# Ādyanātha: Anuttaraprakāśapañcāśikā

*Exported from [Holy-Writings.com](https://www.holy-writings.com/) on 2026-06-20 — 1 clipping.*

---

> Source: GRETIL (gretil.sub.uni-goettingen.de) — Sanskrit academic edition. Title: Ādyanātha: Anuttaraprakāśapañcāśikā. Data entry: (see source file). License: refer to source file header.
> ──────────────────────────────────────────────────────────────────────
> 
> This file is a plain text transformation of http://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/sa_AdyanAtha-anuttaraprakAzapaJcAzikA.xml
>   with a rudimentary header. For a more extensive header please refer to the source file.
> 
> ## Data entry: Somadeva Vasudeva
> ## Contribution: Somadeva Vasudeva
> ## Date of this version: 2020-07-31
> 
> ## Source:
>    - Mukundarama Shastri Bombay : Tatva Vivechaka Press 1918 (Kashmir Series of Sanskrit Texts and Studies, 13).
> 
> ## Publisher: Göttingen Register of Electronic Texts in Indian Languages (GRETIL), SUB Göttingen
> 
> ## Licence:
>    This e-text was provided to GRETIL in good faith that no copyright rights have been infringed. If anyone wishes to assert copyright over this file, please contact the GRETIL management at gretil(at)sub(dot)uni-goettingen(dot)de. The file will be immediately removed pending resolution of the claim.
>    Distributed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
> 
> ## Structure of references:
>    A reference is assembled consisting of
>    - a pragmatic abbreviation of the title: Anuttaraprakāśapañcāśikā = Aprp,
>    - the number of the  in arabic numerals,
>    - the number of the verse in arabic numerals.
> 
> ## Notes:
>    This file has been created by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus from adyappau.htm. Due to the heterogeneity of the sources the header markup might be suboptimal. For the sake of transparency the header of the legacy file is documented in the note element below:
> 
> 	 Adyanatha:
> 	 Anuttaraprakasapancasika
> 	 Based on the edition by Mukundarama Shastri
> 	 Bombay : Tatva Vivechaka Press 1918
> 	 (Kashmir Series of Sanskrit Texts and Studies, 13)
> 	 Input by Somadeva Vasudeva
> 	 TEXT WITH PADA-MARKERS
> 
> ## Revisions:
>    - 2020-07-31: TEI encoding by mass conversion of GRETIL's Sanskrit corpus
> 
> # Text
> 
> ādyanātha: anuttaraprakāśapañcāśikā
> 
> oṃ namo 'nuttaraprakāśaśaṅkarāya
> 
> akṛtrimāhamāmarśaprakāśaikaghanaḥ śivaḥ
> śaktyā vimarśavapuṣā svātmano 'nanyarūpayā // Aprp_1
> 
> śivādikṣitiparyantaṃ viśvaṃ vapur udañcayan
> pañcakṛtyamahānāṭyarasikaḥ krīḍati prabhuḥ // Aprp_2
> 
> pṛthagartham arthavattā viśvaviśvaśarīrayoḥ
> na viśvaviśvavapuṣor bhinnatā kāpi tāttvikī // Aprp_3
> 
> bhede sattāsphurattābhyāṃ bhinnaṃ kiṃ tu jagad bhavet
> sattāsphurattāsaṃbandhāt sattā-bhānaṃ ca tan na cet // Aprp_4
> 
> asataḥ kiṃ satas tābhyāṃ saṃbandhaḥ so 'yam iṣyate
> svarūpalābhasulabhaḥ saṃbandho na hy avastunaḥ // Aprp_5
> 
> na labdharūpasaṃbandhe tābhyāṃ kiṃ cid upekṣyate
> upekṣāyām avasthānaṃ na syād etasya kiṃ cana // Aprp_6
> 
> svabhāvataḥ sphurattā ca sattā ca na vināśinī
> vināśānabhupagame jaḍatāpi nivartate // Aprp_7
> 
> tato gatyantarābhāvāc cid eva pariśiṣyate
> sataś cidaikyaṃ prakṛtaṃ kadā cin na nivartate // Aprp_8
> 
> prakāśe 'nanyato bhāvaḥ svātantryollāsakevalaḥ
> parichinnātmikā śaktiḥ śambhor viśvātiśāyinaḥ // Aprp_9
> 
> yat prakāśātmakaṃ sarvaṃ tamaḥkevalatāṃ gatam
> yac ca kiṃ cij jagad etat prakāśād atiricyate // Aprp_10
> 
> vimṛśyasaraṇīṃ prāptam ity eṣā tāttvikī matiḥ
> avabhāsaikatānānāṃ matir ekātra sākṣiṇī // Aprp_11
> 
> kiṃ pramāṇāir varākais taiś cidānuprāṇitātmabhiḥ
> na hi vaikartanaṃ jyotir dīpālokam apekṣate // Aprp_12
> 
> śaktipātapavitre 'smin dhītattve ca parīkṣyatām
> ādarśavimalābhoge na tu sarvaṃ prakāśate // Aprp_13
> 
> itthaṃ cidātmakaṃ sarvaṃ ṣaṭtriṃśadbhedatattvataḥ
> ādau śuddhātmakaṃ tattvaṃ pañcadhā-tamasaḥ param // Aprp_14
> 
> śivaḥ śaktiś ca sādākhyam īśo vidyeti bhidyate
> akṣādiśāntavarṇātmāniramāyi śivena tu // Aprp_15
> 
> kalāvidyārāgakālaniyatir bandha ucyate
> māyāpūrvo vakārādikṣakārāntākṣarātmakaḥ // Aprp_16
> 
> pumāñ śaktir mano buddhir ahaṃkārādipañcakam
> śrotrādipañcakaṃ tādi ṭādi vāgādipañcakam // Aprp_17
> 
> tanmātrapañcakaṃ cādi kādi vyomādipañcakam
> sisṛkṣoḥ prathamaspandaḥ śivatattvaṃ vibhoḥ smṛtam // Aprp_18
> 
> icchaiva sāparimlānā śaktitattvam udañcayan
> svecchayā-sūcitaṃ viśvam ācchādyāhantayā sthitam // Aprp_19
> 
> sa eva tattvaṃ sādākhyaṃ sarvānugrahaṇodyatam
> sa eveśvaratattvaṃ syāt paśyan viśvam idantayā // Aprp_20
> 
> idantāhantayor aikyam iti vidyā nigadyate
> svāṅgakalpeṣu bhāveṣu māyātattvaṃ vibhedadhīḥ // Aprp_21
> 
> māyāgṛhītasaṃkocaḥ śivaḥ puṃtattvam ucyate
> ayam eva hi saṃsārī jīvo bhoktaiva dṛśyate // Aprp_22
> 
> jñatvakartṛtvapūrṇatvanityatvānyasya śaktayaḥ
> tatsaṃkocāt saṃkucitaḥ kalādyātmatayā mataḥ // Aprp_23
> 
> māyātmakaṃ kalā nāma kiṃcitkartṛtvakāraṇam
> kālaḥ paricchedakaro niyatiś cedam eva me // Aprp_24
> 
> kartavyaṃ nānyad ity eṣā vyavasthā yantraṇākṛitiḥ
> prakṛtir guṇasāmyaṃ syād ahaṃkārādijanmabhūḥ // Aprp_25
> 
> ahaṃ mamedam ity etad buddhihetur ahaṃkṛtiḥ
> buddhir adhyavasāyasya kāraṇaṃ niścayātmanaḥ // Aprp_26
> 
> saṃkalpasya vikalpasya bījaṃ mana udīryate
> vacanādeś ca śabdāder vāgādiśravaṇādikam // Aprp_27
> 
> kāraṇaṃ śravaṇādīnāṃ grāhyaṃ tanmātrapañcakam
> ākāśādyavakāśādikāraṇaṃ bhūtapañcakam // Aprp_28
> 
> parāparāśaktimaye śuddhe vidyādipañcakam
> tadanyad aparāśaktir ity etat tattvam īritam // Aprp_29
> 
> iyaṃ devī parā śaktiḥ śuddhāśuddhādhvagarbhiṇī
> pṛthivyādīni tattvāni yadā-līnāni kāraṇe // Aprp_30
> 
> tadā kāraṇamātrāṇi bahir udvamate vibhuḥ
> anuttarecche unmeṣe ānandeśanam ūnatā(?) // Aprp_31
> 
> kriyecchājñānaśaktīnāṃ sattā ṣaṭ . . . . .*
> iccheśanāntarārūḍhā sphuṭāsphuṭajaganmayī // Aprp_32
> 
> catvāraḥ parato varṇāḥ ṣaṇḍātmānaḥ pracoditāḥ
> anuttarānandaśāktis trikoṇād vṛttiyogataḥ // Aprp_33
> 
> tathaivoneṣayogena kriyāśakteḥ sphuṭaṃ vapuḥ
> uktaṃ triśaktisaṃghaṭṭāt triśūlaṃ dvaitaghasmaram // Aprp_34
> 
> parasparavirodhe tu kāryeṣu pravirohati
> na kathaṃcid upādeyam āsāṃ rūpam idaṃ bhavet // Aprp_35
> 
> bindur vedyasya saṃskāro vimarśaḥ sarga ity asau
> kalāṣoḍaśakākārā śaktir vijayate parā // Aprp_36
> 
> tithayaḥ pratipatpūrvāḥ pañcadaśeti māyayā
> sūryācandramasau svāntaścarantau sthitihetave // Aprp_37
> 
> yathā-vimarśavapuṣaḥ sargasyādyāḥ kalāḥ smṛtāḥ
> dvidheyaṃ mātṛkā devī bījayonyātmanā sthitā // Aprp_38
> 
> nityapravṛttaśṛṅgāṭavapurviśvasya janmabhūḥ
> hṛdayaṃ bījam etasyāṃ sāraṃ yat tat paraṃ mahaḥ // Aprp_39
> 
> vaṭabīje yathā vṛkṣas tathātra nihitaṃ jagat
> vicāryamāṇe naivedaṃ kāraṇād atiricyate // Aprp_40
> 
> mṛdādeḥ kalaśādīnāṃ tattvaṃ nānyan nirūpaṇe
> ity āhus tattvavādinyaḥ śrutīnām antimā giraḥ // Aprp_41
> 
> idaṃ sarvaṃ sad evāsīd agre iti viniścayāt
> sattāvācini bīje 'smin bhāti māyā tv idaṃ jagat // Aprp_42
> 
> viluptapratyayākāram etat sa pariśiṣyate
> tato jñānakriyāsāravidyeśvarasadāśivāḥ // Aprp_43
> 
> śaktitriśūle līyante caturdaśakalātmani
> ūrdhvādhaḥ sṛṣṭivapuṣi sarvaṃ līnam ataḥ [param] // Aprp_44
> 
> itthaṃ parasyāṃ saṃvittau sarvaṃ saṃkucitaṃ kramāt
> athavā manasātīte yatra kvāpi nirañjane // Aprp_45
> 
> ṣaṭtriṃśattattvalaharīkalahātītagocare
> viśvātmani mahāmantre svabhāve sā vilīyate // Aprp_46
> 
> kṛtaś cainmathite dhāmni dīpte kenāpi hetunā
> sarvaṃ havir idaṃ juhvan na dāridryeṇa pīḍyate // Aprp_47
> 
> pañcapañcātmakaṃ viśvaṃ pañcaspandavijṛmbhitam
> saṃkocayatparāmarśāt sāmānyaspandakevalam // Aprp_48
> 
> ahami pralayaṃ kurvann idamaḥ pratiyoginaḥ
> parākramaparo bhuṅkte svabhāvam aśivāpaham // Aprp_49
> 
> iti ṣaḍadhikatriṃśadbhedaprasaktajagattanuḥ prasarati mahāśaktyullekhavicitramahāpaṭī
> jayati bahuśaḥ spandākārā parā cid anuttarā vimṛśata janāḥ kiṃ no svabhāvavijṛmbhitam // Aprp_50
> 
> iti śrīmadādyanāthaviracitā anuttaraprakāśapañcāśikā samāptā
> 
> seyaṃ kāśmīrabhūpālasaṃśritena prakāśitā
> satā mukundarāmeṇa sanmude 'stu śive 'rpitā // Aprp_*1
>
> — *Ādyanātha: Anuttaraprakāśapañcāśikā (Academic edition — see source file header)*

