢ ‪،‬ﺯﻳﻨﺐ ‪ ،‬ﻭ ﻣﺮﻳﻢ )ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(١٣٢‬‬ ‫‪ (۲‬ﺩﺭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ)ﺝ‪ (١٠١ ,، ٢ .‬ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺷﺶ ﻧﻘﺮ ﺷﻬﻴﺪ ﺩﻳﮕﺮ ﻗﺪﺭﻱ ﺩﺭ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺑﺎ ﻫﻢ‬ ‫ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪ .‬ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺟﻨﺪ ﻣﻮﺭﺩ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺷﻴﺦ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎﺯﺟﻮﻳﻲ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺩﺳﺘﻮﺭﻱ ﺑﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻧﻮﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ »ﻋﻠﻲ« ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻭ ﺍﻳﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺩﻻﻟﺖ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺑﺎﺯﺟﻮﻳﻲ ﻭ‬ ‫ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺑﺼﻮﺭﺕ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﺁﻧﮑﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﺪ ﮐﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬ ‫ﻃﻲ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ‪ ،‬ﺩﺭ ﻣﺘﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺷﻴﺦ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﮐﻪ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﺷﺎﻫﺪ ﻗﺘﻞ ﻫﻤ |ﻪ ﺷﺶ ﻧﻘﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺭﺣﻤﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ١٢٨‬ﺑﺪﻳﻊ )‪ ١٩٦٨-١٩٦٩‬ﻣﻴﻼﺩﻱ( ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﻓﺮﺯﻧﺪ‪ :‬ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﻭ ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﭘﺴﺮ ﺍﻭ ﺑﻨﺎﻡ ﺫﮐﺮﺍﷲ ﻟﻘﻤﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻗﺪﺳﻴّﻪ ﺷﻌﺎﻋﻲ‪ -‬ﺩﺧﺘﺮ‬ ‫ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺩﺭﻭﻳﺶ ‪ -‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺟﺐ ‪ ٩‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﭘﺴﺮ ﺩ ّﻭﻡ ﺑﻨﺎﻡ ﺟﻼﻝ ﻟﻘﻤﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻋﺸﺮﺕ ﻗﻴ ّﻮﻣﻲ‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺻﺎﺟﺐ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻨﺎﻡ ﺟﻬﺎﻥ ﻟﻘﻤﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻳﺪﺍﷲ ﺻﻮﻓﻲ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﭼﻬﺎﺭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺧﺘﺮ ﺩ ّﻭﻡ ﺯﻳﻮﺭ ﻟﻘﻤﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻣﺴﻴﺢ ﺍﷲ ﻣﺴﺒﻮﺣﻲ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﺷﺶ ﻓﺮﺯﻧﺪ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪) .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٣٠٩-٣١٠,،٢ .‬؛ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(١٣١‬‬ ‫‪۲۶۱‬‬ ‫‪ ۲۰‬ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬

‫ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭﮔﻮﺩﺍﻟﻲ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻭ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﺑﻌﺪﴽ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﺭﻣﺤﻞ ﻣﻨﺎﺳﺒﻲ ﺩﻓﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻣﺮﺍﷲ ﭘﺴﺮ ﮐﻮﭼﮑﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ‬ ‫ّ‬ ‫ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺑﺰﺭﮒ ﺷﺪ ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻄﺎﺍﷲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﺷﻼﻕ ﻭ‬ ‫ﻞ ﻓﻘﻂ ﺁﻧﻘﺪﺭ ﺟﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺪﻧﺶ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻳﻤﺎﻥ‬ ‫ﺳﻨﮕﺒﺎﺭﺍﻥ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺤ ‪،‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺍﻗﺮﺍﺭ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺿﺮﺏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺩﺭ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﻣﺤﻠّﻪ|ﺑﺎﺯﺍﺭ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻃﻤﻊ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﺟﺎﻳﺰﻩ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻥ‬ ‫ﻼﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﺭﺍ‬ ‫ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻣﻨﺰﻝ ﻳﮏ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩ ﻧﺎﺑﻴﻨﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻨﺎﻡ ﻣ ّ‬ ‫ﻫﺪﻑ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ‪،‬ﮔﻮﻱ ﺷﻮﺥ ﻃﺒﻌﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻔﺮﻳﺢ‬ ‫ﻭ ﺳﺮﻭﺭ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺩ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﺗﺮﺱ ﻭ‬ ‫ﻭﺣﺸﺘﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﺩﺳﺘﻬﺎﻱ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺑﺮ ﮔﺮﺩﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺍﺣﺴﺎﺱ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺩﻓﺎﻉ ﮐﻨﺪ ﻭﻟﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﻨﺰﻟﺶ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺿﺮﺑﺎﺕ‬ ‫ﻣﺤﮑﻢ ﻳﮑﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺑﺮ ﺍﻭ ﻓﺮﻭﺩ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﻏﻠﺘﻴﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﻫﻢ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺁﺷﻨﺎ ﺑﻮﺩ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺣﺴﺎﺱ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺯﻭﺭ ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﺻﺪﺍﻱ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺨﺎﻃﺮ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻮﺩﻥ ﺗﺤﻘﻴﺮ ﻭ ﺍﺳﺘﻬﺰﺍﺀ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺻﺪﺍﻳﻲ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺖ‬ ‫ﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﺳﺎﮐﺖ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﭘﺎﺳﺨﻲ ﻧﺪﺍﺩ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺻﺪﺍﻱ‬ ‫ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻣ ّ‬ ‫ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ‪ ,‬ﮐﺸﻴﺪﻥ ﻣﺎﺷ |ﻪ ﺗﭙﺎﻧﭽﻪ ﻭ ﺳﻔﻴﺮﮔﻠﻮﻟﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺷﻨﻴﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ‬

‫ﺿﺪ ﻭ ﻧﻘﻴﺾ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﻓﻴﻀﻲ)‪(١٦٠‬‬ ‫‪ (۱‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﺷﻬﻴﺪ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﮐﺎﻓﻲ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﻗﺪﺭﻱ ﻫﻢ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺩ ّﻭﻡ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪ ‪ .،‬ﻭ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﺍﻭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻓﺴﻤﺖ ﺷﻤﺎﻝ ﻳﺎ ﺟﻨﻮﺏ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ‪ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﻋﻄﺎﺍﷲ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﻬﺎﻱ ﺷﻤﺎﻟﻲ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪ ﻭﻟﻲ ﺑﻪ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ)ﺝ‪,٢ .‬‬ ‫‪ (٣٢٨-٣٢٩،‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﻋﻄﺎﺍﷲ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﻬﺎﻱ ﺟﻨﻮﺏ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ،‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺩﺭ ﮐﺠﺎ‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺷﻬﻴﺪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒﺮ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﻴﺪ‪.‬‬ ‫‪،‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺣﺪﺍﻗﻞ ﻣﻴﺒﺎﻳﺴﺖ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﺆﻟﻔﻴﻦ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﺪﺍﻡ ﮐﻮﻫﻬﺎ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﻭ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏ ﻓﻴﻀﻲ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﺭﺍ ﺳﻮﺯﺍﻧﺪﻧﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﺗﻔﺎﻭﺕ ﻋﻤﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻓﻨﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﺟﺴﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻮﺯﺍﻧﺪﻥ ﺁﻥ‬ ‫ﺍﺷﺎﺭﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۶۲‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﻫﻢ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺑﺮ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭ ﻋﻘﻴﺪ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺩ ّﻭﻡ ﻋﻴﺪ ﻧﻮﺭﻭﺯ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺯ ﺑﻬﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﻗﻄﺮﺍﺕ ﺁﺏ ﭘﺲ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﺍﻣﻮﺍﺝ ﺩﺭﻳﺎﻱ ﻣﺪﻳﺘﺮﺍﻧﻪ ﺑﻪ ﺧﻠﻴﺞ ﺣﻴﻔﺎ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺎﺷﻴﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻮﺍ ﭘﺨﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‬ ‫‪،‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭﺧﻠﻴﺞ ﺣﻴﻔﺎ ﻗﺪﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﺣﻴﻔﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﭼﻨﻴﻦ‬ ‫ﻣﻮﻫﺒﺘﻲ ﻧﺎﺋﻞ ﺷﺪﻩ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﻭﺟﻮﺩﺵ ﻣﺴﺮﻭﺭ ﻭ ﺷﺎﮐﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺩﺭﺫﻫﻦ ﻣﺮﻭﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎ ﻗﺒﻞ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻫﻨﻮﺯ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﮐﺮﺑﻼﺋﻲ ﺣﺴﻴﻦ‪,‬‬ ‫ﭘﻴﻨﻪ ﺩﻭﺯ ﺳﺎﺩ |ﻩ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪ ,‬ﺭﺍ ﻣﺴﺨﺮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻳﮑﺒﺎﺭ ﮐﺮﺑﻼﺋﻲ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺣﺪﻳﺜﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻮﻋﻮﺩ ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪ ﻭﻇﻴﻔ |ﻪ ﺍﻭﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺁﻥ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺩﺭﺍﻳﻦ‬ ‫ﺑﺎﺭﻩ ﺑﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﺑﺤﺚ ﻭ ﻣﺠﺎﺩﻟﻪ ﮐﻨﺪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺘﻬﺰﺍﺀ‬ ‫ﺗﻮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﮐﺎﻓﺮﻫﺎ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺣﺮﻑ ﺩﺭ ﻣﻴﺮﺯﺍﺍﺣﻤﺪ‬ ‫ﺗﺄﺛﻴﺮﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻧﺰﺩ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺩﺭﺳﺘﻲ ﺍﻳﻦ ﺣﺪﻳﺚ‬ ‫ﻭ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﭘﺮﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﮔﻔﺖ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻭ‬ ‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣٣‬ﻓﻴﻀﻲ‪ .١٥٠‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٦٦ ,، ٢ .‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .٢١٢‬ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺑﺎ ﮐﻨﺎﺭ ﻫﻢ ﮔﺬﺍﺷﺘﻦ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﭼﻬﺎﺭ ﻣﺄﺧﺬ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ)ﺝ‪ (٦٤ ,٢ .‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﻤﺠﻴﺪ ﻣﺘﺄﻫﻞ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺩﺍﺷﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺪﻭﻥ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺳﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ‪ ,‬ﺩﺧﺘﺮ ﺩ ّﻭﻡ ﺑﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻋﻠﻴﻤﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺳ ّﻮﻡ ﺍﻭ‪ ,‬ﻣﺮﻳﻢ ﺟﺎﻥ‪ ,‬ﺑﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺁﺧﺮ ﻣﻌﻠﻢ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺭﻭﺿﻪ ﺧﻮﺍﻧﻲ ﻫﻢ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﮔﺮﻳﺨﺖ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﻳﮏ ﭘﺴﺮ ﻭ ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ‬ ‫ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٦٣‬ﺍﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺗﺠﺎﺭﺗﺶ ﺭﻭﻧﻖ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﺭﺣﻤﺎﻳﺖ ﻭ‬ ‫ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺧﺪﻣﺎﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﺑﻪ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻥ ﺟﺎ ﺳﺎﮐﻦ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﺮ ﺗﺮﮎ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ‬ ‫ﻃﻲ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺷﻴﺦ ﺟﻮﺍﺩ ﺩﺭ ﺣﻤﺎﻳﺖ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺴﻴﺎﺭ ّ‬ ‫ﻓﻌﺎﻝ ﺑﻮﺩ )ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(١٦٨‬‬ ‫ﺩﺭ ّ‬ ‫‪۲۶۳‬‬ ‫‪ ۲۰‬ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬

‫ﺍﺣﺎﺩﻳﺚ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻫﻞ ﺁﻥ ﻳﻌﻨﻲ ﻋﻠﻤﺎﻱ ﺩﻳﻦ ﻭﺍﮔﺬﺍﺭﻳﺪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻫﻴﭽﻮﻗﺖ ﺑﺮﺍﻱ ّ‬ ‫ﺣﻞ‬ ‫ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣ ّﻬﻢ ﻧﺰﺩ ﺷﺨﺺ ﻋﺎﻣﻲ ﻭ ﺑﻴﺴﻮﺍﺩﻱ ﭼﻮﻥ ﮐﺮﺑﻼﺋﻲ ﺣﺴﻴﻦ ﻧﺮﻭﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻧﺤﻮ |ﻩ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﻭ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﮐﺮﺑﻼﺋﻲ ﺣﺴﻴﻦ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻭ ﺗﻮﺍﺿﻊ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺭﻭﺯ ﻗﺒﻞ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﻋﺮﺵ ﻣﻄ ّﻬﺮﺣﻀﺮﺕ ﺍﻋﻠﻲ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻡ ﺍﻋﻠﻲ ﺩﺭ ﻣﻌﻴﺖ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎ ﺩﺭ ﮐﺎﻟﺴﮑ |ﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺳﻮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﻧﻴﺰ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭﺣﻀﻮﺭ ﭘﺮﺍﻧﻮﺍﺭﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻣﻲ‪،‬ﺩﻳﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﺑﻪ ﺷﮕﻔﺖ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﺑﻪ ﺩﺭﻳﺎﻱ ﺁﺭﺍﻡ ﻭ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻧﻴﻠﮕﻮﻥ‬ ‫ﺧﻴﺮﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺳﻬﻤﮕﻴﻨﻲ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﻤﺎ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﻓﻮﺭﴽ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﮔﺮﺩﻳﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﮐﺎﺭﮔﺮﺍﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﺁﺭﺍﻣﻲ ﺍﺯ ﺟﻠﻮﻱ‬ ‫ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﺒﻮﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﺴﺪ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﻭ ﺯﻏﺎﻝ ﺷﺪ |ﻩ ﮐﺎﺭﻓﺮﻣﺎﻱ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﮐﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻭﻱ ﺧﺎﮐﺴﺘﺮﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﺗﺶ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺧﻢ ﺷﺪﻩ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﻨﺎﺭﺯﺩﻥ ﺁﻥ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﮐﻴﺴﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺩﻳﮕﺮﻱ‬ ‫ﺍﺳﺘﺨﻮﺍﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﺁﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﻭﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻋﺎﻗﻞ ﺧﻄﻴﺐ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺳﺘﺨﻮﺍﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮔﻮﺩﺍﻟﻲ ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺭﻭﻱ ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺑﺎ ﺧﺎﮎ ﭘﻮﺷﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﻌﺎﻧﻲ‪ .١٣‬ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻣﺮﺩ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺍﻳﻦ ﻧﺎﻡ ﻫﺎﻱ ﻓﺎﻣﻴﻠﻲ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ :‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ)ﺍﺧﻼﻑ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ( ‪ ,،‬ﻭﺣﻴﺪ )ﺍﺧﻼﻑ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ( ﻭ ﻋﻨﺎﻳﺘﻲ) ﺍﺧﻼﻑ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ (‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ‪ .١٥٠‬ﺩﺭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ)ﺝ‪ (٣٠٢ ,٢ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﺫﮐﺮ ﻳﮏ ﮐﺎﺭﮔﺮ ﺩﺭ ﻣﺰﺭﻋﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﺣﺴﻦ ﻳﺰﺩﻱ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻓﻦ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّﻲ ﺑﻨﺎﻡ ﻋﺒﺎﺱ ﺁﺑﺎﺩ ﺑﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻭ ﺟﺴﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۶۴‬‬

‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭﺷﻬﺮ ﺑﻤﺒﺌﻲ ﺩﺭ ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﺣﻴﻔﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺗﺎﺑﻮﺗﻲ ﮐﻪ ﺑﻘﺎﻳﺎﻱ ﻋﺮﺵ ﻣﻄﻬﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ‬

‫ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ،‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﻮﻳﺴﺎﻥ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪۲۱‬‬

‫ﺳﻮﻡ‬ ‫ﺭﻭﺯ ّ‬

‫ﺟﻠﺴ |ﻪ ﺭﻭﺯ ﺩ ّﻭﻡ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻻﺕ ﻣﺘّﺤﺪ |ﻩ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺩﺭ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﺳ ّﻮﻡ‬ ‫ﻣﺎﺭﭺ ‪ ۱۹۰۹‬ﻡ‪ ۱.‬ﺑﺎ ﺗﻼﻭﺕ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‪:‬‬ ‫»‪ ...‬ﺍﻱ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ‪ ...‬ﻣﺎﺿﻌﻴﻔﻴﻢ ﻭ ﺗﻮﻳﻲ ﻣﻘﺘﺪﺭ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺎ‪ .‬ﻧﺎﺳﻮﺗﻲ ﻫﺴﺘﻴﻢ ﻭ ﺗﻮﻳﻲ‬ ‫ﺑﺨﺸﻨﺪﻩ‪ .‬ﻋﺎﺟﺰﻳﻢ ﻭ ﺗﻮﻳﻲ ﻗﺎﺩﺭ ﻭ ﻣﻬﻴﻤﻦ‪ .‬ﺍﻱ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﻭﺟﻮﻩ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻠﮑﻮﺕ‬ ‫ﺍﺑﻬﺎﻳﺖ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﮐﻦ ﻭ ﺑﻪ ﻓﻀﻠﺖ ﺍﺯ ﻣﺎﺋﺪ |ﻩ ﺁﺳﻤﺎﻧﻲ ﻣﺮﺯﻭﻕ ﻧﻤﺎ ‪«...‬‬ ‫ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻟﻮﺣﻲ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﮐﻪ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﺍﺭﺳﺎﻝ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﻼﻭﺕ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪:‬‬ ‫»ﻭﻗﺘﻲ ﺷﺨﺼﻲ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﺑﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮔﻔﺘﺎﺭﺁﻳﺖ ﺗﻮﺣﻴﺪ‪ ,‬ﺩﺭ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺟﻮﻫﺮ ﺗﻘﺪﻳﺲ‪,‬‬ ‫‪،‬ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺑﺮﺁﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻔﺴﻲ ﺭﺍ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺣﺮﻑ ﻧﺸﺎﻥ ﺍﺗﺤﺎﺩ ﻭ ﻳﮕﺎﻧﮕﻲ ﺍﺳﺖ ‪ ,،‬ﺩﺭ ﻋﻤﻞ ﺟﻮﻫﺮ ﺍﻧﻘﻄﺎﻉ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻋﻤﻞ ﺗﻘﺪﻳﺲ‬ ‫ﺻﺮﻑ ﺍﺳﺖ ‪ ,،‬ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺑﺮﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭﺍﻗﻌﻲ ﺍﺳﺖ ﻭ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﻫﻤﻪ ﻣﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﻭ ﻋﻤﻞ ﮐﻨﻴﻢ ﺟﺒﻴﻦ ﻣﺎ ﺍﺯ ﻧﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﻭﺷﻦ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪«...‬‬ ‫»ﺍﻱ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎ ‪،‬ﺭ ﺍﻳﻦ ﻧﻔﻮﺱ ﺭﺍ ﺳﺘﺎﺭﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﭘﺮ ﻓﺮﻭﻍ ﮐﻦ ﺗﺎ ﺑﺮ ﻣﻌﺒﺪ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﺑﺘﺎﺑﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﺏ ﻏﻔﻠﺖ ﺑﻴﺪﺍﺭ ﺳﺎﺯﻧﺪ ‪ ,،‬ﻋﻠﻢ ﺗﻘﺪﻳﺲ ﺑﺮﺍﻓﺮﺍﺯﻧﺪ ﻭ ﺁﻳﺎﺕ ﺗﻨﺰﻳﻪ ﺑﺴﺮﺍﻳﻨﺪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﮕﺎﻩ ﻋﺸﻖ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺷﺘﻴﺎﻕ ﺑﺸﺘﺎﺑﻨﺪ‪«.‬‬

‫‪ “National Convention ۱۹۰۹ Minutes of the” (۱‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺟﺪﻳﺪﻱ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋ |ﻪ ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻬﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪ :‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻬﺎﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪ ,،‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫)ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪ ٢٦٨ (، ١٩٩٨ ،‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪”National Convention ۱۹۰۹ Minutes of the” (۲‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۶۶‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﻼﻭﺕ ﺍﻳﻦ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺍﺳﺎﺳﻨﺎﻣ |ﻪ ﻫﻴﺄﺕ ﺗﻨﻔﻴﺬﻳ |ﻪ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﺸﻮﺭ ﺁﻣﺮﻳﮑ ‪،‬ﺎ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﻤﻴﺘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﭼﻨﻴﻦ‬ ‫ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﻣﺎ ّﺩ |ﻩ ﻳﮏ‪ -‬ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺎ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺭﺍ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺗﻨﻬﺎ ﺧﺎﻟﻖ ﻭ ﻧﮕﻬﺪﺍﺭﻧﺪﻩ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺳﻴﻢ‪ .‬ﺍﺗّﺤﺎﺩﻱ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻈﻬﺮ ﺍﻋﻼﻱ ﺍﻣﺮﺵ‪ ,‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‪ ,‬ﻧﺎﺯﻝ ﺷﺪ ﻭ‬ ‫ﺗﻮﺳﻂ ﻋﺒﺪ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﺧﺪﺍ ﻭ ﺑﺸﺮ ‪ ,،‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‪ ,‬ﺍﺑﻼﻍ ﮔﺮﺩﻳﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫»ﺍﺗﺤﺎﺩ ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻬﺎﺋﻲ« ﻧﺎﻣﻴﺪﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺎ ّﺩ |ﻩ ‪ -۲‬ﺍﻳﻦ ﻭﺣﺪﺕ ﻭ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ّ‬ ‫ﻣﺎ ّﺩ |ﻩ ‪ -۳‬ﻫﺪﻑ ﺍﻳﻦ ﻫﻴﺄﺕ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻠّﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﻨﺎﻱ ﻳﮏ ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻳﺎ‬ ‫ﻣﺸﺮﻕ‪،‬ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺑﻪ ﺍﻧﻀﻤﺎﻡ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻬﺎﻱ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺣﻮﻝ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ‪ ,،‬ﺍﻳﺎﻟﺖ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ‪ ,،‬ﺣﺴﺐ ﺍﻻﻣﺮ ﻭ ﺍﺭﺍﺩ |ﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪«.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ‪ ,،‬ﺩﺧﺘﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ‪ ,‬ﺳﺮﺍﺳﻴﻤﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‪ ,‬ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﻧﺰﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻭ‪ ,‬ﻣ ّ‬ ‫ﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﺩﺭﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﻪ ﺯﻥ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺶ ﻫﻴﭻ ﮐﻤﮑﻲ ﺑﮑﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﻫﺎﻱ ﺩ ّﺭ |ﻩ ﺗﻨﮕﻪ ﻻﻱ ﺣﻨﺎ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻋﺮﺽ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﺭﻓﺖ ﻭ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺩﺭﻣﺎﻧﺪﻩ ﻭ ﻣﺴﺘﺄﺻﻞ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﮐﻮﻫﭙﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺟﻨﻮﺏ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺸﺤﻮﻥ ﺍﺯ ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺪﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭﻭﻳﺶ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵۳‬ﻡ‪ .‬ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﭘﺴﺮ ﺭﺍ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺣﺎﺟﻲ ﻗﺎﺳﻢ ﺑﺰﺭﮒ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻣﺆﻣﻦ ﻭ ﻣﺨﻠﺼﻲ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺗﺠﺎﺭﺕ‬ ‫ﮐﻮﭼﮑﻲ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺑﺎ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﺮﻭﺳﺎﻣﺎﻧﻲ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻭ‬

‫‪”National Convention Minutes of the۱۹۰۹” (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪.٣٣٩ ,، ٢ .‬‬ ‫‪۲۶۷‬‬ ‫‪ ۲۱‬ﺭﻭﺯ ﺳ ّﻮﻡ‬

‫ﺣﺎﻻ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﻣﺨﻔﻴﮕﺎﻫﯽ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﻣﺒﺮﻡ ﺁﺋﻴﻦ ﺩﺭ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﺩ ّﻭﻡ ﻣﺎﻩ ﻣﺎﺭﭺ ﺩﺭ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﺟﺮﺳﺎﺯﻱ‬ ‫ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺑﻪ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻝ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﻬﻴﺪ ﺑﮑﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺴﺮﺵ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺩﺭﺑﺪﺭﻱ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺧﺎﻧﻪ ﺭﻓﺘﻦ ﺧﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺷﻮﻫﺮ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺭﺍ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ‪ ,‬ﻣﺤ ّﻤﺪﻋﻠﻲ‪,‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺷﺼﺖ ﻭ ﺳﻪ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﻲ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺭﺍﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﭙﻴﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﻫﻤﻴﻦ ﻫﻢ ﺑﺎ ﭘﺴﺮﺵ ﻃﻬﻤﺎﺳﺐ ﻭ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﺻﺒّﺎﻍ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭﺁﻧﺠﺎ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﺠﺎ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺍﻣﻨﻲ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﮐﻪ ﺍﺯﻫﻢ ﺟﺪﺍ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﻳﮕﺮ ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﺎّﻡ‬ ‫ﺣﻴﺎﺗﺸﺎﻥ ﻧﺪﻳﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻗﺪﺭﻱ ﻏﺬﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮﺏ ﺷﻬﺮ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺍﻳﻦ ﻏﺬﺍ ﻓﻘﻂ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻳﮏ ﺷﺐ ﮐﻔﺎﻳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﺎ‬ ‫ﭘﺴﺮﺵ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﺒﺮ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻴﺮﻧﺪ ﻭ ﻣﻨﺎﺯﻟﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺁﺗﺶ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺯﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﺮﻭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﺍﻭ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ‬ ‫ﻗﺪﺭﻱ ﭘﻮﻝ ﺑﻪ ﺩﻭﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﺗﻬﻴﻪ ﮐﻨﺪ ﻭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻫﻢ ﻋﺎﺯﻡ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺭ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺟﻠﻮﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﺮﺳﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺁﻳﺎ ﻫﻴﭻ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻨﺎﺳﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺑﻪ ﻣﺮﮒ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺧﻴﻠﻲ ﺧﻄﺮﻧﺎﮎ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻭﺍﻗﻌﴼ ﻣﻤﮑﻦ ﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻏﺶ ﻳﮏ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ‬ ‫ﺭﺍﺿﻲ ﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﻧﺸﺪ ﻭ ﺷﻴﺦ ﻫﻢ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻗﺘﻞ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻭ ﺷﻠﻴﮏ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﭼﻮﻥ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺩﻳﺪﻧﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻫﻨﻮﺯ ﺯﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺿﺮﺑ |ﻪ ﺷﺪﻳﺪ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﺎ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ ﺻﺒّﺎﻍ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﮐﻪ ﻃﻬﻤﺎﺳﺐ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﺩﺭ‬ ‫‪ (۱‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‪ ,‬ﺝ‪٩٦ ,٢ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‪ ,‬ﺝ‪ .٩٦ ,، ٢ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١٣٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۶۸‬‬ ‫ﻃﺒﻘ |ﻪ ﺩ ّﻭﻡ ﻣﻨﺰﻝ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﺻﺒﺎﻍ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۱‬ﻡ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﺣﺴﻦ ﺍﺯ ﺳﻴﺮﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺎ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻣﺆﻣﻦ ﻣﺨﻠﺼﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺩﺭﻭﻳﺶ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺁﺭﺯﻭﻳﻲ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﺟﺰ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﻭ‬ ‫ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣ ّ‬ ‫ﺍﮔﺮﻫﻤﻴﻦ ﻟﺤﻈﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﺘﻨﺪ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺑﻪ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺘﻨﺪ‬ ‫‪ ،‬ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻭﺍﻗﻊ ﺑﻮﺩ ﭘﻨﺎﻩ‬ ‫ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﺒﻘ |ﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭﻟﻲ ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﺷﺮﺍﺭ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺧﺒﺮ‬ ‫ﻭ ﮔﺮﺩﻥ‪،‬ﮐﻠﻔﺖ ﻫﺎﻱ ّ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻫﺪﺍﻳﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ ‪ ,،‬ﻣﺤ ّﻤﺪﻋﻠﻲ‬ ‫ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﻃﻬﻤﺎﺳﺐ ﻫﺮ ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ ﻃﻬﻤﺎﺳﺐ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﻭﺍﺯ‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﺭﺍﻩ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺷﻴﺦ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﺍﻫﻞ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻭ ﻧﺎﺳﺰﺍ ﻭ ﺳﻨﮕﺒﺎﺭﺍﻥ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﻭ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﻴﺦ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺑﺪﻥ ﺍﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﻼ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ‬ ‫ﺿﺮﺑﺎﺕ ﺳﻨﮓ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫ﺿﺮﺑﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺯﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺿﺮﺑﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺑﺎﺯﻭﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﺪﻳﺪﺍ ﻣﺠﺮﻭﺡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺟﺎﻥ ﺑﺎﺧﺖ‪ .‬ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭﮔﻮﺩﺍﻟﻲ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺭﻭﻱ ﺁﻥ ﺧﺎﮎ ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ ﺍﺯ ﺗﻮﺑﻪ ﺍﻣﺘﻨﺎﻉ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻣﺒﻠﻐﻲ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ‬ ‫ﻧﺠﺎﺕ ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺗّﻔﺎﻕ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻨﺰﻟﺶ ﺑﻪ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻭﺟﻪ ﻧﻘﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺪﻫﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻼ ﺩﺭﻭﻳﺶ ﻣﻘﺘﻮﻟﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺣﻴﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﻳﮑﻲ‬ ‫‪ (۱‬ﻋﻠﻲ ﭼﻬﺎﺭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭﻟﻴﻦ ﺁﻧﻬﺎ ّ‬ ‫ﺍﺯ ﻣﺒﻠّﻐﻴﻦ ﻓ ّﻌﺎﻝ ﺍﻣﺮ ﺑﻬﺎﻳﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺷﺖ ‪ ،‬ﻟﻘﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﻭ ﻭﺣﻴﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﺩﻭﻱ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﺭ ﺧﺪﻣﺖ ﺍﻣﺮ ﻓﻌﺎّﻝ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩ ّﻭﻡ ﻋﻠﻲ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ ﻣﻘﺘﻮﻟﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻡ ﺣﻴﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺑﻬﺎﻳﻲ ﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺳ ّﻮﻡ ﻃﻠﻌﺘﻴﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺍﻣﺮﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻓ ّﻌﺎﻝ ﺑﻮﺩ ﻭ ﭼﻬﺎﺭﻣﻴﻦ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﻣﻘﺘﻮﻟﻲ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ ,‬ﮐﻪ ﺑﻬﺎﻳﻲ ﻓ ّﻌﺎﻟﻲ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﻨﻴﻦ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻳﮏ ﭘﺴﺮ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﻨﺎﻡ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﻣﺒﺮﻡ ﺁﺋﻴﻦ ﮐﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻭ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪).‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(١٣٧‬‬ ‫‪۲۶۹‬‬ ‫‪ ۲۱‬ﺭﻭﺯ ﺳ ّﻮﻡ‬

‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﭘﻮﻝ ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺑﺮﺳﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺑﻲ‪،‬ﺻﺒﺮﺍﻧﻪ ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﺩﻳﮕﺮﻱ‬ ‫ﺪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﻪ ﻧﺠﻮﺍ ﺩﺭ ﮔﻮﺵ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻭﺟﻪ ﻧﻘﺪﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺟﻬﺖ ﺍﻣﺮﺍﺭ ﻣﻌﺎﺵ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺩﺭ ﻣﺤﻠﻲ ﻣﺨﻔﻲ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ‬ ‫ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺧﺪﺍﺣﺎﻓﻈﻲ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﺧﺎﻟﻲ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻫﻢ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺴﻴﺎﺭﻋﺼﺒﺎﻧﻲ ﻭ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺸﺖ ﻣﺴﺠﺪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺟﺎﻣﻊ‪ ,‬ﺑﻪ ﻣﺤﻠﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﺑﺎﻍ ﻗﺼﺎﺑﻲ«‪ ,‬ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺟﻠﺴ |ﻪ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﻣﻨﻌﻘﺪﻩ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻻﺕ ﻣﺘّﺤﺪﻩ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻇﻬﺮ ﺁﻥ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﺎﻧﻢ ﮐﻮﺭﻳﻦ ﺗﺮﻭ ﺍﺯ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻋﻀﺎﺀ ﻫﻴﺄﺕ ﺍﺟﺮﺍﻳﻲ‬ ‫ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻭ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻋﻼﻡ ﺷﺪ‪:‬‬ ‫ﺁﺭﺗﻮﺭ ﺍﮔﻨﻴﻮﺯ )‪ (Arthur Agnews‬ﻭ ﮐﻮﺭﻳﻦ ﺗﺮﻭ )‪ (Corine True‬ﺍﺯ‬ ‫ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ‪ ,،‬ﺑﺮﻧﺎﺭﺩ ﺟﺎﮐﻮﺑﺴﻦ )‪ (Bernard M. Jackobson‬ﺍﺯ ﮐﻨﻮﺷﺎ‪ ,‬ﺁﻟﺒﺮﺕ‬ ‫ﻫﺎﻝ)‪ (Albert H. Hall‬ﺍﺯ ﻣﻴﻨﻴﺎ ﭘﻮﻟﻴﺲ‪ ,‬ﺍﻧﺎ ﺍﻝ‪ .‬ﭘﺎﻟﻤﺮﺗﻮﻥ)‪(Ana L. Palmerton‬‬ ‫ﺍﺯ ﺳﻴﻨﺴﻴﻨﺎﺗﻲ‪ ,‬ﻣﻨﺖ ﻓﻮﺭﺩ ﻣﻴﻠﺮ)‪ (Montfort Miller‬ﺍﺯ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪ ,‬ﭼﺎﺭﻟﺰ‬ ‫ﻣﻴﺴﻦ ﺭﻳﻤﻲ )‪ (Charles Mason Reimy‬ﺍﺯ ﻭﺍﺷﻨﮕﺘﻦ ﺩﻱ‪ .‬ﺳﻲ‪ ,.‬ﻭﻳﻠﻴﺎﻡ‪.‬‬ ‫ﺍﭺ‪ .‬ﻫﻮﺭ)‪ (William H. Hoar‬ﺍﺯ ﻧﻴﻮﺟﺮﺳﻲ‪ ,‬ﻫﻠﻦ‪ .‬ﺍﺱ‪ .‬ﮔﻮﺩﺍﻝ)‪Helen S.‬‬ ‫‪ (Goodal‬ﺍﺯ ﺍﻭﮐﻠﻨﺪ ﮐﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ، ٢ .‬ﺹ ‪ .١٠٤‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺹ ‪ .١٤٣‬ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺫﻳﻞ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﺁﺭﺯﻭﻱ‬ ‫ﺍﻭ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺑﺮﺳﺪ ‪ ,،‬ﭘﻨﺎﻫﻨﺪﻩ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪ ,،‬ﻧﺎﻡ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﻣﺨﻔﻴﮕﺎﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺍﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﻭ ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺫﻳﻞ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺘﻬﺎﻱ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﮐﺸﺎﻧﻴﺪﻥ‬ ‫ﺑﺮﻣﻼ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ‪ّ ,،‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺗﻮﻟّﺪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻧﻔﺮﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬‫ﺑﺪﻥ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﻭ ﺁﺗﺶ ﺯﺩﻥ ﺁﻥ‪ّ ,‬‬ ‫ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﻫﻴﭽﮑﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻣﺂﺧﺬ ﻧﻤﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪﻋﻠﻲ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﮔﻤﺎﻥ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺍﺯ ﺭﻓﺘﻦ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻭﺟﻪ‬ ‫ﻧﻘﺪ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺭﻭﺍﻳﺘﻲ ﮐﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﺩﺭ ﺑﺎﻻ ﺫﮐﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻟﺶ ﻣﺜﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۷۰‬‬ ‫ﺩﺭ ﺧﺎﺗﻤ |ﻪ ﺟﻠﺴ |ﻪ ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﻫﻤﻪ ﺷﺮﮐﺖ‪،‬ﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻗﻴﺎﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺫﮐﺮ »ﺍﷲ‬ ‫ﺍﺑﻬﻲ« ﺭﺍ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺭ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﺳﮑﻮﺕ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺑﻪ ﺗﻼﻭﺕ ﺩﻋﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻇﻬﺮ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﻗﻠﻮﺑﺸﺎﻥ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﺭﻭﺡ ﻣ ّﻮﺩﺕ ﻭ ﻳﮕﺎﻧﮕﻲ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﻭﺩﺍﻉ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺁﻥ ﺷﺐ ﻳﮏ ﺧﺎﻧﻢ ﻏﻴﻮﺭ ﻭ ﺷﺠﺎﻉ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﺤﻠّﻲ ﮐﻪ ﺩﺍﻣﺎﺩﺵ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺟﺴﺪ ﻣﺘﻼﺷﻲ‬ ‫ﺷﺪ |ﻩ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﻗﺒﺮﺳﺘﺎﻥ ﺳﻨﮕﺮ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﻫﻤﺎﻥ‬ ‫ﺷﺐ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻃﻠﻴﻌﺘﻴﻪ ﺟﺴﺪ ﭘﺪﺭﺵ ﺭﺍ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻏﺴﻞ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻋﺸﻖ ﻭ ﻋﻼﻗﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩ‪.‬‬

‫‪” National Convention ۱۹۰۹ Minutes of the” (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٠٤ ,، ٢ .‬‬ ‫‪۲۲‬‬

‫ﭘﻨﺎﻩ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ‬

‫ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﺫﺍﻥ ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﻧﻮﺭﻭ ‪،‬ﺯ ﺍﻋﻀﺎﻱ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺑﺰﺭﮒ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﺳﺎﻳﺮ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻪ ﻣﺨﻔﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﺯ ﻏﺎﺭﻫﺎﻱ ﺩﺭ |ﻩ ﺗﻨﮕﻪ ﻻﻱ ﺣﻨﺎ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺩﻭ ﺩﺳﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﺗﺤﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺁﺷﻨﺎﻳﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‬ ‫ﺏ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮ ‪،‬‬ ‫ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮏ ﻭ ﺭﻭﺷﻦ ﺳﺤﺮﮔﺎﻫﻲ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ﭘﺎﺋﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺮﺩﻭ ﺭﺍﻫﻲ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺗﺎ ﺭﺍﻫﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺭﻭﻧﻴﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﺪ‪ ۱.‬ﺯﻣﻴﻦ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻃﺮﺍﻑ‬ ‫ﺭﻭﻧﻴﺰ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ ,‬ﻣﻨﺴﻮﺑﻴﻦ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺭﻭﻧﻴﺰ ﻣﺤﻞ ﺍﻣﻨﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻣﻴﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﮐﻪ ﻣﺮﺍﻗﺐ ﻭ ﻧﮕﻬﺒﺎﻥ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺯﻣﻴﻦ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺍﻳﻦ ﺧﻴﻞ ﻋﻈﻴﻢ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻫﻢ‪،‬ﮐﻴﺶ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﭘﻴﺸﺒﺎﺯ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﻭ ﺧﻮﺭﺩﻥ ﺻﺒﺤﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻤﺎﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﻭ ﺭﻭﺯ ﻭ ﺩﻭ ﺷﺐ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ ﺧﻮﺩ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺖ ﺗﺎ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺯ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺘﻨ ّﻔﺬﻳﻦ ﺷﻬﺮ ﻓﺴﺎ ‪ ,،‬ﺍﺯ ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﻫﻤﺠﻮﺍﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﮐﻪ‬ ‫ﻃﺒﻖ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺷﻴﺦ ﻋﺎﺯﻡ ﺁﻧﺠﺎ ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﻨﺪ‪ ۳.‬ﻣﻴﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٤٨ ,٢ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﻲ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪) ٦٠ :‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ( ﻭ ‪) ١٠٠‬ﻓﻴﻀﻲ(‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﻗﻴﻄﺎﺱ ﺧﺎﻥ )ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٢١٣‬؛ ﻓﻴﻀﻲ ‪(١٤٦‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۷۲‬‬ ‫ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺧﺸﻮﻧﺖ‪،‬ﺁﻣﻴﺰ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩ ﻣﺘﻨ ّﻔﺬ ﺁﺷﻨﺎ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﮐﺮﺩ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ‬ ‫ﺑﺮﻭﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺣﺴﻨﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺎ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ۱‬ﻭ ﻋﻼﻭﻩ‬ ‫ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺁﻧﺠﺎ ﺍﺯﺣﻴﻄ |ﻪ ﺗﺴﻠّﻂ ﺷﻴﺦ ﺧﺎﺭﺝ ﺑﻮﺩ‪ ۲.‬ﺍﻭ ﻗﺎﺻﺪﻱ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺟﻠﻮﺗﺮ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺧﺒﺮ ﺁﻣﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﺪﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺳﺤﺮ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻏﺮﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﻗﺮﺍﺭ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺟﺎ ّﺩﻩ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺮﻣﻦ ﮐﻮ ‪،‬ﻩ‪ ۴‬ﺩﺭ ﺳﻤﺖ ﻏﺮﺏ ﻋﺒﻮﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻃﻠﻮﻉ ﮐﺮﺩ ﺑﻪ ﺧﺮﻣﻦ ﮐﻮﻩ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺩﺍﻣﻨ |ﻪ ﮐﻮﻩ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺳﻨﮓ‪،‬ﻫﺎ ﺯﻳﺮ ﭘﺎﻳﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﻏﻠﺘﻴﺪ ﺑﺎﻻ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻮﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺫﻭﻕ ﻭ‬ ‫ﻗﺮﻳﺤ |ﻪ ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻣﺎﻫﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻓﮑﺮ ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﻣﺮﻳﻢ ﺧﺎﻧﻢ ﻭ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺶ ﻭ ﺍﻭﻗﺎﺕ ﺧﻮﺑﻲ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﺮﭘﺎﻳﻲ ﮐﻼﺱ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺩﺍﺷﺖ‬ ‫ﺪ‪ ۵‬ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﺮﮔﺰ ﻓﮑﺮ‬ ‫ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺣﺎﻓﻆ ﻭ ﺳﻌﺪﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧ ‪،‬‬ ‫ﻼ ﻣﺠﻴﺪ ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺑﺮﺳﺪ‪ ۶.‬ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺩﺍﺭﺍﺋﻲ ﺑﺮﺍﺩﺭ‬ ‫ﺶﻣ ّ‬‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺰﻭﺩﻱ ﭘﺪﺭ ﺯﻧ ‪،‬‬ ‫‪۷‬‬ ‫ﮐﻮﭼﮑﺘﺮﺵ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺷﮑﺮﺍﷲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﻮﺩ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻳﻐﻤﺎ ﺑﺮﻭﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺩ ‪،‬ﻭ‬ ‫ﺗﺪﺭﻳﺲ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ‬‫ِ‬ ‫ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻣﻌﻠّﻢ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺍﻣﺮﺍﺭ ﻣﻌﺎﺵ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻱ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭ ﻋﻘﻴﺪ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﻣﺨﻔﻲ ﻧﮕﺎﻩ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪٢٣٤‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ .٢١٣‬ﻓﻴﻀﻲ ‪١٤٦‬‬ ‫‪ (۳‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٤٨ ,٢ .‬ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ (٢١٤‬ﺫﮐﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ »ﻳﮏ ﻣﺮﺩ ﻋﺮﺏ« ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﺰﺭﮒ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۴‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٤٨ ,٢ .‬‬ ‫‪ (۵‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺍﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﮐﻮﭼﮏ ﮔﺴﺘﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻓ ّﻌﺎﻟﻲ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﭘﺪﺭﺵ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺎ ﻋﺎﻟﻴ |ﻪ ﺭﻓﻴﻌﻲ‪ ,‬ﺩﺧﺘﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﺪ ﺭﻓﻴﻌﻲ‪ ,‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﭼﻬﺎﺭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﻓﺮﺯﺍﻧﻪ‪ ,‬ﺍﻳﺮﺝ ‪ ,،‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﮐﻪ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﺍﺷﺎﺭﻩ‪,‬ﺍﻱ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﺮﺝ ﻭ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﻢ ﻭ ﻋﻠﻲ‬‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪ ﺍﺯ‪ :‬ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ‪ ,،‬ﺟﻬﺎﻥ ﺳﻠﻄﺎﻥ‪ ,‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺳﻠﻄﺎﻥ ‪ ,،‬ﺯﻳﻮﺭ ‪ ,،‬ﺑﻬﺠﺖ ﺧﺎﻧﻢ ‪ ,،‬ﺣﺒﻮﺭ ﺧﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﺭﻓﻴﻌﻲ )ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪(١٤٩‬‬ ‫‪ (۶‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪١٤٩‬‬ ‫ﺳﻦ ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﮕﻲ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺩﺭ‬ ‫‪،‬‬ ‫‪،‬ﺍﺣﻤﺪ‬ ‫‪ (۷‬ﺗﻨﻬﺎ ﭘﺴﺮ ﺍﻭ‬ ‫‪۲۷۳‬‬ ‫‪ ۲۲‬ﭘﻨﺎﻩ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ‬

‫ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺖ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺁﻥ ﻳﺎﺭﻱ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻗﻮﻱ ﻭ ﺭﻭﺡ ﺍﻣﺮﻱ‬ ‫ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﺪﺭ ﺑﻪ ﺍﺭﺙ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻣﻌﻠّﻢ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻂ ﺯﻳﺒﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮ ﺍﺣﺒﺎ ﻫﺪﻳﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ‪ ۱.‬ﻣﺎﺩﺭ ﺯﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻣﻌﻠّﻢ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭ ﻋﻘﻴﺪ |ﻩ ﺩﺍﻣﺎﺩ‬ ‫ﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺧﻮﺩ ﺩﻝ ﺧﻮﺷﻲ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﮐﺸﺘﻦ ﺁﻥ ﺩ ‪،‬ﻭ ﻏﺬﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﺴﻤﻮﻡ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﻭﻟﻲ ﺍﻳﻦ ﺯﻥ ﻭ ﺷﻮﻫﺮ ﺍﺯ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺁﮔﺎﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻟﺐ ﺑﻪ ﻏﺬﺍ ﻧﺰﺩﻧﺪ‪ .‬ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﺩﺭ‬ ‫ﺯﻥ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻣﺪ ﺍﺯ ﺳﻼﻣﺘﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻴﺞ ﻭ ﻣﺒﻬﻮﺕ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﺎﺟﺮﺍ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻣﻌﻠّﻢ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﻏﺬﺍﻱ ﻣﺴﻤﻮﻡ ﻣﺎﺩﺭ ﺯﻥ ﺭﺍ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﺪ ﺍﻣﺎ ﺍﻭﻝ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﻏﺬﺍﻱ ﻣﺮﻍ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺎﻫﺎﺭ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻤﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﻭ ﺧﺮﻭﺱ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﺪﻫﻨﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺳﻔﺮﻩ ﺭﺍ ﭘﻬﻦ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﻏﺬﺍﻱ ﻣﺴﻤﻮﻣﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭ ﺯﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﺮﻍ ﻭ ﺧﺮﻭﺳﻬﺎ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻣﺮﻍ ﻭ ﺧﺮﻭﺳﻬﺎ ﺍﺯ ﻏﺬﺍﻱ ﻣﺴﻤﻮﻡ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﻳﮑﻲ ﺟﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺳﭙﺮﺩﻧﺪ ﻣﺎﺩﺭ ﺯﻥ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻣﻌﻠّﻢ ﺍﺯ ﺧﺠﺎﻟﺖ ﭘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺩ ﺳﺮﺩ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﺷﻼﻕ ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﺻﺨﺮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻨﮕﻲ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺍﺯ‬ ‫ﺪ ﻣﻲ ﺧﻮﺭﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺩ ّﺭﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﭘﻮﺷﻴﺪﻩ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺯﺣﻤﺖ ﺑﺎﻻ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨ ‪،‬‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻳﺦ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺻﺒﺢ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﮔﻢ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﭼﺎﺭﻩ ﺍﻱ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺩﻭﺭ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺭﺿﺎﻱ ﺍﻟﻬﻲ ﺭﺍﺿﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻴﻤﻪ ﺭﻭﺯ ﺗ ّﻮﻗﻒ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭼﻮﺏ ﻭ ﺷﺎﺥ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﮐﺮﺩ ‪،‬ﻩ ﺁﺗﺸﻲ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﮐﻤﻲ ﺁﺭﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻗﺪﺭﻱ ﻧﺎﻥ ﺗﻬﻴﻪ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺗﮑ |ﻪ ﮐﻮﭼﮑﻲ ﻧﺎﻥ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻠﻌﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ّ‬ ‫ﮐﻤﻲ ﺟﺎﻥ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﻧﺰﺩﻳﮏ ﻏﺮﻭﺏ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻱ ﮔﺮﻭﻩ‬ ‫ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﻧﻮﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﻋﻠﻲ ﺁﺑﺎﺩ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﻮ ﺳﻮ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻳﮏ ﺍﺗﺎﻕ ﮔﺮﻡ ﻓﮑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﭘﺎﻫﺎﻱ ﺧﺴﺘﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻗﺪﺭﻱ ﺩﺭﺍﺯ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻭ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﻳﮏ ﭼﺎﻱ ﮔﺮﻡ ﺑﻨﻮﺷﻨﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺍﺯ ﺗﺮﺱ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﺳﺎﮐﻨﺎﻥ ﺁﻥ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺐ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﻴﻤﻪ ﺷﺐ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﮔﻢ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺍﻳﻦ ﺯﻭﺝ ﭼﻬﺎﺭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ :‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﻨﺎﺏ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﻗﺮ)ﮐﻪ ﺑﻨﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎ ﻧﻴﺰ‬ ‫ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ ﻭ ّ‬ ‫ﺧﻄﺎﻁ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﺤﺘﺮﻣﻲ ﺑﻮﺩ ‪ (،‬ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺷﮑﺮﺍﷲ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﮐﺎﻟﻮ )ﻓﻴﻀﻲ ‪(١٤٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۷۴‬‬ ‫ﻲ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻢ ﮐﺮﺩﻥ ﺳﻮﺯﺳﺮﻣﺎ ﺩﻭﺭﺁﺗﺸﻲ ﮐﻪ ﺭﻭﺷﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺣﻠﻘﻪ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀ ‪،‬‬ ‫ﺑﺎ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﺧﻴﺮﻩ ﺑﻪ ﺷﻌﻠ |ﻪ ﺁﺗﺶ ﻣﻲ‪،‬ﻧﮕﺮﻳﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﺧﻲ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺧﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﻬﻮﺵ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪﺻﺎﻟﺢ ‪ ،‬ﮔﺮﻣﻲ ﺷﻌﻠﻪ ﻫﺎﻱ ﺁﺗﺶ ﺭﺍ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﮔﺮﻣﺎﻱ ﻣﻄﺒﻮﻉ ﺁﺗﺶ ﭘﻨﺎﻩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺟﺎﻧﻔﺸﺎﻧﻲ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﺫﻫﻦ ﻣﺮﻭﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﺍﻭ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺧﺒﺮ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﺮﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻣﺎﺩﺭﺵ‬ ‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻓﻀﺎ ﻭ ﺣﺎﻝ ﻭ ﻫﻮﺍﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﺷﺎﻥ ﻋﻮﺽ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻧﮕﺎﺭ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﻧﻮ ‪ ,،‬ﭘﺎﮎ‬ ‫ﻭ ﻧﻮﺭﺍﻧﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺧﻴﻠﻲ ﻃﻮﻝ ﻧﮑﺸﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻋﻮﺽ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺻﻮﺭﺗﻬﺎﻱ ﻧﻮﺭﺍﻧﻲ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺟﺎﻥ ﺑﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻨﻈﺮ ﺁﻭﺭﺩ ‪ ,،‬ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺳﺨﺖ ﻭ ﻧﺪﺍﺭﻱ ﺳﺎﻝ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺫﻫﻦ ﺧﻮﺩ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺭﺍ ﻣﺮﻭﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﻫﻢ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺩ‪ ,‬ﺯﻫﺮﻩ‪ ,‬ﻭ ﭘﺴﺮﺵ‪ ,‬ﺍﻣﺮﺍﷲ‪,‬‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀ ﺍﷲ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺁﻥ ﻫﻤﻪ ﺷﮑﻮﻩ ‪,،‬‬ ‫ﺁﻥ ﻫﻤﻪ ﻭﻗﺎﺭ ‪ ,،‬ﺁﻥ ﻫﻤﻪ ﻣﺤﺒّﺖ ﻭ ﻋﺸﻘﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺣﺲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻳﺎﺩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺗﻤﺎﻡ ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺸ ّﻘﺎﺕ ﺁﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺭﺍ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺷﻮﺭ ﻭ ﺷﻮﻕ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻴﺎﻥ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪» :‬ﺷﻤﺸﻴﺮﻫﺎﻱ‬ ‫ﺣﺰﺏ ﺑﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﻏﻼﻑ ﺭﺍﺟﻊ‪ «.‬ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺭﺍﻩ ﺟﻨﮓ ﺭﺍ ﺑﺴﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ‪,‬‬ ‫ﺭﺍﻩ ﻟﻌﻦ ﻭ ﻧﻔﺮﻳﻦ ﺭﺍ ﺑﺴﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎ ﺍﷲ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺣﺲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺁﻥ ﺣﺎﻝ ﻭ ﻫﻮﺍ ﺑﺮﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻋﺠﻴﺒﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ّ .‬‬ ‫ﺣﺲ ﻣﺤﺒﺘﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﻫﻤ |ﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺭﺩ‪ّ .‬‬

‫‪ (۱‬ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘ |ﻪ ﻋﻬﺪﻳﻪ)‪ (١٦٥-١٦٦‬ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﻧﻮﺩ ﺳﺎﻝ ﻋﻤﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪ‪ :‬ﺣﺎﺝ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﻭ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺧﺎﻧﻢ‪ .‬ﺣﺎﺝ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺩﺭ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺯﻣﺎﻥ ﺷﻴﺦ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﻣﺼﺎﺋﺐ‬ ‫ﻣﺸﺮﻑ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﻮﻫﺒﺖ ﻧﺎﺋﻞ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ّ‬ ‫ﻦ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺑﻪ‬‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺩﺍﺷﺖ‪ :‬ﺣﺎﺝ ﺻﺎﻟﺢ‪ ,‬ﺍﺣﻤﺪ ‪ ,،‬ﺭﻭﺡ ﺍﷲ ‪ ,،‬ﻃﻮﺑﻲ ‪ ,،‬ﺯﻫﺮﺍ ‪ ,،‬ﺷﻮﮐﺖ ﻭ ﺑﻬﺎﺀﺍﻟﺪﻳ ‪،‬‬ ‫ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﮕﻲ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﻧﻴﺰ ﺩﺭ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺷﻴﺦ ﺟﻮﺍﺩ ﻣﻌﺮﺽ ﻣﺼﺎﺋﺐ‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺧﺪﻣﺖ ﺍﻣﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒﺮ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪﻧﺪ‪ :‬ﺣﺎﺝ ﺁﻗﺎ‬ ‫ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻭ ﺯﻫﺮﺍ‪.‬‬ ‫‪۲۷۵‬‬ ‫‪ ۲۲‬ﭘﻨﺎﻩ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ‬

‫ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺣﺘّﻲ ﺧﻮﺩ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺑﮕﻴﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺖ ﭘﺲ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﮐﻪ‬ ‫ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﺣﺴﺎﺳﻲ ﺩﺍﺭﻧﺪ! ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﮔﻔﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎ ﺍﷲ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ :‬ﻣﺤﺒّﺖ ﺍﻟﻬﻲ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻟﺤﻈﻪ ﺍﻧﮕﺎﺭ ﺻﺪﺍﻳﻲ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﻣﺘﻤﺴﮏ‬ ‫»‪ ...‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤ |ﻪ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﺳﻔﻴﻨﻪ ﺩﺭ ﺩﺭﻳﺎﻱ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺍﻣﮑﺎﻥ ّ‬ ‫ﺖ ﻳﻌﻨﻲ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﺍﻣﺮ ﺍﺯ ﻗﺒﻞ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺗﮑﻠﻢ ﻧﻤﻮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‬ ‫ﺑﺎﺵ‪ .‬ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﻠﻤﻪ ﻗﺪﻳﻢ ﺍﺳ ‪،‬‬ ‫ﻭ ﻟﮑﻦ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﺑﻪ ﻃﺮﺍﺯ ﺑﺪﻳﻊ ﺟﺪﻳﺪ ﻇﺎﻫﺮ ‪ ,،‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍﺳﺮﺍﻓﻴﻞ ﺣﻘﻴﻘﻲ ﺭﻭﺡ ﺗﺎﺯ |ﻩ ﻣﻌﻨﻮﻱ‬ ‫ﮐﺎﻥ ﺍﷲِ ﻟَُﻪ« ﺍﮔﺮ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﮐﺎﻥ ِﷲ َ‬ ‫ﺩﺭ ﻫﻴﺎﮐﻞ ﺍﻟﻔﺎﻅ ﺩﻣﻴﺪﻩ ﻭ ﺁﻥ ﮐﻠﻤﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ‪َ» :‬ﻣﻦ َ‬ ‫ﺑﺤﺮ ﺳﻴﺮ ﻧﻤﺎﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﻭﺡ ﺗﺎﺯﻩ ﻭ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺑﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﻧﻤﺎﻳﻲ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻮﺍﻱ‬ ‫ﻣﺤﺒّﺖ ﻧﻴّﺮ ﺁﻓﺎﻕ ﺑﻪ ﭘﺮﻫﺎﻱ ﺷﻮﻕ ﻭ ﺍﺷﺘﻴﺎﻕ ﭘﺮﻭﺍﺯ ﮐﻨﻲ ﻭ ﺑﻪ ﮐﻤﺎﻝ ﻓﺮﺡ ﻭ ﺍﻧﺒﺴﺎﻁ ﻭ‬ ‫ﺳﺮﻭﺭ ﻭ ﻧﺸﺎﻁ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺻﺮﺍﻁ ﻋﺪﻝ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺸﻲ ﻧﻤﺎﻳﻲ‪ .‬ﻧﺪﺍﻱ ﺣﺴﻴﻦ ﺩﺭ ﮐﻞ ﺣﻴﻦ‬ ‫ﺣﻖ ﻣﻲ ﻃﻠﺒﻴﻢ ﻓﻴﺾ ﺍﻋﻈﻢ ﺟﻤﻴﻊ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻓﺎﻳﺰ ﻓﺮﻣﺎﻳﺪ‪ .‬ﺇﻧّﻪ ﻟَُﻬ َﻮ‬ ‫ﻣﺮﺗﻔﻊ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺍﻟﻤﻘﺘﺪﺭ ﺍﻟﻘﺪﻳﺮ«‪.‬‬ ‫ُ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﺗﺶ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﺏ ﺧﻮﺷﻲ ﻓﺮﻭ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻃﻠﻮﻉ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﭘﺎﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﻳﺎﺭﺍﻱ ﺭﺍﻩ ﺭﻓﺘﻦ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺩﺭﺩ ﺷﺪﻳﺪﻱ ﺩﺭ ﭘﺎﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﻋﻀﻼﺕ ﮐﻮﻓﺘﻪ ﻭ ﺿﺮﺏ ﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﺑﻲ‪،‬ﻏﺬﺍﻳﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺁﺯﺍﺭ ﻣﻲ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺁﻫﺴﺘﮕﻲ ﻗﺪﻡ‬ ‫ﺑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻧﻴﺮﻭﻱ ﺣﺮﮐﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺍﺯ ﺑﺮﮒ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﻭ ﻣﻴﻮﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻭﺣﺸﻲ ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﻤﺘﺮ ﺍﺯﺳﻪ ﮐﻴﻠﻮﻣﺘﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮﺷﺎﻥ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﺗﺎﺏ ﻭ ﺗﻮﺍﻥ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺭﻓﺘﻦ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﺑﻴﻬﻮﺵ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﻭ ﺟﻮﺍﻥ ﮐﻪ ﻫﻨﻮﺯ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﻋﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺗﻘﺎﺿﺎﻱ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻗﺎﻃﺮ ﻭ ﮔﺎﺭﻱ ﻭ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﻭﺳﺎﻳﻞ ﺑﻪ ﺳﻮﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺣﺒّﺎﻱ‬ ‫ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻃﺮﺍﺯﺍﷲ ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒﺮ ﺭﻓﺴﻨﺠﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺣﻴﺎﺕ ﺗﺎﺯﻩ‪،‬ﺍﻱ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻗﻠﺒﺸﺎﻥ‬ ‫ﺍﺯ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻭ ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻧﻔﺮﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻣﺴﺘﺒﺸﺮ ﮔﺮﺩﻳﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۷۶‬‬ ‫ﺍﺣﺒﺎﻱ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺍﺧﺒﺎﺭ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺭﻭﻧﻴﺰ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﻴﮑﻲ ﮐﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﭘﺬﻳﺮﺍﻳﻲ ﺍﺯ ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻥ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ‬ ‫ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ,،‬ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﻟﻮﺡ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺭﺍ ﺑﺎﺭﻫﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﺣﻖ ﺍﺯ ﺷﻤﺎﺗﺖ ﻣﻌﺮﺿﻴﻦ ﻭ ﺍﻧﮑﺎﺭ ﻣﻨﮑﺮﻳﻦ ﻣﺤﺰﻭﻥ ﻣﺒﺎﺷﻴﺪ ‪ ,،‬ﭼﻪ ﮐﻪ‬ ‫»ﺍﻱ ﺍﻭﻟﻴﺎﻱ ّ‬ ‫ﺟﻞ ﺟﻼﻟﻪ ﺑﻮﺩﻩ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺍﺯ ﺷﺨﺺ‬ ‫ﺣﻖ ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺍﻣﻮﺭ ﻟﻢ ﻳﺰﻝ ﻭ ﻻﻳﺰﺍﻝ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺮ ﺣﻘﻴﻘﺖ ّ‬ ‫ﻧﺎﺩﺍﻥ ﻏﺎﻓﻞ ﺟﺎﻫﻠﻲ ﮐﻠﻤ |ﻪ ﻧﺎﻻﻳﻘﻲ ﺍﺻﻐﺎﺀ ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ ﺑﺄﺳﻲ ﻧﺒﻮﺩﻩ ﻭ ﻧﻴﺴﺖ‪ ,‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻭ‬ ‫ﺁﻧﭽﻪ ﺑﺎ ﺍﻭﺳﺖ ﻋﻨﻘﺮﻳﺐ ﺑﻪ ﻓﻨﺎ ﺭﺍﺟﻊ ﻭ ﺷﻤﺎ ﺍﻟﻴﻮﻡ ﺍﺯ ﮐﻮﺛﺮ ﺑﻴﺎﻥ ﺭﺣﻤﺎﻥ ﻣﻲ ﺁﺷﺎﻣﻴﺪ ﻭ‬ ‫ﻣﻘﺮﺑﻴﻦ ﮐﻪ ﻃﺎﻳﻒ‬‫ﮐﻠﻤ |ﻪ "ﺃﻧﺘﻢ ﻣﻨّﻲ" ﺍﺻﻐﺎﺀ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﺎﻳﻴﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺣﻴﻦ ﻣﻠﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﻼﻳﮑ |ﻪ ّ‬ ‫ﺖ ﻋﺮﺽ ﻧﻤﻮﺩ‪ :‬ﻳﺎﺍﻟﻬﻲ ﻭ ﺳﻴﺪﻱ ﻭ ﻣﻘﺼﻮﺩﻱ ﻭ ﻣﺤﺒﻮﺑﻲ ﻭ ﻣﺤﺒﻮﺏ ﻣﻦ ﻓﻲ‬ ‫ﺣﻮﻝ ﺍﺳ ‪،‬‬ ‫ﺳﺐ ﻭ ﻟﻌﻦ‬‫ﺽ ﺍﺯ ﺑﺤﺮ ﺟﻮﺩ ﻭ ﺷﻤﺲ ﻓﻀﻞ ﺗﻮ ﺳﺎﺋﻠﻢ ﮐﻪ ﺻﺪ ﻫﺰﺍﺭ ّ‬ ‫ﺍﻟﺴ ّﻤﻮﺍﺕ ﻭ ﺍﻷﺭ ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺤﺒﺘﺖ ﺑﺸﻨﻮﻡ ﻭ ﻳﮑﺒﺎﺭ ﺍﻳﻦ ﮔﻮﺵ ﺑﻪ ﺍﺻﻐﺎﺀ ﮐﻠﻤ |ﻪ ﺍﺣﻠﻲ "ﺇﻧﮏ ﺃﻧﺖ ﻣﻦ ﺃﻫﻞ‬ ‫ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ" ﻓﺎﺋﺰﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﺧﺴﺘﻪ ﻏﺬﺍ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺭﺩﻥ ﺁﻥ ﭘﻨﺎﻩ‪،‬ﺟﻮﻳﺎﻥ ﻗﺪﺭﻱ‬ ‫ﺟﺎﻥ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﺮ ﻗﺎﻃﺮ ﻭ ﮔﺎﺭﻱ ﺳﻮﺍﺭ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ‬ ‫ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﮔﺮﻡ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ‪ ,،‬ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﻥ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﺧﺴﺘﻪ ﻭ ﺁﺯﺭﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﺣﻮﺍﺩﺛﻲ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﻋﺠﺐ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﻭ ﺷﻬﺎﻣﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻓﺮﻳﻦ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮔﻔﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ‪ ۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺷﺎﻫﻲ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺩﺭ‬ ‫ﺻﻠﺢ ﻭ ﺻﻔﺎ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﺭ ﺷﺎﻫﻲ ﻣﻨﻄﻘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﺩﺭﺳﺖ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﻣﺤﻠّ |ﻪ‬ ‫ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ‪ .‬ﺁﻧﺠﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﭘﻴﻤﺎﻧﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺟﻠﺴﺎﺕ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﺎﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﻬﺮ‬

‫‪ (۱‬ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺷﺮﺡ ﻓﺮﺍﺭ ﺍﺯ ﺍﻓﻨﺎﻥ )‪ ,، (٢١٢-٢١٥‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ )ﺝ‪ ، ,٢ .‬ﺹ ‪ (٢٩٨‬ﻭ ﻓﻴﻀﻲ )‪ (١٤٦-١٤٧‬ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪۲۷۷‬‬ ‫‪ ۲۲‬ﭘﻨﺎﻩ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ‬

‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻨﺰﻟﻲ ﺍﻫﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺣﻈﻴﺮﺓ ﺍﻟﻘﺪﺱ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺰﺩﻳﮏ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﺁﺑﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻠّﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺟﺪﺍ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺣﻴﺎﻁ ﺧﺎﻧﻪ ﭘﺮ ﺍﺯ‬ ‫ﺩﺭﺧﺘﻬﺎﻱ ﺳﻴﺐ ﻭ ﭘﺮﺗﻘﺎﻝ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻳﮏ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺁﺟﺮﻱ ﻣﻨﺘﻬﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺳﺮﺳﺮﺍﻳﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺳﺎﻟﻦ ﻭﺭﻭﺩﻱ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺳﺮﺳﺮﺍ‬ ‫ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺿﻴﺎﻓﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻼﻭﺕ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻣﺸﻮﺭﺕ ﺩﺭ ﺍﻣﻮﺭ ﻭ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭ ﺑﺎﺯﺩﻳﺪ‬ ‫ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺷﺐ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺟﻤﻌﻪ ﻫﻢ ﮐﻼﺱ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺍﻳﺪﺍﺭ ﺷﻮﺥ ﻃﺒﻊ ﻭ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺁﻧﺠﺎ‪ ,‬ﺁﻗﺎ ﻋﺒﺎﺱ‪ ,‬ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ‪ ,‬ﺧﻴﺮ ﺍﻟﻨّﺴﺎﺀ‪ ,‬ﺍﻫﻞ‬ ‫ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺍﺯ ﺷﻮﺥ ﻃﺒﻌﻲ ﻭ ﻓﺮﺍﺳﺖ ﺁﻗﺎﻋﺒﺎﺱ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﮔﻮﻳﺎ‬ ‫ﻳﮑﺒﺎﺭ ﮐﻪ ﺟﻠﺴ |ﻪ ﺿﻴﺎﻓﺖ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺁﻥ ﺷﺐ ﻭﻗﺘﻲ ﺩﺭ ﺯﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﺻﺎﺣﺒﺨﺎﻧﻪ ﭘﺮﺳﻴﺪﻩ ﮐﻪ ﮐﻴﺴﺖ ﺁﻗﺎ ﻋﺒﺎﺱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮐﺮﺩﻩ‪ .‬ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻧﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﻗّﺘﴼ ﺩﺭ ﺣﻈﻴﺮﺓﺍﻟﻘﺪﺱ ﺳﺎﮐﻦ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻗﺎ‬ ‫ﻋﺒﺎﺱ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺗﺮﻳﺎﮎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﻱ ﻫﻤﻴﻦ ﻫﻢ ﺁﻗﺎ ﻋﺒﺎﺱ‬ ‫ﺗﻞ ﺑﻠﻨﺪﻱ ﺩﺭﺁﻣﺪﻩ‬ ‫ﻫﻤ |ﻪ ﺯﻏﺎﻝ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﻃﻮﺭﻱ ﺭﻭﻱ ﻫﻢ ﺍﻧﺒﺎﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺼﻮﺭﺕ ّ‬ ‫ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺷﺨﺺ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻦ ﺯﻏﺎﻝ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﭼﭙﻖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻭﺷﻦ‬ ‫ﺗﻞ ﺯﻏﺎﻟﻬﺎ ﺑﻪ ﺯﻣﻴﻦ ﺭﻳﺨﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻓﺴﻮﺱ ﮐﻪ‬ ‫ﺪ ﻫﻤﻴﻦ ﮐﻪ ﺩﺳﺘﺶ ﺑﻪ ﺯﻏﺎﻟﻬﺎ ﺧﻮﺭﺩ ّ‬ ‫ﮐﻨ ‪،‬‬ ‫ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺷﻮﺥ ﻃﺒﻌﻲ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ ﺩﺭﺁﻥ ﻋﻴﺪ ﻧﻮﺭﻭﺯﻱ‪ ,‬ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺑﻪ‬ ‫ﺣﻈﻴﺮﺓﺍﻟﻘﺪﺱ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻗﺎ ﻋﺒﺎﺱ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺷﻬﻴﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺷﻬ ‪،‬ﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒﺮ ﮐ ّﻔﺎﺵ ﮐﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﻫﻢ ﮐ ّﻔﺎﺵ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ‬ ‫ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺟﻠﻮ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺍﻧﺪﻧﺪ ﻭ ﺧﻮﻥ ﺍﺯ ﺑﺪﻧﺶ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺭﻳﺨﺖ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﺩﻋﻴ |ﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﺑﻘﻴﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺑﻌﺪﺍ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺍ ّﻭﻝ ﺧﻮﺩ ﻓﺮﺯﻧﺪﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﺷﺎﺭﻩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﻫﻤﺴﺮ ﺩ ّﻭﻡ ﺍﻭ ﺍﺳﺖ )ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .(٦٧ ,، ٢ .‬ﻭﻱ ﭘﺴﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺮﻳﻒ ﺑﻮﺩ )ﻓﻴﻀﻲ )‪.(١٥١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣٩‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٦٧ ,، ٢ .‬ﻓﻴﻀﻲ ﺹ ‪ .١٥١‬ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪﻥ ﺍﻭ ﻫﻴﭻ ﺍﻃﻼﻋﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﻧﻴﺴﺖ‪ :‬ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۷۸‬‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺭﺳﻴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﻓﮑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻴﺴﺖ‬ ‫ﻭ ﺷﺎﻳﺪ ﺩﻳﻮﺍﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒﺮ ﻳﮏ ﺑﺎﺭ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﺩﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭﺁﻥ‬ ‫ﻣﻮﻗﻌﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﺒﺮﺩ ‪ ۱۸۵۳‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﻮﺍﻫﺮﻫﺎ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﻫﺎ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭ ﻭ‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺍﺯ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺑﻲ ﺑﻲ ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﻫﻤ |ﻪ ﺧﻮﺍﻫﺮﺍﻥ ﻭ‬‫ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻫﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻧﺶ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺻﺪﻣﺎﺕ ﻭ ﺍﺳﻴﺮﻱ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺧﻮﺩ ﺯﻧﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻐﻞ ﭘﺪﺭﺵ ﻳﻌﻨﻲ ﮐ ّﻔﺎﺷﻲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻭ‬ ‫ﺕ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭ ﺍﻳﻘﺎﻥ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ‬ ‫ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺩﺭ ﺟﻠﺴﺎ ‪،‬‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻭ ﺣﺎﻻ ﻫﻢ ﺑﺎ ﭘﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺭﺿﺎﻳﺖ ﺍﺯ ﭘﻨﺎﻫﮕﺎﻩ ﮐﻮﻫﻬﺎ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺧﻮﺩ ‪,،‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ ‪ .،‬ﺍﻳﻦ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﺳﻔﺮﺵ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺷﻴﺦ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩ ﻭ ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﺷﻴﺦ ﭘﺮﺳﻴﺪ ﺩﻳﻨﺶ ﭼﻴﺴﺖ؟ ﺑﺎ ﻟﺒﺨﻨﺪﻱ ﺟﻮﺍﺏ ﺩﺍﺩ‪» :‬ﺑﻬﺎﺋﻲ«‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﺮﺳﻴﺪ ﺁﻳﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻪ ﺍﺯﺍﻱ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭﺟﻬﻲ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺨﺮﺩ؟ ﻣﻴﺮﺯ ﺍﮐﺒﺮ ﺟﻮﺍﺏ ﺭ ّﺩ ﺩﺍﺩ ﻭ‬ ‫ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﭘﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﮕﺎﻩ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﻫﺮﮔﺰ ﺍﺯ ﭼﻨﻴﻦ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭﻱ ﮐﻪ ﻧﺼﻴﺒﺶ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺭﻭﻱ ﺑﺮﻧﻤﻲ‪،‬ﮔﺮﺩﺍﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﺁﻭﺍﺭ |ﻩ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻗﺪﺭﻱ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺣﺎﻝ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﺎﻱ ﺍﻣﻨﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﺎ ﺧﻴﺎﻝ ﺁﺳﻮﺩﻩ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﺏ ﺭﻭﻧﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺷﻬﺮ ‪,،‬‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻴﺎﺑﺎﻥ ﻫﺎ‪ ,‬ﻳﮏ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﻧﻔﺮﻩ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻫﻨﻮﺯ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮﻱ ﻣﺤﻞ ﺍﻣﻨﻲ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ‪ ۳‬ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺵ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﺑﻪ‬

‫‪ (۱‬ﻣﺮﺩﻱ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺷﻤﺴﺎ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺷﻤﺴﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺟﺎﺳﻮﺳﻬﺎﻱ ﺷﻴﺦ ﺑﻮﺩ‬ ‫)ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٤٢ ,، ٢ .‬؛ ﻓﻴﻀﻲ ‪.(١٦١‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ .١٣٦‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ ,، ٢ .‬ﺹ ‪ .١٠٠-١٠١‬ﻓﻴﻀﻲ ‪ .١٦٠‬ﺍﺯ ﺍﮐﺒﺮ ﻳﮏ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﭘﺴﺮ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪ ‪ :،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻼﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺪﻣﺖ ﺍﻣﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺑﻌﺪﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺟﻬﺎﻥ‬ ‫ﺍﺗﺤﺎﺩﻱ‪ ,‬ﺩﺧﺘﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﷲ ‪ ,،‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﭘﻨﺞ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻬﺎﻱ‪ :‬ﺭﺿﻮﺍﻥ‪ ,‬ﻃﻮﺑﻲ ‪ ,،‬ﺑﻬﻴّﻪ‪ ,‬ﺑﺸﺮﻱ‪,‬‬ ‫ّ‬ ‫‪،‬ﻋﻠﻴﺎ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺴﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻬﺎﻱ ﻋﻠﻲ‪ ,‬ﺍﮐﺒﺮ‪ ,‬ﺑﻬﺎﻳﻲ ﻭ ﻣﻮﻫﺒﺖ ﺍﷲ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫‪ (۳‬ﭘﺴﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ )ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(١٥٨‬‬ ‫‪۲۷۹‬‬ ‫‪ ۲۲‬ﭘﻨﺎﻩ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ‬

‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺍﺳﻴﺮ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﮐﻪ ﺁﺗﺶ ﺿﻮﺿﺎﺀ ﺧﺎﻣﻮﺵ‬ ‫ﺷﺪ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺷﺎﻥ ﺟﺰ ﻭﻳﺮﺍﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻧﺪﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻮﺍﻝ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻳﻐﻤﺎ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﻏﻬﺎﻳﺸﺎﻥ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ ﮐﻪ ﭘﻲ ﺑﻪ ﻫﻮﺵ ﻭ ﺯﮐﺎﻭﺕ‬ ‫ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﺷﻬﺮ ﺑﻮﺩ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﻳﮏ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﻨﺼﻮﺏ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺣﺎﻻ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ‪ ۱‬ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ﭘﻴﻤﺎﻧﻲ‪ ۲‬ﺩﺭ ﻓﺮﺍﺭ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻣﺰﺩﻭﺭﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻏﺎﺭﺕ‬ ‫ﻭ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻣﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻗﺪﺭﻱ ﭘﻮﺷﺎﮎ ﻭ ﺁﺫﻭﻗﻪ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺯﺣﻤﺖ ﺯﻳﺎﺩ ﺁﻥ ﺑﺎﺭ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﻦ ﺳﺨﺖ ﻭ ﺧﺎﮐﻲ ﺑﻴﺎﺑﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺸﺎﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻧﻲ ﺍﺯ ﻃﺎﺋﻔ |ﻪ ﻋﺮﺏ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﺯﻣﻴ ‪،‬‬ ‫ﺍﺯ ﺍﺳﺐ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺷﻤﺸﻴﺮ ﻭ ﭼﻤﺎﻕ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻣﻮﺍﻟﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭﺁﻥ ﺑﻴﺎﺑﺎﻥ ﮐﺴﻲ ﻧﺒﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻋﺮﺏ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﻭﺭ ﺷﺪﻧﺪ‪ ,‬ﺑﻪ ﻳﺎﺭﻱ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺑﺪﻥ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﺪﺕ ﺿﻌﻒ ﺗﻮﺍﻥ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻥ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺭﺳﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺍﺯ ﺩﻳﺪﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﻭﺣﺸﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺍّﻣﺎ ﺑﻪ ﺳﻮﻳﺸﺎﻥ‬ ‫ﺩﻭﻳﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺍﻭ ﻫﺸﺘﺎﺩ ﺳﺎﻝ ﻋﻤﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻋﻀﻮ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﻫﺸﺖ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺷﺪ‪ :‬ﺑﻲ ﺑﻲ ﺑﻴﮕﻢ‪,‬‬ ‫‪،‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‪ ,‬ﺑﻬﺎﺀﺍﻟﺪﻳﻦ ‪ ,،‬ﻣﺴﻌﻮﺩ ‪ ,،‬ﺷﻬﺎﺏ ﺍﻟﺪﻳﻦ ‪ ,،‬ﻧﻈﺎﻡ ﺍﻟﺪﻳﻦ‪ ,‬ﺟﻼﻟﻴﻪ ﻭ ﮐﻴﻬﺎﻥ ﻣﺎﺩﺭ ﭘﺮﻱ ﺧﺎﻧﻢ ﻭﮐﻴﻞ ﺯﺍﺩﻩ‬ ‫)ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(١٦٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﺎ ﻋﻀﻮ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﻧﺼﺮﺕ ﺧﺎﻧﻢ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭﺁﻧﻬﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺯﻳﺎﺩﻱ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ‪:‬ﻧﺠﺎﺕ ‪ ,،‬ﺭﻭﺡ ﺍﻧﮕﻴﺰ‪ ,‬ﻋﺸﺮﺕ ‪ ,،‬ﺑﺪﺭﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ‪ ,،‬ﻣﻬﻴﻦ ‪ ,،‬ﭘﻮﺭﺍﻥ‪ ,‬ﺑﻬﺎﺭﻳّﻪ ﻭ ﻋﺼﻤﺖ ﻭ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺳﻴﺮﻭﺱ ﻭ ﺳﺮﻭﺵ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪).‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(١٦٩‬‬ ‫‪۲۳‬‬

‫ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬

‫ﺿﻮﺿﺎﺀ ﻭ ﺁﺷﻮﺑﻲ ﮐﻪ ﺳﻴﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﻻﺭﻱ ﻭ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺑﻪ ﭘﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺩﺍﻣﻨﻪ‪،‬ﺍﺵ ﺑﺨﺶ ﻭﺳﻴﻌﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﺎﺭﺱ ﺭﺍ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺗﺪﺭﻳﺞ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺴﺘﺄﺻﻞ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺻﺪﺍﻱ ﺩﺍﺩﺧﻮﺍﻫﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺑﻠﻨﺪﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﺟﺪﻳﺪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻧﺎﺭﺿﺎﻳﺘﻲ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺷﺪ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻟﺸﮕﺮ ﻋﻈﻴﻤﻲ ﺑﻪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺁﻥ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻧﻈﻢ ﻭ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ ﺳﺎﺯﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﻮﺷﻨﻮﺩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﭙﺎﻫﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻭﺩﻱ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ‬ ‫ﺪ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬‫ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﻧﻈﺎﻣﻲ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭﺍﺭﺩ ﺷ ‪،‬‬ ‫ﺍﻣﻮﺍﻟﺸﺎﻥ ﻏﺎﺭﺕ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭﺧﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺎﻍ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺑﺮﻳﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻣﻨﺎﺯﻟﺸﺎﻥ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺁﺗﺶ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﭼﻬﺎﺭ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﮐﺸﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺑﺎ ﺷﻠﻴﮏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺟﺴﺪﻫﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭﮔﻮﺩﺍﻟﻲ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻣﺎ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﮐﻪ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﻟﺸﮕﺮﻳﺎ ‪،‬ﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ۲‬ﺍﺯ‬

‫ﻲ »ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ«‬ ‫‪ (۱‬ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ .‬ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﻭ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ ‪) .٢١٥‬ﻃﺒﻖ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠ ‪،‬‬ ‫‪ ٢٠٠٦-٢٠٠٧ ،‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ٤‬ﻓﻮﺭﻳﻪ ‪ ٢٠١١‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪ ((www.neyriz.blogfa.com .‬ﺩﻳﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺣﺎﮐﻢ ﺟﺪﻳﺪ ﻧﺼﺮﺕ ﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭘﺴﺮ ﻗﻮﺍﻡ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﺷﻴﺮﺍﺯﻱ ‪ ,،‬ﺭﺋﻴﺲ ﻃﺎﺋﻔ |ﻪ ﻣﻬﻤﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ‪ ,‬ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺑﺮﺧﻲ ﻣﻨﺎﺑ ‪،‬ﻊ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻓﺴﺎ‪ ,‬ﺩﺍﺭﺍﺏ ‪ ,،‬ﺟﻬﺮﻡ ‪ ,،‬ﻟﺮﺳﺘﺎﻥ ‪ ,،‬ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﭘﻴﺶ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻓﻨﺎﻥ‬ ‫ﮔﺎﻟﻴﺪﺭ‪ ,‬ﺑﺴﺘﮏ ‪ ,،‬ﻻﺭ ‪ ,،‬ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ‪ ,،‬ﺳﺮﮐﻮﻩ ﻭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ؛ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪ |ﻩ ﻧﻈﺎﻣﻲ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ)‪ (٢١٥‬ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ َ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻓﻨﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺑﻪ ﺳﺮﮐﻮﻩ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ‪ ((www.neyriz.blogfa.com‬ﻣﻲ‪،‬ﻧﻮﻳﺴﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺍﻳﮕﺎﻥ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺩﻭ ﻫﻔﺘﻪ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺑﺮﺧﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺫﮐﺮ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺷﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﻟﺸﮑﺮ ﺣﮑﻮﻣﺘﻲ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫‪۲۸۱‬‬ ‫‪ ۲۳‬ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬

‫ﻣﺠﺎﺯﺍﺕ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻪ ﺩﺭ ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﻬﺮﻗﺪﺭﻱ ﺍﻣﻦ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻢ ﮐﻢ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻳﻐﻤﺎ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﻍ ﻫﺎﻱ ﺷﻴﺦ ﻋﻤﻮ ﺣﺴﻴﻦ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻥ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺷﺎﺩﺍﺏ ﻭ ﭘﺮ ﻣﺤﺼﻮﻟﺶ ﺍﮐﻨﻮﻥ‬ ‫ﻼ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺟﺰ ﻣﺸﺘﻲ ﺧﺎﮎ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻠّﻲ ﺍﺯ ﺧﺎﮐﺴﺘﺮ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﺵ ﮐﺎﻣ ً‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﭼﻴﺰﻱ ﺍﺯﺁﻥ ﺑﺎﻗﻲ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺘﻲ ﺳﻨﮓ ﻭ ﺧﺸﺖ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻫﻲ ﺩﺭﺣﻀﻮﺭﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺿﻮﺿﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻧﮕﺮﺍﻥ ﻫﻤﺴﺮ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺶ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﺩﻳﺪ‪ .‬ﻓﻬﻤﻴﺪ ﮐﻪ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺳﺨﺘﻲ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻣﻼﮎ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻏﺎﺭﺕ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﭼﻨﺪﻳﻦ‬ ‫ﺑﺎﺭ ﮐﻴﺴﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﺭﺩ ﺫ ّﺭﺕ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺍﻭ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﮔﻔﺘﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻓﻘﺮﺍ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﻤﮏ ﺑﺎﻋﺚ ﺳﺮﺷﮑﺴﺘﮕﻲ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺮ ﮐﺎﺭ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﻮ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﻭﺣﻲ ﺗﺎﺯﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ‪ ,،‬ﮐﺎﺭ ﻭ ﮐﺎﺳﺒﻲ ﺭﻭﻧﻖ ﮔﺮﻓﺖ ‪ ,،‬ﺑﺎﻍ ﻫﺎ ﻭ ﺗﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﻫﺎ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺳﺒﺰ‬ ‫ﻭ ﺧﺮﻡ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﺑﺎ ﻫﻤﺴﺎﻳﮕﺎﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺍﺯ ﻧﻮﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻃﺒﻖ‬ ‫ﺗﻌﺎﻟﻴﻢ ﺍﻟﻬﻲ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺑﻼﻳﺎ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﻧﻪ ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻬﺎﺟﻤﻴﻦ ﺷﺪﻩ ﻭ‬ ‫ﻧﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﺁﻧﻬ ‪،‬ﺎ ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﻭ ﻣﺴﺮﻭﺭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﻮﺷﺤﺎﻝ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺯﻳﺮﺍ »‪...‬ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﺷﺮﻁ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﻣﮑﺮﺭ ﺍﻳﻦ ﺑﻴﺎﻥ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺭﺍ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﻟﻴﻞ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺑﺎﺭﮔﺎﻩ‪ «.‬ﻭ ّ‬ ‫ﺑﺸﺮﻳﺖ‪«.‬‬ ‫»ﺍﻟﻴﻮﻡ ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ﻋﻴﻦ ﮐﺮﺍﻣﺖ ﺍﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﺍﻋﻈﻢ ﻣﻌﺠﺰﻩ ﺩﺭ ﻋﺎﻟﻢ ّ‬ ‫ﺪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ‪ ۳‬ﺍﺯ ﺟﺎﻧﺐ ﺷﻤﺎﻝ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﻳﮏ ﺳﺎﻝ ﺑﻌ ‪،‬‬ ‫ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﻃﻮﻝ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﻃﺒﻖ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ‪ ٤٠‬ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺕ ﺑﺮﺍﺑﺮ‬ ‫ﻣﺪﺕ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻫﻔﺘﻪ‬ ‫ﺷﺶ ﻫﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻟﺸﮕﺮ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.٨١‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪١٢٦ ، ,٢ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻦ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ )ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪(٢٤٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۸۲‬‬ ‫ﻗﺼﺪ ﺩﺍﺷﺖ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﻧﺎﺑﻮﺩ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﻋﺮﺽ ﺳﻪ ﺭﻭﺯ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺭﺍﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻣﺮﮒ ﭘﺴﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺧﺎﻧﻢ ﮐﻮﺭﻳﻦ ﺗﺮﻭ ﺩﺭ ﺷﺐ ﻗﺒﻞ ﻳﻌﻨﻲ ﺳﻪ ﺷﻨﺒﻪ ‪ ۳۰‬ﺁﭘﺮﻳﻞ‬ ‫‪۱۹۱۲‬ﻡ‪ .‬ﻣﺎﻧﻊ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻧﺸﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺍﻓﺘﺘﺎﺡ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺼﻤﻢ ﻭ ﺍﺳﺘﻮﺍﺭ ﺩﺭ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ﺩﺭ ﻭﻳﻠﻤﺖ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﭼﻬﺎﺭ ﺷﻨﺒﻪ ﺑﺎ ﻗﺪﻣﻬﺎﻱ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺯﻣﻴﻦ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﮔﺬﺍﺭﺩﻥ ﺳﻨﮓ ﺑﻨﺎﻱ ﺁﻥ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﮐﻮﺭﻳﻦ ﺗﺮﻭ ﺳﺎﻝ‪،‬ﻫﺎ ﻫ ّﻤﺖ ﻭ ﻭﻗﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ‬ ‫ﭘﻴﺸﺒﺮﺩ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﻋﻈﻴﻢ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﻴﻤ |ﻪ ﺳﻔﻴﺪ ﺭﻧﮕﻲ ﺑﺮ ﭘﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫»ﻗ ّﻮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺑﺎﺩ ﻭ ﺳﺮﻣﺎ ﮔﺮﺩ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺣﻘﻴﻘﺘﴼ ﻗ ّﻮ |ﻩ‬ ‫ﻋﻈﻴﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻗ ّﻮ |ﻩ ﺍﻟﻬﻲ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺍﻟﻬﻲ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻩ‪ .‬ﺧﺪﺍ ﺭﺍ ﺷﮑﺮﮐﻪ ﺑﻪ ﻭﺍﺳﻄ |ﻪ ﻋﺸﻖ ﺑﻲ‪،‬ﻣﻨﺘﻬﺎﻱ ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﻧﻔﻮﺱ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻣﺤﻞ ﮔﺮﺩ ﻫﻢ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﻧﺪ‪ .‬ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎ ‪،‬ﺭ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺑﺪﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﻋﺎ ﻭ ﻧﻴﺎﻳﺶ‬ ‫ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﺩﺭ ﻏﺮﺏ ﻭ ﺷﺮﻕ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ‬ ‫ﺪ ﺍﻫ ّﻤﻴﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻳﻨﺪﻩ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﻌﺒﺪﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻏﺮﺏ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷ ‪،‬‬ ‫ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﻭ ﺟﺎﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ ,‬ﺩﺭ ﺁﺳﻴﺎ‪ ,،‬ﺣﺘّﻲ ﺩﺭ ﺁﻓﺮﻳﻘﺎ ‪ ,،‬ﺩﺭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺧﺎﺻﻲ ﺩﺍﺭﺩ‪«.‬‬ ‫ﻧﻴﻮﺯﻻﻧﺪ ﻭ ﺍﺳﺘﺮﺍﻟﻴﺎ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ﺍﻫ ّﻤﻴﺖ ّ‬ ‫ﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﺭﺍ ﺗﻼﻭﺕ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﻗﻠﻮﺏ ﺑﻪ ﻧﺎﺭ ﻣﺤﺒﺘﺖ ﻣﺸﺘﻌﻠﻨﺪ‬ ‫»ﺍﻱ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﻤﻊ ّ‬ ‫ﻭ ﺍﻳﻦ ﻋﻘﻮﻝ ﻭ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺑﻪ ﺑﺸﺎﺭﺕ ﺗﻮ ﻣﺴﺘﺒﺸﺮﻧﺪ‪ .‬ﺍﻱ ﭘﺮﻭﺩﮔﺎﺭﻋﻨﺎﻳﺘﻲ ﻓﺮﻣﺎ ﺗﺎ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺪ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ‬ ‫ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﻲ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺑﻪ ﺍﻋﻠﻲ ﺩﺭﺟ |ﻪ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﺖ ﺑﺮﺳ ‪،‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻋﻠﻲ ﺩﺭﺟﺎﺕ ﻣﺎﺩﻳﺎﺕ ﺗﺮﻗﻲ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺩﻭﻟﺖ ﻋﺎﺩﻟﻪ ﺭﺍ ﻣﻮﻓﻖ ﻭ ﭘﻴﺮﻭﺯ‬

‫‪ (۱‬ﺍﻳﻦ ﺣﻤﻠﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ١٢٨٩‬ﻫﺠﺮﻱ ﺷﻤﺴﻲ ﺑﺮﺍﺑﺮﺳﺎﻝ ‪ ١٩١١‬ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩ)ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪.(٢٤٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ‪.‬ﺍﭺ‪ .‬ﺍﻡ ‪ Abdu’l-Bahá’ ،‬ﺹ ‪١٨٦‬‬ ‫‪۲۸۳‬‬ ‫‪ ۲۳‬ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬

‫ﮔﺮﺩﺍﻥ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﻠﺖ ﺍﺭﺟﻤﻨﺪ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺍِﻋﻼﻱ ﻭﺣﺪﺕ ﻋﺎﻟﻢ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﺻﻠﺢ ﺍﻋﻈﻢ‬ ‫ﻣﻮﻓﻖ ﺩﺍﺭ ﺗﺎ ﺳﺮﺣﻠﻘ |ﻪ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﻋﺎﻟﻢ ﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺍﻱ ﭘﺮﻭﺩﺩﮔﺎﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺸﻮﺭ ﺳﺰﺍﻭﺍﺭ‬ ‫ﻋﻨﺎﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻄﺎﻑ ﺗﻮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺁﻥ ﺭﺍ ﻋﺰﻳﺰ ﻓﺮﻣﺎ ﻭ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺭ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﻣﺮﺍﺣﻢ ﻭ ﻋﻨﺎﻳﺎﺗﺖ‬ ‫ﺳﺮﺷﺎﺭ ﻧﻤﺎ‪«.‬‬ ‫ﺣﺠﺮ ﺯﺍﻭﻳ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﻧﺘﻲ ﺗﻮﺑﻴﻦ ﻫﺪﻳﻪ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺧﻴﺎﻃﻲ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﮐﻤﻲ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺧﻴﻠﻲ ﺩﻟﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﻣﻌﺒﺪ‬ ‫ﻫﺪﻳﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﺳﻨﮓ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻭﺳﻴﻠ |ﻪ ﺍﺗﻮﺑﻮﺱ ﺷﻬﺮﻱ ﺑﻪ ﺁﻥ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺳﻨﮓ ﺭﺍ ﺭﻭﻱ ﺯﻣﻴﻦ ﮐﺸﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺧﻮﺩ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺑﻨﺎ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ ۱.‬ﺁﻧﮕﺎﻩ‬ ‫ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﭼﻬﺎﺭ ﭼﺮﺧﻲ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺗﺸﺮﻳﻔﺎﺕ ﺁﻏﺎﺯ ﺑﻨﺎﻱ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻫﺮ‬ ‫ﻳﮏ ﺍﺯ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﻏﺮﺏ ﻭ ﺷﺮﻕ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺟﻠﺴﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺟﻠﻮ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻪ ﻧﺸﺎﻧ |ﻪ‬ ‫ﻭﺣﺪﺕ ﻭ ﺍﻟﻔﺖ ﺑﻴﻦ ﺷﺮﻕ ﻭ ﻏﺮﺏ ﺩﺭ ﮐﻨﺪﻥ ﮔﻮﺩﺍﻟﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺼﺐ ﻗﻄﻌﻪ ﺳﻨﮓ ﻳﺎﺩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﮐﻠﻨﮓ ﺑﺰﻧﻨﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺳﻨﮓ ﻳﺎﺩﺑﻮﺩ ﺁﻥ ﻣﻌﺒﺪ ﻋﻈﻴﻢ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺁﻥ ﮔﻮﺩﺍﻝ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺍﻡ ﺍﻟﻤﻌﺎﺑﺪ ﻏﺮﺏ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﮐﻮﺭﻳﻦ ﺗﺮﻭ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﺣﺒﺎﺀ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺎ ﺍﻳﺜﺎﺭ ﻣﺎﻝ ﻭ ﻭﻗﺖ ﺧﻮﺩ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺣﺎﻝ ﻣﺸﻤﻮﻝ ﻋﻨﺎﻳﺎﺕ‬ ‫ﻣﺤﻘﻖ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﻭ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺁﻥ‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺑﺎ ﺳﻘﻮﻁ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﻫﺮﺝ ﻭ ﻣﺮﺝ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﺣﮑﻮﻣﺖ‬ ‫ﻣﺮﮐﺰﻱ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻘﺎﻁ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﺮﺍﻥ ﻃﻮﺍﻳﻒ ﻣﺨﺘﻠﻒ‬ ‫ﺍ ّﺩﻋﺎﻱ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻭ ﺧﻮﺩﻣﺨﺘﺎﺭﻱ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﻢ ﺷﮑﺎﺭ ﺧﻮﺑﻲ‬ ‫ﺑﻮﺩ ‪ ,،‬ﺯﻳﺮﺍ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻨﻄﻘﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﻟﺤﺎﻅ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻏﻨﻲ ﻭ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻣﻼﮎ ﻭ‬

‫‪http://www.bahai.us/bahai-temple/history-and-architecture/ (۱‬‬ ‫‪cornerstoneww.nayriz.org‬‬ ‫ﻲ ‪.٦٤ (١٩٨٤‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺮﻭﺱ ﻭﺍﻳﺖ ﻣﻮﺭ ‪) The Dawning Place ،‬ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋ ‪،‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۸۴‬‬ ‫ﺁﺑﺎﺩﻱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺗﻌﻠّﻖ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﺎﺭ ﺩﻳﮕﺮ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۱۳‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺳﻌﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﺼﺮﻑ ﺧﻮﺩ ﺩﺭﺁﻭﺭﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺩﻳﮕﺮ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ‪ ۱‬ﻣﺰﺍﺭﻉ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﻭﻳﺮﺍﻥ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﻣﺒﻠﻎ ﻫﻨﮕﻔﺘﻲ ﭘﻮﻝ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻗﺎﺋﻢ‬ ‫ﺁﻝ ﻣﺤﻤﺪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺘﺶ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﺩﻥ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺑﺎﺭ ﻫﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎﻱ‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﺎ ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ ﻣﺘّﺤﺪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻋﻠﻴﻪ ﺍﻭ ﺟﻨﮕﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﻭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺭﺍﻫﺰﻥ‪ ۲‬ﮐﻪ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﻣﻲ ﮐﺮﺩ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﻭ‬ ‫ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ |ﻩ ﺣﻀﺮﺕ ﻗﺎﺋﻢ ﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﺍّﻣﺎ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺍﺗّﺤﺎﺩ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‬ ‫ﻫﺎ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻼﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺪﺗﺮ ﺍﺯ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﺭﺍﻫﺰﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﻲ ﻭ ﺣﻤﻠ |ﻪ ﻣﻠﺦ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻋﺎﻣﻞ ﺳﺒﺐ ﻧﺎﺑﻮﺩﻱ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻗﺤﻄﻲ ﻭ ﮔﺮﺳﻨﮕﻲ ﺩﺭ ﺁﻥ‬ ‫ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﻧﺎﻥ ﺷﺐ ﻣﺤﺘﺎﺝ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺑﺎ ﮔﺸﻮﺩﻥ‬ ‫ﺩﺭﻫﺎﻱ ﺍﻧﺒﺎﺭﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﺤﺘﺎﺝ ﻭ ﮔﺮﺳﻨﻪ ﺭﺍ ﭼﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻭ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﭼﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺯﻣﺮﮒ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۱۶‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪ ،‬ﻧﻮ |ﻩ ﺳﻴﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ‪ ,‬ﺍﺯ ﻫﻢ ﺭﮐﺎﺑﺎﻥ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ‪ ,‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻳﮏ ﻋﻤﺮ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﺳﺨﺘﻲ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎﻻ ﺻﻌﻮﺩ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭﻫﻨﮕﺎﻡ‬ ‫ﺍﺣﺘﻀﺎﺭ ﻧﻴﺰ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺭ ﺍﻫﻞ ﺟﻔﺎ ﺑﺮﮐﻨﺎﺭ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﻦ ﻭ ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺟﺮﻳﻤﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﮐﻞ ﺍﻣﻮﺍﻟﯽ‪ ,‬ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ,۱۹۰۹‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻣﻘﺮﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻭ ﺩﺭﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪ ﺱ ﺩﺭ ﻣﺤﻀﺮﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ّ ,‬‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻫﻤﺴﺮ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻲ ﻭ‬ ‫ﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ‬ ‫ﻣﺸ ّﻘﺖ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮﺵ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ﺩﺭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﻲ ﻧﺰﺩ ﭘﺪﺭ ﺧﻮﺩ ﻣ ّ‬ ‫ﺩﺭﺱ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺭﺍ ﺧﻮﺏ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ‪ .‬ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺯﻳﺎﺩﻱ‬ ‫ﻃﺎﻟﺐ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺍﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺭﺍ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ﻫﻢ ﺩﺭﮐﻤﺎﻝ ﺻﺒﺮ ﻭ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﺳﺨﺘﻲ ﻫﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﺍ ﺗﺤﻤﻞ‬

‫‪ (۱‬ﺷﻴﺦ ﮐﻤﺎﻝ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ )ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪.(٢٤٩‬‬ ‫‪ (۲‬ﻋﻠﻲ ﺍﺻﻐﺮ ﺧﺎﻥ )ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪.(٢٥٢‬‬ ‫‪ (۳‬ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪.٢٥-٢٦‬‬ ‫‪۲۸۵‬‬ ‫‪ ۲۳‬ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬

‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻏﻢ ﻭ ﺍﻧﺪﻭﻩ ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﺮﮒ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻼﻳﻤﺎﺕ ﻭ ﺳﺨﺘﻲ ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻧﺎﻋﺎﺩﻻﻧ |ﻪ ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺍﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪ ‪ ۱‬ﻏﻢ ﺍﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻌﻠﻴﻢ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﻭ ﺍﺳﺘﻨﺴﺎﺥ ﺍﺯ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﮐﻤﻲ ﺗﺴﮑﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﻳﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻃﻲ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺑﻴﻦ ‪ ۱۹۰۹‬ﺗﺎ ‪۱۹۲۱‬ﻡ‪ .‬ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﭘﺎ ﮔﺮﻓﺖ‬ ‫ﻭ ﺑﺎ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‪ -‬ﻣﺆ ّﺳﺴﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺗﻤﺸﻴﺖ ﺍﻣﻮﺭ ﺍﺣﺒﺎﻱ ﻫﺮ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻃﺮﺡ ﺭﻳﺰﻱ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ‪ -‬ﻧﺘﻴﺠ |ﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﺻﺪﻣﺎﺗﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺗﺤ ّﻤﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺛﻤﺮ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻋﻀﺎﻱ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺩﻭﺭ |ﻩ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺎﻣﻞ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ )ﻣﻨﺸﻲ ﻣﺤﻔﻞ(‪ ,‬ﺟﻨﺎﺏ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﭘﻴﻤﺎﻧﻲ ‪,،‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ﭘﻴﻤﺎﻧﻲ ‪ ,،‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ ,،‬ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺟﻨﺎﺏ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻭ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﻭ ﺧﺎﻧﻢ ﻧﺼﺮﺕ ﻣﻴﺜﺎﻗﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺯﻧﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﻳﺖ‬ ‫ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺩﻳﺮﻱ ﻧﮕﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﻔﻞ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯ ﻣﺆ ّﺳﺴﺎﺕ‬ ‫ﺣﻞ ﺍﻣﻮﺭ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺟﻤﻊ‬ ‫ﺑﺎ ﻧﻔﻮﺫ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪ ﺑﻄﻮﺭﻱ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻣﺸﻮﺭﺕ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺟﻤﻊ ﻧﻪ ﻧﻔﺮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺎﻣﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻭﻗﺘﻲ ﺷﻮﻫﺮ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺣﺴﻴﻦ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻗﻤﺮﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺶ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ﮔﺮﻳﺨﺘﻨﺪ‪ .‬ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻗﺒ ً‬ ‫ﻼ ﺍﺯ‬ ‫ﺟﺪﻳﺖ ﺩﺭ ﺧﻔﺎ ﺑﻪ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺍﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻣﺸﻐﻮﻝ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺷﻮﻫﺮ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻳﮏ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﻤﮏ ﺍﻭ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺷﻬ ‪،‬ﺮ ﺍﻣﺮ‬ ‫ﺧﺮﺍﺯﻱ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺑﺎﻋﺚ ﻭﺍﮐﻨﺶ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺑﺎﺭﻱ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﻐﺎﺯ |ﻩ ّ‬ ‫ﺍﻭ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺵ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺭﺍ ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻏﺎﺭﺕ ﻭ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﺷﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪.١٢٦، ,٢ .‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﻨﺠﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻧﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺧﺪﻣﺖ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﮔﺮﻭﻩ ﺍ ّﻭﻝ ﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪ ﺍﺯ‪ :‬ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ )ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻣﻴﺜﺎﻗﻲ(‪ ,‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ )ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪﻱ(‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ )ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻭ ﻣﻴﺜﺎﻗﻲ (‪ ، ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ )ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻣﻤﺘﺤﻦ(‪ ,‬ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﻋﻠﻲ )ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺍﻳﺰﺩﻱ( ‪ ,،‬ﺁﻗﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ )ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺍﺷﺮﺍﻗﻲ( ﻭ ﺧﺎﻧﻢ ﺭﻭﺣﺎ ﺩﻳﺎﻧﺖ ‪ ,،‬ﺩﺧﺘﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ )ﻭﺣﻴﺪﻱ(‪.‬‬ ‫)ﺍﺯ ﻳﮏ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﺭﻭﺣﺎ ﺩﻳﺎﻧﺖ ‪ ،‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪.(٢٠١٠‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۸۶‬‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﺪ ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭ ﻋﻘﻴﺪ |ﻩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﻳﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﻣﺸﮑﻞ ﺳﺎﺯ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺘﻲ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺍﻭ ﺑﺨﻮﺍﻫﺪ ‪ ,،‬ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺶ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﻭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﭘﻴﻮﺳﺘﻪ ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺮ ﻭ ﺳﺎﻣﺎﻧﻲ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺍﺟﻨﺎﺱ‬ ‫ﻓﺮﻭﺷﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺍﻻﻍ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻣﻲ‪،‬ﭼﺮﺧﻴﺪ ﻭ ﺍﺟﻨﺎﺱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺷﻮﻫﺮ ﻗﻤﺮﺳﻠﻄﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﻭ ﮐﺘﮏ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻓﺮﻭﺵ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ّ‬ ‫ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻴﻨﺎﻳﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﺣﺎﻝ ﺑﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺧﻮ ‪،‬ﺩ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﻲ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﻮﺧﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎﺭﻫﺎ ﺗﺤﺖ ﺍﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ‬ ‫ﻃﻮﺑ ‪،‬‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻧﺶ ﺳﺨﺘﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﻴﺸﻪ‬ ‫ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﺍﺯﺳﻬﻢ ﻏﺬﺍﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﮐﻨﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ‬ ‫ﺵ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬‫ﻱ ﻗﻤﺮﺳﻠﻄﺎﻥ ﺑﺎ ﭘﻨﺞ ﺩﺧﺘﺮ ﻭ ﻳﮏ ﭘﺴﺮ ﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﻴﭻ ﺭﺍﻩ ﺍﻣﺮﺍﺭ ﻣﻌﺎ ‪،‬‬ ‫ﻭ ‪،‬‬ ‫ﻗﻤﺮﺳﻠﻄﺎﻥ ﺣﺘّﻲ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻫﻢ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺍ ّﻭﻝ ﺑﺎ ﻓﺮﻭﺵ ﻭﺳﺎﺋﻞ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﺵ‬ ‫ﺍﻣﺮﺍﺭ ﻣﻌﺎﺵ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﭼﻴﺰﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﻓﺮﻭﺵ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺍﻥ‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺭﺧﺘﺸﻮﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻳﮑﺒﺎﺭ ﺩﺭ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺍﻥ ﺑﻪ ﺯﻥ ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺩﻳﻦ ﻭ ﻋﻘﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺩﭼﺎﺭ ﺳﺨﺘﻲ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ‪ .،‬ﺯﻥ ﺻﺎﺣﺒﺨﺎﻧﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﻟﻌﻨﺖ ﻭ ﻧﻔﺮﻳﻦ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﺷﺐ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻫﻴﭻ ﭼﻴﺰﻱ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﺗﺎ ﺷﮑﻢ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺶ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺳﻴﺮ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮔﺮﺳﻨﻪ ﺑﻪ ﺭﺧﺘﺨﻮﺍﺏ ﺭﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺷﻨﻴﺪ‬ ‫ﮐﺴﻲ ﺑﻪ ﺩﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺯﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺨﺺ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﮐﻪ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻳﮏ ﺑﺴﺘﻪ ﭼﺎﻱ ﻭ ﺷﮑﺮ ﻭ ﻣﺒﻠﻎ ﭘﻨﺞ ﺗﻮﻣﺎﻥ ﭘﻮﻝ ﻧﻘﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻭ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﻏﺬﺍ ﺗﻬﻴﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺷﺨﺺ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﻗﻤﺮﺳﻠﻄﺎﻥ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍﻫﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺍﻭ ﻭ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﻨﺪﺭ ﻋﺒﺎﺱ ﺑﺒﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ ‪،‬ﻭﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺭﺍﺣﺖ‪،‬ﺗﺮ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻗﻤﺮﺳﻠﻄﺎﻥ ﻫﻢ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ ﻣﻴﻞ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺑﺎ ﺑﭽﻪ‪،‬ﻫﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﻨﺪﺭﻋﺒﺎﺱ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﺧﺎﻃﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ‬ ‫ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺭﺍ ﺷﺎﺩ ﮐﺮ ‪،‬ﺩ ﺳﻔﺮ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻳﮏ ﻣﺎﻩ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻣﺸﺮﻑ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺭﺳﻴﺪ ﺍﺷﮏ ﺍﺯ‬ ‫ﭼﺸﻤﺎﻧﺶ ﺟﺎﺭﻱ ﺑﻮﺩ ﻭﻟﻲ ﺑﺎ ﺩﻳﺪﻥ ﺻﻮﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺗﻤﺎﻡ ﺭﻧﺞ ﻭ ﻏﻢ ﻭ‬ ‫‪۲۸۷‬‬ ‫‪ ۲۳‬ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺍﻧﺪﻭﻩ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺍﺳﻴﺮ ﺷﺪ ﻭ ﭘﺪﺭﺵ ﺭﺍ‬ ‫ﻫﻢ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺣﺎﻻ ﺗﺎﺟﺮ ﭘﻨﺒﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺤﻠﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺛﺮﻭﺕ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺍﺣﺒّﺎﻱ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭﺏ ﻣﻨﺰﻝ ﺍﻭ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺮﺍﻱ‬ ‫ﺟﻠﺴﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﺎﺯ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭼﻪ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭﻱ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۲۱‬ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﺗﺸﺮﻑ ﺑﻪ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ ﻭ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻣﻔﺘﺨﺮ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ﺁﻥ ﺳﺎﻝ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺭﺅﻳﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺷﺨﺺ ﺍﻣﺎﻡ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻡ‪.‬‬ ‫»ﺩﻳﺪﻡ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﺮﺍﺏ ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻈﻴﻤﯽ ﺭﻭ ﺑﻪ ﻗﺒﻠﻪ ﺩﺭ ّ‬ ‫ﻋﺪ |ﻩ ﮐﺜﻴﺮﯼ ﺍﺯ ﻧﺎﺱ ﺩﺳﺘﻪ ﺩﺳﺘﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﻣﺴﺠﺪ ﻣﻲ ﺷﻮﻧﺪ‪,‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﺛﻨﺎ ﻣﻠﺘﻔﺖ ﺷﺪﻡ ﮐﻪ ّ‬ ‫ﺩﺍﺋﻤﴼ ﺑﺮﻋﺪﺩ ﻧﻔﻮﺱ ﻣﯽ‪،‬ﺍﻓﺰﻭﺩ ﺗﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺟﻤﻊ ﻏﻔﻴﺮﯼ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺩﺭ ﻋﻘﺐ ﻣﻦ ﺻﻒ‬ ‫ﺑﺴﺘﻨﺪ ‪ .،‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩﻡ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺭﺳﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻤﻮﺩﻡ‪ .‬ﺑﻐﺘﺘﴼ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺘﺬﮐﺮ ﺷﺪﻡ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﻧﺠﺎﻡ‬‫ﻓﮑﺮﻡ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﺴﺠﺪ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﻮﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺎﺭﺝ ّ‬ ‫ﻧﻤﺎﺯ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺁﻣﺪﻡ‪ .‬ﻭﻟﯽ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ ﮔﻔﺘﻢ ﺍﻫ ّﻤﻴّﺘﯽ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ .‬ﭼﻮﻥ ﻣﻦ ﻧﺪﺍﯼ ﺍﺫﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻧﻤﻮﺩﻩ‪،‬ﺍﻡ ﺍﻳﻦ ﺟﻤﻊ ﻏﻔﻴﺮ ﺑﻪ ﺧﻮﺩﯼ ﺧﻮﺩﺷﺎﻥ ﻧﻤﺎﺯ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﻧﻤﻮﺩ‪«.‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻌﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﻣﻮﻟﯽ ﺍﻟﻮﺭﯼ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﺏ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ‪» :‬ﺍﻳﻦ ﺍﻃﺎﻕ ﺭﺍ ﺧﺮﺍﺏ ﮐﻦ‪«.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻭﻗﺘﻲ ﺍﻳﻦ ﺭﺅﻳﺎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻭﺟﻲ ﮐﻪ ﺑﻴﻨﻬﺎﻳﺖ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻣﺪﺗﻲ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﻭ ﺍﺗﺎﻕ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﺭﺿﻮﺍﻥ‬ ‫ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺮﺍﻱ ّ‬ ‫ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﻦ ﺭﺅﻳﺎ ﺭﺍ ﺗﻌﺒﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﻳﻦ ﺍﺗﺎﻕ ﺟﺴﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﻮﺩ ﻧﻪ ﺍﻃﺎﻓﻲ ﮐﻪ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺗﺼ ّﻮﺭ ﻣﻴﮑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﻣﺼﺎﺣﺒ |ﻪ ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﺎ ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ‪ .،‬ﻣﺘﻦ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ »ﻋﺒﺎﺱ ﺍﺑﻼﻏﻲ«‪ ,‬ﻧﻮ |ﻩ ﺍﻭ‪ ,‬ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺸﺮﻑ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﺣﺘﻤﺎﻻً ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺑﻴﻦ ﺳﺎﻝ ‪ ۱٩١٠‬ﻭ ﺳﺎﻝ ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ّ‬ ‫ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺩﺭ ﺩﻫ |ﻪ ‪ ٩٠‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪.٤٥٧‬‬ ‫‪ (۳‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪.٤٥٨‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۸۸‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﻣﺎﻩ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ﺑﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﭼﻨﻴﻦ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫»ﺧﻴﻠﻲ ﺧﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻡ‪ .‬ﻭﻗﺖ ﺁﻥ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻴﺰ ﺭﺍ ﺑﮕﺬﺍﺭﻡ ﻭ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﻨﻢ‪ .‬ﺍﺯ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺿﻌﻒ ﻗﺎﺩﺭ ﺑﺮ ﺣﺮﮐﺖ ﻧﻴﺴﺘﻢ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺍﻳّﺎﻡ ﺟﻤﺎﻝ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﻭﻗﺘﯽ ﻣﺸﻐﻮﻝ‬ ‫ّ‬ ‫ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﯼ ﺍﻭﺭﺍﻗﯽ ﮐﻪ ﺭﻭﯼ ﺗﺨﺖ ﺩﺭ ﺍﻃﺎﻕ ﺗﺤﺮﻳﺮ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺩﺭ ﺑﻬﺠﯽ ّ‬ ‫ﻣﺘﻔﺮﻕ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ‬ ‫ﺑﻮﺩﻡ‪ .‬ﺭﻭﯼ ﻣﺒﺎﺭﮎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻦ ﮐﺮﺩﻩ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﻓﺎﻳﺪﻩ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ .‬ﺑﺎﻳﺪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﮕﺬﺍﺭﻡ ﻭ ﻓﺮﺍﺭ ﺍﺧﺘﻴﺎﺭ ﮐﻨﻢ‪ .‬ﻣﻦ ﻫﻢ ﮐﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻡ‪ ,‬ﺩﻳﮕﺮ ﮐﺎﺭﯼ ﻧﻤﻲ ﺗﻮﺍﻧﻢ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﮑﻨﻢ‪ .‬ﻟﻬﺬﺍ ﺑﺎﻳﺪ ﻭﺩﺍﻉ ﮐﺮﺩﻩ‪ ,‬ﺑﺮﻭﻡ‪«.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻴﻤﻪ ﺷﺐ ‪ ۲۸‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۲۱‬ﻡ‪ .‬ﻗﻠﺐ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎ ﮐﻪ ﺑﻨﺎ ﺑﺮ ﺗﻮﺻﻴﻒ‬ ‫ﻣﺪﺕ ﺣﻴﺎﺕ ﺁﻥ ﭼﻨﺎﻥ ﺑﺎ ﻗ ّﻮﺕ ﻭ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﻭ ﻟﻴﺪﻱ ﺑﻼﻣﻔﻴﻠﺪ »ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ّ‬ ‫ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﻋﺸﻖ ﺑﻪ ﺍﺑﻨﺎﺀ ﺑﺸﺮ ﺗﭙﻴﺪﻩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ﺍﺯ ﺣﺮﮐﺖ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩ ﻭ ﺭﻭﺡ ﻣﻠﮑﻮﺗﻲ‪،‬ﺍﺵ ﺍﺯ‬ ‫ﺣﻀﻴﺾ ﺧﺎﮎ ﺑﻪ ﺍﻭﺝ ﺍﻓﻼﮎ ﺷﺘﺎﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺍﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺍﻫﻞ ﻋﺪﻭﺍﻥ ﻭ ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺑﻼﻳﺎ‬ ‫ﻭ ﻣﺤﻦ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺣﺪﻭﺩ ﻫﺸﺘﺎﺩ ﺳﺎﻝ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺍﻱ ﮐﻪ ﻣﺼﺮﻭﻑ ﻣﺤﺒﺖ ﺑﻪ ﺩﻳﮕﺮﺍﻥ ﺷﺪ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺭﻫﺎﻳﻲ ﻳﺎﻓﺖ‪«.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﻣﺮﺩﻡ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻭ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺩﻭﻟﺘﻲ‪ ، ,‬ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺳﺎﻳﺮ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺍﺯ ﺷﺮﻕ ﻭ ﻏﺮﺏ ﺑﻪ ﺫﮐﺮ ﺍﻭﺻﺎﻑ ﻭ ﺳﺘﺎﻳﺶ ﻣﺤﺎﻣﺪ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻓﻘﺮﺍ ﻭ ﻣﻠﻬﻮﻓﻴﻦ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻳ |ﻪ ﻋﻨﺎﻳﺎﺕ ﺍﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺣﺎﻝ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺑﺮﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪» :‬ﺍﻱ ﺧﺪﺍ! ﺍﻱ ﺧﺪﺍ! ﭘﺪﺭ ﻣ ‪،‬ﺎ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮔﻔﺖ‪«.‬‬ ‫ﺍّﻣﺎ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺳﻮﮔﻮﺍﺭ ﻭ ﺣﺰﻳﻦ ﻭ ﻏﺮﻳﻖ ﺩﺭﻳﺎﻱ ﺁﻻﻡ ﺑﻲ‪،‬ﭘﻨﺎﻩ ﻭ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﻧﻤﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻭﺻﻴﺘﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻭﺻﺎﻳﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﻮ |ﻩ‬ ‫ﮔﺮﺍﻧﻘﺪﺭ ﺧﻮﺩ‪ ,‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ‪ ,‬ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﻭ ﻫﺎﺩﻱ ﻭ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﻱ ﺍﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺟﻬﺎﻥ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫‪.٤٥٩ . (۱‬‬ ‫‪ (۲‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﻭ ﻟﻴﺪﻱ ﺑﻼﻣﻔﻴﻠﺪ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ ‪.٤٦٤‬‬ ‫‪ (۳‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪.٤٦٤-٤٦٥‬‬ ‫‪۲۴‬‬

‫ﺧﺮﻭﺝ‬

‫ﺧﺒﺮ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﻪ ﺍﻳﺮﺍ ‪،‬ﻥ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﻫﻢ ﻳﮏ ﻗﺎﺻﺪ ﺳﺮﻳﻊ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﻓﺮﺩﻱ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮﻣﻄﻠﻊ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺳﺮﺍﺳﻴﻤﻪ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﻣﻄﻠﻊ ﺳﺎﺯﺩ‪ .‬ﺍﻋﻀﺎﻱ ﻣﺤﻔﻞ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﺩﺭ ﺟﺸﻦ‬ ‫ﺍﻓﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺍﻋﻀﺎﺀ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﻋﺮﻭﺳﻲ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺍﻭ ﺳﺮﺍﺳﻴﻤﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﺟﺸﻦ ﻋﺮﻭﺳﻲ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺧﻠﻮﺕ‬ ‫ﻱ ﻣﺎﺕ ﻭ ﻣﺒﻬﻮﺕ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻧﺪﮐﻲ ﺑﻌﺪ ﺭﻗﺺ ﻭ‬ ‫ﻣﻄﻠﻊ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﺑﺎ ﺣﺎﻟﺖ ﻧﺎﺑﺎﻭﺭ ‪،‬‬‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ّ‬ ‫ﻣﻮﺳﻴﻘﻲ ﺟﺸﻦ ﻋﺮﻭﺳﻲ ﺭﺍ ﻣﺘّﻮﻗﻒ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﻣﻴﻬﻤﺎﻥ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻫﺮﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺉ‪ ,‬ﺑﻬﻴﻪ ﺧﺎﻧﻢ‪,‬‬ ‫ﻳﮏ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻌ ‪،‬‬ ‫ﺗﻠﮕﺮﺍﻓﻲ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﺻﻌﻮﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺭﺍ ﮐﺘﺒﴼ ﻭ ﺭﺳﻤﴼ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﺪ ﻏﻢ ﻭ ﺍﻧﺪﻭﻩ ﻋﻈﻴﻤﻲ ﻭﺟﻮﺩﺷﺎﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﻋﻼﻡ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻘﻴ |ﻪ ﺍﺣﺒﺎ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺭﺍ ﺷﻨﻴﺪﻧ ‪،‬‬ ‫ﻓﺮﺍﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﻣﺎﺗﻢ ﺯﺩﻩ ﻭﮔﺮﻳﺎﻥ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﺣﺎﻻ ﺭﻫﺒﺮ ﻭ ﻫﺎﺩﻱ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫‪،‬ﺧﻂ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺑﻬﻴﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﺭﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺫﮐﺮ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺳﺖ ّ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻭﺻﻴﺘﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻭﺻﺎﻳﺎ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺗﻮﻗﻴﻊ ﺑﻬﻴﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺍﺯ ﺍﺣﺒّﺎ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﻟﻮﺡ ﻧﺎﻗﻮﺱ‪ ,‬ﻧﺎﺯﻟﻪ ﺍﺯ ﻗﻠﻢ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‪,‬‬ ‫ﺭﺍ ﺗﻼﻭﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻳﻦ ﻟﻮﺡ ﭼﻨﻴﻦ ﻣﻲ ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ‪:‬‬ ‫»ﻟﻮﺡ ﻧﺎﻗﻮﺱ ﺭﺍ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﮐﻨﻴﺪ ﺗﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﺣﻘﻴﻘﺖ ﺭﺍ ﺩﺭﻳﺎﺑﻴﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ‬ ‫ﻼ ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺍﻧﺬﺍﺭﻱ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﺟﻤﺎﻝ ﺍﻗﺪﺱ ﺍﺑﻬﻲ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺁﻳﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﮐ ً‬

‫‪ّ (۱‬‬ ‫ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﻗﺎﻱ ﻣﻌﺎﻧﻲ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ) ‪.(٣٦-٣٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۹۰‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺍﻧﺎﻳﺎﻥ«‬ ‫ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﭘﻴﺮﻭﺍﻥ ﺍﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻓﮑﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻬﻴﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺎﺷﻨﺪ ‪ .،‬ﻭﻟﻲ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺟﻤﻌﯽ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﻳﻦ ﻧﻈﺮ ﺩﺭﺳﺖ ﻧﺒﻮﺩ ﻭ ﻟﺬﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻲ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻭ ﺁﻳﺎﺕ ﺭﺍ ﺗﻼﻭﺕ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﻣﺎﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬‫ﺟﺎﻱ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺣﺪﺱ ﻭ ﮔﻤﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﻭﺻﻴﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎ ﺩﺭ ﺍﻟﻮﺍﺡ‬ ‫ﻃﻮﻟﻲ ﻧﮑﺸﻴﺪ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﺑﻌﺪﻱ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﻃﺒﻖ ّ‬ ‫ﻭﺻﺎﻳﺎ ﺣﻀﺮﺕ ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﺑﻪ ﻭﻻﻳﺖ ﺍﻣﺮ ﻣﻨﺼﻮﺏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﻳﺎﺩ ﺧﺎﻃﺮﻩ‪،‬ﺍﻱ ﺍﻓﺘﺎﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﺣﺒﺎﻱ ﭘﻴﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﭼﻄﻮﺭﺍﺣﺴﺎﺱ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪:‬‬ ‫ﻢ ﻭﻟﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﻳﻦ ﻃﻔﻞ)ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ( ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫»ﻣﻦ ﺁﺩﻡ ﺑﻴﺴﻮﺍﺩﻱ ﻫﺴﺘ ‪،‬‬ ‫ﮔﻬﻮﺍﺭﻩ ﺩﻳﺪﻡ ﺑﺎ ﺧﻮﺩﻡ ﮔﻔﺘﻢ ﻫﻴﭻ ﮐﺲ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺟﺎﻧﺸﻴﻦ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫ﺪ ﺑﻪ ﻏﻴﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻃﻔﻞ‪ .‬ﺍﺯ ﻭﻗﺘﻲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﻳﺪﻡ ﻣﺠﺬﻭﺏ ﺍﻭ ﺷﺪﻡ‪ .‬ﺁﻥ ﭼﻨﺎﻥ ﻣﺠﺬﻭﺏ‬ ‫ﺑﺎﺷ ‪،‬‬ ‫ﻭ ﺷﻴﻔﺘ |ﻪ ﮐﻮﺩﮎ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻡ ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﭘﺴﺮﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺷﻮﻗﻲ ﻧﺎﻣﻴﺪﻡ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻃﻼﻉ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻡ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻧﺪﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺩﻳﮕﺮﻱ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﭘﺴﺮﻡ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪«.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺩﻳﮕﺮ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳ ‪،‬ﺰ ﺟﺎﻣﻌﻪ‪،‬ﺍﻱ ﻗﻮﻱ ﻭ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﻭ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫ﺭﺷﺪ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺛﺒﺎﺕ ﻣﺎﻟﻲ ﻫﻢ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ‬ ‫ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ‪،‬ﻫﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻫﻢ ﭘﻨﻬﺎﻧﻲ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻟﺬﺍ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻳﮏ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺟﺪﻳﺪ ﻭ ﺧﻄﻴﺮ ﺭﺍ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺁﻥ ﺗﺄﺳﻴﺲ‬ ‫ﺩﻭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻳﮑﻲ ﭘﺴﺮﺍﻧﻪ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺩﺧﺘﺮﺍﻧﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﻣﻨﺼﻮﺭﻱ ﻧﺎﻣﮕﺬﺍﺭﻱ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﻭ ﺭﻳﺎﺳﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﺁﻗﺎﻳﺎﻥ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻭ ﺣﺴﺎﻣﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺁﻗﺎﻱ ﻣﺼﻠﺢ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﻣﺪﺭﺳ |ﻪ ﭘﺴﺮﺍﻧﻪ‬ ‫ﺪ ﻫﺮ ﻣﺪﺭﺳﻪ‬ ‫ﻭ ﺧﺎﻧﻢ ﻫﺎ‪ :‬ﻧﺼﺮﺕ ﻣﻴﺜﺎﻗﻲ ﻭ ﺑﻬﻴﻪ ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﻣﺪﺭﺳ |ﻪ ﺩﺧﺘﺮﺍﻧﻪ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪ ,‬ﻧﻘﻞ ﺩﺭ ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪.٣٨‬‬ ‫‪۲۹۱‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬

‫ﺣﺪﻭﺩ ﭼﻬﻞ ﺩﺍﻧﺶ ﺁﻣﻮﺯ ﺩﺭ ﭼﻬﺎﺭ ﻳﺎ ﭘﻨﺞ ﮐﻼﺱ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﻌﻠّﻤﻴﻦ ﻭ ﻣﺒﻠّﻐﻴﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﻬﺮﻱ ﺑﻪ ﺷﻬﺮﺩﻳﮕﺮ ﺳﻔﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﻫﻢ ﺗﺪﺭﻳﺲ ﻣﻲ‪،‬ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﺟﻤﻠ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﻣﺒﻠّﻐﻴﻦ ﺁﻗﺎﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻨﻴﺮ ﻧﺒﻴﻞ‪،‬ﺯﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﺯﻭﺩﻱ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﮏ ﺭﺋﻴﺲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻃﻮﺍﻳﻒ ﻣﺤﻠﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺩﺭ ﻃﻲ‬ ‫ﻗﻮﺍﻡ ﺍﻟﻤﻠ ‪،‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﺩﻳﺪﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﻣﺸﺎﻫﺪ |ﻩ ﺍﻳﻦ ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺑﺎ ﺍﻋﻄﺎﻱ ﻣﺒﻠﻐﻲ ﻭﺟﻪ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺻﺤﻪ ﮔﺬﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﻧﻘﺪ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺑﺮ ﻣﻤﺘﺎﺯ ﺑﻮﺩﻥ ﺁﻧﻬﺎ ّ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻨﻴﺮ ﻧﺒﻴﻞ ﺯﺍﺩﻩ ﺩﺭ ﺣﻔﻆ ﻭ ﺣﺮﺍﺳﺖ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻧﻘﺸﻲ ﺑﻪ ﺳﺰﺍ ﺍﻳﻔﺎ‬ ‫ﺪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﺮﻭﺭ ﺍﺯ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۲۲‬ﮐﻪ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺑﺎ ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻥ ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻗﺼﺪ ﺣﻤﻠﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﻣﻨﻄﻘ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺟﻨﺎﺏ ﻧﺒﻴﻞ ﺯﺍﺩﻩ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺧﻮﺍﺳﺖ‬ ‫ﺗﺎ ﺷﺠﺎﻋﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﺮﻭﺭ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‬ ‫ﻣﺮﺍﻭﺩ |ﻩ ﺧﻮﺑﻲ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﺎ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻭ ﻣﺘﻨ ّﻔﺬﻳﻦ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻼﻗﺎﺕ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺷﺠﺎﻋﺖ ﻭ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﻗﺒﻞ ﺗﻌﺮﻳﻒ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﻃﺮﻳﻖ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻳﮑﺪﻳﮕﺮ ﺩﺍﺩﻩ ﻭ ﺁﺭﺍﻣﺶ ﻭ ﺻﻠﺢ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺩﺭﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺳﻴﻞ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪ ‪ .،‬ﻭﻟﻲ ﺳﻴﻞ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۲۴‬ﻓﺮﺍﻣﻮﺵ ﻧﺸﺪﻧﻲ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﺪ ﻗﺪﻳﻤﻲ ﺷﻬﺮ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﻪ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻳﮏ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺷﺪﻳﺪ ّ‬ ‫ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺩﺭ ﺁﺏ ﻓﺮﻭ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﺷﻴﺎﺀ ﮔﺮﺍﻧﺒﻬﺎ ﻧﺎﺑﻮﺩ ﺷﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯﮔﺮﺍﻧﺒﻬﺎﺗﺮﻳﻦ ﺍﺷﻴﺎﺀ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻝ ﺗﺄﺳﻒ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺭﻓﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋ |ﻪ ﻧﻔﻴﺲ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﺻﺎﺩﺭﻩ ﺍﺯ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﺟﻬﺖ ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﺯﻣﻴﻦ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺍﺯ‬

‫‪ (۱‬ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪.٣٣٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ ‪.٢٥٩‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۹۲‬‬ ‫ﺳﻄﺢ ﺁﺏ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺳﺒﺎﺏ ﻣﻨﺰﻝ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ‪ ,،‬ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪ ,‬ﻳﻬﻮﺩﻱ‪ ,‬ﻫﻤﻪ ﺑﻲ‪،‬ﺧﺎﻧﻤﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻤﮑﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﻣﺤﻔﻞ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻫﻢ ﺁﻥ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ ﻭ ﻣﺤﻔﻞ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺟﺮﻳﺎﻥ‬ ‫ﺍﻣﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻃﻼﻉ ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ‪ ,‬ﺣﻀﺮﺕ ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮﺍﷲ‪ ,‬ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺩﻧﻴﺎ ﺗﻠﮕﺮﺍﻓﻲ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻤﮏ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﻫﻤﮕﻲ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺧﻮﺷﺤﺎﻟﻲ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﺴﺎﻋﺪ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺳﻴﻞ ﺧﺮﻭﺷﺎﻥ‬ ‫ﻋﻘﺐ‪،‬ﻧﺸﻴﻨﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺳﺮﻣﺎﻳ |ﻪ ﻣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺍﺣﺒّﺎﻱ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺩﻧﻴﺎ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻫﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﺎﺯ ﺳﺎﺯﻱ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﮐﻤﮏ ﻣﺎﻟﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﻭ ﺑﺎﺯﺳﺎﺯﻱ ﺷﻬﺮﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻳﮏ ﺣﻤﺎﻡ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻭ ﻳﮏ‬ ‫ﺳﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﺳﺎﺧﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻢ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﺯﻣﻴﻨﻲ ﺭﺍ ﺧﺮﻳﺪﺍﺭﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻳﮏ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﻳﮏ‬ ‫ﺣﻈﻴﺮﺓ ﺍﻟﻘﺪﺱ ﺑﺴﺎﺯﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻫﻢ ﺑﺨﺸﻲ ﺍﺯ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺭﺍ ﺧﺮﻳﺪﺍﺭﻱ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺗﺎﻕ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﺎﺩﺑﻮﺩ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺳﺎﻝ‪ ۱۸۵۰‬ﺗﻌﻤﻴﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﻲ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۳‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺎﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺍﺳﻴﺮ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺍﺳﺮﺍ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺮﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺣﺎﻻ ﭘﻴﺮﻣﺮﺩﻱ ﺑﻮﺩ‪ .،‬ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﺎ ﻗﺪﻡ‬ ‫ﺯﺩﻥ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺧﺎﻃﺮ |ﻩ ﺩﻻﻭﺭﻱ ﻫﺎ ﻭ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻭ ﻣﮑﺎﻧﻬﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﺟﺎﻥ ﺑﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﻓﻦ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫ﻣﻘﺮﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺁﻥ ّ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳ ‪،‬ﺰ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺻﺎﻟﺢ ﻫﻢ ﻋﻀﻮ ﺁﻥ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ ّ‬ ‫ﺁﻥ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯ ﻭ ﻣﻘﺪﺱ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻫﻲ ﺑﻨﺎ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ‪،‬ﻫﺎ ﻫﻢ‬ ‫ﺑﺎﻻ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﺎ ﻳﺎﺩﺁﻭﺭﻱ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺁﻥ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻇﻬﺮﻱ ﮐﻪ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﻗﺒﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺁﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻳﺎﺩﺑﻮﺩ ﺷﻬﺎﻣﺖ‬‫ﺪ ّ‬‫ﮐﺸﺘﻪ ﺷ ‪،‬‬

‫‪ (۱‬ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻋﻠﻲ ‪»،‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ« ‪ ،٢٠٠٦-٢٠٠٧ ،‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﻓﻮﺭﻳ |ﻪ ‪ ٢٠١١‬ﺩﺭ ﺳﺎﻳﺖ ‪neyrizfars.blogfa.‬‬ ‫‪ ، com‬ﺩﻳﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪ .٢٦٥‬ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪.٤٥-٤٨‬‬ ‫‪۲۹۳‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻭ ﺍﻳﺜﺎﺭ ﺍﻭ ﺍﺩﻋﻴﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﺟﻬﺖ ﺍﺭﺗﻘﺎﺀ ﺭﻭﺡ ﭘﺮﻓﺘﻮﺡ ﺍﻭ ﺗﻼﻭﺕ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۲۵‬ﻣﺠﻠﺲ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺍﺿﻤﺤﻼﻝ ﻭ ﺍﻧﻘﺮﺍﺽ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺭﺍ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺭﺿﺎ ﺷﺎﻩ ﻓﺮﻣﺎﻧﺮﻭﺍﻱ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺳﻠﺴﻠ |ﻪ ﭘﻬﻠﻮﻱ ﺭﺍ ﺑﻨﻴﺎﻥ ﮔﺬﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﺍﻣﻦ ﻭ ﺍﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺩﺍﻣﻦ ﺑﻠﻮﺍ ﻭ ﺁﺷﻮﺑﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺳﻠﺴ |ﻪ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﻫﺎﻱ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﻫﻢ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۲۸‬ﻭ ‪ ۱۹۲۹‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﻫﺎﻱ ﺁﺷﻮﺑﮕﺮﻱ ﺭﺍ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻫﻲ‬ ‫ﻼﺗﻲ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺳﺎﮐﻦ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‬‫ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺤ ّ‬ ‫ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﻣﺒﻠﻎ ﻫﻨﮕﻔﺘﻲ ﭘﻮﻝ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺑﺎ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﻧﻴﺮﻭﻱ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺷﺪﻧﺪ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺍﻳﺎﻟﺖ ﻓﺎﺭﺱ ﻃﻮﺍﻳﻒ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺑﺎ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﻘﺘﺪﺭ‬ ‫ﻣﺮﮐﺰﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺩ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﺍﻣﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺷﻴﺨﻲ ﮐﻪ ﺭﻳﺎﺳﺖ ﻃﺎﻳﻔ |ﻪ‬ ‫ﺗﺼﺮﻑ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺷﻬﺮ ﻣﺠﺎﻭﺭ ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻧﻲ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ ﻗﺼﺪ ّ‬ ‫ﺦ ﺑﺮﺍﺩﺭﺯﺍﺩ |ﻩ ﻫﻤﺎﻥ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ‪ ۴.‬ﺍﮐﺜﺮ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﺷﻴ ‪،‬‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۹۰۹‬ﻫﻴﺠﺪﻩ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﺮﺍﻱ ﻧﺠﺎﺕ ﺟﺎﻥ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺷﻴﺦ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺩﻭﻟﺘﻲ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ‬ ‫ﮐﻪ ﺷﻴﺦ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﻬﺮ ﺷﺪ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﮐﻨﻨﺪ ﻣﮕﺮ ﺁﻧﮑﻪ‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﻫﻨﮕﻔﺘﻲ ﭘﻮﻝ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ‪ .‬ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭ ﻣﻴﺰﺍﻥ ﻭ ﻣﺒﻠﻎ ﭘﻮﻟﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﻼ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﻧﺎﻡ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﻣﺒﻠﻎ ﻫﺰﺍﺭ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﻧﺪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺜ ً‬ ‫ﻭ ﭘﺎﻧﺼﺪ ﺭﻳﺎﻝ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﻮﻝ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺒﻠﻎ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﻮﺩ ﺩﺭﺝ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬

‫‪ (۱‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻓﺼﻞ ‪.١٨ ,، ١٥‬‬ ‫‪ (۲‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻴﺴﺖ‪» .‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ ١٩٢٦‬ﻣﻴﻼﺩﻱ« ‪ ،٢٠٠٩‬ﺳ ّﻮﻡ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‪، ,٢٠١٠‬ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪www.‬‬ ‫‪ fouman.com‬ﺩ ّﻭﻡ ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﻳﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۳‬ﺍﻳﻦ ﺩﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺳﻴّﺪ ﻋﺰﻳﺰ ﻳﺰﺩﻱ ﻭ ﺷﻴﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﻳﺰﺩﻱ ﺑﻮﺩﻧﺪ )ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪.(٢٦٨‬‬ ‫‪ (۴‬ﺷﻴﺦ ﺟﻮﺍﺩ )ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪ ,، ٢٨٦‬ﻣﻌﺎﻧﻲ ‪.(٥٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۹۴‬‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﻭﺳﺎﻃﺖ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻫﻤ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﻘﺮﻭﺽ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﺎ ﺗﻘﺪﻳﻢ ﺟﺎﻥ ﻭ ﻣﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺷﻴﺦ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻭ ﻣﺎﺑﻴﻦ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭ ﺷﻴﺦ‬ ‫ﻭﺍﺳﻄﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﭘﻮﻝ‪،‬ﻫﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺩﻫﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﺭﻭﺵ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪﻱ ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺩﺍﺭﺍﻳﻲ ﻭ ﺍﻣﻼﮎ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﺯ ﻭﻳﺮﺍﻧﻲ ﻭ ﻏﺎﺭﺕ ﺁﻧﻬﺎ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮﻱ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺧﺴﺎﺭﺕ ﮐﻤﻲ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﭼﻨﺪﻱ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺮﺍﻭﺩﻩ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﮐﻪ‬ ‫ﺪ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪﻧﺪ ﺍﺯ ﺩﻭﻟﺖ ﮐﻤﮏ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺎ ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺍﺷﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﻫﺎ ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺷﻴﺦ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۳۰‬ﻡ‪ .‬ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺁﻥ ﻫﺮ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ ﻣﻠﺰﻡ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺗﺎ ﻳﮏ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ﺟﺎﻱ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺗﻮﻟّﺪ ﺧﻮﺩ ﻳﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻭ ﻟﻘﺒﻲ ﺍﮔﺮ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ّ‬ ‫ﺷﺨﺼﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺛﺒﺖ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﺎﻡ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻫﺎﻟﻲ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪ ﻳﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻪ ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺑﺮ ﻋﻬﺪ ﻭ ﻣﻴﺜﺎﻕ‬ ‫ﺪ‬‫ﺍﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺳﺘﻮﺍﺭ ﻭ ﻧﻴﺰ ﻣﻄﻴﻊ ﻭ ﻣﻨﻘﺎﺩ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺑﺎ ﺧﺼﺎﻳﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﺳﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺍﺣﺒّﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺍﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻬﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺛﺎﺑﺖ ‪ ,،‬ﻣﻴﺜﺎﻗﻲ ‪ ,،‬ﺑﻬﻴﻦ ﺁﻳﻴﻦ ‪ ,،‬ﭘﻴﻤﺎﻧﻲ ‪ ,،‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪ ,،‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪,،‬‬ ‫ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ﻭ ﻏﻴﺮﻩ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺻﺪﻕ ﻭ ﺻﻔﺎ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻣﺮ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﻭ ﺑﻼﻳﺎ ﺷﺪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﻣﺤﻠﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻧﻘﺪﺭ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻦ ﻓﺮﺩ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﻲ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۳۳‬ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﺎﻗﻲ ﺷﺘﺎﻓﺖ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.١٦٧‬‬ ‫‪۲۹۵‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺗﺎ ﺍﻭﺧﺮ ﺩﻫ |ﻪ ‪ ۱۹۳۰‬ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺷﺪﻳﺪ ﻭﮔﺴﺘﺮﺩ |ﻩ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺑﻪ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻓﻘﻂ ﻣﺰﺍﺣﻤﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭﻫﺎﻱ ﺟﺰﺋﻲ ﺩﺍﺋﻤﻲ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺁﻓﺘﻬﺎﻱ‬ ‫ﻓﺼﻠﻲ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺭﺍ ﺑﺮﻋﺮﺻ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺗﻨﮓ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺁﺯﺍﺭﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﻣﺰﺍﺣﻤﺖ ﻫﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻀﻌﻴﻒ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﺟﻨﮓ ﺧﺎﻧﻤﺎﻧﺴﻮﺯ ﺩ ّﻭﻡ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺎ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺩﻧﻴﺎ ﻗﻄﻊ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺑﺪﮔﻮﻳﻲ ﺑﺮﻋﻠﻴﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺗﺎ ﭼﻨﺪﻳﻦ‬ ‫ﺳﺎﻝ ﺍﻳﻨﮑﺎﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ ۱.‬ﺍﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺑﻪ ﮐﺸﺘﻦ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺯﻳﺮﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﻣﺴﺆﻟﻴﻦ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﮐﻨﺎﺭ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻋﻮﺽ ﺍﻭ ﻫﺮ ﺟﻤﻌﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﻱ ﻣﻨﺒﺮ ﺑﺎ ﻭﻋﻆ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﻲ ﺧﻮﺩ ﺳﺒﺐ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻔﺮﺕ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ﺩﻧﺒﺎﻟﻪ ﺭﻭﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍﺗﺸﻮﻳﻖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺗﺎ ﻫﻤﺴﺮﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﻨﻨﺪ ‪ ,،‬ﺗﺠﺎﺭﺕ ﻭ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺘ ّﻮﻗﻒ ﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﻭ ﺭﻓﺎﻗﺖ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﻭ ﺑﺮﮔﺮﺩﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺮ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺁﺯﺍﺭ ﺩﻫﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﺯ ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒﺮ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺎﻍ ﻣﻴﻮ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺷﻬﺮ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺑﻔﺮﻭﺷﺪ‪ .‬ﺁﻗﺎﻱ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻋﻮﺽ ﺩﺳﺘﻮﺭ‬ ‫ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺗﻤﺎﻡ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺑﺎﻍ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮﻳﺪﻧﺪ ﻭ ﺁﺏ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﺍ ﻗﻄﻊ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﭘﻠﻴﺲ ﻫﺎﻱ ﻣﺤﻠّﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﻗﺪﺭﻱ ﺍﺯﺍﻳﻦ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﺮﺳﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﺟﺮﺃﺕ ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻣﺎﻧﻊ ﮐﺎﺭﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻴّﺪﻱ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺗﻠﻘﻴﻨﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ‬ ‫ﺪ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﻭ ﮐﺸﺘﺰﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺍﺧﺎﺫﻱ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﻧﻴﺮﻭﻱ‬ ‫ﺍﻓﺘﺎﺩ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺭﺑﻮﺩﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﻣﺒﻠﻎ ﻫﻨﮕﻔﺘﻲ ﭘﻮﻝ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻮﺍﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ّ‬ ‫ﭘﻠﻴﺲ ﻫﻴﭻ ﻋﻤﻠﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺍﻳﻦ ﺳﻴّﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻧﺪﺍﺩ ‪ ,،‬ﺯﻳﺮﺍ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺍﺟﺎﺯ |ﻩ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ‬ ‫ﻋﻤﻞ ﻣﯽ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺮﺍﺩﺭﺯﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﮐﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﺍﻳﻦ ﺳﻴّﺪ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﺍﻧﺶ ﺑﻪ ﺑﺎﻍ ﺍﻭ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﻫﺮ ﺩﻭﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﺎﻻﻱ ﮐﻮﻩ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺯﻧﺠﻴﺮﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺯﺍﺩﻩ ﺍﺵ ﺭﺍ ﺑﺎ ﭼﻤﺎﻕ‬

‫ﻣﺤﻲ ﺍﻟّﺪﻳﻦ ﻓﺎﻟﻲ )ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪.(٢٩٦‬‬ ‫‪ (۱‬ﺳﻴّﺪ ّ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۹۶‬‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﻴّﺪ ﺍﺯ ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﺳﻠﺤ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺩﻫﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ .‬ﺩﻭ ﺭﻭﺯ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﺿﺮﺏ ﻭ ﺷﺘﻢ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﻓﻘﻂ ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﻳﮏ ﺟﻠﺪ ﻗﺮﺁﻥ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﺗﻮﺟﻬﻲ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻓﺖ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺒﻠﻎ ﻫﺰﺍﺭ ﺗﻮﻣﺎﻥ ﻭﺟﻪ ﻧﻘﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺒﻠﻎ ﻗﺎﺑﻞ ّ‬ ‫ﻃﺮﻑ ﻣﺎﺩﺭ ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺩﺳﺖ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺭ ﺁﻥ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﻳﮏ ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﻴﺪ ﺑﺮﺍﻱ ﺁﻥ ﺳﻴّﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺣﻘﺎﻧﻴﺖ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﺩﺍﺭﺩ‪ ,‬ﺣﺘﻲ ﺍﮔﺮ ﺳﻴّﺪ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺯﺍﺩﻩ ﺍﺵ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﻳﮏ ﭘﺰﺷﮏ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻌﺎﻳﻨﻪ ﻭ ﺩﺭﻣﺎﻥ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻣﺪ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺑﺪﻧﺶ ﺧﺸﮏ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﻭ ﭼﺴﺒﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻌﺎﻟﺠ |ﻪ ﺯﺧﻢ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺪﻥ ﻋﺒﺪﺍﻟﺴﻤﻴﻊ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ ﻃﻮﻝ ﮐﺸﻴﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﺟﺮﺍﺣﺖ ﺗﺎ ﺁﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺩﺭ ﺑﺪﻥ ﺍﻭ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﺳﻴّﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۴۷‬ﻡ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺭﺍ ﺩﺯﺩﻳﺪﻩ‪ ۲‬ﻭ ﺑﻪ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﻣﻮﺭﺩ ﺿﺮﺏ ﻭ ﺷﺘﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻳﮏ ﺟﻠﺴ |ﻪ ﻣﻼﻗﺎﺕ‬ ‫ﺑﺮﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﻭ ﻣﺤﺎﻭﺭﻩ ﺑﻴﻦ ﺁﺧﻮﻧﺪﻱ ﮐﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﮐﻴﻨﻪ ﻭ ﺗﻨﻔﺮ ﻋﻠﻴﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻃﺮﺍﺯﺍﷲ ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ‪ ,‬ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺒﻠّﻐﻴﻦ ﺑﻨﺎﻡ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﮐﺮﺩﻩ‪ .‬ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﺍﺯ ﻗﺒﻮﻝ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺟﻠﺴﻪ ﺑﺤﺚ ﻭ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﻣﻨﻈﻮﺭﻱ‬ ‫ﺩﺍﺭﺩ ﺁﻥ ﺟﻠﺴﻪ ﺭﺍ ﻟﻐﻮ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺟﻨﺎﺏ ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﻄﺮ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻴّﺪ ﻣﺰﺑﻮﺭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺍﻳﻦ ﺁﺑﺮﻭﺭﻳﺰﻱ‬ ‫ﮐﺘﮏ ﺑﺰﻧﻨﺪ‪ .‬ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﻳﻦ ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﻨﺸﻲ ﻣﺤﻔﻞ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻮﺭﺩ ﻭﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﻭ ﻣﺴﺆﻭﻟﻴﻦ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﻮﺷﺒﺨﺘﺎﻧﻪ‬ ‫ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ﺷﻌﺎﻋﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﭘﺴﺮ ﻋﻤﻮﻱ ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻮﺩ‪,‬‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺳﺮ ﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﺧﻮﻧﻴﻦ ﻭ ﺑﺪﻥ‬ ‫ﺪ ﺁﻥ ﺳﻴّﺪ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩ ﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫ﻣﻀﺮﻭﺏ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﻭﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫»ﺣﺎﻻ ﺑﺮ ‪،‬ﻭ ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺁﻥ ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﺬﺍﻳﻲ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻣﻦ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺑﺪﻩ ﻭ ﺑﺒﻴﻦ ﮐﻪ ﭼﻄﻮﺭ‬ ‫ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺗﻮ ﺭﺍ ﮐﺘﮏ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺯﺩ‪ «.‬ﻭ ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭﺟﻮﺍﺏ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺍﻧﺸﺎﺀﺍﷲ ﻫﻤﻴﻦ ﮐﺎﺭ‬ ‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻳﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﻧﻮﺭﺍ )ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ( ﺟﻴﻤﺮ‪ ,‬ﺁﮔﺴﺖ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٣٧٩ ، ,۲.‬‬ ‫‪۲۹۷‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬

‫ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﮐﺮﺩ‪ «.‬ﻭﻗﺘﻲ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻣﺪﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺑﺎ ﺍﺳﻠﺤﻪ ﺑﻪ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺍﻭ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺍﻳﻦ ﺍﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﮐﺎﺭﻫﺎﻱ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮﻱ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﻴّﺪ ﮐﺮﺩ ‪ ،‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻳﮏ ﻣﺴﺠﺪ‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ‪ ,‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺁﻥ ﺷﻬﺮﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺑﺎﺩﺍﻥ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭﺁﻧﺠﺎ ﺳﺎﮐﻦ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﻴﻦ ﺳﻴّﺪ ﻭ ﺍﻓﺮﺍﺩﺵ ﺩﺭ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﻳﮏ ﭘﻴﺮ ﺯﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﻭ ﭘﺎﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﮑﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺑﺎﻍ ﻭ ﺍﻻﻏﺶ ﺭﺍ ﺩﺯﺩﻳﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﭘﻴﺮ ﺯﻥ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻼﺹ ﺷﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﺎﻱ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺍﺯ ﭘﻨﺠﺮ |ﻩ‬ ‫ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺗﺎﻗﺶ ﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺍﻻﻏﺶ ﺑﺎ ﺑﺪﻥ ﺧﻮﻧﻲ ﺩﺭ ﺑﻴﺮﻭﻥ ﺍﻳﺴﺘﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ّ .‬‬ ‫ﺑﻪ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺑﺎﺯﺭﺱ ﺍﻣﻼﮎ ﺁﻥ ﻧﻮﺍﺣﻲ ﮐﻪ ﻓﺮﺟﻲ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﻗﺎﺻﺪﻱ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺳﻴّﺪ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺑﮕﻮﻳﺪ ﮐﻪ ﺩﺳﺖ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺮﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺳﻴّﺪ ﺑﺎ‬ ‫ﺿﺮﺏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺁﻥ ﻗﺎﺻﺪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﭘﺎﻱ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺁﻗﺎﻱ ﻓﺮﺟﻲ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻞ ﺳﻴّﺪ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺿﺮﺏ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪﻩ‪ ,‬ﺟﺴﺪ ﺳﻴّﺪ ﺭﺍ ﺑﺮ ﭘﺸﺖ ﺍﻻﻏﯽ‪ ,‬ﮐﻪ ﺳﻴﺪ‬ ‫ﻋﻤ ‪،‬‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﭘﻴﺮ ﺯﻥ ﻏﺼﺐ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ ﺍﻧﻈﺎﺭﻋﻤﻮﻡ‬ ‫ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﻫﻤﻪ ﻋﺒﺮﺕ ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ ۲‬ﻭ ﺑﻌﺪ ﺣﻴﻮﺍﻥ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺣﻴﻮﺍﻥ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺧﺎﻧ |ﻪ‬ ‫ﺻﺎﺣﺒﺶ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﺮﮎ ﺍﻳﻦ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﻴّﺪ ﻣﺬﮐﻮﺭ ﺑﻮﺩ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﺧﻮﻧﺪﻱ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﻭ ّ‬ ‫ﻣﻮﺍﻋﻆ ﺧﻮﺩ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺝ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺗﻮﻫﻴﻦ‪،‬ﺁﻣﻴﺰ ﻭ ﺩﺷﻨﺎﻡ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﻧﮕﺬﺍﺭﻧﺪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﺯ ﺣ ّﻤﺎﻡ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﻬﺮ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﻋﻼﻥ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﭘﺰﺷﮑﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﻌﺎﻟﺠ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺳﺮﺑﺎﺯ ﺯﻧﻨﺪ ‪ ,،‬ﻣﻐﺎﺯﻩ‪،‬ﺩﺍﺭﺍﻥ ﺩﻳﮕﺮ ﻣﻮﺍﺩ ﻏﺬﺍﻳﻲ ﺑﻪ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻧﻔﺮﻭﺷﻨﺪ‪ ,‬ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺍﺯ ﻗﺒﻮﻝ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻣﺘﻨﺎﻉ ﮐﻨﻨﺪ ‪ ,،‬ﻋﻘﺪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺁﻧﻬﺎ ﻏﻴﺮ‬ ‫ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ ﺍﻋﻼﻡ ﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﺎﻣﺸﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺏ ﺁﻳﻨﺪ ﻭ ﻧﮕﺬﺍﺭﻧﺪ ﻣﺮﺩﻩ ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﻬﺮ ﺩﻓﻦ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻭ ﻧﻴﺰ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻗﺒﻮﺭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺭﺍ ﺧﺮﺍﺏ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﻭ ﺩﺍﻡ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺒﺮﻧﺪ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪٢٩٦‬‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٣٨٠ ,٢ .‬‬ ‫‪ (۳‬ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪ .٢٩٦‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪٣٧٤ ,٢ .‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۲۹۸‬‬ ‫ﻣﻮﺝ ﺍﻳﻦ ﺗﻨﻔﺮ ﻭ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺯﻧﻬﺎ ﻭ ﺩﺧﺘﺮﻫﺎ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺑﺮﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺒﺎﷲ‬ ‫ﻣﻌﻤﺎﺭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺁﺩﺍﺏ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺭﻋﺎﻳﺖ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﺭﺍﺿﻲ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺍﻭ ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺗﻠﻘﻴﻨﺎﺕ ﺁﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣﺴﻤﻮﻡ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻧﺎﺧﻮﺵ‪،‬ﺁﻳﻨﺪ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﻲ ﻭ ﺻﺒﺮ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﺪ ﺗﺎ ﺷﺎﻳﺪ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﻗﻠﺐ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻨﻔﺮ ﭘﺎﮎ ﺳﺎﺯﺩ ‪ .،‬ﻭﻟﻲ ﻗﻠﺐ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﺭﻭﺯ ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺳﺨﺖ‪،‬ﺗﺮ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﺸﺘﻦ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻓﮑﺮ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻣﺎﺩ ‪،‬ﺭ ﺑﺮﺍﺩ ‪،‬ﺭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻭ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﻨﺪ‪ ۱.‬ﻳﮏ ﺭﻭﺯ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۴۲‬‬ ‫ﻡ‪ ۲.‬ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﺧﺴﺘﻪ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﺭﻭﺯﺍﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻳﮑﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﺗﺎﻗﻬﺎ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺳﺘﺮﺍﺣﺖ ﺩﺭﺍﺯ ﮐﺸﻴﺪ ﻭ ﺧﻮﺍﺑﺶ‬ ‫ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺧﻔﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﺮﺩﻥ ﺍﻭ ﺍﻃﻤﻴﻨﺎﻥ ﺣﺎﺻﻞ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺎ ﻧﻮﮎ ﭼﺎﻗﻮ ﭘﻮﺳﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺧﺮﺍﺵ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﻮﻥ ﺍﺯ‬ ‫ﭘﻮﺳﺘﺶ ﻓﻮﺍﺭﻩ ﺯﺩ ﻭﻟﻲ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﻫﻴﭻ ﺣﺮﮐﺘﻲ ﻧﮑﺮﺩ ﻭ ﻣﻬﺎﺟﻤﻴﻦ ﮐﻪ ﺩﻳﺪﻧﺪ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﻴﺠﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﺒﺮ ﺿﺮﺑﻪ ﻣﺤﮑﻤﻲ ﺑﻪ ﺳﺮﺵ ﻭﺍﺭﺩ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﺸﻐﻮﻝ‬ ‫ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﺷﻮﻡ ﺧﻮﺩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺧﺮﺩﺳﺎﻝ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﻴﺪﺍﺭ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﻭﺣﺸﺖ‪،‬ﺯﺩﻩ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭﺷﺎﻥ ﻓﻮﺭﻱ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﮔﻔﺖ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﻭﺭ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﺯﻥ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎﺩ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺁﻥ ﺩﻭ ﮐﻮﺩﮎ‬ ‫ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﮑﺸﻨﺪ ﺗﺎ ﺷﺎﻫﺪﻱ ﺑﺮﺍﻱ ﻗﺘﻞ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ‪ .،‬ﻭﻟﻲ ﻣﺎﺩﺭ ﺩﺧﺘﺮﻫﺎ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺭﺍ ﻗﺎﻧﻊ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻨﻮﺯ ﮐﻮﭼﮏ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻧﻔﻬﻤﻴﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺍﺗﻔﺎﻗﻲ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻗﺎﺗﻠﻴﻦ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺪﺍﺭﮎ ﺟﺮﻡ ﺭﺍ ﮐﺠﺎ ﻣﺨﻔﻲ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻼﻓﻪ ﻫﺎ ﻭ ﺗﺸﮏ ﺧﻮﻧﻴﻦ‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﻭ ﻃﻨﺎﺏ ﻭ ﺗﺒﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻳﮏ ﺍﺗﺎﻕ ﻣﺨﻔﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺟﺴﺪ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﻳﮏ ﭼﺎﻫﻲ ﮐﻪ ﺁﺏ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯ ﺑﻌﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺷﺎﻳﻊ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﮔﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﺯ ﻧﮕﺸﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﺗّﻬﺎﻡ ﺭﺍ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺎ ﻓﺮﻳﺎﺩ ﻭ ﻓﻐﺎﻥ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﮑﺮ ﻣﻲ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﺩﻳﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﻳﮏ ﺟﻠﺴﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫ﺧﺮﻡ ﺑﻮﺩ )ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪.(۱۹٢‬‬ ‫‪ (۱‬ﺍﻳﻦ ﺧﻮﻳﺸﺎﻭﻧﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻋﺴﮕﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﺎﻡ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ّ‬ ‫‪ (۲‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺝ‪ .٣٧٥، ,٢ .‬ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪۱۹٢‬‬ ‫‪۲۹۹‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬

‫ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮﺍﺩﺭﺯﺍﺩ |ﻩ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﭘﺮﺱ ﻭ ﺟﻮ ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺎﻳﻪ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺒﻴﻨﺪ ﮐﻪ ﺁﻳﺎ ﺧﺒﺮﻱ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻳﺎ ﻧﻪ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭﺯﻥ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻫﻢ ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻤﮑﻲ‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﻲ ﻓﺮﺳﺘﺎ ‪،‬ﺩ ﺍﻣﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺍﻳﻦ ﺭﻓﺘﺎﺭﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻗﺪﺭﻱ ﻧﺎﻣﻌﻘﻮﻝ ﻭ‬ ‫ﻣﺸﮑﻮﮎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻪ ﺳﺎﺑﻘ |ﻪ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺍﻳﻦ ﺯﻭﺝ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺰﺩ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻧﺎﺷﺎﻳﺴﺖ ﻫﻤﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﺭﺍ ﺑﺎﺯﮔﻮ‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﻳﮕﺮ ﻫﻤﻪ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ﻣﻲ‪،‬ﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺟﺴﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻪ‬ ‫ﭼﺎﻩ ﻋﻤﻴﻖ ﻳﺎﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺄﻣﻮﺭﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ‪،‬ﺍﷲ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﺭﺳﻲ ﻣﺪﺍﺭﮎ‬ ‫ﺟﺮﻡ ﺭﺍ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ‪،‬ﺍﷲ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻗﺘﻞ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺍﻋﺘﺮﺍﻑ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﻤﺪﺳﺘﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮﻱ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺭﺍ ﻋﺎﻣﻞ ﺍﺻﻠﻲ ﻧﻘﺸ |ﻪ ﻗﺘﻞ ﻣﻌﺮﻓﻲ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻳﮏ ﺍﻓﺴﺮ‬ ‫ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﻲ ﺑﻨﺎﻡ ﺁﻗﺎﻱ ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ ﮐﻪ ﺍﺗﻔﺎﻗﺎ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻮﺩ ﻣﺄﻣﻮﺭ ﺭﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﻗﺎﺗﻼﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺷﻬﺮ ﻓﺴﺎ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﺯﻥ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺩﺭ ﺣﺒﺲ ﺟﺎﻥ‬ ‫ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ‪ ,،‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺯﻥ ﻭ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻨﺪ‪ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺑﺎ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﻓﻘﺮ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠ |ﻪ ﮐﻮﺗﺎﻫﻲ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩ ﻧﻴﺰ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻭ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﻪ ﻋﻠّﺖ ﻳﮏ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻳﮏ ﺯﻥ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﺷﺮﺍﻗﻴﻪ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺗﺤﺮﻳﮑﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻭ ﭘﺎﺷﻴﺪﻥ‬ ‫ﺗﺨﻢ ﮐﻴﻨﻪ ﻭ ﺗﻨﻔﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﺪﻳﺪﴽ ﻣﻮﺭﺩ ﺁﺯﺍﺭ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺩﺧﺘﺮ‬ ‫ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺑﻴﺶ ﻧﺒﻮﺩ ‪ ،‬ﺍﺷﺮﺍﻗﻴﻪ ﻃﻌﻢ ﺗﻠﺦ ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻭ ﭘﺮﺗﺎﺏ ﺳﻨﮓ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺎﻻﻥ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ‬ ‫ﺭﺍﻩ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﭼﺸﻴﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﮔﺎﻫﻲ ﺣﺘّﻲ ﮐﺘﺎﺏ‪،‬ﻫﺎ ﻭ ﻏﺬﺍﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻣﻲ ﺑﺮﺩ‬ ‫ﺣﺴﺎﺳﻲ ﺑﻮﺩ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ‬ ‫ﺍﺯ ﺩﺳﺘﺶ ﻣﻲ‪،‬ﺭﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ ﻭ ّ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺷﺮﺍﻳﻂ ﺭﺍ ﺗﺤﻤﻞ ﮐﻨﺪ ‪ .،‬ﻭ ﺑﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﺒﺐ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﺵ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺪﺗّﯽ ﺑﻌﺪ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻳﮏ ﻣﺮﺩ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺩ‪.‬‬ ‫ﺪ ﺍﻣﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻮﻫﺮ ﺍﺷﺮﺍﻗﻴﻪ‪,‬‬ ‫ﻫﻤﻴﺸﻪ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺮﺍﻱ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺑﺎﺷ ‪،‬‬ ‫ﮐﻪ ﺷﺪﻳﺪﺍ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻣﻮﻋﻈﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﮐﻪ ﻋﻠﻴﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺪﮔﻮﻳﻲ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‪ ,‬ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ,‬ﺑﺎ ﺯﻭﺭ ﺍﺷﺮﺍﻗﻴﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺴﺠﺪ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍّﻣﺎ ﺍﺷﺮﺍﻗﻴﻪ ﻗﺒﻮﻝ‬ ‫ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﻳﻦ ﻫﻤ ‪،‬ﻪ ﺍﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﻭﻇﺎﻳﻒ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﻲ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ‪ .،‬ﻭﻟﻲ ﺷﻮﻫﺮ ﺍﻭ ﺍﺟﺎﺯﻩ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۰۰‬‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺣﺘﻲ ﺑﻪ ﺩﻳﺪﺍﺭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺮﻭﺩ ﻳﺎ ﺩﺭ ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺿﻴﺎﻓﺖ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻴﺸﺘﺮ‬ ‫ﻭﻗﺘﻬﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻧﺠﺲ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ‪ ,‬ﭼﻪ ﮐﻪ ﻳﮏ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﻞ ﻭ ﺑﻌﺪ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﺳﺎﻝ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺗﺤﺖ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺮﺍﻳﻄﻲ ﺍﺷﺮﺍﻗﻴﻪ ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ ّ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﻣﺒﺘﻼ ﺷﺪ‪ .‬ﻭﻟﻲ ﺷﻮﻫﺮﺵ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﺪﺍﻭﺍﻱ ﺍﻭ ﻫﻴﭻ ﺍﻗﺪﺍﻣﻲ ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﺭﻭﺯ ﻫﺎﻱ ﺁﺧﺮﻋﻤﺮﺍﺷﺮﺍﻗﻴﻪ ﺑﻪ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﻣﺪﺗﻲ ﻧﺰﺩ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺧﻮﺩ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﮐﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﺩﺭ ﺳﻦ ‪ ۴۰‬ﺳﺎﻟﮕﻲ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺟﺎﻭﻳﺪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ‬ ‫ﺩﻓﻦ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺩﻝ ﺗﺎﺭﻳﮑﻲ ﺷﺒﻲ ﺍﺯ ﺷﺒﻬﺎﻱ ﺳﺎﻝ‪ ۱۹٤٦‬ﻡ ‪ .،‬ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ﮐﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﻫﻔﺖ‬ ‫ﺳﺎﻟﻪ ﺍﻱ ﺑﻴﺶ ﻧﺒﻮﺩﺍﺯ ﭘﺸﺖ ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻏﺮﻳﺒ |ﻪ ﻧﻘﺎﺑﺪﺍﺭﻱ ﺧﻴﺮﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﺯﻭﺭ ﻭﺍﺭﺩ ﻣﻨﺰﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯﺁﻥ ﻣﺮﺩﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻪ ﺗﻔﻨﮓ ﺑﻪ ﺳﺮ ﭘﺪﺭ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ‪,‬‬ ‫‪،‬ﺁﻗﺎﻱ ﺣﺎﻓﻆ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ‪ ,‬ﮐﻮﺑﻴﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺯﻣﻴﻦ ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ ﮐﻪ ﻟﻘﺎ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﺑﺎﺭﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﮔﺮﻳﻪ ﻭ ﺯﺍﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﺎﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎﺭﻱ ﺑﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﺮﮐﺮﺩﮔﻲ ﺷﺨﺼﻲ ﺷﺮﻭﺭ ﺍﺯ ﺍﻫﺎﻟﻲ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺍﻳﺞ ﺩﻭﺭ‬ ‫ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺣﺎﻻ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺗﺮﻳﻦ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﺍﻱ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺣ ّﻤﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻳﮏ ﺳﻴﺴﺘﻢ ﮔﺮﻣﺎﻳﻲ ﺩﺭ ﺯﻳﺮ ﮐﻒ ﺍﺗﺎﻕ ﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺎ ﺳﻮﺧﺘﻦ ﻫﻴﺰﻡ ‪ ،‬ﮐﻒ ﺍﺗﺎﻗﻬﺎ ﻭ ﺁﺏ ﺧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻡ ﺳﺮﺩ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﮔﺮﻡ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﺷﺐ‬ ‫ﺁﻥ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺧﻮﺭﺍﮐﻲ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻘﻴﻪ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﻣﺤﻠّﻲ ﮐﻪ ﺍﺷﻴﺎﻱ ﻗﻴﻤﺘﻲ ﺧﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﻣﺨﻔﻲ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﻫﻤ |ﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺪ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻟﺒﺎﺱ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ ﺭﺍ ﺑﺮ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﻪ ﺍﺳﺒﺎﺏ ﻫﺎﻳﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﭘﺸﺖ ﻗﺎﻃﺮﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺭ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺭﻓﺘﻦ ﺩﺯﺩﻫﺎ ﭘﺪﺭ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ ﺑﻪ‬ ‫ﺪ ﺳﺮﮐﺮﺩ |ﻩ‬ ‫ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﻲ ﺭﻓﺖ ﻭ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻟﺶ ﺩﺯﺩﻱ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺑﻌ ‪،‬‬ ‫ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﮐﻪ ﺍﻫﻞ ﺭﻭﺳﺘﺎﻱ ﺍﻳﺞ ﺑﻮﺩ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﭘﺪﺭ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ ﺗﻤﺎﻡ‬ ‫ﻣﺎﻳﻤﻠﮑﻲ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﻋﻠﻲ‪،‬ﺭﻏﻢ ﻫﻤ |ﻪ ﺻﺪﻣﺎﺕ‬ ‫‪۳۰۱‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﻭﺍﺭﺩﻩ ﺑﻪ ﺁﺯﺍﺩﻱ ﺩﺯﺩﻫﺎ ﺭﺿﺎﻳﺖ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۴۹‬ﻡ‪ .‬ﺑﺎ ﺧﺎﺗﻤ |ﻪ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺩ ّﻭﻡ ﻭ ﺑﺎ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭﻱ ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕ ﻭ ﺍﺭﺳﺎﻝ‬ ‫ﻣﺮﺍﺳﻼﺕ ﺩﺳﺘﻮﺭﺍﺗﻲ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻫﻴﺠﺪﻩ ﻧﻔﺮﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﻠﻮﺍﻱ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۹‬ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺟﺎﻥ ﺑﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﺍﺣﺒّﺎ ﺭﺳﻴﺪ‪ .‬ﺣﻀﺮﺕ ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ﺍﺯ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺍﻳﻦ ﻗﺮﺑﺎﻧﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺟﺎﻭﻳﺪ ﺑﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﺎ ﺍﺩﺍﻱ‬ ‫ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﻓﻦ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺟﻨﺎﺏ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻭﺣﻴﺪﻱ‬ ‫ﺭﺍ ﻣﺴﺆﻭﻝ ﭘﻴﮕﻴﺮﻱ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﻣ ّﻬﻢ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻫﻢ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﻳﮕﺮ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‪ ,‬ﺁﻗﺎﻳﺎﻥ‬ ‫ﺣﻘﮕﻮ ﻭ ﻣﻴﺜﺎﻗﻲ‪ ,‬ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻴﺠﺪﻩ ﮐﻴﺴ |ﻪ ﺑﺰﺭﮒ‬ ‫ﺳﻔﻴﺪ ﺗﻬﻴﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺳﻪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻫﻴﺠﺪﻩ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻣﺪﻓﻮﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﻧﻔﺮ‬ ‫ﺑﻘﻴﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‪ .‬ﺷﺒﺎﻧﻪ ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ ﺍﻳﻦ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﻗّﺖ ﺑﺎﺯ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻧﻬﺎﻳﺖ‬ ‫ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺑﻘﺎﻳﺎﻱ ﺁﻥ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﮐﻴﺴﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺳﻔﻴﺪ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﻧﺎﻡ ﻫﺮ ﻳﮏ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﮐﻴﺴﻪ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺟﻴﺐ ﮐﺖ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺷﻬﺪﺍﺀ ﻣﻘﺪﺍﺭﻱ ﺗﺨﻤ |ﻪ ﻫﻨﺪﻭﺍﻧﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﻫﻨﻮﺯ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﻮﺩ ﻭﻟﻲ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﻫﻮﺍ ﺧﻮﺭﺩﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﻮﺩﺭ ﻣﺘﻼﺷﻲ ﺷﺪﻧﺪ‪ ۲.‬ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﺪﻳﻢ ﺍﻳﻦ ﺗﺨﻤﻪ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻮ ﻣﻲ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻫﺎ ﻭ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﺳﺮﻭﺭ ﻭ ﺟﺸﻦ‬ ‫ﻣﺼﺮﻑ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻً ﺍﻳﻦ ﺟﺴﺪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻱ ﺑﻮﺩﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﻧﺰﺩﻳﮏ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﺸﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺟﺶ ﺩﺳﺘﮕﻴﺮ ﻭ ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﺷﺐ ﻃﻮﻝ ﮐﺸﻴﺪ ﺗﺎ ﺍﺟﺴﺎﺩ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻫﻴﺠﺪﻩ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺟﺎﻭﻳﺪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﻭ ﺩﺭﺁﻧﺠﺎ ﺩﻓﻦ ﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺟﻠﺴﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮔﺮﺩ ﻫﻢ ﺟﻤﻊ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﻭ ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﺍﺭﻭﺍﺡ ﺍﻳﻦ ﺷﻬﺪﺍﺀ ﺻﺎﺩﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺭﺍ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺯﻳﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ ّ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ« ﻧﺎﻣﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ ﺍﻳﻦ ﺷﻬﺪﺍ ﺭﺍ »ﻣﮑﺎﻥ ّ‬ ‫ﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻳﺎﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺧﻮﻧﺮﻳﺰ ﮔﺸﺖ‪ .‬ﻧﻔﻮﺳﻲ ﻣ ّﻘﺪﺳﻪ ﺍﺯ ﻳﺎﺭﺍﻥ‬ ‫»ﺍﻱ ﻳﺎﺭﺍﻥ ﺍﻟﻬ ‪،‬‬ ‫ﺖ‬ ‫ﺍﻟﻬﻲ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻱ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺒﻴﻞ ﻧﻮﺭ ﻣﺒﻴﻦ ﺑﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﮕﺎﻩ ﻋﺸﻖ ﺷﺘﺎﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺟﻬ ‪،‬‬ ‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﻳﮏ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ ّ‬ ‫)ﺟﺬﺍﺑﻲ( ‪ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪.٢٠١٠‬‬ ‫‪ (۲‬ﻗﻄﻌﻪ ﺍﻱ ﺍﺯ ﻟﺒﺎﺱ ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺩ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﺮﮐﺰ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﮔﺮﺩﻳﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﺭﺷﻴﻮ ﺁﺛﺎﺭ ﺑﻬﺎﻳﻲ ﺣﻔﻆ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﻣﻲ ﺭﻭﻧﺪ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺍﻳﻦ ﻗﻄﻌﻪ ﭘﺎﺭﭼﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﺒﻴﻨﻨﺪ‪ ).‬ﺍﺯ ﻳﮏ ﮔﻔﺘﮕﻮﻱ ﺧﺼﻮﺻﻲ‬ ‫ﺑﺎ ﺩﮐﺘﺮ ﻃﺎﻫﺮﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ﺳﺎﻝ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ(‪.‬‬ ‫ﭻ ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‬ ‫‪ (۳‬ﺍﺯ ﻳﮏ ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻃﺎﻫﺮﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ,،‬ﻧﺒﻴﻞ ﻫﺎﻧﺎ‪ ,‬ﻋﺎﺑﺮ ﻣﺠﻴﺪ ‪،‬ﻭ ﺭﻭﺯﺍﻥ ﻭﻟﻨﻴ ‪،‬‬ ‫‪www.nayriz.org‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۰۲‬‬ ‫ﭼﺸﻢ ﮔﺮﻳﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﻝ ﺑﺮﻳﺎﻥ‪ .‬ﺁﻩ ﻭ ﺍﻧﻴﻦ ﺑﻪ ﺍﻭﺝ ﻋﻠﻴّﻴﻦ ﺭﺳﺪ ﻭ ﺣﺰﻥ ﺷﺪﻳﺪ ﻣﺎﺗﻢ‬ ‫ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻨﻤﺎﻳﺪ‪ .‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺭﺍ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺁﺭﺯﻭ ﭼﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺟﺮﻋﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺟﺎﻡ ﻭﻓﺎ ﻧﻮﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﺎﺩ |ﻩ ﻓﺪﺍ ﺳﺮﻣﺴﺖ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺧﺎﺗﻤ |ﻪ ﺣﻴﺎﺕ ﻓﺎﺗﺤﺔ ﺍﻻﻟﻄﺎﻑ ﺷﻮﺩ‪ ...‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺍﻳﺎﻡ ﺑﺎﺣﺴﻦ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺭﺏ ﺍﻟﺴﻤﻮﺍﺕ ﺍﻟﻌﻠﻲ ﻭ ﺗﻮﻓﻴﻖ ﻣﻠﮑﻮﺕ ﻻﻳﺮﻱ ﻫﻴﮑﻞ ّ‬ ‫ﺍﻟﻘﻀﺎﺀ ﻭ ﺗﺄﻳﻴﺪ ّ‬ ‫ﺭﺏ ﺍﻋﻠﻲ ﺩﺭ ﺟﺒﻞ ﮐﺮﻣﻞ ﺣﻴﻔﺎ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻡ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﻳﺎﻓﺖ‪ .‬ﻟﻬﺬﺍ ﻗﺮﺑﺎﻧﻲ ﻻﺯﻡ ﻭ‬ ‫ّ‬ ‫ﺟﺎﻧﻔﺸﺎﻧﻲ ﻭﺍﺟﺐ‪«...‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻣﺒﻠّﻐﻴﻦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺟﻨﺎﺏ ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒﺮ ﻓﺮﻭﺗﻦ ‪ ,،‬ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻃﺮﺍﺯﺍﷲ ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ ﻭ ﺟﻨﺎﺏ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻓﻴﻀﻲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺿﺮﻏﺎﻡ ﻭ‬ ‫ﺩﻳﮕﺮ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎ ﺑﺮﺍﻱ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻭ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﻭﺿﻊ ﻣﺎﻟﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ‬ ‫ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﮔﺬﺍﺭﻱ ﺩﺭ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﻧﻬﺎ ﺗﻼﺵ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﻪ ﺍﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕ‬ ‫ﺍﺣﺒﺎﺀ ﺭﺍ ﺳﺮ ﻭ ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺑﺨﺸﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮ ﺍﷲ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﺗﺎ ﻭﺿﻌﻴﺖ ﻣﺎﻟﻲ ّ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺭﻭﺯ ﺑﺮﻭﺯ ﻫﻢ ﻗﻮﻱ‪،‬ﺗﺮ‬ ‫ﻭﻟﻲ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻫﻨﻮﺯ ﺑﺎ ّ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ‪:‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۵۶‬ﻳﮏ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﺩﺭ ﺭﺍﺩﻳﻮﻱ ﻣﻠّﻲ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺑﺪﮔﻮﻳﻲ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍ ّﺩﻋﺎ ﻣﯽ‪،‬ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺳﺨﻨﮕﻮﯼ ﺩﻭﻟﺖ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﻣﻮﺟﻲ ﺍﺯ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﻭ ﺍﻳﺬﺍﺀ ﻭ ﺍﺫﻳﺖ ﺑﭙﺎ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺑﻴﺖ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺗﺨﺮﻳﺐ‬ ‫ﺷﺪ ‪ ,،‬ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭﻳﺮﺍﻥ ﮔﺮﺩﻳﺪ ‪,،‬‬ ‫ﺣﻈﻴﺮﺓﺍﻟﻘﺪﺱ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺗﺨﺮﻳﺐ ﺷﺪ ﻭ ﺳﺮﺍﻳﺪﺍﺭ ﺁﻥ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻳﻨﻬﺎ ﻓﻘﻂ ﭼﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻋﻤﺎﻝ ﻭﺣﺸﻴﺎﻧﻪ ﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﻋﻠﻴﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣﺬﮐﻮﺭ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻗﺼﺪ‬ ‫ﺳﻮﺯﺍﻧﺪﻥ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﭘﺸﺖ ﺧﺎﻧ |ﻪ ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ ﺗﻠّﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﻫﻴﺰﻡ ﺟﻤﻊ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﻭﻗﺖ ﺁﻗﺎﻱ ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺁﻗﺎﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪﻱ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺒﻮﺩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﻣﻄﻠّﻊ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺷﻨﻴﺪﻥ ﺍﻳﻦ ﺧﺒﺮ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺩ ﺣﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻧﺰﺩ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻭﻗﺘﻲ ﺍﺯ‬ ‫‪۳۰۳‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬

‫ﺖ ﺭﺩ ﻣﻲ‪،‬ﺷﺪ ﻳﮏ‬ ‫ﺟﻠﻮﻱ ﻣﺴﺠﺪﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﻣﺤﻠ |ﻪ ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻭ ﻣﺤﻠّ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷ ‪،‬‬ ‫ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻣﺴﻠّﺢ ﺑﺎ ﺳﺎﻃﻮﺭ ﻗﺼﺎﺑﻲ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻫﺠﻮﻡ ﺁﻭﺭﺩﻧﺪ‪ .‬ﺿﺮﺑﺘﻲ ﺑﺮ ﭘﻴﺸﺎﻧﻲ ﺍﻭ‬ ‫ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﻮﻥ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻭ ﻟﺒﺎﺱ ﺁﻗﺎﻱ ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ ﭘﺎﺷﻴﺪ‪ .‬ﺁﻥ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﺘﮏ ﻣﻲ‪،‬ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﻱ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺁﺧﻮﻧﺪ‪ ,‬ﻫﻤﺎﻥ‬ ‫ﺁﺧﻮﻧﺪﻱ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺍﻳﻦ ﺗﺤﺮﻳﮑﺎﺕ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻭﺍﺩﺍﺭ ﺑﻪ ﺗﻮﺑﻪ‬ ‫ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺁﻗﺎﻱ ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ ﺯﻳﺮ ﻣﺸﺖ ﻭ ﻟﮕﺪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺻﻮﺭﺗﺶ ﺧﻮﻥ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﭼﮑﻴﺪ ﭘﺎﺳﺦ ﺩﺍﺩ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻳﮏ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻬﻴﺪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻤﺎﻝ ﻣﻴﻞ ﻭ ﺭﺿﺎ‬ ‫ﺁﺭﺯﻭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ ,‬ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﺟﺪﺍﺩﺵ ﺟﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﻋﻘﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﺵ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺑﺪﻫﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺟﻮﺍﺏ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺧﺸﻤﮕﻴﻦ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺁﻗﺎﻱ ﺷﻬﻴﺪ ﭘﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ‬ ‫ﺣﻮﺿﭽ |ﻪ ﺁﺑﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻮﺩ ﺭﺍﻧﺪﻧﺪ ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺑﺮﺩﻥ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺁﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﺻﻮﺭﺕ‬ ‫ﻧﺠﺲ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺗﻤﻴﺰ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻧﺠﺲ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺧﺒﺮ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﺪ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ ﻭ ﺁﻥ ﮔﺮﻭﻩ‬ ‫ﺁﺷﻮﺏ ﻭ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺍﺯ ﮐﻨﺘﺮﻝ ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻩ ﺭﺍ ﺷﻨﻴ ‪،‬‬ ‫ﺁﺷﻮﺑﮕﺮ ﺭﺍ ﻣﺘﻔﺮﻕ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻗﻮﻝ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﻲ ﺁﻗﺎﻱ ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ ﺭﺍ ﻣﺆﺍﺧﺬﻩ‬ ‫ﻭ ﺗﻨﺒﻴﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺁﻗﺎﻱ ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﻼﻧﺘﺮﻱ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﺩﺭﺁﻧﺠﺎ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﻃﻲ‬ ‫ﻧﺎﻣﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺑﻪ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻠّﯽ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﮐﻪ ﻗﻄﺮﺍﺕ ﺧﻮﻥ ﺍﻭ‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﺪ ﻧﻮﺷﺖ‪.‬‬‫ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﮐﺎﻏﺬ ﻣﻲ‪،‬ﭼﮑﻴ ‪،‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻢ ﻫﻤﺎﻳﻮﻥ ﻣﺪﻳﺮ ﻳﮏ ﮐﻮﺩﮐﺴﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ‪،‬ﭘﺬﻳﺮﻓﺖ ‪ .،‬ﻫﻤﺴﺮ ﺧﺎﻧﻢ ﻫﻤﺎﻳﻮﻥ ﻳﮏ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ ﻧﺦ ﺭﻳﺴﻲ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﺷﺮﺍﺭ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺁﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﺗﺤﺮﻳﮏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ ﮐﻮﭼﮏ‬ ‫ﺷﺪﺕ‬‫ﺍﻭ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﭘﻴﺎﭘﻲ ﭼﺎﻗﻮ ﻣﺠﺮﻭﺡ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺑﻪ ّ‬ ‫ﺯﺧﻤﻲ ﻭ ﻣﺠﺮﻭﺡ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻣﻬﺎﺟﻤﻴﻦ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺨﺸﻴﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﻗﻄﻌﻪ ﭘﺎﺭﭼﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺩﺍﺩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﻥ ﺁﻟﻮﺩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻤﻴﺰ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺠﺎﺭ ﻭﮐﺴﺒ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻣﻐﺎﺯﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ّ‬

‫‪ (۱‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻳﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﻧﻮﺭﺍ )ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ( ﺟﻴﻤﺮ ‪ ,،‬ﺁﮔﺴﺖ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪ .‬ﻣﻨﺰﻝ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﻣﻨﺰﻝ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪ‪ ,‬ﺍّﻣﺎ ﻃﻲ ﺟﻨﮓ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﻋﺮﺍﻕ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺼﺎﺩﺭ |ﻩ ﺩﻭﻟﺖ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﻭ ﭘﻨﺎﻫﻨﺪﮔﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﺑﺎﺩﺍﻥ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻣﺪﻧﺪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﮑﻨﻲ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﺯ ﮔﻔﺘﮕﻮﻳﻲ ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﻧﻮﺭﺍ )ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ( ﺟﻴﻤﺮ ‪ ,،‬ﺁﮔﺴﺖ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۰۴‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺷﻬﺮ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮔﻔﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﻀﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﻋﺮﺑﻲ ﻭﺍﻳﺎﻻﺕ‬ ‫ﻋﺮﺏ ﻧﺸﻴﻦ ﺣﺎﺷﻴ |ﻪ ﺧﻠﻴﺞ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺻﺎﺣﺐ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮﺑﻲ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﮐﺴﺐ ﻭ ﮐﺎﺭﺷﺎﻥ ﺭﻭﻧﻖ ﭘﻴﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺘﺪﺭﻳﺞ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮐﻢ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﺭﺍ ﻧﻴﺰ ﻣﺠﺒﻮﺭ‬ ‫ﻣﻴﺴﺮ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺮﮎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﻲ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ّ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﺷﻮﺏ ﻭ ﺑﻠﻮﺍﻱ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۹‬ﺩﭼﺎﺭ ﻓﻘﺮ ﻭ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﻲ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫‪۱‬‬ ‫‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۶۸‬ﺩﺭ ﺳﻦ ﻫﺸﺘﺎﺩ ﻭ ﻧﻪ ﺳﺎﻟﮕﻲ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﺎﻗﻲ ﺷﺘﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﺷﻮﺏ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۹‬ﺷﺎﻫﺪ ﻗﻄﻌﻪ ﻗﻄﻌﻪ ﮐﺮﺩﻥ ﺑﺪﻥ ﭘﺪﺭ ﺧﻮﺩ ﺑﻮ ‪،‬ﺩ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۷۰‬ﺩﺭ ﺳﻦ ﻫﺸﺘﺎﺩ ﻭ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻟﮕﻲ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺩﺭ ﻟﻮﺣﻲ ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺒﻲ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻴﺎﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ﺑﺎﺑﺖ ﺻﺒﻮﺭﻱ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺑﻼﻳﺎ ﻗﺪﺭﺩﺍﻧﻲ‬ ‫ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻓﺮﻣﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻲ ﺑﺎﻳﺴﺖ ﺍﺯ ﺍﻳﻨﮑﻪ ﭼﻨﻴﻦ ﻓﻀﻞ ﻭ ﻣﻮﻫﺒﺘﻲ ﻧﺼﻴﺐ ﺍﻭ‬ ‫ﺗﺤﻤﻞ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺳﭙﺎﺳﮕﺰﺍﺭ ﻭ ﺷﺎﮐﺮ‬ ‫ّ‬ ‫ﮔﺮﺩﻳﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺟﻤﺎﻝ ﻗﺪﻡ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﻣﺼﻴﺒﺘﻲ ﺭﺍ‬ ‫‪۳‬‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ«‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۷۹‬ﻡ‪.‬ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﭘﻬﻠﻮﻱ ﺭﺍ ﺳﺮﻧﮕﻮﻥ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﺳﺮﺯﻣﻴﻦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻭ ﻣﻘﺎﻣﺎﺗﻲ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺟﻬﺖ ﺣﻔﻆ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻤﮑﻲ ﺑﮑﻨﻨﺪ ﻫﻴﭻ ﮐﺴﻲ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﺎﺭ ﺑﺎﻗﻲ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ﻭ‬ ‫ﻋﻠﻤﺎﻱ ﺷﻴﻌﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﻘﻴﺐ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻨﺪ ‪ ,،‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺭﺍ ﺷﻬﻴﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺪ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﺩﺍﺭ |ﻩ ﺍﻣﻮﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺗﺒﻌﻴﺪ ﮐﺮﺩﻧ ‪،‬‬ ‫ﺩﺳﺖ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ‪ .‬ﻗﻠﻊ ﻭ ﻗﻤﻊ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺟﺰﻭ ﺍﻗﺪﺍﻣﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﺩﻭﻟﺖ ﺟﺪﻳﺪ ﺑﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺩﻳﮕﺮ ﻫﻴﭻ ﮐﺠﺎﻱ ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﻣﻦ ﻧﺒﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻢ ﺷﻴﺒﺎﻧﻲ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﺧﺘﺮﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺷﮑﻮﻩ ﺍﺯ ﻋﺮﺍﻕ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺁﻣﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﺣﺒﺎﺀ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ ‪ ,،‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻋﺒﻮﺭ ﺍﺯ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﻬﺎﻱ ﺷﻬﺮﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺳﻌﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ‬

‫‪ (۱‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ‪ ,،‬ﺷﻴﺪﺭﺥ ‪.۹٨‬‬ ‫‪ (۲‬ﻓﻴﻀﻲ ‪.۱۹٤‬‬ ‫ﭻ ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‬ ‫‪ (۳‬ﺍﺯ ﻳﮏ ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﺨﺼﻲ ﺗﻮﺳﻂ ﻃﺎﻫﺮﻩ ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ,،‬ﻧﺒﻴﻞ ﻫﺎﻧﺎ‪ ,‬ﻋﺎﺑﺮ ﻣﺠﻴﺪ ‪،‬ﻭ ﺭﻭﺯﺍﻥ ﻭﻟﻨﻴ ‪،‬‬ ‫‪www.nayriz.org‬‬ ‫‪۳۰۵‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬

‫ﺟﻠﺐ ﺗﻮﺟﻪ ﮐﺴﻲ ﺭﺍ ﻧﮑﻨﺪ‪ .‬ﻭﻗﺘﻲ ﺁﻧﻬﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۵۷‬ﺑﺮﺍﻱ ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺑﻪ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ‬ ‫ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﺑﻪ ﺭﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﺁﺑﺎﺩﺗﺮ ﻭ‬ ‫ﻣﺘﻤﺪﻥ‪،‬ﺗﺮﻱ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﺰﺭﮒ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﻭﻟﻲ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﮐﻮﭼﮏ‬ ‫ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﭼﺎﺩﺭ ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ‬ ‫ﺩﺷﻨﺎﻡ ﻣﺮﺩﻡ ﻭ ﺳﻨﮕﺒﺎﺭﺍﻥ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻥ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ‪ ۱.‬ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﺍﻋﻴﺎﺩ ﻣﺴﻠﻤﻴﻦ ‪،‬‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺷﻬﺮ ﻫﺮ ﭼﻴﺰﻱ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺁﺗﺶ ﻣﻲ ﺯﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺍﺧﻞ ﺑﺎﻍ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻳﮏ ﺭﻭﺯ‪ ,‬ﻭﻗﺘﻲ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻢ ﺷﻴﺒﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ﻋﺒﻮﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩ ‪ ,،‬ﮔﺮﻭﻫﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﻬﺎ ﺩﻭﺭ ﺍﻭ‬ ‫ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﺎ ﮐﻔﺶ‪،‬ﻫﺎﻳﺸﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻀﺮﻭﺏ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻢ ﺷﻴﺒﺎﻧﻲ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﻩ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ‬ ‫ﮐﻪ ﺯﻳﺮ ﺿﺮﺑﺎﺕ ﮐﻔﺶ‪،‬ﻫﺎ ﺑﻮﺩ‪ ,‬ﺍﺯ ﮔﻮﺷ |ﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﺮﺩﻱ ﺭﺍ ﺩﻳﺪ ﮐ ‪،‬ﻪ ﺷﺎﻳﺪ ﺁﻫﻨﮕﺮﻱ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﻣﻴﻠ |ﻪ ﻓﻠﺰﻱ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺁﻧﻬﺎ ﺁﻣﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﻬﺎﺟﻤﻴﻦ ﺑﭙﻴﻮﻧﺪﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﻳﮏ ﻋﺎﺑﺮ ﭘﻴﺎﺩﻩ ﺁﻥ ﺟﻤﻊ ﺭﺍ ﻣﺘﻔﺮﻕ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺧﺠﺎﻟﺖ‬ ‫ﻧﻤﻲ‪،‬ﮐﺸﻴﺪ ﺍﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﻪ ﻳﮏ ﺯﻥ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩ |ﻩ ﺑﻲ ﭘﻨﺎﻩ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﻴﺪ؟! ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫ﺷﻴﺒﺎﻧﻲ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﻮﺭﴽ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﻭﺩ ﻭ ﻟﺤﻈﻪ‪،‬ﺍﻱ ﺁﻧﺠﺎ ﻧﻤﺎﻧﺪ ‪ .،‬ﺍّﻣﺎ ﻋﻠﻴﺮﻏﻢ ﺗﻤﺎﻡ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺑﺪﺭﻓﺘﺎﺭﻱ‪،‬ﻫ ‪،‬ﺎ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺑﺎﺯ ﻫﻢ ﺍﺯ ﺗﺒﻠﻴﻎ ﺩﺳﺖ ﺑﺮﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻢ ﺷﻴﺒﺎﻧﻲ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۷۹‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺩﺧﺘﺮ ﺧﺎﻧﻢ ﺷﻴﺒﺎﻧﻲ ‪ ,،‬ﺷﮑﻮﻩ ‪ ,،‬ﺩﻟﺶ‬ ‫ﺍﺣﺒﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﮐﺎﺭ ﺧﻄﺮﻧﺎﮐﻲ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻤﺎﻧﺪ ‪ .،‬ﻭﻟﻲ ّ‬ ‫‪۲‬‬ ‫ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺭﻭﻱ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭ ﺣﻈﻴﺮﺓ ﺍﻟﻘﺪﺱ ﻧﻔﺖ ﺭﻳﺨﺘﻨﺪ ﻭ‬

‫‪ (۱‬ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﻠﮑﻲ ﮐﻪ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻳﮏ ﻓﺮﺩ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻨﺎﻡ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺍﻣﺎﻣﻲ ﺑﻮﺩ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪).‬ﺍﺯﮔﻔﺘﮕﻮﻳﻲ‬ ‫ﺧﺼﻮﺻﻲ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﻧﻮﺭﺍ )ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ( ﺟﻴﻤﺮ ‪ ,،‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﻴﻼﺩﻱ(‪.‬‬ ‫‪ (۲‬ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺧﺘﺮ ﺷﮑﻮﻩ‪ ,‬ﻧﺠﻼ ﺑﻐﺪﺍﺩﻱ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭﺳﺖ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺳﺎﻝ ‪ ١٩٧٩‬ﺑﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ‬ ‫ﺳﻔﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ‪ ,،‬ﺑﺮﺍﻱ ﻧﮕﺎﺭﻧﺪﻩ ﻧﻘﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻫﻤﺪﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻝ ﺩﺍﻳﻲ‪،‬ﺍﺵ ﺩﺭ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﻣﻼﻗﺎﺕ‬ ‫ﻣﻲ‪،‬ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺯﻳﺮﺍ ﺭﻓﺘﻦ ﻳﮏ ﻓﺮﺩ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﻮﻗﻊ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺧﻄﺮﻧﺎﮎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺗﻨﻬﺎ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻓﻘﻂ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﺗﻤﺎﺱ ﺗﻠﻔﻨﻲ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺷﮑﻮﻩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﺿﻴﺎﺀ ﺑﻐﺪﺍﺩﻱ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ٢٠٠٨‬ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻴﺰ ﺗﻮﺳﻂ ﺧﺎﻧﻢ ﻧﻮﺭﺍ )ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ( ﺟﻴﻤﺮ‬ ‫ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۰۶‬‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺁﺗﺶ ﺯﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﻏﺎﺭﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺁﺗﺶ ﮐﺸﺎﻧﻴﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫‪۱‬‬ ‫ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺑﻮﻟﺪﻭﺯﺭ ﺻﺎﻑ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺭﻭﻱ ﺁﻥ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ﺳﺎﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻪ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻫﺎ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺧﺸﻮﻧﺘﻲ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﻧﺴﺒﺖ‬ ‫ﺪ ﮐﻢ ﮐﻢ‬ ‫ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺭﻭﺍ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﮐﻪ ﺩﻳﮕﺮ ﻫﻴﭻ ﺍﻣﻨﻴﺖ ﻣﺎﻟﻲ ﻭ ﺟﺎﻧﻲ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨ ‪،‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺭﺍ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺳﻲ ﻭ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ﺧﺮﻭﺝ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺍﺯ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﺑﻴﺶ ﺍﺯ ﺻﺪ ﻭ ﺷﺼﺖ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﺍﺯ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﻭ ﺑﻘﻴ |ﻪ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ‪ .،‬ﺣﺎﻻ ﻫﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻫﻢ ﻣﺜﻞ ﺩﻳﮕﺮ ﻧﻘﺎﻁ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺰﺭﮒ ﻭ ﭘﺮﺟﻤﻌﻴﺖ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻏﻬﺎﻱ‬ ‫ﻣﻴﻮﻩ ﻭ ﺁﺑﺎﺩ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎﻥ ‪ ,،‬ﻣﻴﺪﺍﻥ ﻭ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻭ ﺍﺩﺍﺭﻱ ﺗﺒﺪﻳﻞ‬ ‫ﺷﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﺯﺍﺩ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﺗﺄﺳﻴﺲ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﻭ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮ ﺍﺯ‬ ‫ﺷﻬﺮﻫﺎﻱ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺑﺮﺍﻱ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﻭ ﮐﺎﺭ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﻨﺪ‪.‬‬

‫٭ ٭ ٭‬ ‫ﮔﺎﻫﻲ ﺩﺭ ﻧﺰﺩﻳﮑﻲ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﻣﺘﺮﻭﮐ |ﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺩﺧﺘﺮﺍﻥ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺭﺍ ﻣﻲ‪،‬ﺑﻴﻨﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ‬ ‫ﺗﮑﻪ ﮐﺎﻏﺬﻱ ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻫﻤﺴﺮ ﺩﻟﺨﻮﺍﻩ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﺷﺎﺧ |ﻪ ﺩﺭﺧﺘﻲ ﮐﻪ‬ ‫ّ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎﺳﺖ ﮔﺮﻩ ﻣﻲ‪،‬ﺯﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍﻫﺎﻟﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺮﺍﻱ ﻃﻠﺐ ﺣﺎﺟﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﺍﻏﻠﺐ ﺑﻪ ﻧﺰﺩ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ﮐﻪ ﻣﻌﺠﺰﺍﺗﻲ ﺍﺯ ﺍﻭ ﻇﺎﻫﺮ‬ ‫ﺩﺭﺧﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺁﻳﻨﺪ‪ .‬ﺁﻧﻬﺎ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﻳﮏ ﺳﻴﺪ ﻣﺤﺘﺮﻡ ﻭ ّ‬ ‫ﺖ ﻭﻟﻲ ﻧﻤﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﻮﺩ ‪ ,،‬ﭼﻪ ﮐﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳ ‪،‬‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺁﻥ ّ‬ ‫ﻼ ﺧﺒﺮ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﭘﻴﺎﻣﻲ ﮐﻪ‬‫ﭼﺮﺍ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﻓﻘﻂ ﺷﻨﻴﺪﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺳﻴﺪ ﻣﻘﺪﺳﻲ ﺑﻮﺩﻩ؛ ﺍﺻ ً‬ ‫ﺍﻳﻦ ﺳﻴﺪ ﺣﺎﻣﻞ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ ‪ ،‬ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺍﺯ ﻣﺮﺯﻫﺎﻱ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻓﺮﺍﺗﺮ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﻫﻤ |ﻪ ﺟﻬﺎﻧﻴﺎﻥ‬ ‫ﺭﺳﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ (۱‬ﺣﺴﺎﻣﻲ ‪٣٣٠‬‬ ‫‪۳۰۷‬‬ ‫‪ ۲۴‬ﺧﺮﻭﺝ‬

‫ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻫﻢ ﺩﺧﺘﺮ ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺁﻣﺪﻩ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭﺁﻥ ﻏﻮﻏﺎ ﻭ ﻫﻴﺎﻫﻮﻱ ﺑﻮﻕ ﻭ ﺣﺮﮐﺖ‬ ‫ﻣﺎﺷﻴﻨﻬﺎ ﺩﻣﻲ ﺩﺭ ﺧﻠﻮﺕ ﻣﻲ‪،‬ﻧﺸﻴﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﻓﺮﻭ ﻣﻲ‪،‬ﺭﻭﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﺰﺩ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﻲ‬ ‫ﺁﻳﻨﺪﻩ‪،‬ﺍﻱ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺩﺍﺷﺖ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻧﺪﻳﺸﺪ ﻭ ﺁﺭﺯﻭﻫﺎﻳﺶ ﺭﺍ ﻣﺮﻭﺭ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺴﻞ ﺟﺪﻳﺪ ﺗﻌﻠﻖ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺴﺎﺯﻧﺪ‪ .‬ﻧﺴﻠﻲ ﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺩﻧﻴﺎ‬ ‫ﻭ ﻣﺮﺩﻡ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﻧﻨﺪ‪ .،‬ﺍّﻣﺎ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺷﻬﺮ ﺧﻮﺩ ﺍ ّﻃﻼﻉ ﺩﻗﻴﻘﻲ‬ ‫ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻤﻴﻦ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﭘﺪﺭ ﭘﻴﺮ ﺍﻳﻦ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻪ ﻃﺮﻑ ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﺣﺮﮐﺖ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻧﻤﺎﺯ ﺑﺨﻮﺍﻧﺪ‪ .‬ﮐﻔﺶ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻭﺭﻭﺩﻱ ﻣﺴﺠﺪ ﺍﺯ ﭘﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﭘﻴﺶ‪،‬ﻧﻤﺎﺯ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﺯ ﻣﻲ‪،‬ﺍﻳﺴﺘﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺯ ﺯﺍﻧﻮ ﻣﻲ‪،‬ﺯﻧﺪ ‪ ,،‬ﺩﺳﺖ ﻫﺎﻱ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻮﻱ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻫﻤﻪ ﺩﻋﺎ ﻣﻲ‪،‬ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﻬﺮ ﻭ ﮐﺸﻮﺭﺵ ﺩﺭ‬ ‫ﭘﻨﺎﻩ ﻗﺎﺋﻢ ﺁﻝ ﻣﺤ ّﻤﺪ‪ ,‬ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ‪ ,‬ﺍﻣﻦ ﻭ ﺍﻣﺎﻥ ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﺎﻧﻄﻮﺭ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺩﻋﺎﺳﺖ‬ ‫ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﻣﻲ ﺍﻧﺪﻳﺸﺪ‪ .‬ﺍﻧﮕﺎﺭ ﻧﮕﺎﻫﺶ ﺑﻪ ﺩﺭﻭﻥ ﺧﻮﺩ ﻭ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺧﻴﺮﻩ ﻭ ﺛﺎﺑﺖ ﻭ ﺑﻲ ﺧﺒﺮ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺻﺪﺍﻱ ﺩﻟﻨﺸﻴﻦ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻲ‪،‬ﺧﺒﺮ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﮐﻪ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ّ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﺍﺧﻞ ﺍﻳﻦ ﻣﺴﺠﺪ ﻃﻨﻴﻦ‪،‬ﺍﻧﺪﺍﺯ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ﻭ ﻓﺮﺍﺭﺳﻴﺪﻥ ﻳﻮﻡ ﺍﷲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻩ ‪ ,،‬ﺑﻲ‪،‬ﺧﺒﺮ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ‪ ,،‬ﻫﻢ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺩﺭ ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﻳﺎ ﺩﺭ ﺁﻳﻨﺪﻩ‬ ‫ﺭﺥ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪۱‬‬

‫ﺍﺳﺎﻣﻲ ﺷﻬﺪﺍﯼ ﻧﻲﺭﻳﺰ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪۱۸۵٣‬‬

‫ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺷﻔﻴﻊ‬

‫ﻧﺠﺎ ‪،‬ﺭ ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ‬ ‫ﺯﻳﻨﺎﻝ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﮐﺮﻳﻢ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻳﻮﺳﻒ ّ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ؛ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺯﻳﻦ‪،‬ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻏﻨﻲ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺑﺎﻗﺮ ﺻﺒﺎﻍ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻋﺴﮕﺮ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ‪،‬ﻧﻘﻲ‪ ,‬ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣﻼ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪﺗﻘﻲ ﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ ﻣ ّ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺑﺎﻗﺮ؛ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﻮﺳﻲ؛‬ ‫ﻼ ﺍﺣﻤﺪ‪ ,‬ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﻦﻭﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ‪ ,‬ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺆﻣ ‪،‬‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ ‪ ,،‬ﻣ ّ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ؛ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺩﺭﻭﻳﺶ؛ ﺯﻳﻦ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﮐﻮﭼﮏ ‪ ,،‬ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺭﺟﺐ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ؛ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤﻤﺪ؛ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻣﺤ ّﻤﺪ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻋﻠﻲ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﻧﺠﻒ؛‬ ‫ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ‪ ,،‬ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺗﻘﻲ ﺑﻘﺎّﻝ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﻋﺎﺑﺪ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﻣ ّ‬ ‫ﻣﺤﺮﻡ)ﻣﺘﺮﺟﻢ(؛ ﺁﺧﻮﻧﺪ‬ ‫ﺻﺎﺩﻕ ‪ ,،‬ﺩﺍﻳﻲ ﻋﻠﻲ ﺳﺮﺩﺍﺭ؛ ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻣﻼ ﺍﺣﻤﺪ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ّ‬ ‫ﻼ ﺻﺎﺩﻕ؛ ﺍﺳﺪﺍﷲ‬ ‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ﮐﺎﺗﺐ‪ ,‬ﭘﺴﺮ ﻣﻼ ﻋﺒﺪﺍﷲ؛ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﻳﻢ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲ؛ ﺑﺎﻗﺮ؛ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ‬‫ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻳﻮﺳﻒ ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒﺮ؛ ﻣﺎﻟﮏ ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻳﻌﻘﻮﺏ؛ ﻣﻼﺣﺴﻴﻦ ﻭ ﻋﺎﺑﺪ ﭘﺴﺮﺍﻥ‬ ‫ﭘﺴﺮ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻦ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ؛ ﺣﺴﻦ ّ‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻴﻦ؛ ﻟﻄﻒ ﺍﷲ ﺷﻤﺎﻝ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ‬ ‫ﻼﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ؛ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﭘﺴﺮ ّ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﺷﻤﺲ ﺍﻟﺪﻳﻦ‪ ,‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻗﺎ ﺭﺿﺎﻱ ﺁﻗﺎ ﻋﻠﻲ ﻧﻘﻲ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪ؛‬ ‫ﻼ ﻣﻮﺳﻲ؛ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮ ﺭﺟﺐ؛‬ ‫ﺍﺳﺪﺍﷲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻬﺪﻱ؛ ﺍﺣﻤﺪ ﺣﺎﺟﻲ ﻋﺒﺪﺍﻟﻘﺎﺳﻢ؛ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﺣﺴﻦ ﻣﻴﺮﺯﺍ ‪ ،‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺩﻻﻭﺭ ﻭ ﻏﻴﻮﺭ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮ ﺣﺎﺟﻲ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ‬ ‫ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻋﺎﺑﺪﻳﻦ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ‪ ,‬ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺣﺴﻦ؛ ﺣﺎﺟﻲ ﭘﺴﺮ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۱۰‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺑﻨﺎﻡ ﻋﺴﮑﺮ؛ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ؛ ﺷﻴﺦ ﺣﺴﻦ‪، ,‬ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲ ‪ ,،‬ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻦ ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪ؛‬ ‫ﺁﻗﺎ؛ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﺳﻠﻴﻤﺎﻥ؛ ﺣﺴ ‪،‬‬ ‫ﻼ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ؛ ﺣﺎﺟﻲ ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪ ﻋﻠﻲ؛ ﺁﻗﺎ ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﻣﺤﺐ ﻋﻠﻲ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﮐﺎﻇﻢ؛ﻣ ّ‬ ‫ﻭ ﭘﺴﺮﺵ ﺣﺴﻴﻦ؛ ﻫﺎﺩﻱ ﺧﻴﺮﻱ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﺷﻬﻴﺪ ﺷﺪ)ﺟﺰﺋﻴﺎﺕ ﺑﻌﺪﴽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‬ ‫(؛ ﺣﺴﻴﻦ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ؛ ﻋﺒﺪﺍﷲ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺍﮐﺒﺮ؛ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﺩﻕ ﺣﺴﻴﻦ؛ ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﺑﺮﻫﺎﻥ؛ ﻋﺴﮕﺮ ﭘﺴﺮ ﻋﻠﻲ؛ ﺻﺎﺩﻕ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒﺮ؛ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮ ﺯﻣﺎﻥ؛ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﻼ ﺷﺎﻩ ﻋﻠﻲ؛ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ؛ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻋﻠﻲ ﮐﺮﻡ؛ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﺴﮕﺮ؛‬ ‫ﭘﺴﺮ ﺍﮐﺒﺮ ﻓﺮﺿﻲ؛ ﻣ ّ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺣﺴﻦ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺻﻔﺮ؛ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﻣﻼ ﻋﻠﻲ؛ ﺷﺮﻳﻒ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺭﺟﺐ؛ ﻣﺤﻤﺪ‬ ‫ﻣﻼ‬‫ﻋﻠﻲ ﻧﻮﺭﻭﺯ؛ ﺍﮐﺒﺮ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻗﺎﺳﻢ؛ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺟﻌﻔﺮ؛ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺣﺎﺟﻲ ﻋﻠﻴﺸﺎﻩ؛ ﺍﺣﻤﺪ ّ‬ ‫ﻋﻴﺴﻲ؛ ﻋﺎﺑﺪ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻣﺤﺴﻦ؛ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ ﺟﻮﺍﺩ؛ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻧﺒﻲ؛ ﻣﺤﻤﺪ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ‬ ‫ﻼ‬‫ﻼ ﺑﺎﺑﺎ؛ ﺗﻘﻲ ﭘﺴﺮ ﺻﻔﺮ؛ ﺳﻴﺪ ﺣﺴﻴﻦ ﺳﻴﺪ ﻧﻈﺮ؛ ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﺭﺿﺎ؛ ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﺁﻗﺎ ﻣ ّ‬ ‫ﻼﻋﺎﺷﻮﺭﺍ؛ ﺣﺎﺟﻲ‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻧﻘﻲ؛ ﭘﺴﺮ ﻋﻠﻲ ﻣﺮﺍﺩ؛ ﻋﺒﺪﺍﷲ ﻋﻠﻲ؛ ﺍﮐﺒﺮ ﭘﺴﺮﺵ‪،‬؛ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﻣ ّ‬ ‫ﺗﻘﻲ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻋﺴﮕﺮ ﺑﻴﺮﻕ ﺩﺍﺭ؛ ﺭﺣﻴﻢ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ ﻧﻘﻲ؛ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺍﺣﻤﺪ؛‬ ‫ﻋﻠﻲ ﻭ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻗﺎﺳﻢ ﺻﻔﺮ؛ ﻣﺆﻣﻦ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺍﺣﻤﺪ؛ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﺑﺎﻗﺮ؛ ﺣﺴﻴﻦ ﺍﺳﺘﺎﺩ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ؛ ﺷﻤﺲ ﺍﻟﺪﻳﻦ ﭘﺴﺮ ﻋﺴﮕﺮ؛ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺴﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻧﻘﻲ؛ ﺍﮐﺒﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﺎﻩ؛ ﻣﺤﻤﺪ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤﻤﻮﺩ؛ ﻣﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﺒﺪﺍﷲ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻗﺮﺑﺎﻥ ﺷﻌﺒﺎﻥ ﭘﺴﺮ ﻋﺎﺑﺪﻳﻦ؛ ﻋﺒﺪﺍﷲ ﭘﺴﺮ‬ ‫ﻲ‬ ‫ﻼ ﻋﺎﺷﻮﺭﺍ؛ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺑﺎﻗﺮ؛ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺗﻘﻲ؛ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠ ‪،‬‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻣﻴﺮ ِﺷﮑﺎﺭ؛ ﻋﻠﻲ ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﻼ ﻋﺎﺑﺪﻳﻦ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﺻﺎﺩﻕ ﻭ ﻋﺎﺑﺪﻳﻦ‪ ,‬ﭘﺴﺮﺍﻥ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﺣ ّﻤﺎﻣﻲ؛ ﻣ ّ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺗﻘﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺭﺳﻴﺪ؛ ﺗﻘﻲ ﻭ ﮐﺮﻡ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻋﻠﻲ؛ ﭘﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ‬ ‫ﻣﻼ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ؛ ﻋﺒﺪﺍﷲ ﭘﺴﺮ ﻋﺴﮑﺮ؛‬ ‫ﻧﻘﻲ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﻧﻮﺭﻭﺯ؛ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ ّ‬ ‫ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ؛ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ ﻣﻠّﻘﺐ ﺑﻪ ﻗﻄﺐ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻮﺳﻲ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ؛‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ )ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺯﺍﺩ |ﻩ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻣﻴﺮﺯﺍ(؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﺴﻦ ﺁﻗﺎ ﻧﺼﺮﺍﷲ؛ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺟﻌﻔﺮ‪ ,‬ﺩﺍﻣﺎﺩ ﺣﺎﺟﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﺍﻳﻮﺏ؛ ﻣﻼ ﺍﮐﺒﺮ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺟﻌﻔﺮ؛ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ‬ ‫ﻫﺎﺩﻱ؛ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻬﺪﻱ؛ ﺣﺴﻦ ﺣﻴﺪﺭ ﺑﻴﮏ؛ ﻋﻠﻲ ﻣﺮﺍﺩ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻗﺎﺗﻞ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ؛ ﻣﺮﺍﺩ ﻟﺮ؛‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺻﺎﺩﻕ ‪،‬ﭘﺴﺮ ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺭﺟﺐ؛ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺭﺿﺎ؛ ﺣﺴﻦ ﻭ ﻋﻠﻲ ﭘﺴﺮﺍﻥ‬ ‫ﻼ ﻋﺎﺷﻮﺭﺍ؛ ﺣﺴﻨﻌﻠﻲ ﭘﺴﺮ ﻧﻮﺭﻱ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ؛ ﺻﻔﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺯﻣﺎﻥ؛ﺣﺴﻦ‬ ‫ﻼ ﻗﺎﺳﻢ‪ ,‬ﻣ ّ‬ ‫ﻣّ‬ ‫ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺻﻔﺮ؛ ﻋﺴﮕﺮ ﭘﺴﺮ ﻋﻠﻲ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ؛ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﺴﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ‪.‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪۲‬‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﻣﺂﺧﺬ ﮐﺘﺎﺏ‬

‫ﺷﺮﺡ ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﻭﺣﻴﺪ ﻭ ﺍﺗ ّﻔﺎﻗﺎﺕ ﺳﺎﻝ‪ ۱۸۵۰‬ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣ ّﻬﻢ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﻫﻤﭽﻮﻥ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ ,،‬ﮐﻪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﮐﺘﺒﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺍ ّﻭﻟﻴ |ﻪ‬ ‫ﺁﺋﻴﻦ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮ ﻣﻴﮕﻴﺮﺩ ﻭ ﮐﺘﺎﺏ ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ ﺍﺛﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮﺍﷲ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻣﻘﺎﻡ ﺷﺎﻣﺦ ﺍﻳﺸﺎﻥ ﺍﺯ ﺍﻋﺘﺒﺎﺭ ﻣﺨﺼﻮﺻﯽ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﺁﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺩﻳﮕﺮ ﺭﺍ ﻣﺆﻟّﻔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻔﻲ ﺟﻤﻊ ﺁﻭﺭﻱ ﮐﺮﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﺷﺮﺡ ﻭﺭﻭﺩ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﺳﺖ ﺭﻭﻱ ﺩﻳﻮﺍﺭ ﻣﺴﺠﺪﻱ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ‬ ‫ﺗﻮﺳﻂ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﺟﺮﺍﻱ ﻧﺒﺮﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۵۰‬ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺫﻳﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ‪:‬‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ‪ :‬ﺷﻔﻴﻊ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﺪﺍﻥ ﻋﻴﻨﻲ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩﻫﺎﻱ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ‬ ‫‪-۱‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ّ‬ ‫‪ ۱۸۵۰‬ﻭ ‪ ۱۸۵٣‬ﻣﻴﻼﺩﻱ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﻳﺎﻡ ﭘﺴﺮ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﻲ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺒﻠﻐّﻴﻦ ﻣ ّﻬﻢ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩﻫﺎ ﺟﺎﻥ ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﻣﻲ‪،‬ﺑﺮﺩ ﻭ ّ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﻲ‪،‬ﺷﻮﺩ‪ .‬ﻣﺘﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﺑﻪ ﺍﻧﮕﻠﻴﺴﻲ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺁﻫﻨﮓ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﻧﻴﺰ ﺍﻳﻦ ﻣﺎﺟﺮﺍ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻗﺪﺭﻱ ﺗﻔﺎﻭﺕ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻭﻗﻮﻉ ﺍﻳﻦ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ ,‬ﺭﻭﻧﺪ ﺭﻭﻳﺪﺍﺩﻫﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﺮﺗﻴﺐ ﻧﻴﺎﻣﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﻔﻴﻊ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﻲ ﺑﻴﺶ ﻧﺒﻮﺩ ﻭﻧﻤﻲ‪،‬ﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺩﺭ ﻫﻤ |ﻪ‬ ‫ﻣﮑﺎﻧﻬﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺗّﻔﺎﻗﺎﺕ ﺭﺥ ﻣﻲ‪،‬ﺩﺍﺩ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﻳﻦ ﺑﺨﺸﻲ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺯ ﺩﻳﮕﺮﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺷﻨﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺆﻟّﻔﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻧﻬﺎﻳﺖ ﺗﻼﺵ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﮑﺎﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺟﺮﻳﺎﻧﺎﺕ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﺭﻭﺍﻟﻲ ﮐﻪ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ‪،‬ﺍﻧﺪ ﺑﺎﺯﮔﻮ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺭﺍﻩ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۱۲‬‬ ‫ﻣﺂﺧﺬ ﻣﻌﺘﺒﺮﻱ ﭼﻮﻥ ﮐﺘﺎﺏ »ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ« )ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﺒﻴﻞ ( ﻭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻗﻨﺴﻮﻝ ﮐﺸﻮﺭ‬ ‫ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﮐﻪ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻮﮊﺍﻥ ﻣﺆﻣﻦ ﮔﺮﺩﺁﻭﺭﻱ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻧﻤﻮﺩﻩ‬ ‫ﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺯﻣﺎﻥ ﻭﺍﻗﻌﻪ ﺭﺍ ﻗﺪﺭﻱ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﻣﺂﺧﺬ ﺫﻳﻞ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﻲ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻧﻴﺰ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ‪:‬‬ ‫‪ -۲‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺳﺪﺍﷲ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﻲ ‪ :‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﮕﺎﺭ ﺑﺮﺟﺴﺘ |ﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ‬ ‫ﻇﻬﻮﺭﺍﻟﺤﻖ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﭘﮋﻭﻫﺶ‪،‬ﻫﺎﻱ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﻭ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ‬ ‫ّ‬ ‫ﺩﺭ ﻧُﻪ ﻣﺠﻠّﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﮐﺘﺎﺏ‬ ‫ﻣﺸﺨﺼﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ‬‫ّ‬ ‫ﺑﺎ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﺳﺖ ﺍ ّﻭﻝ ﺑﻪ ﺭﺷﺘ |ﻪ ﺗﺄﻟﻴﻒ ﮐﺸﻴﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻳﮑﻲ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻳﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﻳﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﺎﺟﺮﺍﻫﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺑﺎﺑﻴﺎﻥ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺍﻭﻟّﻴ |ﻪ‬ ‫ﻇﻬﻮﺭﺍﻟﺤﻖ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﻣﻨﺒﻊ ﻭ ﻣﺄﺧﺬ‬ ‫ّ‬ ‫ﺍﻣﺮ ﻣﯽ‪،‬ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﺯ ﺟﻠﺪ ‪ ١‬ﺗﺎ ‪ ٤‬ﮐﺘﺎﺏ‬ ‫ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ -۳‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻓﻴﻀﻲ ‪ :‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻧﮕﺎﺭ ﻣﻤﺘﺎﺯ ﻭ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪ |ﻩ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﻳﻲ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﻭ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‪ .‬ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﻣﺸﮑﺒﻴﺰ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗﻲ‪ ,‬ﮐﻪ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ ﺍﻓﺮﺍﺩﻱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺳﻪ ﻧﺒﺮﺩ ﺟﺎﻥ‬ ‫ﺳﺎﻟﻢ ﺑﺪﺭ ﺑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ‪ ,،‬ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫‪ -۴‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‪ :‬ﺍﻫﻞ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻭ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺒﻠّﻐﻴﻦ ﺑﺮﺟﺴﺘ |ﻪ ﺩﻳﺎﻧﺖ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻟﻤﻌﺎﺕ ﺍﻷﻧﻮﺍﺭ ﺑﺮ‬ ‫ﺍﺳﺎﺱ ﺭﻭﺍﻳﺎﺕ ﻭ ﺣﮑﺎﻳﺎﺗﻲ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺟﻤﻊ‪،‬ﺁﻭﺭﻱ ﮐﺮﺩﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﺎﻣﻲ ﮐﻪ ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﺗﺸﻮﻳﻖ ﻭ ﺗﻮﺻﻴ |ﻪ ﺁﻗﺎﻱ ﻋﻠﻲ ﻧﺨﺠﻮﺍﻧﻲ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﺎ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺍﺯ ﺍﺛﺮ ﺁﻫﻨﮓ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »‪The Bábís of Nayríz: History‬‬ ‫‪ «and Document‬ﮐﻪ ﺣﮑﺎﻳﺖ ﺷﺎﻫﺪﺍﻥ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻣﺮ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺭﺍ ﺑﺼﻮﺭﺕ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋ |ﻪ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗﻲ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻭ ﭘﻴﺸﻴﻨ |ﻪ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺳﺎﻟﻬﺎﻱ‪ ۱۸۵۰‬ﺗﺎ ‪١٩٠٠‬‬ ‫ﻡ‪ .‬ﻓﺮﺍﻫﻢ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ‪ ,،‬ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻳﻢ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺩﻳﮕﺮ ﻭ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﻮﻳﻲ ﺣﻮﺍﺩﺙ ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮﻱ ّ‬ ‫ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺴﻴﺎﺭ ﺑﻪ ﻣﺎ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺷﺮﺡ ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﻱ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﻓﻴﻀﻲ ‪ ,،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻭ ﻣﺄﺧﺬ ﺟﺪﻳﺪ ﺩﻳﮕﺮﻱ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪ |ﻩ ﺷﻴﺦ‬ ‫‪۳۱۳‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪ ۲‬ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﻣﺂﺧﺬ ﮐﺘﺎﺏ‬

‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ,‬ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻳﻦ ﺷﺨﺺ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﻣﻨﺸﻲ ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﻣﺂﺧﺬ ﺩﺳﺖ ﺍ ّﻭﻝ ﺩﺳﺘﻴﺎﺑﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺟﺮﻳﺎﻥ ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۰۹‬ﻡ‪ .‬ﺯﻧﺪﮔﻲ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‪،‬ﻫﺎﻳﻲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﺮﻳﺎﻥ‬ ‫ﺗﻀﻴﻴﻘﺎﺕ ﺁﻥ ﺳﺎﻝ ﺷﮑﻨﺠﻪ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺩﻳﺪﻧﺪ ﺑﺨﻮﺑﻲ ﻭ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﻳﮏ ﺁﺷﻨﺎﻳﻲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺁﻧﮑﻪ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺁﻣﺪ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﮐﺎﻏﺬ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﻧﺎﻣﺒﺮﺩﻩ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ‬ ‫ﺷﺒﻲ ﮐﻪ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺍﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺭﺍ ﺑﭙﺎﻳﺎﻥ ﺭﺳﺎﻧﻴﺪ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﺳﺖ ﺍ ّﻭﻝ ﻭ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺩﻳﮕﺮ ﺑﺴﻴﺎﺭﻱ ﻧﻴﺰ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﮔﻮﻳﻲ‬ ‫ﺷﺮﺡ ﺍﻳﻦ ﻭﻗﺎﻳﻊ ﻭ ﺯﻧﺪﻩ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺁﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻳﺎﺭﻱ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺗﻤﺎﻣﻲ ﺍﻳﻦ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻭ ﻣﺂﺧﺬ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﺸﻨﺎﺳﻲ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪۳‬‬

‫ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻴﻦ‬ ‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻭﻓﺎ ‪ -‬ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺷﻴﺦ ّ‬ ‫‪۳۱۵‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪ ۳‬ﺳﻮﺭ |ﻩ ﻭﻓﺎ‬

‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻭﻓﺎ ﺻﻔﺤﻪ| ‪٢‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۱۶‬‬

‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻭﻓﺎ ﺻﻔﺤﻪ| ‪٣‬‬ ‫‪۳۱۷‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪ ۳‬ﺳﻮﺭ |ﻩ ﻭﻓﺎ‬

‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻭﻓﺎ ﺻﻔﺤﻪ| ‪٤‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۱۸‬‬

‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻭﻓﺎ ﺻﻔﺤﻪ| ‪٥‬‬ ‫‪۳۱۹‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪ ۳‬ﺳﻮﺭ |ﻩ ﻭﻓﺎ‬

‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻭﻓﺎ ﺻﻔﺤﻪ| ‪٦‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۲۰‬‬

‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻭﻓﺎ ﺻﻔﺤﻪ| ‪٧‬‬ ‫‪۳۲۱‬‬ ‫ﭘﻴﻮﺳﺖ ‪ ۳‬ﺳﻮﺭ |ﻩ ﻭﻓﺎ‬

‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻭﻓﺎ ﺻﻔﺤﻪ| ‪٨‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﺸﻨﺎﺳﻲ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ‬ ‫ﷲ ‪) Gleanings from the Writings of Bahá’u’lláh‬ﻭﻳﻠﻤﺖ‬ ‫‪ -‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍ ‪،‬‬ ‫‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٨٣ ،‬‬ ‫‪ ,The Summons to the Lord of Hosts -‬ﺣﻴﻔﺎ‪ ,‬ﺍﺳﺮﺍﺋﻴﻞ‪ :‬ﻣﺮﮐﺰ ﺟﻬﺎﻧﻲ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪(٢٠٠٢،‬‬ ‫‪) The Writings of Bahá’u’lláh -‬ﺩﻫﻠﻲ ﻧﻮ ‪ ,،‬ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(٢٠٠٦ ،‬‬ ‫‪) Baha’i Prayers -‬ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ,،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٨٣ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‪ ,‬ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺗﻲ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ‪ ، ,‬ﻣﺠﻤﻮﻋ |ﻪ ﺁﺛﺎﺭ ﮔﺮﺩﺁﻭﺭﻱ ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺆﺳﺴ |ﻪ ﺗﺤﻘﻴﻘﻲ‬ ‫ﻢ ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺣﺒﻴﺐ ﻃﺎﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ ﻭ ﺩﻳﮕﺮﺍ ‪،‬ﻥ ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳ ‪،‬ﺰ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪۲۰۰٦،‬‬ ‫ﺑﻴﺖ ﺍﻟﻌﺪﻝ ﺍﻋﻈ ‪،‬‬ ‫‪ -‬ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ‪) Promulgation of Universal Peace‬ﻭﻳﻠﻤﺖ‪ ,‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪:‬‬ ‫ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٨٢‬‬ ‫‪) Memorials of the Faithful‬ﻭﻳﻠﻤﺖ‪ ,‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٧١،‬‬ ‫ﻲ ‪(١٩٧٠‬‬ ‫‪) The Secret of Divine Civilization‬ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ,،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋ ‪،‬‬ ‫‪ A Traveller’s narrative‬ﺝ ‪ ,٢‬ﺗﺮﺟ ّﻤ |ﻪ ﺍﻱ‪.‬ﺟﻲ‪ .‬ﺑﺮﺍﻭﻥ )ﮐﻤﺒﺮﻳﺞ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ‪(١٨٩١‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪ ،‬ﻗﺮﻥ ﺑﺪﻳﻊ )ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ‪(١٩٧٩،‬‬ ‫‪ The World Order of Bahá’u’lláh،‬ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ ‪١٩٨١‬‬ ‫‪ -‬ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﻴﺪ ‪ ،‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻧﺒﻴﻞ ﺍﻋﻈﻢ ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪ ،‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪) ،‬ﻟﻨﺪﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٥٣‬‬

‫ﻣﺆﻟّﻔﻴﻦ ﺩﻳﮕﺮ‬ ‫‪ -‬ﺁﺭﻳﺎ‪,‬ﺳﭙﻬﺮ ‪Babis and Baha’i role in the Constitutional Revolution ،‬‬ ‫ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪ ، ٢٠٠٦‬ﮔﺮﻭﻩ ﺁﺭﻳﺎ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ‪ ٢٠‬ﮊﺍﻧﻮﻳ |ﻪ ‪ ٢٠١١‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪www.ohamzodai.‬‬ ‫‪ ...com/maghalat.html‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۲۴‬‬ ‫‪ -‬ﺁﺭﻳﺎ‪ ,‬ﺳﭙﻬﺮ ‪Bábís and Bahá’í role in the Constitutional Revolution،‬‬ ‫ﺑﻴﺴﺘﻢ ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪ ٢٠١١‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪.http://www.ohamzodai.com/maghalat.html‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻻﻭﺭﻧﺲ ﺍﭺ‪ .‬ﺁﻓﻴﺴﺮ‪ ,‬ﺳﺎﻣﻮﺋﻞ ﺍﭺ‪ .‬ﻭﻳﻠﻴﺎﻣﺴﻮﻥ‪، ,measuring worth ,‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‬ ‫ﺩﺭ ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ‪ ,،‬ﭼﻬﺎﺭﻡ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪ ٢٠٠٩‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪،۲۰۱۰ ,www.measuringworth.com‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﺁﻭﺍﺭﻩ‪ ,‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ‪ ,‬ﮐﻮﺍﮐﺐ ﺍﻟﺪﺭﻳّﻪ ) ﻗﺎﻫﺮﻩ ‪ ،‬ﻣﺼﺮ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩١٤ ،‬‬ ‫ﺪ ‪) Iran Between Two Revolutions‬ﭘﺮﻳﻨﺴﺘﻮﻥ ‪ ,،‬ﻧﻴﻮﺟﺮﺳﻲ‪:‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻤﻴﺎﻥ‪ ,‬ﺍﺭﻭﻧ ‪،‬‬ ‫ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﭘﺮﻳﻨﺴﺘﻮ ‪،‬ﻥ ‪(١٩٨٢‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺗﺤﺎﺩ ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪) «National Convention ۱۹۰۹ Minutes of the » ،‬ﻭﻳﻠﻤﺖ‬ ‫‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪ :‬ﺍﻭﺭﺍﻕ ﻣﺮﻱ ﺭﺍﺏ‪ ,‬ﺁﺭﺷﻴﻮ ﺑﻬﺎﺋﻲ(‬ ‫‪-‬ﺍﺳﺘﺮ ﺁﺑﺎﺩﻱ‪ ,‬ﺑﯽ‪،‬ﺑﯽ ﻓﺎﻃﻤﻪ‪ ,‬ﺩﺳﺘﻨﻮﺷﺘﻪ ) ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪ :‬ﻣﺮﮐﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺯﻧﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ‬ ‫‪ ،‬ﻣﺎﺭﭺ ‪ ،١٩٩٢‬ﻧﺸﺮ ﺍﻭﻝ ﺩﺭ ﻃﻬﺮﺍ ‪،‬ﻥ ‪(١٨٠٨‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺳﻠﻤﻨﺖ‪ ,‬ﺟﺎﻥ ‪) ، - Bahá’u’lláh and the New Era‬ﻭﻳﻠﻤﺖ ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٨٠‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺷﺮﺍﻕ ﺧﺎﻭﺭﻱ‪ ,‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ‪ ، ,‬ﻧﻮﺭﻳﻦ ﻧﻴﺮﻳﻦ )ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪( ١٩٦٧،‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺷﺮﺍﻕ ﺧﺎﻭﺭﻱ‪ ,‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ‪ ,‬ﻣﺎﺋﺪ |ﻩ ﺁﺳﻤﺎﻧﻲ ‪ ،‬ﺝ‪) ٩ .‬ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ ،‬ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪-١٩٧٣ ،‬‬ ‫‪(١٩٧١‬‬ ‫ﻲ ﻗﺴﻤﺖ ﺩ ّﻭﻡ‪ ,‬ﻣﺠﻤﻮﻋ |ﻪ ﺁﺛﺎﺭ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫‪ -‬ﺍﺷﺮﺍﻕ ﺧﺎﻭﺭﻱ‪ ,‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﻴﺪ‪ ,‬ﻣﺎﺋﺪ |ﻩ ﺁﺳﻤﺎﻧ ‪،‬‬ ‫)ﺩﻫﻠﻲ ﻧﻮ ‪ ,،‬ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٨٤‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ ,‬ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ‪ ,،‬ﻋﻬﺪ ﺍﻋﻠﻲ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﻭﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪ ,‬ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫)ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﻬﺎﻥ ﻣﺘﺤﺪ ‪(٢٠٠٠ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻓﻨﺎﻥ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ‪ ,،‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺁﻫﻨﮓ ﺭﺑّﺎﻧﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ ،‬ﺝ‪ ، ١٦ .‬ﺷﺎﻫﺪﺍﻥ ﺍﻣﺮ‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ))‪(٢٠٠٨ ,Ebook: © Ahang Rabbani‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻋﻠﻢ‪ ,‬ﻫﻮﺷﻨﮓ »‪ ، «Henna‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ، ٢٠٠٣‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‬ ‫‪،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ‪ ٢٠ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪http://www.iranica.com/articles/henna ٢٠١٠‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻣﺎﻧﺖ‪ ,‬ﻋﺒّﺎﺱ ‪Pivot of the Universe, Nasir al-Din Sháh Qájár and،‬‬ ‫‪) ۱۸۹۶-۱۸۳۱ ,the Iranian Monarchy‬ﺑﺮﮐﻠﻲ ﻭ ﻟﻮﺱ ﺁﻧﺠﻠﺲ‪ ,‬ﮐﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ ‪(١٩٩٧ ،‬‬ ‫ﻞ ‪(١٩٨٩‬‬ ‫‪) Resurrection and Renewal‬ﺍﻳﺘﺎﮐﺎ ‪ ,،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﮐﻮﺭﻧ ‪،‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻳﺴﺘﻮﻳﮏ‪ ,‬ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ ‪ ,،‬ﻧﺸﺮﻳ |ﻪ‪ books.Google.com،‬ﺝ‪A Journal of a“)۲.‬‬ ‫‪۳۲۵‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ‪،‬ﺷﻨﺎﺳﯽ‬

‫‪ Diplomate’s Two Years’ Residence in Persia‬ﺍﺳﻤﻴﺖ ‪ ،‬ﺍﻟﺪﻥ ﻭ ﺷﺮﮐﺎﺀ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﮐﻼﺳﻴﮏ ﺍﻟﻴﺒﺮﻭﻥ ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ ﮊﺍﻧﻮﻳ |ﻪ ‪(١٨٦٤‬‬ ‫‪ -‬ﺑﻪ ﺍﻫﺘﻤﺎﻡ ﺑﺎﺭﻭﻥ ﻭ‪ .‬ﺭﻭﺯﻥ‪ «، Some Remarks on the Babi Texts» .‬ﻧﺸﺮﻳ |ﻪ ﺍﻧﺠﻤﻦ‬ ‫ﺳﻠﻄﻨﺘﻲ ﺁﺳﻴﺎ )‪.٢٤:(١٨٩٢‬‬ ‫‪ -‬ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﯼ‪ ,‬ﺣﺴﻦ ﻣﻮﻗﺮ‪) Abdu’l-Bahá’، ,‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ‬ ‫‪(١٩٧١،‬‬ ‫‪ ) The Bab, The Herald of the Day of Days‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ ‪(١٩٧٥ ،‬‬ ‫‪ ) Baha’u’llah The King of Glory -‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ‬ ‫‪(١٩٨٠،‬‬ ‫) ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ ‪Edward Granville Browne ( ١٩٧٠،‬‬ ‫‪and the Bahá’í Faith‬‬ ‫ﺪ ‪Eminent Baha’is in the,(١٩٨٥‬‬ ‫)ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟ ‪،‬‬ ‫‪Time of Bahá’u’lláh‬‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ‪ ،‬ﻫﻤﺴﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ) ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ ‪(١٩٨٥ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺑﺮﺍﻭﻥ‪ ,‬ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ ﮔﺮﻧﻮﻳﻞ ‪» ,،‬ﻳﮑﺴﺎﻝ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﺎ ‪،‬ﻥ ﺁﺷﻨﺎﻳﻲ ﺑﺎ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﻭ ﺗﻔﮑﺮ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﻳﺮﺍﻥ«‬ ‫)ﮐﻤﺒﺮﻳﺞ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻤﺒﺮﻳﺞ‪(١٩٢٧،‬‬ ‫ﺞ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫‪) Materials for the Study of Babi Religion‬ﮐﻤﺒﺮﻳ ‪،‬‬ ‫ﺞ ‪ ١٩١٨‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪(www.archive.org:‬‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻤﺒﺮﻳ ‪،‬‬ ‫‪ The Babis of Persia‬ﻧﺸﺮﻳ |ﻪ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺳﻠﻄﻨﺘﻲ ﺁﺳﻴﺎ )‪.٢١:(١٨٨٩‬‬ ‫‪ -‬ﺑﻲ ﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ‪ ,‬ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ‪ ، ,‬ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪﻩ ‪ ،‬ﺩﺭ ﻧﺰﺩ ﻋﺒﺎﺱ ﺍﺑﻼﻏﻲ ‪ ،‬ﻧﻮﺍﺩ |ﻩ ﺑﻲ ﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫‪ -‬ﺑﻴﻨﻴﻨﮓ‪ ,،‬ﺭﻭﺑﺮﺕ ﺍﻡ‪ ,.‬ﻧﺸﺮﻳ |ﻪ ‪A journal of two years travel in Persia‬‬ ‫‪)، Ceylon etc‬ﺝ‪(١ .‬‬ ‫‪ ٢٦،books.Google.com, Co.Adamant media‬ﺟﻮﻥ ‪ ،٢٠٠١‬ﭼﺎﭖ ﻣﺘﻦ ﻓﺎﮐﺲ‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺍﺩﻳﺸﻦ ‪ ،١٩٥٧‬ﮐﻤﭙﺎﻧﻲ ﻭ‪ .‬ﺍﭺ‪ .‬ﺁﻟﻦ ‪ ،‬ﻟﻨﺪﻥ(‬ ‫‪ -‬ﭘﺮﺍﻳﺲ ‪ ,،‬ﻣﻌﺼﻮﻣﻪ‪ ,‬ﺩﻓﺘﺮ ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ ,‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‪ ,‬ﺷﻬﺮ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ‪Iranian Marriage‬‬ ‫‪Ceremony, Its History & Symbolism ، www.iranchamber.com/‬‬ ‫‪ culture/articles/iranian_marriage_ceremony.php‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،٢٠٠١‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ‬ ‫ﺷﺪ‪، .‬‬ ‫‪ -‬ﺗﻮﺍﻧﮕﺮ‪ ,‬ﺳﻴﺎﻣﮏ ‪» ،‬ﺍﻧﺠﻴﺮﻫﺎﻱ ﺧﺸﮏ ﺍﻳﺮﺍﻥ«‪ ,‬ﺍﺗﺤﺎﺩﻳ |ﻪ ﺍﻧﺠﻴﺮﮐﺎﺭﺍﻥ ﺍﺻﻄﻬﺒﺎ ‪،‬ﻥ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪٢٠‬‬ ‫ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪ www.iranfig.com/Driedfigs.htm :‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۲۶‬‬ ‫‪ -‬ﺗﺮﻱ‪ ,‬ﭘﻴﺘﺮ‪ ,‬ﻣﺘﺮﺟﻢ‪The Babi Studies Series ,،‬ﺝ‪Prophet in Modern ,۱ .‬‬ ‫‪ Times‬ﺍﻳﺎﻻﺕ ﻣﺘﺤﺪ |ﻩ ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻟﻮﻟﻮ ‪٢٠٠٨،‬‬ ‫‪ -‬ﭼﻬﺮﻩ ﻧﮕﺎﺭ‪ ,‬ﻧﺼﺮﺍﷲ ‪ ,،‬ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺘﻬﺎ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﻲ ﻫ ‪،‬ﺎ ﻣﺪﺭﺳ |ﻪ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻧﻲ ﺷﻴﺮﺍﺯ‪.١٩٦٠،‬‬ ‫‪ -‬ﺣﺴﺎﻣﯽ‪ ,‬ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ‪ ,،‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﻳﻦ ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ ،‬ﺩﺳﺖ‪،‬ﻧﻮﺳﺘ |ﻪ ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪﻩ‪ ، ,‬ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ ،‬ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪.٢٠٠٧ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺍﻧﻠﺪﺳﻮﻥ‪ ,‬ﺑﺲ ﺁﻟﻦ‪) ,‬ﻟﻨﺪﻥ ‪،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ‪The Wild Rue, a study of‬‬ ‫‪ Muhammadan Magic and Folklore in Iran‬ﻟﻮﺯﺍﮎ ﻭﺷﺮﮐﺎﺀ ‪(١٩٣٨،‬‬ ‫‪ -‬ﺩﻭ ﭘﺮﻱ‪ ,‬ﻧﺎﻧﺴﯽ‪ «Etiquette» ,‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،١٩٩٨‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‬ ‫‪،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ‪ ٢٠،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪www.iranica.com/articles/etiquette‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﺩﻭﺳﺘﺨﻮﺍﻩ‪ ,‬ﺟﻠﻴﻞ ﻭ ﺍﻗﺒﺎﻝ ﻳﻐﻤﺎﻳﻲ »‪Education iii. the traditional elementary‬‬ ‫‪ school‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻕ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ »‪ ١٥‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ‪ ، ١٩٩ ٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ‪ ٢٠ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪٢٠١٠‬‬ ‫ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪ :‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪http://www.iranica.com/articles/education-iii.‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻡ‪ ,‬ﺳﻴﺎﻣﮏ‪ ، ,‬ﻭﻗﺎﻳﻊ ﻗﻠﻌ |ﻪ ﺷﻴﺦ ﻃﺒﺮﺳﻲ )ﺩﺍﺭﻣﺸﺘﺎﺕ ‪ ,،‬ﺁﻟﻤﺎﻥ ‪،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻋﺼﺮ ﺟﺪﻳ ‪،‬‬ ‫ﺪ‬ ‫‪ -‬ﺫﺑﻴﺤﻲ ّ‬ ‫‪(٢٠٠٢‬‬ ‫‪ -‬ﺭﺑّﺎﻧﯽ‪ ,‬ﺁﻫﻨﮓ‪) ,‬ﻣﺘﺮﺟﻢ( ﻇﻬﻮﺭ ﻭ ﭘﻴﺪﺍﻳﺶ ﺍﺩﻳﺎﻥ ﺑﺎﺑﻲ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺷﻴﺮﺍﺯ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ )ﺑﻮﺳﺘﻮﻥ‬ ‫‪ ،‬ﻣﺎﺳﺎﭼﻮﺳﺖ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﺮﻳﻞ ‪(٢٠٠٨ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺭﺑّﺎﻧﻲ‪ ,‬ﺁﻫﻨﮓ‪Efforts to preserve the remains of the Báb: Four” ,‬‬ ‫‪ “historical accounts‬ﻧﺸﺮﻳ |ﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪.، ٢٠٠٣ ,،١١‬‬ ‫‪ -‬ﺭﺑّﺎﻧﯽ‪ ,‬ﺁﻫﻨﮓ‪The Bábís of Nayríz: History and Documents ، ,‬‬ ‫‪ Witnesses to Bábí and . Bahá’í history‬ﺝ‪) ٢ .‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ‪۲۰۰۷ (،eBook‬‬ ‫‪ -‬ﺭﺑّﺎﻧﯽ‪ ,‬ﺁﻫﻨﮓ‪٩ Translations of Shaykhi, Bábí and Bahá'í Texts ,‬‬ ‫ﺍﮐﺘﺒﺮ ‪ ١٩٩٧‬ﻳﮑﺸﻨﺒﻪ ‪ ١١‬ﺍﮐﺘﺒﺮ ‪ ١٩٩٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﻴﺸﻴﮕﺎﻥ ‪ ,،‬ﺁﻥ ﺁﺭﺑ ‪،‬ﺮ ﻣﻴﺸﻴﮕﺎﻥ ‪ ،‬ﺳ ّﻮﻡ ﻓﻮﺭﻳﻪ ‪٢٠١٠‬‬ ‫ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪ www.h-net.org‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪http://www.h-net.org/~bahai/.‬‬ ‫‪.htm.khadija/khadija۲/trans/vol۱‬‬ ‫‪ -‬ﺭﻭﺡ‪ ,‬ﺩﻳﻮﺱ ﺍﺱ‪Robe of Light: The Persian Years of the Supreme ,، .‬‬ ‫ﺪ ‪(١٩٩٤‬‬‫‪) ۱۸۵۳-۱۸۱۷ Prophet Baha’u’llah‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟ ‪،‬‬ ‫‪ -‬ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ‪ ,‬ﺷﻴﺪﺭﺥ‪ Morvareed ,‬ﺩﺍﺭﻣﺸﺘﺎﺕ‪ ، ,‬ﺁﻟﻤﺎﻥ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻋﺼﺮ ﺟﺪﻳﺪ ‪٢٠٠٢ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﺪ ﺷﻔﻴﻊ ‪ ,،‬ﻟﻤﻌﺎﺕ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ ‪ ،‬ﺝ‪ ١ .‬ﻭ ‪ ) ٢‬ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪(١٩٧١‬‬ ‫‪ -،‬ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻣﻌﺎﻧﻲ‪ ,‬ﺑﻬﺎﺭﻳﻪ‪) Against Incredible Odds ,‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ,،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪,‬‬ ‫ﺪ ‪(٢٠٠٦‬‬ ‫ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟ ‪،‬‬ ‫‪۳۲۷‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ‪،‬ﺷﻨﺎﺳﯽ‬

‫‪ -‬ﺯﺭﻗﺎﻧﯽ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﻮﺩ‪ ,‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻣﺤﻤﻮﺩ‪ ، ,‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﻣﺤﻲ ﺳﺒﺤﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺷﺮﻟﻲ‬ ‫ﻣﺎﮐﻴﺎﺱ )ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ ‪(١٩٩٨‬‬ ‫‪ -‬ﺯﺭﻧﺪﯼ‪ ,‬ﻣﺤ ّﻤﺪ‪) ,‬ﻧﺒﻴﻞ ﺍﻋﻈﻢ( ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ‪ ،‬ﻣﻄﺎﻟﻊ ﺍﻻﻧﻮﺍﺭ )ﻟﻨﺪﻥ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪(١٩٥٣ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺳﺎﺭﻭﺍﻝ‪ ,‬ﺁﻧﻴﻞ ‪Miracles in Religion: A Study of the miraculous in ,،‬‬ ‫‪)، religion in context of the Bahá' í‬ﻻﮐﻨﻮ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺭﻭﻳﺎﻝ ‪ (١٩٩٦‬ﻓﺼﻞ ‪ .١٣‬ﺩﺭ‬ ‫ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪ http://bahai-library.org/books/miracles/bahai.html:‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﺳﭙﻬﺮ‪ ,‬ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﻲ ‪ ,،‬ﻧﺎﺳﺦ ﺍﻟﺘﻮﺍﺭﻳﺦ )ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪(١٩٦٥‬‬ ‫‪ -‬ﺳﺘﺎﮐﻤﻦ‪ ,‬ﺭﺍﺑﺮﺕ‪،۱۹۰۰-۱۸۹۲ ,Origin of the Bahá’í Faith in America ,‬‬ ‫)ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ,،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٨٥ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺳﻌﻴﺪﯼ‪ ,‬ﻧﺎﺩﺭ ‪) Logos and Civilisation ,،‬ﺑﺘﺴﺪﺍ‪ ,‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﺮﻳﻠﻨﺪ‪(٢٠٠٠،‬‬ ‫‪ -‬ﺳﻠﻴﻤﺎﻧﯽ‪ ,‬ﻋﺰﻳﺰﺍﷲ ‪ ,،‬ﻣﺼﺎﺑﻴﺢ ﻫﺪﺍﻳﺖ )ﺟﻠﺪ ‪) (٩‬ﻃﻬﺮﺍﻥ‪ ,‬ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪-١٩٧٥،‬‬ ‫‪(١٩٦٧‬‬ ‫‪ -‬ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ ﺧﻮﺵ ﺑﻴﻦ‪ ,‬ﭘﺮﻳﻮﺵ‪ ,‬ﻃﺮﺍﺯ ﺍﻟﻬﻲ ‪ ،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻃﺮﺍﺯﺍﷲ ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ ﻣﺆﺳﺴ |ﻪ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪(٢٠٠٢،‬‬ ‫ﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ‪ ,‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ‪ ,‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪ |ﻩ ﺣﺴﻴﻦ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﻭ ﺁﻫﻨﮓ ﺭﺑّﺎﻧﻲ‬ ‫‪ -‬ﺷﻔﻴﻊ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﯼ‪ ,‬ﻣ ً‬ ‫‪،‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪ www.nayriz.org‬ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ ‪.،‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺒﺎﺯﯼ‪ ,‬ﺷﺎﭘﻮﺭ‪ «، Nowruz In The Islamic Period» ,‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑ ‪،‬ﺎ‬ ‫ﺖ ‪www.iranica.‬‬ ‫‪ ١٥‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪ ،٢٠٠٩‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‪ ,‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪ ٢٠ ,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳ ‪،‬‬ ‫‪ com/articles/nowruz-ii‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻴﻮﺍ‪ ,‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‪«، ,‬ﺗﺎﺭﻳﺦ« ‪ ۲۰۰۲-۲۰۰۹.،‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺳ ّﻮﻡ ﻣﺎﻩ ﺟﻮﻥ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪:‬‬ ‫‪ - Qashqai.net‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.www.qashqai.net/history.html.‬‬ ‫‪ -‬ﻃﺎﻫﺮﺯﺍﺩﻩ‪ ,‬ﺍﺩﻳﺐ‪ Revelation of Bahá’u’lláh ,‬ﺝ‪) ۱-٢ .‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ‪ ,‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪,،‬‬ ‫ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ ‪(١٩٧٧ ،‬‬ ‫‪ -‬ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ,‬ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪ ,،‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﺷﻮﺭ ﺍﻧﮕﻴﺰ )ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪﻩ(‬ ‫‪ -‬ﻋﻠﯽ‪ ,‬ﻣﺤ ّﻤﺪ‪» ,‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ«‪ ٢٠٠٦-٢٠٠٧ ,‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ‪ ۴‬ﻓﻮﺭﻳ |ﻪ ‪ ٢٠١١‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪http://‬‬ ‫‪ neyrizfars.blogfa.com‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮔﺮﺩﻳﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻴﺲ‪ ,‬ﺭﻳﭽﺎﺭﺩ‪ ,‬ﺳﻲ ﺍﻡ ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪Ahmad the recipient of the Arabic ٢٠٠٣‬‬ ‫‪ Tablet of Ahmad‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪http://bahai-library.com/?file=francis :‬‬ ‫‪ ahmad_biography‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺴﺎﺋﯽ‪ ,‬ﺣﺎﺝ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻦ ‪ ,‬ﻓﺎﺭﺳﻨﺎﻣ |ﻪ ﻧﺎﺻﺮﻱ ﺝ ‪) ٢‬ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪-١٨٩٥،‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۲۸‬‬ ‫‪(١٨٩٤‬‬ ‫‪ -‬ﻓﻠﻮﺭ‪ ,‬ﻭﻳﻠﻢ ‪ Asnaf ,‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،١٩٨٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‬ ‫‪ ٢٠،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪http://www.iranica.com/articles/asnaf-guilds :‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ Gift giving‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ، ١٩٨٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ ‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪,‬‬ ‫‪ ١٥،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪http://www.iranica.com/articles/gift-giving :‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‬ ‫‪ -‬ﻓﺆﺍﺩﻱ ﺑﺸﺮﻭﻳﻪ ﺍﻱ‪ ,‬ﺣﺴﻦ‪ .‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺩﻳﺎﻧﺖ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺩﺭ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ‪) ۱۸۴۴-۱۹۲۶‬ﺁﻟﻤﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﻋﺼﺮ ﺟﺪﻳﺪ ‪.(٢٠٠٧ ،‬‬ ‫‪ -‬ﻓﻨﺎﻧﺎﭘﺬﻳﺮ‪ ,‬ﺧﺎﺿﻊ‪) ,‬ﻣﺘﺮﺟﻢ( ‪» ،‬ﻟﻮﺡ ﺍﻳﻮﺏ« ﻳﺎ »ﺳﻮﺭﺓﺍﻟﺼﺒﺮ ‪ «،‬ﺩﻫﻢ ﺍﮐﺘﺒﺮ ﻭ ﺑﻴﺴﺖ ﻭ ﻳﮑﻢ‬ ‫ﺁﭘﺮﻳﻞ ‪bahai-library.com ,http://bahai-library.com/provisionals/ ١٩٩٧‬‬ ‫‪٢٠٠٩ .surih.sabr.html‬‬ ‫‪ -‬ﻓﻴﻀﯽ‪ ,‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﻠﻲ ‪، ,‬ﺣﻀﺮﺕ ﻧﻘﻄ |ﻪ ﺍﻭﻟﻲ‪ :‬ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﻲ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ )ﻃﻬﺮﺍﻥ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﻲ ‪(١٩٧٣‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺋ ‪،‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ﻣﺸﮑﺒﻴﺰ )ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪ ١٢٩‬ﺑﺪﻳﻊ‪ ١٣٤٩/‬ﻫﺠﺮﻱ ﺷﻤﺴﻲ(‬ ‫‪ -‬ﮔﺌﻮﻻ‪ ,‬ﺍﺭﺳﻼﻥ‪) ،Iranian Baha'is from Jewish Background ,‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﻣﺴﺘﻘﻞ ‪(٢٠٠٨،‬‬ ‫‪ -‬ﮔﻠﭙﺎﻳﮕﺎﻧﯽ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮﺍﻟﻔﻀﻞ ﻭ ﺳﻴّﺪ ﻣﻬﺪﻱ‪ ,‬ﮐﺸﻒ ﺍﻟﻐﻄﺎﺀ ﻭ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺁﻫﻨﮓ ﺭﺑّﺎﻧ ‪،‬‬ ‫ﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‪:‬‬ ‫ﺍﻭﻟﻴﻦ ﻗﺮﻥ )ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ‪ :‬ﻣﺎﺭﭺ ‪ (٢٠٠٧‬ﻓﺼﻞ ‪ ، ١‬ﭖ‪eBook ١٢ .‬‬ ‫‪ -‬ﮔﻮﺑﻴﻨﻮ‪ ,‬ﮐﻨﺖ ﺟﻮﺯﻑ‪ ، ,‬ﺍﺩﻳﺎﻥ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ‪،‬ﻫﺎﻱ ﺁﺳﻴﺎﻱ ﻣﻴﺎﻧﻪ ‪) ،‬ﭘﺎﺭﻳﺲ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺍﺭﻧﺴﺖ ﻟﺮﻭ‬ ‫‪ ،‬ﺍﺩﻳﺘﻮ ‪،‬ﺭ ‪(١٩٠٠‬‬ ‫‪ -‬ﻟﺘﻴﻤﺮ‪ ,‬ﺟﺮﺝ ﺍُﺭ‪ ،The Light of the World ,‬ﺩﻭﺍﺯﺩﻫﻢ ﻣﺎﺭﭺ ‪ ٢٠١٣‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‬ ‫‪ http://bahai-library.com/latimer_light_world‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺎﺭﺗﻴﻦ‪ ,‬ﻭﻧﺴﺎ‪The Qájár Pact: bargaining, protest and the state in ، ,‬‬ ‫‪ nineteenth-century Persia – ، Taurus‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ‪ ،‬ﺷﻬﺮ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪٢٠٠٥ ,‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ‪ ,‬ﺍﺳﺪﺍﷲ ﻓﺎﺿﻞ ‪ ,،‬ﺍﻣﺮ ﻭ ﺧﻠﻖ )ﺁﻟﻤﺎﻥ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩۸۵‬‬ ‫ﻖ ﺝ‪) ،١-٤‬ﻃﻬﺮﺍﻥ‪ ,‬ﺍﻳﺮﺍﻥ‪ ,‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪ -‬ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ‪ ,‬ﺍﺳﺪﺍﷲ ﻓﺎﺿﻞ‪ ,‬ﮐﺘﺎﺏ ﻇﻬﻮﺭﺍﻟﺤ ‪،‬‬ ‫‪(١٩٧٣،‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺎﻟﻤﻴﺮﯼ‪ ,‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ‪ ,‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺷﻬﺪﺍﺀ ﻳﺰﺩ )ﮐﺮﺍﭼﻲ ﭘﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪(١٩٧٩،‬‬ ‫ﻦ ﺁﻟﻤﺎﻥ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬‫‪ -‬ﻣﺎﻟﻤﻴﺮﯼ‪ ,‬ﺣﺎﺟﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺎﻫﺮ ‪ ,،‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻣﺎﻟﻤﻴﺮﻱ )ﻻﻧﮕﻨﻬﺎﻳ ‪،‬‬ ‫‪۳۲۹‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ‪،‬ﺷﻨﺎﺳﯽ‬

‫‪(١٩٩٢،‬‬ ‫ﺱ ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪,‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺘّﺤﺪﻩ‪ ,‬ﻧﮕﺎﺭ‪)، Representing the unrepresentable ,‬ﺳﻴﺮﺍﮐﻴﻮ ‪،‬‬ ‫ﺱ ‪(٢٠٠٨‬‬ ‫ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺳﻴﺮﺍﮐﻴﻮ ‪،‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺤ ّﻤﺪﺣﺴﻴﻨﯽ‪ ,‬ﻧﺼﺮﺕ ﺍﷲ‪The Báb, His Life, His Writings and the، ,‬‬ ‫‪) ، -disciples of the Báb’s Dispensation‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺪﺱ ‪ ,،‬ﺍﻭﻧﺘﺎﺭﻳﻮ‪ ,‬ﮐﺎﻧﺎﺩﺍ‪ ,‬ﻣﺆﺳﺴ |ﻪ‬ ‫ﻲ ‪(١٩٩٥‬‬ ‫ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﻬﺎﺋ ‪،‬‬ ‫ﮏ‪،‬ﺍﻭﻳﻦ‪ ,‬ﺩﻱ‪ .‬ﺍﻡ‪ ,‬ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻧﺎﻣ |ﻪ ﺩﮐﺘﺮ ‪،‬ﺍ ”‪From Shaykhism to Bábism: A study‬‬ ‫‪-‬ﻣ ‪،‬‬ ‫‪ -، in «charismatic renewal in Shí’a Islam‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻤﺒﺮﻳﺞ ‪.١٩٧٩ ،‬‬ ‫‪ -‬ﻣﮑﯽ‪ ,‬ﺳﺎﻧﺪﺭﺍ‪، The Iranians: Persia, Islam and the Soul of a Nation ,‬‬ ‫)ﻧﻴﻮ ﻳﻮﺭﮎ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﻭﺗﺎ ‪،‬ﻥ ‪(١٩٩٦‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻠﮏ‪،‬ﺧﺴﺮﻭﯼ‪ ,‬ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻲ ‪ ,،‬ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺷﻬﺪﺍﺀ ) ﻃﻬﺮﺍﻥ‪ ,‬ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪(١٩٧٣ ،‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺆﻣﻦ‪ ,‬ﻣﻮﮊﺍﻥ‪Some ,۱۹۴۴-۱۸۴۴ ,The Bábí and Bahá’í Religions ,‬‬ ‫ﺪ‬‫‪)، contemporary Western accounts‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟ ‪،‬‬ ‫‪(١٩٨١‬‬ ‫‪Selections from the Writings of E.G. Browne and the Bábí and‬‬ ‫) ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ ‪Bahá’í Religions ( ١٩٨٧ ،‬‬ ‫ﺪ ‪١٩٨٥An introduction to Shi’i‬‬ ‫) ‪،‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ‪ , ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟ ‪،‬‬ ‫‪Islam‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻬﺪﻭﯼ‪ ,‬ﺷﻴﺮﻳﻦ‪ ,‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ٢٠‬ﺟﻮﻻﻱ ‪ ٢٠٠٩‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‪ ,‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‬ ‫‪ - Qájárs: the Qájár-period household‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ۲۰۱۰‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪www. :‬‬ ‫‪ iranica.com/articles/Qájárs-period-household‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻬﺮﺍﺑﺨﺎﻧﯽ‪ ,‬ﺭﻭﺡ ﺍﷲ‪ Disciple at Dawn ,‬ﻟﻮﺱ ﺁﻧﺠﻠﺲ ‪ ,،‬ﮐﺎﻟﻴﻔﺮﻧﻴﺎ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﮐﻠﻤﺎﺕ ‪١٩٨٧،‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻴﺜﺎﻗﯽ‪ ,‬ﺟﻼﻝ ‪ ,،‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪﻩ ‪ ,،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ‪.١٩٩٥ ،‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻴﺮﻫﺎﺩﯼ‪ ,‬ﺗﻮﺭﺍﻥ‪ ,‬ﺩﺍﻳﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺍﻳﺮﺍﻧﻴﮑﺎ ‪ ١٥ ,،‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،١٩٩٧‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﻴﺎ‪Education‬‬ ‫‪ -viii. nursery schools and kindergartens‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‪ ٢٠,‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ‬ ‫ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪http://www.iranica.com/articles/education-viii-nursery- :‬‬ ‫‪ .schools-and-kindergartens‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻧﺼﺮ‪ ,‬ﺳﻴّﺪ ﺣﺴﻴﻦ‪) ،Islam: Religion, History and Civilization ,‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ‬ ‫‪ ،‬ﻧﻴﻮﻳﻮﺭﮎ ‪ ،‬ﻫﺎﺭﭘﺮ ﮐﻮﻟﻴﻨﺰ ‪(٢٠٠٣) ،‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻣﺨﺘﻠﻒ »ﻣﻈﻔﺮﺍﻟﺪﻳﻨﺸﺎﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ« ‪ ١٢‬ﮊﺍﻧﻮﻳﻪ ‪ ،٢٠١١‬ﺩﺭ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ﺳﺎﻝ ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۳۰‬‬ ‫ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪http://en.wikipedia.org/wiki/Mozaffar_ad-Din_Sháh_Qájár‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﯼ‪ ,‬ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ‪ ) ,‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺁﻫﻨﮓ ﺭﺑّﺎﻧﻲ( ‪» ،‬ﺣﮑﺎﻳﺖ ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﺩﺭﺑﺎﺭ |ﻩ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ «،‬ﺝ‪.‬‬ ‫‪ ، ٤‬ﺵ‪) Translations of Shaykhi, Bábí and Bahá'í Text ,، ٥ .‬ﺟﻮﻥ ‪١٩٩٥ ، (٢٠٠٠‬‬ ‫‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﻴﺸﻴﮕﺎﻥ ‪ ،‬ﻣﺎﻩ ﻣﻲ ‪ ٢٠١٠‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻴﮑﻼﺱ‪ ,‬ﺍﻱ‪ .‬ﺍﻝ‪ .‬ﺍﻡ‪ ,Seyyed Ali Mohammed dit le Bab ,.‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﻴﺸﻴﮕﺎﻥ‬ ‫‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﮐﺘﺒﺮ ‪ ٢٠٠٩‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪http://www.h-net.org/~bahai/diglib/books/K-‬‬ ‫‪ ،۱۹۹۵-۲۰۰۴ ، «، ۲۰۰۴-۱۹۹۵ O/N/LeBab/LeBab.htm‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻫﺎﺟﺴﻦ‪ ,‬ﻣﺎﺭﺷﺎﻝ ﺟﻲ‪.‬ﺍﺱ‪ The Venture of Islam ,.‬ﺝ‪) ١ .‬ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ‪ ،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‬ ‫‪،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ‪.(١٩٧٧ ،‬‬ ‫‪Selections from the Writings of E.G. Browne and the Bábí and‬‬ ‫‪) Bahá’í Religions‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ ‪(١٩٨٧ ،‬‬ ‫ﺪ ‪An introduction to Shi’i ( (١٩٨٥‬‬ ‫ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ‪ ,،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟ ‪،‬‬ ‫‪،Islam‬‬ ‫‪ -‬ﻫﻤﺪﺍﻧﯽ‪ ,‬ﺳﻴّﺪ ﺣﺴﻴﻦ‪ ، -The Báb, The Herald of the Day of Days ,‬ﺗﺎﺭﻳﺦ‬ ‫ﺟﺪﻳﺪ ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤ |ﻪ ﺁ‪.‬ﺏ‪ .‬ﺑﺮﺍﻭﻥ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺑﺎﻟﻴﻮﺯﻱ‪) ,‬ﺁﮐﺴﻔﻮﺭﺩ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺮﺝ ﺭﻭﻧﺎﻟﺪ ‪(١٩٧٥‬‬ ‫‪ -‬ﻭﺍﻳﺖ‪،‬ﻣﻮﺭ‪ ,‬ﺑﺮﻭﺱ‪ ٢١، ,، The Story of the Cornerstone ,‬ﺍﮐﺘﺒﺮ ‪ ,٢٠١١‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ‪:‬‬ ‫‪http://www.bahai.us/bahai-temple/history-and‬‬ ‫‪architecture/‬‬ ‫‪ cornerstone‬ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫‪ -‬ﻭﺍﻳﺖ‪،‬ﻣﻮﺭ‪ ,‬ﺑﺮﻭﺱ‪)، The Dawning Place ,‬ﻭﻳﻠﻤﺖ ‪ ,،‬ﺍﻳﻠﻴﻨﻮﻳﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ‬ ‫‪(١٩٨٤،‬‬ ‫‪ -‬ﻳﺰﺩﺍﻧﯽ‪ ,‬ﻡ‪» ,.‬ﮐﺸﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻗﺎﺟﺎﺭﻳ ‪،‬ﻪ ﺑﺮ ﻃﺒﻖ ﻧﻮﺷﺘﺠﺎﺕ ﺑﻬﺎﺋﻲ«‪ ,‬ﺍﻧﺠﻤﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﻲ )‪.(٢٠٠٣‬‬ ‫‪ ، ٢٠٠٩ ، AD ۱۹۲۶ The Iranian history‬ﺩ ّﻭﻡ ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ‪ ٢٠١٠‬ﺩﺭ ﻭﺑﺴﺎﻳﺖ ‪http://‬‬ ‫‪html#BKM۷۵۸.۱۹۲۶_www.fouman.com/history/Iranian_History‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﻧﺎﻡ ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻴﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ‬

‫ﺍﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪,١٢٦-١٢٠ ,١١٩ ،١١٥‬‬ ‫ﺁ‬ ‫‪١٨٠ ،١٧٥، ,١٢٩‬‬ ‫ﺁﺑﺎﺩﻩ‪ -‬ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ ﺳﺮﻫﺎﻱ ﺑﺎﺑﻲ ‪١٩٨‬‬ ‫‪-‬ﮐﺎﻫﺶ ‪٢٠٦ ,٢٠٣‬‬ ‫‪ -‬ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ| ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫‪-‬ﮔﺰﺍﺭﺵ ‪١٢٩‬‬ ‫ﻼﻫﺎ ‪ -‬ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻥ ‪١٥٢‬‬ ‫ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﻭ ﻣ ّ‬ ‫ﺍﺫﻳّﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ‪ -‬ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺷﻴﻮﻩ ‪٢٩٥‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ ٣٦‬ﻭ ‪٣٧‬‬ ‫‪ -‬ﺧﻨﺜﻲ ﮐﺮﺩﻥ ‪٢٩١‬‬ ‫ﻧﻴﺰ ← ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﭘﻬﻠﻮﻱ ‪٣٠٧ ,٢٩٧‬‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺳﻴّﺪ ﺟﻼﻝ ﺍﻟﺪﻳﻦ ← ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‪,‬‬ ‫‪ -‬ﺭﺳﻴﺪﮔﻲ ﻭ ﮐﻨﺘﺮﻝ ‪٣٠٣‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ‬ ‫‪ -‬ﮐﺎﻫﺶ ‪٢٣٤‬‬ ‫ﺁﺳﺎﻳﺶ ﺣﻘﻴﻘﻲ ‪١٥‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺎﻧﻊ ﺷﺪﻥ ﺍﺯ ‪٢٥٠‬‬ ‫ﺁﺳﻴﺎﺑﻬﺎﻱ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪١٧٨ ، ٨٩‬‬ ‫ﻣﺤﺮﻡ ‪٣٧‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺎﻩ ّ‬ ‫ﺁﻗﺎ ﺳﻴّﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ‪٢١٧ ، ٢٠٧‬‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‪ ، ,‬ﻣﺮﺍﺳﻢ ‪٢٨‬‬ ‫ﺁﻗﺎ ﺳﻴّﺪ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪١٢٥‬‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ‪ ،‬ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪١٥٩ ,١٠٢‬‬ ‫ﺁﻗﺎ ﺳﻴّﺪ ﻋﻠﻲ ‪ -‬ﺩﺭ ﻳﺰﺩ ‪١٦٧‬‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﺒﻴﺐ ﺍﷲ ‪ ،‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٢٠٨‬‬ ‫‪-‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٢٠١‬‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻄﺎﺍﷲ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٢٦١ .٢٦٠‬‬ ‫ﺍﻗﺎ ﺧﺎﻥ ﻧﻮﺭﻱ ‪ -‬ﺻﺪﺭ ﺍﻋﻈﻢ ‪١٢٨‬‬ ‫ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ ‪ -‬ﻣﻔﻬﻮﻡ ‪٢٨١‬‬ ‫ﺁﻗﺎ ﻋﺒﺎﺱ ﺳﺮﺍﻳﺪﺍﺭ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٢٧٧‬‬ ‫‪ -‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ‪١٠٠‬‬ ‫‪,٣٢ ,٢٨ ,٢٧ ,٢٦‬‬ ‫ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﺗﺤﺼﻴﻼﺕ‬ ‫‪ -‬ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ‪١٢٨‬‬ ‫‪٢١٣‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺩﻳﻦ ‪١٥٩‬‬ ‫ﺁﻳﻪ| ﻗﺮﺁﻥ ‪١٠٦ ,٧٢ ,٦٢‬‬ ‫ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪ -‬ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺎﻓﻠﻪ ‪١١٨ ,١١٦‬‬ ‫‪ -‬ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪١٩٢‬‬ ‫ﺍﻟﻒ‬ ‫‪ -‬ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪٢٠١,١٩٦‬‬ ‫ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٢٦٦‬‬ ‫ﺍﺳﻔﺮﺟﺎﻥ ‪ -‬ﻣﻨﻄﻘﻪ| ﺟﻨﮕﻲ ‪١٦٩ ,١٦٦ ,١٥٥‬‬ ‫‪ -‬ﺗﺪﻓﻴﻦ ‪٢٧٠‬‬ ‫ﺍﺳﻼﻡ ‪ -‬ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ‪١٣٨‬‬ ‫ﺍﺗﺤﺎﺩ ﻭ ﻳﮕﺎﻧﮕﻲ ← ﻭﺣﺪﺕ ﻋﺎﻟﻢ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ‬ ‫ّ‬ ‫ﺍﺳﻼﻡ ‪ -‬ﻧﺴﺦ ﺍﺣﮑﺎﻡ ‪٧٧‬‬ ‫ﺍﺣﺴﺎﻳﻲ ‪ ،‬ﺷﻴﺦ ﺍﺣﻤﺪ ‪٥٤‬‬ ‫ﺍﺷﺮﺍﻗﻴّﻪ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭﻣﺼﺎﺋﺐ ‪٢٩٩‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ‪ -‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﺎﺏ ‪٤٥‬‬ ‫ﺍﺻﻄﻬﺒﺎﻧﺎﺕ ‪ -‬ﺍﻋﻼﻥ ﻇﻬﻮﺭ ‪٨١‬‬ ‫ﺍﺩﻳﺎﻥ ‪ -‬ﻧﺴﺦ ﺍﺣﮑﺎﻡ ﻫﻤﻪ| ‪١٧٧‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۳۲‬‬ ‫ﺍﻳ ّﻮﺏ ← ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‬ ‫‪ -‬ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﺑﺎ ﻭﺣﻴﺪ ‪٨١‬‬ ‫ﺍﻓﻨﺎﻥ ‪ -‬ﺁﻗﺎ ﻣﻴﺮﺯﺍ ‪ -‬ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٢١٨‬‬ ‫ﺏ‬ ‫ﺍﷲ ﺍﺑﻬﻲ ‪ -‬ﺟﺎﻳﮕﺰﻳﻨﻲ ‪٢١٢‬‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺸﺮﻭﻳﻪ ﺍﻱ‬ ‫ﺑﺎﺏ ﺍﻟﺒﺎﺏ ← ّ‬ ‫‪ -‬ﺫﮐﺮ ﺩﺳﺘﻪ ﺟﻤﻌﻲ ‪٢٧٠‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ‪ -‬ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ ﺩﻳﺎﻧﺖ ‪٦٩‬‬ ‫ﺍﷲ ﺍﮐﺒﺮ ‪ -‬ﻓﺮﻳﺎﺩ ‪١٥٥ ,،١٤٦، ,١٠١‬‬ ‫ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪ -‬ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪۲۰۷‬‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﺣﺴﻴﻦ ‪ -‬ﻧﺄﮐﻴﺪ ﺷﻴﺨﻴّﻪ ﺑﺮ ‪٩‬‬ ‫‪ -‬ﺗ ّﻈﻠﻢ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ‪١٢٠‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﺭﺅﻳﺎﻱ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺑﻴﮕﻢ ‪٤٢‬‬ ‫‪ -‬ﺗﻮﻫﻴﻦ ﺑﻪ‪١٦٦ ,،١٦٥، ,١٢٢ ،,١٢٠‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺮﺍﺳﻢ ﻋﺰﺍﺩﺍﺭﻱ ‪٣٧‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ‪۱۳۵، ,۱۲۷، ,۱۲۵، ,۹۷ ,،۱۸‬‬ ‫ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﺯﻳﺪ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪ -‬ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ‬ ‫‪۱۶۰، ,۱۵۹، ,۱۴۸، ,۱۳۸ ،‬‬ ‫ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﻣﻌﺼﻮﻡ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪ -‬ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺮﺕ ﺩﺭ ﺟﻨﮕﺠﻮﻳﻲ ‪۱۴۶‬‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ‪ -‬ﺩﻋﺎﻫﺎﻱ ﺟﺪﻳﺪ ‪٣٨٤‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ﻭ ﺍﺳﺎﺭﺕ ‪۱۸۲ ,،۱۸۰,،۱۵۰،,۱۲۶ ، ,۱۱۹‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻋﻼﻥ ﻇﻬﻮﺭ ‪١٩٢ ,،٨٧ ,،٨٥ ,،٧٧‬‬ ‫‪ -‬ﻗﺮﺍﺋﺖ ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ‪۱۵۹‬‬ ‫‪ -‬ﺳﻮﺭﻩ| ﮐﻮﺛﺮ‬ ‫‪ -‬ﻧﻴﺰ ← ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ‬ ‫‪ -‬ﻇﻬﻮﺭ ‪٣٠٧‬‬ ‫ﺑﺎﻻ ﻃﺎﺭﻡ ‪ -‬ﻣﻨﻄﻘﻪ| ﻧﺒﺮﺩ ‪۱۶۹ ،۱۶۳ ،۱۵۹‬‬ ‫‪ -‬ﻗُﺮﺏ ﻇﻬﻮﺭ ‪٤٩‬‬ ‫ﺑﺪﺷﺖ ‪ -‬ﻭﺍﻗﻌﻪ| ‪۱۷۷‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ ‪٥٨‬‬ ‫‪ -‬ﮔﺮﺩﻫﻤﺎﻳﻲ ‪۷۱‬‬ ‫ﺍﻣﺎﻡ ﻋﻠﻲ ‪ -‬ﺗﺄﮐﻴﺪ ﺷﻴﺨﻴّﻪ ﺑﺮ ‪٩‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻭﻥ ‪ ،‬ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ ‪ -‬ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ| ﺍﺳﺮﺍﺀ ﺑﺎﺑﻲ ‪۱۱۶‬‬ ‫ﺍ ّﻡ ﺍﻟﺴﺎﻣﻲ ‪ -‬ﺳﻨﮕﺮ ‪١٥٩‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺪﺍﺧﻠﻪ ﺩﺭ ﺳﻴﺎﺳﺖ ←ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫ﺍﻣﺮﺍﷲ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٢٦٠‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺪﺍﺧﻠﻪ ﺩﺭ ﺳﻴﺎﺳﺖ‬ ‫ﺍﻣﺮﻳﮑﺎ ‪ -‬ﺩﻋﺎﻱ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ﺑﺮﺍﻱ ‪٢٨٢‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪۲۲۰‬‬ ‫ﺍﻣﻴﺮ ﺍﻧﺘﻈﺎﻡ ‪ ،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺗﻘﻲ ﺧﺎﻥ ‪ -‬ﻣﺪﺍﺭﺍ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ‬ ‫‪ -‬ﻧﻬﻀﺖ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ‪۲۲۹‬‬ ‫‪۱۴۰‬‬ ‫‪ -‬ﻭﻗﺎﻳﻊ ﻧﺒﺮﺩ ‪۹۸‬‬ ‫ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﻭ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪٢٢٧‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺋﻲ ﺣﻘﻴﻘﻲ ‪ -‬ﻣﻔﻬﻮﻡ ‪۲۶۵‬‬ ‫ﺍﻫﻞ ﺑﻬﺎﺀ ‪ -‬ﻧﺎﻡ ﺟﺪﻳﺪ ‪٢١١‬‬ ‫ﺑﻬﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﻴﻤﺎﺭﻱ ﻫﺎ ‪۲۷‬‬ ‫ﺍﻫﻮﺭﻣﺰﺩﺍ ‪٢١‬‬ ‫ﺑﻮﺍﻧﺎﺕ – ﺍﻋﻼﻥ ﺍﻣﺮ ‪۷۶‬‬ ‫ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ -‬ﺁﺑﺎﺩﺍﻧﻲ ‪٢١٨‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻣﻼﮎ ‪۲۷‬‬ ‫‪ -‬ﺁﻳﻨﺪﻩ ‪٢٢٤‬‬ ‫ﺑﻬﻴّﻪ ﺧﺎﻧﻢ ‪ -‬ﺗﻠﮕﺮﺍﻡ ﺻﻌﻮﺩ ‪۲۸۹‬‬ ‫‪ -‬ﺣﻤﻠﻪ| ﺍﻋﺮﺍﺏ ‪٢٣، ٢١‬‬ ‫ﺑﻲ ﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ ‪ -‬ﺗﺪﻓﻴﻦ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪۱۱۲،۱۱۱‬‬ ‫ﺍﻳﺰﺩﻱ ‪ -‬ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻋﻠﻲ ‪ -‬ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٢٤٠‬‬ ‫ﺑﻴﺪ ﺑﺨﻮﻥ ﻣﻨﻄﻘﻪ| ﻧﺒﺮﺩ ‪۱۶۳ ، ۱۴۸‬‬ ‫ﺍﻳﻞ ﺑﺎﺑﺮ ‪١٩٠‬‬ ‫ﺍﻳﻞ ﺑﻬﺎﺭﻟﻮ‪ -‬ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺑﺎ ﺩﻭﻟﺖ ‪١٧٥‬‬ ‫ﭖ‬ ‫‪-‬ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﺍﻥ ‪١٦٧ ،١٦٥ ،١٦٤‬‬ ‫ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ← ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ‪ ، ,‬ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ‬ ‫ﺍﻳﻞ ﺧﻤﺴﻪ ‪ -‬ﺟﻨﮕﺠﻮﻳﺎﻥ ‪١٩٤، ١٥٠‬‬ ‫ﭘﻴﻤﺎﻧﻲ‪ ، ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ← ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ‬ ‫ﺍﻳﻞ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ‪ -‬ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺑﺎ ﺩﻭﻟﺖ ‪١٧٩ ،١٦١‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻣﺴﻴﺮ ﺁﺑﺎﺩﻩ ‪١٩٧‬‬ ‫‪۳۳۳‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ‬ ‫‪ -‬ﻋﮑﺲ ﺍﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ‪۱۰۵‬‬ ‫ﺕ‬ ‫‪ -‬ﻗﺪﺭﺕ ﻣﻌﻨﻮﻱ ‪۸۸‬‬ ‫ﺗﺠﺎﺭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪۲۱۸‬‬ ‫ﺗﺠﺎﺭﺕ ﻭ ّ‬ ‫‪ -‬ﮐﺎﺷﺖ ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ‪۱۴۸‬‬ ‫ﺗﺮﻭ‪ ، ,‬ﮐﻮﺭﻳﻦ ‪۲۵۴‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺄﻣﻮﺭﻳﺖ ‪۶۵، ,۶۰‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻓﺘﺘﺎﺡ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻟﺬﮐﺎﺭ ‪۲۸۲‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺑﺎﺏ ‪۷۰، ,۶۱‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺮﮒ ﭘﺴﺮ ‪۲۸۲‬‬ ‫‪ -‬ﻧﺼﺎﻳﺢ ﻭ ﻭﺻﺎﻳﺎ ‪۱۰۵‬‬ ‫ﺗﻐﺬﻳﻪ ﻭ ﻏﺬﺍ ‪۳۲‬‬ ‫‪ -‬ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪۸۹‬‬ ‫ﺗﻨﮕﻪ| ﻻﻱ ﺣﻨﺎ ‪ -‬ﻣﺤﻞ ﺍﺧﺘﻔﺎ ‪۲۴۰ ,،۲۴۵‬‬ ‫ﺟﻨّﺖ ﺭﺣﻤﺎﻥ ← ﺁﺑﺎﺩﻩ ‪ -‬ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ‬ ‫ﺗﻮﺑﻴﻦ ‪ ،‬ﻧﺘﻲ ‪ -‬ﺳﻨﮓ ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ‪۲۸۳‬‬ ‫ﺟﻨﺖ ﺭﺅﺱ ﺷﻬﺪﺍ ← ﺁﺑﺎﺩﻩ ‪ -‬ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ‬ ‫ﺗﻮﻗﻴﻊ ﻗﻬﺮﻳﻪ ‪۷۳‬‬ ‫ﺟﻬﺎﺩ ﺩﻓﺎﻋﻲ ‪ -‬ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪ -‬ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ‬ ‫ﻧﻴﺰ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪-‬ﻓﺴﺦ ﺣﮑﻢ ﺟﻬﺎﺩ‬ ‫ﺙ‬ ‫ﺛﺒﺖ ﺍﺣﻮﺍﻝ ‪ -‬ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺎﺭ ‪۲۹۴‬‬ ‫ﭺ‬ ‫ﭼﺎﺩﺭ ﭘﻮﺷﻴﺪﻥ ﻭ ﻓﺮﺍﺭ ‪۲۴۵‬‬ ‫ﺝ‬ ‫‪ -‬ﭘﺴﺮ ﺑﭽﻪ ‪۲۵۰‬‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪ| ﺑﺎﺑﻲ ‪ -‬ﺭﺷﺪ ﻭ ﺗﮑﺎﻣﻞ ‪,۲۰۸، ,۲۰۳، ,۱۱‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍﺭ ‪۲۳۹‬‬ ‫‪۲۱۲،‬‬ ‫ﭼﺸﻤﻪ| ﻳﺎﻗﻮﺕ ‪ -‬ﻣﻨﻄﻘﻪ| ﺟﻨﮕﻲ ‪۱۷۰، ,۱۶۳‬‬ ‫ﺍﺗﺤﺎﺩ ﺑﺎ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ‪۲۸۳، ,۲۸۲‬‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪ| ﺑﻬﺎﺋﻲ ‪ّ -‬‬ ‫ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ‪ -‬ﻣﺤﻠّﻪ ‪۹۵ ,،۸۹ ,،۸۸ ,،۷۹ ,،۲۴‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺑﺎ ﺣﮑﻮﻣﺖ ‪۲۹۰،,۲۱۶‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪۱۸۸‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻗﺪﺍﻣﺎﺕ ‪۲۹۳، ,۲۹۱‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺍﻭﻃﻠﺒﺎﻥ ﻧﺒﺮﺩ ‪۹۵‬‬ ‫‪ -‬ﺣﻤﻠﻪ| ﻣﺮﺩﻡ ﺑﻪ ‪۲۳۹‬‬ ‫‪ -‬ﺭﻭﻧﻖ ﺯﻧﺪﮔﻲ ‪۲۱۲‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﺁﺭﺍﻣﺶ ‪۲۳۳‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻴﺦ ﺫﮐﺮﻳﺎ ‪۲۳۹ ,،۲۳۵ ,،۲۳۴‬‬ ‫‪ -‬ﻋﮑﺲ ﺍﻟﻌﻤﻞ ﺑﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ‪,۲۹۶ ,۲۵، ,۱۵‬‬ ‫‪ -‬ﻭﻳﺮﺍﻧﻲ ‪۱۲۵ ، ۱۲۱‬‬ ‫‪۳۰۴ ،‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻫﺎ ‪۱۴۹‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺍﻭﻟﻴﻪ ‪۲۰۲‬‬ ‫ﭼﻨﺎﺭ ﺷﺎﻫﻲ ‪ -‬ﺣﻈﻴﺮﺓ ﺍﻟﻘﺪﺱ ‪۲۷۷ ، ,۲۷۶‬‬ ‫‪ -‬ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ‪۲۷۲ ، ,۲۷‬‬ ‫ﭼﻴﺲ ‪ ،‬ﺗﻮﺭﻧﺘﻮﻥ ‪ -‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﻲ ‪۲۵۴‬‬ ‫ﺟﺸﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ← ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪ -‬ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺎﻓﻠﻪ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﺑﻬﺎﺀ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﺡ‬ ‫ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪۶۰، ,۵۹، ,۱۰‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﺳﻴّﺪ ﻋﺎﺑﺪ ‪۱۰۸ ,۱۰۶‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺳﺎﺭﺕ ‪۱۰۶‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﻳﺰﺩﻱ ‪ -‬ﺍﺯ ﺳﺮﺩﺍﺭﺍﻥ ﻭﺣﻴﺪ ‪۱۱۹‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻋﻼﻥ ﻇﻬﻮﺭ ‪۱۱۱ ،,۱۰۵ ، ,۶۵ ,،۶۳ ,،۱۰‬‬ ‫‪ -‬ﻫﻤﺮﺍﻫﻲ ﺑﺎ ﻭﺣﻴﺪ ‪۷۶‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪۸۷ ,،۷۶،, ۶۵، ,۶۰‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪۱۰۱ ,۱۰۰ ,۹۴‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻴﺰ ← ﻃﻮﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۱۱۹ ,،۱۱۸‬‬ ‫‪ -‬ﺭﺍﺯ ﻭ ﻧﻴﺎﺯ ‪۱۱۲‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻗﺎﺳﻢ ‪ -‬ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺳﻨﮕﺮ ‪۱۶۴‬‬ ‫‪ -‬ﺳﻔﺮﻫﺎﻱ ﺗﺒﻠﻴﻐﻲ ‪۷۹ ,،۷۵ ,،۷۴‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ← ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻴﮕﻢ‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ﻭ ﺗﺪﻓﻴﻦ ‪۱۱۱ ,،۱۱۰‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۳۴‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﺮ ‪۲۱۱ ,،۱۳۲ ,،۱۳۱‬‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ‪ -‬ﺁﺯﺍﺭ ﻭ ﺍﺫﻳّﺖ‬ ‫‪ -‬ﺍﻋﻄﺎﺀ ﺍﻟﻘﺎﺏ ‪۷۱‬‬ ‫‪۱۲۵-۱۲۲‬‬ ‫‪ -‬ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺍﺯ ﺳﻠﻴﻤﺎﻧﻴﻪ ‪۲۰۷‬‬ ‫‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪۲۱۰‬‬ ‫‪ -‬ﺑﺪﺷﺖ ‪۱۷۷‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪۲۴‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺷﻤﻨﻲ ﻣﺎﺩﺭ ﺷﺎﻩ ﺑﺎ ‪۱۳۱‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪۷۸‬‬ ‫‪ -‬ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﺗﺒﻌﻴﺪ ‪۱۳۲ ,،۱۳۱‬‬ ‫‪ -‬ﻟﻮﺡ ﺍﻳّﻮﺏ ‪۱۱۹‬‬ ‫‪ -‬ﺻﻌﻮﺩ ‪۲۸۸ ,،۲۲۱‬‬ ‫ﺣﺎﺟﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺳﻲ ‪-‬ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻫﺎ ‪۷۱ ,۶۹ ,،۶۵‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ‪۱۷‬‬ ‫‪ -‬ﺗﻮﻗﻴﻊ ﻗﻬﺮﻳﻪ ‪۷۳‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺗﻬﺎ ‪۲۷۴ ,،۲۱۲ ,،۲۱۰ ,،۲۰۷‬‬ ‫‪ -‬ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ‪۵۹‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻨﻊ ﺍﺯ ﺧﺸﻮﻧﺖ ‪۱۳۱ ,،۱۲۸‬‬ ‫‪ -‬ﻭﻓﺎﺕ ‪۷۴‬‬ ‫‪ -‬ﻧﺴﺦ ﺣﮑﻢ ﺟﻬﺎﺩ ‪۲۱۱، ,۲۱۸‬‬ ‫ﺣﻲ‪۵۶ ،,۵۱‬‬ ‫ﺣﺮﻭﻑ ّ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻮﺩﺍ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪ ،‬ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ‬ ‫‪ -‬ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ‪۵۲‬‬ ‫ﺍﻟﻬﻲ‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺷﻴﺦ ﻃﺒﺮﺳﻲ ‪۷۴‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ ‪ -‬ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ ‪ -‬ﺧﻄﺎﺑﻪ‬ ‫ﺣﺴﻴﻦ ﺧﺎﻥ ﺁﺟﻮﺩﺍﻧﺒﺎﺷﻲ ‪ -‬ﻭﺍﻟﻲ ﻓﺎﺭﺱ‪,۶۴ ,،۶۰‬‬ ‫ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ‪٢٥٥‬‬ ‫‪۶۷ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺪﻧﻴﻪ ‪٢١٨‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪ -‬ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ ‪۶۸، ,۵۲ ,۴۷ ، ,۴۵‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻨﻊ ﺧﺸﻮﻧﺖ ‪٢١١ ,١٦٠‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﺮ ‪۷۲ ،, ۵۴ ،,۱۷‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻨﺎﺟﺎﺗﻬﺎ ‪٢٨٢ , ٢٦٥ ,،١٥١‬‬ ‫‪ -‬ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪۶۲‬‬ ‫‪ -‬ﺟﺎﻧﺸﻴﻨﻲ ‪١٩٢‬‬ ‫ﺣﻲ ‪۵۱‬‬ ‫‪ -‬ﺣﺮﻭﻑ ّ‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﺍﻣﺮﻳﮑﺎ ‪٢٨٣ ، ,٢٨٢, ،١٥‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ‪۴۷‬‬ ‫‪ -‬ﺻﻌﻮﺩ ‪٢٩٨ ,٢٨٨‬‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻴﻦ ‪۴۹‬‬ ‫‪-‬ﻣ ّ‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎ ﺕ ﭘﺪﺭ ‪١٣١‬‬ ‫‪ -‬ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺁﻳﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻮﺍﺡ ‪۱ ۰۰‬‬ ‫ﻧﻴﺰ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ| ﺷﻬﺪﺍﺀ‬ ‫‪ -‬ﺟﺎﺑﺠﺎﻳﻲ ﻋﺮﺵ ‪۲۰۹‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻓﺎﻃﻤﻪ ‪ -‬ﺩﺭ ﺭﺅﻳﺎﻱ ﺧﺪﻳﺠﻪ ﺧﺎﻧﻢ ‪١٤٣‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۱۱۴‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺆﺍﻧﺴﺖ ﺑﺎ ‪٤٧‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺠﻠﺲ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ‪۷۲‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻣﺴﻴﺢ ‪٢٥٥‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ ‪۱۷‬‬ ‫ﻧﻴﺰ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪ ,‬ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﺍﻟﻬﻲ‬ ‫‪ -‬ﻧﺎﻡ ﺳﻨﮕﺮ ‪۱۵۸‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮﺍﷲ ‪ -‬ﺟﺎﻧﺸﻴﻨﻲ ‪٢٩٠ ,٢٨٤‬‬ ‫‪ -‬ﻭﻗﺎﻳﻊ ﺩﻭﺭﻩ| ‪۱۳‬‬ ‫ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮ ‪١٤‬‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪ -‬ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ| ﺍﺳﺘﻘﺎﻣﺖ‬ ‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻭ ﻣﻘﺎﻣﻬﺎﻱ ﺩﻭﻟﺘﻲ ‪٣١‬‬ ‫‪۲۸۱‬‬ ‫‪ -‬ﺭﺅﺳﺎ ﻭ ﺳﻼﻃﻴﻦ ‪۲۲۹‬‬ ‫ﺥ‬ ‫‪ -‬ﻇﻬﻮﺭ ﮐﻠﻲ ﺍﻟﻬﻲ ‪۲۱۲‬‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﺎﻫﻲ ‪١٢‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻨﻊ ﺧﺸﻮﻧﺖ ‪,۲۱۳ ,،۲۱۵ ,،۲۱۱ ،,۱۴ ,،۱۸‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻫﺎ ‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ‪٢٥٠ ,٢٤٩ ,٢٤٠‬‬ ‫‪۲۷۶، ,۲۷۴ ,،۲۷۵،‬‬ ‫ﺧﺎﻭﺭ ﺳﻠﻄﺎﻥ ‪ -‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ‪٢١٦‬‬ ‫ﻧﻴﺰ ← ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ| ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫‪۳۳۵‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ‬ ‫ﺩﻩ ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻥ ← ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪ ,‬ﻋﻠﻲ‬ ‫‪ -‬ﺍﻟﻮﺍﺡ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ ‪٢٩١‬‬ ‫‪ -‬ﺗ ّﻮﻟﺪ ‪٢٠٦‬‬ ‫ﺭ‬ ‫‪ -‬ﺧﺪﻣﺎﺕ ‪٢٢٢‬‬ ‫ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻣﺪﻧﻴّﻪ ← ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎ ‪ -‬ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ‪٢٤٠‬‬ ‫ﺭﻓﺴﻨﺠﺎﻧﻲ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒﺮ ‪ -‬ﺳﻔﺮ ﻫﺎ ‪، ,٢٣٤‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺮﮒ ﺑﺮﺍﺩﺭ ‪١٨٠‬‬ ‫‪٢٧٥‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٢٤٥‬‬ ‫ﺭﻭﻧﻴﺰ ‪-‬ﺍﻋﻼﻥ ﺍﻣﺮ ‪٧٧‬‬ ‫ﺧﺪﻳﺠﻪ )ﻫﻤﺴﺮ ﺑﺎﺏ ( ‪٥٦ , ٤٠‬‬ ‫‪ -‬ﺭﻭﺳﺘﺎ ‪٢٧١‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺯ ﻣﻮﻣﻨﻴﻦ ﺍﻭﻟﻴّﻪ ‪٦٦‬‬ ‫‪ -‬ﺩﻋﺎ ﺑﺮﺍﻱ ‪٦٨‬‬ ‫ﺯ‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺑﺎﺏ ‪١٩٥‬‬ ‫ﺯﺭﻣﻘﺎﻟﻲ ← ﺳﺮﺩﺍﺭ‪ ,‬ﻋﻠﻲ‬ ‫‪ -‬ﺻﻌﻮﺩ ‪٢١٩‬‬ ‫ﺯﻧﺎﻥ ‪ -‬ﺁﻣﻮﺯﺵ ← ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﺗﺤﺼﻴﻼﺕ‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪١٩٦ , ١٢٠‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٣٨ ,٣٢‬‬ ‫ﺧﺪﻋﻪ ﻭ ﺩﺭﻭﻍ ﺟﻨﮕﻲ ‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺷﻴﺦ ﻃﺒﺮﺳﻲ‬ ‫‪ -‬ﺑﺎﺑﻲ ﺷﺪﻥ ‪١٥٤‬‬ ‫‪٧٤‬‬ ‫‪ -‬ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﮔﺎﻥ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ‪٢٠٦ ,٢٠٣‬‬ ‫‪ -‬ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ‪١٠٣‬‬ ‫‪ -‬ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪٤٧‬‬ ‫‪ -‬ﺳﻴّﺪ ﻋﺎﺑﺪ ‪١٠٧‬‬ ‫ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﻭ ﺑﻼﻳﺎ ‪١٣‬‬‫‪ّ -‬‬ ‫‪ -‬ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ‪١٧١‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻴﻮﻩ| ﺳﻔﺮ ‪٣٨‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻴﺮﺯﺍﺑﺎﺑﺎ ‪١٤٤‬‬ ‫‪ -‬ﺗﻴﺮﺍﻧﺪﺍﺯﻱ ﺑﻪ ‪١٧٠‬‬ ‫‪ -‬ﻫﻤﺴﺮ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ‪١٤١‬‬ ‫‪ -‬ﺗﻮﻫﻴﻦ ﺑﻪ ‪١٧٣‬‬ ‫ﺧﺮﺍﻓﺎﺕ ‪٣٤‬‬ ‫ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﺑﭽﻪ ﻫﺎ ‪ -‬ﺍﺳﺎﺭﺕ ‪,١١٩ ,١١٨ ،,١١٧ ,،١١٦‬‬ ‫ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﻲ ﻭ ﺣﻤﻠﻪ| ﻣﻠﺦ ‪٢٨٤‬‬ ‫‪١٩٥ ,١٩٤، ,١٩٣، ,١٩٢ ،‬‬ ‫ﺧﺸﻮﻧﺖ ← ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪ -‬ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﺟﺸﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ← ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪ -‬ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺎﻓﻠﻪ‬ ‫ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪ -‬ﺁﺛﺎﺭﻣﺒﺎﺭﮐﻪ ‪ -‬ﻧﻔﻲ ﺧﺸﻮﻧﺖ‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ‪١٥٩ ,،١٦٩، ,١٥٦‬‬ ‫ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻏﻔﺎﺭ ‪ -‬ﺧﻴﺎﻧﺖ ‪١٤٧‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪١٠١‬‬ ‫ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ -‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺎﺭﺕ ‪٢٠٥‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ‪,٢٥٦ ,،٢٥٥، ,٢٥٤ ,٢٥٣ ،,١٧٦ ,١٧٥‬‬ ‫‪ -‬ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٢٨٧‬‬ ‫‪٢٥٧ ،‬‬ ‫‪ -‬ﺗﺠﺎﺭﺕ ﭘﻨﺒﻪ ‪٢١٣‬‬ ‫‪ -‬ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ‪١٤٢‬‬ ‫‪ -‬ﻋﻀﻮﻳّﺖ ﻣﺤﻔﻞ ‪٢٨٥‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻴﺰ ← ﺧﺎﻧﻮﺩﻩ ﻫﺎ ‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ‬ ‫‪ -‬ﻏﺎﺭﺕ ﺍﻣﻮﺍﻝ ‪٢٧٩‬‬ ‫ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ| ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪١١٣‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ‪٢٧٨‬‬ ‫ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ| ﺷﻬﺪﺍﯼ ﺁﺑﺎﺩﻩ ‪١٩٨‬‬ ‫‪ -‬ﺻﻌﻮﺩ ‪٢٩٤‬‬ ‫ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ| ﺷﻬﺪﺍﯼ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪٣٠١‬‬ ‫ّ‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ‪ -‬ﺍﺣﺘﮑﺎﺭ ﻏﻠﻪ ‪١٢٢‬‬ ‫ﺩ‬ ‫‪ -‬ﺁﺯﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ‪١٣٨ ,١٣٧‬‬ ‫ﺩﺍﻭﻃﻠﺐ ﮔﻴﺮﻱ ‪ ,‬ﺷﻴﻮﻩ| ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪٩٦ , ٩٤‬‬ ‫‪ -‬ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪٩٠‬‬ ‫ﺩﺭﺏ ﺷﮑﺎﻓﺖ ‪ -‬ﻣﻨﻄﻘﻪ| ﻧﺒﺮﺩ ‪١٦٣ ، ,١٥٨ ، ,١٥٠‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۳۶‬‬ ‫ﺳﻴّﺪ ﻳﺤﻴﻲ ﺩﺍﺭﺍﺑﻲ ← ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ‬ ‫‪ -‬ﻇﻠﻢ ‪٨١‬‬ ‫ﺳﻴﻞ ‪٢٩١‬‬ ‫‪ -‬ﻗﺘﻞ ‪١٣٩‬‬ ‫‪ -‬ﻧﮕﺮﺍﻧﻲ ﻫﺎ ﻭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻫﺎ ‪١٣٦ ,٨٩ ,٧٩‬‬ ‫ﺵ‬ ‫‪-‬ﻫﻤﺴﺮ ‪١٤١ ,١٢٤‬‬ ‫ﺷﺎﻩ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﻭ ﺳﻮﺷﻴﺎﻧﺲ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ﻧﻴﺰ ← ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ﺣﺎﮐﻢ‬ ‫ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ﻧﻮﺍﺏ ‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺍﺳﺮﺍ ‪١١٨‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺷﺠﺎﻉ ﺍﻟﻤﻠﮏ ← ﻣﻬﺮﻋﻠﻲ ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺷﻌﺎﻋﻲ‪ ،‬ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪٢٩٦‬‬ ‫ﺱ‬ ‫‪،‬ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ -‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ‪٢١٦‬‬ ‫ﺷﻔﻴﻊ ّ‬ ‫ﺳﭙﻬﺮ ‪ -‬ﺗﺎﺭﻳﺦ‪،‬ﻧﻮﻳﺲ ‪١٠١‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻣﺎﻡ ﺟﻤﺎﻋﺖ ‪٢٠٦‬‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭ‪ ,‬ﻋﻠﻲ ‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪١٣٦‬‬ ‫‪ -‬ﭘﻴﻤﺎﻥ ﺻﻠﺢ ﺑﺎ ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ‪٢١٦‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻳﻤﺎﻥ ‪١٣٦‬‬ ‫‪-‬ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٢١٨‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﻧﺒﺮﺩ ‪١٥٢‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻫﺎ ‪١٧٨، ,١٧٩ ،,١٣‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪١٦٢‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٢٦٦ ,،٢٠٣ ,١٥‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ‪١٣٦‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﺍﻟﻮﺍﺡ ‪٢١٩، ,٢٢٢‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﮐﻞ ‪١٥٨ ,١٠‬‬ ‫‪ -‬ﺯﻳﺎﺭﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪٢٠٨‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺪﻓﻦ ‪٢٩٢‬‬ ‫‪ -‬ﺷﺎﻫﺪ ﻭﻗﺎﻳﻊ ‪١٨٨‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ‪١٤٤‬‬ ‫‪ -‬ﺻﻌﻮﺩ ‪٢٢٢‬‬ ‫‪ -‬ﻭ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ﺧﺎﻥ ‪١٣٧ ,٨٠‬‬ ‫‪ -‬ﻋﻬﺪ ﻭ ﻣﻴﺜﺎﻕ ﻭ ﺗﺒﻠﻴﻎ ‪,٢١٨ ,٢١٤ ,،٢١٢‬‬ ‫‪ -‬ﻭ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﺑﺎ ‪١٤١,١٤٢ ,١٤٠‬‬ ‫‪٢٢٢ ,،٢١٩،‬‬ ‫ﺳﺮﺩﺍﺭﻱ‪، ,‬ﺟﻬﺎﻧﺘﺎﺏ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪٣٠٠‬‬ ‫ﺷﻔﻴﻊ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ -‬ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻌﻪ| ﺷﻴﺦ‬ ‫ﺳﺮﻭﺳﺘﺎﻥ ‪ -‬ﺭﺍﺑﻄﻪ| ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻥ ‪٢٧٢‬‬ ‫ﺯﮐﺮﻳﺎ ‪٢٥٧ ,٢٥٦ ,٢٥٠‬‬ ‫ﺳﻤﻨﺪﺭﻱ‪ ،,‬ﻃﺮﺍﺯﺍﷲ ‪٢٧٦ , ٢٣٦ ,٢٠٦‬‬ ‫ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪ -‬ﺁﺭﺯﻭﻱ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ ‪١٦٩ ,٩١‬‬ ‫ﺳﻤﻴﻊ ﭘﻮﺭ‪ ,‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪٢٩٥‬‬ ‫‪ -‬ﻋﻘﻴﺪﻩ ﺑﻪ ‪٣٦‬‬ ‫ﺳﻨﮕﺮﺳﺎﺯﻱ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪١٥٨‬‬ ‫‪ -‬ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪١٠٦ ,،٩١ ,،٩٠‬‬ ‫ﺳﻮﺭﻩ| ﮐﻮﺛﺮ ‪ -‬ﺗﻔﺴﻴﺮ ‪٦٢ ،,٦١‬‬ ‫‪ -‬ﮔﻔﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﻗﻄﺐ ‪١٧٣ ,١٧١‬‬ ‫ﺳﻮﺭﻩ| ﻳﻮﺳﻒ ‪ -‬ﺗﻔﺴﻴﺮ ‪٥٠‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻔﻬﻮﻡ ‪٢٧٥ ,٢١٢ ،,٢١١ ,،١٠٦‬‬ ‫ﺳﻴّﺪ ‪ -‬ﻣﻌﻨﻲ ﮐﻠﻤﻪ ‪٤٢‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﮐﺮﺑﻼ ‪١٩٤ ,١١٢ ,،٩٣،,٩١‬‬ ‫ﺳﻴّﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪،١٢٣ ,،١٢٢‬‬ ‫ﺷﻬﺪﺍﺀ ‪ -‬ﺟﺎﺑﺠﺎﺋﻲ ﻣﺤﻞ ‪٣٠١ ،,٢٩٤‬‬ ‫‪١٢٥ ,،١٢٤‬‬ ‫‪ -‬ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪١٠١‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٢٥٧ ، ,٢١٩ ,،٢١٤ ,،١٢٥‬‬ ‫‪-‬ﻧﻴﺰ ← ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ| ﺷﻬﺪﺍﺀ ﺁﺑﺎﺩﻩ‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪٩٥‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻴﺰ ← ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ ﺷﻬﺪﺍﺀ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﺳﻴﺪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﺏ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ‬ ‫ّ‬ ‫ﺷﻬﻴﺪﭘﻮﺭ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٣٠٢‬‬ ‫ﺳﻴّﺪ ﮐﺎﻇﻢ ﺭﺷﺘﻲ ‪ -‬ﮐﻼﺱ ﺩﺭﺱ ‪٤٢‬‬ ‫‪ -‬ﭘﺮﻱ ﺟﺎﻥ ‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ‪٢٤٩ ,،٢٣٥‬‬ ‫‪ -‬ﻭﻓﺎﺕ ‪٤٧‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ﭘﺪﺭ ﻭ ﻫﻤﺴﺮ ‪٢٤٧‬‬ ‫ﺳﻴّﺪ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ -‬ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﺍﻟﻮﺍﺡ ‪٢١٤‬‬ ‫‪۳۳۷‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ‬

‫ﺹ‬ ‫‪ -‬ﺻﻌﻮﺩ ‪٣٠٤‬‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻥ ‪ -‬ﺧﻮﻫﺮ ﺯﺍﺩﻩ| ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪٢٤٠ ،,٢١٧‬‬ ‫ﺷﻮﻗﻲ ﺍﻓﻨﺪﻱ ← ﺣﻀﺮﺕ ﻭﻟﻲ ﺍﻣﺮﺍﷲ‬ ‫ﺻﺒﺎﻍ ‪ ،‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻋﻠﻲ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٢٦٦ ، ,٦٩‬‬ ‫ﺷﻴﺒﺎﻧﻲ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٣٠٤‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ﻫﻤﺴﺮ ‪٢٦٩‬‬ ‫ﺷﻴﺨﺎ ‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪٩٤‬‬ ‫ﺻﻐﺮﺍ ﺧﺎﻧﻢ ← ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪١١٩‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﺗﺒﺮﻳﺰ ‪٧٣‬‬ ‫ﻁ‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮ ﺗﺮﺍﺏ ‪ -‬ﻋﺎﻗﺪ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪٥٦ ,،٥٥، ,٤٣‬‬ ‫ﺟﺪ ﭘﺪﺭﻱ ‪٩٥‬‬ ‫ﻃﺎﻫﺮﺯﺍﺩﻩ‪ ,‬ﺍﺩﻳﺐ ‪ّ -‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺍﺑﻮ ﺗﺮﺍﺏ ‪ -‬ﺁﺧﻮﻧﺪ ﻃﺮﺍﺯ ﺍ ّﻭﻝ ‪٢١٦‬‬ ‫ﻃﺎﻫﺮﻩ ﻗﺮﺓ ﺍﻟﻌﻴﻦ ‪ -‬ﺍﻳﻤﺎﻥ ‪٥٢‬‬ ‫‪ -‬ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪٢٠٣‬‬ ‫‪ -‬ﮐﺸﻒ ﺣﺠﺎﺏ ‪٧١‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﻳﻲ ﻋﻬﺪﻳﻪ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻳﻪ‪ ،‬ﺷﻴﺦ‬ ‫‪ -‬ﻟﻘﺐ ‪٧١‬‬ ‫ﺑﻬﺎﻳﻲ‬ ‫ﻃﻮﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ ‪ -‬ﺩﺧﺘﺮ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪١١٤ ,،١٠٢‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ‪ -‬ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪٢٣١‬‬ ‫ﻃﻬﻤﺎﺳﺐ ﻣﻴﺮﺯﺍ‪ -‬ﺣﺎﮐﻢ ﻓﺎﺭﺱ ‪١٤٠‬‬ ‫‪ -‬ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻫﺎ ‪٢٣٨‬‬ ‫‪ -‬ﺷﮑﺎﻳﺖ ﺍﺯ ‪٢٨٠‬‬ ‫ﻉ‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ‪٢٨٢‬‬ ‫ﻋﺪﻡ ﻣﺪﺍﺧﻠﻪ ﺩﺭ ﺳﻴﺎﺳﺖ ← ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻬﺎﺀ‬ ‫‪ -‬ﺑﺮﺍﺩﺭﺯﺍﺩﻩ ‪٢٩٣‬‬ ‫‪ -‬ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺒﺎﺭﮎ‬ ‫ﺷﻴﺦ ﻋﺎﺑﺪ ﻣﮑﺘﺐ ﺩﺍﺭ ‪٤١‬‬ ‫ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﻮﻥ ‪٣٢‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻌﻠﻲ )ﭘﺪﺭ ﺯﻥ ﻭﺣﻴﺪ( ‪٩٦ ,،٧٧‬‬ ‫‪ -‬ﺍﺩﺍﺭﻩ| ﺍﻣﻮﺭ ﮐﺸﻮﺭ ‪٢٢٨‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ‪١٣٧‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻳﺠﺎﺩ ﺁﺷﻮﺏ ‪٢٩٤‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ‪١٥٩‬‬ ‫‪ -‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﻭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ‪١٤٣‬‬ ‫‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪٨٧‬‬ ‫‪ -‬ﺛﺮﻭﺕ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ‪٩‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٨٧‬‬ ‫‪ -‬ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ﺍﺯ ‪١١٢ ، ,٧٥ ،,٦٠، ,٥٩‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪٢٥٠‬‬ ‫‪ -‬ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﻡ ‪٢٦١‬‬ ‫‪ -‬ﺗﺠﺎﺭﺕ ‪٢٤٠‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺘﻮﺍ ‪٥٧ ،٥٦‬‬ ‫‪ -‬ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻣﺤﻔﻞ ‪۲۸۵‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺑﺎﺏ ‪٦٨ ،٦٠‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٢١٦‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﻭﺣﻴﺪ ‪٦٥‬‬ ‫‪-‬ﻓﺮﺍﺭ ‪۲۵۳ ,،۲۵۰ ,۲۴۵ ,،۲۴۰‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺮﺟﻊ ﺗﻘﻠﻴﺪ ‪٧٩‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﺍﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٢٧١ ,،٢٤٥ ,،٢٤٠‬‬ ‫‪ -‬ﻫﻤﮑﺎﺭﻱ ﺑﺎ ﺷﻴﺦ ﺯﮐﺮﻳﺎ ‪٢٥٩‬‬ ‫ﺷﻴﺦ ﻳﻮﺳﻒ ‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪٩٤‬‬ ‫ﻧﻴﺰ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﻴﺪ ﺑﻪ ﺁﺧﻮﻧﺪﻫﺎ ﻭ ﻣ ّ‬ ‫ﻼﻫﺎ‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪١٢١‬‬ ‫ﻋﻠﻲ ﺍﮐﺒﺮ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٢٥٢‬‬ ‫ﺷﻴﺨﻴّﻪ ‪ -‬ﻧﻬﻀﺖ ‪٣٨ ، ٩‬‬ ‫ﻋﻬﺪ ﻭ ﻣﻴﺜﺎﻕ ‪٢٢٢ ,،٢١٨‬‬ ‫ﺷﻴﺮﺍﺯ ‪ -‬ﺟﺸﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺩﺭ ‪١٩١ ,١٢٠‬‬ ‫ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ,‬ﺩﮐﺘﺮ ﺣﺴﻴﻦ ‪٧٨ ,،١٦ ،,١٥‬‬ ‫‪ -‬ﻋﻠﻤﺎﺀ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ‪١٤٣‬‬ ‫ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ,‬ﺩﮐﺘﺮ ﻃﺎﻫﺮﻩ‪ ,‬ﻳﺎﺩﺩﺍﺷﺖ ‪٢٨٠‬‬ ‫ﺷﻴﮑﺎﮔﻮ ← ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬ ‫ﻋﻬﺪﻳﻪ ‪ ,‬ﺷﻴﺦ ﺑﻬﺎﻳﻲ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪٢٩٦‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۳۸‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺪﺍ ← ﺷﻬﺪﺍ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺷﻔﺎﻫﻲ ‪١٢‬‬ ‫‪ -‬ﻧﺒﺮﺩ ‪١٠١ ,٨٩‬‬ ‫ﻗﻠﻌﻪ| ﭼﻬﺮﻳﻖ ‪٧٣ , ٧١‬‬ ‫ﻑ‬ ‫ﻗﻠﻌﻪ| ﺷﻴﺦ ﻃﺒﺮﺳﻲ ‪٧٤‬‬ ‫ﻓﺎﻃﻤﻪ ‪ -‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺎﺭﺕ ‪٢٠٤‬‬ ‫ﻗﻠﻌﻪ| ﻣﺎﮐﻮ ‪٦٩‬‬ ‫ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺑﻴﮕﻢ ‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٢١٤‬‬ ‫ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪٢٨٧ ,٢٨٥‬‬ ‫‪-‬ﺻﻌﻮﺩ ‪٢١٩‬‬ ‫ﻗﻨﺎﺕ ﻭ ﮐﺎﺭﻳﺰ ← ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ -‬ﺁﺏ ﻭ ﺁﺑﻴﺎﺭﻱ‬ ‫ﻓﺎﻃﻤﻪ ﺧﺎﻧﻢ ‪٢٧٤‬‬ ‫ﻗﻬﺮﺍﷲ ‪ -‬ﺩﺭﻭﻳﺸﻲ ﺍﺯ ﻫﻨﺪ ‪٧١‬‬ ‫ﻓﺘﺤﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ‪ -‬ﺣﺎﮐﻢ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪٢٠٧‬‬ ‫ﻗﻮﺍﻡ ﺍﻟﻤﻠﮏ ‪٣٢١ ،,٢٩١‬‬ ‫ﻼ ﺣﺴﻦ ‪٢١٩‬‬ ‫‪ -‬ﻗﺘﻞ ﻣ ّ‬ ‫ﻗ ّﻮﻩ| ﺍﻟﻬﻲ ‪٢٨٢‬‬ ‫‪ -‬ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ﺑﺎ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻫﺎ ‪٢١٦‬‬ ‫ﻓﺮﺝ ﺍﷲ ﺧﺎﻥ ‪ -‬ﺑﺎﺯﮔﻮﻳﻲ ﻭﻗﺎﻳﻊ ‪٩٨‬‬ ‫ﮎ‬ ‫ﻓﺴﺎ ‪ -‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﻭﺣﻴﺪ ‪٧٧‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻫﺎ ‪٢٧١‬‬ ‫ﮐﺎﻧﻮﻧﺸﻦ ﻣﻠّﻲ ﺍﻣﺮﻳﮑﺎ ‪۲۶۵ ,،۲۵۶ ,،۲۴۵‬‬ ‫ﻓﻴﺮﻭﺯ ﻣﻴﺮﺯﺍ ‪ -‬ﻭﺍﻟﻲ ﻓﺎﺭﺱ ‪٩٤ ,،١٦‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺣﺴﻴﻦ ← ﻗﻤﺮ ﺳﻠﻄﺎﻥ‬ ‫‪ -‬ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪١١٩ ,،١١٦‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﺣﺴﻴﻦ ﭘﻴﻨﻪ ﺩﻭﺯ ‪۲۶۲‬‬ ‫‪ -‬ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻫﺎ ‪٩٨ ، ٩١‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪ ،‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪۲۰۴‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻋﺴﮑﺮ ‪۱۶۴‬‬ ‫ﻕ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪۲۹۲ ,،۹۴‬‬ ‫ﻗﺒﺎﻟﻪ| ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎﺑﻲ ← ﻃﻮﺑﻲ ﺧﺎﻧﻢ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﺩﻕ ‪ -‬ﺯﻳﺎﺭﺕ ‪۲۰١‬‬ ‫ﻗﺒﺮ ﺑﺎﺑﻲ ‪ -‬ﻣﺤﻞ ﺩﻓﻦ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪١١٦‬‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ‪ -‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺎﺭﺕ ‪۲۰۶‬‬ ‫ﻗﺤﻄﻲ ﻭ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﻲ ‪١٢٢‬‬ ‫‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪۲٧٤‬‬ ‫ﻗﺪﻭﺱ ‪ -‬ﻟﻘﺐ ‪٧١‬‬ ‫ّ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺻﺎﻟﺢ ﻭ ﻣﺤﺒّﺖ ﺍﻟﻬﻲ ‪۲۷۵‬‬ ‫‪-‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪٧٤‬‬ ‫‪ -‬ﻋﻀﻮﻳﺖ ﻣﺤﻔﻞ ‪۲۸۵‬‬ ‫ﺣﻲ ‪٥٢‬‬‫‪ -‬ﺍﺯ ﺣﺮﻭﻑ ّ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ‪۹۴‬‬ ‫ﻗﻄﺐ ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ ‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٢١٧‬‬ ‫ﮐﺸﺘﺎﺭ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ ﻫﺎ ← ﺍ ّﺫﻳﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ‪١٧١ ،,١٦٩ ,،١٦٨‬‬ ‫ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻲ‪،‬ﻫﺎ‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪٧٨‬‬ ‫ﮐﺸﻔﻲ‪ ،,‬ﺳﻴّﺪ ﺟﻌﻔﺮ ‪۵۹‬‬ ‫‪ -‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ ﺩ ّﻭﻡ ‪١٥٨ ،,١٤٤‬‬ ‫‪-‬ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ‪۶۴‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ‪١٤١ ,،١٣٧‬‬ ‫ﮐﻔﻦ ﭘﻮﺷﻲ ‪ -‬ﺁﻣﺎﺩﮔﻲ ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۱۴۶‬‬ ‫ﻗﻄﺮﻭﻳﻪ ‪ -‬ﺭﻭﺳﺘﺎ ‪٢١٤ ،,٨٠‬‬ ‫ﮐﻮﺭﻣﻴﮏ ‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺑﺎﺏ ‪۷۲‬‬ ‫‪ -‬ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺎﻟﻴﺎﺕ ﺍﺯ ‪١٤١‬‬ ‫ﮐﻮﻩ ﺳﺮﺥ ‪ -‬ﻣﻨﻄﻘﻪ| ﻧﺒﺮﺩ ‪۱۰۹ ,،۱۰۰‬‬ ‫ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪ -‬ﺑﺮﺁﻭﺭﺩﻥ ﺣﺎﺟﺖ ← ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪ‪ ,‬ﺳﻴّﺪ ﻣﻘﺪﺱ‬ ‫ﮒ‬ ‫‪ -‬ﺍﺳﺮﺍﺀ ← ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪ -‬ﺣﺮﮐﺖ ﻗﺎﻓﻠﻪ‬ ‫ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻗﻨﺴﻮﻝ ﺍﻧﮕﻠﻴﺲ ‪,۱۴۸ ,،۱۴۲، ,٩٨ ,١٥‬‬ ‫‪ -‬ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ‪٢٩٢،, ٨٩‬‬ ‫‪۳۳۹‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ‬ ‫‪ -‬ﺍﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ‪۲۶۶‬‬ ‫‪١٨٢ ,۱۶۱،، ,۱۵۶،‬‬ ‫ﻣﺸﻬﺪﻱ ﺯﻳﻦ ﺍﻟﻌﺎﺑﺪﻳﻦ ‪ -‬ﺧﺎﻃﺮﻩﺍﻱ ﺍﺯ ‪۲۹۰‬‬ ‫ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻋﺎﻗﻞ ﺧﻄﻴﺐ ‪۲۶۳ ,،۲۵۱‬‬ ‫ﻣﺸﻬﺪﻱ ﻧﻘﻲ‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪۹۴‬‬ ‫ﻣﺴﺠﺪ ﺟﺎﻣﻊ‪ -‬ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺑﻪ ﺁﺗﺸﮑﺪﻩ ‪۲۳‬‬ ‫ﻝ‬ ‫‪ -‬ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ‪۸۷‬‬ ‫‪ -‬ﺟﻨﮓ ﻭ ﺩﺭﮔﻴﺮﻱ ﺩﺭ ‪۱۰۹‬‬ ‫ﻻﺭﻱ ‪ ،‬ﺷﻴﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪۲۳۵ ,۲۳۱‬‬ ‫ﻣﺼﻄﻔﻲ ﻗﻠﻲ ﺧﺎﻥ ‪۹۹ ,،۹۸‬‬ ‫ﻣﻈﻬﺮ ﻇﻬﻮﺭ ﮐﻠّﻲ ﺍﻟﻬﯽ ‪ -‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ ‪۱۱‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﻲ ﺧﺎﻥ ‪ -‬ﺭﺋﻴﺲ ﺍﻳﻞ ﻗﺸﻘﺎﻳﻲ ‪,۱۶۲ ,۱۸‬‬ ‫‪ -‬ﻋﻘﻴﺪﻩ| ﺷﻴﺨﻴّﻪ ‪۹‬‬ ‫‪۱۷۹‬‬ ‫ﻣﻌﺒﺪ ﺑﻬﺎﺋﻲ ← ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﺟﺸﻦ ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ‪۱۹۰‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻡ ﻋﺎﻟﻲ‪ -‬ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺤﻞ ‪۲۲۰‬‬ ‫ﻟﻮﺡ ﺍﻳّﻮﺏ ← ﺣﺎﺝ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺗﻘﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ ← ﺯﻳﺎﺭﺗﻨﺎﻣﻪ| ﺷﻬﺪﺍﺀ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ‬ ‫ﻣﮑﺎﻥ ّ‬ ‫ﻟﻮﺡ ﺍﺣﻤﺪ ‪۲۱۳‬‬ ‫ﻣﮑﻪ ‪ -‬ﺍﻋﻼﻥ ﺍﻣﺮ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪۵۴‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻧﻴﺰ ← ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻳﺰﺩﻱ‬ ‫ﻣﻼ ﺑﺎﻗﺮ ‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺟﻨﺎﺏ ﻭﺣﻴﺪ ‪۷۸‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻟﻮﺡ ﺩﻧﻴﺎ ‪۲۱۵‬‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ‪۲۴۶‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻟﻮﺡ ﻧﺎﻗﻮﺱ ‪ -‬ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ| ‪۲۸۹‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۵۲ ,،۲۴۷‬‬ ‫ﻟﻮﺡ ﻣﻠﮑﻪ| ﻭﻳﮑﺘﻮﺭﻳﺎ ‪۲۲۹‬‬ ‫‪ -‬ﺗﺪﻓﻴﻦ ‪۲۵۲ ,،۲۵۱‬‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﻟﺐ ﺷﮑﺮﻱ‪ -‬ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ ﺍﺯ ﺑﺎﺑﻲﻫﺎ ‪,،۱۳۷‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻡ‬ ‫‪۱۴۹ ,،۱۳۸‬‬ ‫ﻣﺒﺮﻡ ﺁﺋﻴﻦ‪ ،,‬ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻴﻦ ‪۲۶۷‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۰۷‬‬ ‫ﻣﺤﻔﻞ ﺭﻭﺣﺎﻧﻲ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪۲۸۹ ،,۲۸۵‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪۷۸‬‬ ‫ﻣﺤﻠّﻪ| ﺑﺎﺑﻲﻫﺎ ← ﭼﻨﺎﺭ ﺳﻮﺧﺘﻪ ‪ -‬ﻣﺤﻠﻪ‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻼ ﺣﺴﻴﻦ ﺑﺸﺮﻭﻳﻪ ﺍﻱ‪-‬ﺍﻳﻤﺎﻥ ‪۵۲ ,،۴۸‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﺤﻠّﻪ| ﺑﺎﺯﺍﺭ ‪۱۸۴‬‬ ‫‪ -‬ﺑﻴﺎﻧﺎﺕ ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ﺑﻪ ‪۵۱‬‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۵۹‬‬ ‫ﻣﻼ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪ -‬ﺍﺫﻳّﺖ ﻭ ﺁﺯﺍﺭ ‪۱۷۷‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺄﻋﻴﻞ ‪ -‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺎﺭﺕ ‪۲۰۵‬‬ ‫‪ -‬ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﻩ ‪۱۹۴، ,۱۹۲‬‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۵۸‬‬ ‫‪ -‬ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ‪۱۷۶‬‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺣﺴﻦ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۴۰,،۲۳۹‬‬ ‫‪ -‬ﺗﻴﺮﺧﻮﺭﺩﻥ ‪۹۰‬‬ ‫ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺷﺎﻩ ‪ -‬ﺍﻳﻤﺎﻥ ﻭﺣﻴﺪ ‪۶۴‬‬ ‫‪۷۷‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‬ ‫‪ -‬ﺣﻀﺮﺕ ﺑﺎﺏ ‪۶۹ ،۵۸‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ‪۱۵۹‬‬ ‫‪ -‬ﻭﻓﺎﺕ ‪۷۴‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۱۹۷‬‬ ‫ﻣﺮﮒ ﻭ ﻋﺰﺍﺩﺍﺭﻱ ‪ -‬ﻣﺮﺍﺳﻢ ‪۲۳‬‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۰۱‬‬ ‫‪ّ -‬‬ ‫ﻣﺪﺭﺳﻪ| ﺧﺎﻥ ‪ -‬ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻥ ‪۱۸۷‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻭﺣﻴﺪ ‪۷۷‬‬ ‫ﻣﺸﺮﻕ ﺍﻻﺫﮐﺎﺭ ‪ -‬ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ‪۲۵۴‬‬ ‫‪ -‬ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ‪۱۳۷‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻫﻤﻴّﺖ ‪۲۸۲ ,،۲۵۵‬‬ ‫ﻣﻼ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻤﺠﻴﺪ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۶۱‬‬ ‫ّ‬ ‫‪ -‬ﻣﺤﻞ ‪۲۵۶‬‬ ‫ﺣﻲ ‪۴۸‬‬ ‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲ ‪ -‬ﺍﺯ ﺣﺮﻭﻑ ّ‬ ‫ّ‬ ‫‪ -‬ﻫﻴﺄﺕ ﺍﺟﺮﺍﺋﻴﻪ ‪۲۶۹‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺑﻴﺪﺍﺭﻱ‬ ‫‪۳۴۰‬‬ ‫‪ -‬ﮐﺸﺘﺎﺭ ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪۱۸۹-۱۷۶‬‬ ‫ﻣﻼ ﻋﻠﻲﻧﻘﻲ ‪۱۵۹‬‬ ‫ّ‬ ‫‪ -‬ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ‪۲۱۷‬‬ ‫ﻼ ﻋﻠﻲﻧﻘﻲ ‪ -‬ﺭﻫﺒﺮﻱ ﻧﺒﺮﺩ ‪۱۷۳‬‬ ‫ﻣّ‬ ‫‪ -‬ﻣﺮﮒ ﺳﺮﺩﺍﺭ ‪۱۶۷‬‬ ‫ﻣﻼ ﻓﺘﺢ ﺍﷲ ﻣﮑﺘﺐ ﺩﺍﺭ ‪۴۱ ,،۴۰‬‬ ‫ّ‬ ‫‪ -‬ﻧﻘﺸﻪ| ﺣﻤﻠﻪ ‪۱۵۵‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺧﻄﺎﻁ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪۱۲۵‬‬ ‫ّ‬ ‫‪ -‬ﻧﻈﺮ ﻗﻨﺴﻮﻝ ﺍﻧﮕﻠﻴﺲ ‪۱۶۱‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪۹۵‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻳﻮﺳﻒ ‪ -‬ﮐﻼﻧﺘﺮ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪۱۵۱‬‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻲ‪ -‬ﺗﺪﻓﻴﻦ ‪۲۶۳‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺧﺎﻥ ‪ -‬ﺣﺎﮐﻢ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ‪۶۸‬‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۴۷ ,،۲۴۶‬‬ ‫‪ -‬ﻭﻓﺎﺕ ‪۶۹‬‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺠﻴﺪ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۷۲‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻨﺼﻮﺭﻱ ‪ -‬ﻣﺪﺍﺭﺱ ‪۲۹۰‬‬ ‫ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻲﻗﺒﺾ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۱۸۹‬‬ ‫ّ‬ ‫ﻣﻬﺮ ﻋﻠﻲﺧﺎﻥ ‪ -‬ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﻩ| ﻧﻈﺎﻣﻲ ‪۱۴۲‬‬ ‫ﻣﻼ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰﻱ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ‬ ‫ّ‬ ‫‪ -‬ﺣﺮﮐﺖ ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪۱۱۸ ،,۹۹ ,،۹۸‬‬ ‫‪١٢٥ ,۱۲۴،‬‬ ‫‪ -‬ﻋﺎﻗﺒﺖ ﮐﺎﺭ ‪۲۱۹‬‬ ‫‪ -‬ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ‪۱۲۸‬‬ ‫ﻣﻴﺜﺎﻗﻲ‪ ،,‬ﻧﺼﺮﺕ ‪ -‬ﺍ ّﻭﻟﻴﻦ ﺯﻥ ﻋﻀﻮ ﻣﺤﻔﻞ ‪۲۸۵‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺑﺮﺍﻫﻴﻢ ﻣﻌﻠّﻢ ‪۲۷۲‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪۹۴‬‬ ‫ﻥ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻳﺰﺩﻱ ‪۲۱۹‬‬ ‫ﻧﺎﺻﺮﺍﻟﺪﻳﻦ ﺷﺎﻩ ‪ -‬ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺍﺯ ‪۱۲۶‬‬ ‫‪ -‬ﻣﺨﺎﻃﺐ ﻟﻮﺡ ﺍﺣﻤﺪ ‪۲۱۲‬‬ ‫‪ -‬ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺭ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﺑﺎﺏ ‪۷۱‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺳﻤﺎﻋﻴﻞ ﮐ ّﻔﺎﺵ ‪۲۰۵‬‬ ‫‪ -‬ﻗﺘﻞ ‪۲۲۴ ,،۲۲۲‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﮐﺒﺮ ﮐ ّﻔﺎﺵ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۲۷۸ ,،۲۷۷‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻼﻗﺎﺕ ﺍﺳﺮﺍﺀ ‪۲۰۱‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺑﺎﻗﺮ ﺧﻮﺷﻨﻮﻳﺲ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪۲۱۶‬‬ ‫‪ -‬ﻭﺣﺸﺖ ﺍﺯ ﺗﺮﻭﺭ ‪۱۳۱‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺟﻌﻔﺮ ‪ -‬ﭘﺴﺮ ﻗﻄﺐ ‪۲۱۷‬‬ ‫ﻧﺎﻗﻀﻴﻦ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺻﻌﻮﺩ ‪۳۰۴ ,،۲۲۲‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻦ ﺭﻭﺿﻪ ﺧﺎﻥ ‪۱۶۰‬‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ← ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺣﺴﻴﻨﻌﻠﻲﻧﻮﺭﻱ ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺀﺍﷲ‬ ‫ﻧﺒﺮﺩ ﮐﻮﻫﺴﺘﺎﻥ ‪۱۴۵ ,،۱۴۱‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﻋﺎﺑﺪ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۱۹۰‬‬ ‫ﻧﺒﻴﻞ ﺯﺍﺩﻩ ‪ ،‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ‪۱۹۱‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﺤ ّﻤﺪ ﺟﻌﻔﺮ ‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ| ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪۹۴‬‬ ‫ﻧﺨﺠﻮﺍﻧﻲ‪ ،,‬ﻋﻠﻲ‪۱۸۱‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻓﻀﻞ ﺍﷲ ‪ -‬ﺩﺭ ﻗﻠﻌﻪ ﺧﻮﺍﺟﻪ ‪۹۴‬‬ ‫ﻧﺸﺮﻳﻪ ﻫﻔﺘﮕﻲ ﻃﻬﺮﺍﻥ ‪ -‬ﺧﺒﺮ ﺗﺮﻭﺭ ‪۱۲۸‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺷﮑﺮ ﺍﷲ ‪ -‬ﻏﺎﺭﺕ ﺍﻣﻮﺍﻝ ‪۲۷۲‬‬ ‫ﻧﺼﺮﺕ ‪ -‬ﻳﮑﻲﺍﺯ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﺬﻫﺒﻲ ‪۱۰۶‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﻴﻦ ‪ -‬ﻧﻮﻩ| ﺳﻴّﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﻳﺰﺩﻱ ‪,۲۶۶‬‬ ‫ﻧﻔﻲ ﺧﺸﻮﻧﺖ← ﺣﻀﺮﺕ ﺑﻬﺎﺍﷲ ‪ -‬ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺒﺎﺭﮐﻪ‬ ‫‪۲۸۴، ,۲۸۱،‬‬ ‫ﻧﻮﺭﻋﺎﻟﻢ ‪ -‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺟﺮﺝ ﺍﻭﺭﻟﺘﻴﻤﺮ ‪۱۶۰‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻨﻴﺮ ﻧﺒﻴﻞ ﺯﺍﺩﻩ ← ﻧﺒﻴﻞ ﺯﺍﺩﻩ‪ ، ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻨﻴﺮ‬ ‫ﻧﻮﺭﻱ‪ ،,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎ ﺧﺎﻥ ‪ -‬ﺩﻭﺳﺘﻲﺑﺎ ﺑﺎﺑﻲ ﻫﺎ ‪۱۳۸‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻣﻬﺪﻱ ‪ -‬ﺷﻬﺎﺩﺕ ‪۱۱۹‬‬ ‫ﻧﻮﺭﻱ ﺟﺎﻥ ‪ -‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ‪۲۰۵‬‬ ‫ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﻌﻴﻢ ‪ -‬ﭘﻴﺮﻭﺯﻱ ﺑﺮ ﺑﺎﺑﻲﻫﺎ ‪۱۹۰‬‬ ‫‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪۲۸۱‬‬ ‫‪ -‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻧﻲﺭﻳﺰ ‪۱۴۲ ,،۱۴۰‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪٢٦٦ ,۲۸۵، ,،۲۵۷‬‬ ‫‪-‬ﺧﺪﻋﻪ ﻭ ﻧﻴﺮﻧﮓ ‪۱۴۰‬‬ ‫‪ -‬ﺻﻌﻮﺩ ‪۳۰۴‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻤﮏ ﻣﺎﻟﻲ‪۱۶۲‬‬ ‫ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺑﺎﺑﻲ‪،‬ﻫﺎ‪-‬ﺍﻋﻀﺎﺀ ‪۱۳۸ ,،۱۳۷ ,،۱۳۵‬‬ ‫‪ -‬ﺷﮑﺴﺖ ﺩﺭ ﻧﺒﺮﺩ ﺩ ّﻭﻡ ‪۱۵۷‬‬ ‫‪۳۴۱‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎ‬ ‫ﻭﺯﻳﺮ ﺍﻣﻮﺭ ﺧﺎﺭﺟﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪۲۰۸‬‬ ‫ﻧﻬﻀﺖ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﻭ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ‪۲۲۹‬‬ ‫ﻭﻓﺎ ‪ -‬ﻟﻮﺣﻲ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ‪۲۱۲‬‬ ‫ﻧﻲ‪،‬ﺭﻳﺰ ‪ -‬ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ‪۲۸۳‬‬ ‫‪ -‬ﭘﺴﺮ ﻣ ّ‬ ‫ﻼ ﺑﺎﻗﺮ ‪۲۰۶‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺒﺮ ﻇﻬﻮﺭ ‪۸۵ ,،۶۵‬‬ ‫‪ -‬ﺭﻭﻧﻖ ﺯﻧﺪﮔﻲ ‪۲۰۵ ,٢٠٣ ,۲۳،‬‬ ‫ﻫـ‬ ‫‪ -‬ﺷﻬﺮ‪۱۸ ,،۱۷‬‬ ‫ﻫﺎﺟﺮ ‪ -‬ﺩﺧﺘﺮ ﮐﺮﺑﻼﻳﻲ ﻣﻬﺪﻱ ‪۲۴۶‬‬ ‫‪ -‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ‪۲۱‬‬ ‫ﻫﻤﺎﻳﻮﻥ ‪ -‬ﺑﻼﻳﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺋﺐ ‪۳۰۳‬‬ ‫‪ -‬ﺗ ّﻮﻟﺪ ‪۱۹۵‬‬ ‫ﻭ‬ ‫‪ -‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ‪۲۰۴‬‬ ‫ﻭﺣﺪﺕ ﻋﺎﻟﻢ ﺍﻧﺴﺎﻧﻲ ‪ -‬ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺑﻬﺎﺋﻴﺎﻥ ‪۲۲۹، ,۲۲۸‬‬ ‫‪ -‬ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ‪۲۸۳ ,،۲۶۶ ,۲۶۵‬‬ ‫ﯼ‬ ‫ﻭﺣﻴﺪﻱ‪ ,‬ﻣﻴﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ‪ -‬ﺍﻳﻤﺎﻥ ‪۲۶۲‬‬ ‫ﻳﺰﺩ ‪ -‬ﺍﻋﻼﻥ ﻇﻬﻮﺭ ﻗﺎﺋﻢ ‪۷۶‬‬ ‫‪ -‬ﺩﺭ ﺍﺭﺽ ﺍﻗﺪﺱ ‪۲۶۳‬‬ ‫‪ -‬ﺧﺪﻣﺎﺕ ‪۳۰۱ ,،۲۰۴‬‬ Hussein Ahdieh & Hillary Chapman Ṣubḥi-Bídárí Awakening: A History of the Bábí and Bahá’í Faiths in Nayríz Bahá’í-Verlag© Germany-Hofheim 170-2014 ISBN: 978-3-87037-898-1 Ordern-no: AH1-001-01-H-FA Hussein Ahdieh & Hillary Chapman

Ṣubḥi-Bídárí Awakening A History of the Bábí and Bahá’í Faiths in Nayríz

Bahá’í-Verlag